Cytaty o naturze
strona 6

„Nadmiernie rozwinięty przymiot tak samo narusza równowagę życia, jak wada; geniusz jest niesprawiedliwością natury, jak idyotyzm, piękność – jak brzydota. Jeżeli zaś szczególnej opieki ze strony społeczeństwa doznają upośledzeni, czemuż nie mają do niej prawa obdarowani?.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

Źródło: Tragikomedya prawdy [w:] Pisma II. Obrazki powieściowe, G. Gebethner i Spółka, 1896.

„Car Piotr Wielki był jedną z najbardziej niezwykłych i wewnętrznie sprzecznych postaci w dziejach świata. Był władcą, którego nienasycona żądza wiedzy, nieposkromiona energia i zdolności techniczne oraz praktyczne, chociaż późno, wyciągnęły jednak Rosję ze średniowiecza, wprowadziły ją w nowożytność i zbliżyły do Europy. Ale był też absolutnym panem życia i śmierci swych poddanych, który nie omieszkał osobiście uczestniczyć w okrutnych torturach i egzekucjach. Potężnej postaci, silny jak niedźwiedź, wykazujący się niewyczerpaną krzepą w licznych wojnach, podróżach oraz nocnych pijatykach i ekscesach, lecz cierpiący na chorobę nerwową zbliżoną do epilepsji. Niepohamowane wybuchy bezgranicznej wściekłości łączyły się w jego naturze z psychologiczną wrażliwością i znajomością ludzi, jak i z tym, że potrafił być w naturalny sposób kumplem prostego żołnierza lub służącego. Ta wielorakość cechowała go także w stosunkach z kobietami. Umiał być równie dobrze chamski, jak rycerski. Sypiał z niezliczonymi kobietami, przeważnie tylko dla doraźnego zaspokojenia swej męskości, również i pod tym względem niebywałej. W dobieraniu sobie kochanek sięgał od księżniczek aż do prostytutek.”

Piotr I Wielki (1672–1725) car Rosji, cesarz, z dynastji Romanowów

O Piotrze I
Źródło: Wolfgang Kossak, Cudzołóstwo, tłum. Robert Stiller, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, ISBN 8311095159, s. 84.

O śmierci, O kobietach, O ludziach, O domu

„Znając jego mściwą naturę, byłem pewien, że przyjdzie, aby zobaczyć swoje dzieło.”

Arthur Conan Doyle książka Umierający detektyw

Sherlock Holmes o Culvertonie Smithie.
Źródło: Umierający detektyw (ze zbioru Jego ostatni ukłon), tłum. Katarzyna Surówka

„Jeżeli umysł nie potrafi odnaleźć sensu, zawierz zmysłom. Żyj z takim przeświadczeniem, w zgodzie ze swoją naturą, koszmarna istoto.”

Anne Rice (1941) pisarka amerykańska

Królowa potępionych

Sens

„Nie myślę wtedy o nieszczęściu, ale o pięknie, które pozostaje. W tym przeważnie leży różnica między mamą i mną. Jej radą na przygnębienie jest: „Pomyśl o całym nieszczęściu, które jest na świecie i ciesz się, że cię ono nie spotkało”. Moją radą jest: „Wyjdź na zewnątrz, na pola, do natury i słońca. Wyjdź na zewnątrz i próbuj odnaleźć szczęście w samym sobie; myśl o całym pięknie, które rośnie w tobie i dookoła ciebie, i bądź szczęśliwy”.”

Anne Frank (1929–1945) Żydówka, autorka dziennika

O szczęściu, O myślach, O myśleniu

„Kabotynizm u nas jest najdroższą wartością. Polityk-kabotyn, który tęgo narozrabia, za karę zostaje świętym. Artysta-kabotyn zyskuje miano natury nieprzeniknionej i wzniosłej. Z rąk kabotyna nawet socjalizm zostałby u nas przyjęty entuzjastycznie.”

Tadeusz Konwicki (1926–2015) polski prozaik, scenarzysta, reżyser

Źródło: Kabotynizm – ciężka choroba narodowa, „Nowa Kultura”, luty 1958, przedr. tom Wiatr i pył, Czytelnik, 2008.

O chorobach, O karze

„Chciałbym prosić wszystkich, którzy zajmują odpowiedzialne stanowiska w dziedzinie gospodarczej, politycznej i społecznej, wszystkich mężczyzn i kobiety dobrej woli: bądźmy opiekunami stworzenia, Bożego planu wypisanego w naturze, opiekunami bliźniego, środowiska.”

Franciszek (papież) (1936) papież

fragment homilii wygłoszonej na mszy inaugurującej pontyfikat.
Źródło: Tomasz Bielecki, Francesco! Francesco!, „Gazeta Wyborcza”, 20 marca 2013.

O kobietach

„Tysiąc razy szczęśliwy, kto bierze prawdę za prawidło swego postępowania! On jest obrazem Pana Boga, który z natury swojej jest prawdą. Miły Bogu, miłym jest także w oczach ludzkich. Prawda przewodniczy wszelkim jego krokom, i zyskuje mu przychylność wszystkich. (…) Kłamca przeciwnie podobny jest czartowi, który był ojcem kłamstwa, Kłamca traci wszelką wziętość ściąga na się gniew nieba i ziemi; nie ufają mu, a cóżkolwiek mówi, zawsze go mają w podejrzeniu. (…) Przywdziewa on maski wszelkiego rodzaju, ale nic na tem nie zyskuje: wszyscy odtrącają go z obrzydzeniem i na koniec szydzą z niego.”

Efrem Syryjczyk (306–373) Syryjski diakon i teolog z IV w.

Źródło: Ks. Ambroży Guillois, Wykład historyczny, dogmatyczny, moralny, liturgiczny i kanoniczny wiary katolickiej, Wilno 1863, s. 383.

O Bogu, O prawdzie, O kłamstwie, O wierze

„Ludzie, cienie, dobro, zło, niebo, piekło: wszystko to tylko etykietki, nic więcej. Ludzie sami stworzyli te przeciwieństwa: natura ich nie dostrzegała. W naturze nawet życie i śmierć nie były przeciwieństwami – po prostu jedno stawało się przedłużeniem drugiego.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro: Kiedy zaczęła się wojna

O życiu, O śmierci, O ludziach, O piekle

„Mówi się, że broda jest człowiekowi przyrodzona; owszem, i dlatego całkiem stosowna jest w stanie natury; ale tak samo stosowne jest golenie jej w stanie cywilizowanym; wskazuje ono bowiem, że zwierzęca, prymitywna przemoc, której zarost ów, właściwy męskiej płci, jest odczuwalną natychmiast dla każdego oznaką, musi ustąpić przed prawem, ładem i obyczajnością. Broda powiększa i wydobywa zwierzęcą część twarzy; przez to nadaje jej tak uderzająco brutalny wygląd; proszę popatrzeć tylko z profilu na takiego brodatego człowieka, kiedy je (…). Wyraz dzikości i okrucieństwa, jaki broda nadaje fizjonomii, pochodzi stąd, że względnie martwa masa zajmuje połowę twarzy, i to połowę wyrażającą nastawienie moralne. Do tego wszelki zarost jest zwierzęcy. Golenie jest symbolem wyższej cywilizacji.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Źródło: O filozofii uniwersyteckiej, w: W poszukiwaniu mądrości życia. Parerga i paralipomena, t. I, Warszawa 2002, s. 226.

