Cytaty o inteligencji
strona 2

„Polski model [nowoczesności] opiera się na inteligencji – klasie, która buduje państwo i kulturę. I Niemcy, i Sowieci to rozumieli i chcieli zniszczyć polską inteligencję. Mówili o tym wprost. Część masowego zabijania można w jakiejś mierze tłumaczyć tym rozumowaniem.”

Timothy Snyder (1969) amerykański historyk

Źródło: wywiad Adama Leszczyńskiego, Mord bez granic, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011.

„Biorąc pod uwagę jej stopień wytrenowania, motywację, a także inteligencję sportową i wyjątkową zdolność dążenia do wyznaczonych celów, myślę, że będzie miała jeszcze kilka lat dobrych startów.”

Guri Hetland (1974)

o Marit Bjørgen.
Źródło: Zbigniew Kuczyński, Marit Bjørgen: jestem w ciąży, „Angora” nr 28 (1308), 12 lipca 2015, s. 77.

O motywacji, O myślach, O myśleniu

„Sine ira et studio: Clausewitz ani nie aprobuje, ani nie potępia, a jedynie rejestruje. (…) Każdy kto dzisiaj podejmuje namysł nad wojnami i strategią, musi wznieść barierę oddzielającą jego inteligencję od współczucia. (…) Demokraci i liberałowie, jeśli tylko właściwie go zrozumieją, muszą co najmniej czerpać nauki z jego rygoru pojęciowego.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

Źródło: Clausewitz, II; cyt. za: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 223–224.

O nauce

„Chcę ją rozwinąć tak, by rozwiązała wszystkie nasze problemy, jak głód, choroby, bezdomność czy globalne ocieplenie. To będzie program Apollo XXI wieku.”

Demis Hassabis (1976)

o sztucznej inteligencji. Źródło: Artur Włodarski, Sztuczna inteligencja. Bóg już istnieje http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,20870967,sztuczna-inteligencja-bog-juz-istnieje.html#BoxGWImg, wyborcza.pl, 22 października 2016.

O głodzie, O Bogu, O chorobach, O wieku

„Doktrynalna nietolerancja Kościoła uratowała świat przed chaosem. Nietolerancja polega na uznaniu za aksjomat prawdy politycznej, rodzinnej, prawdy społecznej i prawdy religijnej – prawd pierwszych i świętych, które nie podlegają dyskusji, ponieważ same są podstawą wszelkiej dyskusji. To prawdy, których nie można nawet na chwilę poddać w wątpliwość, gdyż bez nich inteligencja od razu zachwieje się, wahając się pomiędzy prawdą a błędem, co powoduje zaciemnienie i wstrząs dla gładkiego lustra rozumu ludzkiego. To tłumaczy dlaczego społeczeństwo wyemancypowane od Kościoła traci czas na efemeryczne i bezpłodne dyskusje, których rezultatem może być tylko całkowity sceptycyzm, skoro mają one za punkt wyjścia sceptycyzm całkowity. Kościół i Kościół tylko ma święty przywilej dyskusji użytecznych i płodnych.”

Juan Donoso Cortés (1809–1853)

O świecie, O błędach, O czasie

„Kobieta chce być kochana bez powodu, bez dlaczego, dobrych manier, wdzięku, inteligencji, ale dlatego. Że ona jest.”

Henri Frédéric Amiel (1821–1881)

Dziennik intymny

O kobietach, Kochać się

„Zawsze mi krytycy przykładali. To taka nasza lokalna specyfika. Mickiewicza nazywano agentem rosyjskim, Krasiński dostał w twarz na ulicy, Norwid – wróg naszej inteligencji, Żeromski – bolszewik. Oto polska specyfika, dopóki cię nie wyszydzą, jesteś nikim (…). Byłem atakowany i nagradzany. Teatr postmodernistyczny, za który zostałem odznaczony, a który od lat jest tak głośny, robiłem już w latach sześćdziesiątych.”

Adam Hanuszkiewicz (1924–2011) polski aktor i reżyser

Źródło: Jolanta Ciosek, Ostatni kolorowy facet w branży, „Dziennik Polski” nr 282, 5 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/128538.html

O facetach

„To mogło się wydarzyć w środę. Ale w środę, metaforyczne w środę, „te oczodoły wołają o prawdę” premiera polskiego rządu, wywołały zachwyt. Już na drugi dzień liberalni politycy, opiniotwórczy Michnik od dawna niepiszący, zaproponowali posprzątać tropy pamięci z katyńskiego lasu, zapomnieć ślady profanacji znad charkowskich grobów. (…) To się mogło zdarzyć w środę, zdarzyło się wczoraj. To był ten kwiat polskiej inteligencji, to były te elity, które miały zasilić swą krwią ziemię smoleńska, by katyńska ofiara sprzed 70 lat nie została zapomniana, byśmy nie zasypali tropów, którymi kroczyli ci żegnający się z najbliższymi.”

Zbigniew Suchy

11 kwietnia 2004 w czasie mszy w Archikatedrze Przemyskiej w intencji ofiar katastrofy polskiego samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem‎. W poprzednią środę w Katyniu był premier Donald Tusk. Źródło: Szokująca homilia w Archikatedrze Przemyskiej, alert24.pl, 12 kwietnia 2010 http://www.alert24.pl/alert24/1,84880,7763307,Szokujaca_homilia_w_Archikatedrze_Przemyskiej__POSLUCHAJ_.html

O czasie, O Kwiatach

„Whoopi Goldberg, którą lubię i podziwiam za dowcip i inteligencję, a kocham za wielką, tragiczną rolę w „Kolorze purpury” Stevena Spielberga. I Meryl Streep – bardzo rzadki i piękny instrument w orkiestrze ludzkich osobowości.”

Agnieszka Fatyga (1958) polska aktorka i śpiewaczka

odpowiedź na pytanie o ulubionego aktora zagranicznego. Źródło: Mam apetyt na fakty http://merlin.pl/browse/xcso/agnieszka_fatyga.html

O osobowości, Kochać się

„Jakaś część sztuki życia to właśnie nasza umiejętność pokonywania własnej bezradności. To trudne, bo bezradność najczęściej wynika ze strachu. A strach paraliżuje nasze reakcje, inteligencję, zdrowy rozsądek, a to prowadzi do słabości.”

Marc Levy (1961)

A gdyby to była prawda…

O strachu

„Powinienem kręcić filmy tylko wtedy, kiedy mierzę się z tematem czy materiałem, który dogłębnie mnie porusza i jest dla mnie osobiście ważny. Tylko wtedy (…) staję się utalentowany, inteligentny i wrażliwy… Wtedy wchodzę w wyobrażony świat z pełnym przekonaniem. Widzę go w obrazach, kolorach, wiem, jaki rytm mu narzucić. Czuje się wówczas kompetentny. Znajomość warsztatu jest niezbędna, ale nie wystarcza, by zrobić dobry film. Jestem przekonany, że takie wartości, jak talent, inteligencja czy wrażliwość nie mają wymiaru constans.”

Wojciech Marczewski (1944)

Źródło: wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=61578

O świecie, Obraz

„Polakom przyszło żyć między dwoma totalitaryzmami. Ustroje totalitarne mają jedną wspólną cechę: boją się inteligencji. Z tego lęku zrodziły się przemoc i okrucieństwo, które zebrały obfite żniwo wśród elity polskiego społeczeństwa.”

Karol Musioł (1944) fizyk polski

Źródło: Żyje mówiący te słowa..., „Alma Mater”, nr 98, grudzień 2007, s. 28.

„Rozwojem nauki zajmuje się wielu ludzi a nie sama kadra. Moim zdaniem badania naukowe i osiągnięcia w tej dziedzinie nie są wyłącznie owocem lub zasługą kadry, która ukończyła specjalne studia, ale również wynikiem ścisłej współpracy kadry z pracownikami: robotnikami, chłopami i inteligencją.”

