Cytaty o wojnie
strona 9

„Europa wchodzi w czas gwałtownej transformacji. Niestety, większość takich epok cechuje eskalacja przemocy.”

Michael Wolffsohn (1947) niemiecki historyk, publicysta i nauczyciel akademicki

Źródło: Nadciąga krwawa, europejska wojna, wyborcza.pl, 29 czerwca 2011 http://wyborcza.pl/1,97738,9832410,Nadciaga_krwawa__europejska_wojna.html?as=3&startsz=x

O czasie

„Teraz dźwięk trąbki przyzywa nas ponownie, nie jako zew broni, choć broni nam potrzeba, nie jako zew boju, choć w boju trwamy, lecz jako wezwanie do znoszenia ciężaru długich zmagań w półmroku – rok za rokiem, „weseląc się nadzieją i będąc cierpliwymi w ucisku” – do znoszenia zmagań z powszechnymi wrogami człowieka: tyranią, biedą, chorobą i samą wojną.”

John Fitzgerald Kennedy (1917–1963) prezydent USA

Źródło: przemówienie inauguracyjne, 20 stycznia 1961 http://avalon.law.yale.edu/20th_century/kennedy.asp; cyt. za: Avalon Project – Documents in Law, History and Diplomacy, Yale Law School Lillian Goldman Law Library.

„Być gotowym do wojny to najlepszy sposób utrzymania pokoju.”

George Washington (1732–1799) pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 104.

O pokoju, O historii

„Gdyby internetu nie wymyślili gdzieś na początku lat 70. chłopcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego, kombinując alternatywne systemy łączności na wypadek wojny jądrowej, to z pewnością wymyśliliby go Polacy. Na potrzeby wojny domowej. Dla typowego polskiego gnoma sieć to zbawienie duszy. Może, nie wychodząc z domu, dosrać anonimowo wszystkim wielkim tego świata. I pójść spać w poczuciu dobrze spełnionego patriotyzmu.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

Źródło: „Gala” nr 9/2010

O domu, O duszy

„Wszyscy nasi wrogowie żywią się ciemnotą ludu i dużo płacą, żeby wojna plemion trwała bez końca. (…) Mamy sto plemion i musimy zbudować z nich jeden naród. Ile to potrwa? Nikt nie wie. Musimy oduczyć ludzi nienawiści. Musimy wprowadzić zwyczaj podawania ręki.
To jest kraj nieszczęśliwy, tak jak są nieszczęśliwi ludzie, którym życie nie chce się ułożyć. Przez ostatnie dwieście lat Portugalczycy ciągle organizowali zbrojne ekspedycje, żeby podbić całą Angolę. Nie było pokoju. Piętnaście lat prowadziliśmy wojnę partyzancką. Żaden kraj Afryki nie miał takiej długiej wojny. Żaden nie był tak zniszczony.”

Ryszard Kapuściński książka Jeszcze dzień życia

opowieść comandante Ndozi.
Jeszcze dzień życia

O życiu, O ludziach, O pokoju

„Jak popatrzeć z boku, to cała ta organizacja okołopisowska ma wręcz podręcznikowe cechy organizacji parareligijnej. Jest tam męczennik, prorok, są apostołowie, własne księgi, biskupi i kaznodzieje, a na końcu lud boży. Mają nawet procesje, odpusty, relikwie.”

Jerzy Baczyński (1950) polski dziennikarz

Źródło: Sebastian Kucharski, Baczyński: Plemienna wojna tygodników prawicowych, wyborcza.pl, 27 maja 2013 http://wyborcza.pl/1,75248,13987946,Baczynski__Plemienna_wojna_tygodnikow_prawicowych.html?as=3

O ludziach

„Wiedziałem, że trwa wojna, że takich ludzi jak ja na wszystkich frontach są tysiące. Nie uważałem, że robię coś nadzwyczajnego. I teraz też nie będę niczego gloryfikował ani bohateryzował. Zawsze mówię to, co myślę i uważam za słuszne.”

Aleksander Tarnawski (1921)

Źródło: rozmowa Magdaleny Rigamonti, Ostatni Cichociemny, Aleksander Tarnawski: Historia jest teraz tworzona na nowo. Nie chcę brać w tym udziału http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/527433,aleksander-tarnawski-ostatni-cichociemny-rozmowa.html, wiadomości.dziennik.pl, 28 lipca 2016.

O ludziach, O historii, O myślach, O myśleniu

„Nikt z nas nie wiedział o tym, że dojrzewamy w przerwie między jedną wojną a drugą.”

Adam Ważyk (1905–1982) poeta polski

Źródło: Wiersze wybrane, Czytelnik, 1978, s. 102.

„Sukces Amerykanów, jakim jest niewątpliwie zabicie Osamy bin Ladena, w istocie niczego nie zmienia. Wojna cywilizacji trwa, dżihad ma się świetnie, a muzułmanie są na najlepszej drodze, by wygrać wojnę z tzw. „wolnym światem”. (…) A pokona nas nie islam, ale brak woli życia. Pokona nas nie bin Laden, ale płodność islamskich kobiet i moc seksualna islamskich mężczyzn.”

Tomasz Terlikowski (1974) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Za wcześnie na radość, 2 maja 2011 http://terlikowski.salon24.pl/

O kobietach, O świecie, O sukcesie

„Mówienie memu ojcu, że ma opuścić kraj, to jakiś żart. On nigdy się nie podda. Będziemy walczyć do końca. To nasz kraj.”

Saif al-Islam al-Kaddafi (1972)

Źródło: Libia. Syn Kadafiego: Zachód nie wygra tej wojny, Gazeta.pl, 4 lipca 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,9886878,Libia_Syn_Kadafiego__Zachod_nie_wygra_tej_wojny.html

„Wojna stanowiła pramgławice możliwości psychicznych, w której kłębiły się zarodki rozwoju; kto w jej wpływie dostrzegał tylko surowość i barbarzyństwo, ten z ogromnego całokształtu zjawisk wyłuskiwał jedną jedyna właściwość z podobną ideologiczną samowolą, co ten, który widział w niej wyłącznie objaw patriotyzmu i heroizmu.”

Ernst Jünger książka Sturm (novella)

Sturm

„W wojnie powinno o coś chodzić, o coś dla całego społeczeństwa, mam nadzieję, a tutaj chodzi ciągle o interes partyjny i to jest walka na śmierć i życie. Mówią: musimy zwyciężyć, no, jakimi metodami przepraszam, jesteśmy ludźmi, a nie zwierzętami.”

Tadeusz Pieronek (1934–2018) polski duchowny katolicki, biskup

uznając pisowską demonstrację 10 kwietnia 2011 pod Pałacem Prezydenckim za element wojny domowej prowadzonej przez Jarosława Kaczyńskiego. Źródło: radiozet.pl, 12 kwietnia 2011 http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/bp-Tadeusz-Pieronek3

O życiu, O śmierci, O zwierzętach, O walce

„Małe kraje z trzeciego, czwartego i dalszych światów mają szanse wzbudzić żywsze zainteresowanie dopiero wówczas, kiedy zdecydują się na przelew krwi. Smutna to prawda, ale tak jest.”

Ryszard Kapuściński książka Wojna futbolowa

Wojna futbolowa
Źródło: Wojna futbolowa

O prawdzie, O świecie

„Wiecie, że to my [USA] uzbroiliśmy Irak? Taaak, też się nad tym zastanawiałem. Podczas wojny w Zatoce Perskiej wywiad przysyłał takie raporty: „Irak: niesamowita broń. Niesamowita broń!” – Skąd to wiecie? „Yyy, no cóż… spojrzeliśmy na rachunki.”
„Ale jak tylko zrealizujemy ten czek… atakujemy. O której otwierają bank? Ósma? Atakujemy o dziewiątej. Atakujemy w imię Boga… i kraju… i demokracji… a oto jest płód… i on jest Hitlerem. Cokolwiek tam, kurwa, chcecie, jazda! Zmotywujcie się jakoś, wchodzimy!””

Bill Hicks (1961–1994) amerykański komik i satyryk

Występ w Queens Theatre w Londynie (1992)

O Bogu, O demokracji

„Jeszcze jedno takie zwycięstwo, a będziemy straceni.”

Pyrrus (-318–-272 p. n. e.) król Epiru

po bitwie pod Ausculum.
Źródło: Ross Cowan, Wojny, bitwy i wojownicy rzymscy, wyd. Bellona, 2010, s. 45.

