Cytaty o inteligencji
strona 3

L’intelligence a tout tué... (fr.) Komedia ludzka Źródło: Jaszczur http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=37148, wyd. Biblioteka Boya, Warszawa 1934, s. 55.

„W obozach koncentracyjnych starano się wszystkimi możliwymi sposobami zabić w człowieku wszelkie ludzkie uczucia, upodlić go, zrobić z niego już za życia nieboszczyka. Muszę przyznać, że im się to udawało. Szczególnie łatwo łamała się inteligencja. Byli to przeważnie ludzie, którzy w życiu nie walczyli o utrzymanie się na powierzchni życia. Tu – gdy nagle zmieniono im całkowicie warunki na bardzo ciężkie – ludzie ci okazywali swą niezaradność życiową. Wielu wartościowych ludzi umierało przez swą nieumiejętność życia w ciężkich warunkach. Wielu z tych, którzy przeżyli, często zawdzięcza to ludziom, którzy przed wojną należeli do tych „gorszych.””

Stanisław Grzesiuk książka Pięć lat kacetu

Pięć lat kacetu, O życiu w obozie koncentracyjnym

O wojnie, O ludziach, O emocjach

„Nie sądzę byśmy przychodzili na świat jako puste skorupy. Mamy w sobie zaczątki osobowości i inteligencji. Ale w chwili narodzin, a byś może jeszcze wcześniej, zaczynamy gromadzić historie i to właśnie one mają na nas największy wpływ.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Kontynuacja Kroniki Ellie, Kroniki Ellie: Wojna się skończyła, walka wciąż trwa

O świecie, O historii, O narodzinach, O osobowości

„Przed Wielką Polską chylę czoło! Kocham ją, pozostanę jej wierną do końca życia, ja, polska Żydówka.”

Dora Kacnelson (1921–2003) polska historyk, literaturoznawca i slawistka, badaczka dziejów Kresów Wschodnich i polskich zesłańców

wypowiedź kończąca wykład w Klubie Inteligencji Katolickiej w Lublinie wygłoszony 20 listopada 2002 Źródło: Wspaniała Żydówka Wielkiej Polski, naszdziennik.pl, 5 lipca 2013 http://www.naszdziennik.pl/mysl/42960,wspaniala-zydowka-wielkiej-polski.html

Kochać się

„Piękność jest dla kobiety ważniejsza niż inteligencja, bo mężczyźnie łatwiej przychodzi patrzenie niż myślenie.”

Marlena Dietrich (1901–1992) aktorka i piosenkarka niemiecka

O kobietach, O myślach, O myśleniu

„(…) prawdę mówiąc, dostałam inteligencję na próżno, ona się zmarnuje. Wyzwania intelektualne, zmienianie świata albo robienie wielkiego szmalu nie obchodzi mnie nic a nic. Może to lekkomyślność, ale taka właśnie jestem.”

Jonathan Kellerman (1949)

Doktor Śmierć

„Jestem futurystą, ponieważ nadmierny szacunek dla „Chlubnej Przeszłości”, złotej epoki i wiecznej, nieśmiertelnej Akademii z jej tysiącami sztuczek zabijających inteligencję, upokarza duszę, hamuje inspirację i w efekcie czyni tych ludzi, którzy w porę nie zareagują, jałowymi.”

Giovanni Papini (1881–1956)

w roku 1913.

O ludziach, O duszy, O przeszłości

„Znam nauczycieli, profesorów, rektorów, biznesmenów, muzyków, pisarzy, artystów, architektów i wielu innych, którzy w szkole ponieśli porażkę. Wielu osiągnęło sukces, kiedy tylko wydostali się ze szkół. Co z wszystkimi tymi, którym się nie udało? Główną przyczyną tego ogromnego marnotrawstwa zdolności w edukacji jest akademizm: troska o rozwój określonych zdolności naukowych przy wyłączeniu innych oraz zamęt w kwestii ogólnej inteligencji. Ta troska doprowadziła do zmarnowania niezliczonych ludzkich talentów i możliwości. To jest cena, na którą nas już nie stać.”

Ken Robinson (1950)

Oblicza Umysłu. Ucząc się kreatywności

O nauczycielach, O sukcesie

„Mistrz świata powinien kochać szachy bardziej niż własne życie – i oczywiście bardziej, niż sławę. Powinien uwielbiać szachy jak Steinitz, mieć siłę woli Laskera, takt Capablanki, inteligencję Czigorina, demoniczność Alechina, kulturę myślenia Botwinnika, rozsądek Smysłowa, zuchwałość Tala, opanowanie Spasskiego, ambicję Fischera, spokój Karpowa…”

Max Euwe (1901–1981) szachista holenderski

Źródło: Garri Kasparow, Moi wielcy poprzednicy, tom II, Wydawnictwo RM, Warszawa 2006, str. 108.

O życiu, O myślach, O sile, O myśleniu

„Spryt zastępuje u głupca inteligencję.”

Ambrose Bierce (1842–1914) amerykański dziennikarz, satyryk i pisarz

„Billie Holiday to jedna z najwspanialszych wokalistek na świecie i największych osobowości świata jazzu. Osobiście po raz pierwszy usłyszałam ją dość późno, bo dopiero w Akademii Teatralnej za sprawą jednej z moich koleżanek reżyserek.(…) Wiele osobowości muzycznych podpiera się faktem, że uczyło i wychowywało się na twórczości Billie Holiday, do tego stopnia, że często nawet stylizowało się na nią, ucząc się frazowania jazzowego czy pewnej muzykalności i inteligencji muzycznej, którą można nabyć. Billie Holiday to taki Szekspir wśród muzyków.”

Anna Sroka (1977) aktorka polska

Źródło: Człowiek jest sumą tego, co sam przeżył…, „Dziennik Teatralny”, Katowice, 20 września 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cjstc.htm

O osobowości

„Ja (…) na wylot znam tę naszą parafialną inteligencję. Każdy wuj na swój strój. Inteligencja nasza jest wielowarstwowa, w żadnym wypadku za nią nie dojdziesz.”

Waldemar Babinicz (1902–1969)

Postać: aptekarz Listy z parafii, O inteligencji i wizytach (1958) Źródło: „Życie Literackie” nr 5, 2 lutego 1958, s. 4. http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14900

„Możemy się wreszcie zająć pytaniem: co byłoby bez biurokracji? Przestałoby państwu grozić bankructwo. Utrzymanie biurokracji przekracza od dawna siły finansowe wszystkich państw kontynentu europejskiego. Obcina się pensje urzędnikom, a za to przybywa ich całymi hufcami. Z nieuchronnego bankructwa państw wyłania się widmo anarchii na kilka pokoleń. Wspomnijmy tylko o tzw. „klasie średniej”, wieszającej się klamki państwowej. Jednocześnie mniej więcej bankructwo kilku państw europejskich toć bankructwo urzędników, oficerów, nauczycieli wszelkich rodzajów i stopni, sędziów policji, dostawców przemysłowych i handlowych, tudzież upadek mnóstwa drobnych „kapitalistów” i znacznej większości towarzystw akcyjnych. Nie zapobiegnie się temu inaczej, jak obcięciem radykalnym wszystkich budżetów w ogóle i zmniejszeniem podatków. Bez biurokracji żyłoby się w atmosferze wzajemnej życzliwości państwa wobec społeczeństwa. Zniknęłyby powody do starć, gdyby urzędy państwowe ograniczyły się do spraw państwowych, a przestały mieszać się w sprawy społeczne. Zniknęłoby schorzenie organizmu polskiego, pochodzące stąd, że niemal cała inteligencja nasza siedzi na publicznych urzędach. Wszyscy są niewolnikami „pierwszego”, zawiśli materialnie od władzy urzędowej. Jakżeż wobec tego ma ta inteligencja tworzyć „opinie publiczne”, skoro nie może wypowiadać swej myśli? Inaczej byłoby, gdyby się rzucili do handlu i przemysłu. Gdyby młodzież nie mogła liczyć na posady urzędowe, zmieniłaby się struktura społeczna w Polsce na korzyść narodu polskiego. Przestalibyśmy być najuboższym w Europie narodem. A my nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, żeśmy tacy ubodzy! My zatraciliśmy wszelki miernik bytu materialnego i nie wiemy nawet, jak wygląda zamożność. Ubóstwo nasze stanowi ciężką kulę u nogi dla wszystkich kategorii naszego bytu, od polityki do literatury.”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

O biurokracji
Źródło: Państwo i Prawo, Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 92–93.