Enver Hoxha (1908–1985) komunistyczny przywódca Albanii

Źródło: Podnieśmy na wyższy poziom treść i organizację pracy naukowej http://trzeciswiat.wordpress.com/2011/12/18/hodza-podniesmy-na-wyzszy-poziom-tresc-i-organizacje-pracy-naukowej/

O ludziach, O studiach, O nauce, O współpracy

„Łódzka zasymilowana inteligencja żydowska przed wojną była środowiskiem, które wisiało pomiędzy społecznością żydowską i polską. Gardziła prostymi Żydami, zwanymi chałaciarzami. Ta pogarda była większa wobec litwaków, Żydów wysiedlonych z Rosji centralnej, którzy nie znali polskiego lub znali go bardzo kiepsko, a mniejsza wobec „rdzennego” łódzkiego plebsu. Nie było solidarności narodowej, natomiast istniało poczucie solidarności warstwowej. Życie towarzyskie toczyło się w obrębie społeczności zasymilowanych Żydów, małżeństwa mieszane należały do rzadkości.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

Źródło: Igor Rakowski-Kłos, Jerzy Urban opowiada o swoim dzieciństwie w Łodzi http://wyborcza.pl/1,75475,12569027,Jerzy_Urban_opowiada_o_swoim_dziecinstwie_w_Lodzi.html, wyborcza.pl, 28 września 2012.

O życiu, O małżeństwie, O wojnie, O dzieciństwie

„Zmonopolizowane zostały prasa i telewizja, a przeciwko opozycji prowadzi się zażartą kampanię oszczerstw (…) Inteligencję uznano za wroga.”

Giorgi Czanturia (1959–1994)

o rządach Zwiada Gamsachurdii.
Źródło: Guram Soselia, Giorgi Czanturia w: Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989, tom II, wyd. Fundacja Ośrodka Karta, Warszawa 2007, ISBN 9788388288845, s. 201.

„(…) poglądy młodego pokolenia niemal w całości, poglądy inteligencji polskiej chyba w lwiej części, poglądy wszystkich innych warstw polskich w całych dziedzinach, są tak czy owak zaczerpnięte z Dmowskiego.”

Ksawery Pruszyński (1907–1950) polski pisarz, dziennikarz, dyplomata

o Romanie Dmowskim

„Na początku stworzyła istoty silne i słabe, z zamiarem, by te drugie zawsze były podporządkowane pierwszym. Spryt i inteligencja człowieka zróżnicowały sytuację jednostek. Już nie siła fizyczna określa pozycję, ale siła złota.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Justyna, czyli Nieszczęścia cnoty

O sile

„Opowiedzenie się za polskością nazywano szowinizmem, nietolerancją, faszyzmem i dyktaturą. Powróciło pojęcie „lewica laicka”, która włączając kadry NKWD, KPP, PZPR, miała stanowić elitę elit. Twórca tego pojęcia przypisał lewicy laickiej zasługę budowy polskiego ruchu niepodległościowego i antytotalitarnego oporu. W ten sposób w miejsce polskiej inteligencji wejść miały zespoły ukształtowane w systemie komunistycznym: synowie i wnukowie tych, którzy przybyli wraz z armią sowiecką, tych, którzy poszli na współpracę, tych, którzy budowali komunizm stanu wojennego. Taka była geneza okrągłego stołu.”

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

Źródło: Najdłuższa walka nowoczesnej Europy, „Gazeta Polska”, 6 czerwca 2012

O walce, O współpracy

„Podobieństwo Kaczyńskiego do Gomułki jest uderzające: niechęć do inteligencji, wiara w przemoc, szkodliwe pomysły na zawłaszczanie państwa i przeświadczenie o spisku, które zagraża ich władzy.”

Stefan Niesiołowski (1944) polityk polski, biolog

reakcja na wniosek do sejmowej komisji o ukaranie go za porównywanie premiera do Władysława Gomułki. Źródło: Klub PiS chce ukarania Niesiołowskiego za porównywanie J. Kaczyńskiego do Gomułki, „Gazeta Wyborcza”, 17 stycznia 2007 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,3857703.html

O wierze

„Takimi niepodważalnymi wartościami są ludzka dzielność oraz zdolność do pokonywania trudności. To przecież zasady na których stoi również kapitalizm. To właśnie te pozytywistyczne wartości inteligencja ceniła bardziej niż romantyczne pustosłowie. Przyswojenie sobie zasad trochę bardziej cywilizowanego ubierania się i wiązanie krawatu stanowi dopiero pierwszy krok. Najtrudniejsze jest natomiast zrozumienie, po co człowiek pracuje i gdzie kończy się dzielność, a zaczyna wyścig szczurów.”

Krzysztof Zanussi (1939) polski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27491

O zrozumieniu

„Wszystko jak w życiu, bardzo śmieszne i bardzo straszne. Pan tak nie myśli o życiu? To świetnie. Ja myślę. Upadek komunizmu nie zmienił świata w raj. Okrucieństwo, zgłupienie i kłamstwo dalej sobie dobrze radzą. A Rosjan, rosyjską inteligencję i nieinteligencję los bardzo ciężko doświadczył. Jeden teolog francuski napisał, że najbardziej perfidnym podstępem diabła jest to, że udaje, że go nie ma. Chyba w naszych czasach diabeł przestał udawać i postawił na szczerość. W Ameryce też dzieją się rzeczy straszne. No, choćby te masakry w szkołach.”

Janusz Głowacki (1938–2017) polski pisarz

Źródło: „Rzeczpospolita”

O losie, O kłamstwie, O myślach, O szczerości

„Turcy podbijają Niemcy w taki sam sposób, jak kosowscy Albańczycy zdobyli Kosowo: swoją wysoką stopą przyrostu naturalnego. Mnie by się podobało, gdyby zamiast nich byli to Żydzi z Europy Wschodniej ze swoim ilorazem inteligencji o 15 procent wyższym niż IQ niemieckiej ludności.”

Thilo Sarrazin (1945)

Źródło: Florian Rotzer, Zły duch, „Forum”, 13 września 2010.

„W polityce potrzeba tych, którzy żyją wiarą, którym zależy na Kościele, którzy się identyfikują z chrześcijaństwem i z Chrystusowym przykładem życia. I daj Boże jak najwięcej takich osób. Zawsze miałem nadzieję, że katolickie uniwersytety wykształcą zastępy takich ludzi. My w Polsce, niestety, nie mieliśmy katolickiej inteligencji. Proszę zwrócić uwagę, że w wiekach XIX czy XX to była przede wszystkim żydowska inteligencja: adwokaci, lekarze itd. Albo byli to Polacy wykształceni na pozytywistycznych uniwersytetach zagranicznych, gdzie sprawy religijne, etyczne wyrzucano na margines albo odrzucano całkowicie. Chodziło tylko o to, aby wykształcić dobrego zawodowca w jakiejś dziedzinie.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Wywiad dla „Naszego Dziennika”, 30 listopada 2010.

O Bogu, O ludziach, O wierze, O wieku

„Pod koniec XIX wieku polska inteligencja wykonała ogromną pracę, tłumacząc innym klasom społecznym, że są Polakami.”

Daria Nałęcz (1951) polski historyk

Źródło: Powstaje Polska, będzie wspaniała, „Gazeta Wyborcza” nr 262 (7383), 10 listopada 2011

O wieku

„Zaradność chętnie łączymy z inteligencją i dynamiką, niechętnie tylko z etyką.”

Stefan Pacek (1938)

„Zaskakująca, przejmująca muzyka przepełniła moje jestestwo ostrymi fragmentami tak niebywałego piękna, że do oczu napłynęły mi łzy. Chwilami zwalniała na rzecz nurtu szemrzących głosów, a ja byłem nawet w stanie uchwycić jedno czy dwa słowa. Potem przeniknęła do mojego mózgu i ukazała mi wszystkie moje wspomnienia. Zdumiało mnie ich bogactwo, a zarazem niedostatek, przeżyłem bowiem zaledwie pięćdziesiąt lat, zaś owa inteligencja, z którą zostałem właśnie skonfrontowany, stanowiła wszystkie spisane zbiorowe ludzkie wspomnienia.”

Kathleen Ann Goonan (1952)

Most

O muzyce, O bogactwie, O łzach

„Ledwośmy się po dwudziestu latach nieobecności PZPR dorobili nowej siły przewodniej, a już musi ona walczyć z faszyzmem. Przeciętny zabiegany Polak tego nie zauważa, ale po to ma czujną partię pomunistyczną i postępową inteligencję medialną, by w porę ostrzegały go przed odradzającym się faszyzmem.”