O poszukiwaniu, O wyglądzie

„Niektórzy szukają sensu życia w osobistych zdobyczach, związkach lub doświadczeniach. Wydaje mi się jednak, że samo błogosławieństwo intelektu, pozwalające nam odgadywać największe sekrety natury, nadaje życiu wystarczający sens.”

Michio Kaku (1947) fizyk amerykański pochodzenia japońskiego

Hiperprzestrzeń

Sens

„Na to, by obywatele stawali się dobrymi i cnotliwymi, wpływają trzy czynniki; są nimi: natura, przyzwyczajenie, rozum. Przede wszystkim bowiem trzeba się urodzić człowiekiem, a nie jakąś inną istotą żyjącą, z odpowiednimi właściwościami ciała i duszy. Co do pewnych cech i urodzenie niczego nie przesądza, bo przyzwyczajenie powoduje ich zmianę. Są mianowicie pewne właściwości przyrodzone, które przez przyzwyczajenie ulegają zmianie tak w jedną, jak i w drugą stronę: na gorsze i na lepsze. Inne istoty żyjące przeważnie wedle swej natury, niektóre w drobniejszych szczegółach urabia i przyzwyczajenie, ale tylko człowiek kształtuje się pod wpływem rozumu, bo on tylko rozum posiada. Toteż wszystkie te trzy czynniki muszą być u niego zharmonizowane.”

Arystoteles książka Polityka

Polityka

O duszy

„Nikt nie powinien naśladować innych, gdyż wtedy zasługuje na tytuł wnuka, a nie syna natury, Sądząc według obfitości naturalnych form ważne jest, by kierować się prosto ku przyrodzie.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

„Dobry radca wedle natury rzeczypospolitej radzi, zły wedle nauki i konceptów.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: op.cit., s. 48

O nauce

„Spytała go, co może być pięknego w szarym deszczowym dniu, a on opowiadał o niuansach barw, jakie przybierze niebo, drzewa i dachy, kiedy wybiorą się na spacer po południu, o nieposkromionej potędze wzburzonego oceanu, o parasolu, który zbliży ich do siebie, gdy będą szli pod ramię, o szczęściu, jakie odczują, wracając na gorącą herbatę, o ubraniach suszących się przy kominku, o zmęczeniu, które wtedy z nich spłynie, o tym, jak będą się długo kochać, a potem pod kołdrą opowiadać sobie o swym życiu, niczym dzieci kryjące się w namiocie przed rozszalałą naturą.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Odette i inne historie miłosne

O dzieciach, O herbacie, Kochać się

„O kimś, kto postrzega naturę jednego,
Mówi się, że postrzega naturę wszystkiego.
Bo postrzeganie pustki jednej rzeczy
Jest postrzeganiem pustki wszech rzeczy.”

Arjadewa (200–250)

Źródło: Czterysta Wersów VIII, 16

„Celem treningu cz’an jest doprowadzenie umysłu do postrzeżenia (własnej) natury, to znaczy usunięcie nieczystości kalających umysł, tak aby podstawowe oblicze własnej natury mogło rzeczywiście zostać dostrzeżone. Nieczystości to błędne myślenie i czepianie się (rzeczy uważanych za rzeczywiste). Własna natura jest chwalebnym przejawem mądrości Tathagaty, która jest taka sama zarówno u buddów, jak i u żyjących istot.”

Xu Yun (1840–1959)

Źródło: Mowy Dharmy, Katowice 1988.

O myślach, O myśleniu, Trening

„Wiemy jedynie, że Natura jest ciągle taka sama i ciągle się zmienia zarazem.”

Ben Klassen (1918–1993)

Odwieczna Religia Natury

„Jasne, w ludzkiej naturze leży ochrona własnego życia za wszelką cenę. Zresztą nie tylko w ludzkiej. W naturze, i tyle.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro 4: Przyjaciele mroku

„Zawsze myślałam, że zawód ten wybierają ludzie z dużym sercem i wielką do tego pasją. I to wciąż zresztą we mnie tkwi, odwróciła się jedynie kolejność.”

Patrycja Soliman (1981) aktorka polska

Źródło: Artur Cichmiński, Zabieganie o rolę nie leży w mojej naturze. Rozmowa z Patrycją Soliman, bohaterką „Ogrodu Luizy”, stopklatka.pl, 11 kwietnia 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=44953

O ludziach, O myślach, O myśleniu, Serce

„Natura ludzka ma wielkie zdolności samoodradzania się.”

Karen Blixen książka Den afrikanske farm

Pożegnanie z Afryką

„Zjawisko związków jednopłciowych jest sprzeczne z naturą. Projekty są sprzeczne z konstytucją, są szkodliwe, niesprawiedliwe, naruszają zasadę równości, prawo do intymności. Ekshibicjonistycznie pozwalają obnosić w przestrzeni publicznej skłonności seksualne, czym naruszają poczucie estetyki i moralności większości Polaków.”

Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka

w trakcie sejmowej debaty nad projektami ustawy o związkach partnerskich. <br class="br">Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,13293316,Debata_o_zwiazkach_partnerskich___najmocniejsze_cytaty.html, 24 stycznia 2013

„Mam słabość do teenage movies, lubię też subtelne horrory, gdzieś w środku chciałem, żeby Ziegenort było jak polskie Twin Peaks. Temat filmu leży gdzieś na styku głupich, nastoletnich problemów, darwinizmu społecznego, filozofii przyrody, symboliki ryby, słońca, czarnego i białego orła, nazizmu i chrześcijaństwa. Chciałem zderzyć beztroskie wakacje z okrutną naturą.”

Tomek Popakul (1986)

Źródło: Ziegenort making of, Shortcutview.com 2013 http://shortcutview.com/pl/issues/promocja/ziegenort-making-of

O rybach, O wakacjach

„Miłość jest z natury rzeczy transakcją.”

Greg Iles (1960)

Anioł z Missisipi

O miłości

„Ogólnie mówiąc wszystkie dharmy są umysłem. Guru powstaje z umysłu. Nie istnieje nic oprócz umysłu. Wszystko co się pojawia, jest naturą umysłu, która jest pierwotnie nieistniejąca. Przez wysiłek myśli nie można odejść od naturalnego stanu, niezrodzonego i wrodzonego. Tak więc spocznij w spokoju, w naturalny sposób, bez ograniczeń.”

