Cytaty na temat pojęcie
strona 4

„Niektórzy biorą, aby złagodzić cierpienie. Inni dla przyjemności, dla odprężenia albo dla duchowego rozwoju. Ekstatyczne doznania, jakich można w ten sposób doświadczyć, są elementem spełnionego życia – tak samo jak orgazm. Tyle że nowoczesna zachodnia cywilizacja wszystko to zbanalizowała. Ludzie przesiadują z puszką piwa przed telewizorem i nie mają pojęcia o świętym rodowodzie tego napoju z jęczmienia. Wypalają w pośpiechu papierosa (…) To mnie drażni – ta powszechna, bezmyślna konsumpcja używek psychoaktywnych.”

Christian Rätsch (1957)

Źródło: rozmowa Guido Mingelsa, Grzybki nie kłamią, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 21 czerwca 2013.

O ludziach, O przyjemności, O cierpieniu

„Wiem, że są zespoły, które uważa się za zbawców rocka, ale moim zdaniem to tylko amatorzy, którzy nie mają pojęcia, skąd bierze się muzyka. Gdybym urodził się wtedy, kiedy oni, nigdy w życiu nie odważyłbym się zostać muzykiem. Prawdopodobnie zająłbym się matematyką. To mogłoby mnie interesować. Albo architekturą. Coś w tym stylu.”

Bob Dylan (1941) amerykański muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor, poeta

O muzyce, O matematyce

„Gdy pan pojmie, że jego sługa jest mądrzejszy, zaczyna go nienawidzić.”

Lope de Vega (1562–1635) hiszpański komediopisarz

„Jak najostrzej piętnuję te straszne masowe morderstwa, których zupełnie nie mogę pojąć. Ale jeszcze raz chciałbym w tym miejscu powiedzieć, że nikomu i nigdy nie wydałem rozkazu mordowania, jak również nie zarządzałem innych okrutnych czynów.”

Hermann Göring (1893–1946) niemiecki wojskowy i polityk nazistowski

na procesie norymberskim.
Źródło: Bogusław Wołoszański, Ten okrutny wiek, Wydawnictwo Colori, Warszawa 1995, ISBN 8390497204, s. 246.

O wieku

„Warszawka to jest jedno z najbardziej skundlonych pojęć i śmieję się z niego, a jednocześnie do niego przynależę, ale mnie to w ogóle nie obchodzi.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

Źródło: Lemon TV, 2007

„Ale nie sprzeczajcie się z nami, ujmując na miarę waszych burżuazyjnych pojęć o wolności, wykształceniu, prawie itp. sprawę zniesienia własności burżuazyjnej. Same wasze idee są wytworem burżuazyjnych stosunków produkcji i własności, podobnie jak wasze prawo jest tylko podniesioną do godności ustawy wolą waszej klasy, wolą, której treść określają materialne warunki istnienia waszej klasy.Ze wszystkimi poprzednio panującymi, już unicestwionymi klasami podzielacie stronniczy pogląd, który zamienia wasze stosunki produkcji i własności – historycznie wytwarzane i przemijające z biegiem produkcji – w wieczne prawa przyrody i rozumu. Co zdolni jesteście zrozumieć w stosunku do własności antycznej, co zdolni jesteście zrozumieć w stosunku do własności feudalnej, tego nie możecie zrozumieć, gdy mowa o własności burżuazyjnej.”

Karol Marks książka Manifest komunistyczny

Aber streitet nicht mit uns, indem Ihr an Euren bürgerlichen Vorstellungen von Freiheit, Bildung, Recht u.s.w. die Abschaffung des bürgerlichen Eigenthums meßt. Eure Ideen selbst sind Erzeugnisse der bürgerlichen Produktions – und Eigenthums-Verhältnisse, wie Euer Recht nur der zum Gesetz erhobene Wille Eurer Klasse ist, ein Wille, dessen Inhalt gegeben ist in den materiellen Lebensbedingungen Eurer Klasse.
Die interessirte Vorstellung, worin Ihr Eure Produktions – und Eigenthums-Verhältnisse aus geschichtlichen, in dem Lauf der Produktion vorübergehenden Verhältnissen in ewige Natur und Vernunftgesetze verwandelt, theilt Ihr mit allen untergegangenen herrschenden Klassen. Was ihr für das antike Eigenthum begreift, was Ihr für das feudale Eigenthum begreift, dürft Ihr nicht mehr begreifen für das bürgerliche Eigenthum. (niem.)
Manifest komunistyczny (1848)

O wykształceniz, O wolności

„Ale czy istnieje moralność komunistyczna? Czy istnieją nakazy moralności komunistycznej? Oczywiście tak. Często przedstawia się sprawę w ten sposób, że nie mamy swojej moralności, i bardzo często burżuazja oskarża nas o to, że my, komuniści, negujemy wszelką moralność. To zabieg polegający na manipulowaniu pojęciami, to sypanie piasku w oczy robotnikom i chłopom.”

Włodzimierz Lenin (1870–1924) organizator i przywódca Rewolucji Październikowej

Zadania związków młodzieży (1920)

O morzu

„Niepodobna sądzić o urządzeniu zakładów edukacyjnych, ich zaletach lub wadach, nie uzyskawszy poprzednio dokładnego pojęcia o zadaniu i stanowisku szkoły w ogóle.”

Józef Dietl (1804–1878) lekarz, prezydent Krakowa

O reformie szkół krajowych (Kraków 1865)
Źródło: Szkoła w ogóle i jej stanowisko

O szkole

„Bardzo wiele zajęć związanych z codziennym prowadzeniem współczesnego domu oraz wiele usług uznanych za niezbędne dla zapewnienia wygodnej egzystencji cywilizowanego człowieka ma charakter wyłącznie ceremonialny. Dlatego można je śmiało uznać za objaw próżniactwa w używanym tutaj znaczeniu tego terminu. Oczywiście mogą one być uznane za niezbędne dla utrzymania egzystencji na przyzwoitym poziomie i mimo swego całkowicie ceremonialnego charakteru mogą przyczyniać się do zwiększenia wygód osobistych. Ich ceremonialny charakter polega jednak na tym właśnie, że uważamy je za niezbędne, ponieważ nauczyliśmy się wymagać ich pod groźbę ujmy, kompromitacji i poniżenia. Odczuwamy dotkliwie ich brak, ale nie dlatego, że powoduje on zmniejszenie naszego fizycznego komfortu. Człowiek, któremu obce są konwencjonalne pojęcia tego, co stosowne i nie-stosowne, nie zwróciłby na ten brak żadnej uwagi.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O domu, O charakterze

„Człowiek na jawie rozróżnia pojęcie snu, lecz dla śniącego nie ma jawy, nie ma realnego świata ani zdrowych zmysłów, jest tylko głębokie szaleństwo sennych majaków.”

Stephen King książka Rose Madder

Rose Madder

O szaleństwie

„Na koniec jeszcze o pojęciu Afrykaner. Jest to nazwa narodowa, wyrażająca dobrowolną przynależność wszystkich mówiących w afrikaans, którzy swe poczucie wspólnoty zawdzięczają językowi, kulturze i historii. Ten, kto przez te wartości utożsamia się z narodem Afrykanerów, jest Afrykanerem (…).”

Constand Viljoen (1933–2020)

Źródło: Grzegorz Bębnik, Ostatnia walka Afrykanerów, op. cit., s. 58.

O historii, O walce

„Nigdy nie mogłem pojąć, dlaczego ludzie przełykający olbrzymie nieprawdopodobieństwo osobowego Boga, kręcą nosem ma osobowego diabła. Jeśli jest Bóg, który posłuj się nami i z takiego surowca, jakim jesteśmy, robi wierzących, diabeł też może mieć swoje ambicje.”

Graham Greene (1904–1991) angielski powieściopisarz i dramaturg

Koniec romansu

O Bogu, O ludziach

„Parę rzeczy jest bezspornych. Hitler zjednoczył Niemcy – przekreślił państwowości i patriotyzmy dzielnicowe (…), stworzył pełną i niczym nieograniczoną jedność narodu niemieckiego. Tego historia już nie przekreśli – to jest dorobek trwały. Hitler odżydził Niemcy. (…) Hitler przerwał ewolucję narodu niemieckiego w kierunku plutokratycznym – odwrócił go od pościgu za pieniądzem, zdegradował w hierarchii jego pojęć finanse, handel. Na powrót związał Niemcy z ziemią, z glebą, z rolnictwem. (…) Wyplenił pierwiastki kosmopolityczne. (…) To, co wyżej wymieniłem, to są wielkie fakty! Gdyby Hitler tyle tylko zrobił – zasłużyłby sobie na wielkie imię w historii i pamięć jego powinna być błogosławiona przez Niemców. (…) Mimo wszystko nie mogę się opędzić wrażeniu, że w pozytywnej stronie dzieła Hitlera jest jakiś defekt, jakaś skaza.(…) Przez silne oparcie się o doktrynę rasową (…) hitleryzm wziął na siebie pierworodny grzech ugrzęźnięcia w światopoglądzie materialistycznym, co może stać się kiedyś źródłem jego słabości. Naród – to jest formacja spojona pierwiastkami przede wszystkim duchowymi.”