Marek Król (1953) dziennikarz polski, działacz polityczny

Źródło: Marek Król: Pomunizm, którego przywódcą jest Donald Tusk walczy z faszystami, se.pl, 15 listopada 2011 http://www.se.pl/wydarzenia/opinie/pomunizm_159957.html

O sile

„Mein Führer! Moment jest niesympatyczny. Z punktu widzenia historycznego jest jednak błogosławieństwem, że ci Polacy to robią. W ciągu pięciu-sześciu tygodni pokonamy ich. Ale wtedy Warszawa – stolica, głowa, inteligencja tego niegdyś szesnasto-, siedemnastomilionowego narodu Polaków, będzie starta. Tego narodu, który od siedmiuset lat blokuje nam Wschód i od pierwszej bitwy pod Tannenbergiem (Grunwaldem) ciągle nam staje na drodze. Wtedy polski problem dla naszych dzieci i dla wszystkich, którzy po nas przyjdą, a nawet już dla nas – nie będzie dłużej żadnym wielkim problemem historycznym.”

Heinrich Himmler (1900–1945) niemiecki przywódca, nazista

wypowiedziane do Adolfa Hitlera, Berlin, 2 sierpnia 1944.
Źródło: Norman Davies, Powstanie '44. Kraków 2004.

O dzieciach, O problemach

„Widzicie, chodzi o to, że wcale nie jesteśmy Homo sapiens. Naszym jądrem jest szaleństwo. Nadrzędnym imperatywem chęć zabijania. Moi drodzy, Darwin był zbyt uprzejmy, by powiedzieć, że rządzimy Ziemią nie dlatego, że jesteśmy najinteligentniejsi czy choćby najsilniejsi, ale dlatego że zawsze byliśmy najbardziej szalonymi i żądnymi krwi skurwielami w naszej dżungli. (…) Nie zamierzam wygłaszać przemówienia oskarżającego całą ludzkość. Gdybym chciał to zrobić, przypomniałbym, że na każdego Michała Anioła przypada markiz de Sade, na każdego Gandhiego – Eihmann, na Martina Luthera Kinga – Osama bin Laden. Poprzestańmy na tym: człowiek stał się dominującym gatunkiem na tej planecie dzięki dwóm podstawowym cechom. Jedną jest inteligencja. Drugą gotowość zabicia każdego, kto stanie mu na drodze. (…) Inteligencja w końcu zatriumfowała nad żądzą mordu i rozsądek wziął górę nad instynktem. To również było kwestią przetrwania. (…) Większość ludzi zepchnęła te najgorsze cechy w głąb podświadomości.”

Stephen King książka Komórka

Komórka

O ludziach, O aniołach, O górach, O szaleństwie

„Wielka szkoda, że tak to odczuwa, gdyż inteligencja jest niczym; prawdziwe wartości spoczywają w sercu. Szkoda, że nie mogę sprawić, by zrozumiał, że dobre, kochające serce to prawdziwy skarb; skarb sam w sobie, i że bez niego intelekt to ubóstwo.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

Pamiętniki Adama i Ewy

Serce

„Osiemdziesiąt sześć lat temu generał Józef Haller dokonał Zaślubin Polski z Morzem, a równo osiemdziesiąt lat temu polskie okno na świat – kaszubska wieś Gdynia otrzymała prawa miejskie. Tak ważne dla całego naszego państwa wydarzenia działy się na Kaszubach i też dzięki Kaszubom. Dzięki ich trwaniu przy polskości Polska oparła się o Morze Bałtyckie.
Kaszubi wnet straszną cenę zapłacili za wierność Polsce. Piaśnica, Szpęgawsk, Stutthof i inne obozy koncentracyjne pochłonęły tysiące ofiar, w tym prawie całą inteligencję kaszubską. Młodzi chłopcy zmuszeni byli służyć w Wehrmachcie. Alternatywą dla nich był partyzancki „Gryf Pomorski”, bunkier, gdzie na wielu z nich czekała śmierć, na ich rodziny – Stutthof, Potulice albo ciężkie roboty, zaś ich dziewczyny, siostry i matki pod koniec wojny zsyłane były na Sybir.”

Kazimierz Kleina (1958) polski działacz samorządowy i polityczny

fragment wystąpienia sejmowego wygłoszonego po kaszubsku. Źródło: sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu V kadencji (10. posiedzenie, 1. dzień, 15 lutego 2006) http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/851e81387c160e4fc125745f00379393/71a2edb6e3e72b62c125746500374e74?OpenDocument

O śmierci, O wojnie, O świecie, O dziewczynach

„Wspaniale jest być blondynką. Tak łatwo zaskoczyć ludzi inteligencją.”

Pamela Anderson (1967) amerykańska aktorka i modelka

Źródło: „Reader’s Digest. Przegląd – edycja polska”, 5/2003, s. 23

O ludziach

„Kobieta ma wszystko przeciw sobie, nasze błędy, swoją nieśmiałość, swoją słabość; broni ją tylko jej inteligencja i uroda. Czyż więc nie powinna doskonalić jednej i drugiej? Ale uroda nie jest powszechna; ginie z powodu tysiąca wypadków, niszczeje z wiekiem; przyzwyczajenie osłabia jej znaczenie. Tylko sama inteligencja jest prawdziwą szansą płci.”

Jean-Jacques Rousseau (1712–1778) szwajcarski filozof, pisarz i pedagog

O kobietach, O wieku

„Szczecin jest miastem najbardziej zróżnicowanym kulturowo. Jego mieszkańcy wywodzą się ze wszystkich regionów przedwojennej Polski i ze wszystkich jej grup mniejszościowych. W mieście tym nie było nawet jakiejś szczególnie dominującej grupy, tak jak na przykład w Gdańsku, gdzie skupiła się inteligencja wileńska, czy we Wrocławiu, do którego przeniesiono tradycję lwowską. W Szczecinie nikt nikomu nigdy nie mógł narzucić własnej tradycji bądź spuścizny kulturowej. Jedyną płaszczyzną porozumienia okazał się zatem polski język literacki. Trudno jednak spodziewać się, aby pozbawiony regionalizmów język mógł być elementem integrującym.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: W centrum czy na peryferiach kontynentu? Miasto w poszukiwaniu własnej tożsamości – „Szczecin. Odrodzenie miasta” (Deutsches Kulturforum östliches Europa, 2017)

O poszukiwaniu

„Dlaczego w Europie bił gejzer talentów? I tu kolejny szok dla obozu postępu. Zachód swoją kreatywność najbardziej zawdzięcza chrześcijaństwu, a zwłaszcza katolicyzmowi. Inkwizycja inkwizycją, ale żadna religia nie zachęcała tak mocno ludzi do samodzielności duchowej jako jednostki, jak czynił to Kościół katolicki. Po wahaniach Kościół przyjął pogląd św. Tomasza z Akwinu, że Bóg dał człowiekowi inteligencję i cieszy się, gdy używa jej do poznania świata. Co prawda judaizm także mocno zachęca do samodzielności umysłu, lecz Żydzi są bardzo twórczy dopiero w zetknięciu z innymi kulturami. Obecnie są najbardziej kreatywni.”

Krzysztof Kłopotowski (1946) polski dziennikarz i krytyk filmowy

Źródło: Kto myśli za ludzkość, wprost.pl nr 44/2009 http://www.wprost.pl/ar/176052/Kto-mysli-za-ludzkosc/

O Bogu, O ludziach, O prawdzie, O religii

„Wizyta w Belwederze. Tutaj polski marszałek żył i pracował. Oto łoże, na którym umarł. Tutaj człowiek może się nauczyć, jakich błędów należy unikać – nie można dopuścić, aby polska inteligencja miała szanse rozwoju”

Joseph Goebbels (1897–1945) niemiecki polityk nazistowski, minister propagandy

Słowa wypowiedziane 3 listopada 1939 roku, gdy znalazł się w okupowanej przez Niemców Warszawie.

