Cytaty o śpiewie
strona 4

„Ludzie przychodzą i mówią mi o swoich problemach. To tak, jakbym była w biurze poselskim. Oni się bawią, ale jak mają posła, to wykorzystują okazję, żeby mu o swoich sprawach powiedzieć. A ja te sprawy załatwiam. Zresztą na takich graniach wystrzegam się rozmów o polityce, bo ludzie nie po to tam przychodzą. Nawet powiem więcej, ja chodzę na te grania, żeby o polityce zapomnieć.”

Marzena Paduch (1965) polska działaczka samorządowa i polityczna

Źródło: Posłanka śpiewa 100 lat, gazeta.pl, 8 sierpnia 2008 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80279,3536122.html

O ludziach

„A ja chodzę i niestraszna mi wichura ni ulewa,
Ani piorun, który trafił obok drzewa,
słucham wiatru, który wciąż inaczej śpiewa.”

Krzysztof Dzikowski (1938) polski satyryk i literat

Źródło:Ciągle pada

„Śpiewał zespół Czamba, Czamba, gua Czamba gua, przepraszam, mniejsza z tym.”

Maciej Orłoś (1960) dziennikarz polski, aktor

Źródło: Teleexpress

„Wiem, że jest lęk przed islamem. Ale jesteśmy partią, która ma w nazwie C (CDU – Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna). A ilu z was śpiewa jeszcze kolędy na Boże Narodzenie? Czy może śpiewacie tra la la albo coś w tym stylu? Ilu kolęd nauczymy nasze dzieci i wnuki? Kopiujmy nuty kolęd i zaprośmy kogoś, kto umie grać na flecie. Mówię to poważnie. Inaczej stracimy naszą chrześcijańską tradycję.”

Angela Merkel (1954) niemiecka polityk

na konferencji CDU w Wittenburgu, 25 października 2016. Źródło: Jacek Żakowski, Zdziwienie i korzenie http://wyborcza.pl/7,75968,20913144,zakowski-zdziwienie-i-korzenie.html, wyborcza.pl, 31 października 2016.

O Bogu, O dzieciach

„Robiłem to, uprawiałem magię, czytałem biblię satanistyczną. Śpiewałem o pogańskich rzeczach, które wszyscy teraz uważają za takie fajne. Teraz raczej powiedziałbym: „Popatrz, przeżyłem to. Te rzeczy spowodowały, że pogrążyłem się w nałogu. Ale teraz wiem, że jest rozwiązanie, inny sposób na życie.””

Dave Mustaine (1961) gitarzysta amerykański (Metallica, Megadeth)

O życiu, O czytaniu

„Żywa muzyka ciągle jest dla mnie wielką frajdą. Niezależnie od tego, czy śpiewam tę Małgośkę po raz dwutysięczny czy dwutysięczny pierwszy, robię to z taką samą radością. Muzyki nie da się wykonywać automatycznie.”

Maryla Rodowicz (1945) piosenkarka polska

O muzyce, Radość

„Aleją
Śmierć kroczy.
Zwiędłymi kwiatami pomarańczy
głowa jej koronowana.
Śpiewa i śpiewa
pieśń,
zawodzi jej gitara biała.”

Federico García Lorca (1898–1936) hiszpański poeta, dramaturg, malarz, pianista, kompozytor, reżyser teatralny i aktor

Źródło: wiersz Podzwonne

O śmierci

„Śpiew się kojarzył z degeneracją, z artystami, którzy nadużywali alkoholu, narkotyków. Dlatego nauczyciele próbowali zniechęcić mnie do śpiewania. Przychodzili do naszego domu, przekonywali mamę, że to niedobra droga. Pytali: „Po co on śpiewa?””

Iwan Komarenko (1976) wokalista rosyjski (Ivan i Delfin)

Źródło: „Gala”, nr 20 (284), maj 2007

O domu, O nauczycielach

„Nie jestem skromna. Na pewno. Czy jestem pokorna? Nie chcę udawać kogoś, kim nie jestem. Uważam, że jestem zajebistą dziewczyną pod każdym względem. Każdy ma swoje wady. Jestem wybuchowa. Jestem choleryczką. Ale przecież ja śpiewam rocka! Nie mogę być ślamazarna. Muszę być pobudzona cały czas.”

Doda (1984) polska piosenkarka (Doda; Doda Elektroda)

Źródło: „Glamour”, lipiec 2007

O czasie

„Ludzie nauczcie się śpiewać i tańczyć, bo aniołowie w Niebie nie będą wiedzieli, co z Wami zrobić.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

O ludziach, O aniołach

„Komenda stara się utrzymać ścisły regulamin. Co dzień musztra. Posiłki o oznaczonej porze. Rano apel i podział służb, wieczorem kominek. Wszystko to pięknie, ale obowiązkowa obecność na kominku wydaje się nam przesadą. „Lotka” buntuje się. Przed godziną wróciła z Woli. Po raz pierwszy zupełnie straciła humor.
– Ani myślę słuchać ględzenia na temat bohaterstwa, czy innej odwagi. Mam to w nosie, a śpiewać też nie myślę. Niech ob. „Jaga” przejdzie się na Wolę, to straci ochotę do ognisk i śpiewów.
Zostaję z nią trochę przez solidarność, a trochę dlatego, że sama nie mam ochoty słuchać wzniosłych bajeczek. To dobre na obozie, ale nie teraz. Bohaterstwa mamy dookoła aż za dużo i mowa na ten temat przestaje nas bawić.
Trzeba przyznać, że władza jest taktowna i pozwala nam zostać.”

Teresa Wilska (1926)

Notatka dotycząca 7 sierpnia 1944
Oszczędzajcie filipinki

O myślach, O stracie, O myśleniu, Pora roku

„Modeling nigdy nie dawał mi szczęścia, to nie dla mnie. Będąc modelką, używasz 10 procent mózgu, a ja potrzebowałam też pozostałych 90.”

Nadia Mladjao (1979)

Źródło: Angelika Kucińska, Masz śpiewać tak, jak wyglądasz, t-mobile-music.pl, 1 kwietnia 2013 http://www.t-mobile-music.pl/opinie/wywiady/wywiad-masz-spiewac-tak-jak-wygladasz,12164.html

„(…) całe życie mam do czynienia z poezją. Ona zajmuje ogromną rolę w moim życiu i fragment mego czasu. Wiele z tego, co śpiewam jest przecież czystą poezją.”

