Cytaty na temat podział
strona 2

„Nie ma mowy o sprawiedliwym podziale bogactw w społeczeństwie, gdy bogaci się bogacą, a biedni biednieją.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

„Wśród wydarzeń wszechświata nie ma ważnych i nieważnych, tylko my różnie je postrzegamy. Podział na ważne i nieważne odbywa się w naszych umysłach.”

Marek Baraniecki (1954) polski pisarz

Źródło: Ziarno Kirliana, „Nowa Fantastyka” 8/2007

„Duch katolicki pochodzi od Boga, jest życiodajny i jednoczący. Duch podziału pochodzi od człowieka i szatana jest śmiercionośny i rozbijający.”

Honoré Mercier (1840–1894) kanadyjski prawnik, publicysta i polityk

Źródło: Marta Kijewska-Trembecka, Quebec i Quebecois. Ideologie dążeń niepodległościowych, Kraków 2007, s. 137.

O Bogu

„Nie powinno być podziału na rząd i opozycję, w tych kwestiach powinniśmy być jak kibice na stadionie narodowym kibicujący naszej drużynie. Jak drużyna gra i strzela bramki, nie gwiżdże się na swoich.”

Tomasz Nałęcz (1949) polski polityk, historyk

o krytyce wizyty prezydenta Komorowskiego w USA. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1685575,0,1,nalecz-nie-gwizdze-sie-na-swoich,wiadomosc.html, 9 grudnia 2010

O grach

„W Polsce do głębokiego podziału i zhierarchizowania dochodzi jeszcze hipokryzja: ukrywanie tego, że nie jesteśmy równi pod dominującym dyskursem szlachetczyzny, pod zawołaniem „Panie bracie!”, podszytym przekonaniem, że 90 procent świata to chamy. Przy takiej strukturze myślenia, czucia własnego społeczeństwa, nie ma szansy na estetykę, która będzie wspólnym gustem.”

Ewa Klekot (1965)

Źródło: Klara Czerniewska, Pany i chamy w Cepelii http://www.dwutygodnik.com/artykul/4672-pany-i-chamy-w-cepelii.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O myślach, O myśleniu

„Wraz ze wzrostem różnorodności amerykańskiego społeczeństwa, niebezpieczeństwo podziałów jest wyższe niż kiedykolwiek. A nie jesteśmy już chrześcijańskim narodem, przynajmniej nie tylko. Jesteśmy też narodem żydowskim, islamskim, buddyjskim, hinduistycznym i narodem niewierzących. I nawet, gdybyśmy byli tylko chrześcijanami i wykluczyli wszystkich innowierców ze społeczeństwa, to czyjego chrześcijaństwa uczylibyśmy w szkołach? Jamesa Dobsona czy Ala Sharptona? Które fragmenty Biblii kształtowałyby naszą politykę? Księga kapłańska, która pochwala niewolnictwo i uważa jedzenie skorupiaków za nieczyste? Czy może Księga Powtórzonego Prawa, która nakazuje ukamienować wątpiące dziecko? A może Kazanie na Górze, fragment tak radykalny, że chyba nawet nasz Departament Obrony nie przetrwałby jego stosowania. Więc zanim damy się porwać, poczytajmy Biblię. Wiara nie czyta Biblii… Co prowadzi mnie do następnej kwestii. Demokracja wymaga, by ludzie religijni budowali postulaty w oparciu o wartości uniwersalne, a nie konkretnej religii. Mam na myśli to, że ich propozycje powinny być przedmiotem dyskusji i walki na argumenty. Mogę być niechętny aborcji z powodów religijnych. Ale jeśli chce jej zakazać, nie mogę odwoływać się wyłącznie do nauk Kościoła. Muszę wykazać, że narusza ona wartości ludzi o różnych poglądach, w tym niewierzących. Może to być trudne dla wierzących w nieomylność Biblii w tym dla wielu ewangelików, jednak w pluralistycznym społeczeństwie nie mamy wyboru. Polityka zależy od umiejętności działania na wspólnym polu. Wymaga kompromisu, szukania tego, co możliwe. Oczywiście, w pewnym stopniu religia nie pozwala na kompromis. Jest sztuką niemożliwego. Jeśli Bóg nakazuje, to spodziewa się wykonywania nakazów, niezależnie od konsekwencji. Opieranie życia na takich fundamentach może być szlachetne, jednak w polityce byłoby to niebezpieczne. Pozwólcie, że zobrazuję. Wszyscy znamy historię Abrahama i Izaaka. Abraham miał ofiarować Bogu swego jedynego syna. Zabiera go na szczyt góry i związuje. Ostrzy nóż, gotowy do wykonania Bożego rozkazu. Wiemy, jak to się skończyło. Bóg zsyła anioła, żeby powstrzymał Abrahama. Abraham zdał test lojalności. Jednak z pewnością każdy z nas wychodząc z kościoła i widząc Abrahama z nożem w ręku, bez wahania zadzwoniłby na policję i oczekiwał, że państwo pozbawi Abrahama praw rodzicielskich. Zrobilibyśmy to, bo nie słyszymy tego, co słyszy Abraham. I nie widzimy tego, co on. Jakkolwiek prawdziwe jest jego widzenie. Dlatego powinniśmy działać stosownie do rzeczy, które wszyscy widzimy – wspólnych praw i zdrowego rozsądku.”

Barack Obama (1961) Amerykański polityk, 44. prezydent USA

1 marca 2008.

O Bogu, O dzieciach, O ludziach, O wierze

„(…) w sztuce poczty problem klasycznego podziału: twórca – odbiorca jest unieważniony poprzez tysięczne rzesze twórców, którzy sami dla siebie stają się odbiorcami (…). Natomiast odbiorca nie tworzący sztuki został wyeliminowany z udziału w wymianie wartości na rynku sztuki.”

Andrzej Partum (1938–2002)

Źródło: Ewa Gorządek, Andrzej Partum, culture.pl, maj 2006 http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/andrzej-partum

O problemach

„Historycy kawałkują historię jak arbuza. Myślę, że podział na „czasy nowożytne” nie jest podziałem arbitralnym.”

Jean Renoir (1894–1979)

Źródło: Ce bougre de monde noveau…, „Cahiers du Cinéma” nr 78, grudzień 1957, cyt. za: Jerzy Płażewski, Język filmu, Książka i Wiedza, Warszawa 2008, s. 29.

O książkach, O historii, O myślach, O wiedzę

„Jeżeli chodzi o sprawy regionu, to nie liczy się podział na opozycję i koalicję, najważniejsze jest województwo.”

Regina Wasilewska-Kita (1951) polska lekarka i działaczka polityczna

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 6 lipca 2007

„Nie lubię granic, nie lubię etykietek. Mam ten przywilej, że mogę ze swoim kinem dotrzeć do każdego. Dlatego uważam, że te wszystkie podziały, separacje na kino takie i inne są niepotrzebne.”

Michel Ocelot (1943)

Źródło: Wywiad, Stopklatka, 15 lutego 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=74162

„Gdyby świat cały obrósł w niebieskie migdały,
Gdyby Magik był doskonały.
Gdyby podziały gdzieś się podziały,
Gdyby ryby głos też miały.”

Magik (raper) (1978–2000) raper polski, pseud. Magik (Kaliber 44, Paktofonika)

Paktofonika
Źródło: utwór Gdyby

O świecie, O rybach

„Komu zatem służy seksualizacja dzieci i młodzieży oraz wychowywanie ich do „różnorodności”?
1) Tym, w których interesie leży odcinanie ludzi od korzeni poprzez niszczenie rodziny i czynienie ich tym samym podatnymi na manipulacje dla globalnych celów strategicznych.
2) Tym, w których interesie leży globalna redukcja przyrostu ludności bez konieczności dokonywania zmian w globalnym podziale majątku.
3) Tym, w których interesie leży nastanie w Europie „demograficznej zimy”.
4) Tym, w których interesie leży wyeliminowanie religii, szczególnie chrześcijańskiej.
5) Tym, którzy cierpią z powodu „normatywności heteroseksualizmu” i przez jej likwidację chcą sobie zapewnić uznanie społeczne.”

Gabriele Kuby (1944)

Globalna rewolucja seksualna
Źródło: s. 349

O dzieciach, O ludziach, O młodzieży, O religii

„Zwracam się do Was w sprawach wagi najwyższej. Ojczyzna nasza znalazła się nad przepaścią. Dorobek wielu pokoleń, wzniesiony z popiołów polski dom ulega ruinie. Struktury państwa przestają istnieć. Gasnącej gospodarce zadawane są codziennie nowe ciosy. Warunki życia przytłaczają ludzi coraz większym ciężarem. Przez każdy zakład pracy, przez wiele polskich domów, przebiegają linie podziałów.”