O młodzieży, O literaturze, O myślach, O sile

„W Polsce problem polega na tym, obrazowo rzecz biorąc, że inteligent zawsze przyjeżdża na wieś z koncepcją, która jest w totalnej sprzeczności wobec tego, co ludzie na wsi akurat robią. W latach 70. inteligent miał pretensje, że chłopi się nie modernizują. No to za Gierka rolnicy brali kredyty na traktory. W ponurych latach 80. pojawiła się na wsi kolejna grupa inteligentów (częściowo chodzi o tak zwanych nowoosadników, czyli miejską inteligencję osiedlającą się na stałe na wsi), którym te traktory nie imponowały, i którzy byli bardzo smutni z tego powodu, że wieś zapomina o swoich tradycjach. Więc zaczęli przywracać do życia jakieś pogańskie święta. Potem w latach 90. pojawia się kolejny inteligent, który zastaje ludzi na wsi już niezajmujących się rolą – zapomnieli o traktorach, bo to się nie opłacało – i ma pretensję o to, dlaczego oni nie działają, nie wchodzą w gospodarkę rynkową.
Można łatwo sobie wyobrazić, że nieszczęsny mieszkaniec wsi, nawracany nieustannie na inteligencką wiarę, po prostu głupieje.”

Ewa Klekot (1965)

Źródło: Klara Czerniewska, Pany i chamy w Cepelii http://www.dwutygodnik.com/artykul/4672-pany-i-chamy-w-cepelii.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O ludziach, O wierze, O problemach, O zapominaniu

„Jest to taki, a nie inny gatunek filmu. Poza tym wcale nie łatwy do zrobienia. Wymagający lekkości i inteligencji najpierw scenarzysty a później też aktorów i reżysera. Specjalistami w tym gatunku są oczywiście Amerykanie, ale od dłuższego już czasu dobrzy są również Anglicy. Im udaje się tworzyć bohatera, którego widz lubi i ma autentyczną radość z oglądania go na ekranie. Generalnie komedia to wspaniała rzecz, tylko trzeba ją dobrze zrobić, tak jak uczynił to chociażby Woody Allen w Annie Hall, czy Richard Curtis w To właśnie miłość.”

Katarzyna Maciąg (1982) polska aktorka

o komedii. Źródło: Wywiad, 5 lutego 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=62895

O miłości, O czasie, Radość

„Szatan jest doskonałym znawcą natury wszechrzeczy zarówno przez bystrość inteligencji, jaki i przez długie doświadczenie, dlatego też nazywa się również demonem, to znaczy wiedzącym, zna siły działające w naturze i wie najlepiej, pod wpływem czego można najłatwiej pobudzić słabość człowieka do rozkoszy i wszystkich innych pożądań.”

Piotr Abelard (1079–1142) średniowieczny filozof i kaznodzieja

Źródło: Etyka czyli Poznaj samego siebie, [w:] Rozprawy, tłum. Leon Joachimowicz, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 2000, s. 191.

O naturze, O sile

„Ulegać to nie to samo, co podlegać. Znaczy to oddawać cześć. Mówię o życiu roztropnym, o słuchaniu mądrości własnego ciała. Mówię o ostatecznej inteligencji dobroci, radości.”

Anne Rice książka Pandora

Pandora

„Rewolucję robią robotnicy, nikt inny. A rewolucja zwycięża, jeśli popiera ją inteligencja. To jest abecadło. Inna sprawa, że ci robotnicy są później nabijani w butelkę (…).”

Jerzy Giedroyc (1906–2000) polski publicysta, działacz emigracyjny, wydawca

w 1975.
Źródło: Magdalena Grochowska, Jerzy Giedroyc. Do Polski ze snu, Warszawa 2009.

„Bülow i Witte to ludzie nierównej wartości. Witte był niewątpliwie największy mężem stanu cesarskiej Rosji. Był to człowiek idei, człowiek twardych i samodzielnych przekonań. Bülow był to zdolny felietonista; płytki, strasznie płytki, ale efektowny. Witte karierę zawdzięcza swej brutalności, niegrzeczności, twardym przekonaniom. Takich ludzi lubił Aleksander III. Jak czytamy pamiętniki Wittego, a potem pamiętniki lidera inteligenckiej opozycji w Rosji, słynnego Pawła Milukowa, to widzimy szalony dystans pomiędzy tymi dwiema indywidualnościami: Witte to tytan inteligencji, Milukow to ubożuchna znajomość pewnych pryncypiów na pamięć, umysłowość przeciętnego belfra.”

Siergiej Witte (1849–1915) polityk rosyjski

Źródło: Stanisław Cat-Mackiewicz, Europa in flagranti, Universitas, Kraków 2012, s. 53

O ludziach, O czytaniu

„Marcelina wybiła się z familii dość szybko, nie wiadomo po kim odziedziczywszy dużą inteligencję. Złośliwi plotkarze wsiowi twierdzili, że jako najmłodsza pozbierała wszystkie szare komórki niewykorzystane przez rodzeństwo. Istniała też prostsza hipoteza – że to IQ po księdzu wikarym, który jakoś tak niedługo po przyjściu na świat dziewczynki został przeniesiony do innej parafii.”

Monika Szwaja książka Klub Mało Używanych Dziewic

Klub Mało Używanych Dziewic

O świecie, O rodzeństwie

„Kubuś i Pan to w zasadzie rewers i awers jednego medalu. Ta para jest tak skonstruowana, jakby miała stanowić jedność. Pan reprezentuje inteligencję, to analityk świata, szuka prawdy i prawości na Ziemi. Kubuś, czego Pan mu zazdrości, jest bliżej biologii.”

Krzysztof Dracz (1961) polski aktor

Źródło: Małgorzata Matuszewska, Kubuś Fatalista i jego pan, „Gazeta Dolnośląska”, 15 września 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/kubusf.htm

„Do naszych elewów zwracaliśmy się po imieniu, ale wszystkim okazywaliśmy szacunek. Byliśmy pod wrażeniem ich dojrzałości i inteligencji. Tak o nich myślałem wtedy i tak myślę teraz.”

Takeo Tagata (1916–2008) japoński pilot wojskowy, autor książek historycznych i propagator historii

komentarz na temat pilotów kamikaze.
Źródło: Wielka encyklopedia lotnictwa nr 3, dołączony film z serii Aviator pt. Kamikaze – boski wiatr

O myślach, O wrażeniach, O myśleniu

„Inteligencja jest to zdolność przystosowania się do okoliczności dzięki dostrzeganiu abstrakcyjnej relacji, korzystaniu z uprzednich doświadczeń i skutecznej kontroli nad własnymi procesami poznawczymi.”

Edward Nęcka (1953)

Źródło: Inteligencja w: Psychologia. Podręcznik akademicki pod. red. J. Strelaua, t. 2, Psychologia ogólna, GWP, Gdańsk 2000, s. 726.

O relacjach

„Niektórzy pracownicy McDonald’s raczej nie grzeszą inteligencją. – Poszedłem wczoraj do McDonald’s i mówię: „Poproszę frytki”. Dziewczyna popatrzyła na mnie i pyta: „Chciałby pan może frytki do tego?””

Jay Leno (1950)

Źródło: Anegdoty (ang.) http://www.anecdotage.com/

„Kończył właśnie wielkie dzieło, mające w pełni podkreślić i udokumentować tezę, którą wysunął w swoim pierwszym artykule Daltonizm wśród ludu Thang, rozwinął w książce Brak koordynacji u rasy Drang, uogólnił w monumentalnym dziele Niedostatki inteligencji w Galaktyce, w którym ostatecznie dowiódł, że inteligencja nieziemców maleje liniowo wraz z kwadratem odległości ich planety od Ziemi.
Ta teza w pełni rozkwitła w ostatniej pracy Carvera, w jego podsumowaniu, które miało nosić tytuł: Podstawowe przyczyny wrodzonej niższości ludów nieziemskich.”