Maitripa (1007–1085) indyjski mistrz buddyzmu

Źródło: buddyzmwprost.com.pl http://www.buddyzmwprost.com.pl/index.php?id=58

O myślach, O odejściu, O wysiłku, O myśleniu

„Dziennikarka (…) podeszła do mnie i powiedziała, że rozmawiała tydzień przed Smoleńskiem na mój temat z panem Władysławem [Stasiakiem] i że on uważał mnie za strasznego pesymistę. Wtedy postanowiłem zostać optymistą. Ale później napisałem Bezkrólewie, więc widocznie natura ciągnie wilka do lasu. Myślę, że jestem, jak to mówił profesor Zbigniew Raszewski, pesymistą konstruktywnym.”

Wojciech Tomczyk (1960)

Źródło: Justyna Jaworska, Co tu się wyprawia od trzystu lat, „Dialog” nr 12, grudzień 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/131262.html

O myślach, O myśleniu

„Oto patrz: nadzieja i pragnienie powrotu do swej ojczyzny i stanu pierwotnego czyni podobnie, jak ćma ze światłem, i człowiek, który zawsze wśród pragnień ustawicznych oczekuje świątecznie nowej wiosny i zawsze nowego lata, … i któremu się zdaje, że rzeczy upragnione skoro nadejdą, są zbyt spóźnione, nie widzi, że żąda własnego rozkładu! Lecz pragnienie to jest kwintesencją, duchem żywiołów, który czując, że jest zamknięty w ciele ludzkim, pragnie ciągle wrócić do tego, który go wysłał. I winieneś wiedzieć, że to pragnienie jest ową kwintesencją, objawem towarzyszącym naturze…”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O nadziei, O wiośnie, O ojczyźnie

„(…) człowiek (…) myśli tylko o swym własnym zarobku, a jednak w tym, jak i w wielu innych przypadkach, jakaś niewidzialna ręka kieruje nim tak, aby zdążał do celu którego wcale nie zamierzał osiągnąć. Społeczeństwo zaś, które wcale w tym nie bierze udziału, nie zawsze na tym źle wychodzi. Mając na uwadze swój własny interes człowiek często popiera interesy społeczeństwa skuteczniej niż wtedy, gdy zamierza służyć im rzeczywiście.”

Adam Smith (1723–1790) brytyjski myśliciel

Źródło: Jerzy Chodorowski, Adam Smith (1723–1790). Życie i dzieło autora „Badań nad naturą i przyczynami bogactwa narodów”, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, 2002, s. 253.

O życiu, O myślach, O bogactwie, O myśleniu

„Zawsze miałam naturę beznadziejnego romantyka. To dzięki rodzicom, którzy są już ze sobą 45 lat. Na dobre i na złe. Przyjechali tu z niczym. Moja mama nie znała języka, a ojciec nie miał nawet zielonej karty. Nie mieli do kogo się odezwać. A jednak poradzili sobie. Wpoili mi przekonanie, że jeśli naprawdę czegoś chcesz, jeśli naprawdę się starasz i ciężko pracujesz, to osiągniesz wszystko. Trzeba tylko wierzyć. To dotyczy także miłości i małżeństwa. Jeśli wiesz, że pragniesz być właśnie z tą osobą, nic was nie rozdzieli.”

Renée Zellweger (1969) aktorka amerykańska

Źródło: wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27461

O małżeństwie, O rodzicach

„… Umiał wczuć się w naturę kobiety. A one, choć świadome tego, że je omotywał, wyczulony na to, co stanowiło ich istotę, ulegały jego czarowi i dawały sobą owładnąć. On tymczasem, pewien już teraz, że ma je w ręku, górował nad nimi brutalnie jak despotyczny król gałganków.”

Émile Zola książka Wszystko dla pań

Wszystko dla pań (1883)
Źródło: s. 99

O kobietach

„Nie jest to osoba konkretna, lecz kobieta pojęta jak najogólniej, symbolizująca całą naturę, cały zewnętrzny świat, który możemy sobie podporządkować. Niewiasta ta nie tylko cierpi pod skórzaną maską, czuje się dręczona i upokorzona (zaspokajając tym samym naszą żądzę siły i nasze wrodzone okrucieństwo), ale jej głowę, atrybut indywidualności i inteligencji, spotyka zniewaga, a nawet samo jej istnienie poddane zostaje w wątpliwość. Patrząc na nią, mężczyzna nie czuje się już w obecności „Boskiego tworu”, którego oblicze z wysokości ramion zdaje się kontemplować gwiazdy czy inny symbol patosu i czystości, lecz wie, że może zrobić użytek (z jakąż świętokradczą przyjemnością!) ze zwykłego, dostępnego wszystkim narzędzia erotyki.”

Michel Leiris (1901–1990)

o fotografii kobiecej głowy w skórzanej masce, autorstwa Jacques-Andre Boiffarda.
Źródło: Le „Cap Mortuum” mi la femme de 1’alchimiste, „Documents” nr 3/1930.

O kobietach, O przyjemności, O świecie, O inteligencji

„Nikt nie ma prawa sam decydować, w jaki sposób należałoby uzdrowić rzeczywistość. Poza tym byłoby to jedynie leczeniem skutków a nie przyczyn. No bo ta rzeczywistość nie wzięła się przecież znikąd. „Ludzie ludziom zgotowali ten los” – można powtórzyć za Nałkowską. Należałoby zatem uzdrowić przede wszystkim ludzką naturę. A to już zadanie przekraczające możliwości jednostki.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Niewrzęda: Rany, które wynikają z empatii – rozmowa Kamili Kasprzak dla „Krytyki Politycznej” http://www.krytykapolityczna.pl/kluby-kp/publicystyka/20130922/niewrzeda-rany-ktore-wynikaja-z-empatii

O losie, O ludziach, O rzeczywostości

„Wy, Królewiacy, macie śmieszną naturę. Kiedy jadących drogą napadnie pies natarczywym i hałaśliwym ujadaniem, bierze was zaraz ochota, aby wyskoczyć z pojazdu, stanąć na czworakach i zacząć mu się odszczekiwać. My, w Wileńszczyźnie, pozwalamy psu szczekać, bo taka już jego psia natura, ale nie przerywamy przez jego psie szczekanie podróży i bez wojny z psami spokojnie jedziemy do naszego celu. Wam zdaje się, na przeszczekaniu psa, na wygraniu wojny z byle parszywym szczeniakiem bardziej zależy niż na szybkim dojechaniu do celu podróży.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Źródło: Jerzy Robert Nowak, Na przekór skorpionom. Wyznania upartego Polaka, Wydawnictwo Maron, Warszawa 2005, s. 52.

O wojnie

„Psychiczne prawo dozwala żyć tylko w jednym świecie realnym, spędzając wszystko, co przeczy realności, na peryferię marzeń. Gdy człowiek zostanie z rodzimej realności przepędzony na tułaczkę po obczyźnie przeżyć, ratuje się przyrodzoną samoobroną wewnętrznego i zewnętrznego aktorstwa. Aktorstwo to altera natura. Niemowlę ma tylko naturę somatyczną, bo nie stać go jeszcze na aktorstwo. Człowiek z wdziękiem to taki, który jest dobrym aktorem życia. Pozer to też aktor, tylko tyle, że zły. Zmanierowany zaś to ten, który nie może wydobyć się z szarży. W przeinaczonym (…) istnieniu jest się otoczonym nowymi elementami, wobec których nie pasuje już aktorstwo z rodzimej realności; trzeba improwizować i szukać nowej formy wyrazu. (…) Niespodziewanie w nowej realności odnajduje się człowiek w starym kostiumie. Trzeba się kryć przed ludźmi, aby nie razić ich oczu kontrnaturalnym połączeniemdwu wichrowatych wobec siebie czasów, które wypełniając w zestawieniu więcej powietrza, niż może pomieścić ograniczona przestrzeń uczuć, wywołują sprężenie atmosfery tak przygniatającej ciało, że czasem aż wyciska łzy.”