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

Źródło: przemówienie 13 grudnia 1981, za: Wojciech Jaruzelski, Przemówienia 1981–1982, Książka i Wiedza, Warszawa 1983, s. 213.

O ludziach, O książkach, O domu, O wiedzę

„Nowe technologie zapewniają lepszy podział odpowiedzialności między społeczeństwem a władzą.”

Farid Tabarki (1976)

Źródło: Farid Tabarki, culturecongress.eu http://www.culturecongress.eu/people/tabarki_farid

„W Europie każdy artysta obarczony jest ogromnym bagażem tradycji i podziałów społecznych. W naszym kraju natomiast – pozbawionym jasnych społecznych granic – wszystko przedstawia się inaczej. Zresztą wystarczy powiedzieć, że ja, będąc synem farmera, miałem okazję uścisnąć rękę premiera kilkanaście razy!”

Vincent Ward (1956)

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=47590

„Istnienie klasy próżniaczej stanowi przeszkodę w rozwoju kulturalnym społeczeństwa i działa bezpośrednio; 1) przez właściwą sobie inercję; 2) poprzez zarażanie przykładem marnotrawstwa na pokaz i konserwatyzmu; oraz pośrednio 3) poprzez nierówny podział bogactwa i środków utrzymania, na których opiera się samo istnienie tej klasy.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O bogactwie

„Na świecie jest pięć miliardów ludzi i pięć miliardów unikalnych tożsamości płciowych. Genitalia są równie nieistotne co kolor skóry. Dlatego podział na mężczyzn i kobiety jest tak samo błędny, jak podział na rasę białą i czarną.”

Martine Rothblatt (1954)

Źródło: The Aparthaid od Sex, cyt. za: Lisa Miller, The Trans-Everything CEO, „New York Magazine”, 7 września 2014 http://nymag.com/news/features/martine-rothblatt-transgender-ceo/

O kobietach, O ludziach, O kolorach

„Inaczej jest kiedy się startuje po raz pierwszy, a inaczej kiedy powtórnie. To dla mnie ogromna satysfakcja. Mój wynik oznacza, że jako senator zostałem pozytywnie zweryfikowany przez wyborców. Dziękuję za poparcie. Chcę nadal być ambasadorem Częstochowy. Jestem nauczony gry zespołowej. Dlatego będę współpracował ponad podziałami partyjnymi z samorządowcami Częstochowy. Dla dobra miasta.”

Andrzej Szewiński (1970) siatkarz polski

po wyborach parlamentarnych 2011. Źródło: Andrzej Szewiński: nadal będę ambasadorem Częstochowy, gazeta.pl, 10 października 2011 http://czestochowa.gazeta.pl/czestochowa/1,35271,10441673,Andrzej_Szewinski__nadal_bede_ambasadorem_Czestochowy.html#ixzz1bXqeUhBC

„Jak określić granice amatorszczyzny w poezji? Jestem przekonany o większej czystości i bezinteresowności owych „amatorów”, o ich nieposzlakowanym rodowodzie lirycznym. Nigdy o tych ludziach nie usłyszymy – ale spełniają się w tym, co robią, żmudnie budując świat, odnajdując język. To nie znaczy, że nie ma brudu. Znam przypadki niebywałego pieniactwa, kunktatorstwa i wzajemnego wygryzania się miejscowych Mickiewiczów i Herbertów. Kryzys, kasy mało do podziału, a tu w miasteczku trzy kluby poetyckie funkcjonują. I trwa wojna podjazdowa, w której słowa „amatorzy” i „grafomani” odgrywają rolę groźnego narzędzia.”

Karol Maliszewski (1960) polski poeta, prozaik, krytyk literacki

Źródło: Aldona Kopkiewicz, Ekskursje: ostatnio cudownie czułem się w Kaliszu http://www.dwutygodnik.com/artykul/4678-ekskursje-ostatnio-cudownie-czulem-sie-w-kaliszu.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O wojnie, O świecie

„Mamy wreszcie spór, który być może uświadomi wszystkim, że znajdujemy się w punkcie zwrotnym. Pora już podjąć decyzję, w jakiego rodzaju społeczeństwie chcielibyśmy żyć. A stoimy wobec wyboru dwóch modeli ładu moralnego. Jeden to społeczeństwo ludzi wiary, których sumienia – oświecone Duchem Świętym i nauką moralną Kościoła – roszczą sobie prawo do narzucania innym, co mają myśleć i jak mają żyć.
Drugi model to społeczeństwo, w którym nie istnieje podział na sumienia oświecone i nieoświecone, lepsze i gorsze, zdrowe i chore. Wszystkie sumienia są równe i każdy ma prawo żyć zgodnie z własnym, szanując wspólnie przyjęty porządek prawny.”

Zbigniew Szawarski (1941)

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Czyste sumienie to wynalazek diabła, „Gazeta Wyborcza”, 8 lipca 2014

O ludziach, O wierze, O myślach, O decyzjach

„W gruncie rzeczy maniery to konwencjonalne gesty, których trzon stanowią przeżytki dawnych symbolicznych oznak dominacji, podporządkowania, gotowości do usług lub do nawiązania kontaktu. Większość tych gestów jest związana z hierarchią pozycji społecznych – jest symboliczną pantomimą, wyrażającą dominację jednej strony, a podporządkowanie – drugiej. W społeczeństwach, w których mentalność pochodząca z epoki łupieżczej i związany z nią ostry podział na panów i sługi, zwierzchników i podwładnych – wywiera do dziś wpływ na panujący styl życia, przywiązuje się wielką wagę do wszelkich zawiłych subtelności etykiety, a pieczołowitość, z jaką przestrzega się wszelkich rang i tytułów, bliska jest ideałowi ustanowionemu w quasi-pokojowej fazie barbarzyńskiej kultury nomadów.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„Poglądy mnożą się przez podział, myśli przez pączkowanie.”

Tadeusz Fangrat (1912–1993) poeta polski, satyryk, tłumacz literatury węgierskiej

O myślach, O myśleniu

„Żyjemy w czasach zmian, zdolność gospodarczego rozwoju przesuwa się wyraźnie do Azji i krajów wschodzących. Dziesiątki milionów ludzi wyszło z nędzy w Chinach, Indiach i Brazylii. To powiększa klasę średnią, wyrównuje podział bogactwa i szanse rozwojowe. I bardzo dobrze. Ale Europa, chociaż odczuwa skutki tych zmian, wciąż jest regionem o najwyższych dochodach na głowę mieszkańca, pierwszą potęgą handlową.”

José Luis Rodríguez Zapatero (1960) polityk hiszpański

Źródło: wyborcza.pl, 1 kwietnia 2011 http://wyborcza.pl/1,97738,9363373,Zapatero__Hiszpania_da_sobie_rade_sama__Na_100_proc_.html?as=2&startsz=x#ixzz1IZ7NiY9n

O ludziach, O bogactwie

„Ruch, który dzisiaj tworzymy, który nie jest partią, lecz właśnie ruchem i który możemy nazwać anty-partią, nie jest ani prawicowy, ani lewicowy. Dlatego, że w gruncie rzeczy prawica jest dążeniem do zachowania organizacji ekonomicznej, chociaż jest niesprawiedliwa, a lewica jest w istocie pragnieniem zniszczenia organizacji ekonomicznej, chociaż zniszczenie jej pociągnie za sobą zniszczenie wielu rzeczy dobrych. Następnie ozdabia się to, zarówno u jednych, jak i drugich, całym szeregiem względów duchowych. Wszyscy, którzy słuchają nas z dobrą wiarą wiedzą, że wszystkie te względy duchowe mieszczą się w naszym ruchu, lecz nasz ruch w żadnym wypadku nie zwiąże swoich losów z interesami jakiejś grupy lub klasy, które kryją się pod powierzchownym podziałem na prawicę i lewicę.
Wierzę, że sztandar został dziś wzniesiony. Będziemy bronić go radośnie, poetycznie. Ponieważ są tacy, którzy wobec marszu rewolucji myślą, że aby zjednać poparcie należy przedstawić rozwiązania ostrożne; myślą, że powinno się przemilczać w propagandzie wszystko to, co mogłoby wzbudzać emocje łub wskazywać postawę energiczną i skrajną. Co za błąd! Narodów nikt nigdy bardziej nie poruszył, niż poeci i biada temu, kto nie potrafi wznieść poezji, która niszczy, poezji, która niesie obietnicę!
W owym ruchu poetyckim wznosimy nasze płomienne pragnienie Hiszpanii, składamy siebie w ofierze, przyjmujemy wszelkie wyrzeczenia, i nasze będzie zwycięstwo, którego nie uzyskamy w zbliżających się wyborach. W tych wyborach głosowanie wydaje się mniejszym złem. Lecz nie powstanie stąd nasza Hiszpania, ani nie będzie tam naszego ducha. Tam jest atmosfera mętna, już wyczerpana, jak w tawernie pod koniec pijackiej nocy. Nie tam jest nasze miejsce. Nie zamierzamy iść spierać się o zwyczajowe niesmaczne resztki brudnego bankietu. Nasze miejsce jest na zewnątrz, nawet jeśli, być może, przejdziemy mimochodem przez tamto. Nasze miejsce jest na wolnym powietrzu, pod czystym nocnym niebem, z bronią w ręku i na wysokości, w gwiazdach. Niech inni zajmują się nadal swoimi ucztami. My, na zewnątrz, w napiętej czujności, żarliwej i niezawodnej, już przeczuwamy brzask w radości naszych dusz.”