Jędrzej Giertych (1903–1992) harcerz, polityk, dyplomata, dziennikarz, pisarz, publicysta, historyk, prawnik

Źródło: Kajakiem po Niemczech, 1936

O historii, O wrażeniach

„No bo niby co? – głos Grolscha wyrwał mnie ze słodkich rozmyślań. – Przecież mnie nie zabijecie okrutnie, prawda? – Skrzywił się z wyraźną boleścią. – Dzieciaczka takiego… Pewnie i synkiem waszym mógłbym być. – Czujnie spojrzał na mnie spode łba.
Uchowaj Boże, pomyślałem, bo to by oznaczało, że wcześniej musiałbym wychędożyć twoją matkę, co by z kolei znaczyło, że upiłem się w stopniu przechodzącym ludzkie pojęcie. Ale trzeba przyznać, że chłopak rozbawił mnie nieudolną próbą zyskania mej litości i mych względów.
Uśmiechnąłem się do niego serdecznie i pogroziłem żartobliwie palcem.
– Ty figlarzu, ty.”

Jacek Piekara (1965) polski pisarz

Podszedłem i wyciągnąłem dłonie, jakbym chciał rozplątać więzy krępujące jego nadgarstki.
A potem skręciłem mu kark.
Ja, inkwizytor. Dotyk zła
Źródło: s. 161–162, wyd. I

O Bogu, O prawdzie, O matce, Chłopak

„Niektóre systemy pojęć, wyglądając na poglądy, są w istocie namiętnościami. Błędem jest przemawianiem do nich językiem poglądów: namiętności można zrozumieć, wyperswadować lub zwalczyć z pomocą innej namiętności.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

O błędach, O pomocy

„Tam, gdzie sposób myślenia kształtuje się pod wpływem rywalizacji w przywłaszczaniu i posiadaniu, gdzie działalność ekonomiczna zamyka się w granicach własności rozpatrywanej z punktu widzenia jej wartości wymiennej, a zarządzanie własnością opiera się na wymianie wartości – udział w życiu ekonomicznym wpływa na zachowanie i umocnienie łupieżczego nastawienia i sposobu myślenia. Oczywiście, współczesny, pokojowy system społeczny utrwala pokojowe cechy łupieżcze oparte na życiu „z przywłaszczenia”. Mówiąc inaczej, uprawianie zawodu „pieniężnego” skłania do działań dających się objąć raczej pojęciem oszustwa niż bardziej archaicznym pojęciem grabieży.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O zachowaniu, O myślach, O myśleniu

„Dopiero stojąc w obliczu śmierci, pojęłam, czemu powieściopisarze piszą książki: zanim umrą, chcą by ktoś, gdzieś tam, ich zrozumiał.”

Natsuo Kirino (1951) japońska pisarka

Prawdziwy świat (2010)
Źródło: rozdział 7

O śmierci, O książkach

„To dobrze, że na czele katolicyzmu stanął człowiek z Ameryki Łacińskiej. To w chwili obecnej najbardziej dynamiczne oblicze Kościoła rzymskokatolickiego. Nie jest też bez znaczenia, że jest to jezuita, który pełnił w tym zakonie ważne funkcje w latach, kiedy jezuici wypracowali bardzo rewolucyjne dokumenty określające ich obecność w świecie współczesnym. Myślę tutaj przede wszystkim o zaangażowaniu na rzecz ubogich i dialog ze światem szeroko pojętym. A więc nie tylko z innymi wyznaniami chrześcijańskimi (ekumenizm), ale też z innymi religiami (dialog międzyreligijny) i dialog z ateizmem.”

Stanisław Obirek (1956) teolog polski, były jezuita

Źródło: Wybór Bergoglio może być przełomem, krytykapolityczna.pl, 15 marca 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/swiat/20130315/obirek-wybor-bergoglio-moze-byc-przelomem

O świecie, O religii, O myślach, O myśleniu

„Czyn zaszczytny nie jest niczym innym niż udanym aktem agresji, a skoro agresja oznacza walkę z ludźmi lub zwierzętami, działalnością najbardziej zaszczytną staje się dawanie świadectwa swej siły fizycznej. Naiwny, archaiczny stosunek do wszelkiej manifestacji siły jako do przejawu charakteru lub „silnej woli” umacnia ową zwyczajową gloryfikację silnej ręki. Zaszczytne tytuły, popularne zarówno wśród barbarzyńców, jak u ludów na wyższym szczeblu kultury, noszą zazwyczaj piętno tego prymitywnego pojęcia honoru.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O ludziach, O charakterze, O sile, O zwierzętach

„Śmierć nie istnieje. Śmierć nas nie dotyczy.(…) talent to inna rzecz, to należy do nas, zostało nam odkryte. A talent w najszerszym pojęciu to dar życia.”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

O śmierci

„Liberał bowiem, jako człowiek kompromisu, pragnie aby nigdy nie nadszedł dzień radykalnej negacji lub pełnej afirmacji; dlatego przy pomocy dyskusji zamąca wszystkie pojęcia, rozplenia sceptycyzm wiedząc, że lud, który nieustannie, przy każdej sprawie, słyszy z ust swoich sofistów „«za»” i „«przeciw»”, w końcu nie wie już czego ma się trzymać i pyta się, czy prawda i fałsz, sprawiedliwość i niesprawiedliwość, hańba i honor rzeczywiście są ze sobą sprzeczne, czy też raczej są tym samym, rozpatrywanym z różnych punktów widzenia (…) stan taki nie może trwać zbyt długo. Człowiek jest zrodzony do działania, i wieczna dyskusja, która nie zostawia miejsca na działanie, jest czymś nienaturalnym. Nadejdzie dzień, kiedy lud pchany swoimi instynktami runie na ulice, aby zdecydowanie zażądać wypuszczenia Barabasza lub Jezusa, i aby przewrócić katedry sofistów.”

Juan Donoso Cortés (1809–1853)

Źródło: Estado Novo

O ludziach, O prawdzie, O sprawiedliwości, O pomocy

„O św. Ludwiku Gonzadze: gdy intelekt nie jest większy niż łepek szpilki i żywi w sobie stosownie drobne pojęcie Boga, rezultatem tego, pomimo całego włożonego w to bohaterstwa, może być jedynie coś całkiem odrażającego.”

William James (1842–1910) filozof i psycholog amerykański

Doświadczenia religijne

O Bogu

„Prawo i jego organy wykonawcze (…) mogą stać się narzędziem ucisku politycznego, rozszerzając pojęcie „zbrodni” na wszystko, co przeczy ustalonym prawidłom porządku i moralności społecznej.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Etyka a rewolucja w: Edward Abramowski, Pisma, tom I http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_1/310, Warszawa 1924.

„Piękne słowa, nawleczone na sznur poprawnej składni, mogą urzec mnie na moment, zniekształcić perspektywę, zmącić wizję rzeczywistości. Jednakże efekty te nie trwają długo; mój instynkt samozachowawczy jest zbyt wyostrzony, umiłowanie życia zbyt silne, doświadczenie w walkach słownych zbyt gorzkie. Prędzej czy później rozjaśnia mi się w mózgownicy i pojmuję tak jak pojąłem wówczas, że rozmowa, której się przysłuchuję, została wcześniej ukartowana i przećwiczona i że jej celem jest zaszczepienie mi pewnej idei. Ale jakiej?”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Sekret hiszpańskiej pensjonarki

O rzeczywostości, O walce

„W rzeczach ważnych, zgłębienia gruntownego z ich istoty i z zasad wymagających, prawdziwa opinia publiczna przez tych jest tworzona, którzy rozwagi takiej są zdolni i z rozbioru i ocenienia prawdziwego sądzą o rzeczach (…). Lecz obok takiej, z dokładnego rzeczy pojęcia powstającej, prawdziwej opinii, ciągnie się na powierzchni druga, tworzona przez ludzi, którzy nie będąc w stanie zgłębienia niczego, co jest ważniejsze (…) im mniej rzecz jaką rozumieją, tym więcej o niej prawią (…). Takim sposobem powstającą opinią, czyli raczej gwarem publicznym, miał sobie hr. Wielopolski za obowiązek zawsze pogardzać, którego aż do końca dopełnić będzie umiał.”