Stanisław Dygat książka Jezioro Bodeńskie

Jezioro Bodeńskie
Źródło: wyd. KiW 1987, s. 40–41.

O emocjach, O czasie, O niemowlętach, O łzach

„Jaki może być wkład kobiet w rozwój nauk medycznych? Na pewno nie ślepe naśladowanie mężczyzn… potwierdziłoby to bowiem jedynie rozpowszechnione, a błędne mniemanie, jakoby na rasę ludzką składali się przede wszystkim mężczyźni. Naszym obowiązkiem jest wierność dobru i sprzeciw wobec zła. Zgodnie z podstawowymi zasadami naszej natury.”

Elizabeth Blackwell (1821–1910) pierwsza amerykańska i brytyjska dyplomowana lekarka, feministka

Źródło: Deborah G. Felder, 100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8371296665, tłum. Maciej Świerkocki, s. 87.

O kobietach, O mężczyznach, O książkach, O świecie

„Jeśli średniowiecze i barok, to także romantyzm, to znaczy ci wszyscy poeci nocy, grozy, horroru itd. Właśnie romantyzm. Na wydawałoby się bezpieczną drogę, którą kroczył człowiek oświecenia i racjonalizmu, wychodzą z ciemności nagle i coraz liczniej sobowtóry, manekiny, automaty. Homonkulusy, twory sztucznie stworzone, urągające kreacji natury, niosące w sobie całe poniżenie, wszystkie najokropniejsze marzenia ludzkie, śmierć, horror i grozę.”

Tadeusz Kantor (1915–1990) polski reżyser, malarz, scenograf, grafik

Źródło: Krzysztof Miklaszewski, Rozmowa o Umarłej Klasie z Tadeuszem Kantorem (1978), „Kraków” nr 2/3, 2 marca 2010 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/90612.html

O śmierci, O marzeniach

„Jako że już od dwudziestu trzech lat jestem szefem orkiestr radiowych wykonywanie polskich utworów współczesnych jest moją codziennością. Skoro wykonuję więcej muzyki współczesnej niż inni dyrygenci, z natury rzeczy czuję się na tym gruncie pewniej. Nie traktuję jednak tego jedynie jako służbowego obowiązku. Zawsze uważałem, że misją polskich orkiestr radiowych jest propagowanie twórczości rodzimej – zarówno kompozytorów nieżyjących, jak żyjących. Dlatego też muzyka ta pełni tak dużą rolę w tym, co robię. Kiedy dostaję partyturę współczesnego polskiego kompozytora, którego znam i cenię, to cieszę się nią, zanim jeszcze ją otworzę i zobaczę, czy ten utwór mi się spodoba. Po prostu już wtedy czuję, że będę robił coś ważnego, pożytecznego.”

Antoni Wit (1944) dyrygent polski

Źródło: „Śląsk” 2000, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wit_antoni

O muzyce

„Wszystkim ludziom właściwy jest z natury pęd do życia we wspólnocie.”

Arystoteles książka Polityka

Polityka

„Setki tysięcy młodych Polaków codziennie zabijają. Co prawda myszką komputerową, ale to nic nie szkodzi. My im na to pozwalamy. Ja wiem, że mamy demokrację: „Niech żyje wolność i swoboda, i dziewczyna młoda”, ale są granice. Czy trzeba daniny krwi, żebyśmy się nad tym problemem pochylili? A spójrzcie na naturę, jak zwierzęta troszczą się o swoje młode… No, niektóre nawet zjadają swoje młode, ale to inna sprawa, większość chroni. Takie pingwiny. Noszą jajo całymi tygodniami, chudną, nie jedzą, ale noszą. Mamy być gorsi od zwierząt?”

Tadeusz Cymański (1955) polski ekonomista i polityk

o grach komputerowych.
Źródło: „Gazeta Wyborcza”

O prawdzie, O demokracji, O grach, O wolności

„Pierwszą rzeczą, na jaką powinniśmy zwrócić uwagę, jest pokarm. Nie może być przetworzony. Nic solonego, wędzonego i przyprawionego. Musi być jak najbardziej zbliżony do tego, co ptaki mogą znaleźć w naturze.(…) Nigdy nie karmimy ptaków pieczywem. Nigdy. Nie powinniśmy dokarmiać kaczek ani łabędzi. Im trzeba dać odlecieć w miejsca, gdzie woda nie zamarza. Jeśli już koniecznie chcemy im coś dać, niech to będą rzeczy zdrowe: starta marchew, posiekana kapusta pekińska albo zwyczajne płatki owsiane.”

Adam Wajrak (1972) dziennikarz polski, specjalista tematyki przyrodniczej

Źródło: Dokarmiać, nie szkodzić, gazeta.pl, 14 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,75476,8816603,Dokarmiac__nie_szkodzic.html#ixzz18DZN3YVB

O ptakach, O wodzie

„Człowiek odczuwa wstręt do trudu i cierpienia. Tymczasem natura skazuje go na cierpienie z powodu niedostatku, jeśli nie podejmie trudu pracy. Pozostaje mu zatem jedynie wybór pomiędzy tymi dwiema nieprzyjemnymi rzeczami. Co zrobić, żeby ich obu uniknąć? Jest tylko jeden sposób, i nie będzie innego: korzystać z pracy bliźnich.”

Frédéric Bastiat (1801–1850) francuski ekonomista

Państwo
Źródło: s. 110

O cierpieniu

„Człowiek szczęśliwy jest ten, któren siły swoje pogodził z przedmiotami natury, zgadł jej zamiary.”

Tomasz Zan (1796–1855) polski poeta

Źródło: Księga aforyzmów, myśli, zdań, uwag i sentencji ze stu pisarzy polskich wybranych, wyboru dokonał Władysław Bełza, s. 59.

O myślach, O sile, O myśleniu

„Fryzura i spiłowany ząb były niczym w porównaniu z rozbieraną sceną. Tu miałem największe opory. Bardzo trudno było mi się rozebrać się przed obcymi ludźmi, czyli aktorką i ekipą. Nie mam natury ekshibicjonisty i nagość uważam za rzecz bardzo intymną. Ze spiłowaniem zęba poszło znacznie prościej. Więcej – to właśnie usunęło blokadę wmyśleniu o postaci Despera.”

Marcin Dorociński (1973) aktor polski

o roli w Pitbullu. <br class="br">Źródło: „Rzeczpospolita”, 20 kwietnia 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jfmn.htm

„Malarstwo zawiera w sobie cechy doskonałości znacznie przewyższające to, co powszechnie zwiemy imitacją natury.”