„Niedościgłym wzorem był dla mnie bp Stefan Wyszyński, który przyszedł do diecezji lubelskiej w 1946 r. Ja wówczas byłem klerykiem. Bp Wyszyński wyświęcił mnie wcześniej na diakona, i już jako diakon towarzyszyłem mu podczas jego wyjazdów do parafii, szczególnie podczas bierzmowania. Przy okazji podpatrywałem, jak pracował. A mogę powiedzieć, że był to wspaniały, niezmordowany duszpasterz. Wiele mu zawdzięczam. Zresztą, on udzielił mi święceń prezbiteratu, a zawdzięczam mu także sakrę biskupią. Drugim wzorem był dla mnie bp Zdzisław Goliński. Dobrze poznałem go w seminarium w Krężnicy Jarej, jeszcze podczas okupacji niemieckiej, gdzie jednocześnie był profesorem i dyrektorem ekonomicznym - dzięki niemu to seminarium funkcjonowało. Bp Goliński był człowiekiem wielkiej wiary i bogatej wszechstronnie inteligencji. Bp Wyszyński ustanowił go swoim biskupem pomocniczym, później był ordynariuszem w Częstochowie.”

Bolesław Pylak (1921–2019) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: Urszula Buglewicz, Człowiek żyje, aby służyć http://www.niedziela.pl/artykul/86087/nd/Czlowiek-zyje-aby-sluzyc, niedziela.pl, 2008

O wierze

„inteligencja negocjacyjna („Targuj się! Zen negocjacji”) – nawiązujący do „inteligencji emocjonalnej” postulat prowadzenia negocjacji nie w oparciu o bezduszne techniki wywierania wpływu i manipulacji, ale o empatię, etykę i efektywność bazującą na zdrowych zasadach oraz relacjach win-win.”

Maciej Dutko (1979)

Neologizmy wprowadzone przez Macieja Dutkę

O relacjach

„Nie jest to osoba konkretna, lecz kobieta pojęta jak najogólniej, symbolizująca całą naturę, cały zewnętrzny świat, który możemy sobie podporządkować. Niewiasta ta nie tylko cierpi pod skórzaną maską, czuje się dręczona i upokorzona (zaspokajając tym samym naszą żądzę siły i nasze wrodzone okrucieństwo), ale jej głowę, atrybut indywidualności i inteligencji, spotyka zniewaga, a nawet samo jej istnienie poddane zostaje w wątpliwość. Patrząc na nią, mężczyzna nie czuje się już w obecności „Boskiego tworu”, którego oblicze z wysokości ramion zdaje się kontemplować gwiazdy czy inny symbol patosu i czystości, lecz wie, że może zrobić użytek (z jakąż świętokradczą przyjemnością!) ze zwykłego, dostępnego wszystkim narzędzia erotyki.”

Michel Leiris (1901–1990)

o fotografii kobiecej głowy w skórzanej masce, autorstwa Jacques-Andre Boiffarda.
Źródło: Le „Cap Mortuum” mi la femme de 1’alchimiste, „Documents” nr 3/1930.

O kobietach, O przyjemności, O świecie, O naturze

„Śmiem twierdzić, że urodziłem się z poczuciem humoru. I zwykle starcza mi inteligencji, żeby się z siebie śmiać i je ocalić. To pomaga zachować równowagę i dystans. Wiem to po kilku masakrach życiowych, po których powinno się mnie włożyć w słoik z formaliną i pokazywać w cyrku osobliwości jako przykład kompletnego idioty. Więc lepiej jest śmiać się z siebie, niż gryźć paluszki z bólu.”

Maciej Kozłowski (1957–2010) polski aktor

Źródło: „Viva!” nr 8, 13 kwietnia 2004

O zachowaniu, O idiotach

„Jest dla mnie czymś odpychającym, gdy subtelna inteligencja idzie w parze z przykrym charakterem.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Janusz Fedirko, Einsteiniana, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80.

O charakterze

„Był taki czas, gdy Biharczycy mieszkający w Delhi i Mumbaju byli obiektem drwin. Wielu z nich zaczęło ukrywać swoją tożsamość. Ale teraz scenariusz się zmienił. Bycie Biharczykiem to powód do dumy. Nasi chłopcy nie mają sobie równych, jeśli chodzi o inteligencję.”

Nitish Kumar (1951)

podczas wizyty w Delhi w marcu 2012. Źródło: Agnieszka Budyńska, Kumar: Bez Biharczyków Delhi by stanęło, polska-azja.pl, 21 marca 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/03/21/kumar-bez-biharczykow-delhi-by-stanelo/

O czasie

„A więc to nie Bóg, lecz człowiek zwiastuje ludziom, że są wolni i równi, wyposażeni w świadomość i inteligencję i powinni traktować się jak bracia.”

Pius XII (1876–1958) papież

Źródło: Vittorio Messori, Czarne karty Kościoła, przeł. ks. Antoni Kajzerek, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1998, s. 94.

O Bogu

„Wychowywałem się w środowisku polskiej inteligencji katolickiej i niepodległościowej, ojciec był przed wojną członkiem Stronnictwa Narodowego, a po wojnie Stronnictwa Pracy, w tym środowisku było oczywiste, że Polska jest krajem okupowanym. A więc dążenie do odzyskania niepodległości było obowiązkiem oczywistym dla wszystkich. Ale wszystko zaczęło się chyba od działalności w 1. Warszawskiej Drużynie Harcerskiej im. Romualda Traugutta, czyli słynnej „Czarnej Jedynki.””

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

Źródło: Wielki powrót Antoniego Macierewicza, dziennik.pl, 21 lipca 2006 http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/183574,wielki-powrot-antoniego-macierewicza.html

O wojnie

„W przypadku pisarza wyobraźnia jest rzeczą nieodzowną, nie można wszak napisać czegoś, czego wcześniej się nie wyimaginowało. Kto z imaginacją ma kłopoty, pisarzem być nie może. Sprawa jest prosta jak dyszel – nie masz wyobraźni, nie pisz. Imaj się innych zawodów. Zostań politykiem, tu zbędna jest zarówno wyobraźnia jak i inteligencja.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

Wywiady i spotkania Źródło: Joanna Danecka, Nie jestem skandalistą http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=749, empik.com, maj 2004

„Inteligencja jest tą przyprawą, która z najpospolitszych rzeczy robi cuda.”

Maria Dąbrowska (1889–1965) pisarka polska

„Mieszkałem w domu pełnym inteligencji przy ul. Mickiewicza 37, na II piętrze. Ale jeśli ktoś się bał, to nie Niemców. Jeżeli niemiecki oficer zobaczył mnie na ulicy i nie otrzymał rozkazu aresztowania mnie, nie miałem się czego bać. Ale gdy polski sąsiad, który zauważył, że kupiłem więcej chleba, niż zwykle – musiałem się bać.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

Ich lebte in einem Haus voller Intelligenzija, in der Mickiewicz-Str. 37, II. Stock. Aber wenn jemand Angst hatte, dann nicht vor den Deutschen. Wenn ein Offizier mich auf der Straße sah und nicht Befehl hatte, mich festzunehmen, musste ich nichts fürchten. Aber der polnische Nachbar, der bemerkte, dass ich mehr Brot kaufte als üblich, vor dem musste ich Angst haben. (niem.) odpowiedź na pytanie dziennikarza „Był pan w ruchu oporu i pomagał Żydom. Miał pan wtedy sąsiadów, których się obawiał?”. Oryginalne pytanie dziennikarza: Sie haben für den Widerstand gearbeitet und auch Juden geholfen. Hatten Sie damals Nachbarn, vor denen Sie sich fürchteten? (niem.) Źródło: wywiad udzielony „Die Welt”, 26 lutego 2011, Eine tragische Gestalt http://www.welt.de/print/die_welt/vermischtes/article12648079/Eine-tragische-Gestalt.html

O domu

„Gdyby tak można przepołowić wszystko, co jest całe. (…) Gdyby tak każdy mógł wyjść ze swojej tępej, nieświadomej całkowitości. Kiedy byłem cały, wszystko było dla mnie naturalne a pomieszane, głupie jak powietrze; myślałem, że wszystko widzę, a to była tylko zewnętrzna powłoka. Jeżeli ty kiedyś staniesz się połową siebie, a życzę ci tego, chłopcze, zrozumiesz rzeczy niedostępne dla pospolitej inteligencji mózgów całych. Utracisz połowę swojej osoby i świata, ale ta połowa, która ci pozostanie, będzie tysiąckroć głębsza i więcej warta.”