Hanna Banaszak (1957) polska piosenkarka

Źródło: Wywiad, 2006 http://szczecin.gazeta.pl/szczecin/1,34938,3719734.html

O życiu, O czasie

„Kiedy śpiewam o miłości i z widowni leci na mnie bielizna, naprawdę mam dość. Cała atmosfera na nic.”

Tom Jones (1940) piosenkarz walijski

Źródło: „Forum”, 29 stycznia 2007

„Wiosna – cieplejszy wieje wiatr,
Wiosna – znów nam ubyło lat,
Wiosna – wiosna w koło, rozkwitły bzy.
Śpiewa – skowronek nad nami,
Drzewa – strzeliły pąkami,
Wszystko – kwitnie w koło, i ja, i ty…”

Michał Bobrowski (1927–2012) polski satyryk, scenarzysta, reżyser i autor piosenek

Źródło: Wszystko kwitnie wkoło

O wiośnie

„Ani jeden sen marmurów najwieczniejszych cię nie obudzi
Ani jeden wiersz co w tobie żył i ptak co w tobie śpiewał

nie poda ci zewu
I tylko wieczność żałobnym rąbkiem sukni cię dotknie
Przez to, przez to jedno,

że byłeś sobie własny”

Andrzej Babiński (1938–1984) polski poeta

Źródło: Nad grobem Stachury

O ptakach, O snach

„Jedyna rzecz, której nie zrobię, to nie będę śpiewał hymnu polskiego, bo nie jestem Polakiem i nie znam jego słów. Nie będę też jednak śpiewał hymnu argentyńskiego, gdyż aktualnie bronię barw Polski, a hymn argentyński reprezentuje naszego rywala, w tym momencie mojego przeciwnika. Jestem Argentyńczykiem, ale dziś moimi kolorami narodowymi są biały i czerwony. Tak czy inaczej jestem przekonany, że pod względem uczuciowym, będzie to dla mnie najgorszy mecz mistrzostw.”

Raúl Lozano (1956) argentyński trener siatkówki

przed meczem Polska – Argentyna, w fazie grupowej, na MŚ 2006.

„Pierwszy raz zobaczyłam, jak to działa [oglądalność], przy Jak oni śpiewają. Dostałam do ręki tak zwaną minutówkę, czyli wykres oglądalności mierzonej co minutę. Godzina 20.34, na ekranie właśnie pojawiła się Mucha. Krecha na wykresie szybuje w górę. Jestem lepsza od viagry. Działam na miliony jednocześnie i mam to jeszcze na piśmie!”

Anna Mucha (1980) aktorka polska

Źródło: Grzegorz Sroczyński, Anna Mucha tresowana do odwagi, „Gazeta Wyborcza - Wysokie Obcasy online”, 15 kwietnia 2011 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,9434478,Anna_Mucha_tresowana_do_odwagi.html

O górach

„tak bardzo cię kocham
mówiłam o tym wodzie
która biegła
po ostrym żwirze
mówiłam o tym
promieniom słońca
to harfa grała
pod moim oddechem
muzyka
owijała ziemię
jak warstwa powietrza
i moje płuca
śpiewały”

Halina Poświatowska (1935–1967) poetka polska

Źródło: tak bardzo cię kocham

O muzyce, Kochać się

„Poza Kościołem katolickim możecie mieć wszystko, prócz zbawienia. Możecie mieć zaszczyty, możecie mieć sakramenty, możecie też śpiewać „Alleluja”, możecie odpowiadać „Amen”, możecie trzymać Ewangelię, możecie w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego mieć i głosić wiarę, lecz nigdzie nie możecie znaleźć zbawienia, tylko w Kościele katolickim. Poza nim można mieć wszystko, tylko tej miłości, która sama daje zbawienie, poza Kościołem nie ma, bo ktokolwiek ma miłość, nie dzieli jedności.”

Stanisław Hozjusz (1504–1579) polski duchowny katolicki, kardynał, pisarz, poeta

Źródło: Chrześcijańskie wyznanie wiary katolickiej, Olsztyn 1999, s. 431.

O miłości, O wierze

„Panie człowieku, nie worce tak długo żyć. No cheba ze w moik zielonyk Gorcach żyje się z młodą duszą. A ta dusza śpiewa, tońcy, rzeźbi, pise, maluje, baciarką obłapia cały świat do pośledniej sekundy zywobycio.”

Jan Fudala (1951–2008)

Dziadek do ks. profesora. Zwrot panie człowieku był charakterystyczny dla ojca Jana Fudali, pierwowzoru Dziadka.
Kto się cieszy, ten nie grzeszy
Źródło: Panie człowieku, s. 84

O świecie, O duszy

„Czemu druhny nie śpiewacie?
Czy żelazne pyski macie?
Czy żelazne, czy drewniane?
Czy na kołki zamykane?”

Julian Przyboś (1901–1970) poeta i eseista polski

Źródło: Na jabłonkę

„Czasem przychodziły nam do głowy narwane pomysły. Pamiętam, że któregoś wrześniowego, gorącego popołudnia w Zielonce poszliśmy z Mironem i Anią Szulc do pobliskiego lasu, narwaliśmy jarzębin i chmielu, jakichś traw, rozebraliśmy się pręciutko i ustroili w girlandy, pióropusze i czerwone korale. Rozbrykani w nagrzanym pustym lesie wpadliśmy w jakąś euforię, śpiewaliśmy chyba Mozarta, tańczyliśmy niepomni dość ponurej rzeczywistości. Dionizja w stalinowskiej Polsce…”

Miron Białoszewski (1922–1983) polski poeta

Autorka: Teresa Chabowska-Brykalska
Źródło: Kamil Sipowicz, Encyklopedia polskiej psychodelii, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013.

