Antonio Labriola cytaty

Antonio Labriola Fotografia
2   0

Antonio Labriola

Data urodzenia: 2. Lipiec 1843
Data zgonu: 12. Luty 1904
Natępne imiona: Labriola

Reklama

Antonio Labriola – filozof, teoretyk marksizmu, działacz włoskiego ruchu robotniczego.

Labriola kształcił się w Neapolu w środowisku heglistów, którym przewodził Bertrando Spaventa; ślady wpływu heglizmu nosi pierwsza jego rozprawa filozoficzna Contro il "ritorno a Kant" propugnato da Eduardo Zeller , w której Labriola kwalifikował dialektykę G.W.F. Hegla jako najwyższe dotąd osiągnięcie myśli filozoficznej. Obok Hegla autorytetem dla młodego Labrioli był Baruch de Spinoza, który "ujmuje człowieka jedynie jako moc naturalną" i problem wolności rozstrzyga nie wychodząc "poza rozważanie rzeczy z punktu widzenia przyczynowości"; świadectwem jest studium Pochodzenie i natura afektów w "Etyce" Spinozy . Tę podwójną inspirację heglowsko-spinozjańską dostrzec można w kolejnej rozprawie Doktryna Sokratesa według Ksenofonta, Platona i Arystotelesa , gdzie Labriola po heglowsku widział w Sokratesie przykład tragicznego losu wielkiego człowieka, a zarazem dostrzegał w jego życiu realizację spinozjańskiego ideału życia wolnego, to znaczy podporządkowanego powinnościom określonym przez samowiedzę.

Rozprawa o Sokratesie kończy w biografii Labrioli okres zwany "heglowskim"; po 1870 roku zaczyna się tzw. faza "herbartowska". Johann Friedrich Herbart choć wyparł wpływ Hegla, to jednak nie Spinozy: Studia z lat 70. O wolności moralnej , Moralność i religia oraz O nauczaniu historii świadczą, że z opracowanej przez Herbarta metody introspekcji psychologicznej Labriola korzystał po to, by w zmodyfikowany sposób ponownie podjąć spinozjański problem wolności. Nie negując bowiem tezy o determinacji aktów woli , Labriola znajdował źródło wolności w przysługującej człowiekowi zdolności sądzenia zarówno determinant, jak i samej woli; traktując tę zdolność jako wyróżnik ludzkiej natury, budował na tej podstawie szeroki program pedagogiki społecznej.

Po 1876 roku Labriola, dotąd sympatyzujący z politycznym programem umiarkowanych liberałów , zbliżył się do stronnictwa radykalnych demokratów i współpracował z nim coraz ściślej. Zarazem prowadził ożywioną działalność pedagogiczną, wykładając na Uniwersytecie Rzymskim filozofię i teorię prawa, kierując przez parę lat placówką metodyczną dokształcającą nauczycieli pod nazwą Muzeum Oświaty i Wychowania, opracowując dla władz szkolnych ekspertyzy dotyczące systemów szkolnych różnych krajów itd. W pracy naukowej Labriola interesował się wówczas psychologią społeczną uprawianą przez herbartystów oraz antropologią kulturową . Pod wpływem tych inspiracji Labriola w studiach teoretycznych: O pojęciu wolności oraz Zagadnienia filozofii historii porzucił punkt widzenia psychologii indywidualnej i przekonany, że "najważniejszymi aspektami życia ludzkiego są fakty wynikające ze współżycia ludzkiego", podjął, zwłaszcza w drugim z wymienionych szkiców, wnikliwą refleksję dotyczącą procesu rozwojowego, praw historycznych, postępu itd., przezwyciężając przy tym zarówno arbitralne konstrukcje historyczne Hegla, jak i uproszczony ewolucjonizm pozytywistów .

Lata 1887-1892 były okresem najżywszego uczestnictwa Labrioli w życiu politycznym. Przeszedł wtedy do obozu socjalistów. O zmianie postawy świadczy zwłaszcza artykuł Proletariat i radykałowie . Nie przerywając pracy dydaktycznej na uniwersytecie, Labriola brał udział w antyrządowych kampaniach prasowych, bronił bezrobotnych robotników w czasie "kryzysu budowlanego", organizował pierwsze we Włoszech manifestacje 1-majowe. Nawiązał kontakt z przywódcami socjaldemokracji europejskiej, żywo korespondował z Fryderykiem Engelsem.