Robert Sheckley (1928–2005) amerykański pisarz science fiction

Źródło: Zamiatacz z Loray

O ludziach, O odległości

„Cóż, nie mamy innego środka, by opanować naszą popędliwość, jak tylko inteligencja.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

„Mówienie o jakiejś uległości wobec komunistów jest straszliwym kłamstwem. To była piękna karta. Także nasza karta, jako ekspertów w tym strajku. Karta współdziałania inteligencji z robotnikami – to było groźne dla władzy, bo oznaczało, że nas nie podzielą. Ale Jarosław Kaczyński postanowił ją zniszczyć w imię budowania jakiejś mitologii. On tworzy partię-sektę, która ma mieć niemal religijny stosunek do przywódcy i wiarę w historyczne, niezwykłe dokonania jego i jego brata.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

na temat wystąpienia Jarosława Kaczyńskiego w 30. rocznicę porozumień sierpniowych. Źródło: wyborcza.pl, 2 września 2010 http://wyborcza.pl/1,107886,8326332,Mazowiecki_o_J__Kaczynskim__nikczemnosc__cynizm__wyrzadza.html

O kłamstwie, O wierze

„Bardzo mnie cieszy, że w końcu inteligencja wygrała z religijnym fanatyzmem. Jednak wciąż jeszcze dużo jest do zrobienia w tej kwestii… Ale jestem pewien, że kroczę właściwą ścieżką do niczym nie skrępowanej wolności! Bitwa wygrana, ale wojna jeszcze się nie skończyła. Heil Satan!”

Adam Darski (1977) polski muzyk rockowy (Behemoth)

o uniewinniającym wyroku sądowym. Źródło: strona zespołu Behemoth http://www.behemoth.pl/site/index.php/pol#calosc.447.Nergal_uniewinniony

O wojnie, O wolności

„(…) kiedy rozwiąże się jeden problem, od razu pojawia się następny. To typowe dla człowieka. Człowiek nie godzi się nigdy na status quo, nigdy nie potrafi powiedzieć "nie mam już problemów". I biada nam, gdyby tak uznał. Wszystko ugrzęzłoby w bezruchu, zdegenerowałby się, zabrakłoby mechanizmu, który czyni życie znośnym. To znaczy nieustannego poszukiwania czegoś lepszego. Droga przyjaciółko, życie należy postrzegać z pesymizmem inteligencji, krytycyzmem wątpienia, ale także z optymizmem woli. Za sprawą woli nic nie jest konieczne, nieuniknione, nic nie jest niezmienne. Powiedziałem pani na początku: ja wierzę w człowieka. Człowieka, który jest twórcą własnego losu.”

Pietro Nenni (1891–1980)

z wywiadu udzielonego Orianie Fallaci w kwietniu 1971 w Rzymie

O życiu, O losie, O historii, O poszukiwaniu

„(…) uwielbiam koty. To przepiękne wolne wewnętrznie istoty, chodzące własnymi drogami. Zawsze mi imponowała ich niezależność, inteligencja, złośliwość, giętkość i siła przetrwania. Przecież kot zawsze spada na cztery łapy. Na pewno to moje myślenie o kotach znajdzie wyraz w roli.”

Anna Majcher (1962) aktorka polska

Źródło: „Gazeta Wyborcza” w Łodzi, 6 września 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/kociai.htm

O kotach, O myślach, O sile, O myśleniu

„To moje miasto, które jest mi bliższe niż utracona przed laty Warszawa. Tu jest wspaniała inteligencja, nie zmajoryzowana białymi kołnierzykami, nie zagoniona, wolna, naturalna, nie sztuczna. Jestem z Łodzią od lat związany, chyba znam to miasto, czuję je. I postaram się, by Teatr Nowy wyrastał z kontekstu Łodzi.”

Zbigniew Brzoza (1957) polski reżyser

Źródło: „Dziennik Łódzki”, 8 listopada 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nmirz.htm

O lecie

„Oto ostatnia pozostałość deizmu angielskiego z XVIII wieku; oto ostatni wysiłek hipokryzji angielskiej w celu obalenia filozofii Hobbesa i Spinozy; oto ostatnie przeniesienie transcendentalizmu do nauki pozytywnej; oto ostatni kompromis między kretynizmem egoistycznym pana Benthama a kretynizmem altruistycznym Rabbiego…; oto ostatnia próba inteligencji mieszczańskiej uratowana, wraz ze swobodą badań i wolną konkurencją w świecie ziemskim, zagadkowego strzępka wiary w życie zagrobowe…”

Antonio Labriola (1843–1904) filozof włoski

o dorobku filozoficznym Spencera.
Źródło: Z rozmów o socjalizmie i filozofii (Listy do J. Sorela), Szkice o materialistycznym pojmowaniu dziejów, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1961, s. 375.

O życiu, O książkach, O wierze, O wiedzę

„Myślę, że Kaczyńskiemu marzy się taka mapa sceny politycznej: my kontra oni, a w roli onych – rozemocjonowana wielkomiejska inteligencja, pomstująca na lud, który nie dorósł do jej wymagań. To dla niego bardzo korzystny podział. Ręce mi opadły, kiedy przeczytałem kilka dni temu na waszych łamach tekst Wojciecha Kuczoka. Znany pisarz obrzuca głosujących na PiS biedaków epitetami, bo „dali się kupić” zasiłkiem na dzieci. Nie zadaje sobie pytania, jak złą macochą musiała być Polska, skoro obietnica kilkuset złotych pomocy tak wielu przekonuje. To sarkanie z uprzywilejowanej pozycji na lud jest niemoralne, ale – co pewnie ważniejsze – jest też po prostu politycznie nieskuteczne. Jeśli tak miałyby wyglądać szańce obrony demokracji, to ja się na taką obronę nie piszę.”

Adrian Zandberg (1979) polski historyk i polityk lewicowy

Źródło: Maciej Stasiński, Polska. Macocha, nie matka. Rozmowa z Adrianem Zandbergiem http://wyborcza.pl/magazyn/1,149724,19297101,polska-macocha-nie-matka-rozmowa-z-adrianem-zandbergiem.html, wyborcza.pl, 5 grudnia 2015.

O dzieciach, O ludziach, O demokracji, O matce

„Mam zbyt wiele szacunku dla inteligencji Włochów, by uwierzyć w to, że jest wśród nich tylu fiutów, którzy mogliby głosować przeciwko własnym interesom.”

Silvio Berlusconi (1936) włoski polityk

obraźliwie o elektoracie lewicy podczas spotkania w zrzeszeniu kupców włoskich.

„Zastanawiając się nad rozmaitością etyk, widzimy tym jaśniej, że nie może być syntez pomiędzy cywilizacjami. Luter zezwalał panującym na bigamię, a Kalwin wymagał od rządów tylko tego, żeby przestrzegać kalwińskiej prawowierności. W turańskiej cywilizacji kwestie etyczne nie istnieją zgoła poza etyką rodową lub obozową; te zaś obie nam obojętne. Żydowska cywilizacja posiada aż cztery etyki, dwie dla współwyznawców, dwie względem „gojów”, po jednej w Palestynie i po jednej w „golusie”. W bizantynizmie i w braminizmie jarzmo obowiązków można zrzucić z siebie w każdej chwili. Na Rusi wieków średnich raz w raz ten i ów kniaź Rurykowicz zrzucał „kraestnoje cjełowanie”, tj. unieważniał i odwoływał swą przysięgę. W Petersburgu powszechnym było, aż do naszych czasów, wśród inteligencji, przekonanie, że „przecież można zrzec się obowiązku”. Różnice pojęć o moralności sięgają jednak jeszcze dalej: czyż przyjęto by u nas do klasztoru człowieka żonatego i ojca rodziny, zgłaszającego się, ponieważ pragnie „poświęcić więzy niższe dla celów wyższych?””

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

W cywilizacji bramińskiej takie porzucenie rodziny uchodzi za cnotę. Tam w ogóle wszelkie obowiązki są czasowe, bo można się od nich uwolnić kiedykolwiek doraźnie. Jakżeż wobec takich odmienności można mówić o jakiejś moralności „powszechnej”?
O cywilizacjach
Źródło: Państwo i Prawo, Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 105–106.

O wieku

„Jedno mnie bardziej zdumiewa niż głupota, z jaką większość ludzi przeżywa swe życie: inteligencja w tej głupocie.”

Fernando Pessoa (1888–1935) pisarz portugalski

O życiu, O ludziach, O głupocie

„Świadomość trzyma człowieka na uwięzi inteligencji.”

Włodzimierz Sedlak (1911–1993) polski duchowny katolicki, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Źródło: Wojciech J. Cynarski, Wstęp do logiki nowego paradygmatu nauki, „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 20.