Aleksander Ignacy Wielopolski (1803–1877) polski polityk konserwatywny

Źródło: akta sądowe (1836), cyt. za: Adam Mieczysław Skałkowski, Aleksander Wielopolski w świetle archiwów rodzinnych. 1803–1877, Tom 2, Nakł. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 1947, s. 63.

O ludziach, O nauce

„Nie prosiłam nigdy, aby mnie Jezus prowadził na Tabor… mój Tabor jest na Kalwarii. Krzyż (…) naszą naturę gniecie do ziemi, wyciska ból, ale słodycze płynące z krzyża przechodzą wszelkie ludzkie pojęcie. W niczym nie może mieć więcej człowiek radości, jak w miłosnym dźwiganiu krzyża. O, jak słodko jest cierpieć w milczeniu, z radością… Nic się nie dziwię, że święci pragnęli cierpieć, skoro cierpienie zawiera w sobie tyle szczęścia i słodyczy… nawet u dusz tak nędznych jak moja.”

Rozalia Celakówna (1901–1944) polska pielęgniarka

refleksje pasyjne.
Źródło: o. Zygmunt Dobrzycki, o. Sykstus Szafraniec: Wielkie wezwanie Serca Jezusa do narodu polskiego. Rozalia Celakówna i jej misja, op. cit., s. 101.

O bólu, O duszy, O naturze, O cierpieniu

„Tradycja jako bezwzględna zasada życia – jest polipem toczącym ludzkie mózgi. Tradycja jako duch, jako mgła, mara, słowem jako coś nieokreślonego jest pustym dźwiękiem, pojęciem bez treści, zasadą bez zastosowania.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

Źródło: Tradycja i historia wobec postępu, „Przegląd Tygodniowy”, nr 19/1872, s. 146–148.

O historii

„Filozofia to sztuka tworzenia pojęć.”

Gilles Deleuze (1925–1995) francuski filozof

Co to jest filozofia? (z Feliksem Guattarim)

O sztuce

„Ani moralność, ani religia nie styka się w chrześcijaństwie z żadnym punktem rzeczywistości. Same urojone przyczyny („Bóg”, „dusza”, „ja”, „duch”, „wolna wola” – lub też „niewolna”); same urojone skutki („grzech”, „zbawienie”, „łaska”, „kara”, „odpuszczenie grzechu”). Obcowanie urojonych istot („Bóg”, „duchy”, „dusze”); urojona wiedza przyrodnicza (antropocentryczna; zupełny brak pojęcia przyczyn przyrodzonych); urojona psychologia (same samonieporozumienia, interpretacje przyjemnych lub nieprzyjemnych uczuć ogólnych, na przykład stanów nervi sympathici, z pomocą mowy znakowej religijno-moralnej idiosynkrazji – „kara”, „wyrzut sumienia”, „pokusa diabelska”, „bliskość Boga”); urojona teleologia („Królestwo Boże”, „Sąd Ostateczny”, „życie wieczne”).”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

Antychryst (1895)

O życiu, O Bogu, O religii, O karze

„To, że moi rodzice byli ateistami, sprawiło, że nie znałam pojęcia grzechu. I kiedy jako siedemnastolatka zaczęłam spać z moim chłopakiem, którego zresztą bardzo kochałam, nie miałam żadnych stresów, żadnego poczucia winy. Przeciwnie, rozpierała mnie radość, że jestem już dorosła. Musiałam tylko uważać, aby nie zajść w ciążę. Ale to były czasy bez narkotyków i HIV-u. Naszymi narkotykami były młodość i miłość.”

Magda Umer (1949) piosenkarka polska, aktorka, reżyser

Źródło: Alina Ert-Eberdt, Gdy miałem 17 lat, Warszawa 1996.

O miłości, O rodzicach, Chłopak, Kochać się

„Teraz jednak pojął, że wszystko musi utonąć w przepaści lat minionych i nigdy już nie będzie wyjaśnione.”

Jarosław Iwaszkiewicz książka Panny z Wilka

Cytaty z prozy
Źródło: Panny z Wilka

„Nie ma reżyserów, którzy nie mają pojęcia o fotografowaniu. Są tylko tacy, którzy funkcję inscenizacji oraz ruchu kamery zostawiają całkowicie operatorowi.”

Arkadiusz Tomiak (1969)

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, Rozmowa z Arkadiuszem Tomiakiem, autorem zdjęć do filmu Jana Jakuba Kolskiego „Daleko od okna”, stopklatka.pl, 22 grudnia 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=1655

„Nienawidzę bibliotek. Książka z biblioteki jest jak facet, który miał mnóstwo kobiet. Przychodzi do ciebie i czujesz, że pachnie kimś innym. Niby go kochasz, chcesz z nim być, chcesz to wszystko pojąć, ale wiesz, że był dotykany przez inne. Najgenialniejsza książka odpada, kiedy jest poplamiona, popisana. Ktoś ją miał, ktoś ją czytał i ktoś swoim tłustym wzrokiem próbował skumać, o co w niej chodzi.”

Agnieszka Chylińska (1976) polska piosenkarka

Źródło: Marta Szekichowska-Kiziniewicz, O sobie samej Chylińska (1998)

O kobietach, O książkach, O facetach, O czytaniu

„(…) jestem osobą, która niby kiedyś zrobiła prawo jazdy, ale jak było mi kiedyś potrzebne zdjęcie, to je odlepiłam z tego prawa jazdy i przykleiłam do czegoś innego. Więc nie interesuje mnie jeżdżenie samochodem. Jestem osobą, która nie ma kieszonkowego telefonu, bo nie mam. Świetnie sobie radzę bez niego, a każdy robi wielkie oczy; „jak to, pani Zofio, pani nie ma numeru komórkowego?” Po prostu nie mam. Kiedyś chciałam prasować i nie było prądu. Zadzwoniłam do męża i powiedział mi, że korki wysiadły: „Musisz przycisnšć taki czarny korek”. Ja mam taki garnek do gotowania mleka z czarnymi korkami i tam przycisnęłam, to jedyne miejsce, gdzie były czarne korki, w tym niemieckim garnku, kupionym wtedy spod lady. Nie umiem uruchomić pralki. Jestem idiotką. Techniczną. Nie, że całkiem – tylko techniczną. Nie mam o tym pojęcia.”

Zofia Merle (1938) polska aktorka

Źródło: Marek Ciszak, Malinowa sytuacja. Rozmowa z Zofią Merle http://www.marekciszak.ovh.org/merle.html

O zdjęciach, O gotowaniu

„Scenariusz, w którym ludzie ścigają cyborgi, nie trzyma się kupy, ponieważ w przyszłości nie da się oddzielić jednych od drugich. Dziś leczymy chorobę Parkinsona za pomocą implantów mózgowych wielkości fasolki. Zwiększcie możliwości tego urządzenia jakiś miliard razy i zmniejszcie jego rozmiar o jakieś sto tysięcy, a będziecie mieli jako takie pojęcie, co będzie się działo za 25 lat. To nie będzie coś w rodzaju: „Dobra, cyborgi na lewo, ludzie na prawo.””

Raymond Kurzweil (1948) wynalazca amerykański, badacz sztucznej inteligencji

Jedni i drudzy będą całkiem nierozdzielni.
Źródło: Ian Sample, Frankensteins’s Mycoplasma, „The Guardian”, 8 czerwca 2007.

O ludziach, O przyszłości, O pomocy

„Czy potrzeba szczególnej przenikliwości, by zrozumieć, że wraz z warunkami życia ludzi, ich stosunkami społecznymi, bytem społecznym, zmieniają się także ich wyobrażenia, poglądy i pojęcia – słowem, także ich świadomość? Czegóż dowodzi historia idei, jeżeli nie tego, że produkcja duchowa przeobraża się wraz z materialną? Ideami panującymi każdego okresu były zawsze tylko idee klasy panującej.”

Karol Marks książka Manifest komunistyczny

Bedarf es tiefer Einsicht, um zu begreifen, daß mit den Lebensverhältnissen der Menschen, mit ihren gesellschaftlichen Beziehungen, mit ihrem gesellschaftlichen Dasein auch ihre Vorstellungen, Anschauungen und Begriffe, mit einem Worte auch ihr Bewußtsein sich ändert?
Was beweist die Geschichte der Ideen anders, als daß die geistige Produktion sich mit der materiellen umgestaltet. Die herrschenden Ideen einer Zeit waren stets nur die Ideen der herrschenden Klasse. (niem.)
Manifest komunistyczny (1848)

O ludziach, O historii

„Francuz potrzebuje roku, żeby zrozumieć angielskie pieniądze, dziesięciu lat, żeby zrozumieć angielski temperament, pięćdziesięciu, żeby pojąć angielski brak temperamentu, oraz wieczności, żeby zrozumieć angielskie kobiety.”