Po 1892 roku Labriola poświęcił się ponownie pracy teoretycznej; główne swoje zadanie widział w rozwijaniu i propagowaniu we Włoszech filozofii marksistowskiej. Przygotowaniem do tej pracy były wykłady uniwersyteckie, w których Labriola wyjaśniał genezę socjalizmu naukowego i analizował teorię marksizmu. Efektem tych przemyśleń były trzy studia, dzięki którym Labriola zajął trwałe miejsce w dziejach marksistowskiej myśli filozoficznej: Ku upamiętnieniu Manifestu Komunistycznego , O materializmie historycznym oraz Z rozmów o socjalizmie i filozofii .

W studiach tych Labriola przedstawiał materializm historyczny jako "filozofię niezależną i oryginalną" , w pełni uprawnioną do tego, by być teoretyczną podstawą strategii praktycznych działań na rzecz socjalizmu. Wyprowadzając wnioski z gruntownej i wnikliwej analizy myśli Marksa i Engelsa Labriola rozwijał wizję dziejów, zgodnie z którą działanie obiektywnych praw, korzeniami sięgających ekonomiki, spaja wewnętrznie wszystkie formy ludzkiej aktywności i nadaje ruchowi historii wspólny, w ostatecznym wyniku postępowy kierunek, wiodący ku coraz wyższym stadiom rozwoju społecznego. Konsekwentnie broniąc zasady determinizmu i w znakomitych, błyskotliwych analizach dowodząc historycznego charakteru zjawisk kulturowych , Labriola zarazem energicznie walczył z uproszczoną, "ekonomiczną" wykładnią związków kultury z życiem społecznym i podkreślał doniosłą rolę świadomości w dziejach ludzkich.

Po 1897 roku Labriola prowadził wielostronną polemikę z rzecznikami rewizjonizmu: Georges Sorelem, Eduardem Bernsteinem, Tomášem Masarykiem i innymi, występując z ostrą krytyką głoszonej przez nich tezy o "kryzysie marksizmu". W ostatnich latach życia Labriola podjął ambitną próbę opracowania diagnozy "współczesnej oceny świata cywilizowanego". Choroba wytrąciła mu pióro z ręki, zanim to studium ukończył; przygotowane przezeń fragmenty i materiały zestawił i opublikował pośmiertnie Luigi Dal Pane w tomie pt. Na przełomie dwóch wieków .

Dyskusja nad kwestią odzyskania niepodległości przez Polskę w połowie lat dziewięćdziesiątych XIX wieku weszła na forum międzynarodowego ruchu socjalistycznego. W tych polemikach wziął udział również A. Labriola. Tematyką polską zainteresował się nie przypadkowo, ponieważ należał do tej grupy ówczesnych działaczy międzynarodowego ruchu socjalistycznego, którzy nie wahali się manifestować przekonania o konieczności walki o niepodległą Polskę. A ponadto uznawał, że zaangażowanie się w kwestii polskiej było próbą wyrażenia wdzięczności za udział Polaków w procesie jednoczenia Włoch. To właśnie jeden z nich, Teodor Tripplin, nauczył go w 1867 r. języka polskiego .

Podobni autorzy

 Ksenofanes Fotografia
Ksenofanes3
starożytny grecki filozof
Kamil de Lellis Fotografia
Kamil de Lellis5
zakonnik włoski, święty Kościoła katolickiego
Ojciec Pio Fotografia
Ojciec Pio13
włoski zakonnik i duchowny, święty kościoła katolickiego...
Jean-Jacques Rousseau Fotografia
Jean-Jacques Rousseau40
szwajcarski filozof, pisarz i pedagog
Marek Aureliusz Fotografia
Marek Aureliusz58
cesarz rzymski
 Platon Fotografia
Platon105
grecki filozof
Jean-Paul Sartre Fotografia
Jean-Paul Sartre80
powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski,...
John Dewey Fotografia
John Dewey2
amerykański filozof, pedagog
 Epiktet Fotografia
Epiktet31
filozof rzymski

Cytaty Antonio Labriola

Help us translate English quotes

Discover interesting quotes and translate them.

Translate quotes
Dzisiejsze rocznice
Ernest Hemingway Fotografia
Ernest Hemingway58
pisarz amerykański 1899 - 1961
Manuel II Paleolog Fotografia
Manuel II Paleolog1
1350 - 1425
Ruth St. Denis Fotografia
Ruth St. Denis
1879 - 1968
Następnych dzisiejszych rocznic
Podobni autorzy
 Ksenofanes Fotografia
Ksenofanes3
starożytny grecki filozof
Kamil de Lellis Fotografia
Kamil de Lellis5
zakonnik włoski, święty Kościoła katolickiego
Ojciec Pio Fotografia
Ojciec Pio13
włoski zakonnik i duchowny, święty kościoła katolickiego...
Jean-Jacques Rousseau Fotografia
Jean-Jacques Rousseau40
szwajcarski filozof, pisarz i pedagog