O nauce

„Pozostajemy o kilka dziesięcioleci w tyle za wami w rozwoju społecznym. Gdyby przyjrzeć się bliżej naszej inteligencji serbsko-chorwackiej, a nawet całej południowosłowiańskiej, to znalazłoby się wiele podobieństw z waszymi ruchami z lat 1860 lub 1870-tych. Znamy historię waszych idei; pod wielu względami rozwijamy ją u siebie. Do naszych najlepszych nauczycieli należą: Czernyszewski, Hercen, Ławrow, Bakunin…”

Vladimir Gaćinović (1890–1917)

z listu do rosyjskich przyjaciół politycznych.
Źródło: Władysław B. Pawlak, Księga zamachów. Od Sarajewa do Dallas, Państwowe Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1975, s. 21.

O historii, O nauczycielach

„[To] człowiek o wielkiej wiedzy, fachowej i żywej inteligencji. (…) W nieszczęściach jedyny: nie opuszcza go nigdy zdrowy optymizm, tężyzna żołnierza i dobry humor.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

o gen. Tadeuszu Rozwadowskim, po tym jak osadzono go w wileńskim więzieniu na Antokolu.

O nieszczęściu, O optymiźmie, O wiedzę

„Wobec śmiertelnej walki, w której giną najszlachetniejsze jednostki, inteligencja polska odgrywa rolę w togę sędziowską udrapowanego widza. Lecz tajemnicą jej sędziowskiego spokoju – jest jej bierność, bierność wyrażająca prawdziwy, najistotniejszy stan jej ducha.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

o postawie dużej części polskiej inteligencji podczas rewolucji 1905 roku.
Kultura i życie (1907)

O tajemnicy, O walce

„Wyrażam ubolewanie, że w gronie kilkunastu osób podejmujących decyzje bezpośrednio brzemienne w skutki dla mojej partii, a przez to, pośrednio, dla mojego kraju, są osoby, którym inteligencja niejako automatycznie kojarzy się z ciężkim schorzeniem psychicznym.”

Ludwik Dorn (1954) polityk polski

odniesienie się do wypowiedzi Marka Suskiego Źródło: wpis na blogu http://wiadomosci.onet.pl/blogi/dorn.blog.onet.pl,330835821,blog.html

O decyzjach

„Tradycyjna wyższość męskości nad kobiecością jest u nas dalej powszechna. W moich stronach do dziś zarykują się z powiedzenia, że jak ci się cera urodzi, to gorzej, jakbyś zgorzoł. Czyli gdy urodzi ci się córka, to gorzej, niżby ci się chałupa spaliła. Nie tylko w moich stronach; na skalę ogólnokrajową mamy taki rodzaj wychowu, w konsekwencji – poczucie męskiej bezkarności. Polskie dziewczyny, fantastyczne przecież, piękne, błyskotliwe, pełne inwencji, czaru, wynikającej z wysokiej inteligencji wrażliwości – są w sytuacji strasznej: mają w zdecydowanej większości przypadków do czynienia – ze spokojem nazwę tak współplemieńców – z sytymi debilami.”

Jerzy Pilch (1952) polski pisarz, publicysta, scenarzysta

Źródło: rozmowa Doroty Wodeckiej-Lasoty, Jerzy Pilch udławiony z miłości, wysokieobcasy.pl, 8 kwietnia 2011 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/2029020,96856,9398464.html

O dziewczynach, O córce

„Typ profesorka. Zza tych okularków przemawia inteligencja. Ale i jego może trafić szlag gdy patrzy na wyczyny swoich graczy.”

Wojciech Drzyzga (1958) siatkarz polski, trener

o Roberto Santillim.

„U dołu schodów stał karzeł. Był łysy i trzymał czarne nożyce, którymi strzygł sny. Jej krzyk rozcinał bezsłowie, które przyszło do niej kilka lat temu i odtąd wszystkie zdarzenia nazywała iluzją. (…) Wiedziała, że nawet jeśli krzyk rozetnie sufit i kryształowe sople żyrandola posiądą jej ciało, nie może zawrócić (…) Na dole stoi karzeł. Chce więcej ugryźć niż jest w stanie przełknąć. Żenująca karykatura tego, co prowadzi Mrok. Przegrana inteligencji, co ugrzęzła w zacietrzewieniu. Brak pomysłu. Kopia kopii.”

Ewa Klajman-Gomolińska (1966)

Iluzja
Źródło: Wprowadzenie do Iluzji

„Niektóre teksty piosenek wzorowane były – bez podania źródła – na utworach Kiplinga i Villona. Kiedy jeden z wybitnych krytyków ujawnił plagiaty, Brecht odparł zimno, że nie uznaje własności prywatnej w literaturze, tak samo jak nie uznaje jej w gospodarce. Oświadczenie to zostało przyjęte przez postępową inteligencję jako dowód niezwykłej oryginalności i odwagi.”

Bertolt Brecht (1898–1956) niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator i poeta

O Bertoldzie Brechcie
Źródło: Artur Koestler, The Invisible Writing (1954)

O literaturze

„Uczciwość polega na uznaniu faktu, że to, co nierzeczywiste, jest nierzeczywiste i nie może mieć żadnej wartości, że ani miłości, ani sławy, ani pieniędzy nie zdobywa się za pomocą oszustwa — że próba zdobycia wartości poprzez oszukiwanie cudzych umysłów stanowi akt wynoszenia swoich ofiar ponad rzeczywistość, stwarzanie sytuacji, w której sam stajesz się pionkiem w rękach ich ślepoty, niewolnikiem ich bezmyślności i uników, podczas gdy ich inteligencja, rozumność i spostrzegawczość stają się wrogami, których musisz się bać i wystrzegać — że człowiek nie chce żyć jako istota uzależniona, szczególnie zaś uzależniona od cudzej głupoty, ani jako dureń czerpiący wartość z otumaniania innych durniów — że uczciwość nie jest obowiązkiem społecznym ani poświęceniem dla dobra innych, lecz najbardziej samolubną cnotą, jaką może praktykować człowiek: odmową poświęcenia rzeczywistości własnego istnienia na rzecz cudzych iluzji.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O głupocie, O rzeczywostości, O pomocy, O uzależnieniu

„Miłość jest prawdziwą inteligencją, zdolną do uświadomienia sobie prawdy (…)”

Meher Baba (1894–1969) znany jogi

Źródło: Anne Bancroft, Współcześni mistycy i mędrcy, Warszawa 2002, str. 113.

O miłości

„Sukces życiowy co najwyżej w dwudziestu procentach zależy od IQ. W takim razie pozostaje jeszcze osiemdziesiąt procent innych oddziaływań - grupa czynników nazywana inteligencją emocjonalną.”

Daniel Goleman (1946)

Inteligencja emocjonalna
Źródło: Gordon Dryden, Jeanette Vos, Rewolucja w uczeniu, wyd. Moderski i S-ka, Poznań 2000, tłum. Bożena Jóźwiak, s. 140.

O sukcesie

„Inteligencja – to, czego mężczyzna szuka w kobiecie, obejrzawszy uprzednio wszystko inne.”

Janina Ipohorska (1914–1981)

O kobietach

„Ojciec (…) nie interesował się nim wcale, powierzając wychowanie syna tępym i okrutnym oficerom, sam odszedł z tego świata w 1739 roku. Chłopiec miał wtedy jedenaście lat i jego przyszłość zapowiadała się żałośnie. Słaby, zastraszony z powodu nieustannych kar, młody książę nienawidził wszystkiego, do czego usiłowano go brutalnie wdrożyć, a zwłaszcza nauki. Bardzo wcześnie, czując się szykanowany, zapowiadał, że w przyszłości tez będzie ćwiczył ludzi i to w sposób bezwzględny. Postawa maltretowanego młodzieńca, który chciał się zemścić na wszystkich. Powtarzał, że będzie urządzał defilady wojskowe w stylu pruskim, pił jak kozak i zadawał się z wieloma kobietami. Jego obyczajów nie złagodziła, niestety, gra na skrzypcach, której namiętnie się oddawał i w której starano się mu nie przeszkadzać. Praktycznie od wczesnej młodości Piotr odznaczał się uporem, ograniczoną inteligencją, był kapryśny i infantylny. Niewątpliwie smutne, spartańskie dzieciństwo i brak rodzicielskiej troski ukształtowały jego posępną i obłudną osobowość. Swoista forma samoobrony.”

Piotr III Romanow (1728–1762) car Rosji

Źródło: Jean des Cars, Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe, op. cit., s. 102.