Georges Elgozy (1909–1989)

Źródło: Stephen Clarke, 1000 lat wkurzania Francuzów, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2012, s. 449, tłum. Stanisław Kroszczyński.

O kobietach, O pieniądzach

„Podczas studiów w klasie fortepianu Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie namówiono mnie, abym wzięła udział w konkursie muzyki kameralnej, grając na klawesynie. O klawesynie nie miałam pojęcia, ale przekonano mnie, że jeśli dobrze gram klasyczny repertuar na fortepianie, to z klawesynem nie będzie żadnych kłopotów, gdyż i tu, i tam gra się na klawiaturze. Dla jurorów też nie było problemów, więc nasze trio zdobyło pierwsze miejsce. Był to triumf cynizmu: grałam wiedząc, że instrumentu nie rozumiem. Ale zaciekawił mnie. Nie wiem, czy z tego zaciekawienia coś by wynikło, gdybym po przyjeździe na studia do Paryża nie spotkała wspaniałej klawesynistki, Aimée van de Viele. Była ona ulubioną uczennicą Wandy Landowskiej i to, co od niej otrzymała – potrafiła znakomicie przekazać. Pod jej palcami ten nieekspresyjny instrument otworzył przede mną całe swe bogactwo. Okazał się dramatyczny, liryczny, pełen temperamentu, możliwości dynamicznych, śpiewności. Wtedy oszalałam.”

Elżbieta Chojnacka (1939–2017) polska klawesynistka

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-muzyka-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/elzbieta-chojnacka

O muzyce, O grach, O studiach, O bogactwie

„Ależ ja malarstwem prawie że się nie interesuję! Od lat nie byłem na żadnej wystawie nie wyłączając swoich. Z faktu, że sam maluję, nie należy wyciągać zbyt daleko idących wniosków! Historia sztuki jest czymś, o czym mam pojęcie mniej niż mętne: taka zupa, w której od czasu do czasu błyśnie coś mniej amorficznego, a to Leonardo, a to Picasso, zresztą nie przeceniaj tej identyfikacji – na pewno nie potrafiłbym wymienić i rozpoznać więcej jak trzy obrazy Leonarda i może tyleż obrazów Picassa – w sumie to wszystko pozostawia mnie raczej obojętnym.”

Zdzisław Beksiński (1929–2005) polski malarz, rzeźbiarz, fotografik i grafik komputerowy

Źródło: Sztuka jako odcisk palca, „Nowy Wyraz”, kwiecień 1976 http://www.gnosis.art.pl/iluminatornia/sztuka_o_inspiracji/zdzislaw_beksinski/zdzislaw_beksinski_wywiad_1976_1.htm

O sztuce, O historii, O czasie, O malarstwie

„Dyskalkulia to humbug naukowy. Pojęcie „dyskalkulia” zrodziło się w latach 30. XX wieku. Przypuszczano, że jest takie miejsce w mózgu, w którym koncentrują się zdolności matematyczne i jego uszkodzenie powoduje wrodzoną niemożność nauczenia się matematyki. Ta teoria nie została nigdy potwierdzona.”

Zbigniew Marciniak (1952) polski matematyk i urzędnik

Źródło: „Rzeczpospolita”, MEN nie chce słyszeć o dyskalkulii , 12 sierpnia 2009 http://www.rp.pl/artykul/347588.html

O matematyce, O wieku

„Czytać znaczy patrzeć w lustro – ci, którzy znają „tajemnicę” ukrytą za jego taflą, przechodzą na drugą stronę, Ci zaś, którzy nie mają pojęcia o tajemnicy liter, nie ujrzą w nim nic oprócz własnej twarzy.”

Orhan Pamuk (1952) turecki pisarz, laureat Nagrody Nobla

Czarna księga (1994)

O tajemnicy, O czytaniu

„Żadne z wydarzeń historii nowożytnej choć w przybliżeniu nie przypominało kataklizmu wiosny 1945 roku. Nieuchronna klęska nie była jedynym źródłem cierpienia milionów ludzi. Z historycznego punktu widzenia upadek Berlina można porównać jedynie z podbiciem Kartaginy. Trudno było pojąć rozmiar zniszczeń: martwe ciała, hałdy rumowisk, szlak ruin ciągnący się przez kontynent. A może przez cały świat. Bo, jak w przypadku wszystkich prawdziwych upadków, zniszczeniu ulega znacznie więcej niż to, co dostrzec można gołym okiem.”

Joachim Fest (1926–2006)

Źródło: Upadek. Hitler i kres III Rzeszy, cyt. za: Zygmunt Kałużyński, Tomasz Raczek, Leksykon filmowy na XXI wiek. Ekranizacje literatury z cyklu Perły kina (tom 2), Instytut Wydawniczy Latarnik im. Zygmunta Kałużyńskiego, Michałów-Grabina 2005, ISBN 8360000050, s. 323–324

O ludziach, O świecie, O historii, O wiośnie

„Najbardziej charakterystycznym i rozpowszechnionym aspektem włoskiego renesansu w dziedzinie nauki jest ruch humanistyczny. (…) termin „humanizm” w odniesieniu do renesansu włoskiego nie kryje w sobie wszystkich tych mglistych i pogmatwanych pojęć, jakie teraz powszechnie z nim łączymy. W renesansie można znaleźć zaledwie nieliczne ich ślady. Przez humanizm rozumiemy jedynie tendencję wieku, by przywiązywać jak największą wagę do studiów klasycznych oraz uważać starożytność klasyczną za ogólny wzorzec i model, którym należy się kierować we wszystkich przejawach aktywności kulturalnej (…).”

Paul Oscar Kristeller (1905–1999)

Humanizm i scholastycyzm we włoskim renesansie (1961)

O nauce, O wieku

„W naszym pojęciu istotą demokracji jest to, że każdy może znaleźć posłuch i że uwzględnia się też głos mniejszości. Jesteśmy za większym współudziałem obywateli.”

Grégory Engels (1976)

Źródło: Partia Piratów planuje abordaż Europy, dw.de, 19 kwietnia 2012 http://www.dw.de/dw/article/0,,15890351,00.html

O demokracji

„To zależy od tego, co pan pod tym pojęciem rozumie. Umiłowanie pokoju i przekonanie, że jest lepszy od wojny? Tak, żywię takie przekonanie. Pogląd, że wszystkie konflikty i spory mogą i winny być rozstrzygane pokojowo? Tak, jak najbardziej. Odrazę wobec niczym nie sprowokowanej agresji, brutalnej napaści na inny kraj? Oczywiście i absolutnie. Potępienie dla agresora i napastnika? Tak, w całej rozciągłości. Pokój za każdą cenę? Hmm… Nie. Nie za każdą.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

w odpowiedzi na pytanie, czy jest pacyfistą. Wywiady i spotkania Źródło: Jarosław Lipszyc, Żadnych ukłonów http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=764, „Życie Warszawy”, 20 października 2004

O życiu, O wojnie, O pokoju

„Nie da się porównać życia na Marsie z życiem na Księżycu. Dwa różne światy. Wyjechałem ze Związku Radzieckiego w poszukiwaniu wolności. Okazało się, że to bardzo relatywne pojęcie.”

Andriej Konczałowski (1937) reżyser rosyjski

poproszony o porównanie życia i tworzenia w ZSRR oraz w USA. Źródło: Łukasz Figielski, Polska też jest skolonizowana przez Amerykę – rozmowa z Andriejem Konczałowskim, 27 września 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=22037

O poszukiwaniu, O wolności

„Państwa zachodnie szczycą się tym, że są twórcami pojęcia „praw człowieka”, a także autorami Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Niestety często bywa tak, że Ci, którzy najgłośniej mówią o prawach człowieka, jednocześnie w największym stopniu depczą te prawa i to zarówno u siebie, jak i w innych państwach, między innymi w naszym regionie.”