Italo Calvino (1923–1985) pisarz włoski

Wicehrabia przepołowiony (1952)

O myślach, O myśleniu

„Mam gdzieś autorytety, które oburzają się „buczeniem” na Powązkach, ale nigdy nie oburzały się na zbydlęcenie „młodych wykształconych” pod warszawskim Krzyżem Pamięci. Ba, nie dość, że się nie oburzały, ale piały z zachwytem, że zobaczyły tam nowoczesną, europejską młodzież, „Polskę jasną”. Mam głęboko intelektualistów, którzy po najbardziej chamskich zagraniach Palikota bredzili o „ożywczej roli błazna w życiu publicznym”. Mam centralnie z tyłu „starą inteligencję”, która potrafi miesiącami tokować z oburzeniem, jaki to cham z tego Kaczyńskiego, że całując kobietę w rękę, ośmiela się podnieść jej dłoń o centymetr za wysoko albo wykazuje się zupełnie niewybaczalnym brakiem dobrych manier, rozmawiając w drodze na sejmową trybunę przez telefon komórkowy – a która „won stąd” Niesiołowskiego do Ewy Stankiewicz komentuje pobłażliwym „cóż, Stefan jest nerwowy”, w Palikocie zaś widzi zabawnego enfant terrible.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: Walce się, „Gazeta Polska”, 15 sierpnia 2012

O kobietach, O młodzieży, O walce

„Każde spotkanie czegoś uczy, nawet spotkanie kompletnie nieudane, bo to one uczą najbardziej. Kiedy nic nie wychodzi, albo współpraca jest tak trudna, że człowiek zdaje sobie sprawę jakie błędy popełnił i czego robić nie powinien. Na pewno wyjątkiem od tych wszystkich reguł jest Jarocki. On aktorów modeluje, uczy rzemiosła oraz skuteczności. Natomiast spotkanie z Grzegorzewskim to spotkanie z cudem osobowości. Teraz tęsknie za nim, chociaż pod koniec jego życia kontakt z nim miałem słaby. Pracę z nim wtedy bardzo źle znosiłem. Ale jak sobie przypominam te burzliwe spotkania, to tęsknie za jego niezwykłą inteligencją, która pozwalała mu po dniach niemożności skonstruować ogromną, fascynującą scenę.”

Mariusz Bonaszewski (1964) polski aktor

Źródło: Lubię wkładać obcą skórę http://kultura.trojmiasto.pl/Lubie-wkladac-obca-skore-rozmowa-z-Mariuszem-Bonaszewskim-n34363.html

O osobowości, O współpracy

„Polacy, zwłaszcza inteligencja, mają skłonność do samobiczowania się (zupełnie jak Rosjanie), toteż chętnie przeklinają polską brawurę, niedbalstwo, brak odpowiedzialności itd. Polska uznałaby pokornie swoją winę, gdyby eksperci MAK nie byli w swym raporcie tak wyniośle kategoryczni i nie zwalili całej odpowiedzialności na Polaków. Gdyby nie wypaczali faktów i uznali choć kilka nieznaczących błędów strony rosyjskiej.”

Maksim Samorukow

Źródło: Czegoś tu zabrakło, Slon. ru, tłum. „Forum”, 17 stycznia 2011.

„Obiecywano nam latające samochody, dostaliśmy wiadomości tekstowe na 140 znaków.”

Peter Thiel (1967)

Źródło: Wojciech Orliński, Teoria osobliwości. Za 20 lat dzięki sztucznej inteligencji wszystkiego wystarczy dla wszystkich http://wyborcza.pl/duzyformat/1,149727,19409346,teoria-osobliwosci-za-20-lat-dzieki-sztucznej-inteligencji.html, „Duży Format”, wyborcza.pl, 31 grudnia 2015.

„Ludzie oczekują konkretnych zmian. A tymczasem Palikot jest postrzegany przez środowiska warszawskie jako szaleniec, człowiek cyniczny. Dzisiaj według mnie można nas porównać tylko do Samoobrony, tyle że poziom intelektualny jest trochę wyższy. Mam obawy, że skończymy jak partia Andrzeja Leppera. Tym bardziej, że ostatnio mediami zawładnęły „gwiazdki” z Twojego Ruchu, które nie odzwierciedlają tego, co naprawdę robimy. My naprawdę wykonujemy w parlamencie ciężką pracę. (…) Palikot jest akurat politykiem, który inteligencją zdecydowanie się wyróżnia. Szanuję go i cenię. Jeśli trzeba, pójdę z nim na dno.”

Zofia Popiołek (1952) polski polityk

Źródło: Posłanka Twojego Ruchu Zofia Popiołek: „Leżymy, skończymy jak Samoobrona. Jedyna partia z potencjałem to PO”, natemat.pl, 22 sierpnia 2014 http://natemat.pl/114307,poslanka-twojego-ruchu-zofia-popiolek-lezymy-skonczymy-jak-samoobrona-jedyna-partia-z-potencjalem-to-po

O ludziach

„Inteligencja jest to zdolność, przy której pomocy pojmujemy ostatecznie, że wszystko jest niepojęte.”

Maurice Maeterlinck (1862–1949) belgijski dramaturg, poeta, eseista

O pomocy

„(…) w naszym białoruskim narodzie siedzi mikrob braku sprzeciwu, tak zwanej tolerancyjności − byleby wojny nie było. My także na to narzekamy, przynajmniej pewna część białoruskiej inteligencji. Ale mikrob jest, obiektywnie istnieje. Ten mikrob, ten wirus rozwinął się w takim stopniu, że pozwolił nam wybrać przywódcę, który rządzi nami już dwadzieścia lat.”

Sławamir Adamowicz (1962) białoruski poeta, publicysta i działacz polityczny

…) у нашым беларускім народзе сядзіць мікроб несупраціўленьня, гэтак званай талерантнасьці — абы вайны не было. Мы таксама на гэта наракаем, прынамсі, пэўная частка беларускай інтэлігенцыі. Але мікроб ёсьць, ён аб’ектыўна прысутнічае. Гэты мікроб, гэты вірус разьвіўся настолькі, што дазволіў нам выбраць кіраўніка, які кіруе намі ўжо дваццаць гадоў. (białorus. Źródło: Славамір Адамовіч: На ўсходзе ў нас — патэнцыйны агрэсар, 17 marca 2014 http://www.svaboda.org/content/transcript/25299446.html

O wojnie

„Arogancja potrafi dodawać otuchy – przekonanie, że jest się pąkiem mądrości wykwitającym na stercie łajna głupoty, bywa emocjonalną izolacją. Ale to ryzykowne urojenie prowadzi do nieprzygotowania, nagłej utraty równowagi, kiedy rzeczywistość wali się człowiekowi z trzaskiem na głowę i inteligencja przestaje wystarczać.”

Jonathan Kellerman (1949)

Nad krawędzią

O głupocie, O rzeczywostości

„Wyniosłem z domu bardzo wyraźnie określoną tożsamość, którą błędnie można nazwać przekonaniami politycznymi. Pochodzę z rodziny, która jest tą części polskiej inteligencji, która żyjąc przez lata komunizmu w emigracji wewnętrznej, budowała własne szczęście i godność poza strukturami państwowymi, ale także opozycyjnymi. Cenili oczywiście opozycję, ale zdawali sobie sprawę, że jej zwycięstwo nie zależy tylko od niej samej.”

Jerzy Zalewski (1960) reżyser i scenarzysta polski

Źródło: Prywatna wojna – rozmowa z Jerzym Zalewskim, poloniainfo.se, 23 lutego 2001 http://www.poloniainfo.se/artykul.php?id=363

O wojnie, O szczęściu, O domu, O zwycięstwie

„Jeśli ktoś szuka ładu, niech idzie do świątyni. (…) Filozofia jest żyjącą inteligencją, żywym myśleniem, któremu przyświecać powinna dobra wola i intelektualna uczciwość. To właśnie jest mądrość, której szukamy.”

Jan Hartman (1967) polski filozof, bioetyk, wydawca, publicysta, polityk

Źródło: wywiad Aleksandry Klich Kto zna numer do Pana Boga, „Gazeta Wyborcza”, 25 stycznia 2010.