O kobietach, O ludziach, O grach, O odejściu

„Gdybyśmy mogli odrzucić wszelką pychę, gdybyśmy, chcąc zdefiniować nasz gatunek, trzymali się ściśle tego, co jest niezmienną cechą człowieka i jego inteligencji, jaka ujawnia się w okresach historycznych oraz prehistorycznych, powiedzielibyśmy nie Homo sapiens lecz Homo Faber. Pokrótce – inteligencja, rozważana ze względu na to, co wydaje się być jej oryginalną właściwością, jest zdolnością wytwarzania sztucznych przedmiotów, zwłaszcza narzędzi do wytwarzania narzędzi i do nieograniczonego różnicowania produkcji.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

zapewne pierwsze historyczne użycie zwrotu Homo Faber (człowiek – wytwórca) jako określenia gatunku ludzkiego.
Ewolucja twórcza (1907)

„Polscy muzułmanie czekali na nowego muftiego przez 60 lat. Dlaczego? Poprzedni mufti – Jakub Sienkiewicz – był zmuszony wyemigrować z Polski podczas II wojny światowej. A wedle zwyczaju mufti pełni swą funkcję dozgonnie, dlatego do śmierci Sienkiewicza w 1965 r. wybór muftiego był niemożliwy. Potem zabrakło odpowiedniego kandydata. Większość polskiej inteligencji wyznającej islam została wymordowana. Tatarzy ginęli w Katyniu i w sowieckich łagrach. Ci, co ocaleli, nie mogli do Polski wrócić.”

Tomasz Miśkiewicz (1977) mufti RP od 2004

Źródło: gazeta.pl, 26 kwietnia 2005 http://kobieta.gazeta.pl/poradnik-domowy/1,63125,2675317.html?as=2&startsz=x

O śmierci, O kobietach, O wojnie, O czekaniu

„Ludzie mogą wybaczyć talent i inteligencję. Ale nie urodę. Piękna kobieta w potocznej opinii musi być głupia i trudno zmienić ten stereotyp.”

Monica Bellucci (1964) włoska modelka i aktorka

Źródło: Janusz Wróblewski Strach pozwala dobrze grać. Rozmowa z Moniką Bellucci, Polityka.pl, 2 września 2010 http://www.polityka.pl/kultura/aktualnoscikulturalne/1508208,1,rozmowa-z-monica-bellucci.read

O kobietach, O ludziach, O strachu

„Kontynenty posiadają linię działu wód, tajemnicze miejsce, poczynając od którego rzeki postanawiają popłynąć na wschód lub na zachód, na północ lub na południe. Ciało ludzkie posiada geografię jeszcze bardziej tajemniczą, linię działu szampana, od której złocisty trunek przestaje płynąć ku inteligencji, tylko rozlewa się ku obszarom wielkiego bezsensu.”

Amélie Nothomb (1967) pisarka belgijska

Tak wyszło

„Przyszłość to sieciowa ludzko-informatyczna hybryda, czyli połączeni internetem użyczający swojej wiedzy i inteligencji systemowi, który nieustannie uczy się i wypluwa kolejne, coraz lepsze usługi.”

Edwin Bendyk (1965) polski publicysta

Źródło: Antymatrix, 17 października 2010 http://bendyk.blog.polityka.pl/?p=841

O wiedzę, O przyszłości

„Ktoś złośliwy powiedział, że jeden Polak to geniusz, dwóch to kłótnia, a trzech to anarchia. Nie uważam tej gadki za trafną ocenę naszego charakteru narodowego. Może ona odnosić się do inteligencji, obciążonej wadami zepsutej szlachty i anormalnymi warunkami życia, powodującymi rozwój neurastenii. W mojej działalności nie miałem wypadku, żeby hasło rozłamu wychodziło od dołu; zawsze gorszący przykład dawała elita, chorująca na egotyzm i doktrynerstwo, w niepodległej Polsce i na karierowiczostwo.”

Stanisław Wojciechowski (1869–1953) Prezydent Polski i naukowiec

Źródło: Daniel Wójtowicz, Niepokorny prezydent – Stanisław Wojciechowski 1869-1953, histmag.org http://histmag.org/Niepokorny-prezydent-Stanislaw-Wojciechowski-1869-1953-9205, 15 marca 2014.

O charakterze

„To jest polszczyzna wzorcowa. Władysław Bartoszewski, Bronisław Geremek, Barbara Skarga, Adam Michnik. To jest polszczyzna inteligencji polskiej, tej, która zawsze walczyła o najwyższe wartości. To jest język piękny, wzorcowy, język szacunku dla drugiego człowieka. I ja zawsze o taki język będę walczył.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

odpowiedź na pytanie: jaka grupa społeczna posługuje się najpiękniejszą polszczyzną? Źródło: Zawsze będę walczył o język piękny i pełen szacunku dla drugiego człowieka. Rozmowa z prof. Janem Miodkiem, wp.pl, 6 czerwca 2007 http://ksiazki.wp.pl/page,4,tytul,Zawsze-bede-walczyl-o-jezyk-piekny-i-pelen-szacunku-dla-drugiego-czlowieka-Rozmowa-z-prof-Janem-Miodkiem,wid,9553,wywiad.html

O piciu

„To kto został w tych 24 mln?! Tylko chłopi wyszli z wojny, zachowując swoją tożsamość, i to oni stali się bazą społeczną dla nowego systemu. Czyli my z nich wszyscy, a nie z Czartoryskich, Radziwiłłów albo z wybitnych przedstawicieli inteligencji krakowskiej czy warszawskiej.”

Jacek Wasilewski polski socjolog

Źródło: rozmowa Doroty Wodeckiej, Nie wstydź się swojego chłopa, „Gazeta Wyborcza”, 30 czerwca-1 lipca 2012.

O wojnie

„Brown to dziwny facet. Inteligencja analityczna – jak najbardziej. Inteligencja emocjonalna – zero.”

Tony Blair (1953) brytyjski polityk

Źródło: Manuel Roig-Franzia, Podróż za jeden uśmiech, „The Washington Post”, tłum. „Forum”, 6 września 2010.

O uśmiechu, O facetach

„Miłość jest tryumfem wyobraźni nad inteligencją.”

Henry Louis Mencken (1880–1956)

O miłości

„Jestem aktorką. Jak ktoś składa mi propozycję to ją rozważam. Tak też było w przypadku Świata według Kiepskich. Poza nieco zbyt dużą ilością wulgaryzmów nie znalazłam tam nic takiego, co mogłoby obrażać moje uczucia i moje zasady. Ot, siedzi stara babcia i wysila całą swoją inteligencję żeby obronić swoją rentę. Ten serial był pomyślany przez jego twórców jako ostry satyryczny obraz polskiej rodziny. Nie na darmo filmową familię nazwano Kiepscy, a nie Potoccy. Wspaniałość naszego zawodu polega na tym, że raz można zagrać babcię Kiepską, a raz Nikifora.”

Krystyna Feldman (1916–2007) aktorka polska

Źródło: Wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=24467

O emocjach, O babci, Obraz

„Inteligencja jest to choroba umysłowa – na szczęście mało rozpowszechniona.”

Ambrose Bierce (1842–1914) amerykański dziennikarz, satyryk i pisarz

O szczęściu, O chorobach

„Dowodzenie to kwestia inteligencji, wiarygodności, sprawiedliwości, odwagi i autorytetu.”

Sun Tzu (-543–-495 p. n. e.)

O sprawiedliwości

„Widok tego patetycznego samotnika-ślepca, z matką pod dziewięćdziesiątkę, wprzęgniętych w te aeroplanowe zabiegi… Najgorsze, że on jakoś się nadaje do tego… I nie wątpię, że otrzyma Nobla. Niestety, niestety… tak, on zaistniał jakby umyślnie w tym celu. Jeśli kto, to Borges! Jest to literatura dla literatów, jakby specjalnie pisana dla członków jury, jest to kandydat akurat, jak trzeba, abstrakt, scholastyk, metafizyk, dość nieoryginalny, żeby znaleźć drogę już utorowaną, dość oryginalny w swojej nieoryginalności, żeby stać się nowym i nawet twórczym wariantem czegoś znanego i uznanego. I kuchmistrz prima! Kuchnia dla smakoszów!