José Antonio Primo de Rivera (1903–1936) polityk hiszpański, ideolog narodowego syndykalizmu

29 października 1933 w Teatrze Comedia w Madrycie na kongresie założycielskim Falangi Hiszpańskiej. Źródło: Wojciech Trojanowski, Jose Antonio Primo de Rivera – Presente! http://www.nacjonalista.pl/2010/11/19/jose-antonio-primo-de-rivera-presente/

O losie, O wierze, O zachowaniu, O błędach

„A widząc to połączenie różnych wyznań w tem miejscu, jako jedynem źródle, z którego te strumienie wypłynęły, i patrząc na gorliwe współubieganie się we czci tego, co nam najmocniej na sercu leży, nie podobna się nie rozrzewnić, nie podobna nie stracić nieprzyjemnych uprzedzeń wynikłych z rozdziału. Ach! Wtedy się wszystkich kocha, wtedy z miłością i przebaczeniem spogląda się na różnicę. O, jeżeli kiedy mogłyby te podziały zlać się w jeden pierwiastkowy Kościół, to nie gdzie indziej może to nastąpić, jak u najświętszego Grobu, który miłością i rozczuleniem usposabia do zjednoczenia się braterskiego.”

Ignacy Hołowiński (1807–1855) arcybiskup; polski pisarz i tłumacz

obserwacja dotycząca sporów o miejsca święte na terenie Bazyliki Bożego Grobu

O przebaczeniu, Serce, Kochać się

„W teatrze ludzie wymieszali się szybciej niż gdzie indziej, bo aktor to zawód na walizkach, ale podziały pozostały. Starsi z nostalgią wspominają, jak było przed zjednoczeniem, po jednej i po drugiej stronie.”

Grażyna Kania (1971)

o teatrze niemieckim. Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 28 maja 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/niam.htm

O ludziach, Nostalgia

„Istniejące doktryny społeczne – równości, socjalizmu itd. – nie potrafiły doprowadzić do równości przy podziale dóbr. Trudność polega na tym, że w prawdzie można aktem prawnym równo podzielić pieniądze, ziemię i nieruchomości – ale czy prawo jest w stanie zrównać pragnienia ludzi? Do tego niezbędne jest lecznicze oddziaływanie duchowości.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Spotkania z Sai Babą
Źródło: s. 115

O pieniądzach, O ludziach

„Chciałabym wiedzieć, gdzie się podział tak precyzyjny niegdysiejszy czas; teraz, kiedy nie ma ludzi.”

Marlen Haushofer (1920–1970)

Ściana

O ludziach, O czasie

„Od kierowców zależy strajk komunikacji miejskiej, bo to oni stają. Pracowali strasznie ciężko, bo po 14 godzin świątek – piątek, ale widziałem odcinek Władka Frasyniuka, dostawał na rękę 16 tysięcy 400 złotych. (…) Ja byłem adiunktem po habilitacji w PAN i zarabiałem jak każdy adiunkt po habilitacji 4700 zł. Miał Frasyniuk prawie cztery razy więcej ode mnie. I z sześć razy więcej od sprzątaczki. Kierowcy we Wrocławiu zastrajkowali, że to jest niesprawiedliwy podział podwyżek. Przeciwko sobie. Że trzeba im obciąć, a bardziej podnieść sprzątaczkom i mechanikom. (…) Dzisiaj wyrzuca się grupowo nauczycieli i w ich imieniu nikt nie strajkuje. Nawet inni nauczyciele.”

Karol Modzelewski (1937–2019) polski historyk i polityk

Źródło: rozmowa Grzegorza Sroczyńskiego, Wkurzył się pan? Świetnie!, „Gazeta Wyborcza”, 14–15 września 2013.

O komunikacji, O nauczycielach

„Najważniejszy europejski projekt początku bieżącego stulecia – ostateczne przezwyciężenie bolesnego podziału Europy – może zostać teraz z powodzeniem zakończony.”

Gerhard Schröder (1944) niemiecki polityk, kanclerz RFN

Źródło: PAP, 31 października 2002

„Przedmioty klasyczne i ich uprzywilejowana pozycja w programie nauczania, tak pieczołowicie pielęgnowane przez wyższe uczelnie, kształtują postawy intelektualne i obniżają ekonomiczną efektywność młodego pokolenia ludzi wykształconych. Odbywa się to nie tylko przez utrzymywanie archaicznego ideału ludzkości, ale również przez wpajanie zasad podziału wiedzy na lepszą i gorszą – w dobrym lub złym tonie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O ludziach, O wiedzę

„Bunt zawsze był podstawą punk rocka. Kiedyś był on o tyle łatwy, że świat dzielił się na władzę i resztę społeczeństwa. Teksty atakowały komunę jako źródło wszelkiego zła. Po roku 1989, kiedy powoli zaczęła wkraczać demokracja, czarno-biały podział odszedł do lamusa. W tym momencie wiele zespołów się kompletnie zagubiło. Stracili wroga i nie wiedzieli przeciwko czemu się dalej buntować. A rzeczy, z którymi należy walczyć, jest coraz więcej. Obecnie największym wrogiem jest głupota. Jej emanacją są tandetni politycy, namaszczeni przez społeczeństwo ogłupione durnymi serialami.”

Jarosław Janiszewski (1962) polski muzyk, dziennikarz, wokalista, producent, kompozytor i tekściarz

Źródło: Krzysztof Stachowiak, Jakub Sommerfeld, „Współczuję zespołom, które od 30 lat grają te same akordy” – wywiad z Jarosławem Janiszewskim, fabrykazespolow.pl, 14 lutego 2012 http://www.fabrykazespolow.pl/wywiad/item/289-wspolczuje-zespolom-ktore-od-30-lat-graja-te-same-akordy-wywiad-z-jaroslawem-janiszewskim

O głupocie, O świecie, O demokracji, O odejściu

„Samo państwo robotnicze, jako państwo, jest potrzebne właśnie dlatego, że jeszcze pozostają w mocy burżuazyjne normy podziału. To znaczy: nawet najbardziej rewolucyjna biurokracja jest, w pewnym stopniu, organem burżuazyjnym w państwie robotniczym. Rozumie się, decydujące znaczenie mają: stopień tej burżuazyjności i ogólna tendencja rozwoju. Jeśli państwo robotnicze odbiurokratyzowuje się i stopniowo obumiera, to znaczy że rozwój idzie w stronę socjalizmu. Na odwrót, jeśli biurokracja staje się coraz bardziej wyposażona we władzę, można, uprzywilejowana i konserwatywna, to znaczy że w państwie robotniczym tendencje burżuazyjne wzrastają kosztem socjalistycznych, innymi słowy ta sprzeczność wewnętrzna, która w pewnym stopniu jest zawarta w państwie robotniczym od pierwszych dni jego powstania, nie zmniejsza się, jak wymaga „norma”, lecz wzrasta.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Źródło: Nierobotnicze i nieburżuazyjne państwo? Forma polityczna a treść społeczna, „Biuletyn Opozycji”, listopad 1937, marxists.org http://www.marxists.org/polski/trocki/1937/11/25nierobotnicze.htm

„Teatr, który nas otacza i ponoć dotyka ważnych spraw społeczeństwa, jest w najlepszym razie teatrem socjologa. Brakuje w nim tego, co transcendentne. Tymczasem teatr wyrósł z modlitwy. Nie od rzeczy dramat klasyczny był wierszowany, bo z Bogiem łatwiej porozumieć się poprzez poezję. A my dziś nie dość, że chcemy mówić prozą, to jeszcze chcemy niemal rzygać prozą, a to jest zaprzeczeniem istoty teatru. Nie mówię tu o podziale na teatr klasyczny i awangardowy. Klasyka może być poezją i może być nie do zniesienia. Sarah Kane też może być poezją. Nie akceptuję tylko sytuacji, kiedy przychodzi tzw. dramaturg, bierze poezję i przepisuje ją na prozę. Dlatego, kiedy sam reżyseruję Calderona, mogę z tekstem zrobić wiele, ale na pewno go nie zdemoluję. Liczy się forma i styl. I w teatrze, i w życiu.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: Jacek Wakar, Zamiast graffiti – akwarela, „Dziennik Gazeta Prawna”, 24 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20802

O Bogu, O czytaniu

„Rzeczywiście nastąpił rodzaj podziału: z jednej strony fun, seks, kicz i niewinność, z drugiej trash, śmierć i cynizm. (…) tak czy siak, sukces rynkowy może dzisiaj uzasadnić i usprawiedliwić cokolwiek, zastępując wszelkie teorie.”