Joshua Reynolds (1723–1792) malarz brytyjski

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O malarstwie, O myśleniu

„Człowiek z natury nie jest panem siebie. Dopiero dzięki substancjom psychoaktywnym można zyskać jakieś pojęcie o kontroli nad samym sobą.”

Christian Rätsch (1957)

Źródło: rozmowa Guido Mingelsa, Grzybki nie kłamią, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 21 czerwca 2013.

„W ten sposób wynagradzamy sukces dobrej Pracy, ale uchybiamy Honorom przynależnym ludzkiej Naturze. Dostajemy dobrą Pracę, ale wychowujemy ludzi chamskich, niemoralnych, pozbawionych uczuć i Manier.”

Adam Ferguson (1723–1816) szkocki ekonomista i myśliciel polityczny

o chwaleniu gospodarczego postępu, który przyniosły początki kapitalizmu i rewolucji przemysłowej w Szkocji.
Źródło: Rozważania o powołaniu milicji (1756)

O ludziach, O emocjach, O sukcesie

„Jeżeli uważamy, że przy całym szacunku dla naszej wyjątkowości, nie jesteśmy w skali kosmosu niczym szczególnym, musimy zdać sobie sprawę, że pozostawienie tak ogromnej ilości planet bez choćby odrobiny żywego tchnienia, byłoby chyba zbyt wielkim ukłonem matki natury w stronę rodzaju ludzkiego, nie mówiąc o marnotrawstwie miejsca na niespotykaną skalę!”

Przemysław Mieszko Rudź (1976)

Astronomia bez tajemnic

O matce

„Dzwoni do mnie lekarz z innego szpitala i prosi o poradę. Przywieziono mu kobietę, 34. tydzień, płód nie ma głowy (…) Ta pacjentka zgłosiła się pierwotnie w jakimś innym szpitalu na izbę przyjęć, krwawiła. I ponieważ groziło jej poronienie, założono szew na szyjkę macicy i położono na podtrzymywanie ciąży. Natura sama chciała zakończyć tę ciążę, ale jakiś lekarz postanowił do tego nie dopuścić! Tej pacjentce nikt nie wytłumaczył, jaka jest sytuacja, jaka jest prawda. (…) Doradziłem, żeby przestali tę ciążę sztucznie podtrzymywać! Wkrótce pacjentka urodziła. Inni kazali pacjentce kontynuować taką ciążę, żeby dziecko mogło być dawcą narządów. Znam też przypadki, gdzie pacjentkę próbowano przekonać, żeby nie zgodziła się na usunięcie ciąży pozamacicznej, zlokalizowanej w jajowodzie, a przecież to stan bezpośredniego zagrożenia życia.”

Romuald Dębski (1956–2018) polski lekarz

Źródło: rozmowa Aleksandry Szyłło, Dębski: Jestem z pacjentką na dobre i na złe, „Duży Format” http://wyborcza.pl/duzyformat/1,139142,16171511,Debski__Jestem_z_pacjentka_na_dobre_i_na_zle.html, wyborcza.pl, 18 czerwca 2014.

O kobietach, O dzieciach, O prawdzie

„Cóż, powiedzmy, że uczucie zwane nienawiścią stanowi część ludzkiej natury; nie można nikomu zakazać odczuwania go od czasu do czasu. I, choć przykro mi to przyznać, bo powinienem głosić miłość, są chwile, w których… Cóż, powiedzmy, że nie lubię niektórych ludzi. Czemu się pani uśmiecha?”

Makarios III (1913–1977) cypryjski duchowny prawosławny, arcybiskup, prezydent Cypru

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w listopadzie 1974 w Nowym Jorku.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 645.

O miłości, O ludziach, O uśmiechu, O emocjach

„Miał on wszystkie wady i wszystkie cnoty artystycznej natury, tej natury często dziwnej częstokroć niezrozumiałej na pierwszy rzut oka, a sympatycznej zawsze po bliższym poznaniu.”

Teodor Jeske-Choiński (1854–1920) pisarz polski

o Karolu Holtei.

„Język polityki jest językiem kłamliwym z natury rzeczy. Kłamliwym nie w tym sensie, żeby wszystko w nim było kłamstwem, ale w tym, że wszystko jest albo niedopowiedziane, albo tak powiedziane, żeby mogło uchodzić za coś ważnego i prawdziwego, chociaż tak nie jest.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Inne cytaty

O kłamstwie, Sens

„W pańskiej naturze jest nadawanie światu sensu, porządkowanie, przeciwdziałanie chaosowi…”

Jacek Sobota (1969) polski autor fantastyki

Postać: Grey
o podinspektorze Dvoyatchnym.
Padlina

O świecie, Sens

„Nie sądźcie o ich zdolnościach wyłącznie na podstawie przejawianych uzdolnień w określonym kierunku. Ten bowiem dojdzie najdalej i osiągnie najwięcej, kto trudził się wbrew swej naturze.”

Antoine de Saint-Exupéry (1900–1944) francuski pisarz i poeta, lotnik

Twierdza

„III wojna światowa nam nie grozi. Ale możliwa jest wojna pomiędzy Chinami i USA. Powojenne pokolenia Europejczyków nie chcą walczyć ani iść do wojska; nie mają natury wojowników. W USA jest inaczej, wciąż mamy wielu kowbojów. Rząd w Teksasie pozwala nosić broń, by strzelać do kojotów… Ryzyko wybuchu wojny z Chinami jest bardzo duże. Chiny nie zaatakują, bo po wielu latach niepokojów chcą 50 lat spokoju. Inaczej jest z USA. Wielu Amerykanów uważa, że trzeba zrobić wszystko, by utrzymać pozycję mocarstwa. Nie chcą być równi Chinom czy Indiom. Chcą być absolutnym liderem. I mogą sprowokować konflikt.”

Peter Schwartz (1946)

Źródło: Kilka scenariuszy dla świata, pb.pl, 7 października 2011 http://archiwum.pb.pl/2499789,10126,futurysta-polska-mocarstwem-wojna-chin-z-usa

O wojnie

„W odniesieniu do Tathagaty, którego własną naturą jest siunjata, nie pojawiają się myśli, że po zaniku (nirotha) Budda "istnieje" albo "nie istnieje."”

Nagardżuna (150–250)

Źródło: Mulamadhyamika-karika, XXII, 14

O myślach, O myśleniu

„Nie potrafię siedzieć spokojnie i patrzeć, jak ktoś tyra za dwóch. Muszę wtedy wstać i pilnować roboty, krążyć wokół tytana pracy z rękami w kieszeniach i udzielać mu wskazówek. Taką już mam czynną naturę.”

Jerome K. Jerome (1859–1927) pisarz angielski

I can't sit still and see another man slaving and working. I want to get up and superintend, and walk round with my hands in my pockets, and tell him what to do. It is my energetic nature. (ang.)
Trzech panów w łódce nie licząc psa

„Życie szczęśliwe to życie zgodne ze swoją naturą.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

Beata est vita conveniens naturae suae. (łac.)