O zwycięstwie

„Płaczmy razem, wrogu mój,
nad niezgodą, wojną, złem,
umierajmy, Boże mój,
z umarłymi, których żal,
opadajmy, orle, z gór,
gdy dziką gęś ugodzi strzał.”

Agnieszka Osiecka (1936–1997) polska poetka, autorka tekstów piosenek

Cytaty z tekstów literackich, Cytaty z wierszy i piosenek
Źródło: Płaczmy razem, wrogu mój

O Bogu, O płaczu

„Stany Zjednoczone toczyły wojnę przez 10 procent okresu swojego istnienia. Ta statystyka obejmuje tylko większe wojny.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 55

„Europejczycy byli po prostu zmęczeni wojną i odbudową własnych krajów. Wszystko, co na wschód od Berlina, nie interesowało ich. Gdy kilka osób ginie w wypadku samochodowym w centrum Londynu, robi się z tego wielki tytuł w gazecie. Gdy w Iraku albo w Syrii giną tysiące, to jest to materiał na którąś stronę. Tak ludzie po prostu mają. I wojna światowa odcisnęła na Zachodzie większe piętno niż kolejna, była bardziej krwawa i okrutna. Podczas II wojny Niemcy na Zachodzie też mordowali, ale na dobrą sprawę w samym byciu Francuzem, Holendrem, Duńczykiem, Norwegiem nie było wielkiego zagrożenia, no, chyba że brało się udział w ruchu oporu lub miało żydowskie korzenie.(…) Ale Polacy też mają małe pojęcie o tym, czego doświadczyła Białoruś od przyszłych morderców ludności Warszawy. Oskar Dirlewanger, już po pacyfikacji Woli, po zabiciu dziesiątek tysięcy cywilów, mówił: „A co w tym szczególnego? Na Białorusi to było dopiero coś.””

Alexandra Richie (1961)

Warszawa – powtórzę – była czymś wyjątkowym, ale poprzedzonym równie wyjątkowym treningiem w bestialstwie, więc z tego punktu widzenia nie była wyjątkiem. Lecz kogo nawet dzisiaj obchodzi historia Białorusi? Źródło: rozmowa Pawła Smoleńskiego, Warszawski kompleks Hitlera, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2014 http://wyborcza.pl/magazyn/1,139949,16415475,Warszawski_kompleks_Hitlera.html#CukGW

O ludziach, O historii, Trening

„Proklamacja ta uspokoi obawy tych, którzy lękali się, że obecna wojna może skończyć rekonstrukcją dawnej Unii lub jakąś odnową bliskich stosunków politycznych ze Stanami Zjednoczonymi.”

Jefferson Davis (1808–1889) amerykański wojskowy i polityk, prezydent Skonfederowanych Stanów Ameryki

komentarz w sprawie proklamacji abolicyjnej, uwalniającej niewolników na terenach zajmowanych przez konfederatów.
Źródło: Grzegorz Swoboda, Gettysburg 1863, Warszawa 1990

„Bóg, kiedy ukoronował sukces zbrojny Amerykanów w wojnie niepodległość, wcale nie uważał, że pierwsze stany członkowskie będą jedynymi nosicielami wolności na ziemi. Wprost przeciwnie, Bóg wyznaczył im rolę centrum cywilizacji, religii i wolności, które powinny promieniować, aż cały kontynent będzie kąpał się w podobnym błogosławieństwie.”

John Wentworth (1815–1888)

Źródło: Longin Pastusiak, Prezydenci. Stany Zjednoczone od Jerzego Waszyngtona do Abrahama Lincolna, Warszawa 1989, str. 307

O Bogu, O religii, O wolności, O sukcesie

„Jesteś, kochany, za dobry, by iść do piekła.”

Marek Kościkiewicz (1960)

Źródło: Demony wojny wg Goi, piosenka z filmu o tym samym tytule

O piekle, Kochać się

„Polacy, słusznie dumni ze swojego antynazistowskiego ruchu oporu, w trakcie wojny zabili w gruncie rzeczy więcej Żydów niż Niemców.”

Jan Tomasz Gross (1947) historyk i socjolog polsko-amerykański

Źródło: Dyskusja „Komu wolno żyć w Polsce” z udziałem Jana Grossa http://wyborcza.pl/1,91446,18866605,dyskusja-komu-wolno-zyc-w-polsce-z-udzialem-jana-grossa.html PAP, 21 września 2015

„Wszelki zysk ze wzrostu gospodarczego trafiał do jednego procentu najbogatszych – którzy właśnie dlatego, że są tacy bogaci, wydają nie więcej niż połowę tego, co dostają.(…) Zarobki wielkiej amerykańskiej klasy średniej napędzały wielką ekspansję Ameryki przez trzy dekady po II wojnie światowej. Relatywny brak ich zarobków w ostatnich latach sprzyja wielkiemu upadkowi Ameryki. Począwszy od około roku 1980, globalizacja i automatyzacja zaczęły wywierać odgórną presję na przeciętne płace. Pracodawcy zaczęli zwalczać związki zawodowe, żeby uzyskać większe dochody. Coraz bardziej zderegulowane rynki finansowe zaczęły przejmować gospodarkę realną. W efekcie przyrost płac w większości gospodarstw domowych był wolniejszy.”

Robert Reich (1946)

Źródło: Dlaczego gospodarka nie może wrzucić drugiego biegu?, krytykapolityczna.pl, 16 czerwca 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/ReichDlaczegogospodarkaniemozewrzucicdrugiegobiegu/menuid-1.html

„Rzuciłem palenie. To było trudne ale cieszę się, że to zrobiłem. Powiem wam, że powodem jest ta wojna z narkotykami w USA. Rzuciłem bo miałem, kurwa, dość bycia po złej stronie. Wojna z narkotykami jest tak naprawdę wojną z wolnościami obywatelskimi, nie dajcie się znowu ogłupić. Jeśli by się naprawdę o nas martwili to pozbyliby się narkotyku numer jeden w tym kraju jakim są papierosy. Zabijają więcej ludzi niż crack, kokaina i heroina razem wzięte razy 100. Legalnie!”

Bill Hicks (1961–1994) amerykański komik i satyryk

Występ w Oxford Playhouse w Oksfordzie (1992)

O ludziach, O wolności

„Zabić ich wszystkich, wszystkich Europejczyków w Rodezji, czy się chowają po domach, w rzekach czy w dżungli. Wojna to wojna. Obywatele Zimbabwe muszą tym Europejczykom odebrać ziemię i odzyskać stuprocentową kontrolę nad własną ojczyznę.”

Idi Amin (1925–2003) dyktator Ugandy

odnośnie wojen prowadzonych w Rodezji, Namibii i RPA.
Źródło: Joseph Kamau, Andrew Cameron, Lust to Kill: The rise and Fall of Idi Amin, cyt. za: Źródło: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, op. cit., s. 182.

O domu, O historii, O ojczyźnie

„Wizja mieszkającej na przedmieściu pani domu była marzeniem każdej Amerykanki, a mówiono, że także obiektem zawiści kobiet na całym świecie. Amerykańska pani domu, wyzwolona – dzięki osiągnięci nauki i sprzętom domowym – od mozolnej pracy, chorób i niebezpieczeństw związanych z porodem towarzyszących jej babce, zdrowa, piękna, wykształcona, zajęta wyłącznie mężem, dziećmi i domem, odnalazła prawdziwe, kobiece spełnienie. Jako pani domu i matka stawała się szanowaną równoprawną partnerką w męskim świecie. Miała wolność wyboru samochodu, ubrań, sprzętu domowego, supermarketu; miała wszystko, o czym zawsze marzyły kobiety. W ciągu piętnastu lat po zakończeniu drugiej wojny światowej ta mistyka kobiecego spełnienia stała się cennym i żywym, odnawiającym się źródłem współczesnej kultury amerykańskiej.”

Betty Friedan książka Mistyka kobiecości

Mistyka kobiecości (The Femine Mystique, 1960)
Źródło: tłum. A. Wysokińska, „Res Publica” nr 210, 2008

O kobietach, O dzieciach, O domu, O matce

„Nikt nie musi się tłumaczyć ze zwycięstwa w sprawiedliwej wojnie, a wojna przeciw terroryzmowi jest wojną sprawiedliwą.”

Emilio Eduardo Massera (1925–2010)

Źródło: Tom Smith, Proces junty argentyńskiej w: 100 najsłynniejszych procesów pod redakcją Edwarda W. Knappmana, tłum. Jarosław Mikos, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8372270570, s. 388.