Michel Houellebecq książka Mapa i terytorium

Mapa i terytorium

O śmierci, O seksie, O sukcesie

„Gdyby żadne inne procesy ekonomiczne ani elementy współzawodnictwa nie zakłócały działania opisanego mechanizmu, w wyniku walki o pieniądz ludzie staliby się przedsiębiorczy i oszczędni. Efekt taki da się rzeczywiście zaobserwować wśród klas niższych, dla których normalnym sposobem zdobywania środków utrzymania jest praca produkcyjna. Odnosi się to szczególnie do klas pracujących w osiadłych społeczeństwach rolniczych, w których istnieje pewien podział własności i których prawa oraz obyczaje zapewniają tym klasom mniej lub bardziej określony udział w użytkowaniu produktów swojej pracy. Klasy niższe nie mogą w żaden sposób uniknąć pracy, więc fakt, że pracują, nie jest dla nich poniżający, przynajmniej wobec innych członków tej klasy. A nawet odwrotnie, ponieważ praca jest uznanym i akceptowanym sposobem ich życia, odczuwają pewną zabarwioną rywalizacją dumę z opinii dobrego, efektywnego pracownika. Jest to zazwyczaj jedyne dostępne dla nich pole współzawodnictwa. Wśród ludzi, którym możliwość zdobycia własności i okazję do rywalizacji daje jedynie działalność produkcyjna walka o prestiż oparty na posiadaniu powoduje wzrost pracowitości i oszczędności.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O pieniądzach, O ludziach, O walce

„Organizatorzy wybuchu (…) byli nie tylko zupełnie zdezorientowani co do istoty podziałów i rozwarstwień ideowo-politycznych w społeczeństwie polskim w 1830 roku, ale nawet nie zdawali sobie właściwie sprawy z samego faktu istnienia jakichkolwiek podziałów tego rodzaju.”

Jerzy Łojek (1932–1986) polski historyk i pisarz

Szanse powstania listopadowego
Źródło: s. 7

„Społeczeństwo jest dziś podzielone na tych, którzy mają ogromne aktywa i na tych, którzy raz na kilka lat mają w ręku tylko jeden rodzaj papierów wartościowych – kartę do głosowania. To podział na nieprzyzwoicie bogatych i całe rzesze tych, dla których stawką jest przetrwanie. Ci pierwsi tworzą różne, coraz bardziej „nowoczesne” partie, używające najnowszych technologii prania sumień i prasowania mózgów, żeby wyłudzić od tych drugich głosy. Po to, żeby móc stanowić korzystne dla siebie prawa i jeszcze lepiej zabezpieczyć własne interesy.”

Stefan Adamski (1954) polski publicysta, eseista i poeta

Źródło: Krótki tekst o niedokończonej historii http://partiarazem.pl/2015/10/krotki-tekst-o-niedokonczonej-historii/, partiarazem.pl, 15 października 2015.

O historii

„Od razu zrozumiała, że popełniła fatalny błąd. Po raz pierwszy w życiu miała niezbitą pewność, że przystąpiła do tej najważniejszej próby całkowicie nieprzygotowana, zbytnio ufając we własne siły i umiejętności. Więzienie tak bardzo różniło się od świata zewnętrznego. Tu nie miało się wyboru, nie było scenariusza, według którego należało postępować. Wszystko było czarno-białe, sprowadzone do podziału na prawdę i fałsz. Tak wyglądał najpoważniejszy sprawdzian w jej życiu, a ona świadomie przystąpiła do niego bez przygotowania.”

Olivia Goldsmith (1949–2004)

Kumpelki z paki

O błędach, O sile

„Gdzie na rowery zajawka, kumple i ławka, bębny i trawka, pozytywna akcja.
Gdzie podziały się? Jeden Bóg co wie..”

Ras Luta (1982)

Uratuj siebie (2013)
Źródło: Jak daleko

O Bogu

„Widzę ogromne zagrożenie w uznawaniu status quo za pewnik. Dziewczyny uznają dziś feminizm za archaizm. Przeżytek, o który walczyły nasze matki, więc my nie musimy już maszerować pod jego sztandarami. Pytam: czy uważasz, że kobiety powinny zarabiać tyle samo co mężczyźni na tych samych stanowiskach? Mieć prawo realizować się w sferze publicznej? Dzielić domowymi obowiązkami? W takim razie jesteś feministą. (…) Feminizm ma dziś łatkę ramoty, tymczasem mówimy przecież o systemie podstawowych wolności człowieka, bez względu na płeć i podziały ideowe.”

Lena Dunham (1986)

Źródło: Agnieszka Niezgoda, Dziewczyny nie do wzięcia http://www.polityka.pl/kultura/aktualnoscikulturalne/1534793,2,rozmowa-z-lena-dunham---rezyserka-kultowego-serialu-dziewczyny.read, Polityka.pl, 22 stycznia 2013 r.

O kobietach, O mężczyznach, O dziewczynach, O matce

„(…) na pewno jazz jest sposobem na życie.(…) Znam wszystkie jasne i ciemne strony tego zawodu. I po tych 30 latach na scenie nie wyobrażam sobie, że mógłbym robić w tej chwili coś innego, tak mnie to wciągnęło. Jazz to jest pasja, to jest sposób na życie. I dla każdego może być czymś innym. Dla muzyka, traktującego to serio, musi być sposobem na życie. Dla fana, dla odbiorcy, dla słuchacza, dla człowieka, który kocha muzykę może być też sposobem przeżywania rzeczy na poziomie swojej wrażliwości. Jazz jest muzyką, a mogą być tylko dwa rodzaje muzyki: dobra i zła. Do dobrej może zarówno należeć jazz, jak i muzyka klasyczna, jak i pop, rock, folk i wszystkie gatunki, które mogą być i dobre i złe. Dla mnie ten podział jest oczywisty: muzyka jest albo dobra, albo zła. Jeśli jest dobra, to z przyjemnością jej słucham.”

Jarosław Śmietana (1953–2013) polski gitarzysta jazzowy, kompozytor i pedagog

Źródło: independent.pl http://independent.pl/n/6829

O życiu, O przyjemności, O muzyce, O pasji

„Słowiańszczyzna przed wysiedleniem Niemców po drugiej wojnie światowej była wyparta aż do granic Śląska i tylko na Górnym Śląsku pozostawała we względnym skupieniu (…), a mianowicie na tym terenie Górnego Śląska, który 1921 stanowił obszar plebiscytowy, wyjąwszy większą część powiatu głubczyckiego, pokrytej dialektami niemieckimi (…), Jeśli mówimy o względnie zwartym obszarze dialektów polskich, to określenie to domaga się odpowiedniej precyzji. Gdy rozpatrywać będziemy te stosunki językowe do czasów plebiscytu, to znaczy w latach przed podziałem Górnego Śląska, to w pewnym uogólnieniu dają się one sprowadzić do formuły, że polskimi dialektami mówiono głównie w środowiskach wiejskich i robotniczych zagłębia przemysłowego. Duże miasta były w przeważającej części niemieckojęzyczne, mniejsze miasta prowincjonalne niemiecko – i polskojęzyczne, przy czym używanie jednego, czy też drugiego języka z reguły uzależnione było od statusu społecznego użytkownika.”

Reinhold Olesch (1910–1990)

O wojnie, O uzależnieniu

„Podział wydaje mi się raczej niesprawiedliwy – zauważyłem. – Właściwie wszystko w tej sprawie zrobiłeś ty. Ja zdobyłem żonę, Jones uznanie, a co zostaje dla ciebie?
– Dla mnie? Dla mnie zawsze jeszcze pozostaje kokaina. – I z tymi słowy Sherlock Holmes wyciągnął po nią szczupłą dłoń.”

Arthur Conan Doyle książka Znak czterech

Znak czterech (1890)

„Istnieje prastary podział narratorów anegdot na cztery kategorie:
1. Kiedy narrator zachowuje poważny wyraz twarzy, a słuchacze zataczają się ze śmiechu…
2. Kiedy śmieje się i sam narrator, i słuchacze…
3. Kiedy narrator trzyma się za brzuch ze śmiechu, a słuchacze, zwiesiwszy głowy, ponuro milczą.
4 Kiedy słuchacze, uzbrojeni w krzesła i butelki od wina, starannie biją narratora.”