Samad Ali Lakizadeh (1967)

Źródło: Łatwiej być w opozycji niż u władzy – mówi w rozmowie z portalem „Solidarni z Iranem” ambasador Islamskiej Republiki Iranu Samad Ali Lakizadeh, solidarniziranem.pl, 18 maja 2012 http://solidarniziranem.pl/pl/publicystyka/item/45-%C5%82atwiej-by%C4%87-w-opozycji-ni%C5%BC-u-w%C5%82adzy-%E2%80%93-m%C3%B3wi-w-rozmowie-z-portalem-%E2%80%9Esolidarni-z-iranem%E2%80%9D-ambasador-islamskiej-republiki-iranu-samad-ali-lakizadeh

„Większość Amerykanów ma nikłe pojęcie o świecie zewnętrznym, większość nie wie prawdopodobnie, gdzie leży Polska. Weźmy za przykład protokół z Kioto. To naprawdę poważna sprawa. Amerykańska opinia publiczna zdecydowanie go popiera. Tak zdecydowanie, że większość wyborców Busha była przekonana, że on także. Bo mało komu przychodzi do głowy, że można być przeciw. Wszystko to jest możliwe dzięki takiemu, a nie innemu systemowi wyborczemu w Ameryce. System ten sprzedaje kandydatów opinii publicznej poprzez telewizję. A telewizora nie włącza się po to, żeby coś się z niego dowiedzieć. Włącza się go, żeby sobie popatrzeć. Tak jak reklama, np. aut, podważa rynek, zacierając prawdę o produkcie, tak reklama kandydatów podważa demokrację. Ale okazuje się, że społeczeństwu przestaje się to podobać. Popularność polityków jest rekordowo niska…”

Noam Chomsky (1928) filozof, logik, językoznawca amerykański

Źródło: Piotr Gillert, Ameryka w bagnie, „Rzeczpospolita”, 1 grudnia 2007 http://www.rp.pl/artykul/73447.html

O demokracji

„Nie ma bezpośrednich dowodów na to, że Amerykanie zmontowali zamach stanu w Chile. Ujawniane stopniowo dokumenty z amerykańskich archiwów mówią natomiast o zaangażowaniu Waszyngtonu w wywrócenie rządu Allende. Jeszcze nie tak dawno komisja amerykańskiego Senatu nie miała pojęcia o pieniądzach ze Stanów Zjednoczonych dla zabójców generała René Schneidera w 1970 r. Od końca lat dziewięćdziesiątych wychodziły na jaw coraz to nowe sekrety, detale, dokumenty, dowodzące bliskiej współpracy Amerykanów z juntą Pinocheta.”

Artur Domosławski (1967) dziennikarz polski

Gorączka latynoamerykańska
Źródło: s. 235.

O pieniądzach, O współpracy

„Noc czarna, srebrna noc Świat nieskończony W czasie i przestrzeni. Pośrodku Droga Mleczna Któż po niej przechodzi? To przechodzi ludzkie pojęcie.”

Leopold Staff (1878–1957) poeta polski

Źródło: Niebo w nocy

O świecie, O czasie, O nocy

„Myślę, że najważniejszym aspektem ruchu Occupy było pokazanie innych możliwości społecznej współpracy. Wspólna kuchnia, opieka nad bezdomnymi, polityczne debaty. Jeżeli coś podobnego się rozprzestrzeni, to z biegiem czasu ludzie będą mogli współdecydować o swoim losie. Zmieńmy rozumienie pojęcia przestrzeni publicznej.”

Noam Chomsky (1928) filozof, logik, językoznawca amerykański

Źródło: rozmowa Jaroslava Fiali i Markéty Vinkelhoferovej, Elity władzy nie przyniosą zmiany, krytykapolityczna.pl, 23 grudnia 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/swiat/20121223/chomsky-elity-wladzy-nie-przyniosa-zmiany

O losie, O ludziach, O myślach, O czasie

„Ja od 40 lat przekonuję ludzi, że 2×2=4, za komuny była teoria, że 2×2=12, w tej chwili jesteśmy przy twierdzeniu, że 2×2=9. Już gdzieś tak ludzie uczynili postęp, ja już mam tego dość. 2×2=4, jest 4, jest 4, jest 4, koniec. Jeśli ktoś np. mówi tak, a to się mówi w tej chwili, np. była minister finansów to powiedziała, że podatki takie lepsze, niskie, to wprowadzimy, jak się nam podniosą wskaźniki gospodarcze, jak to? To jeżeli się podniosą bez planów podatki, to po co planować podatki i wskaźniki wzrostu, to jest po prostu idiotka, kompletna idiotka, która po prostu nie wiem, co robi, ona może być księgową, nie ma pojęcia o gospodarce, ale ona była ministrem wybrana, a ja jestem ekscentryczny.”

Janusz Korwin-Mikke/J

Źródło: Zbliżenie, radio Tok FM, 17 stycznia 2006

O ludziach

„Niezależność – to przecież w najkrótszej formie wyrażone pojęcie szczęścia.”

Nadzieja Drucka (1898–1986)

„Zupełnie nie mogę pojąć, dlaczego jestem oskarżony.”

Hjalmar Schacht (1877–1970) polityk i ekonomista niemiecki

słowa na marginesie aktu oskarżenia w procesie w Norymberdze, które zapisał na prośbę amerykańskiego psychologa więziennego Gustave’a M. Gilberta.
Źródło: Joe J. Heydecker, Johannes Leeb, Proces w Norymberdze, tłum. Marek Zeller, wyd. Świat Książki, Warszawa 2006, ISBN 8324701583, s. 92.

O książkach, O świecie

„Dobra piosenka nie zna pojęcia gatunku muzycznego. Ja muzyką nie dzielę. Ja łączę.”

Grzegorz Wilk (1973)

Źródło: Monika Matura, „Znudziło mi się czekanie na dary losu” – wywiad z Grzegorzem Wilkiem, infomusic.pl, 4 maja 2014 https://www.infomusic.pl/wywiad/40629,znudzilo-mi-sie-czekanie-na-dary-losu-wywiad-z-grzegorzem-wilkiem

O losie, O czekaniu

„Chciałbym jedynie pojąć, jak to jest możliwe, że tylu ludzi, tyle miasteczek, tyle miast, tyle narodów znosi niekiedy pojedynczego tyrana, który ma moc jedynie od tych, którzy mu ją dają.”

Étienne de La Boétie (1530–1563)

Rozprawa o dobrowolnej niewoli

O ludziach

„Każdy kształt, każdy kolor, jaki występuje w moich pracach, pochodzi z elementu wziętego z rzeczywistości. Pojęcia takie, jak „czysta forma” lub „czysty kolor”, absolutnie nic dla mnie nie znaczą.”

Joan Miró (1893–1983) malarz, rzeźbiarz i grafik hiszpański

Źródło: Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, wyd. II, popr., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1986, s. 466.

O kolorach, O rzeczywostości, O wieku, O malarstwie

„Geometria nieprzemienna ma po swojej stronie atut nowości, wyrafinowane pojęcia matematyczne, zadziwiające swoją ogólnością i stopniem abstrakcji, oraz grupę zdolnych matematyków, biegłych w dziedzinie, która jeszcze ciągle wykracza poza standardowe wyszkolenie fizyków teoretyków.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Kosmologia kwantowa (2001)
Źródło: s. 129, Rozdział 12: Od superstrun do geometrii nieprzemiennej

„Ale nawet z punktu widzenia najmniej znaczących rzeczy nie jesteśmy całością materialnie ukształtowaną, tożsamą dla wszystkich, którą każdy może po prostu sprawdzić niby hipotekę lub testament; nasza społeczna osobowość jest tworem cudzej myśli. Nawet akt tak prosty, który zwiemy „widzieć znajomą osobę’, jest po części aktem intelektualnym. Pozór fizyczny widzianej osoby wypełniamy wszystkimi pojęciami, które mamy o niej; a w ogólnym kształcie, jaki sobie tworzymy, pojęcia te mają z pewnością największy udział.”

Georges Bataille (1897–1962)

Erotyzm
Źródło: s. 22

O myślach, O osobowości, O myśleniu

„Sukces filmu w polskich warunkach jest pojęciem bardzo płynnym.”

Michał Rosa (1963) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=49046

O sukcesie

„Wymóg kosztowności wycisnął tak silne piętno na naszym sposobie myślenia i pojęciach o przyzwoitym wyglądzie, że tylko ubranie drogie nie jest dla nas instynktownie odrażające. Bez zastanawiania się wiemy, że to, co niedrogie, jest pod każdym innym względem bezwartościowe – „jak cię widzą, tak cię piszą.””

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O myślach, O myśleniu

„Taki młody człowiek kończy szkołę i idzie grać do sitcomu albo do reklamy. No to kto komu ma zazdrościć? Co drugi odcinek o ciąży, ona mnie zdradza, ja ją zdradzam. 1498 odcinek o tym samym. Takie scenariusze to ja sobie sam napiszę, 15 dziennie. Bez wychodzenia z domu. Od czasu, kiedy w sztuce pojawiło się nowe pojęcie – oglądalność, wszystko się zmieniło. W średniowieczu była ogromna oglądalność, jak na rynku kat obcinał głowę obywatelowi oskarżonemu o kradzież jednego jajka. Szalona oglądalność! Ale to nie znaczy, że to mi się ma podobać.”

Bohdan Łazuka (1938) polski aktor i piosenkarz

Źródło: Aneta Szeliga, Czasem chciałbym być poważny, „Metro”, 27 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24336

O domu, O czasie, O czytaniu

„Człowiek z natury nie jest panem siebie. Dopiero dzięki substancjom psychoaktywnym można zyskać jakieś pojęcie o kontroli nad samym sobą.”