Nie mam najmniejszej wątpliwości, że odczyty Borgesa "o istocie metafory" i inne, tegoż autoramentu, będą należycie fetowane. Gdyż to też będzie akurat, jak trzeba: zimne ognie sztuczne, fajerwerki inteligencji inteligentnie wyinteligentionej, piruety myśli retorycznej i martwej, która nie jest zdolna podjąć żadnej idei żywotnej, myśli zupełnie zresztą nie zainteresowanej myśleniem "prawdziwym", świadomie fikcyjnej, układającej sobie na boczku swoje arabeski, glossy, egzegezy, konsekwentnie ornamentacyjnej. Ba, ale metier! Literacko bezbłędne! Ale kuchmistrz! Cóż w większy entuzjazm może wprowadzić literatów czystej krwi, niż tej literat bezkrwisty, literacki, werbalny, nie widzący, nie widzący niczego poza tymi swoimi kombinacjami mózgowymi?”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Dziennik 1961-1966

O literaturze, O matce, O myślach, O myśleniu

„Izolacja przykroiła mnie na swój obraz i podobieństwo. Obecność drugiej osoby - jakiejkolwiek osoby - opóźnia natychmiast mój proces myślenia i podczas gdy normalnego człowieka kontakt z innymi pobudza do rozmowy i wyrażenia czegoś, na mnie ten kontakt działa paraliżująco, jeśli tak można rzec. Będąc sam, jestem zdolny wymyślić różne dowcipne powiedzenia, odpowiedzieć szybko na to, czego nikt nie powiedział, błysnąć inteligentną towarzyskością wobec nikogo. Ale to wszystko znika, gdy znajdę się w czyjejś obecności: znika inteligencja, nie potrafię mówić i po jakichś piętnastu minutach odczuwam jedynie senność. Tylko moi wyimaginowani i widmowi przyjaciele, tylko moje rozmowy prowadzone z nimi w marzeniach są dla mnie realne i znaczące, pobudzają mój umysł, który odbija się w nich niczym w lustrze.
Ciąży mi zresztą wszelka myśl o zmuszaniu się do kontaktu z innymi. Zwykłe zaproszenie na obiad z przyjacielem budzi we mnie trudny do określenia niepokój. Myśl o jakimś obowiązku towarzyskim - pójściu na pogrzeb, rozmowie z kimś na jakiś temat w biurze, udaniu się na dworzec po kogoś, znanego czy nieznanego - sama ta myśl już mi zakłóca dzień, a niekiedy nawet w przeddzień już się trapię, źle śpię, gdy tymczasem samo zdarzenie nie ma żadnego znaczenia i nie usprawiedliwia niczego. I to zawsze się powtarza, nigdy nie mogę się tego oduczyć.
"Moje obyczaje skłaniają mnie ku samotności, a nie ku ludziom": nie wiem, czy to Rousseau, czy Senancour powiedział. Ale był to ktoś w moim rodzaju, choć chyba nie mogę powiedzieć, że z mojej rasy.”

Fernando Pessoa książka Księga niepokoju

The Book of Disquiet

O myślach, O samotności, O myśleniu, Obraz

„Istnieje od bardzo dawna ogromna sekta idiotów, którzy przeciwstawiają zmysłowość inteligencji. Powstaje błędne koło: odmawiają sobie rozkoszy, żeby poprawić swoje zdolności intelektualne, co w efekcie prowadzi do ich zubożenia. Stają się coraz głupsi, co z kolei utwierdza ich w przekonaniu, że są błyskotliwi - nic bowiem bardziej niż głupota nie daje poczucia, że jest się inteligentnym.”

Amélie Nothomb The Character of Rain

Métaphysique des tubes

O głupocie

„Ja sam jestem chłopcem leniwym, dość prymitywnym i bardzo mało mam tego, co się nazywa inteligencją. Skończenie prawa zabiło we mnie umiejętność chłonięcia wiedzy w jakiejkolwiek bardziej zracjonalizowanej formie. Trzeba będzie się z tego leczyć. Moja 'prostość' czasem mnie drażni. Pocieszam się, że bogactwo i skomplikowanie bywają często po prostu kabotynizmem i neurastenią i że to mnie jeszcze czeka, a także, że już było.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

O wiedzę, O czasie, O czekaniu, O bogactwie

„Powiedziałem, że idea równości jest sprzeczna z całą strukturą gatunku ludzkiego. Co jest najwspanialsze w ludzkości, co wyznacza jej genialność w stosunku do innych gatunków, to właśnie, iż człowiek nie jest równy człowiekowi - gdy mrówka jest równa mrówce.

[…] Nie przeczę (mówiłem dalej), wrażenie optyczne jest niewątpliwe: wszyscy jesteśmy mniej więcej tego samego wzrostu i mamy te same narządy… Ale w jednostajność tego obrazu wdziera się duch, ta specyficzna właściwość naszego gatunku, i ona sprawia, że gatunek nasz staje się w łonie swoim tak zróżnicowany, tak przepaścisty i zawrotny, że między człowiekiem a człowiekiem powstają różnice stokroć większe niż w całym świecie zwierzęcym. Pomiędzy Pascalem lub Napoleonem, a chłopkiem ze wsi większa jest przepaść, niż między koniem a glistą. Ba, mniej się różni chłop od konia niż od Valerego lub św. Anzelma. Analfabeta i profesor tylko na pozór są takimi samymi ludźmi. Dyrektor jest czymś innym niż robotnik. Czyż panu samemu nie jest dobrze wiadomo - tak intuicyjnie, na marginesie teorii - że nasze mity o równości, solidarności, braterstwie są niezgodne z naszą prawdziwą sytuacją?

Ja, przyznam się, w ogóle podałbym w wątpliwość, czy w tych warunkach można mówić o "gatunku ludzkim" - czy to nie jest pojęcie zanadto fizyczne?

Cortes spoglądam na mnie okiem zranionego inteligenta. Wiedziałem co myśli: faszyzm! A ja szalałem z rozkoszy proklamując tę Deklarację Nierówności, bo mnie inteligencja w ostrość, w krew się przemieniała!”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Dziennik 1957-1961

O myślach, O wrażeniach, O myśleniu, Obraz

„Antoni przyczynił się znacznie do rozwoju duchowości franciszkańskiej dzięki swojej wyjątkowej inteligencji, równowadze, gorliwości apostolskiej, a głównie mistycznej żarliwości.”

Benedykt XVI (1927) papież

o Antonim Padewskim. Źródło: Św. Antoni z Padwy https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/benedykt_xvi/audiencje/ag_10022010.html, opoka.org.pl

„Chociaż to duże miasto, Żydzi Białegostoku posługiwali się wyłącznie językiem jidysz. Obca im była snobistyczna asymilacja i każda inna. Dla tutejszych Żydów nie istniała kwestia języka. To jidysz był językiem żydowskich tkaczy i żydowskiej inteligencji. Językiem ulicy i salonu, kawiarni i szkoły. Białostocki Żyd nie mógł się nadziwić, słysząc, że w innych dużych miastach w Polsce w pewnych żydowskich kręgach rozmawia się po polsku, a żydowski jest rzeczą wstydliwą. W Białymstoku nawet słońce świeciło po żydowsku…”

Mordechaj Canin (1906–2009) żydowski pisarz i publicysta

Przez ruiny i zgliszcza
Źródło: rozdz. Białystok, s. 250.

O słońcu, O języku słowackim

„Wielu mężczyzn z wiekiem zapada na autyzm testosteronowy, który przejawia się w powolnym zaniku inteligencji społecznej i umiejętności międzyludzkiej komunikacji, a także upośledza formułowanie myśli. Zaatakowany tą Dolegliwością Człowiek staje się milczący i wydaje się pogrążony w rozmyślaniach. Bardziej interesują go różne Narzędzia i maszynerie. Pociągają go druga wojna światowa i biografie znanych ludzi, najczęściej polityków i złoczyńców. Prawie zanika jego zdolność do czytania powieści, autyzm testosteronowy zaburza psychologiczne rozumienie postaci.”

Olga Tokarczuk książka Prowadź swój pług przez kości umarłych

Prowadź swój pług przez kości umarłych
Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków 2017, s. 36.