Arkadij Awierczenko książka Искусство рассказывать анекдоты

Существует старинное распределение рассказчиков анекдотов на четыре категории:
1. Когда рассказчик сохраняет серьёзное выражение лица, а слушатели покатываются со смеху…
2. Когда смеется и сам рассказчик, и слушатели…
3. Когда рассказчик за животик держится от смеху, а слушатели, свесив головы, угрюмо молчат…
4. Когда слушатели, вооружившись стульями и винными бутылками, хлопотливо бьют рассказчика. (ros.)
Źródło: Искусство рассказывать анекдоты

O śmiechu

„Sytuacja międzynarodowa Polski w latach 1941–1943 ulegała stopniowemu, zdecydowanemu pogorszeniu. Było to wyrazem polityki rządów Anglii i Stanów Zjednoczonych, które pragnienie utrzymania Związku Sowieckiego jako swego sojusznika w walce nie tylko przeciw Hitlerowi, ale i Japonii wiązały z coraz wyraźniej rosnącą akceptacją żądań Stalina zarówno terytorialnych, jak i innych dotyczących Europy Środkowo-Wschodniej, która nie stanowiła przedmiotu żywszych zainteresowań ani Anglii, ani Stanów Zjednoczonych. Oba państwa anglosaskie, wbrew propagandowej frazeologii szerzonej przez ideologię Karty Atlantyckiej, rozumowały tradycyjnie w kategoriach stref wpływów i podziału świata między wielkie mocarstwa. Przy takim podejściu do sprawy interesy polskie nie miały żadnego gwaranta wśród aliantów ani z punktu widzenia integralności terytorialnej (której Anglosasi nigdy nie gwarantowali), ani z punktu widzenia obrony suwerenności i niepodległości Polski.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 31–32.

O historii, O walce

„Komenda stara się utrzymać ścisły regulamin. Co dzień musztra. Posiłki o oznaczonej porze. Rano apel i podział służb, wieczorem kominek. Wszystko to pięknie, ale obowiązkowa obecność na kominku wydaje się nam przesadą. „Lotka” buntuje się. Przed godziną wróciła z Woli. Po raz pierwszy zupełnie straciła humor.
– Ani myślę słuchać ględzenia na temat bohaterstwa, czy innej odwagi. Mam to w nosie, a śpiewać też nie myślę. Niech ob. „Jaga” przejdzie się na Wolę, to straci ochotę do ognisk i śpiewów.
Zostaję z nią trochę przez solidarność, a trochę dlatego, że sama nie mam ochoty słuchać wzniosłych bajeczek. To dobre na obozie, ale nie teraz. Bohaterstwa mamy dookoła aż za dużo i mowa na ten temat przestaje nas bawić.
Trzeba przyznać, że władza jest taktowna i pozwala nam zostać.”

Teresa Wilska (1926)

Notatka dotycząca 7 sierpnia 1944
Oszczędzajcie filipinki

O myślach, O śpiewie, O stracie, O myśleniu

„[…] u Polaków dobę dzielono tylko na wschód słońca, południe, zachód, na pianie kura, na zmiany stróży do świtu, we dnie miarkowano się głównie po cieniu, w nocy po gwiazdach, jak: kośnikach, babkach, gwieździe zwierzęcej najpierw się pokazującej, gdy zwierzęta dzikie na żer wychodzą. Podział więc doby na 24 godzin do późniejszych czasów należy tak u nas jak i Litwinów, którzy liczyli czas metami, to jest porami, każda zaś pora liczyła u nich godzin czyli iwaułund 16 to jest: szarzenie, zorza, świtanie, wschód słońca, światło, dzień, przed-pół-dzień, południe, popołudnie, przedwieczór, wieczór, pierwonoc, północ, kogutów pianie i przebudzenie.”

Józef Grajnert (1831–1910)

Źródło: Studya nad podaniami ludu naszego (dokończenie) [w]: „Biblioteka Warszawska. Pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi”, 1859, Tom trzeci, nowej serii tom VII, s. 73

O ludziach, O świetle, O nauce, O czasie

„Nie odpowiada mi podział na facetów, którzy są macho i małe kobietki, którymi trzeba się opiekować. Skoro jednak powtarzam o tym w kółko to pewnie mój problem bardziej niż ich.”

Rose McGowan (1973) aktorka amerykańska

Źródło: Wywiad, 2011 http://www.stopklatka.pl/wydarzenia/wydarzenie.asp?wi=76122

O problemach

„Od jakichś 20 lat nie byłem w jego garderobie. Ale czasem zastanawiam się, gdzie, do cholery, podział się mój kumpel.”

Keith Richards (1943) brytyjski muzyk rockowy, gitarzysta (The Rolling Stones)

o Micku Jaggerze. Źródło: wyborcza.pl, 14 listopada 2010 http://wyborcza.pl/1,75480,8656381,Rolling__Life_.html#ixzz15jK1cbch

O czasie

„Sprzeciwiam się polityce podziałów, polityce strachu, polityce nietolerancji i mowy nienawiści. Jeśli pozwolimy politykom wygrać dzięki straszeniu ludzi, wcale nie będziemy przez to bezpieczniejsi. Strach nie sprawia, że jesteśmy bezpieczni. Wręcz przeciwnie, osłabia nas.”

Justin Trudeau (1971) kanadyjski polityk

Źródło: Katarzyna Wężyk, Prowadź nas, Trudeau http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,20408078,prowadz-nas-trudeau-sylwetka-premiera-kanady.html, wyborcza.pl, 16 lipca 2016.

O ludziach, O strachu

„Moje zainteresowanie marksizmem wywodzi się stąd, że teoria marksistowska przykłada dużą wagę do sprawiedliwego podziału. U podłoża leży konkretna zasada moralna, sposób myślenia niemożliwy dla kapitalistów, dlatego właśnie kapitalizm prowadzi do wyzysku.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wywiady
Źródło: rozmowa Georga Bluma, Daremna śmierć, „Die Zeit”, tłum. „Forum”, 19 lipca 2013.

O śmierci, O myślach, O myśleniu

„Dowodem tego jest fakt, że po moim odsunięciu się z uprawiania aktywnej polityki nastąpił podział klubu na słabsze i mniej znaczące koła poselskie. Prowokacja polityczna Andrzeja Leppera powiodła się. Kto dzisiaj najczęściej używa słowa ˝prowokacja˝? Andrzej Lepper. Cały czas żongluje nim, wypowiadając się na niezliczonych konferencjach prasowych i w kolejnych programach telewizyjnych. Polityk-męczennik przekonuje wytrwale o wymierzonej przeciw niemu politycznej prowokacji mającej na celu odsunięcie go od kierownictwa w Samoobronie. ˝Cierpiący za miliony˝ padł ofiarą działań ˝kilku oszalałych panów˝. Tak wynika z wyjaśnień Andrzeja Leppera. Kto inny jak nie ja ma powód, aby mu wierzyć najbardziej? ˝Takie wywoływanie afer zawsze służy eliminacji niewygodnych politycznie ludzi˝ – to są słowa Andrzeja Leppera. A najlepszym tego dowodem jest jestem właśnie ja. Kto inny jak nie Lepper może wiedzieć o tym lepiej.”

Jan Bestry (1954) polski polityk

fragment wystąpienia w Sejmie, 23 sierpnia 2007 Źródło: Stenogram z posiedzenia Sejmu http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/851e81387c160e4fc125745f00379393/662d08226f145358c125746600405a3f?OpenDocument

O ludziach, O czasie

„Zostałem wrzucony do jednego worka z esbekami, co nie jest dla mnie uczuciem przyjemnym. Bo czy ja biłem opozycję, poniżałem księży? Wywiad jest w normalnych warunkach organizacją ponad podziałami partyjnymi, niezbędną w każdym państwie.”

Marian Zacharski (1951) polski agent wywiadu

Źródło: dziennik.pl, 31 października 2008 http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/132975,slynny-szpieg-uderza-w-kwasniewskiego.html

O emocjach

„Pojedynczy Polak w europarlamencie niewiele może zrobić. Najwięcej do gadania mają Niemcy. Jednak Polacy w Parlamencie Europejskim potrafią dobrze ze sobą współpracować ponad podziałami.”