O życiu

„Ludzie stają się dobrzy przez ćwiczenie i praktykowanie dobroci; rzadko zdarza się człowiek dobry z natury.”

Demokryt

O ludziach, O ćwiczeniach

„Faktem jest, że mieszanie ras to zbrodnia przeciwko Naturze. Jest to niezdrowe i Natura nie czeka długo, by zemścić się na tych, którzy łamią jej prawa.”

Ben Klassen (1918–1993)

Odwieczna Religia Natury

O czekaniu

„Emerytura? Nigdy w życiu! To nie leży w mojej naturze. Nie zamierzam się wycofywać. A że ostatnio byłem niewidoczny? Cóż, miałem po prostu poważne problemy ze zdrowiem. Przez blisko rok krążyłem od szpitala do szpitala. Leżałem w łóżku i nie mogłem nikogo przyjmować. Poza pielęgniarkami. To był rok przymusowego wyciszenia. Teraz wracam do pracy. Arcybiskup Leszek Sławoj Głódź zwrócił mi honor. Mogę głosić kazania i na nowo kieruję parafią. Do pomocy mam administratora. Nie wiem jednak, czy w ogóle będzie mi potrzebny. No bo czy muzyk może znać się na kierowaniu parafią?”

Henryk Jankowski (1936–2010) polski ksiądz katolicki, biznesmen

Źródło: Alfabet Jankowskiego, se.pl, 17 sierpnia 2008 http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/alfabet-jankowskiego-czesc-1_68474.html

O pomocy

„Najwłaściwszym kluczem do interpretacji tych gigantów, czyli symfonii Mahlera, wydaje mi się poszukiwanie syntezy neurotycznej natury i konstrukcyjnego rygoru. Przecież ogromnych rozmiarów pierwsza część III Symfonii zbudowana jest w oparciu o klasyczną formę sonaty, potraktowaną swobodnie, ale przecież wyraźną.”

Jerzy Semkow (1928–2014)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 5 kwietnia 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jsemkow.htm

O poszukiwaniu

„Socjologowie określiliby to krótko – czar chama. Ludzie lubią Sułka za jego prostolinijność, za to, że wali prosto z mostu to, co ma na myśli. Nawet w stosunku do tak zakochanej i delikatnej kobiety jak pani Eliza niczego nie owija w bawełnę. Taką już ma naturę. To dziwne, ale mam wrażenie, że wielu pisarzy jest wręcz zafascynowanych tego typu postaciami.(…) Sułek to „czar chama” przetworzony przez artystę Jacka Janczarskiego.”

Krzysztof Kowalewski (1937) aktor polski

o postaci z audycji Kocham pana, panie Sułku. <br class="br">Źródło: „Rzeczpospolita”, 4 stycznia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pogodaw.htm

O kobietach, O ludziach, O myślach, O wrażeniach

„Ogarniam go w tej swingowej naturze,
Choć talent ukrywam za podwójną gardą,
Ja wiem, że Ella i Louis już na emeryturze,
Więc dlaczego nie ja na Madison Square Garden?”

Jacek Ziobro

Źródło: „Jak ja kocham ten jazz”

„Najwyraźniejszą i wyłączną naturą człowieka w ogólności, jest sztuka. Imaginacja czucie i dowcip są warunkami, sztuka dopiero jest istotą poezji.”

Kazimierz Brodziński (1791–1835) polski poeta, historyk, krytyk literacki, tłumacz i publicysta

O krytyce
Źródło: s. 52.

O sztuce

„Zresztą, czym tak naprawdę są dobro i zło? Tylko głupimi kategoriami. Głupimi kategoriami, które ograniczają ludzi, każą ich karać i nagradzać zależnie od tego, czy uda im się poskromić własną naturę, na którą tak naprawdę nie mają wpływu.”

Richelle Mead (1976)

Melancholia sukuba (2007)

O ludziach, O złu

„Ja jestem z natury jazzmanem, muzykiem jazzowym, pianistą jazzowym, kompozytorem. Mentalnie jestem jazzmanem, ale sama formuła jazzu mi nie wystarcza. Ja po prostu lubię przekraczać granice, jestem outsiderem, lubię polistylistykę, cross-over, wędrówki w różne rejony muzyki. Po prostu formuła jazzu – jako środka narracji, improwizacji, tworzenia muzyki na żywo tu i teraz – mnie interesuje raczej w szerokim kontekście.”

Leszek Kułakowski (1955) polski muzyk

Źródło: „Jazz Forum”, 9/2010 http://www.jazzforum.com.pl/news.php?action=show&id=1330

„Wszystko, co wypływa z umysłu, posiada naturę jego właściciela. Czyż woda i fale są czymś odmiennym? Ich natura – podobnie jak natura przestrzeni – jest jedna i ta sama.”

Saraha

Źródło: buddyzmwprost.com.pl http://www.buddyzmwprost.com.pl/index.php?id=48

O wodzie

„Za pieniądze nie kupi się subtelnej natury, tytuł nie zawsze oznacza szlachetność, a prawdziwe szlachectwo można poznać mimo zewnętrznych braków.”

Louisa May Alcott książka Małe kobietki

Małe kobietki. Część druga

O pieniądzach

„Znam wiele kobiet, które natura obdarzyła doskonałymi nogami. Takie ma chociażby Cameron Diaz. Ale nie ja. Ja muszę nad swoimi ostro pracować.”

Rihanna (1988) barbadoska piosenkarka

Wywiad, „Joy”, nr 9(42)/2009

O kobietach

„Poprawa życia ziemskiego ludzkości - likwidacja ubóstwa i wojen - jest zapewne wielką naturalną wartością, a zainteresowanie nim jest postawą chwalebną i moralną. Ale czy Chrystus przyszedł właśnie po to, czy po to druga Osoba Boska przybrała naturę ludzką? Czymże jest wszelka zewnętrzna poprawa życia ludzkiego wobec faktu, iż człowiekowi daje się przez chrzest święty nową zasadę życia, która otwiera mu możliwość uświęcenia, glorificatio Boga i zbawienie wieczne dzięki śmierci Chrystusa na krzyżu? Świat, w którym nie byłoby już ubóstwa i wojen, a nawet chorób - świat bez cierpień fizycznych i psychicznych, w którym jednak nikt nie ugiąłby kolan przed Chrystusem, w którym nie modlono by się do Boga - nie miałby ani przez moment prawa istnieć i byłby godny zapaść w nicość.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Spustoszona winnica
Źródło: s. 163, 164

O śmierci, O Bogu, O świecie, O cierpieniu

„Naturalistyczny reaktor kapitalizmu, zamontowany w samym sercu antynaturalistycznego judeochrześcijaństwa, aby nadawał mu energię (bo bez tego wszyscy staniemy w kolejce po kartki na cukier), miał jednak chłodzenie etyczne, polityczne, prawne, związkowe… Teraz ulega stopieniu (jak prawo pracy w Polsce w zderzeniu z wymaganiami „elastyczności rynku pracy”). Jeśli globalizacja rynkowa nie znajdzie „chłodziwa” w postaci globalizacji społecznej i politycznej, w postacie idei politycznych i religijnych, które byłyby świadome konieczności „wyjścia z natury” i „regulowania naturalistycznego rynkowego źródła energii”, nastąpi wyciek radioaktywny o rozmiarach raczej apokaliptycznych.”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Saudowie na promsach, krytykapolityczna.pl, 23 marca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/Saudowienapromsach/menuid-291.html

Serce

„Szatan złą wolę z rozumem na szkodę łączy człowieka mocą swej natury.”