O książkach, O świecie

„Dosyć tego, Komendancie (…). My chcemy być żołnierzami. Dosyć Komendant trzymał nas w cuglach… Wojna to jest gwałt i przemoc, to jest pożoga, to jest gwałcenie kobiet i kto mówi o wojnie, musi wiedzieć, że to nie jest odłączne od wojny… Dosyć tego rycerstwa, Komendancie. Dosyć, Komendancie, my chcemy być żołnierzami, chcemy rabować, gwałcić, dosyć tej cnoty!”

Stanisław Rouppert (1887–1945) polski generał, lekarz, działacz sportowy

żądanie wystosowane do Józefa Piłsudskiego podczas postoju polskiego wojska na Wołyniu.
Źródło: Sławomir Koper, Życie prywatne elit Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2011, ISBN 9788311122390, s. 63.

O życiu, O kobietach

„Mediatyczna batalia musi toczyć się każdego dnia.”

Hugo Chávez (1954–2013) polityk wenezuelski

Źródło: Ideologiczna wojna w Twitterze, tierralatina.pl, 30 kwietnia 2010 http://www.tierralatina.pl/2010/04/ideologiczna-wojna-w-twitterze/

„Staliśmy się dla świata ciężarem… przyroda już dłużej nie jest w stanie nas wyżywić. Zaiste, zarazę i głód, i wojny, i trzęsienia ziemi należy postrzegać jako lek dla narodów, sposób na ograniczenie nadmiernego rozrostu rasy ludzkiej.”

Tertulian (155–220) łaciński teolog z Afryki Północnej

Źródło: ?

O głodzie

„Panie Premierze, Drodzy Polscy Przyjaciele, Drodzy Państwo, Rodacy!Przywiodła nas tutaj wspólna pamięć, wspólny dług historyczny i wiara w przyszłość. Dzisiaj pochylamy głowy przed tymi, którzy mężnie przyjęli tutaj śmierć; przed tymi, których dążenia, nadzieje, talenty zostały bezlitośnie rozdeptane, przed tymi, kogo się nie doczekano. Nie doczekały się, ale na zawsze zachowały w swoich sercach matki, dzieci, ukochane. W ziemi tej spoczywają obywatele radzieccy, którzy spłonęli w ogniu represji stalinowskich w latach 30., oficerowie polscy, rozstrzelani na podstawie tajnego rozkazu, żołnierze Armii Czerwonej rozstrzelani przez nazistów podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Katyń nierozerwalnie powiązał ich losy. Tutaj obok siebie, jak w bratniej mogile, zyskali wieczne odpoczywanie. Odpoczywanie, ale nie zapomnienie, ponieważ nie może być wytarta z pamięci śmierć męczeńska niewinnych ofiar. Nie można schować prawdy o zbrodniach. Rosja i Polska, jak żadne inne państwa, Rosjanie i Polacy, jak żadne inne narody Europy, musieli przeżyć praktycznie wszystkie tragedie XX w. Zapłacić olbrzymią, zbyt wysoka cenę za dwie wojny światowe, za bratobójcze zbrojne konflikty, za okrucieństwo i nieludzkość totalitaryzmu. Nasz naród, który przeżył koszmar wojny domowej, przymusową kolektywizację wsi, masowe represje lat 30., doskonale rozumie, chyba lepiej niż ktokolwiek inny, co oznacza dla wielu polskich rodzin Katyń, Miednoje, Piatichatki, dlatego że w tym żałobnym rzędzie i miejscach masowych kaźni obywateli radzieckich jest poligon w Butowie pod Moskwą, Góra Siekierna na Sołowkach, rowy egzekucyjne w Magadanie i Workucie, bezimienne mogiły Norylska i Kanału Białomorskiego. Represje niszczyły ludzi nie zważając na ich narodowość, przekonania, wiarę. Ich ofiarami stawały się całe warstwy społeczne w naszym kraju: Kozacy, duchowni, zwykli chłopi, profesorowie, oficerowie – w tym również oficerowie armii carskiej, którzy w swoim czasie wstąpili na służbę do Armii Czerwonej – również ich nie oszczędzono – nauczyciele, robotnicy. Logika była jedna: zasiać strach, obudzić w człowieku najniższe instynkty, podjudzać ludzi przeciwko sobie i zmuszać ich do ślepego posłuszeństwa.Zbrodnie te nie mogą być usprawiedliwione w żaden sposób. W naszym kraju została dokonana jasna ocena polityczna, prawna i moralna zbrodni reżimu totalitarnego. I ocena ta nie podlega żadnej rewizji. Wobec tych grobów, wobec ludzi, którzy przychodzą tutaj oddać hołd swoim bliskim byłoby cyniczne powiedzieć: zapomnijmy o tym, że wszystko zostało w przeszłości. Nie. Jesteśmy zobowiązani pielęgnować pamięć o przeszłości, i oczywiście będziemy to czynić, jakkolwiek gorzka nie byłaby ta prawda. Nie jesteśmy w stanie zmienić przeszłości, ale w naszych siłach jest zachować albo przywrócić prawdę, a to znaczy również sprawiedliwość historyczną. Jest to ciężka praca, praca bardzo żmudna, której podjęli się historycy Rosji i Polski, przedstawiciele społeczeństwa i duchowieństwa. Wracając w przeszłość pracują w imię prawdy, a to znaczy w imię przyszłych stosunków między naszymi krajami. Właśnie taka wspólna droga dla zdefiniowania pamięci narodowej, ran historycznych pozwoli nam uniknąć ślepej uliczki niezrozumienia, wyrównywania rachunków, prymitywnych interpretacji dzielenia narodów na te, które miały rację i te, które były winne, jak to czasami usiłują robić nieodpowiedzialni politykierzy. W ciągu dziesięcioleci cynicznych kłamstw usiłowali zataić prawdę o egzekucjach katyńskich, ale byłoby takim samym kłamstwem obarczanie tą winą narodu rosyjskiego. Historia pisana przez złość i nienawiść jest równie fałszywa i zalakierowana jak wylizana historia w interesie konkretnych ludzi czy grup politycznych. Jestem pewny, że coraz częściej i w Rosji, i w Polsce zdajemy sobie z tego sprawę i jakie by to nie było trudne musimy wychodzić naprzeciwko sobie i zdawać sobie sprawę, że nie sposób żyć tylko i wyłącznie tą przeszłością. Dlatego jesteśmy dzisiaj wspólnie razem tutaj w Katyniu na tej uroczystości z okazji 70. rocznicy polskiej tragedii. Byliśmy wspólnie w Gdańsku w rocznicę wybuchu II wojny światowej. Na jej frontach nasze narody walczyły przeciwko wspólnemu wrogowi i jestem przekonany, że będziemy wspólnie obchodzić jubileusz wielkiego zwycięstwa – w którym główną, decydującą rolę odegrali żołnierze Armii Czerwonej – za które oddały swoje życie setki tysięcy żołnierzy wojska polskiego armii Andersa i Armii Krajowej, obrońcy Moskwy i Warszawy, Westerplatte i Smoleńska. Nasze straty i doświadczenia sojusznicze powinny nas zbliżać do siebie. Nie mamy moralnego prawa pozostawić przyszłym pokoleniom brzemienia nieufności do siebie. We współczesnym świecie, w Europie XXI w. nie ma innej alternatywy dla prawdziwego dobrego sąsiedztwa między narodami Polski i Rosji. Jest to wybór godny naszych dwóch narodów, które są skazane na to sąsiedztwo; wybór godny naszego wspólnego, tragicznego, ale wielkiego losu.Światła pamięć i wieczne odpoczywanie wszystkim, których przyjęła ziemia Katynia. Pokoju, pomyślności i dobrobytu dla żyjących obecnie.Dziękuję.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

przemówienie wygłoszone podczas obchodów 70 rocznicy zbrodni katyńskiej, tekst za PAP. Przemówienia rocznicowe Źródło: interia.pl, 7 kwietnia 2010 http://fakty.interia.pl/raport/70-rocznica-zbrodni-katynskiej/news/przeczytaj-pelna-tresc-przemowienia-putina-w-katyniu,1461636,6896

O życiu, O śmierci, O nienawiści, O losie

„Złote żniwa stanowią produkt niebywale szowinistycznej i rasistowskiej propagandy. Dość przypomnieć, że Grossowie posunęli się do nie opartego na żadnych danych faktograficznych, dosłownie wyssanego z palca oszczerstwa, iż Polacy w czasie wojny wymordowali od 100 do 200 tysięcy Żydów (w ostatniej chwili Gross zmniejszył tę ilość w stosunku do maszynopisu do 70 tysięcy zamordowanych, co też jest skrajną brednią).”