O rzeczywostości, O trawie, O czasie

„Ci, którzy nas znają wiedzą, że nie lubimy mówić za wiele o życiu osobistym. Personalne kwestie wyrażamy w naszych piosenkach. One zawsze są osobiste.(…) Mówimy w pewien sposób o związkach. Co niekoniecznie musi oznaczać, że śpiewamy o relacji chłopaka z dziewczyną. Nad większością tekstów pracowałem razem z Chesterem Benningtonem. Jego osobiste doświadczenia są inne od moich, dlatego też śpiewa o innych sprawach niż ja. Gdy czytaliśmy skończony tekst piosenki, każdy z nas mógł powiedzieć: „Tak, to jest mój pogląd.””

Mike Shinoda (1977)

Źródło: Naturalny flow - wywiad z Linkin Park, empik.com, 2 lipca 2012 http://www.empik.com/naturalny-flow-wywiad-z-linkin-park-wywiady-empikultura,87355,a

O relacjach, O czytaniu, Chłopak

„Dla was będę śpiewał zawsze. Do końca.”

Ryszard Riedel (1956–1994) polski muzyk rockowy, wokalista

„Znajomi mówią w nim o Stanisławie Staszewskim, że był człowiekiem cynicznym, że często drwił z samego siebie, ze śmierci, ale i z życia… Z całą pewnością to, co się jemu przydarzyło – a działo się bardzo dużo rzeczy złych – sprawiło, że nie umiał się odnaleźć w normalnej rzeczywistości. Dla mnie Staszewski był niezdiagnozowanym depresjonikiem. To słychać w tych tekstach. Wystarczy je przeczytać i okazuje się, że pozornie zwykłe piosenki, które można by było śpiewać na weselach albo gdzieś w knajpach, mają w sobie co najmniej podwójne dno.”

Jacek Bończyk (1967) polski aktor

Źródło: Martyna Słowik, Nigdy nie piszę do szuflady, „Dziennik Polski”, 30 sierpnia 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/145228.html

O śmierci, O rzeczywostości

„Nie można dziś robić rewolucji na wzór bolszewików czy nawet maja 1968 roku – trzeba się bawić, tańczyć, śpiewać, zorganizować karnawał właśnie, a jednocześnie dbać o mocny przekaz (…)”

Tony Gatlif (1948) francuski reżyser filmowy

Źródło: Błażej Hrapkowicz, Karnawałowa rewolucja. Rozmowa z Tonym Gatlifem, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/3510-karnawalowa-rewolucja.html

„Nie uważam, że musical jest gatunkiem szlachetniejszym od operetki. Widziałam kilka bardzo złych musicali i kilka bardzo dobrych operetek, których szlagiery śpiewało się długo po wyjściu z sali.”

Márta Mészáros (1931)

Źródło: „Życie Warszawy”, 6 listopada 2008 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/61704,druk.html

O życiu

„Są zawiązki w głębiach Polaka religijności aryjskiej. Zbadajmy ją. Odbyła się już wilja, a będzie pasterka, obchodzona tu nie o północy, jak zwykle, ale przed brzaskiem.
Ludzie tutejsi noc całą wróżą, śpiewają kolędy; odprawiają tajemnicze obrządki, bardzo pogańskie i święte.”

Tadeusz Miciński (1873–1918) pisarz i poeta polski

Xiądz Faust Źródło: rozdz. XVI, Do źródeł Ariów http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=16026, wyd. „Książka”, Kraków 1913, s. 214.

O ludziach, O książkach, O nocy

„Było coś, co mnie absolutnie fascynowało – specyfika zaśpiewu pieśni kościelnych. Chodziliśmy na przykład z ojcem na piesze pielgrzymki do Kalwarii. Nie było mowy, żeby Gorzkie żale śpiewać wszędzie tak samo. Każda wieś robiła to trochę inaczej. Zachodziłem w głowę, skąd na przykład w sposób całkiem naturalny brał się tryton w miejsce kwinty. Dzisiaj wiem, że to było robione na innym wdechu i wydechu.”

Stanisław Radwan (1939) polski kompozytor

Źródło: Tryton w miejsce kwinty, „Przekrój” nr 9, 1 marca 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/112640.html

„Śpiewać każdy może
Trochę lepiej lub trochę gorzej
Ale nie o to chodzi
Jak co komu wychodzi”

Jonasz Kofta (1942–1988) polski poeta, dramaturg, satyryk, i piosenkarz

Źródło: Śpiewać każdy może (Stoję na scenie), wyk. Jerzy Stuhr

„Na razie będę wjeżdżać wasągiem, a w każdym razie czymś, co scenograf uznał za ideę wasągu. I śpiewać pół arii, bo dyrektor z kolei uznał, że całej naród może nie wytrzymać. Jak Boga kocham.”

Monika Szwaja książka Artystka wędrowna

Artystka wędrowna

O Bogu, Kochać się

„Jestem Niemką i moimi nauczycielami w młodości byli uczniowie drezdeńskiej szkoły Mary Wigman. Potem ukształtował mnie głównie taniec amerykański. Mój styl to zatem mieszanka dawnego ekspresjonizmu i współczesnego tańca postmodernistycznego. Często też bywam porównywana do znakomitej rodaczki Piny Bausch, ale myślę, że nie ma między nami podobieństw.”

Sasha Waltz (1963)

Źródło: Jacek Marczyński, Ciała, które śpiewają, rp.pl, 1 czerwca 2011 http://www.rp.pl/artykul/9131,667335_Rozmowa_z_Sasha_Waltz.html

O myślach, O nauczycielach, O tańcu, O myśleniu

„Jest na płycie taka żartobliwa piosenka, której słowa trochę zmieniam, gdy śpiewam prywatnie: „Leżę sobie, nic nie robię, obok synek drzemie słodko ku ozdobie, nie chce nam się nawet wstać, by się za coś brać.””

Ryszard Rynkowski (1951) polski piosenkarz i aktor

Wywiady Źródło: „Gala”, 12/2009 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/artykul/ryszard-rynkowski/

„Ty masz tylko śpiewać, a ja zajmę się wszystkim innym.”

Tom Parker (1909–1997)

podpisując kontrakt z Elvisem Presleyem.
Źródło: Leszek C. Strzeszewski, Elvis, op. cit., s. 20.