O wojnie, O ludziach, O komunikacji, O myślach

„Warto przypomnieć, że symbolem pierwszej rewolucji była maszyna parowa, wynalazek, który umożliwił zastąpienie systemu manufakturowego systemem fabrycznym, a w konsekwencji przejście od feudalizmu do kapitalizmu. Niemniej ważne było przejście na przełomie XIX i XX wieku od ery pary do ery elektryczności, czyli druga rewolucja przemysłowa, której symbolem jest żarówka. Symbolem trzeciej rewolucji przemysłowej, która dokonała się w połowie ubiegłego wieku, jest komputer. Natomiast obecnie mamy czwartą rewolucję przemysłową, którą symbolizuje sztuczna inteligencja. To połączenie potencjału cyfrowego, mechanicznego i biologicznego, w tym technologii wszczepialnych, co prowadzi do całkiem nowych modeli biznesu i funkcjonowania społeczeństwa.”

Elżbieta Mączyńska-Ziemacka (1944)

Źródło: Profesor Elżbieta Mączyńska: PiS ma obowiązek przygotować Polskę do rewolucji cyfrowej https://www.wiadomoscihandlowe.pl/artykuly/prof-maczynska-pis-ma-obowiazek-przygotowac-polske,57862/3, wiadomoscihandlowe.pl, 21 października 2019.

O biznesie, O wieku

„Dlaczego tak jest, że to wszystko jest, a nie jest tak, że nie ma niczego? (…) Sądzę, że za tak cudownie precyzyjnym mechanizmem, jakim jest Wszechświat, stoi jakaś potężna inteligencja i zapewne mechanizm ten po coś istnieje, ale wszystko to tylko jeden Pan Bóg wie.”

Stanisław Moskal (1935–2019) polski naukowiec i pisarz

o religii.
Niegdysiejsze śniegi, niegdysiejsze mgły
Źródło: s. 269.

O Bogu, O wszechświecie

„Zawsze jest w nas coś, co chce ulec instynktowi, pogardzie inteligencji, kultowi skuteczności.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

Listy do przyjaciela Niemca

„Niechaj każdy wybiera wiarę swą z tą wyboru wolnością, którą każdy mieć musi w wydarzeniach wielkich, przez twoją Doskonalą Inteligencję, o Boże stworzyłeś najpierw nas mających ciała i Duchową świadomość, i przez Twoją Myśl daleś nam władzę Myśli, słowa i czynu. W ten sposób pozostawiłeś nam wolność, by wybrać naszą wiarę samodzielnie.”

Zaratusztra

1. Cytaty z Gath Zaratusztry, O religii

O Bogu, O wierze, O myślach, O wolności

„Ale czasami sobie myślę, dlaczego i po co Józef Piłsudski zostawił po sobie ekipę: Mościcki, Rydz, Beck. Nawet w ramach naszych ówczesnych sfer rządzących można by było dobrać ludzi z charakterem, wzmocnionych ludźmi z inteligencją. Sławek jako prezydent Rzeczypospolitej, Ignacy Matuszewski jako premier, pułkownik Morawski jako minister wojny, chociażby Szembek jako minister spraw zagranicznych.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Zielone oczy
Źródło: s. 9

O wojnie, O ludziach, O myślach, O charakterze

„Istnieje grupa inteligencji, powiedziałabym humanistycznej, która przyjęła ideę włączenia historii Żydów w historię polską. Jest to jednak mniejszość.”

Alina Cała (1953) historyczka polska, działaczka opozycyjna w okresie PRL

Źródło: Katarzyna Przyborska, Taktyka leczenia snem. Rozmowa z Aliną Całą https://krytykapolityczna.pl/kraj/pruchnik-judasz-rozmowa-z-alina-cala/, krytykapolityczna.pl, 14 maja 2019.

O historii

„Świadomość trzyma człowieka na uwięzi inteligencji. Świat infra- i ultraświadomości jest znacznie bogatszy, niż wycinek rzeczywistości opartej na podkładzie receptorów zmysłowych.”

Włodzimierz Sedlak (1911–1993) polski duchowny katolicki, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Źródło: Wojciech J. Cynarski, Wstęp do logiki nowego paradygmatu nauki http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Id_Ruch_dla_Kultury_rocznik_naukowy_filozofia_nauka_tradycje_wschodu_kultura_zdrowie_edukacja_/Id_Ruch_dla_Kultury_rocznik_naukowy_filozofia_nauka_tradycje_wschodu_kultura_zdrowie_edukacja_-r2002-t3/Id_Ruch_dla_Kultury_rocznik_naukowy_filozofia_nauka_tradycje_wschodu_kultura_zdrowie_edukacja_-r2002-t3-s19-32/Id_Ruch_dla_Kultury_rocznik_naukowy_filozofia_nauka_tradycje_wschodu_kultura_zdrowie_edukacja_-r2002-t3-s19-32.pdf, „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 20.

O świecie, O rzeczywostości

„Najważniejszymi produktami gospodarki XXI wieku nie będą samochody, tekstylia ani jedzenie, ale ciało, mózg i świadomość – a więc sztuczne życie. (…) Ci superludzie mieliby takie zdolności fizyczne i poznawcze, które znacznie przewyższałyby nasze obecne. Lepszą pamięć, wyższą inteligencję, silniejsze, bardziej odporne ciało. Być może mały ułamek ludzkości uzyska niemal boskie przymioty, a większość społeczeństwa pozostanie bez zmian. Powstanie klasa ludzi bezużytecznych. (…) Superludzie będą się prawdopodobnie bardziej różnić od nas niż my od neandertalczyków czy szympansów. Z tego względu należałoby mówić o nowym gatunku.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Źródło: rozmowa Guido Mingelsa, Homo Deus, „Der Spiegel”, tłum. „Forum” nr 8, 14–27 kwietnia 2017.

O życiu, O ludziach, O jedzeniu, O wieku

„Homo sapiens, jakiego znamy, zapewne zniknie w ciągu mniej więcej stulecia, ale nie wskutek zniszczenia przez zabójcze roboty – zostanie zamieniony za pomocą biotechnologii i sztucznej inteligencji w coś odmiennego.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Źródło: Pożegnanie z wojną, wywiad dla „The Guardian”, 19 marca 2017, przedruk i tłumaczenie Andrzej Ehrlich, „Gazeta Wyborcza”, 15–17 kwietnia 2017.

O pomocy

„Jest bardzo dobry. Jest człowiekiem, który ma wolę i inteligencję. Ma bardzo skomplikowaną stronę uczuciową i dlatego wszyscy mężczyźni, którzy z nim pracują, boją się go, a wszystkie kobiety, które go znają, chcą się nim opiekować.”

Jadwiga Staniszkis (1942) polska socjolog i publicystka

o Jarosławie Kaczyńskim (wypowiedź z 2010) Źródło: Prof. Jadwiga Staniszkis. Jak została wrogiem publicznym PiS? https://polskatimes.pl/prof-jadwiga-staniszkis-jak-zostala-wrogiem-publicznym-pis/ar/9345858, polskatimes.pl, 30 stycznia 2016.

O kobietach, O mężczyznach

„Jedynie inteligencja, nie ta formalna, lecz faktyczna, przede wszystkim pochodzenia robotniczego, a częściowo ze sfer katolickich, wzniosła się ponad prywatę i zaściankowość narodową.”

Irena Sendlerowa (1910–2008) polska działaczka społeczna, uczestniczka akcji pomocy Żydom w czasie II wojny światowej

o postawie polskiego społeczeństwa wobec Zagłady Żydów.
Źródło: Joanna Tokarska-Bakir, Polska kolej podziemna, „Książki. Magazyn do czytania”, nr 3 (26), październik 2017, s. 73.

„Bóg przychodzi do tego świata osobiście, pozostawia nauki w postaci Bhagavad-gīty, a także bhaktów potrafiących przybliżyć Go innym. My zaś uparcie nie uznajemy Boga. To głupota z naszej strony. Tych, którzy nie uznają Najwyższego, Bhagavad-gītā nazywa łotrami i głupcami (mūḍhāḥ). Bóg istnieje i istnieje także Jego energia. Skoro nie potrafimy dostrzec Jego samego, możemy przynajmniej zobaczyć Jego energię. Mimo iż nie widzimy elektrowni i inżynierów, którzy nią kierują, wykorzystujemy elektryczność. Powinniśmy dowiedzieć się, skąd ona pochodzi. Taką funkcję pełni inteligencja. Dociekania doprowadzą w końcu do samej elektrowni. Przekonamy się wtedy, że kieruje nią człowiek. Elektryczność jest bezosobowa i elektrownia także, ale stojący za nimi człowiek jest osobą. Bóg też jest osobą. To logiczne. Jak mógłby być bezosobowy? Bezosobowe nie ma inteligencji. Wynaleźliśmy tyle wspaniałych maszyn pozbawionych jednak inteligencji. Inteligencję ma obsługująca je osoba. Kṛṣṇa mówi: mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sa-carācaram.”