Christian Rätsch (1957)

Źródło: rozmowa Guido Mingelsa, Grzybki nie kłamią, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 21 czerwca 2013.

O naturze

„W starożytności umysł był miejscem wręcz mistycznym. Tu łączył się świat boski z ludzkim. Potem oświecenie przedefiniowało pojęcie umysłu. Współcześnie mamy ograniczone pojęcie umysłu jako swoistego komputera.”

Krzysztof Grzywocz (1962)

Źródło: Spotkanie, z Wojciechem Eichelbergerem i ks. Krzysztofem Grzywoczem rozmawiają Katarzyna Jabłońska i Zbigniew Nosowski http://www.laboratorium.wiez.pl/teksty.php?spotkanie&p=6, „Więź” nr 2/2004

O świecie

„Znalezienie Lindy Lee zajęło mi 56 lat i warto było na nią czekać. Mężczyzna musi wejść w wiele kobiet, zanim znajdzie tę jedyną, i jeśli dopisze mu szczęście, trafi na nią. Mężczyzna wiążący się z pierwszą lub drugą kobietą, napotkaną w życiu, jest ignorantem; nie ma pojęcia o kobietach. Mężczyzna musi pobrać nauki, a to nie polega jedynie na spaniu z kobietami, wyjebaniu ich raz czy dwa; oznacza ż y c i e z kobietami przez miesiące i lata. Nie winię mężczyzn, którzy się tego obawiają – to oznacza podawanie duszy na otwartej dłoni. Oczywiście niektórzy mężczyźni po prostu przyzwyczajają się do kobiet, poddają się, wejdą, jak mówią, i o to chodzi, to najlepsze, co mogą zrobić.”

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Szekspir nigdy tego nie robił

O kobietach, O mężczyznach, O szczęściu, O duszy

„Przez wyrok sądu okręgowego w Szczecinie, żyjemy od dzisiaj w innej Polsce. Trzeba będzie zapamiętać, że słowo „pedał”, to pojęcie obraźliwe dla kogoś, kto jest pederastą, ciotą, zboczeńcem, czy sodomitą i uprawia praktyki seksualne z drugim mężczyzną, a kosztowne dla wszystkich, którzy odczuwają zdrowy wstręt do tego typu dewiacji.
Zdaje się że sąd nazbyt pochopnie rozstrzygnął, że „pedał”, a więc prawdopodobnie również „pedzio”, czy „pedałek”, musi kosztować 15 tys. zł każdego, kto sodomitę nazwie w ten delikatny w sumie sposób. Wyrok zapadł chyba bez głębszego zastanowienia sądu nad konsekwencjami społecznymi i językowymi tego faktu. Już dzisiaj na jednym z portali internetowych ktoś napisał: „za mocno pedałowałem pod górkę i urwał mi się «homoseksualista»”.
Rozmaite wpływowe środowiska, najczęściej homoseksualne, próbują na nowo nazwać sodomitów z angielska „gejami”. To rzecz niedopuszczalna przez ustawę o języku polskim, ale ustawa chyba nie wie, jakie wpływy mają sodomici na rzeczywistość w naszym kraju.
Proszę moich Czytelników, żeby nie rezygnowali łatwo z polskich przyzwyczajeń językowych i kulturowych. Pojęcia tworzą życie i ludzkie zbiorowości, sędzia ze Szczecina chciałby stać się takim językoznawcą. Szkoda, że nie podpowiedział, jak można „bezpłatnie” a bardziej przystępnie nazywać sodomitów i pederastów. Był kiedyś „Wielki językoznawca”, ale na szczęście umarł i niewiele zostało po jego misji. Jestem przekonany, że niewiele zostanie też po dzisiejszym wyroku sędziego ze Szczecina.
A swoją drogą, skoro pani Anna S. dostała 15 tys. zł kary za „pedała”, Wolina, to ile dostać może prezydent Łodzi za słynną już przemowę do strażnika miejskiego: „Gdzie masz ch.. u czapkę?”.”

Mirosław Orzechowski (1957) polityk polski

reakcja na wyrok sądu w którym nałożono karę pieniężną na Annę S. z Wolina za rzekome publiczne rozpowszechnianie informacji o swoim sąsiedzie Ryszardzie G. i jego partnerze iż „pedał sprowadził sobie pedała”.

O życiu, O szczęściu, O ustawie, O karze

„„Czas”, który płynie, nie może zostać „schwytany”, a niezmienny „czas”, który można by „schwytać” – nie istnieje. Jak więc w sensowny sposób można mówić o czasie, który jest niemożliwy do pojęcia?
Jeżeli czas jest uzależniony od bytu, jak więc może być oddzielony od niego? Nie ma takiego bytu, który by istniał [niezależnie], jak więc czas może stać się (czymś takim)?”

Nagardżuna (150–250)

Źródło: Mulamadhyamika-karika, XIX, 5–6

O czasie, O uzależnieniu

„Dobrze by działo się ludziom, gdyby ojciec Domicjusz pojął taką żonę.”

Sporus (49–69)

dowcip, który powstał w Rzymie za czasów Swetoniusza (Gnejusz Domicjusz Ahenobarbus był ojcem Nerona)
Źródło: Swetoniusz, Żywoty cezarów

„(…) moja ingerencja w serial kończy się na pisaniu książek, na tworzeniu tych powieści. Resztę oddaje ekspertom. Nie zawiodłam się jak do tej pory – uważam, że każdy z nas powinien robić to, na czym się zna. Ja się nie znam na telewizji, nie mam pojęcia, co się sprawdzi, a co nie na ekranie. Dlatego też zgadzam się na jakieś drobne zmiany w scenariuszu. W serialu są wątki, motywy, czy postaci, których nie ma w powieści. Zostały wprowadzone i świetnie zafunkcjonowały.”

Charlaine Harris (1951)

o serialu Czysta krew. Źródło: Czy wampiry istnieją naprawdę? Autorka „Czystej krwi” Charlaine Harris specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 9 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=63775

O książkach

„Brak bezpośredniego kontaktu kobiet z procesem produkcji sprawia, że właśnie wśród nich utrzymują się nadal cechy psychiczne, przestarzałe z punktu widzenia gospodarki nowoczesnej. Znaczy to, że szczególna nabożność kobiet jest jednym z przejawów ogólniejszego konserwatyzmu wynikającego z sytuacji ekonomicznej, w jakiej znajdują się one w społeczeństwie cywilizowanym. Dla współczesnego mężczyzny patriarchalne stosunki zróżnicowania społecznego nie stanowią dominującej cechy otaczającego go świata. Natomiast dla kobiet, zwłaszcza z wyższej klasy średniej, mają największą wagę w życiu. Wynika to ze spowodowanego czynnikami ekonomicznymi i obyczajowymi zamknięcia kobiet z tej klasy w „sferze życia domowego”. W tym właśnie należy szukać źródeł sposobu myślenia sprzyjającego religijności oraz interpretowania zjawisk życiowych w kategoriach pozycji społecznej. Logika codziennego życia domowego zostaje przetransponowana na sferę nadprzyrodzoną i tak oto kobieta znajduje się w kręgu bliskich sobie pojęć i idei, które dla mężczyzny są na ogół niezrozumiałe i głupie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O kobietach, O myślach, O myśleniu

„Piękno – co się podoba ani przez wrażenia, ani przez pojęcia, lecz podoba się z subiektywną koniecznością, w sposób powszechny, bezpośredni i zupełnie bezinteresowny.”

Immanuel Kant (1724–1804) niemiecki filozof

Cytaty o pięknie, O wrażeniach

„To, że Bóg jest wieczny, tak iż nie ma żadnego początku, jest tajemnicą, która wydaje się czasem ludziom nie do pojęcia przez rozum; a przecież rozum przekonuje, że nie jest to niemożliwością, więcej nawet: że jest to koniecznością dla pierwszej przyczyny wszystkich przyczyn. To, że ten sam Bóg stworzył niebo, ziemię, gwiazdy itd., które przedtem nie istniały, to przewyższa rozum ludzki, ale mu się nie sprzeciwia, zwłaszcza jeśli nie stworzył ich zupełnie z niczego - co nie jest nigdzie napisane w Piśmie św.”

Andrzej Wiszowaty (1608–1678) polski filozof protestancki

ale z nieuformowanej materii, jak napisano w Księdze Mądrości (XI 18)44.
O religii zgodnej z rozumem, czyli traktat o posługiwaniu się sądem rozumu także w sporach teologicznych i religijnych

O Bogu, O tajemnicy, O czasie

„Nareszcie pojąłem, że nie ma nic bardziej skomplikowanego niż więzy przyjaźni.”