„Już śpiewają wszędzie ptaki,
Już zakwitły wokół kwiaty…
„Wiosna idzie” – mówią ludzie…
Ale skąd i kiedy przyjdzie?

No i po co nam ta wiosna?
Odwykliśmy już od wiosny…
Jodły w lesie, mech na drzewie
Zielenieją już z radości…”

Władysław Syrokomla (1823–1862) polski poeta i tłumacz

O ludziach, O wiośnie, O ptakach, O Kwiatach

„Życie bez emocji nie ma wartości, więc nie wstydzę się tych emocji. Ale bez emocji bylibyśmy martwi.”

Edyta Górniak (1972) polska piosenkarka

Źródło: Jak oni śpiewają, 2008

O życiu

„z prawa śpiewa
z lewa śpiewa
ulewa
śpieworośna”

Wojciech Łęcki (1948) polski poeta, satyryk i krytyk literacki

Źródło: Śpiewaczek

„Kiedy śpiewam, myślę tylko o publiczności.”

Natalia Sikora (1986) polska aktorka i piosenkarka

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 23 marca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cosz.htm

O myślach, O myśleniu

„Ech, to był świat! W nim tylko umierać i to bez powodu.
Samotność na każdym rogu, w każdym pocałunku.
Znaliśmy pewien sekret: cała nasza młodość
wydawała nam się czymś łagodnie nieprawdziwym,
siedzieliśmy cicho lub śpiewaliśmy hymn o nędzy.”

Efraín Huerta (1914–1982)

O świecie, O samotności

„(…) sam maestro Luciano Pavarotti gratulował mi, powiedział, że jestem świetnym tenorem: „grande tenore polacco”, powiedział, że mam świetny głos, świetną technikę, świetne włoskie belcanto. To było na stulecie prapremiery „La boheme” Pucciniego w Turynie w 1996 r., kiedy śpiewałem jako jedyny obcokrajowiec na zmianę z Pavarottim partię Rudolfa, występując także obok Mirelli Freni i Nikolai Ghiaurowej.”

Dariusz Stachura (1962) polski śpiewak operowy

Źródło: Grande tenore polacco, „Nasz Dziennik”, 25 października 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/grandt.htm

„Nie jestem poetą. Śpiewam poezję, która w jakimś stopniu we mnie przetrwała dłużej i zacząłem te przeczytane kiedyś słowa nosić w sobie. Wykonuję utwory warte szczególnego zainteresowania, dlatego że one nie tylko zachwycają brzmieniem słów, ale również niosą ze sobą jakieś pilne przesłanie. To, czym się zajmuję, nie przynosi mi zysku, ale dzięki temu zajęciu mogę nazwać się człowiekiem szczęśliwym.”

André Ochodlo (1963)

Źródło: „Gazeta Wyborcza” Trójmiasto, 18 lipca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/smiercwb.htm

„Gdy w naszym życiu kwitną kwiaty miłości, upodabniamy się do króla, ale gdy obecne są ciernie ego, stajemy się biedni i żałośni. Widok chłopca tańczącego w koronie z kwiatów napełniało drzewo radością. Kołysało się w miłości, śpiewało na wietrze. Chłopiec urósł jeszcze bardziej. Zaczął wspinać się na drzewo, by huśtać się na jego gałęziach. Drzewo czuło się bardzo szczęśliwe, gdy chłopiec odpoczywał w jego konarach. Miłość jest szczęśliwa, gdy daje komuś dobre samopoczucie; ego jest szczęśliwe tylko wtedy, gdy odbiera komuś dobre samopoczucie.”

Osho (Bhagwan Shree Rajneesh) (1931–1990)

Seks się liczy część I – od seksu do nadświadomości

O miłości, O drzewach, O Kwiatach, Radość

„To niebywałe w skali polskiej, ba – nawet światowej, aby Opatrzność jedną osobę obdarowała aż tyloma artystycznymi przymiotami, które odpowiednio ukształtowane legły u podstaw artystycznej kariery. Mowa o Ewie Iżykowskiej, śpiewaczce nieschodzącej ze scen i estrad począwszy od lat osiemdziesiątych, a już w naszym stuleciu pedagogu z coraz bardziej interesującymi rezultatami, obecnie Protektorze Uniwersytetu Muzycznego w Warszawie. Od czasu do czasu śpiewa jeszcze repertuar pieśniarski, aby młodzieży dać przykład mistrzostwa interpretacji i kunsztu w posługiwaniu się głosem.”

Sławomir Pietras (1943)

Wejście dla artystów (rubryka felietonowa w tygodniku „Angora”)
Źródło: Śpiewane lata Ewy Iżykowskiej, „Angora” nr 19 (1229), 10 maja 2015, s. 9.

O młodzieży, O czasie

„Nie różniłam się od tych innych małych dziewczynek, które śpiewają i tańczą. Lubiłam mówić wierszyki. Łatwo przychodziło mi uczenie się ich i sprawiało mi to przyjemność. W siódmej klasie wystartowałam w tzw. konkursach recytatorskich. I kiedy po raz kolejny nie przeszłam etapu wojewódzkiego, powiedziałam sobie – ja im jeszcze pokażę! I może coś pokazuję. Bardzo często teraz ja jestem w tej komisji u siebie na południu. I widzę, że jest sporo bardzo zdolnych dzieci, które muszą mieć dużo siły, wytrwałości i wiary w siebie.”

Teresa Dzielska (1977) aktorka polska

odpowiedź na pytanie, dlaczego została aktorką. Źródło: „Mam duży sentyment do Eweliny” - pierwsza odsłona wywiadu z Teresą Dzielską, serialową Kają, 2010 http://www.barwyszczescia.pl/wywiady:904:130.html

O dzieciach, O przyjemności, O wierze, O sile

„Nie chcę tylko pokazywać mojej góry. Trzeba mieć kolory w głosie. Jeśli śpiewasz normalnie przez cały czas, brzmi to przyjemnie, ale niczego nie wyraża.”

Weselina Kacarowa (1965)

O czasie

„Bo ja byłem chaosem, tak jak jest chaosem
Ten wiek, który mię rodził; który pieśń swą śpiewa –
W jasną myśl niespojonym, zgrzytającym głosem,
Od którego drżą góry i padają drzewa!”