Jerzy Robert Nowak (1940) polski historyk

Źródło: Józef Kowalski (rozmowa z Jerzym Robertem Nowakiem), Rozbić ofensywę antypolonizmu, „Opcja na Prawo” nr 3, 2011, s. 16.

O czasie

„Panowie sędziowie! Jestem do głębi wstrząśnięty czynami, które wyszły na jaw na tym procesie. Chylę czoło z głęboką czcią i pokorą przed ofiarami i poległymi wszystkich narodów i przed nieszczęściem i cierpieniem mojego własnego narodu, i tylko z jego losem mogę mierzyć własny los. Nigdy nie potrafiłbym znieść bez sprzeciwu wiedzy o straszliwych wydarzeniach i zbrodniach i – mając świadomość tego wszystkiego – stanąć twarzą w twarz z moim narodem i spojrzeć w oczy moim dziesięciorgu niewinnym dzieciom. Nie uczestniczyłem w jakimkolwiek spisku przeciw pokojowi czy ludzkości ani nie tolerowałem morderstw i znęcania się. Moje dążenia i moje sumienia są czyste. Niedostatki i cierpienia wojny, te wszystkie okropności z nią związane, dotknęły mnie jak najgłębiej. Jestem gotów do znoszenia każdego losu, jaki wyznaczy mi Opatrzność. Niech Bóg chroni mój nade wszystko umiłowany naród, niech znów błogosławi pracę niemieckich robotników, którym służyło całe moje życie i wszystkie dążenia. Niech obdarzy świat pokojem.”

Fritz Sauckel (1894–1946) działacz nazistowski

wypowiedziane w dniu 31 sierpnia 1946 w norymberskim Pałacu Sprawiedliwości jako ostatnie słowo w procesie.
Źródło: Joe J. Heydecker, Johannes Leeb, Proces w Norymberdze, tłum. Marek Zeller, wyd. Świat Książki, Warszawa 2006, ISBN 8324701583, s. 418–419.

O życiu, O Bogu, O losie, O nieszczęściu

„Coraz bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że system, który po drugiej wojnie światowej powstał w Polsce, przegrał w skali historycznej. Trzeba go zastąpić innym, po prostu wydajniejszym.”

Mieczysław Rakowski (1926–2008) polski dziennikarz i polityk

Źródło: Dzienniki, 11 grudnia 1988

„Mamy do czynienia z terrorystami, którzy nie są prawdziwymi Turkami. (…) Kto jest przeciwko Turcji, powinien trząść się ze strachu. Nas nikt nie zdoła zastraszyć. Nie przyjmujemy rozkazów od nikogo poza Bogiem.”

Recep Tayyip Erdoğan (1954) polityk turecki

o uczestnikach masowych protestów w tureckich miastach.
Źródło: Michał Kokot, Wojna Erdogana. Setki aresztowanych, ale bunt nie gaśnie, „Gazeta Wyborcza”, 18 czerwca 2013

O Bogu, O strachu

„Nastąpił ogromny przełom. Po wojnie nie było jeszcze takiego zjednoczenia państwa i Kościoła.”

Stanisław Gądecki (1949) polski duchowny katolicki, arcybiskup

wypowiedź na temat stanu stosunków państwo-Kościół w Polsce w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości od 2015. Źródło: Jarosław Makowski, Czy Kościół się budzi? Księża kontra „dobra zmiana” http://www.newsweek.pl/opinie/ksieza-i-pis,artykuly,397680,1.html, newsweek.pl, 25 września 2016

O sprawiedliwości, O zmianach

„Reformy Leszka Balcerowicza zrujnowały naszą gospodarkę bardziej niż II wojna światowa.”

Andrzej Gwiazda (1935) polski działacz związkowy

Źródło: Andrzej Gwiazda: To nie „Solidarność” obaliła komunizm http://www.rp.pl/artykul/1190877-Andrzej-Gwiazda--To-nie--Solidarnosc--obalila-komunizm.html, rp.pl, 3 kwietnia 2015.

O gwiazdach

„W czasie II wojny światowej byłam małą dziewczynką i jestem przyzwyczajona do bycia wyzwalaną przez Amerykanów.”

Madeleine Albright (1937–2022) amerykańska działaczka polityczna

O czasie

„W przededniu wojny western osiągnął pewien stopień doskonałości. Dyliżans jest idealnym przykładem dojrzałości stylu, który nabrał już cech klasycznych. John Ford w reżyserii westernu osiągnął doskonałą równowagę pomiędzy społecznymi mitami, wspomnieniami historycznymi, prawdą psychologiczną i tradycjonalną tematyką.”

André Bazin (1918–1958) francuski krytyk i teoretyk filmowy

Źródło: Evolution du western, „Cahier du Cinéma” 1955, nr 54, cyt. za: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1957, s. 23.

„Linię metra rysował przed wojną prezydent Starzyński
Zginął marzyciel
Po wojnie to miał być schron przeciwatomowy
Dla ofiar stalinowskiej wyspekulowanej wojny
Tunel był i nie był zaczynany i zasypywany
Jak świat od początku do krwawego pokoju”

Piotr Matywiecki (1943) polski poeta i krytyk literacki

Źródło: Metro

O świecie, O pokoju

„Wojna jest rzeczą radosną… W czasie wojny rodzi się wzajemna miłość. Kiedy własną sprawę uważa się za dobrą i kiedy widzi się, jak własna krew (rodacy) wspaniale walczy, łzy cisną się do oczu. Szczere i pobożne serca napełniają się słodyczą, gdy widzi się swojego przyjaciela, który tak dzielnie naraża własne ciało, aby dotrzymać i wypełnić przykazania naszego Stwórcy. I chce się wtedy żyć z nim i umierać, i za sprawą miłości nie opuścić go nigdy. Stąd rodzi się takie uniesienie, że nikt, kto tego nie doświadczył, nie mógłby powiedzieć, jak wielkie to jest dobro. Czy myślicie, że ktoś, kto tak postępuje, bałby się śmierci? W żadnym wypadku, bo jest pobudzony, tak uniesiony, że sam nie wie, gdzie się znajduje. Zaiste, nie zna on lęku przed niczym.”

Jean de Bueil (1406–1477)

Le Jouvencel, 1465.
Źródło: Johan Huizinga, Jesień średniowiecza, Warszawa 1974.

O miłości, O śmierci, O myślach, O czasie

„Jeśli ja panu dam dolara i pan mi da dolara, to każdy z nas ma po jednym dolarze. Ale jak ja panu dam myśl i pan mi da myśl, to każdy z nas ma dwie myśli. Na tym właśnie polega różnica między kradzieżą dolara i przyswojeniem sobie myśli czy melodii.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: rozmowa Tomasza Kwaśniewskiego, Więc będzie wojna?, „Gazeta Wyborcza”, 14–15 kwietnia 2012

O myślach, O myśleniu

„Niektóre wojny są konieczne. O pewne rzeczy trzeba walczyć. Trzeba zaryzykować życie, żeby postąpić słusznie.”

Mats Strandberg (1976)

Cykl Engelsfors, Krąg

O życiu

„(…) moje życie było bardzo niespodziewane. W dużej mierze przysłużyła się do tego wojna, ale nie żałuję tych zawirowań, zakrętów i obrotów losu.”

Zygmunt Kęstowicz (1921–2007) aktor polski

Źródło: „Życie Warszawy”, 27 grudnia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/toz.htm

O życiu, O losie

„Jak wielu ludzi nie przebrnąłem przez nią.”

Xawery Żuławski (1971) reżyser polski

o książce Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną. Źródło: Film ma wywołać kontrowersje http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=55203, stopklatka.pl

O ludziach

„Nigdy nie kłamiemy tyle, co przed wyborami, podczas wojny i po polowaniu.”

Georges Clemenceau (1841–1929) francuski pisarz, lekarz i polityk

„Pojechałam na południe Polski. Największe wrażenie zrobiły na mnie miasteczka, w których przed wojną mieszkała społeczność żydowska, puste ulice. Wyobraziłam sobie, co by było, gdyby wypełniły się ludźmi. Trudno jest oddzielić to, co się widzi, od filmów o Holocauście, od wyobrażenia o sztetlu. Próbowałam tu być jako turystka. Ale to było niemożliwe, za bardzo to przeżywałam. Chciałam się dowiedzieć więcej (…).”