Stephen Clarke (1958)

M jak merde (2010)

O przyjaźni

„Możliwości muzyki są ogromne. Powiem nawet, że genialne. Można, trzeba i warto nadal eksperymentować. Jeśli słyszymy od kogoś, że „wszystko już napisano”, to znaczy, że rozmówca jest durniem, który nie ma pojęcia o potencjale muzyki. To najpiękniejsza ze sztuk.”

Bogusław Schaeffer (1929–2019) polski kompozytor, muzykolog

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Kielce, 5 marca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/potencjalm.htm

„Nigeria nie jest jednym narodem. To tylko pojęcie geograficzne.”

Obafemi Awolowo (1909–1987) nigeryjski polityk

Źródło: Path To Nigerian Freedom, 1947, cyt. za: Tom Smith, Proces Obafemi Awolowo w: 100 najsłynniejszych procesów pod redakcją Edwarda W. Knappmana, tłum. Jarosław Mikos, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8372270570, s. 320.

O książkach, O świecie

„Są nie do pojęcia, albo ma się ich u gardła, albo u stóp.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

o Niemcach w 1945.

„Nie może ulegać wątpliwości, że zaistnienie oszustwa, jakim jest pozbawienie Skarbu Państwa RP znaczących dochodów z tytułu opłat tranzytowych za przesył gazu, liczonych w miliardach dolarów rocznie, było możliwe tylko w sytuacji daleko posuniętej degeneracji naszych elit oraz wyeliminowania z zasobu pojęć, jakimi one operują pojęcia polskiej racji stanu i dbałości o interesy polskich płatników podatków.”

Witold Stanisław Michałowski (1939–2017)

Źródło: Rurociągowa racja stanu, obywatel.org.pl, 6 lipca 2001 http://www.obywatel.org.pl/index.php?module=pagemaster&func=viewpub&tid=3&pid=74

„Tworzymy wieloznaczne obrazy nie dlatego, że ignorujemy rzeczywistość, ale właśnie przez wzgląd na nią. Wieloznaczne słowo lepiej oddaje naszą kondycję poznawczą i twórczą. Z drugiej strony poezja nie powinna rozpuszczać się w pojęciach ogólnych. Abstrakcyjne opisy nie mówią już nic i w sensie literackim zwykle okazują się jałowe.”

Marcin Orliński (1980)

Robert Rutkowski, Jeszcze zdarzają się wiersze: „W podróży do Essen” Marcina Orlińskiego http://szafa.kwartalnik.eu/41/htm/wywiad/rutkowski.html, w: „Szafa kwartalnik literacko-artystyczny”, 2011, nr 41.

O rzeczywostości, Obraz, Sens

„Hultaj rozumie dobrze zawsze tylko innego hultaja, a zupełny poczciwiec nie potrafi znów nigdy pojąć tamtych, tylko zawsze podobną sobie dobroduszność, pozer uważa prawie zawsze zachowanie się innych ludzi za pozy i snadniej umie przeniknąć innego pozera, niż człowiek prosty, w którego pozer ze swej strony nigdy na serio nie jest zdolnym uwierzyć. Człowieka rozumieć znaczy więc: być nim samym.”

Otto Weininger (1880–1903) filozof austriacki

Płeć i Charakter
Źródło: s. 113

O ludziach, O zachowaniu

„Podstawowe dla naszego postrzegania świata pojęcia załamują się po przekroczeniu progu Plancka, a gdy nie ma czasu i przestrzeni, nie można mówić o geometrii, a więc i o żadnym punkcie.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O czasie

„Czego kto nie pojął, tego nie zapomni.”

Urszula Zybura (1952)

„Moje poglądy bliskie są poglądom Spinozy: podziw dla piękna oraz wiara w logiczną prostotę porządku i harmonii, które w naszej znikomości możemy pojąć jedynie w sposób bardzo niedoskonały. Uważam, że musimy się pogodzić z tą niedoskonałością naszej wiedzy i poznania oraz traktować wartości i powinności moralne jako problemy czysto ludzkie.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

O wierze, O wiedzę

„Nie ma lepszego lekarstwa na nazbyt wygórowane pojęcie o drugich, jak równoczesne, dobre wyobrażenie o sobie samym.”

Walter Scott (1771–1832) szkocki powieściopisarz i poeta

„Ale oczywiście, co dla człowieka jest a posteriori, to dla filozofa jest a priori; skoro już bowiem człowiek zgromadził doświadczenia i ujął je w pojęcia ogólne, to filozof oczywiście może sobie wydawać sądy syntetyczne a priori. Co tedy dla wcześniejszej epoki jest sprawą doświadczenia, dla późniejszej jest sprawą rozumu…”

Ludwig Feuerbach (1804–1872) niemiecki filozof

Wykład filozofii Leibniza

„Teorie nowoczesnego nacjonalizmu otaczają pojęcie narodu mistyczną mgłą. Uciekając od faktów historycznych i ścisłych badań, teorie te operują frazeologią uczuciową oraz „mitami” utkanymi z fałszów i niedorzeczności. Losami narodów kieruje „idea narodowa”, której objawienia są z reguły monopolem najbardziej reakcyjnych klas posiadających każdego narodu. Nakazem „idei narodowej” jest „jedność narodowa”, co pozwala traktować wszelki bunt mas ludowych przeciwko przywilejom dziedzicznym lub majątkowym klas posiadających jako rozbijanie narodu, szkodnictwo i zdradę wobec najwyższych „interesów narodu”. Historia w świetle tych burżuazyjnych teorii była, jest i będzie walką narodów, gdyż każdy naród z samej swojej metafizycznej natury dąży do ukorzenia, ujarzmienia, wyparcia z ziemi lub wytępienia narodów słabszych. Każdy naród „hartuje się” w walkach z innymi narodami i tuczy się ich kosztem, przy czym funkcje pożerania – zagarniania ziemi i robienia majątków na wojnach – należą z reguły do tych klas, które mają pieczę nad „ideą narodową”. Ta ewangelia nacjonalizmu na użytek kontrrewolucyjnej burżuazji wbijana jest w mózgi wszelkimi środkami wychowania, musztry i propagandy, jakimi rozporządza nowoczesne państwo. Od narodów potężnych przyjmują tę ewangelię nacjonalizmu narody słabe, od mocarstw – narody podległe i ujarzmione. A ponieważ „idee klasy panującej są w każdej epoce panującymi ideami”, nienawiść narodowa w dzisiejszym świecie kapitalistycznym uchodzi za coś równie przyrodzonego, jak – powiedzmy – przyrodzoną i niewątpliwą wydawała się śmiertelna nienawiść pomiędzy katolikami a protestantami w XVI i XVII w.””

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Przyczynek do kwestii narodowej http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article494&var_mode=calcul

O nienawiści, O losie, O zdradzie, O historii

„Od czasów Homera zwyczaj splata pojęcia dobra i bogactwa. Jest to idea moralna, która wywodzi się wprost z egzystencji ciemiężycieli. (…) Chrześcijaństwo zanegowało tę tezę, ale szczególna premia teologiczna za dobrowolne ubóstwo świadczy o tym, jak głęboko powszechna świadomość uformowana jest moralnością posiadania.”

Theodor Adorno książka Minima Moralia

Minima Moralia, Refleksje z poharatanego życia

O bogactwie

„Jeśli pojmiesz, że starość ma mądrość za pokarm, pracuj w ten sposób w młodości, by starości twej nie brakło pożywienia.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O mądrości, O starości

„Igraszka – to pojęcie erotyczne. Każda gra jest zabawą w miłość.”

Stefan Napierski (1899–1940) polski poeta, tłumacz i eseista

O miłości, O grach

„Europejczycy byli po prostu zmęczeni wojną i odbudową własnych krajów. Wszystko, co na wschód od Berlina, nie interesowało ich. Gdy kilka osób ginie w wypadku samochodowym w centrum Londynu, robi się z tego wielki tytuł w gazecie. Gdy w Iraku albo w Syrii giną tysiące, to jest to materiał na którąś stronę. Tak ludzie po prostu mają. I wojna światowa odcisnęła na Zachodzie większe piętno niż kolejna, była bardziej krwawa i okrutna. Podczas II wojny Niemcy na Zachodzie też mordowali, ale na dobrą sprawę w samym byciu Francuzem, Holendrem, Duńczykiem, Norwegiem nie było wielkiego zagrożenia, no, chyba że brało się udział w ruchu oporu lub miało żydowskie korzenie.(…) Ale Polacy też mają małe pojęcie o tym, czego doświadczyła Białoruś od przyszłych morderców ludności Warszawy. Oskar Dirlewanger, już po pacyfikacji Woli, po zabiciu dziesiątek tysięcy cywilów, mówił: „A co w tym szczególnego? Na Białorusi to było dopiero coś.””