Antoni Lange (1862–1929) polski poeta, dramatopisarz i powieściopisarz okresu Młodej Polski, także poliglota i tłumacz

Cytaty z utworów poetyckich
Źródło: Vox posthuma, w: Poezye cz. 1, Kraków 1895, s. 114.

O myślach, O wieku, O myśleniu

„Kiedy ranne wstają zorze,
Tobie ziemia, tobie morze,
Tobie śpiewa żywioł wszelki,
Bądź pochwalon, Boże wielki.”

Franciszek Karpiński książka Pieśni nabożne

Źródło: Pieśni nabożne. Poranna w: Dzieła http://www.sbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=8941, Warszawa 1830, s. 87.

O Bogu, O morzu

„Połowa Niemiec owszem, śpiewa nasze piosenki, a druga połowa w ogóle nie może ich zrozumieć, nie przyjmuje nawet do wiadomości, że jesteśmy dobrym i naprawdę popularnym zespołem. To też dodaje nam otoczki kontrowersyjności. Ale większość nas kocha, oczywiście!”

Till Lindemann (1963) niemiecki muzyk rockowy, wokalista zespołu Rammstein

Wywiady Źródło: nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/1/79/

Kochać się

„Czemu tak mało jest tak utalentowanych ludzi jak pani, czekamy na to, czekamy na następne pokolenia…”

Elżbieta Zapendowska (1947) polska nauczycielka śpiewu, specjalistka emisji głosu

o Violetcie Villas.
Źródło: Jak oni śpiewają, 8 listopada 2008

O ludziach, O czekaniu

„Gdy byłam mała, stawałam na łóżku jak na scenie i śpiewałam na cały głos, wyobrażając sobie, że śpiewam dla tysięcy fanów.”

Avril Lavigne (1984) muzyk rockowy, wokalistka

„Jako Rosjanka jestem bardzo patetyczna – mam to po ojcu. Jako Ukrainka bardzo się tego wstydzę – wstyd mam po matce. Jako od pewnego czasu Polka – próbuję złapać do tego dystans. Moja mama mówiła, że zaczęłam śpiewać zanim zaczęłam mówić. To jest najbliższa mi forma reakcji na świat.”

Olena Leonenko (1966) polska pieśniarka, kompozytorka muzyki teatralnej, choreograf, aktorka, pedagog śpiewu i ruchu scenicznego

Źródło: Barwyszczescia.tvp.pl, 25 listopada 2013 http://barwyszczescia.tvp.pl/aktualnosci/wiadomosci/spiewala-zanim-zaczela-mowic-15523/

O świecie, O matce, O czasie

„Gdzie to jest, że
głodni poeci nie uwodzą śmierci,
do pustych trybun
śpiewają treny.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Free Over Blood. New Polish Poets Series, 312685 powodów (2006)
Źródło: Piosenka z musicalu „Patriota”

O śmierci

„Tak długo jak ludzie się nawzajem okradają, ranią i znęcają nad sobą, zawsze znajdzie się coś, co możesz pokazać i powiedzieć „Popatrzcie, to jest nie w porządku”. Pewnie, śpiewamy o tym, ale mamy negatywne nastawienie do tego o czym śpiewamy.”

Dave Mustaine (1961) gitarzysta amerykański (Metallica, Megadeth)

po wydaniu płyty Pecae Sells… But Who’s Buying? (1987)

O ludziach, O butach

„Polski inteligent jest wyjątkowym konformistą. Owszem, uwielbia mieć własne zdanie, ale pod warunkiem, że jest to zdanie podzielane przez wszystkich innych. Z przejęciem powtarza więc obiegowe banały i nawet nie przyjdzie mu do głowy, aby zadać jakieś pytanie. Uwielbia chodzić w nogę, być w masie, po słusznej stronie i śpiewać w chórze.”

Rafał A. Ziemkiewicz książka Polactwo

Źródło: Polactwo, Lublin 2004

Pytanie

„Dla Chruszczowa śpiewałam, ale za rękę się z nim nie trzymałam. Za to Breżniew mnie pocałował.”

Edyta Piecha (1937) rosyjska piosenkarka pochodzenia polskiego

Źródło: Edyta Piecha czyli nasz człowiek w Rosji, muzykarosyjska.pl http://muzykarosyjska.pl/2008/02/14/edyta-piecha-czyli-nasz-czlowiek-w-rosji/

O piekle

„Zwracałam się do ludzi, żeby mi napisali muzykę, ale to nie było moje. Pomyślałam sobie, że muszę to zrobić sama. Problem jest taki, że nie znam nut. Jak z tego wybrnąć? Ja nie muszę znać nut, żeby ją słyszeć i żeby ją tworzyć. Zaczęłam się umawiać z ludźmi, którzy potrafią grać na instrumentach. Oni coś grali, ja do tego śpiewam i nagle zaczęły powstawać melodie. Stałam się twórcą, co sprawia mi wielką frajdę, wielką radość.”

Magdalena Mielcarz (1978)

Źródło: Mielcarz nagrywa płytę!, 23 czerwca 2011 http://www.pudelek.pl/artykul/33283/mielcarz_nagrywa_plyte/5/

O ludziach, O problemach, Radość

„Nie można nagrywać Miłosza, a potem śpiewać o tym, że się lubi wypić… „Coca-Colę.””

Czesław Mozil (1979) Duńsko-polski piosenkarz i autor tekstów

o nastawieniu internautów.
Źródło: Poranek TVN24, marzec 2012

„Co czuję, kiedy śpiewam? To są bardzo intymne przemyślenia, zbyt intymne, żeby się nimi dzielić. Na pewno są inne, kiedy śpiewam Bacha, a inne, gdy śpiewam Mozarta. We wszystkim są jednak emocje i to właśnie je staram się przekazać ludziom, którzy mnie słuchają.”

Mariusz Godlewski (1975)

Źródło: Katarzyna Kaczorowska, Don Giovanni ma jego głos, „Polska Gazeta Wrocławska” nr 87, 13 kwietnia 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/137475.html

„Nie znam języka francuskiego, ale dzięki niezwykłym aktorskim interpretacjom Édith Piaf czułem ogromną energię, jaka jest w nich ukryta i miałem wrażenie, że wszystko rozumiem. To jest spektakl, który opowiada o artystce Jej piosenkami – prostymi, płynącymi z serca. O dzieciństwie, nieszczęśliwej miłości, radości kochania, ale i o śmierci. (…) Nikt nie potrafi śpiewać tak jak Piaf (…).”