Yael Bartana (1970)

o swoim pierwszym przyjeździe do Polski. Źródło: wysokieobcasy.pl, 11 kwietnia 2011 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53662,9399606,Smierc_lidera.html?as=1

O wrażeniach

„Miloszević może mówić, co chce, dlatego że jest oskarżony o jedną z największych zbrodni od czasów II wojny światowej, ale mówienie kłamstw z całą pewnością mu nie pomoże.”

George Robertson (1946)

na konferencji prasowej.

„Chyba nigdy wcześniej współzależność między zdarzeniami z nieodległej przeszłości, w które uwikłani byliśmy także my, nie była tak widoczna, jak w 2015 roku. Polska brała udział w wojnach w Afganistanie i Iraku, a właśnie te wojny wpłynęły na implozję obu państw – ergo wielką falę migracji. Firmy z polskim kapitałem brały udział w bezwzględnej eksploatacji siły roboczej w krajach Południa (kto jeszcze pamięta tragedię w Bangladeszu sprzed dwóch lat?) – a wśród masy uchodźców są tysiące Bengalczyków uciekających przed półniewolniczym wyzyskiem.”

Artur Domosławski (1967) dziennikarz polski

Źródło: Najważniejsze wydarzenie 2015? http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20151231/najwazniejsze-wydarzenie-2015, krytykapolityczna.pl, 31 grudnia 2015.

O sile, O przeszłości

„W miłości jak na wojnie – biada zwyciężonym.”

Françoise Sagan (1935–2004) pisarka francuska

„Gdy w Moskwie, chyba było to w roku 1937 lub 1938 (…) bolszewicki generał Tuchaczewski wraz z innymi generałami został rozstrzelany, to wszyscy w Europie, także my w partii i w SS, byliśmy zdania, że tym samym Stalin wraz z całym systemem bolszewickim popełnił swą największą pomyłkę. Absolutnie jednak myliliśmy się w ocenie sytuacji (…) Myślę, że Rosja nie przetrzymałaby nawet dwóch lat wojny, gdyby zachowała swych poprzednich generałów, którzy wywodzili się jeszcze z epoki carskiej.”

Heinrich Himmler (1900–1945) niemiecki przywódca, nazista

Uwaga: skróty od Dederichsa.
Źródło: Mario R. Dederichs, Heydrich. Twarz zła, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2008, s. 60.

O zachowaniu, O myślach, O myśleniu

„5 maja 1945 roku. Wczoraj dowiedzieliśmy się o kapitulacji Niemców. Wobec tego czekamy: albo wojna z bolszewikami i znów przyjdzie nam bić się o Polskę, albo wojny nie będzie i wtedy rozbiór Polski jest nieuchronny. Ciągle piszą w gazetach, że w Polsce zabijają akowców. Mimo to, albo może właśnie dlatego kiełkuje mi myśl powrotu do Polski, do partyzantki. Jakoś trzeba tę Polskę ratować. A jak nie do walki, to choć do nauki. To Polsce też będzie kiedyś potrzebne.”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O historii, O myślach, O nauce, O czekaniu

„Rany i szkody, których możemy doznać, utrzymując ten związek, są niezliczone (…); wszelka podległość wobec Wielkiej Brytanii lub zależność od niej prowadzi bezpośrednio do zaangażowania się naszego kontynentu w europejskie wojny i waśnie, stawiając nas w konflikcie z narodami, z którymi w innym wypadku staralibyśmy się pozostawać w przyjaźni.”

Thomas Paine książka Zdrowy rozsądek

Zdrowy rozsądek (1776)

O przyjaźni

„Jak określić granice amatorszczyzny w poezji? Jestem przekonany o większej czystości i bezinteresowności owych „amatorów”, o ich nieposzlakowanym rodowodzie lirycznym. Nigdy o tych ludziach nie usłyszymy – ale spełniają się w tym, co robią, żmudnie budując świat, odnajdując język. To nie znaczy, że nie ma brudu. Znam przypadki niebywałego pieniactwa, kunktatorstwa i wzajemnego wygryzania się miejscowych Mickiewiczów i Herbertów. Kryzys, kasy mało do podziału, a tu w miasteczku trzy kluby poetyckie funkcjonują. I trwa wojna podjazdowa, w której słowa „amatorzy” i „grafomani” odgrywają rolę groźnego narzędzia.”

Karol Maliszewski (1960) polski poeta, prozaik, krytyk literacki

Źródło: Aldona Kopkiewicz, Ekskursje: ostatnio cudownie czułem się w Kaliszu http://www.dwutygodnik.com/artykul/4678-ekskursje-ostatnio-cudownie-czulem-sie-w-kaliszu.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O świecie

„Mam dość tego, że jestem ciągle obwiniana za wszystko, co Niemcy uczynili Polakom w czasie wojny.”

Leonie Ossowski (1925–2019)

Ich hab es satt, für alles verantwortlich gemacht zu werden, was Deutsche im Krieg mit Polen gemacht haben.
Weichselkirschen

O czasie

„Zasadniczą cechą tego okresu była jedność – zespolenie całego narodu, prawdziwe, istotne. Dziedzic i chłop, rolnik, fabrykant, sprzedawca, kupujący, żołnierz, dowódca – jedna myśl, jeden cel, jeden duch. Bojownik Podziemia był przez Niemców tropiony, ścigany jak dzikie zwierzę, lecz wieleż radosnej siły dodawało mu poczucie niezawodnego zaplecza! Domy, ludzie, wszystko mu sprzyjało, chroniło, wspomagało. O, wzruszające wspomnienia wędrówek po kraju, gdy nieznajomy robotnik zapytany, gdzie by można znaleźć nocleg, wskazując ręką gospodę dodawał poufnie: „Politycznie ja za nich nie ręczę… Z polityką lepiej ostrożnie… Za to w tamtej chałupie, choć ciasno, ale o wszystkim mówić można… To Polacy murowani…” (…). Jedności, kto ciebie nie znał… Dalsze cechy to były braterstwo i ludzkość. Nigdy i nigdzie nie spotkałbyś tyle przejawów dobroci, ofiarności, poświęcenia dla drugich, co w życiu Podziemia długie cztery lata – wiedziałam, doznałam, stwierdziłam.”

Zofia Kossak-Szczucka (1889–1968) pisarka polska

o Polsce w czasach II wojny światowej i okupacji niemieckiej.
Cytaty z Zofii Kossak-Szczuckiej
Źródło: Zofia Kossak, W Polsce Podziemnej. Wybrane pisma dotyczące lat 1939–1944 red. Stefan Jończyk, Mirosława Pałaszewska, wyd. Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1999, s. 29.

O ludziach, O myślach, O sile, O zwierzętach

„To nie jest nasza wojna! Nie wysyłajmy Wojsk Polskich do Iraku bez zgody narodu!”

Roman Giertych (1971) polski polityk narodowy

Źródło: sejmowa debata na temat interwencji Wojska Polskiego w wojnie irackiej.

„Okrucieństwo nie skończyło się w Auschwitz-Birkenau, ono istnieje także i w dzisiejszym świecie; w tylu miejscach, gdzie toczy się wojna, dzieje się dokładnie to samo.”

Franciszek (papież) (1936) papież

wypowiedziane wieczorem w piątek 29 lipca 2016 z okna Domu Arcybiskupów Krakowskich podczas odbywających się Światowych Dni Młodzieży. Źródło: Okrucieństwo nie skończyło się w Auschwitz-Birkenau http://www.pap.pl/aktualnosci/news,577087,papiez-okrucienstwo-nie-skonczylo-sie-w-auschwitz-birkenau-istnieje-takze-i-dzis-.html, pap.pl, 29 lipca 2016.

O młodzieży, O domu

„Biznes to wojna.”

Jack Tramiel (1928–2012) amerykański przedsiębiorca branży komputerowej pochodzenia polskiego

Business is war. (ang.)

O biznesie

„Logiką wojny jest całkowite zniszczenie przeciwnika.”

Mario Vargas Llosa książka Wojna końca świata

Wojna końca świata

„Wszystkie dzieci (…) muszą odebrać staranne wykształcenie, czy mają objąć rządy, czy nie. Od tego zależy trwanie państwa. Rasa bez kultury jest skazana na pogrążenie się w chaosie i wojnie.”