Maciej Giertych (1936) polski polityk narodowy

Źródło: Giertych: mam dosyć, to już jest trochę nudne http://wiadomosci.wp.pl/kat,1022301,title,Giertych-mam-dosyc-to-juz-jest-troche-nudne,wid,11190877,wiadomosc.html

„Teraz jest epoka intelektu i globalizacji a nie granic i podziałów. Gdyby mój ojciec wstał z grobu i zobaczył, że nie ma granicy polsko-niemieckiej, to pewnie zmarłby na zawał serca.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

Źródło: onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/1806889,11,item.html, 13 sierpnia 2008

Serce

„Celem mojego życia było stworzenie federacji pracowników kolei. Jedno wielkie zrzeszenie – oto mój cel (…). Klasowe podziały organizacyjne sprzyjają klasowym uprzedzeniom i klasowemu egoizmowi (…). Największym pragnieniem mojego życia było zjednoczenie pracowników kolejowych, wyeliminowanie zjawiska „robotniczej arystokracji” (…) i zorganizowanie takiego związku, w którym wszyscy robotnicy będą równi.”

Eugene Debs (1855–1926)

o powołaniu Amerykańskiego Związku Kolejarzy (American Railway Union).
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 366.

O historii, O egoiźmie

„Czy pragniemy więc, by przyszedł jakiś socjalista i zniszczył nasze dobrowolne umowy, zatrzymał podział pracy, zastąpił połączone wysiłki wysiłkami pojedynczego człowieka i sprawił że cywilizacja zaczęłaby się cofać?”

Frédéric Bastiat (1801–1850) francuski ekonomista

Co widać i czego nie widać
Źródło: 6. Pośrednicy, s. 33

O wysiłku

„Cyprowi potrzeba silnej i jednolitej władzy, a nie podziałów. Cypr jest już państwem, ale nie jest jeszcze narodem.”

Makarios III (1913–1977) cypryjski duchowny prawosławny, arcybiskup, prezydent Cypru

Źródło: Andrzej Bernard, Republika Cypru, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1976, s. 46.

„Wszelkie dyskusje we współczesnej Polsce sprowadzają się do jałowych sporów partyjnych opcji. Natomiast od dziesięciu lat nie było w naszym kraju ogólnonarodowej, intelektualnej dyskusji dotyczącej najistotniejszych problemów współczesnej Polski i sposobów ich rozwiązania. Dyskusji, która odbyłaby się wreszcie ponad partyjnymi podziałami.”

Filip Bajon (1947) polski reżyser

Źródło: Wywiad, 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=489

„Dziękuje Panu Prezydentowi. Jest to piękny gest wzniesienia się ponad historycznymi podziałami.”

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

po przyznaniu Krzyża Zesłańców Sybiru przez Lecha Kaczyńskiego, 28 marca 2006 Źródło: gazeta.pl, 30 marca 2006 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,60085,3247791.html

„To, co grupa polityków PiS wyprawia wokół katastrofy smoleńskiej, jest rzeczą z gruntu nieprzyzwoitą. To tak niesmaczne, że aż się odechciewa komentować… Będziemy setki razy prostować kłamstwa i nieścisłości, jakie w kwestii katastrofy smoleńskiej wypowiadają politycy PiS. Politycy PiS chcą z katastrofy smoleńskiej – i nie ukrywają tego – zrobić główną oś podziału w polskiej polityce, i to na długie lata.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

o wizycie i rozmowach Antoniego Macierewicza i Anny Fotygi w USA z republikanami o pomocy ws. śledztwa dotyczącego katastrofy smoleńskiej. Źródło: Tusk o wyjeździe Fotygi i Macierewicza do USA: Będziemy prostować kłamstwa PiS, Paweł Wroński, „Gazeta Wyborcza”, 16 listopada 2010 http://wyborcza.pl/1,75478,8665808,Tusk_o_wyjezdzie_Fotygi_i_Macierewicza_do_USA__Bedziemy.html

O kłamstwie, O pomocy

„Kwestia pomyłek w ocenie polityki Stalina – jeżeli obserwujemy ją przez pryzmat całego łańcucha takich pomyłek popełnianych przez ówczesnych najwybitniejszych przywódców wolnego świata – nie może specjalnie dziwić. Z drugiej strony mylne polskie oceny stanowiska mocarstw zachodnich wynikały z przyczyn, o których już była mowa. Polscy przywódcy sądzili – mylnie – że własny dobrze pojmowany interes anglosaski, a zwłaszcza amerykański, w zahamowaniu ekspansji sowieckiej jest tak oczywisty, iż w pewnym momencie odejdą oni od polityki ustępstw wobec Stalina. Nie zdawano sobie sprawy, że w istocie w Waszyngtonie zwyciężyła koncepcja przyjaznej współpracy dwóch supermocarstw, czyli nowy podział świata. O tym, że Roosevelt nie docenił globalnych apetytów Stalina zaczęto w USA mówić głośno dopiero w latach pięćdziesiątych, kiedy Amerykanie przeżyli szok inwazji komunistycznej na Koreę Południową i próbę zmuszenia mocarstw alianckich do wycofania się z Berlina Zachodniego. Wcześniej dość powszechnie podzielano przekonanie, że polityka Roosevelta była w sumie korzystna dla Stanów Zjednoczonych. Dziś również nie brakuje zwolenników poglądu, iż najlepszym zabezpieczeniem „porządku” w Europie Wschodniej jest silna Rosja. Zasadnicze, a zarazem najtrudniejsze ówcześnie do prawidłowego rozpoznania było pytanie, czy tendencja anglosaska do ustępstw wobec Stalina w sprawie polskiej jest tendencją odwracalną, czy trwałą? I czy są granice tych ustępstw? Wielu polskich (i nie tylko polskich) przywódców tego okresu uważało, że tendencja owa jest w jakiejś mierze bądź podatna na zmianę (a więc odwrócenie trendu), bądź na dłuższą metę ulegnie nieuchronnie odwróceniu.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 36.

O historii, O odejściu, O współpracy, Pytanie

„Atmosfera w kraju zrobiła się duszna już ponad rok temu. Nienawiść i podziały podkręcane przez polityków, ksenofobia i hejt wszystkiego i wszystkich. To, co robi teraz PiS, przelało czarę goryczy.(…) Nie tylko media i instytucje międzynarodowe zauważyły, że za sprawą PiS zbliżamy się w Polsce do standardów białoruskich. Boję się, że bez pomocy z zewnątrz nie da się powstrzymać dalszego psucia naszego państwa.(…) Myśl o takim wymarzonym azylu, gdzie można by przeczekać rządy PiS, jest pewnie kusząca dla wielu Polaków.”

Przemysław Saleta (1968) bokser polski

Źródło: Przemysław Saleta wyprowadza się z Polski. „To, co robi PiS, przelało czarę goryczy”, gazeta.pl, 7 stycznia 2016 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,19441308,przemyslaw-saleta-wyprowadza-sie-z-polski-to-co-robi-pis.html?lokale=local#BoxNewsImg#BoxNewsLink

O nienawiści, O myślach, O pomocy, O myśleniu

„W Polsce jest taki sztuczny podział, że teatr musi mieć dyrektora naczelnego i artystycznego. Tymczasem wielu osobom udaje się z sukcesem prowadzić instytucje organizacyjnie i programowo. Na Zachodzie to wręcz standard. Dobry menedżer instytucji sztuki wcale nie musi być artystą. Wystarczy, że zna się na branży, potrafi ocenić sztukę, z którą się styka, umie ułożyć program.”

Joanna Nawrocka (1981)

Źródło: Mam Ochotę, „Exclusiv” nr 95/92/12-10/01-11, 7 stycznia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/108737.html

O sukcesie

„Ciekawią mnie zjawiska, które naruszają koncepty i dyscyplinarne podziały, które każą zadawać pytanie: Czy to sztuka? Czy moda? Czy architektura?”

Dobrila Denegri (1970)

Źródło: Dobrila Denegri, culturecongress.eu http://www.culturecongress.eu/people/denegri_dobrila

O sztuce, O modzie, Pytanie

„(Sowiecka) perfidia wydaje się oczywista. Znając wzajemne urazy Polaków i Żydów, tworzono pole ostrego antagonizmu między nimi. Sprzyjała temu niechęć polskiej kadry oficerskiej do obecności Żydów w wojsku (Armii Andersa), paradoksalna gotowość wielu oficerów do rygorystycznego przestrzegania radzieckich zarządzeń, w istocie rzeczy wymierzonych nie przeciw Żydom, a przeciw państwu polskiemu. (…) Wprowadzenie różnic między obywatelami polskimi na podstawie podziału Polski sowiecko-niemiecką linią demarkacyjną z 1939 roku i odmówienia prawa polskim mniejszościom narodowym spełnienia obowiązków wojskowych wobec swego państwa było aktem politycznym, stwierdzającym wolę ZSRR aneksji wschodnich ziem Rzeczypospolitej Polskiej.”

Krystyna Kersten (1931–2008) polski historyk

Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968
Źródło: s. 47.