Artur Barciś (1956) polski aktor

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Gorzów Wielkopolski, 2 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cccz.htm

O śmierci, O wrażeniach, O dzieciństwie, Serce

„Teksty Barańczaka są niezwykle trudne. Poeta niemal żongluje słowami, także ich znaczeniami i skojarzeniami. Od wielu dni ciągle tkwię w świecie Barańczaka. „Oceaniczne bryzy wiejcie w nas, nawet w snach zamiera wdech”, ale już w następnych wersach: „nawet w snach zapiera dech”. Albo „śpiewamy dźwięczny hymn”, ale też: „śpiewamy wdzięczni hymn”. To powoduje, że cały czas trzeba być niezwykle skupionym. Kiedyś podczas próby na moment przed pieśnią X pomyślałem, że muszę wykonać gest. I to spowodowało zerwanie nici, jaka jest między pieśniami; wszystko się posypało niczym kostki domina.”

Andrzej Biegun (1955)

Źródło: Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz, Jeszcze nie jest za późno, „Dziennik Polski”, 11 lutego 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/27042

O zerwaniu, O snach, O czasie, O czytaniu

„Jak byłam młoda, śpiewałam go na prawo i lewo, zrywałam gardło, duszę, gitarę. Nazywali mnie nawet „Wysocki w spódnicy”. To był zbiorowy szał. Jego piosenki były zakazane, ale wszyscy je znali. Płyty rozchodziły się z rąk do rąk, w drugim obiegu. Informacje o spotkaniach przekazywano sobie z ust do ust. Zbieraliśmy się nocami w mieszkaniach i pokładając się na podłodze, śpiewaliśmy do rana. Prawdziwy rosyjski underground. Potem jednak pomyślałam, że chyba to nie jest najlepsze zajęcie dla kobiety.”

Żanna Gierasimowa (1966)

o Włodzimierzu Wysockim.

O kobietach, O duszy, O nocy

„Książę Panie, ja przed wami
Przy wioli śpiewałem na zamku,
Ale idę dziś z torbami,
Ani grosza-ście nie dali,
To podle!”

Colin Muset (1220)

Źródło: liryka starofrancuska, cyt. za: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 15, tłum. J. Adamski.

O historii, O literaturze

„Po prostu gramy i śpiewamy.”

Romuald Lipko (1950–2020) polski instrumentalista i kompozytor (Budka Suflera)

Źródło: Robert Małolepszy, Romuald Lipko: Po prostu gramy i śpiewamy http://muzyka.onet.pl/publikacje/artykuly/romuald-lipko-po-prostu-gramy-i-spiewamy,1,4531017,wiadomosc.html, muzyka.onet.pl, 22 września 2007.

O muzyce

„Na szczęście okazało się, że ci fani, którzy są skupieni wokół nas, są jakby skupieni wokół nas, a nie wokół gatunku, w którym się obracaliśmy do tej pory. Czyli są to fani, którzy lubią jak śpiewam, jak gram, lubią to jak aranżujemy.”

Joanna Słowińska (1971)

wywiad w TVP Kraków – Wejściówka.

O szczęściu

„Wy nie wiecie co to jest matematyka! wy myślicie: liczby, liczby! Nie! A ona śpiewa, gra jak kryształ. Cała dusza tonie w dźwięcznym, przejrzystym krysztale.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Płomienie (1908)
Źródło: tom I; II, Sielskie-Anielskie

O duszy, O grach, O myślach, O matematyce

„Bawić się i śmiać z entuzjazmem i śpiewać radośnie, wiedzieć, że choćby jednej istocie żyje się lepiej, ponieważ ty żyjesz – to znaczy odnieść sukces.”

Ralph Waldo Emerson (1803–1882) filozof amerykański

To laugh often and much, to know even one life has breathed easier because you have lived. This is to have succeeded. (ang.)
Cytaty przypisywane
Źródło: Joseph Mitchell Chapple, Heart Throbs (1911), t. 2.

O sukcesie

„Kiedy byłem w pierwszej albo drugiej klasie podstawówki, nauczycielka zorganizowała mini playback show. Ktoś tam udawał Louisa Armstronga, ktoś śpiewał Fasolki, a ja wybrałem „Yesterdays” Guns N' Roses, bo chciałem być jak Axl Rose. Pamiętam, że założyłem chustę w panterkę mojej mamy i przebiegłem naokoło salki tak, jak on biegał po scenie. Pani zapytała, kim chciałbym zostać, a ja odparłem, że piosenkarzem. Chyba wtedy ta myśl zaszczepiła się w mojej głowie. Później było praktykowanie wokalu pod prysznicem, pierwsze kapele w rodzinnym Mielcu z kumplami i pogrywanie na gitarze. Zauważyłem, że zaczyna mi to wychodzić, polubiłem to i tak już zostało. Trzeba mieć jakieś hobby, no nie? A jeśli to hobby daje ci satysfakcję i przy okazji może być twoją pracą, to czemu nie?”

Rafał Piotrowski (1985)

Źródło: Wywiad: Decapitated, rockmetal.pl, 9 stycznia 2017 http://www.rockmetal.pl/wywiady/decapitated-rasta.17.html?strona=2

O myślach, O myśleniu

„Gdy czegoś się uczę, muzyka chodzi mi po głowie i musi mieć ujście. Nucę więc podczas spaceru albo zakupów. Nucę, a ludzie się uśmiechają. I to jest wspaniałe, bo muzyka nie kojarzy się im z niczym złym. Ona łagodzi obyczaje, więc dlaczego mam nie śpiewać? Nikt mi jeszcze nie powiedział, że śpiewać na ulicy nie wypada. Ludzie mi zazwyczaj mówią: „Ależ pani wesoło.””