Christian Jacq (1947)

Królowa Słońce (1995)

O dzieciach, O wykształceniz

„Poziom determinacji i mobilizacji, zwłaszcza w USA, jest dzisiaj duży. Prognozy rynkowe mówią o konieczności obniżenia standardu życia w krajach zachodnich o 10–40 proc. To taka katastrofa społeczna, jaką zwykle wywołują wojny. Mamy więc do czynienia z potężnymi, spontanicznymi siłami, które wymuszają reakcje społeczne i zmianę polityczną.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: tokfm.pl, 12 października 2011 http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103086,10458805,Zakowski_o_protestach_na_Wall_Street__Opinia_publiczna.html

O sile

„… ludziom tam żyjącym [wioski Kumoanu, płn. Indie] było dobrze znane, że wiek Baba Maharadży [Hariakhan Baba] miał kilka tysięcy lat i że brał udział w wojnie Mahabharatów”

Baba Hari Dass (1923–2018)

The Yellow Book, 1974, Hariakhan Baba: Known, Unknown, 1975

O wieku

„W tej Wysokiej Izbie musi zostać wypowiedziane słowo Katyń. Tego wymaga honor narodu polskiego, jego męczeńskie dzieje w latach ostatniej wojny. Wypowiadam je w przekonaniu, że kompetentne czynniki rządowe zadbają, ażeby jak najszybciej wszelkie okoliczności dotyczące Katynia zostały dogłębnie, z troską o prawdę, wyjaśnione. Wyjaśnić należy również cały splot spraw związanych z paktem Ribbentrop – Mołotow z 23 sierpnia 39 roku i z jego tragicznymi dla Polski następstwami, z 17 września 1939 roku, z wywózkami na Sybir wielotysięcznej rzeszy Polaków ciągnącymi się aż po 1941 rok. Są w tej Izbie osoby, które boleśnie doświadczyły tych wywózek.”

Ryszard Bender (1932–2016) polski polityk i historyk

Źródło: Wystąpienie w Sejmie, 10 marca 1988 http://www.ryszardbender.pl/dzpubliczna/9kadencja/06_31_01.html

„Żołnierze. W dniu dzisiejszym objąłem stanowisko Naczelnego Wodza, na które zostałem powołany dekretem Pana Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 września 1944 r. Służbę tą rozpoczynam w chwili, gdy wojna z Niemcami została zwycięsko zakończona i gdy część narodów Europy, uwolnionych od przemocy i niewoli niemieckiej, przystępuje do odbudowy samodzielnego życia i ułożenia harmonijnych, pokój zapewniających, stosunków międzynarodowych. Zwycięstwo nad Niemcami nie przywróciło jeszcze Ojczyźnie naszej niepodległości i wolności. Ten tragiczny układ rzeczy powoduje, że nie ma w chwili obecnej radości wśród Polaków ani tam w Ojczyźnie, ani tu – na obczyźnie. Zdaję sobie w pełni sprawę z ciążących na mnie obowiązków i odpowiedzialności. Tym dobitniej zarysowują się one przede mną, gdy biegnę myślą ku postaciom mych poprzedników, których działania i czyny zapisane są na karcie dobrej zasługi dla Narodu. Potrafili oni nie tylko zorganizować Polskie Siły Zbrojne, ale i prowadzić je ku chwale oręża polskiego.”

Tadeusz Komorowski (1895–1966) polski generał, dowódca AK, polityk emigracyjny

pierwszy rozkaz Bora-Komorowskiego do żołnierzy po objęciu stanowiska Naczelnego Wodza, Londyn, 28 maja 1945.
Źródło: Tadeusz Bór-Komorowski w relacjach i dokumentach, opracował Andrzej Kunert, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2000, s. 424–425.

O pokoju, O myślach, O wolności, O sile

„Wszelki rząd, wszelka władza powstała jako wynik wojny.”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Państwo, władza

„O tym, jak przedstawiała się rzeczywistość okupacyjna, mój mąż i tak będzie się mógł dowiedzieć z masy książek, które na pewno zostaną napisane i które przekażą potomności przeżycia okupowanego kraju we wszelkich aspektach. Wiedziałam już wtedy, że będą to książki mrożące krew w żyłach, książki o cierpieniu ponad miarę, pokazujące bez osłonek okropności wojny.”

Maria Pruszkowska (1910–1973)

Życie nie jest romansem, ale... (1964)

O książkach, O rzeczywostości, O cierpieniu

„Jestem w tej grupie 30 proc. naszego społeczeństwa, które uważa, że płk. Ryszard Kukliński był zdrajcą. (…) Po pierwsze, był żołnierzem, po drugie, składał przysięgę, po trzecie, chodził w mundurze, po czwarte, przekazywał Amerykanom informacje, które dotyczyły nie, jak twierdzą Amerykanie i jak twierdził to pan pułkownik Kukliński, informacji na temat Układu Warszawskiego i Związku Radzieckiego, ale przekazywał informacje na temat polskich sił zbrojnych, polskiego systemu obronnego, również informacje na temat mobilizacji sił zbrojnych, wyprowadzania jednostek w miejsca mobilizacyjne, a więc wszystko to, co z punktu widzenia potencjalnego konfliktu, szczególnie w okresie zimnej wojny było bardzo istotne.”

Marek Dukaczewski (1952) generał polski

Źródło: Gen. Dukaczewski: Uważam, że płk Kukliński był zdrajcą. Nie wierzę, żeby USA wtedy nas obroniły http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,15415156,Gen__Dukaczewski__Uwazam__ze_plk_Kuklinski_byl_zdrajca_.html, gazeta.pl, 7 lutego 2014.

„Najszczęśliwszy dzień życia to ten, w którym się z nim rozstajemy.”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

po powrocie z wojny siedmioletniej (1756–1763).

„Rodacy, niemieccy robotnicy, pochodzę z waszych szeregów, byłem jednym z was, stawałem z wami, ramię w ramię, przez 4 lata wojny. Później awansowałem dzięki wytrwałości i samokształceniu, chociaż musiałem znosić głód! Ale w głębi duszy, nadal jestem taki sam.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

przemówienie w fabryce Siemensa (nawiązanie do I wojny światowej).
Źródło: film dokumentalny Apokalipsa. Siła Hitlera: Zagrożenie

O głodzie, O duszy, O sile

„Wrzesień tego roku był ciężkim egzaminem z tej przysięgi [żołnierskiej] dla wszystkich żołnierzy S-kiego pułku piechoty. Ale podobno mimo różnic językowych egzamin wypadł pomyślnie.”

Olgierd Jędrzejczyk (1930–2010)

o II wojnie światowej. Źródło: Przysięgi, „Życie Literackie” nr 14, 7 kwietnia 1957, s. 7 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14857

O życiu

„Jeśli chodzi o mnie osobiście, to całe swe życie duszą i ciałem służyłem ojczyźnie, służyłem rewolucji, służyłem narodowi. Gdybym musiał teraz opuścić ten świat, niczego bym nie żałował. Żałuję tylko, że nie mogę dalej służyć rewolucji…”

Hồ Chí Minh (1890–1969) wietnamski polityk komunistyczny

Źródło: testament; cyt. za Artur Dmochowski, Wietnam: wojna bez zwycięzców, Kraków 1991, s. 144

O życiu, O świecie, O duszy, O ojczyźnie

„Ten kucharz zgotuje tylko pieprzne dania.”

Włodzimierz Lenin (1870–1924) organizator i przywódca Rewolucji Październikowej

o Stalinie po wymienieniu Stalina jako kandydata na sekretarza generalnego partii w 1922; cytat przypisywany.
Inne cytaty
Źródło: Ryszard Wojna, Leksykon XX wieku, Książka i Wiedza, 2000, s. 99.

O książkach, O wiedzę, O wieku

„Słyszałam o tej wyprawie. Też bym pojechała, ale wycieczka była na własny koszt, mnie na to nie stać. Szef zabrał kilku biznesmenów, oni sfinansowali mu wyjazd. Słyszałam, że jednym z nich był pan Witaszek, restaurator spod Warszawy”

Renata Rochnowska (1949) polska ekonomistka i polityk

o wyjeździe Andrzeja Leppera do Brazylii w 1998. Źródło: Lepper idzie na wojnę, polityka.pl, 6 lutego 1999 http://archiwum.polityka.pl/art/lepper-idzie-na-wojne,390313.html

„Zawsze podobała mi się praca reportera. Przejmują mnie ludzkie historie. Dlatego jak robię spektakl o więźniu, to idę do więzienia. Jak o wojnie, to piję wódkę z żołnierzami. Teatr to wehikuł, którym możesz wjechać w różne miejsca, komentować rzeczywistość jak kiedyś Arystofanes. Mam wrażenie, że do Szekspira, Becketta czy Czechowa jeszcze nie dorosłem. Zaczytuję się nimi, ale nie sądzę, bym miał im coś do zaproponowania. To nie jest garnitur szyty na moją miarę.”