O mądrości, O Bogu, O myślach, O woli

„Jako profesor zwyczajny Polskiej Akademii Nauk – po trzydziestoletnim stażu – zarabiam 4 mln 200 tys. Dorabiam więc wykładami. Nauczanie to rzecz cudowna, jeśli jest samą radością, nie zaś koniecznością. Ale mnie moja sytuacja przywodzi na myśl obraz Nałkowskiego, przedstawiający biednego nauczyciela, który w łatanym płaszczu i dziurawych butach biega z lekcji na lekcję… Dokonując ogromnych wysiłków, żeby utrzymywać swą wiedzę na poziomie europejskim, co łączy się ze zdobywaniem książek z Zachodu. Zdobyć – to słynne określenie socjalistyczne. Na razie jakoś się jeszcze trzymam, ze zgrozą myślę jednak o emeryturze, na którąś przejdę za lat kilka. Inteligencję naznaczono trwałym piętnem. Uczynili to ci, którzy w rządzie Mazowieckiego stanowiąc „lobby inteligenckie”, myśleli tylko o tym, żeby w szkolnych klasach zawisł krzyż.”

Maria Janion (1926) polska uczona, historyk literatury

Źródło: „Gazeta Krakowska”, styczeń 1994.

O książkach, O butach, O myślach, O wysiłku

„Nigdzie chyba na całym świecie stosunki pomiędzy katolicyzmem, jako religią ludową, a katolicyzmem jako głęboką dyscypliną moralną, obejmującą całe życie człowieka, pomiędzy katolicyzmem maluczkich, a katolicyzmem doktorów, nie ułożyły się w sposób tak straszliwie demoralizujący jak u nas. (…) I tak nie wiedząc, czym jest ta wiara, nie chcąc o tym myśleć, lub lekceważąc ją, o ile idzie o nią samą, nasza inteligencja ochrania w „katolicyzmie” jakiś skarb ludowy.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Legenda Młodej Polski (1909)
Źródło: III, Polska zdziecinniała

O życiu, O wierze, O religii, O myślach

„Kiedy zdawałem na studia wyglądało na to, że „młoda inteligencja” będzie miała dużo do powiedzenia, że ktoś będzie chciał jej słuchać. Okazało się jednak, że wszyscy wybrali nachalną konsumpcję. Teraz – jak to nazwała Masłowska – rzygają, ile wlezie. CKOD to taki „plastikowy rzyg.””

Jakub Wandachowicz (1975)

Źródło: czat „Gazety Wyborczej”, 27 września 2002 http://czat.gazeta.pl/czat/1,48880,1021055.html?as=1&startsz=x

O studiach

„Według mnie inteligencja jest przesadzona w ostatnich dwóch stuleciach uważamy ludzi za mądrych i myślimy, że to dobrze, ale nie mamy kontroli nad naszymi umysłami, jedyną rzeczą która jest w stanie kontrolować ludzki umysł to serce. Inteligencja jest mniej ważna niż piękno.”

Serj Tankian (1967) wokalista rockowy (SOAD)

O ludziach, Cytaty o pięknie, O myślach, O myśleniu

„(…) w całej swojej chwale cesarze nie są władcami nieba ani bogami. Są tylko ludźmi.”

Tang Zhen (1630–1704)

Qianshu
Źródło: Jacques Gernet, Inteligencja Chin: społeczeństwo i mentalność, Warszawa, Wydawnictwo Fu Kang, 2008, s. 66.

O Bogu

Jonathan Carroll (1949) pisarz amerykański

Źródło: Nad krawędzią

O głupocie, O rzeczywostości

„Chciałbym zachęcić posłów opozycji do opuszczenia sali. Ilekroć to robią, iloraz inteligencji w Izbie wyraźnie wzrasta.(…) Kiedy już dotrą do domu albo oddalą się choć na pięćdziesiąt kroków od parlamentu – stają się nikim.”

Pierre Trudeau (1919–2000) premier Kanady

Źródło: Jan Grabowski, Historia Kanady, Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, s. 250.

O domu, O historii

„Cholera jasna! Teraz już dokładnie wiem, gdzie byłam w czasie, gdy Staruszek Bóg rozdawał inteligencję: w kolejce obok, po francuski strój kąpielowy. Po zakupie stroju obłowiłam się zimowymi butami i kożuchem z guzikami z kości (…) Potem zjadłam kanapkę z łososiem i wróciłam do Boga – po ten nieszczęsny olej do głowy. Ale, jak się łatwo domyślić, dla mnie już nie wystarczyło. Podobnie jak i dla kilku innych osób cierpiących na zespół Gansera, bradyphrenię czy też oligofrenię w zaawansowanym stadium debilizmu.”

Wiktoria Płatowa (1965)

Postać: Warwara Andriejewna Sulejmnienowa – Waria
Rytuał ostatniej nocy
Źródło: Preludio Andante

O Bogu, O butach, O czasie

„Inteligencja kobiet góruje nad inteligencją mężczyzn, tak jak strój kobiecy nad męskim.”

August Wilhelm Schlegel (1767–1845) niemiecki pisarz i językoznawca

O kobietach

„Gdybym powiedział, że owszem, jestem prawdopodobnie geniuszem, to dałbym wyraz braku inteligencji, bufonady, a nie geniuszu. Nie myślę o tym. Takim jak ja udaje się łączyć przyjemność bytowania z pasją życia, a jednocześnie stanowi to ich zawód. Idziemy naprzód na tyle, na ile nam drogę oświetla strumień indywidualnej latarki. Nieraz baterie bywają słabsze, nieraz mocniejsze. Jednak nie widzimy dalej, niż pada nasze światło. To życie w niepewności.”

Grzegorz Ciechowski (1957–2001) polski muzyk rockowy

O sobie

O życiu, O przyjemności, O myślach, O świetle

„Prędzej czy później uda nam się odkryć życie poza Ziemią. I dopiero wtedy zrozumiemy, czym jest życie, jaka jest jego definicja, kim my właściwie jesteśmy. Będziemy mogli się wreszcie do czegoś porównać. Dowiemy się, czy rzeczywiście jesteśmy ważnym elementem Wszechświata, czy tylko ubocznym i nic nieznaczącym produktem reakcji chemicznej. Wciąż nie wiemy, czy ludzka inteligencja jest pozytywnym, czy negatywnym efektem ewolucji. Być może cywilizacja nas zniszczy? Być może żylibyśmy bez niej dłużej i bardziej szczęśliwie?”

Aleksander Wolszczan (1946) astronom polski

Źródło: rozmowa Tomasza Ulanowskiego, Inne życie, wysokieobcasy.pl, 21 stycznia 2008 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53581,4846817.html

O życiu

„W sieci można udawać wszystko, z wyjątkiem tego, co się naprawdę liczy. Nie możesz udawać inteligencji, poczucia humoru ani błyskotliwości… złośliwości, przewrotności, ani całej reszty twojej paskudnej, fascynującej osobowości.”

Antonina Liedtke polska pisarka

O osobowości

„Wtedy wszystko było fragmentaryczne. Jakby z rzeczy uciekło znaczenie i zostawiło je pokawałkowane. Nie powiązane ze sobą. Odblask igły Ammu. Kolor wstążki. Krzyżykowy ścieg haftowanej kołdry. Drzwi powoli ustępujące. Odrębne rzeczy, które nie posiadały żadnego znaczenia. Jakby inteligencja, która odszyfrowuje ukryte struktury życia – która łączy odbicia z obrazami, odblaski ze światłem, ściegi z materiałem, igły z nitką, ściany z pokojami, miłość ze strachem z gniewem z winą – nagle zanikła.”

Arundhati Roy (1961)

Bóg rzeczy małych (1997)

O miłości, O strachu, O pokoju, O kolorach

„Komputer to logiczne ogniwo w rozwoju człowieka: inteligencja bez moralności.”

John Osborne (1929–1994) brytyjski dramatopisarz, aktor i scenarzysta

Źródło: Der Kräuter-Ratgeber aus dem Diät-Reformhaus Semann 1992, oprac. Hans Funke, Angelika Weiss-Greither, F.X. Simon, Wilhelm Baier, Monachium 1992, s. 19.

„To nie Kościół się zmienił i duchowieństwo, lecz odkryła się naga postawa większości inteligencji liberalnej, postkomunistycznej, filosemickiej i masońskiej. Nastąpiły różne działania, nie tylko emigracyjne z Kościoła, ale także bardzo szkodliwe i wrogie.”

Czesław Bartnik (1929) polski teolog, duchowny katolicki, poeta

Źródło: Kościół polski w oczach liberała, naszdziennik.pl, 26 czerwca 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20080626&typ=my&id=my11.txt

„Nie jest inteligentnym ten, kto nie potrafi ukryć braku inteligencji.”