Alicja Węgorzewska-Whiskerd (1967)

No pewnie, że mi wesoło! Źródło: Ada Romanowska, Opera nie gryzie, „Gazeta Olsztyńska” nr 292, 16 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129457.html

O ludziach, O muzyce

„O, słuchaj bracie z planety Ziemia
– jak śpiewają gwiazdy
dla nas wszystkich tę samą pieśń nucą
i tym samym światłem darzą mnie i ciebie,
posłuchaj jak temat kosmicznej fugi
drąży i przenika wszystkie galaktyki,
jak wspina się i wędruje w głosach tych,
którzy przeistoczeni w pył lub w nirwanę
nie błądzą, gdyż odnaleźli się poza ziemią i ciałem.”

Marek Baterowicz (1944)

Źródło:

„Myślę, że ten śpiew gdzieś we mnie był. Zresztą nigdy nie byłem naprawdę szczęśliwy, grając na instrumentach. Mówiono, że muzycznie jestem dobry, ale technicznie słaby. I nagle śpiew wydał mi się prostszym, najlepszym środkiem wyrazu. Człowiek dość szybko zdaje sobie z tego sprawę. Kiedy masz instynkt śpiewania, to po prostu śpiewasz. To najbardziej oczywisty sposób uprawiania muzyki.”

Philippe Jaroussky (1978)

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.karnet.krakow.pl/aktualnosci/wywiady/23/instynkt-spiewania.html

O myślach, O myśleniu

„Często śpiewamy dzieciom kołysanki, aby samemu szybciej zasnąć.”

Khalil Gibran (1883–1931) libański pisarz, poeta i malarz

O dzieciach

„Wszyscy uśmiechali się za postawionymi kołnierzami.
Było tak swobodnie.
I wszystkie znaki zapytania poczęły śpiewać o istnieniu Boga.”

Tomas Tranströmer (1931–2015) poeta szwedzki

Półgotowe niebo
Źródło: C-dur, z cyklu Półgotowe niebo

O Bogu

„(…) jestem sępem metalu. Mój przyjaciel mi zawsze powtarzał, że gdy na scenie podnoszę ramiona do góry i zaczynam śpiewać, to wyglądam jak łysy sęp.”

Rob Halford (1951) wokalista angielski (Judas Priest)

Źródło: Robert Ziębiński, „Jestem sępem metalu”. Rob Halford dla „Newsweeka”, muzyka.newsweek.pl, 13 kwietnia 2012 http://muzyka.newsweek.pl/-jestem-sepem-metalu---rob-halford-dla--newsweeka-,79905,3,1.html

O muzyce

„Niektórzy na tę samą nutę potrafią i płakać, i śpiewać.”

Władysław Grzeszczyk (1935) polski aforysta

Parada paradoksów (1985)

O płaczu

„Czym nasze życie byłoby bez mowy.
Milczeniem bytu. Szumem drzewa.
Kwiat też ma własny język, bardziej kolorowy
Ptak – gdy chce mówić – śpiewa. Ze słów najbardziej lubię moje słuszne ale
I gorzki protest, na jaki mnie stać.
Uszanowanie słowu należy się stale
Choć milczenie też ważne – i trzeba je znać.”

Wacław Iwaniuk (1912–2001)

Źródło: Czym nasze życie byłoby bez mowy

O życiu, O ptakach, O Kwiatach

„jestem z gruszanego drewna
dziesięć słoi we mnie śpiewa
takam śpiewna
mam kornika
tylko muszę go zamykać
bo ucieka”

Stanisław Swen Czachorowski (1920–1994) poeta i aktor polski

Źródło: Bukolika o drewnianej pannie, „Życie Literackie” nr 31, 29 lipca 1956, s. 3 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14821

O życiu

„Pijcie zdrowie kościotrupów,
Weselne ognie zatlijcie,
A w koło ognistych słupów
Śpiewajcie, tańczcie i pijcie!”

Gustaw Ehrenberg (1818–1895) poeta i działacz społeczny

Źródło: Tańce zapustne, z tomu Dźwięki minionych lat, Paryż 1848, s. 43

O zdrowiu, O piciu

„Nie wiem czy państwo wiecie co robicie, ja mogę śpiewać do samego rana.”

Joanna Słowińska (1971)

po trzech bisach i dalszych oklaskach na koncercie w Toruniu w Piwnicy pod Aniołem, 17 grudnia 2007.

O aniołach

„Nie poddawaj się czasom i nie podążaj za modą. Pisz swoją poezję z gniewem i śpiewaj ją z pasją.”

Martin Walkyier (1967)

Stand your ground behind the times -
and refuse to follow fashion.
Write your poetry with anger,
(and then sing it with a passion). (ang.)
z utworu Penny Dreadful wyśmiewającego skomercjalizowane środowiska muzyków.

„Odkąd zmieniłem maszynkę do golenia na elektryczną – przestałem śpiewać w łazience. Boję się porażenia prądem.”

Grzegorz Wojdon (1972) aktor polski

Źródło: „Tele Tydzień”, nr 15, 10 kwietnia 2007

„Nie miałabym nic przeciwko zagraniu w odcinku Ekipy. Słyszałam, że producenci są moimi wielbicielami. Rzeczywiście, rozmawiałam z jednym z nich, zatem zobaczymy, jak to się potoczy. Uwielbiam ten program. Przypuszczam, że nie umiem śpiewać, więc raczej nie wystąpię w Amerykańskim Idolu. Sama nie wiem. Przyjęłabym dobrą rolę, ale przyjęłabym także słabą rolę w dobrym projekcie.”

Betsy Russell (1963) aktorka amerykańska

Źródło: Betsy Russell o filmie „Piła V”, „Kino Świat”, 23 października 2008 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/68,1

O świecie, O piciu

„Tak naprawdę, nie tak daleko od mojego aktorstwa do piosenkarstwa. Piosenki nie traktuję jak utworu muzycznego. Gdy śpiewam, jestem śpiewającą aktorką. Zresztą, nie mam głosu na zabawę w prawdziwą piosenkarkę. Chyba doszłam właśnie do wniosku, że bliżej mi do sceny teatralnej i filmu, niż do muzyki.”