Łukasz Witt-Michałowski (1974)

Źródło: Agnieszka Mazuś, Komandos na scenie, „Dziennik Wschodni” (dodatek) nr 78, 24 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/115810.html

O historii, O piciu, O wrażeniach, O rzeczywostości

„To co się działo w Polsce po wojnie to nie była „wojna domowa”, jak określiła to „Gazeta Wyborcza”. Nie było dwóch równoprawnych stron, lecz agresja z zewnątrz półmilionowej armii sowieckiej, która okupowała kraj i rękami swoich polskich towarzyszy pacyfikowała wszelki opór. Michał Rola-Żymierski, Naczelny Dowódca Wojska Polskiego, wydał w 1945 roku rozkaz aby w toku walk nie brać do niewoli partyzantów, czyli ich rozstrzeliwać, a do odpowiedzialności karnej pociągać wszystkich, którzy udzielali partyzantom jakiejkolwiek pomocy, nie wyłączając członków najbliższej rodziny. Ten autentyczny zbrodniarz jest idolem generała Jaruzelskiego.”

Leszek Żebrowski (1955) polski historyk, ekonomista i publicysta

Źródło: Kim naprawdę byli Żołnierze Wyklęci, blogpress. pl, 4 kwietnia 2012 http://www.blogpress.pl/node/12289

O pomocy

„Po wojnie znaleziono ciało Hitlera z przypiętą kartką: Nie jestem winien temu, o co mnie oskarżają. W partii byłem tylko po to, żeby uchronić się przed wendetą Kaltenbrunnera.”

Ernst Kaltenbrunner (1903–1946) Niemiec, wysoki funkcjonariusz SS

dowcip z czasów środkowej fazy II wojny światowej.
Źródło: Richard Grunberger, Historia społeczna Trzeciej Rzeszy, tłum. Witold Kalinowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994, ISBN 8306023447, s. 405

O historii

„Jakie jest moje zadanie tym razem?
– No cóż, nie jest specjalnie łatwe. Powiedzmy sobie otwarcie, jeśli ci się uda będziesz pierwszym, który osiągnie sukces. Jeśli ci się nie uda, to nie zawali się od tego świat. Co najwyżej wybuchnie jakaś wojna lub epidemia. Albo pojawi się kolejny wysyp rozlicznych sekt. Może jakiś czas będzie straszyło.”

Andrzej Pilipiuk książka Czarownik Iwanow

rozmowa Herberta Salety z kardynałem de Agrassija.
Cykl Kroniki Jakuba Wędrowycza, Czarownik Iwanow

O świecie, O czasie, O sukcesie

„Mój ojciec opowiadał mi, że po wojnie jego kuzyn Bolesław odwiedził rodzinę i przekazał informację, że ich miasteczko, leżące obecnie na terytorium Białorusi, zostało zrównane z ziemią przez nazistów. Gdy byłam młodsza, to moja babcia opowiadała mi o tym, że jej matka została zamordowana przez hitlerowców, ale tak naprawdę nie chciałam znać tej historii. Tłumaczyłam sobie, że to nie może być prawda, i że babcia nie jest wiarygodnym źródłem, bo być może jej matce udało się uciec z Europy we właściwym czasie.”

Lisa Kudrow (1963) aktorka amerykańska

o polskich korzeniach. Źródło: showTV.pl http://showtv.pl/news_item_2669.htm

O prawdzie, O rodzinie, O historii, O matce

„W rzeczywistości to Stalin, a nie Hitler, zapoczątkował pierwsze masowe zabójstwa na tle etnicznym w międzywojennej Europie. Do wybuchu II wojny światowej reżim stalinowski był bez porównania okrutniejszy niż hitlerowski.”

Timothy Snyder (1969) amerykański historyk

Źródło: Który zabił więcej?, „The New York Review of Books”, tłum. „Forum”, 11 kwietnia 2011.

O rzeczywostości

„Przed wojną była taka drużyna koszykarska Harlem Globetroters. Same wysokie chłopaki, wyższe nawet niż bracia Kaczyńscy.”

Andrzej Schmidt (1922) polski historyk jazzu

I Śląski Festiwal Jazzowy

Chłopak

„Tochman towarzyszy antropolożce Ewie Klonowski w jej wysiłku scalenia rozproszonych szczątków, w jej nadziei, że kolejny odkopany masowy grób pomoże połączyć kości zmarłych z pogrążoną w żałobie rodziną. Nie ferując wyroków, nie proponując komentarza autor pozwala, by głosy ocalonych same opowiedziały o tych wstrząsających poszukiwaniach. W rezultacie otrzymujemy żywy portret kraju nadal zmagającego się z konsekwencjami wojny. Jednak głęboki sens „Jakbyś kamień jadła” nie odnosi się wyłącznie do Bośni – opowiada o uniwersalnym ludzkim pragnieniu, by móc pogrzebać i opłakać ciało.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Źródło: „The Financial Times”

O rodzinie, O poszukiwaniu, O wysiłku, O zmarłych

„Piłsudski odwrócił karty naszych dziejów i stając się własnością narodu wycisnął piętno na powszechnym biegu naszego życia. Człowiek widzący przyszłość jako ogół cały, spełniający w pełnej świadomości ogólnego bezwładu akt wojny. [Przeciwnicy] wykwitli z nędzy polskiej, którzy na bagnistym jej gruncie pozakładali cieplarnie dla chorobliwych ambicji i kontynuowali tę nędzę do wojny, istoty półcieniowe, bez płci określonej, symboliczne postaci bezwładu stają na arenie współzawodnictwa z Piłsudskim, nie rozumiejąc, że stał się on już człowiekiem, który albo wzniesie się do granic dla ich krótkowzrocznych źrenic niedosięgłych, albo runie, lecz współzawodnictwa nie znajdzie, przez sam czyn swój, którego nikt nie wymaże z historii i nikt nie powtórzy.”

Stanisław Baczyński (1890–1939) polski pisarz i krytyk literacki

o Józefie Piłsudskim.
Źródło: Wódz i naród, 1917, cyt. za: Daria i Tomasz Nałęcz, Józef Piłsudski – legendy i fakty, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1987, ISBN 83-203-1967-6, s. 24

O historii, O przyszłości

„Dziki lud sądził, że nie ma życia bez wojny.”

Tytus Liwiusz książka Ab urbe condita

Ferox gens, nullam esse vitam sine armis rati. (łac.)
Ab urbe condita
Źródło: XXXIV, 17

O ludziach

„Człowiek, który uważa, że wyniki wojny w Europie nie mają dla nas znaczenia jest człowiekiem ślepym, ograniczonym i głupim.”

Wendell Willkie (1892–1944) polityk amerykański

„W czasie tej wojny zarówno naród niemiecki, jak i niemieckie siły zbrojne osiągnęły i wycierpiały więcej niż jakikolwiek inny naród na świecie. W tej godzinie mogę tylko wyrazić nadzieję, że zwycięzcy będą traktować je wspaniałomyślnie.”

Alfred Jodl (1890–1946) dowódca niemiecki, skazany w procesie norymberskim

po podpisaniu bezwarunkowej kapitulacji niemieckich sił zbrojnych w dniu 7 maja 1945.
Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, tłum. Marek Rudowski, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 9788311111110, s. 195–196.

O sile, O czasie

„II wojna światowa nie przestaje fascynować ludzi. Wciąż dostarcza atrakcyjnych, niebanalnych tematów.”

Tom Hanks (1956) aktor amerykański

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Steven Spielberg i Tom Hanks specjalnie dla Stopklatki o „Pacyfiku”, „Avatarze” i filmach 3D!, stopklatka.pl, 18 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64043

O ludziach

„No to jest oczywista bzdura. Ale jeżeli usiłując, że tak powiem, ciągnąć tę analogię, jeżeli prezes Kaczyński i jego partia uważa, że Polska nie jest suwerenna, to w takim razie oni są kolaborantami, no bo oni uczestniczą w tym systemie, siedzą w sejmie i biorą z budżetu państwa pieniądze. No to trochę tak, pani redaktor, jakby Armia Krajowa była uwzględniona w budżecie Wehrmachtu w czasie II wojny światowej. No trzeba być konsekwentnym, jeżeli odrzucamy to państwo i twierdzimy, że jest niesuwerenne, to nie powinniśmy brać udziału, że tak powiem w instytucjach tego państwa, a PiS, jeżeli tylko może, to bardzo ochoczo i to nie tylko w instytucjach państwa Polskie, ale i Unii Europejskiej udział bierze.”