Stefan Pacek (1938)

„Inteligencja jest matką humoru.”

Tadeusz Konwicki (1926–2015) polski prozaik, scenarzysta, reżyser

Pamflet na siebie

O matce

„Kiedyś panu Rokicie mówię: „Wie pan, czym się różnimy? Że pan jest inteligentny, ale pan inteligencji się uczył, a ja inteligentny urodziłem się.””

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

podczas wystąpienia na kongresie Samoobrony, 24 czerwca 2006.
Źródło: Fakty, TVN, 24 czerwca 2006

„Nie znajduję nic, co byłoby trudniejsze niż błyszczeć inteligencją wśród głupców.”

Monteskiusz (1689–1755) francuski filozof i pisarz

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Przede wszystkim wcześniej dotarli do Lecha Wałęsy. Mieli też poparcie Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Mieli również pieniądze z zagranicy.”

Stefan Kurowski (1923–2011) polski ekonomista

o działalności grupy Bronisława Geremka i Jacka Kuronia w opozycji. Źródło: Moja droga, moja walka, naszdziennik.pl, 10 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080510&id=my61.txt

O pieniądzach, O walce

„Boję się nie tyle sztucznej inteligencji, ile naturalnej głupoty.”

Joël de Rosnay (1937)

Źródło: Powiedzieli, „Forum”, nr 1, 11–19 stycznia 2017.

O głupocie

„Dobroduszność; która przede wszystkim opiera się na szlachetności, wydana na pośmiewisko, w ogóle zaniknęła, natomiast wszędzie spotkać można było wrogą i nieufną postawę; na to bowiem, żeby usunąć brak zaufania, żadne słowo nie było dostatecznie silne, żadna przysięga dostatecznie groźna. Ponieważ nie można było zaufać nikomu, każdy starał się sam przezornie zabezpieczyć przed krzywdą, a nie ufać obcym zapewnieniom. Przeważnie też górą byli ludzie ograniczeni: w poczuciu słabości, w obawie przed przewagą umysłową przeciwników, śmiało przystępowali do czynu wiedząc, że jeśli zawczasu nic nie zrobią, ulegną wymowie i bystrej inteligencji przeciwnika. Ci zaś, którzy uważali, że nie należy stosować siły tam, gdzie wyniki można osiągnąć inteligencją, lekceważyli sobie takie postępowanie i wskutek tego, często bezbronni, ginęli.”

Tukidydes Wojna peloponeska

o przyczynie upadku greckich miast-państw.
Wojna peloponeska
Źródło: s. 183.

O ludziach, O zaufaniu, O sile

„Różnica między patriotyzmem polskim a patriotyzmem zachodnioeuropejskim w jego fazie rewolucyjnej uwydatnia się najjaskrawiej w tym, że patrioci polscy pomagali czynnie patriotom niemieckim walczyć z Niemcami broniącymi praw dynastycznych; ginęli na barykadach paryskich w walce z francuskim legitymizmem i orleanizmem; towarzyszyli Garibaldiemu w bojach z włoskim partykularyzmem dynastycznym i papieskim. Lecz myśl, żeby w Polsce przyjść miało do orężnej rozprawy także z odłamem Polaków nie chcącym wyzbyć się przestarzałego przywileju – ta myśl wydawała im się potworna i zbrodnicza. Zdarzało się natomiast, że sami ginęli z rąk rodaków i to nie renegatów w służbie zaborcy, lecz tych, których pragnęli poprowadzić do walki. „Taki jest los szlachty polskiej” kończy Hubert Olbromski (w Wiernej rzece) opowiadanie o okrutnej śmierci ojca. Nie los szlachty polskiej, lecz los elity szlacheckiej, najczęściej faktycznie już zdeklasowanej inteligencji, która, nie mogąc wysnuć idei ojczyzny z konkretnej rzeczywistości (jak na Zachodzie z rewolucyjnego ruchu mieszczaństwa), usiłuje abstrakcyjną ideą przezwyciężyć konkretną rzeczywistość (istota wszelkiego romantyzmu). Mocą tej abstrakcyjnej idei dziedzic Chwalibóg (Turoń) poprowadzić miał do powstania chłopa, którego wczoraj jeszcze trzymał w lochu i zakuwał w kajdany.”

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Stefana Żeromskiego tragedia pomyłek, www.nowakrytyka.pl http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article446

O śmierci, O losie, O myślach, O rzeczywostości

„Karola Wojtyłę poznałem wcześnie, w 1945 r. w Krakowie. Studiowaliśmy razem w seminarium, ja na pierwszym roku, on na czwartym. Wkrótce on został kapłanem, a ja miałem dopiero nadzieję na kapłaństwo. Od początku byłem pod dużym wrażeniem jego inteligencji i osobowości. Mieszkaliśmy wspólnie w czasie studiów.”

Andrzej Maria Deskur (1924–2011) polski duchowny katolicki, kardynał

Źródło: Od tego jest Kościół, aby byli święci, radiomaryja.pl, 18 kwietnia 2006 http://www.radiomaryja.pl/kosciol/od-tego-jest-kosciol-aby-byli-swieci/

O wrażeniach, O czasie, O osobowości

„Nie lubię optymistów. Irytują mnie. Wieczne powtarzanie, że wszystko będzie dobrze jest albo wyrazem porażającego braku doświadczenia, albo braku inteligencji. W najgorszym wypadku – pierwszego i drugiego. Ostatecznie są tacy, którym się układa i żywią głębokie przekonanie, że to „pozytywne myślenie” i – jak mawiają – „wrodzony optymizm” mają w tym swój udział. Pozostaje mi życzyć im powodzenia i rozbudzać w sobie szlachetne odruchy współczucia. Ja tymczasem będę krakał dalej.”

Marcin Zegadło (1977) poeta polski

Źródło: Paweł Lekszycki, Nie lubię optymistów http://artpapier.com/?pid=2&cid=17&aid=1052, artPapier nr 23 (95), 1 grudnia 2007.

O myślach, O optymiźmie, O myśleniu

„Erotyzm jest wytworem inteligencji, kulturalnym wyrafinowaniem, a więc przedmiotem zbytku.”

Roger Bastide (1898–1974)

„Kobiety brały udział w ruchu umysłowym, niekiedy nawet nim kierowały, zajęły równorzędne miejsce obok pisarzy i uczonych; miały mniej pedanterii, ich inteligencja była bardziej instynktowna, naturalna. Opuszczając swoją pensję klasztorną, często nic nie umiały: kształciły się później, spragnione nauki; pożądały żarliwie nie miłości, ale wiedzy.”

Paul Hazard (1878–1944) francuski historyk literatury

o roli kobiet w XVIII wieku.
Myśl europejska w XVIII wieku od Monteskiusza do Lessinga (1946)

O kobietach, O wiedzę, O nauce, O wieku

„Pierwszy raz zobaczyłam Cate w Elizabeth. Poraziła mnie inteligencją i siłą.”

Nicole Kidman (1967) amerykańska i australijska aktorka i piosenkarka

o Cate Blanchett.

O sile

„Knucie intryg jest zaledwie przebiegłością, nie inteligencją.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

Obywatelka

„Po wojnie, gdy te przedmieścia Warszawy objęto planem intensywnej rozbudowy, a na Bródnie, Targówku czy Ochocie lub Czerniakowie zaczęły wyrastać całe kolonie „drapaczy chmur” zasiedlanych przez klasę robotniczą czy inteligencję pracującą, ludzie tego marginesu społecznego często nie przyjmując nowoczesnych mieszkań ofiarowanych im w zamian za burzone rudery, wycofali się aż na krańce stolicy. Przede wszystkim na linię kolejki mareckiej, osiedla od Ząbek po Wołomin, czy też miejscowości wokół kolei otwockiej.”