Ewa Błaszczyk (1955) polska aktorka

Źródło: „Gazeta Wrocławska”, 2 kwietnia 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/glosn.htm

„Jazz musi się przede wszystkim czuć. A jeśli potrafi się go śpiewać, będzie się w stanie podołać wielu innym artystycznym wyzwaniom. W jazzie ukryte jest to samo, co u Mozarta – na przykład bardzo prawdziwe, szczere ludzkie emocje. I absolutnie nie można mówić, że to muzyka łatwiejsza. Ellingtona traktuję równie poważnie jak na przykład Szostakowicza, obaj są wybitnymi twórcami.”

Barbara Hendricks (1948) afroamerykańska wokalistka

Źródło: Jacek Marczyński, Operowa gwiazda lubi jazz, „Rzeczpospolita”, 25 maja 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/operowag.htm

O muzyce, O gwiazdach

„Ludowi śpiewacy rodzą się z tymi melodiami i sposobami ich śpiewania. Nie ma sensu ich powielać. Nigdy się nie stworzy podobnego klimatu, zresztą po co? Nagrania mistrzów ludowych są przecież dostępne.”

Antonina Krzysztoń (1954) piosenkarka polska, kompozytorka, autorka tekstów

Źródło: Monika Zytke, Antonina Krzysztoń: „Śpiewam o tym, co jest dla mnie ważne”, „RUaH”, nr 12/2000 http://www.nuta.pl/wywiady/d/1/77/

O ludziach, Sens

„Wpatruj się w niebo i śpiewaj z radości, gdyż słońce otula cię ciepłem i opromienia światłem – za darmo.”

Phil Bosmans (1922–2012)

O słońcu

„To nie jest żadna przechwałka, ale jesteśmy jednym z niewielu zespołów grającym na festiwalu w Opolu na żywo. Większość już gra „z taśmy”. Na każdy koncert jedziemy w pełnym składzie, z całą aparaturą i obsługą techniczną. Czy występujemy w Nowym Jorku, Sydney, Londynie, czy Krakowie zawsze gramy tak samo – najlepiej jak potrafimy.”

Romuald Lipko (1950–2020) polski instrumentalista i kompozytor (Budka Suflera)

O muzyce, O grach

„Na naszej poprzedniej płycie śpiewałem po islandzku. To było bardzo interesujące doświadczenie, kiedy ludzie, którzy jej słuchali na całym świecie, nie rozumieli słów i dlatego wymyślali sobie swoje, nadawali tym utworom właściwe dla siebie znaczenie.”

Jón Þór Birgisson (1975) Islandzki muzyk

Źródło: Miłosz Habura, Sigur Ros: „Dziewięć miesięcy ciemności”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/2/131/

O ludziach

„Pewna legenda opowiada o ptaku, który śpiewa jedynie raz w życiu, piękniej niż jakiekolwiek stworzenie na Ziemi. Z chwilą gdy opuści rodzinne gniazdo, zaczyna szukać ciernistego drzewa i nie spocznie, dopóki go nie znajdzie.
A wtedy, wyśpiewując pośród okrutnych gałęzi, nadziewa się na najdłuższy, najostrzejszy cierń. Konając wznosi się ponad swój ból, żeby prześcignąć w radosnym trelu słowika i skowronka. Jedną, najświetniejszą pieśnią, za cenę życia. Cały świat zamiera, aby go wysłuchać, uśmiecha się nawet Bóg w Niebie. Bo to, co najlepsze, trzeba okupić ogromnym cierpieniem… Przynajmniej tak głosi legenda.”

Colleen McCullough książka Ptaki ciernistych krzewów

Ptaki ciernistych krzewów

O Bogu, O bólu, O świecie, O uśmiechu

„Nie chwalcie się, że umiecie śpiewać. W socjalizmie wszyscy będą śpiewać.”

Ilja Ilf (1897–1937)

Z notatnika (1925–1937, wyd. 1939)

„Dlaczego mam nie śpiewać o mojej ukochanej Polsce? Przecież to mój kraj. Na emigracji z dumą zawsze nosiłem polskie barwy. Jestem też dumny z moich rodziców, z tego że ojciec walczył o Polskę, dzięki niemu i milionom jemu podobnych mogę dziś grać, jeździć na motocyklach, jestem wolny…”

Andrzej Nowak (gitarzysta) (1959) polski gitarzysta

Wypowiedzi z wywiadów Źródło: Druga młodość, onet.pl, 8 maja 2012 http://muzyka.onet.pl/publikacje/druga-mlodosc,1,5124750,wiadomosc.html

O muzyce, O rodzicach

„Pan Pietrzak dostrzegł (…) w surowej ocenie tego wydarzenia powrót cenzury politycznej, wprowadzanej przez Tuska i jego kompanów. Pani Zapendowska – okazuje się, jego zdaniem, być osobą stojącą na straży interesów zdrajców narodu, którzy chcieliby powrotu ingerencji partyjnych urzędników w dzieła wybitnych twórców. Do takich autor zaliczył p. Rosiewicza i oczywiście siebie. Żal tylko, że obaj panowie są już za starzy na lekcje u Eli Zapendowskiej – wcześniej nie było takich pedagogów i dlatego musieliśmy przez lata znosić cierpliwie ich wokalne wyczyny.”

Antoni Kopff (1944)

jurorzy programu Must Be The Music negatywnie ocenili występ chłopca, który śpiewał patriotyczną piosenkę z repertuaru Andrzeja Rosiewicza, najostrzej zareagowała Elżbieta Zapendowska. Źródło: Starość musi się wyszumieć?, 22 kwietnia 2011 http://1944kopff.bloog.pl/id,329382163,title,Starosc-musi-sie-wyszumiec,index.html?ticaid=5c326

O starości

„Modlitwa „Ojcze nasz” jest skierowana do każdego człowieka na tym świecie. Pomyślałam, jak bliska jest każdemu bez względu na pochodzenie. Poczułam, że nie ma lepszego przesłania spośród pieśni, które śpiewam.”

Antonina Krzysztoń (1954) piosenkarka polska, kompozytorka, autorka tekstów

Źródło: Monika Zytke, Antonina Krzysztoń: „Śpiewam o tym, co jest dla mnie ważne”, „RUaH”, nr 12/2000 http://www.nuta.pl/wywiady/d/1/77/