Michał Kamiński (1972) polityk polski

o wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego na marszu 13 grudnia 2012. Źródło: radiozet.pl http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Blog/Michal-Kaminski2, 14 grudnia 2012

O pieniądzach, O czasie

„Alcybiades obrał karierę wojskową – czyli wykreślił się z grona ludzi myślących; cóż mu zresztą, wykolejeńcowi i nieukowi pozostawało? Wojny, zdrady.”

Emil Zegadłowicz (1888–1941)

O ludziach, O zdradzie

„Bardzo krytycznie oceniam politykę waszego obecnego rządu Donalda Tuska. Pomimo wszystkich nieprzychylnych, prowokacyjnych gestów ze strony Kremla, Tusk cały czas mówi o „poprawie relacji”, „dążeniu do kompromisu”, „obniżeniu temperatury sporu” i tym podobne. Nie jestem specjalistą od języka dyplomacji, ale widzę, że ktoś tu prowadzi nierówną grę. Rosja coraz bardziej upodabnia się do Związku Sowieckiego, chce przywrócić jego strefę wpływów i jest otwarcie wroga wobec Polski, która jej w niczym nie zawiniła. Przecież ostatnio Kreml przeprowadził symulację nuklearnego ataku na wasz kraj! To niebywałe! A mimo to wasz premier cały czas się uśmiecha i postuluje „naprawę relacji z rosyjskim partnerem.””

Władimir Bukowski (1942–2019) rosyjski dysydent, pisarz, obrońca praw człowieka

To wielki błąd! Źródło: Władimir Bukowski: Rosja nie wygrałaby wojny z Polską, rp.pl, 16 lipca 2009 http://blog.rp.pl/blog/2009/11/16/wladimir-bukowski-rosja-nie-wygralaby-wojny-z-polska/

O uśmiechu, O błędach, O relacjach, O czasie

„Żądam oszczędzania krwi ludzkiej!”

Georges Danton (1759–1794) adwokat, jeden z organizatorów i przywódców rewolucji francuskiej

niedługo po wypowiedzeniu tych słów ich autor został ścięty na polecenie Robespierre’a.
Źródło: Paweł Jasienica, Rozważania o wojnie domowej

„Wojny trojańskiej nie będzie.”

Jean Giraudoux Wojny trojańskiej nie będzie

La Guerre de Troie n’aura pas lieu (fr.)
Źródło: tytuł dramatu, 1935

„W moich wędrówkach w początkach drugiej wojny światowej zdarzyło mi się, co prawda na bardzo krótko, być w Związku Sowieckim. Czekałem na pociąg na stacji jednego z wielkich miast Ukrainy. Był to olbrzymi gmach. (…) Marmurowe schody pełne były śpiących nędzarzy; ich nagie nogi wyglądały z łachmanów, chociaż była to zima. Z góry nad nami głośniki ryczały propagandowe hasła. Przechodząc zatrzymałem się, nagle czymś tknięty. Pod ścianą umieściła się rodzina chłopów: mąż, żona i dwoje dzieci. Siedzieli na koszykach i tobołach. (…) Mówili ze sobą przyciszonymi głosami po polsku. Patrzyłem na nich długo i nagle poczułem, że łzy płyną mi po policzkach. I to, że właśnie na nich zwróciłem uwagę w tłumie, i moje gwałtowne wzruszenie były spowodowane ich zupełną innością. Była to ludzka rodzina, jak wyspa w tłumie, któremu czegoś brakowało do zwyczajnego, małego człowieczeństwa. Gest ręki nalewającej herbatę, uważne, delikatne podanie kubka dziecku (…) ich odosobnienie, ich prywatność w tłumie – oto co mną wstrząsnęło.”

Czesław Miłosz książka Zniewolony umysł

Zniewolony umysł

O dzieciach, O prawdzie, O rodzinie, O zimie

„Pakistan jest naszym sojusznikiem w wojnie z terroryzmem… To jednocześnie główne źródło islamskiego ekstremizmu”

John Negroponte (1939) amerykański polityk i dyplomata

zeznanie przed amerykańskim Senatem (styczeń 2007). Źródło: Patryk Kugiel, USA-PAKISTAN: Szorstka przyjaźń Węże w ogrodzie, polityka.pl, 7 grudnia 2011 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1521733,1,usa-pakistan-szorstka-przyjazn.read

O przyjaźni

„Pacyfistą jest nie tylko ten, kto protestuje przeciwko wojnie. Pacyfista odrzuca także wszelką przemoc w stosunku do ludzi i zwierząt. Hodowla w niehumanitarnych warunkach i zabijanie zwierząt to formy stosowania przemocy.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O ludziach, O zwierzętach

„Portugalczycy różnią się od bardzo od Hiszpanów. Są bardziej ugodowi, bardziej elastyczni. Nie znajdują upodobania w przelewaniu krwi. Gdyby wszystko to wydarzyło się w Hiszpanii, wojna domowa już by wybuchła. Jednak nie jesteśmy również świętymi i istnieją już oznaki, że nasz pacyfizm zaczyna się kruszyć. Wszystkie te samochody, wojskowe i nie, które znajduje się pełne amunicji. Cały ten brak umiaru. I w miejscu, do którego doszliśmy w konflikcie z komunistami, gdzie stoczył się kraj…”

Mário Soares (1924–2017) polityk portugalski

w drugim wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci we wrześniu 1975 w Lizbonie.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 562.

O historii

„Obecność Eriki Steinbach w radzie budowy pomnika będzie wyraźnym sygnałem, że akceptuje Pan, jako Prezydent polskiego miasta, tak bardzo doświadczonego tragedią okupacji, poglądy niemieckich nacjonalistów, będących jawną kpiną z polskich ofiar II wojny światowej.”

Dorota Arciszewska-Mielewczyk (1968) polska polityk

w liście do prezydenta Oświęcimia ws. obecności Eriki Steinbach w radzie komitetu budowy Pomnika Pamięci i Pojednania w tym mieście. Źródło: Steinbach jest w innej radzie, naszdziennik.pl, 3 marca 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20090305&typ=po&id=po03.txt

„Każda wojna jest ostatnią.”

Jean Giraudoux (1882–1944) francuski powieściopisarz i dramaturg

„Jestem Polakiem, ale boję się różnych przebudzeń narodu właśnie dlatego, że więź narodowa potrafi się zamieniać w takiego wojowniczego potwora. To wytłumaczalne, powstawała ona bowiem i umacniała się w wojnach, zaborczych i obronnych, i wojna jest w nią wkomponowana. Więź narodowa ujawnia się najmocniej właśnie w wojnie, w zagrożeniu wojną, w przygotowywaniu do napaści na innych lub w surogacie wojny.”

Waldemar Kuczyński (1939) polski polityk, ekonomista

Źródło: Boję się przebudzeń narodu http://www.rp.pl/artykul/565941_Kuczynski--Boje-sie-przebudzen-narodu-.html, rp.pl, 18 listopada 2010.

„(…) w naszym białoruskim narodzie siedzi mikrob braku sprzeciwu, tak zwanej tolerancyjności − byleby wojny nie było. My także na to narzekamy, przynajmniej pewna część białoruskiej inteligencji. Ale mikrob jest, obiektywnie istnieje. Ten mikrob, ten wirus rozwinął się w takim stopniu, że pozwolił nam wybrać przywódcę, który rządzi nami już dwadzieścia lat.”

Sławamir Adamowicz (1962) białoruski poeta, publicysta i działacz polityczny

…) у нашым беларускім народзе сядзіць мікроб несупраціўленьня, гэтак званай талерантнасьці — абы вайны не было. Мы таксама на гэта наракаем, прынамсі, пэўная частка беларускай інтэлігенцыі. Але мікроб ёсьць, ён аб’ектыўна прысутнічае. Гэты мікроб, гэты вірус разьвіўся настолькі, што дазволіў нам выбраць кіраўніка, які кіруе намі ўжо дваццаць гадоў. (białorus. Źródło: Славамір Адамовіч: На ўсходзе ў нас — патэнцыйны агрэсар, 17 marca 2014 http://www.svaboda.org/content/transcript/25299446.html

O inteligencji

Cytaty o wojnie strona 9

Cytaty o wojnie
strona 9