Dante Alighieri (1265–1321) średniowieczny poeta włoski

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Nauka geografii wkracza we wszystkie prawie gałęzie pracy ludzkiej: tak jak w szkole nie ma przedmiotu, który by nie wiązał się ściśle, a nawet koniecznie z nauką geografii, tak w życiu codziennym nie ma zajęcia, w którem by wiadomości, rozumowania i metody geograficzne nie mogły przynieść dużo posiłku i korzyści. Nic w tym dziwnego: nauka ta bowiem opiera się z natury rzeczy na materiałach bardzo różnorodnych, posiada charakter w wysokim stopniu syntetyczny i w każdym ze swych działów styka się z przedmiotami właśnie w szkole i w życiu najważniejszymi – z ziemią martwą, z przyrodą żywą i z człowiekiem. Tu tkwi źródło wielkiego znaczenia wychowawczego, jako też praktycznego nauki geografii.”

Ludomir Sawicki (1884–1928) polski geograf, podróżnik i wydawca

Źródło: Zakłady państwowe a geografia ojczysta, „Przegląd Geograficzny” 1918, t. 1, z. 1–2.

O charakterze, O nauce

„Natura współpowstającej świadomości jest doskonale czysta od czasu bez początku;
Przestrzeń mądrości, nigdy nie odchodząca ani nie powracająca, obecna jest u podstawy.”

Ogjen Trinlej Dordże (1985) dominicki poeta

Źródło: Słodka rosa spełniającego życzenia drzewa nieśmiertelności Modlitwa o długie życie tego, który jest ucieleśnieniem Czenrezika http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=104

O życiu, O czasie

„Teorie nowoczesnego nacjonalizmu otaczają pojęcie narodu mistyczną mgłą. Uciekając od faktów historycznych i ścisłych badań, teorie te operują frazeologią uczuciową oraz „mitami” utkanymi z fałszów i niedorzeczności. Losami narodów kieruje „idea narodowa”, której objawienia są z reguły monopolem najbardziej reakcyjnych klas posiadających każdego narodu. Nakazem „idei narodowej” jest „jedność narodowa”, co pozwala traktować wszelki bunt mas ludowych przeciwko przywilejom dziedzicznym lub majątkowym klas posiadających jako rozbijanie narodu, szkodnictwo i zdradę wobec najwyższych „interesów narodu”. Historia w świetle tych burżuazyjnych teorii była, jest i będzie walką narodów, gdyż każdy naród z samej swojej metafizycznej natury dąży do ukorzenia, ujarzmienia, wyparcia z ziemi lub wytępienia narodów słabszych. Każdy naród „hartuje się” w walkach z innymi narodami i tuczy się ich kosztem, przy czym funkcje pożerania – zagarniania ziemi i robienia majątków na wojnach – należą z reguły do tych klas, które mają pieczę nad „ideą narodową”. Ta ewangelia nacjonalizmu na użytek kontrrewolucyjnej burżuazji wbijana jest w mózgi wszelkimi środkami wychowania, musztry i propagandy, jakimi rozporządza nowoczesne państwo. Od narodów potężnych przyjmują tę ewangelię nacjonalizmu narody słabe, od mocarstw – narody podległe i ujarzmione. A ponieważ „idee klasy panującej są w każdej epoce panującymi ideami”, nienawiść narodowa w dzisiejszym świecie kapitalistycznym uchodzi za coś równie przyrodzonego, jak – powiedzmy – przyrodzoną i niewątpliwą wydawała się śmiertelna nienawiść pomiędzy katolikami a protestantami w XVI i XVII w.””

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Przyczynek do kwestii narodowej http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article494&var_mode=calcul

O nienawiści, O losie, O zdradzie, O historii

„W górach szukam samotności, kontaktu z naturą, tego sam na sam ze sobą, mimo że obok może iść partner. Góry to dla mnie rozmowa ze sobą. Pójdę dalej czy nie? Czy stać mnie jeszcze na to? To są przeżycia, dla których tu jestem.”

Jerzy Kukuczka (1948–1989) polski alpinista i himalaista

Mój pionowy świat
Źródło: s. 60

O samotności

„Jan Paweł II jako święty od rodziny to fundamentalistyczna parodia ewangelii, gdzie o rodzinie nie ma ani słowa – a jeśli jest, to tylko krytyczne, bo przecież w dobrej nowinie chodziło o to, by wznieść się ponad biologiczną reprodukcję i zainaugurować inny rodzaj intensywniejszego życia, które wymknęło się ograniczeniom natury. Fundamentalizm religijny to zatem szczególnie bolesna forma redukcji, która niszczy szyld, pod jakim rzekomo się podpisuje – dużo gorsza od oficjalnego ateizmu, bo ten zwalcza religię tylko od zewnątrz, jako swojego adwersarza.”

Agata Bielik-Robson (1966) polska filozof

Źródło: Siedmiu świętych i pingwiny, krytykapolityczna.pl, 2 czerwca 2014 http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20140602/siedmiu-swietych-i-pingwiny

O rodzinie, O religii

„Gdyby natura zabraniała sodomii, incestu, masturbacji i tym podobnych rzeczy, nie pozwalałaby nam znajdować w nich rozkoszy. Niemożliwe również, by tolerowała to, co ją znieważa.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Filozofia w buduarze

„Najważniejszy jest oddech. Kobiety z natury mają gorzej, bo oddychają bardziej szczytami niż mężczyźni. Trzeba się tego oduczyć i odkryć tajemnicę przepony. Niektórzy mówią, że trzeba ją mocno trzymać na dole i cisnąć. Kolejna bzdura. To wbrew fizjologii. Śpiew opiera się na wyobraźni. Najpierw musimy wyobrazić sobie to, co chcemy usłyszeć. Tego instrumentu nie widać. Nikt nie skoryguje ustawienia palca czy ręki, jak w przypadku fortepianu czy skrzypiec. To praca z naszym wnętrzem.”

Aleksandra Kurzak (1977)

Źródło: Iwona Radziszewska, Tajemnica przepony http://www.dwutygodnik.com/artykul/3958/, Dwutygodnik.com nr 93/2012.