Bhaktiwedanta Swami Prabhupada (1896–1977) duchowny hinduski

„Dostrzegasz energię, która uwidacznia się w zdumiewających akcjach i reakcjach zachodzących w materialnym stworzeniu, lecz nie myśl, że działa ona niezależnie. Ja nią kieruję”.
Nauki Królowej Kuntī
Źródło: Ibidem., s. 167.

O Bogu, O głupocie, O nauce

„Polska stała się chamsko-proletariacką zbieraniną, wyrwano jej największy skarb w postaci inteligencji i młodzieży pełnej potencjału. Z tej przyczyny jestem absolutnym przeciwnikiem Powstania Warszawskiego, uznaję je za zły ruch.”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik w wywiadach
Źródło: Kazik Staszewski. Idę tam gdzie idę. Autobiografia. Rozmawia Rafał Księżyk, wyd. 2, Warszawa 2015, s. 59.

O młodzieży

„Jak ma się sztuczna inteligencja do relacji społecznych – na przykład funkcjonowania takiego czy innego systemu politycznego? Otóż ewolucja świata nie jest procesem zamkniętym i zakończonym. Na pewno czeka nas zmiana stosunków społecznych związana z oddaniem rynku pracy, szczególnie na skutek przeniesienia ciężaru wykonywania rozmaitych czynności na urządzenia. Wynalezienie maszyn w czasie angielskiej rewolucji przemysłowej w XVIII i w początkach XIX wieku spowodowało masowe strajki i bunty, bo wielu robotników obawiało się, że zastąpią ich maszyny. Społeczeństwa w dużym stopniu jakoś się z tego wybroniły. Czy wybronią się w sytuacji kolejnego kroku w kierunku automatyzacji wszystkiego? To sprawa otwarta.”

Zygmunt Vetulani (1950) matematyk, informatyk, profesor nauk technicznych

Źródło: Prof. Vetulani: technologie informatyczne mogą przyczynić się do koncentracji władzy http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1495943,prof-vetulani-technologie-informatyczne-moga-przyczynic-sie-do-koncentracji-wladzy.html, pap.pl, 17 lipca 2018.

O relacjach, O zmianach, O czasie, O czekaniu

„Człowiek, który przechodzi na drugą stronę ulicy, musi uważać, by nie potrącił go samochód, także wtedy, gdy będzie to pojazd automatyczny i bez kierowcy, samochód jest bowiem od człowieka mocniejszy. Powinniśmy się bać urządzeń, które funkcjonują w sposób dla nas niebezpieczny. Robot stanie się takim urządzeniem, jeżeli uda nam się wyposażyć go nie tyle w inteligencję, ile w mechanizmy imitujące skutki określonej funkcjonalności człowieka. Mam na myśli wyposażenie robotów w mechanizmy funkcjonujące podobnie jak świadomość istnienia oraz instynkt samozachowawczy człowieka. Nie chcę przez to powiedzieć, że urządzenie będzie miało świadomość, tylko że jego zachowanie będzie podobne do zachowania jednostki rozumnej, takiej jak świadomy swojego istnienia człowiek. Maszyna nie otrzyma świadomości, ale będzie tak się zachowywała, jakby ją miała.”

Zygmunt Vetulani (1950) matematyk, informatyk, profesor nauk technicznych

Źródło: Zrób sobie mózg https://www.tygodnikprzeglad.pl/zrob-sobie-mozg/, wywiad Bronisława Tumiłowicza, „Przegląd”, nr 6/2018, s. 58–59.

O samochodach, O zachowaniu, O myślach, O myśleniu

„Wiadomo, że pierwszą falę polskiego punka wygenerowała młoda inteligencja. Druga fala rekrutowała się z gości z zawodówek, którzy moim zdaniem wyglądali na niedorozwojów - proste typy, które ojowały i wyły o jebaniu systemu tudzież o bombie atomowej, wyłudzając kasę na bełty.”

Tymon Tymański (1968) polski kompozytor, instrumentalista, poeta, prozaik

Źródło: AD HD. Autobiografia. Z Tymonem Tymańskim rozmawia Rafał Księżyk, Kraków 2013, s. 59.

„To właśnie intensywność zachowania i sugestywna siła jego osobowości sprawiała wrażenie inteligencji i wiedzy znacznie większej niż przeciętne. W dodatku Hitler miał wyjątkowe zdolności dialektyczne, które umożliwiały mu przekonywanie w dyskusji najbardziej nawet kompetentnych ludzi w różnych dziedzinach życia, co nieraz dawało fatalne skutki. Zbijał ich z tropu tak, że nie potrafili się zdobyć na sprzeciw, a właściwe odpowiedzi przychodziły im do głowy dopiero później.”

Walter Schellenberg (1910–1952) funkcjonariusz SS, szef niemieckiego wywiadu

Wspomnienia (1987)
Źródło: s. 91.

O ludziach, O zachowaniu, O wrażeniach, O wiedzę

„Weźmy choćby przykład Wojciecha Jaruzelskiego. Był to człowiek Moskwy, całkowicie zaprzedany Sowietom. Wypełniał ich wszelkie polecenia, gotowy był nawet w ich interesie terroryzować własny naród. Jak można było pozwolić, by taki zdrajca żył wygodnie w Warszawie do końca swoich dni? Gdy umarł, pochowano go uroczyście, z pełnym szacunkiem, z udziałem polskich władz wojskowych i państwowych. Kto przeciwko temu protestował? Jedynie gawiedź uliczna. Tylko ona wykazała się odpowiednim wyczuciem sytuacji. Nie wykazali się zaś nim polska inteligencja oraz polscy naukowcy, polscy historycy i dowódcy wojskowi.”

Zbigniew Siemaszko (1923)

Źródło: Piotr Zychowicz, Głupota Adolfa Hitlera (rozmowa ze Zbigniewem Siemaszką), "Do Rzeczy Historia", nr 8 (18)/2014, sierpień 2014, s. 17.

„Tłum czy zbiorowość ma najczęściej niższą inteligencję niż składające się na niego poszczególne osoby.”

Christopher Hitchens (1949–2011)

Listy do młodego kontestatora (2001)
Źródło: s. 93.

„W Grecji i w Rzymie inteligencja parała się górnolotną filozofią, a ci bardziej przesądni modlili się do miejscowych bożków. Traktowali religię dość poważnie, ale nie byli takimi świrami jak dzisiaj.”

Gore Vidal (1925–2012) amerykański pisarz, dramaturg, scenarzysta i polityk

O religii

„Niektórzy pracownicy McDonald’s raczej nie grzeszą inteligencją.”

Jay Leno (1950)

Poszedłem wczoraj do McDonald’s i mówię: „Poproszę frytki”. Dziewczyna popatrzyła na mnie i pyta: „Chciałby pan może frytki do tego?” Źródło: Anegdoty (ang.) http://www.anecdotage.com/

„To kolejny dowód na moją inteligencję – odparł Fosco.”

Leonie Swann książka Sprawiedliwość owiec

Po co robić coś trudnego, skoro można wygrać, robiąc coś łatwego?
Sprawiedliwość owiec

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

Pokrótce – inteligencja, rozważana ze względu na to, co wydaje się być jej oryginalną właściwością, jest zdolnością wytwarzania sztucznych przedmiotów, zwłaszcza narzędzi do wytwarzania narzędzi i do nieograniczonego różnicowania produkcji.
zapewne pierwsze historyczne użycie zwrotu Homo Faber (człowiek – wytwórca) jako określenia gatunku ludzkiego.
Ewolucja twórcza (1907)

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Nie wierzę w Boga teologów; ale nie mam wątpliwości, że istnieje Najwyższa Inteligencja”

Thomas Alva Edison (1847–1931) amerykański wynalazca

O Bogu

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Wierzę w istnienie Najwyższej Inteligencji przenikającej Wszechświat.”

Thomas Alva Edison (1847–1931) amerykański wynalazca

O wszechświecie

„Pesymizm jest często karą za inteligencję.”

Jacek Orłowski (1965) polski reżyser

O karze

Cytaty o inteligencji strona 3

Cytaty o inteligencji
strona 3