„Wprowadzając podział na rangi mędrcy nie mieli innego celu jak tylko wskazanie ludziom drogi i skłonienie ich do wzajemnego zrozumienia (…)”

Tang Zhen (1630–1704)

Qianshu
Źródło: Jacques Gernet, Inteligencja Chin: społeczeństwo i mentalność, Warszawa, Wydawnictwo Fu Kang, 2008, s. 66.

O inteligencji, O zrozumieniu

„Afryka jest kolebką ustroju socjalistycznego. Socjalizm istniał w Afryce na długo przed Marksem. Socjalizm afrykański w swojej najgłębszej istocie jest ideą humanizmu i braterstwa między ludźmi. To właśnie braterstwo i jedność były podstawą afrykańskiego ustroju plemiennego, w którym nieznane było pojęcie własności – źródło wszelkich konfliktów międzyludzkich. W tym sensie można przyjąć, że w instytucji plemienia afrykańskiego został zrealizowany nie tylko socjalizm, ale nawet komunizm. Ten szczęśliwy ustrój socjalizmu afrykańskiego został naruszony przez kolonializm, który dążył do podziału społeczeństwa afrykańskiego na klasy, a więc tym samym do likwidacji socjalizmu w Afryce. Dzisiaj niepodległa Afryka ma szansę na odrodzenie socjalizmu afrykańskiego. Droga do tego celu nie wiedzie poprzez marksizm. Droga ta wiedzie przez nawrót Afryki do ustroju wspólnoty plemiennej. Do odrodzenia plemienia jako socjalistycznej komórki społeczeństwa afrykańskiego.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Ujamaa – An African Socialism (1962)
Źródło: Ryszard Kapuściński, Gdyby cała Afryka…, Agora, Warszawa 2011, ISBN 9788326805264, s. 350–351.

Sens

„Z nadania globalizacji i jednoczesnego rozwodu mocy i polityki, państwa stają się niczym więcej niż nieco większymi sąsiedztwami, zamkniętymi w nieprecyzyjnie zarysowanych, nieszczelnych i nieefektywnie chronionych granicach (…) „Naprzód” do „małych państw” sprowadza się w swej istocie do „z powrotem do plemion”. Na terenie zaludnionym przez plemiona, zwaśnione strony stronią od wzajemnych kontaktów i wystrzegają się przekonywania, nawracania, ewangelizowania swych przeciwników. No i nie dziwi, że wolą uciekać się do obelg niż do argumentów, skoro wadliwości obcoplemieńców muszą pozostawać raz na zawsze ich nieusuwalną i nieuleczalną skazą. Defekty i przywary innego plemienia muszą być nienaprawialne, pozostawać na wieki wieków stygmatem nie do zmazania, bo odpornym na wszelkie próby rehabilitacji. Gdy podział na „nas” i „ich” rozgrywany jest z tym celem na uwadze, spotkania antagonistów nie mogą służyć jego załagodzeniu, lecz utrwalaniu przez gromadzenie dalszych dowodów na to, iż wysiłek łagodzenia jest bezsensowny i z góry na niepowodzenie skazany. Aby uniknąć ryzyka i nie kusić licha, członkowie odrębnych plemion wychodzą z siebie, by miast rozmawiać ze sobą, mówić obok siebie – by zapobiec groźbie dialogu przez zastąpienie go serią monologów.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: Helena Celestino, wywiad dla tygodnika „Valor” http://www.valor.com.br/cultura/4620535/confusao-vai-desestimular-euroceticos-diz-bauman#geral, 1 lipca 2016, tłum. http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ue/20160706/zygmunt-bauman-brexit-historia-sie-powtarza Jakub Dymek.

O historii, O wysiłku, O wieku, Niepowodzenie

„Przed przyjściem do Szkoły Filmowej nie istniał dla mnie podział na kobiety i mężczyzn, raczej na tych, którzy niosą coś ze sobą i tych 'obojętnych'. Dopiero w Szkole zauważyłam, że świat dzieli się według płci i, oczywiście, lepiej być mężczyzną. Do dziś zresztą w środowisku operatorów czuję się nieswojo, wręcz obco.(…) Na festiwalu w Gdyni i w Toruniu podczas trwania Camerimage odczułam, że środowisko operatorów daje mi do zrozumienia, że jestem właściwie… wybrykiem natury.”

Jolanta Dylewska (1958) polska operator i reżyser filmowy

Źródło: „Kino”, nr 12/1994

O kobietach, O świecie, O zrozumieniu, O naturze

„Podziały są ceną, jaką się płaci za demokrację.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

Źródło: Paweł Kocięba, Nie ma demokracji bez podziałów, „Dziennik Dolnośląski” nr 0, 31 sierpnia 1990.

O demokracji

„Najbardziej oczywistym i niewątpliwie w znacznym stopniu skutecznym sposobem oswajania świata jest (…) podział na „my” i „oni”. (…) „Oni” są tym, co nieznane, nieoswojone, a więc obce (…) Skupiają więc na sobie nasz lęk, to jest przeżywamy ich jako jego przyczynę. Tym silniej, im o większy wpływ na nasze życie ich podejrzewamy. (…) Zapewne im więcej lęku, im mniej stabilna sytuacja osoby, grupy, społeczeństwa, tym większe znaczenie podziału na „my” i „oni”, a wraz z nim paranoidalnego myślenia. Zawsze „oni”, różnych konfliktów mniej lub bardziej prymitywnie łączą się w naszej świadomości w spisku przeciwko „nam”. Przy czym, jak się zdaje, pewne osoby, grupy, ugrupowania, całe swoje życie i całe ludzkie dzieje porządkują na zasadzie podziału „my” i „oni.””

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Można wskazać systemy ideologiczne na tym syndromie oparte. (…) Totalitaryzm zdaje się wyrastać z myślenia paranoidalnego i zarazem myślenie to nieustannie generuje i wzmacnia.
Źródło: Wiara i wina, w: Autobiografia, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2009.

O życiu, O wierze, O myślach, O myśleniu

„(…) wśród Oburzonych najistotniejszą rolę odgrywali tak zwani absolwenci bez przyszłości. To oni podchwycili przecież jako pierwsi idee Stéphane Hessela i zaczęli je rozpowszechniać. I to oni jako pierwsi zaczęli się domagać pogłębienia demokracji oraz sprawiedliwego podziału dóbr. Począwszy od hiszpańskich Indignados, którzy, w maju 2011 roku, masowo demonstrowali przeciwko dyktatowi banków, upartyjnieniu państwa oraz społecznemu wykluczeniu, aż po Stany Zjednoczone, gdzie powstał ruch Occupy Wall Street.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Krzysztof Niewrzęda o „Zamęcie” i nie tylko – rozmowa Krzysztofa Lichtblaua dla „eleWatora Kultury” http://elewatorkultury.org/niewrzeda-krzysztof-o-zamecie-i-nie-tylko/#comments

O demokracji, O przyszłości

„Brakuje wspólnych unijnych instytucji, wspólnej polityki międzynarodowej, wspólnego myślenia o polityce społecznej, wspólnego systemu pobierania podatków. Wobec Rosji, Afryki, USA i innych krajów oraz kontynentów Unia powinna prezentować spójną politykę, a nie podziały, jak dzieje się teraz, gdy na przykład na Ukrainę jedzie raz Sikorski, a innym razem Merkel i Hollande. Dla Putina to jest wyraźny sygnał, że nikt nie będzie się nim przejmował, że w UE nie ma spójności, więc może robić, co chce.”

Anna Grodzka (1954) polski polityk

Źródło: rozmowa Ewy Majewskiej, Anna Grodzka: Solidarność słabych i najważniejszych http://codziennikfeministyczny.pl/grodzka-solidarnosc-slabych-najwazniejszych/, codziennikfeministyczny.pl, 21 lutego 2015.

O myślach, O myśleniu

„Istnieje przykry stan, nieomylnie rozpoznawalny, stan, w którym nie da się nic przedsięwziąć, gdyż człowiek nie ma na nic ochoty; gdy otwiera się książkę i zaraz znowu zamyka; kiedy nie można nawet mówić, bo każdy człowiek jest nam ciężarem i sami jesteśmy sobie ciężarem. Jest to stan, w którym wszystko chce od nas odpaść, co kiedyś się na nas składało: cele, zwyczaje, drogi, podziały, konfrontacje, nastroje, czasy, pewności i próżności. Coś się w nas mrocznie i uparcie porusza, coś, czego nie znamy; nie przeczuwamy, co to będzie; nie możemy mu pomóc.”

Elias Canetti (1905–1994) poeta i dramaturg austriacki, noblista

Źródło: Prowincja ludzka. Zapiski 1942–1972

„Nigdy i nigdzie nie określiłem tego, co robię muzyką poważną. Nie uznaję podziału muzyki na poważną i niepoważną.”

