Cytaty o śmierci
strona 14

„W Gdańsku pobito na śmierć młodego sympatyka niezależnych związków zawodowych. Jak on się śmiesznie nazywał Szwendała czy tam Włóczęga?”

Marcin Wolski (1947) polski historyk, pisarz, dziennikarz, satyryk

Cytaty z powieści, Alterland (2003)

„Tak jak wszystkie kobiety, chciałam wiedzieć, jaka była żona naszego wielkiego Przywódcy. Czy była inteligentna, piękna wykształcona, energiczna? Czy lubiła teatr, muzykę, malarstwo, literaturę? Czy raczej była jedną z tych prostych bojowniczek, „szarych gęsi”, jak większość żon członków partii?”

Wiera Dawydowa (1906–1993)

po śmierci Nadieżdy Alliłujewej.
Wyznania kochanki Stalina
Źródło: s. 11

O kobietach, O literaturze, O malarstwie

„Opowiada mężowi, jak wygląda śmierć: duszy nie ma, znaku nie ma. My jesteśmy, dodaje pocieszająco, ale mąż mówi, że i to jest coraz mniej pewne.”

Hanna Krall (1935) polska pisarka i dziennikarka

Król kier znów na wylocie

O duszy

„Panie Prezydencie, obu nas łączy jedno – urodziliśmy się na Kubie. Jako wyraziciele sprzecznych światopoglądów, Pan jako komunista i ja jako antykomunista, obaj uważamy się za patriotów. To znaczy, że ojczyzna powinna być ponad wszystkim. Naszym obowiązkiem patriotycznym jest zapobiec kolejnym niepotrzebnym śmierciom, jak ta Orlando Zapaty Tamayo. Pańscy rzecznicy usprawiedliwiają prześladowania nas tym, że jesteśmy najemnikami. Oświadczam Panu, że żaden najemnik nie ginie dobrowolnie za swoją ojczyznę jak Zapata.”

Guillermo Fariñas (1962)

list skierowany do prezydenta Raúla Castro Źródło: Kuba: Oczy Guillermo Farinasa, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2010 http://wyborcza.pl/1,76498,8198504,Kuba__Oczy_Guillermo_Farinasa.html?as=2&startsz=x#ixzz0vcakq9Cd

O ojczyźnie

„Wbrew rachubom gangsterów z Wall Street, wbrew barbarzyńskim i pozbawionym wszelkiej godności i kultury amerykańskich, zachodnioniemieckich, titowskich i madryckich szczekaczek radiowych mocniej niż kiedykolwiek zwarły się wokół Związku Radzieckiego, wokół KPZR szeregi wszystkich wolnych narodów, wszystkich ludzi miłujących pokój.”

Edward Ochab (1906–1989) polski działacz komunistyczny, przewodniczący Rady Państwa

po śmierci Stalina.
Źródło: Wojciech Roszkowski, „Najnowsza historia Polski 1914–1993” t. 2, Warszawa 1995, s. 263.

O ludziach, O pokoju, O historii

„Obrzydliwe zakłamanie reżimu, który sądzi Kasznicę i jego kolegów, gdy innych wodzów tegoż ruchu faszystowskiego w Polsce przedwojennej za to, że zgodzili się służyć reżimowi, obdarza – jak B. Piaseckiego – prawem działalności politycznej przy swym boku, krępuje moje pióro: nie chciałbym w żadnym razie utożsamić się z cynicznymi oskarżycielami Kasznicy. Ale wobec perfidnego zużytkowywania zeznań oskarżonych w kierunku tworzenia kłamliwej wersji o jedności podziemia polskiego z NSZ, konieczne jest jak najbardziej stanowcze zaprzeczenie temu kłamstwu. NSZ tak samo, jak komuniści, i z podobnych powodów, zostali postawieni poza nawias Polski Podziemnej. Polska Podziemna przyjęła zasady demokracji i postępu społecznego i położyła je jako fundament niepodległości. NSZ wyznawał ideologię faszystowską, wrogą demokracji i postępowi społecznemu, komunizm niósł uzależnienie Polski od Rosji i metody polityczne tak bliźniaczo podobne do faszystowskich, że również nie mógł się znaleźć w organizacji, która kierowała walką narodu polskiego w czasie tej wojny.”

Zygmunt Zaremba (1895–1967) polityk polski

chodzi o Stanisława Kasznicę, komendanta głównego NSZ skazanego na karę śmierci przez stalinowski sąd w 1948 r. Źródło: Polska nie będzie się wstydzić swojego Podziemia, „Światło”, zeszyt 3-4, kwiecień 1948 http://lewicowo.pl/polska-nie-bedzie-sie-wstydzic-swojego-podziemia/

O wojnie, O kłamstwie, O karze, O demokracji

„Martwy wróg zawsze pachnie przyjemnie.”