Jerzy Edigey (1912–1983)

Tajemnica starego kościółka

O wojnie, O ludziach

„Sądzę, że na świecie istnieje jedna, tylko jedna historia – ta która napawa nas lękiem i natchnieniem, tak że żyjemy jakby w pewnym seryjnym filmie nieustających myśli i roztrząsań. Ludzie w swym życiu, w rozumowaniu, w pożądaniach i ambicjach, w swym skąpstwie i okrucieństwie, a także w dobroci i wspaniałomyślności – są uwikłani w matnię dobra i zła. Myślę, że to jest jedyna nasza historia i że rozgrywa się ona na wszystkich poziomach uczuć i inteligencji. Cnota i występek były wątkiem i osnową naszej najpierwszej świadomości i pozostaną tkaniną ostatniej, i to na przekór wszelkim przemianom, jakie możemy narzucić polom, rzekom i górom, ekonomii i obyczajom. Nie ma innej historii. Człowiekowi, który strząśnie już z siebie pył i śmierć życia, pozostaną tylko twarde, jasne pytania: czy to życie było dobre, czy złe? Czy postępowałem dobrze, czy źle?”

John Steinbeck książka Na wschód od Edenu

Na wschód od Edenu

O życiu, O śmierci, O ludziach, O emocjach

„Czas to jedyny kapitał ludzi, którzy mają za cały majątek swą inteligencję.”

Honoriusz Balzac Komedia ludzka

Komedia ludzka, Cykl Stracone złudzenia

O ludziach, O czasie

„Polityka społeczna opiera się na przekonaniu, iż przedstawiciele rasy czarnej dorównują inteligencją przedstawicielom rasy białej. Tymczasem badania pokazują, że jest inaczej.”

James D. Watson (1928) biochemik amerykański, noblista

Źródło: Rasa. Prawda o różnicach między ludźmi

O prawdzie

„Długosz jest pisarzem wyjątkowo wybitnym w swojej epoce. Da się zestawić chyba tylko z subtelnymi rozważaniami Eneasza Sylwiusza Piccolominiego. Długosz jest pisarzem nie tylko łacińskim, ale wprost rzymskim. Jego inteligencja jest na poziomie Tytusa Liwiusza, Cycerona, Seneki… Wielka pochodnia Rzymu, zagaszona przez barbarzyńców, oświetla umysł tego kanonika krakowskiego z XV wieku.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Herezje i prawdy
Źródło: s. 254

O wieku

„Ludowość została wymyślona przez inteligencję z miasta – trochę tak, jak prymitywność przez antropologów badających kolonie.”

Ewa Klekot (1965)

Źródło: Klara Czerniewska, Pany i chamy w Cepelii http://www.dwutygodnik.com/artykul/4672-pany-i-chamy-w-cepelii.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

„Ludziom wydaje się, że życie jest tak krótkie, iż trzeba w nim zmieścić jak najwięcej. (…) Co wart jest dzień, w którym ani przez chwilę nie można pomyśleć lub móc całkiem nie myśleć. Życie coraz to bardziej zamienia nas na istoty myślące do połowy, operujące strzępami, na myślących gałganiarzy. (…) Człowiek mający coś swojego nie może stać się termitem, nie może stać się kółkiem w bezdusznej machinie kolektywu. Jeżeli komunizm zaczął od pozbawienia własności prywatnej, jeżeli z rolników zrobił coś w rodzaju urzędników lub robotników państwowych, to uczynił to właśnie dlatego, że wyczuł niebezpieczeństwo i niemożliwość uformowania termita z człowieka związanego w jakikolwiek sposób z własnością. (…) Jeżeli świat dzisiejszy idzie w kierunku coraz to intensywniejszego odczłowieczenia, insektywizacji, kolektywu - to dlatego, iż coraz więcej ludzi nie posiada nic, coraz więcej ludzi staje się robotnikami nie mając żadnej własności poza pewnym potencjałem pracy i inteligencji na sprzedaż.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

5 sierpnia 1943
Szkice piórkiem

O życiu, O ludziach, O świecie, O myślach

„Inteligencje charakteryzuje niepojmowanie życia.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

„Wprowadzając podział na rangi mędrcy nie mieli innego celu jak tylko wskazanie ludziom drogi i skłonienie ich do wzajemnego zrozumienia (…)”

Tang Zhen (1630–1704)

Qianshu
Źródło: Jacques Gernet, Inteligencja Chin: społeczeństwo i mentalność, Warszawa, Wydawnictwo Fu Kang, 2008, s. 66.

O zrozumieniu

„Odrzuć wszelkie doktryny, dogmaty, wierzenia… odrzuć wszelkie „-izmy”. Uwolnij się od nich, bądź świeży, bądź nieskażony. A wtedy pojawi się w tobie inteligencja.”

Osho (Bhagwan Shree Rajneesh) (1931–1990)

„To był jeden z powodów, dla których zdecydowałem się kandydować z listy socjaldemokracji, że jest to najbardziej kosmopolityczna partia na scenie politycznej Estonii. IRL jest wciąż zbyt nacjonalistyczna, z kolei Partia Reform mogłaby być bardziej otwarta, liberalna, ale z różnych powodów to się nie udaje. Z kolei centryści Savisaara są zapatrzeni we Wschód, w Rosję, a nie zachodnie wartości. A ludzie głosujący na SDE są bardziej kosmopolityczni, częściej podróżują, są młodsi i lepiej wykształceni. Dużo wśród nich inteligencji, artystów etc.”

Abdul Turay (1967)

o przyczynach kandydowania z listy socjaldemokracji. Źródło: Abdul Turay: z socjaldemokracją do Rady Tallinna, radiownet.pl, 22 września 2013 http://www.radiownet.pl/publikacje/abdul-turay-z-socjaldemokracja-do-rady-tallinna

O ludziach, O podróżowaniu

„O narodotwórczej roli kultury doskonale wiedzieli nasi wrogowie. Dlatego rozpoczynali od rozstrzeliwania kultury i jej ludzi, zanim stawiali pod ścianą i zamykali w obozach koncentracyjnych pozostałą część społeczeństwa. Po 1945 roku uderzenie poszło w dobrą pamięć o II Rzeczpospolitej. W sens walki w 1939, podczas okupacji i na Zachodzie. Podjęli je ochoczo artyści, naukowcy i publicyści, zmobilizowani przez sowieckich komisarzy typu Jerzego Borejszy, Aleksandra Forda czy Julii Brystygier. Po mordach na profesorach Uniwersytetu Jagiellońskiego i Lwowskiego, eksterminacjach w Oświęcimiu i Katyniu, oraz ubeckich czystkach, pozostało wolne miejsce po polskiej inteligencji. Oto prawdziwe źródło dzisiejszej sytuacji w kulturze i prawdziwy rodowód na siłę narzucanych społeczeństwu „autorytetów”. Konieczna jest weryfikacja kartoteki Julii Brystygierowej. Bowiem z jej czasów wywodzi się ponura anegdota: „Jak zostać członkiem Związku Literatów?””

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

„Wydać jedną książkę i dwóch kolegów”. Źródło: Ocalić Polskość! cz. I http://www.wicipolskie.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3769&Itemid=56

O ludziach, O sile, O walce, Sens

„Od kiedy pamiętam, słyszę, że Polacy nie są zdolni do faszyzowania. Obóz patriotyczny kurczowo trzyma się tego argumentu: Polacy tylko bohatersko walczyli z niemieckim faszyzmem, za co zostali ukarani przez komunę, która faszyzmem nazywała każde (jakże przecież słuszne) prawicowe odchylenie. W rezultacie wszelkie podobieństwa między endeckim bojówkarstwem II Rzeczypospolitej a doktryną faszystowską należało uznać za wyłącznie przypadkowe.(…) W istocie (…) w dzisiejszej polityce prawicy (…) trwałym układem domyślnym jest antykomunistyczny opór wobec stalinowskiego terroru, dlatego też cały współczesny świat nadal postrzega ona w zimnowojennym pryzmacie lat 50. Dziś jej coraz jawniej endecka część po cichu sympatyzuje z doktryną tak uparcie kompromitowaną przez komunę – czyli faszyzmem właśnie – sądząc, że w związku z tym nie może być ona tak całkiem zła: w końcu wróg naszego wroga jest naszym przyjacielem. A jednocześnie korzysta z osłony prawicowej inteligencji, która dobrze przyswoiła sobie argument krytycznej bezużyteczności słowa „faszyzm.””

Agata Bielik-Robson (1966) polska filozof

Źródło: Rumak narodowy, „Wysokie Obcasy”, 6 lipca 2013.

O świecie

Cytaty o inteligencji strona 2

Cytaty o inteligencji
strona 2