Piotr Rubik (1968) kompozytor polski

„Gala”, nr 5(272), 2007

„Przeczytałem ostatnio ponad 50 nowych sztuk. Po tej lekturze można zapytać, czy istnieją jeszcze hierarchie wartości. Wszystko jest rozchwiane, niejednoznaczne. Berło dzierży dzisiaj dumnie antybohater. Przyzwyczailiśmy się też do stereotypowych podziałów odbiorców teatru – na młodych, starych, inteligentów, robotników. A w życiu spotykamy inteligentnych robotników bez pracy i kompletnych idiotów w elitach władzy. Bohaterem może być hiphopowy król podwórka lub młody człowiek niepewny swych preferencji erotycznych, ale są też niedobitki, które wskażą Kordiana.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: „Rzeczpospolita”, 27 września 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dlaczegok.htm

„Mrówki i termity występują na całej Ziemi, są najbardziej uspołecznionymi istotami, mają podział pracy i własny system kastowy. Życie w takich koloniach nazywamy zachowaniem eusocjalnym, czyli prawdziwie społecznym.”

Edward Osborne Wilson (1929) amerykański biolog

Źródło: rozmowa Philipa Bethge i Johanna Grolle, Bądźcie jak owady, ale bez przesady, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 25 lutego 2013.

O życiu, O zachowaniu

„To, że w pewnym momencie zajęłam się jazzem, jest dla mnie jak najbardziej naturalne. Gdy rozpoczynałam edukację, słuchałam jazzu i gospel, wychowywałam się na broadwayowskich musicalach, a jednocześnie w szkole wykonywaliśmy chóry z kantat Bacha. Może z tego wynika mój otwarty i bezpośredni stosunek do wszelkiej muzyki, byleby była ona wartościowa. Ze szkoły średniej wyniosłam też wpojone mi przez nauczycieli przekonanie, że w sztuce najważniejsza jest jakość, a nie podział na kategorie.”

Barbara Hendricks (1948) afroamerykańska wokalistka

Źródło: Jacek Marczyński, Operowa gwiazda lubi jazz, „Rzeczpospolita”, 25 maja 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/operowag.htm

O gwiazdach, O nauczycielach

„Twórcy materializmu dialektycznego uważali, że socjalizm to kontrola. Mieli rację. W kapitalizmie każdy ma własna miskę, talerz czy menażkę. W socjalizmie jest jeden wspólny kocioł i sprawiedliwy podział. W kapitalizmie nie ma tego, który rozdziela. Dlatego kapitalizm to wolność. Natomiast społeczeństwo sprawiedliwości społecznej musi mieć grupę ludzi kontrolujących wszystkie dobra i sprawiedliwie je dzielących. Ten, kto stoi przy kotle, ten, kto dzieli, uzyskuje tak wielka władzę, o jakiej nie śniło się żadnemu kapitaliście. Socjalizm to władza mniejszości, to władza tych, którzy pilnują wspólnego kotła. Każda sprawiedliwość społeczna rodzi władzę tych, którzy tę sprawiedliwość urzeczywistniają. Sprawiedliwość to kategoria subiektywna. Ci, którzy pilnują kotła arbitralnie ustalają, co to jest sprawiedliwość. Tych przy kotle też trzeba kontrolować. I co jakiś czas segregować seriami z automatu…”

Wiktor Suworow (1947) pisarz rosyjski

Kontrola

O ludziach, O sprawiedliwości, O wolności, O czasie

„Wprowadzenie ustroju federalnego to bardzo poważna sprawa. Federalizm oparty na podziały kastowe i etniczne doprowadzi do podziału kraju. Przed podjęciem decyzji należy się dobrze zastanowić”

Sushil Koirala (1939–2016)

wypowiedziane 6 marca 2012. Źródło: Prezes Kongresu Nepalskiego krytykuje projekt federalizacji, polska-azja.pl, 6 marca 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/03/06/prezes-kongresu-nepalskiego-krytykuje-projekt-federalizacji/

O decyzjach

„Trwa niesprawiedliwość przy podziale dóbr. To tworzy sytuację grzechu społecznego. Sytuację, która krzyczy o pomoc do nieba. I ogranicza tak wielu naszym braciom możliwości pełniejszego życia.”

Franciszek (papież) (1936) papież

w 2007 r. Źródło: Tomasz Bielecki, Franciszek I pokornie pochylił głowę, wyborcza.pl, 14 marca 2013 http://wyborcza.pl/1,75968,13557648,Franciszek_I_pokornie_pochylil_glowe.html#ixzz2NWFa5R00

O pomocy

„Coraz bardziej zaznacza się podział na aktorów teatralnych i filmowych. Aktorzy teatralni są znakomitymi rzemieślnikami, są oddani swojemu teatrowi.”

Igor Michalski (1957) polski aktor

Źródło: „Głos Wielkopolski”, 8 maja 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mmme.htm

„Po raz kolejny już, nawet trudno mi zliczyć który, Wysoka Izba zajmuje się sprawą udzielenia zgody na zawarcie konkordatu pomiędzy Stolicą Apostolską a Polską. Sądząc z przedstawionej przez chwilą informacji ministra spraw zagranicznych na temat aktualnego stanu rokowań w tej sprawie, będziemy się tą kwestią zajmowali jeszcze wielokrotnie i przez dłuższy czas. Jest to smutna konstatacja i chciałbym się mylić, że moje przewidywania są nazbyt pesymistyczne. Wlokąca się od paru lat sprawa uregulowania prawnych stosunków między Polską a Stolicą Apostolską jest doświadczeniem bolesnym dla mnie jako obywatela, posła i osoby wierzącej. Uczestnicząc w kolejnych debatach na ten temat, z goryczą obserwuję, jak można, jeśli chodzi o pewne ważne dla narodu i państwa sprawy, uwikłać się w spory prawdziwe i fikcyjne, omotać poprzez stosowanie najgorszej klasy demagogicznych chwytów proceduralnych, uczynić ze sprawy konkordatu element gry politycznej, który jedynie pogłębia podziały naszego społeczeństwa, niwecząc wspólny trud jego jednoczenia.”

Władysław Żabiński (1942) polski polityk i poseł

Źródło: wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 6 grudnia 1996 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata2.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/8632b5c50b5ad12bc12574ef004b5470?OpenDocument

O czasie

„Formuła „extra Ecclesiam nulla salus” nie została wymyślona na użytek katolicyzmu. Jest starożytną formułą przyjmowaną w Kościele na długo przed podziałem na Kościół zachodni i wschodni, a potem na rzymskokatolicki i Kościoły reformacji. Zatem już przez swoją czcigodną starożytność i powszechność zasługuje, by z uwagą prześledzić, jak była interpretowana. W najlepszych nurtach tradycji kościelnej, usankcjonowanych przez sobory, rozważano rozmaite stopnie przyporządkowania do Kościoła ludzi, którzy formalnie do niego nie należą. Nigdy więc w oficjalnym nauczaniu nie było to pojmowane tak wąsko, że poza Kościołem rzymskokatolickim nie ma zbawienia.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 264.

O ludziach

„Elementem tego oszustwa jest to, że właśnie Antek Mężydło, solidaruch, jest u nas, a tam jest sędzia Kryże, który skazywał solidarnościowców na więzienie. Będziemy pokazywali nicość tego podziału. Chodzi o to, żeby nie dzielić, a łączyć ludzi w Polsce.”

Bronisław Komorowski (1952) polski polityk, prezydent Polski

Źródło: audycja Poranek w radiu Tok FM, Tok FM

O ludziach

„Urzekł mnie brak wyraźnego podziału na dobro i zło, moralizowania, jak również skomplikowanie bohaterów, tajemnica, mroczność, a w warstwie wizualnej – monochromatyzm, cienie, kontrasty, zapożyczenia z niemieckiego ekspresjonizmu. Także i to, że w tych filmach ważniejsze od historii są emocje, klimat, aura niepewności. Oczywiście, są odrealnione, ilość niespodziewanych okoliczności burzy logikę wydarzeń, ale ja to kocham. Tak samo jak styl, sposób ubierania się bohaterów, zmysłowość femme fatale, sposób palenia papierosów. Jest w tym jakaś refleksja i prawda o nas, kim jesteśmy, my widzowie.”

Pen-Ek Ratanaruang (1962) reżyser i scenarzysta tajski

o filmach noir. Źródło: Mariola Wiktor, Kryminał po buddyjsku, portalfilmowy.pl, 2 listopada 2012 http://www.portalfilmowy.pl/wydarzenia,5,11890,4,1,Kryminal-po-buddyjsku.html

O prawdzie, O tajemnicy, O historii, O złu