Alexandra Richie (1961)

Warszawa – powtórzę – była czymś wyjątkowym, ale poprzedzonym równie wyjątkowym treningiem w bestialstwie, więc z tego punktu widzenia nie była wyjątkiem. Lecz kogo nawet dzisiaj obchodzi historia Białorusi? Źródło: rozmowa Pawła Smoleńskiego, Warszawski kompleks Hitlera, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2014 http://wyborcza.pl/magazyn/1,139949,16415475,Warszawski_kompleks_Hitlera.html#CukGW

O wojnie, O ludziach, O historii, Trening

„Dziś, gdy od szkoły, przez uniwersytet, rynek pracy, aż po emeryturę uczeni i zmuszeni jesteśmy konkurować ze sobą na każdym polu, najbardziej liczy się umiejętność dostosowania, zmienność tożsamości. Wytwarza to w nas „tożsamość elastyczną”. Ktoś z taką tożsamością będzie miał łatwiej niż osoba, która „traktuje siebie zbyt serio” i nie potrafi się dostosować. W ten sposób wstyd może prowadzić do rozdwojenia osobowości: mamy elastyczną tożsamość dla innych i własną w domu. Ale skoro tu jestem taki, a tu taki, to w zasadzie nie mam pojęcia, kim w ogóle jestem. Wielu, przede wszystkim młodych ludzi, ucieka z tego powodu w konserwatyzm albo popiera ideologie nacjonalistyczne.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Siła bezwstydnych, krytykapolityczna. pl, 25 maja 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130525/sierakowski-sila-bezwstydnych

O ludziach, O domu, O sile, O osobowości

„Przechodząc, zerknęła na „sadzawkę”. Upchnięta przy krawężniku, gdzie zdarł się asfalt i brakowało kilku płyt chodnikowych, zbierała miejscowe ścieki i dryfujące ku niej odpadki organiczne. Kiedy temperatura rosła, co jakiś czas na ohydnej powierzchni pojawiały się śmierdzące bąble. Vicki nie miała pojęcia, jak głęboka może być sadzawka, która w ciągu pięciu lat ani razu nie wyschła, miała za to teorię – pewnego dnia coś wypełznie z tej pełnej resztek miski pierwotnej zupy i zacznie terroryzować okolicę. Lepiej mieć na nią oko, żeby tego nie przegapić.”

Tanya Huff (1957) kanadyjska pisarka

Ślad krwi (1992)

O czasie

„Nie można uchwycić ani piękna, ani śmierci, bo to coś Niewyrażalnego. Jedynie mit może je pojąć, choć nie musi koniecznie być antyczny – liczy się tylko jego natura: zdarza się, że rodzi się we współczesności, ponieważ mit istnieje poza czasem.”

Marilyn Monroe (1926–1962) aktorka amerykańska

O śmierci, O naturze, O czasie

„Zakupy to nie jest pojęcie, tylko filozofia.(…) jak to jest, że facet wychodzi z domu na zakupy na dwie godziny, wraca, ma w ręku śrubokręt i jest szczęśliwy? Przecież to jest marnowanie potencjału (…)!”

Katarzyna Piasecka (1978)

Kryptonim „Meduza”

O facetach, O domu

„Jestem kojarzony z wiarą, choć pracuję nie tylko w mediach katolickich. Gdy byłem nastolatkiem, wiara odgrywała wielką rolę w moim życiu. Często chodziłem do kościoła, byłem ministrantem, jeździłem na pielgrzymki. Od wiary odszedłem na studiach. Głównie dlatego, że nikt mi nie pomógł przejść od wiary dziecka do wiary dorosłego człowieka, od paciorka do zgłębienia sensu modlitwy, od zrozumienia, że Bozi jest przykro, gdy zrobimy coś złego, do pojęcia sensu spowiedzi itd. Wiara stała się dla mnie czymś infantylnym. Wyrosłem z chodzenia do kościoła tak jak wyrosłem z krótkich spodenek. Po drugim roku studiów dziennikarskich trafiłem na praktykę do „Tygodnika Powszechnego”. Redakcja mnie wciągnęła. Po miesięcznym stażu zaproponowano mi, abym został. Zajmowałem się wtedy tematyką międzynarodową i polityką krajową, a zarazem powoli powracałem do wiary.”

Marek Zając (1979) dziennikarz polski

Źródło: Izabela Górnicka-Zdziech, Między ziemią a niebem, „Magazyn Familia”, 26 września 2010 http://www.magazynfamilia.pl/artykuly/Miedzy_ziemia_a_niebem,3500,91.html

O dzieciach, O wierze, O odejściu, O zrozumieniu

„(…) nigdy nie miałem ciągot do aktorstwa i nie traktowałem go jako misji. Dość późno wciągnąłem się w ten zawód i pojąłem jego sens.”

Jan Prochyra (1948–2015) aktor polski

Źródło: „Angora” 29/03 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/bratl.htm

Sens

„Zarówno pracodawcy, jak i feministki lubią pojęcie elastyczności. Tylko że chodzi o przeciwne sobie rzeczy. W interesie pracodawców jest to, żeby pracownicy byli dostępni zawsze, wszędzie i na zawołanie. Feministki walczą o to, żeby szefowie umożliwili kobietom pracę w elastycznych godzinach, by mogły łączyć pracę opiekuńczą z zawodową, a to na pewno nie oznacza dyspozycyjności 24 godziny na dobę.”

Agnieszka Graff (1970) pisarka polska i publicystka

Źródło: rozmowa Agnieszki Kublik, Matka feministka, „Gazeta Wyborcza”, 9–10 marca 2013.

O kobietach, O matce

„Tak samo, jak nie wystarczy zniesienie rządu, jeżeli się go nie zastąpi czymś innym, tak też nie dojdziemy do ładu z wypędzeniem Boga, jeśli nie znajdziemy niewiadomej, jaka zgodnie z porządkiem pojęć ludzkich i zjawisk społęcznych obejmie po nim spadek.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

O Bogu

„Naprawdę nie mam pojęcia, na czym polega sekret popularności Doktora House'a. I chyba nie chcę tego wiedzieć. Jeśli pozna się rozwiązanie, cała zagadka błyskawicznie straci urok. I wtedy serial się skończy.”

Hugh Laurie (1959) aktor brytyjski

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=61631

O stracie

„Kiedy mówimy o „rzece”, czytelnikowi europejskiemu przychodzi na myśl co najwyżej Dunaj liczący 2790 kilometrów. Gdyby mu tego nie opisać, miałby trudności z wyobrażeniem sobie Amazonki długości 5500 kilometrów. Na wysokości Belén del Para nie widać drugiego brzegu rzeki; jest ona w tym miejscu szersza niż Bałtyk. Kiedy my mówimy „burza”, dla Europejczyka oznacza to błyskawice i grzmoty, ale trudno by pojęli zjawisko, które naprawdę chcemy opisać. Podobnie ze słowem „deszcz”. W Andach, według opisu poczynionego dla Francuzów przez Javiera Marimera, też Francuza, zdarzają się burze trwające niekiedy i pięć miesięcy. (…) „Kto nie widział owych burz, nie zdoła sobie wyobrazić gwałtowności, z jaką się one rozwijają. Całymi godzinami błyska się bez przerwy i tak silnie, jakby krew tryskała, a powietrze drży od przeciągłego pomruku grzmotów, których echo niesie się po niebotycznych górach.””

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

Opis ten, choć daleki od arcydzieła, starczy, by przerazić największego europejskiego niedowiarka.
Źródło: Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 256–257.

O książkach, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Oddzielmy dwa pojęcia: samotność i bycie samą. Wiele razy przeżywałam samotność w tłumie: kiedy byłam wśród rodziny, z moimi przyjaciółmi, mając u boku mężczyznę. Gdy dzieci wyleciały w dorosłe życie, gdy rozstałam się z mężczyzną i zostałam po raz pierwszy sama w pustym domu, poczułam tak naprawdę, czym może być samotność. Musiałam odpowiedzieć sobie na pytanie, czy ja dla siebie jestem wystarczająco fajnym towarzystwem, żeby sobie te puste wieczory jakoś wypełnić. I tu nie chodzi o to, że nie miałam co ze sobą zrobić: bo można czytać książki, oglądać filmy, rozmawiać przez telefon, siedzieć z nosem w komputerze, zająć się robótkami ręcznymi… Ale to nadal będzie ucieczka przed myślami i uczuciami. Ja miałam taki moment. Było mi z tym trudno. Ale oswoiłam bycie samą.”

Agata Młynarska (1965) polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna

Źródło: Agata Młynarska – Moja chwila prawdy, Gala.pl, 22 listopada 2011 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/agata-mlynarska-moja-chwila-prawdy.html

O życiu, O dzieciach, O książkach, O emocjach

Cytaty na temat pojęcie strona 4

Cytaty na temat pojęcie
strona 4