O kobietach, O mężczyznach, O tajemnicy

„Za to, że Kain zabił swego brata, zazdroszcząc mu boskiej przychylności, Bóg nie ukarał go śmiercią, tylko wygnaniem z ziemi ornej. Tym samym zmusił go do poszukiwania innego sposobu na życie. Tak więc, po początkowej włóczędze, Kain założył pierwsze miasto. Odtąd zaczęło stanowić ono środek świata. Wokół niego wszystko zaczęło się obracać. Wszystko zaczynało jemu służyć. Zrodzone z bratobójstwa i gwałtu wywartego na naturze – począwszy od odłamania pierwszej gałęzi, służącej za ochronę przed deszczem i wiatrem – powstało by zakończyć historię naturalną i ustanowić symbol ludzkiej wiedzy.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Architectura pictura – „Pogranicza” Nr 3/2000

O życiu, O śmierci, O Bogu, O historii

„Natura bez człowieka mnie nie interesuje.”

Henri Lefebvre (1901–1991) francuski socjolog i filozof

La nature sans l’homme ne m’intéresse pas. (fr.)
Źródło: Pyrénées, 1965

„Bez względu na przypuszczania, jakim samolubem może się człowiek stać, są jednak wyraźne zasady w jego naturze, dzięki którym los innych jest dla niego ważny i dzięki czemu szczęście innych jest mu niezbędne, mimo że to nie dostarcza mu nic więcej poza obserwowaniem radości innych.”

Adam Smith (1723–1790) brytyjski myśliciel

O losie, O szczęściu

„Nie można uchwycić ani piękna, ani śmierci, bo to coś Niewyrażalnego. Jedynie mit może je pojąć, choć nie musi koniecznie być antyczny – liczy się tylko jego natura: zdarza się, że rodzi się we współczesności, ponieważ mit istnieje poza czasem.”

Marilyn Monroe (1926–1962) aktorka amerykańska

O śmierci, O czasie

„Wstrząsy w naturze, zaburzenia, cudowne przypadki i czyniący cuda ludzie, choć sprzeczne są z zamiarami mądrego nadzorcy, na rodzaju ludzkim robią wrażenie, które jest źródłem wszelkiej religijności.”

David Hume (1711–1776) brytyjski filozof, pisarz i historyk

Naturalna historia religii (1757)

O ludziach, O wrażeniach

„Oto jest cel, do którego zmierzam: pozyskanie takiej właśnie natury oraz staranie się o to, aby wielu ludzi razem ze mną ją posiadło. To znaczy, że do mego własnego szczęścia należy też dbanie o to, aby wielu innych ludzi zrozumiało to, co ja, i aby ich rozumienie i pożądanie pozostawały w zupełnej zgodności z moim rozumieniem i pożądaniem.”

Baruch Spinoza (1632–1677) niderlandzki filozof

O poprawie umysłu

O ludziach

„Najszczęśliwszy geniusz ledwo dokaże, ażeby samym instynktem i naturą wyniósł się nad pospolitość. Sztuka jest sztuką, kto jej nie zbadał, nie może zwać się poetą, ani artystą.”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

Pozostałe <br class="br">Źródło: Kazimierz Brodziński, O krytyce w: Pisma rozmaite Kazimierza Brodzińskiego http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=57413, tom I, wyd. Drukarnia Józefa Węckiego, Warszawa 1830, s. 53.

O sztuce

„Jeśli pragniemy wyrobić sobie trafny pogląd o ludziach i poznać ich we właściwym świetle oczyma naszego rozumu, musimy wpierw rozważyć ich naturę, a następnie ich cele.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

„Bowiem jak małe dzieci w nocy nie zmrużą oka
Drżąc przed strachami, równie my czasem i w dzień biały
Boimy się upiorów, zwodniczych i nietrwałych
Jak te, przed których widmem trwoży się serce dzieci.”

Lukrecjusz (-94–-55 p. n. e.)

O naturze rzeczy
Źródło: O naturze wszechrzeczy (ok. 60 p. n. e.)

O dzieciach, O strachu, O czasie, Serce

„Pocałunek jest cudownym trikiem natury, żeby przestać mówić, kiedy słowa stają się zbędne.”

Ingrid Bergman (1915–1982) szwedzka aktorka

O pocałunku

„Zdrowie organizmu ludzkiego jest zbudowane na kłamstwie. Jedyną prawdziwą kuracją, do której pcha człowieka sama natura, jest oszukiwanie samego siebie.”

Michał Choromański książka Zazdrość i medycyna

Zazdrość i medycyna (1932)
Źródło: s.115

O zdrowiu, O kłamstwie, O oszukiwaniu

„Przyznaję nawet, że o wiele bardziej cieszę się wiedząc, że moja reputacja jest zła, niż cieszyłabym się z dobrej. Zapamiętaj, Julietto, że reputacja nie ma żadnej wartości, nie rekompensuje nam nigdy ofiar, jakie składamy na jej ołtarzu. Ten, kto zabiega o swą chwałę, dręczy się tak samo jak ten, kto o nią nie dba. Pierwszy obawia się wciąż, że to cenne dobro mu umknie, drugi lęka się swej beztroski. Jeśli na drodze cnoty jest więc tyle samo cierni co na drodze występku, to po co zadręczać się wyborem? Czy nie lepiej polegać po prostu na naturze i słuchać tego, co ona nam zaleca?”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Historia Julietty, czyli Powodzenie występku

„Bez wzięcia pod uwagę okoliczności korzystanie z kobiety lub jej pożądanie nie może być uznane ani za dobre, ani za złe. To namiętne pragnienie, zaszczepione naturze ludzkiej, nie może być karygodne, gdy używa się go w sposób zmierzający do szczęścia zainteresowanych i rozmnożenia oraz zachowania gatunku.”

Matthew Tindal (1657–1733)

Źródło: Chrześcijaństwo tak stare jak stworzenie świata (1730), cyt. za: Faramerz Dabhoiwala, Pierwsza rewolucja seksualna (ang. The Origins of Sex: A History of the First Sexual Revolution, Oxford University Press, 2012), tłum. fragm. „Forum”, 13 lutego 2012.

O kobietach, O zachowaniu

„Chrystus przedwieczny (…) miał niezliczone rzesze uczonych ojców, zręcznych filozofów, sofistów i kłótliwych scholastyków, tysiące uchwał soborów, które sławiły go jako przedwiecznego, współistotnego, współ-równego, jedynego Boga itp. Wiele tomów o nim napisano, głosząc jego przedwieczną istotę i starając się połączyć go z owym biednym Chrystusem, narodzonym w czasie. Przeciwstawiały się bowiem krańcowo sprzeczne ze sobą wyobrażenia.(…) Sofiści owi (…) wymyślili więc dwóch Chrystusów przeciwnych sobie, dwie natury, dwa akty urodzenia itp. i napisali mnóstwo ksiąg na temat ich połączenia – lecz na próżno.”

Jerzy Blandrata (1515–1588)

autor odnosi się do dogmatu o podwójnej (boskiej i ludzkiej) naturze Chrystusa, ustanowionego na soborze chalcedońskim w 451 r.
Przeciwstawienie fałszywego Chrystusa i owego prawdziwego, zrodzonego z Maryi, Chrystus bogaty, za którym idzie papież antychryst wraz z całym światem

O Bogu, O czasie, Chrystus