Karol IX Walezjusz (1550–1574) król Francji

cytat autorstwa rzymskiego cesarza Witeliusza z I w., Karol zacytował go na wieść o śmierci Coligny’ego w rzezi hugenotów, przekreślając łączącą ich wcześniej przyjaźń
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, op. cit., s. 133.

O kobietach, O przyjaźni, O historii

„Jeśli nie chcesz być zapomnianym szybko po śmierci, albo zaraz pisz rzeczy warte przeczytania, albo czyń rzeczy warte opisania.”

Benjamin Franklin (1706–1790) amerykański polityk, uczony i filozof

„To, co dostajemy od rodziców w prezencie na swoje urodziny, to ładnie opakowane nasiono śmierci, które musimy przez całe życie podlewać, żeby wreszcie zakwitło najbrzydszym i najbardziej śmierdzącym kwiatem.”

Krzysztof Varga książka Nagrobek z lastryko

Nagrobek z lastryko

O życiu, O urodzinach, O rodzicach

„Istnieją rzeczy gorsze niż rany i śmierć. Jeśli twój duch i twoja dusza ulegną nieodwracalnemu zniszczeniu, co ci przyjdzie z tego, że nadal możesz reagować na bodźce, oddychać, wydalać i spełniać wszystkie inne funkcje istot żywych?”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro 5: Gorączka

O duszy

„Niezawodnym końcem wszelkiego bólu i wszelkiej wrażliwości na ból jest śmierć.”

Johann Gottlieb Fichte (1762–1814) niemiecki filozof

O bólu

„Poezja skradnie mi moją śmierć.”

René Char (1907–1988)

„Jeśli wojownicy dżihadu obawialiby się konsekwencji ataku, bojąc się o ofiary cywilne czy śmierć współwyznawców, presja na najeźdźcę byłaby niemożliwa.”

Ajman az-Zawahiri (1951)

Źródło: Michał Ziemowit Buśko, Al-Kaida po Bin Ladenie a przywództwo Zawahiriego, bliskiwschod.pl, 15 października 2011 http://www.bliskiwschod.pl/1318684987,0,al-kaida-po-bin-ladenie-a-przywodztwo-zawahiriego

„Była to masakra. Tak się miażdży insekty między palcami. Aż do początku drugiej ćwierci knota, kiedy to włączył się Żelazny Generał. Wówczas masakra trwała dalej – odwróciły się natomiast gradienty śmierci.”

Jacek Dukaj (1974) pisarz polski

Ruch generała

„Oskarżam cię o niszczenie Kościoła! Śmierć Soborowi Watykańskiemu II!”

Juan Fernández Krohn (1950)

do papieża w czasie zamachu na papieża Jana Pawła II w maju 1982. Źródło: Katarzyna Wiśniewska, Tajemnica zamachu w Fatimie, wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,76842,5820952,Tajemnica_zamachu_w_Fatimie.html, 17 października 2008.

O tajemnicy, O czasie

„Wszyscy trafimy do nieba. Van Dyck też tam będzie.”

Thomas Gainsborough (1727–1788) malarz angielski

Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 191.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Podczas tej wojny, której wyrafinowane i zmotoryzowane barbarzyństwo schwyciło ludzkość za gardło – ujawniło się, jak niezbędnymi elementami dalszego rozwoju Europy i świata jest i miłość i nienawiść, wola życia i pogarda śmierci. Miłość wolność i nienawiść do wroga. Wola życia pełnowartościowego i pogarda śmierci w walce o najwyższe wartości życia. Bez tego cywilizacji grozi zagłada.”

Alfred Lampe (1900–1943)

Myśli o nowej Polsce (1948)

O miłości, O nienawiści, O wojnie, O wolności

„Mój czas wpisany jest pomiędzy niepamięć moich narodzin a niewiadomą śmierci. Nieuchronnie napawa mnie lękiem przed nieistnieniem fizycznym. Tak, jak nie sposób oderwać mnie od mojego ciała w znaczeniu anatomicznym – oglądanym od zewnątrz, tak i nie jest możliwe, abym mogła oderwać się od swojego ciała w znaczeniu fizycznym – oglądanym z zewnątrz.”

Irena Nawrot (1960)

credo artystki. Źródło: katalog wystawy Kobieta o kobiecie, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała, 1996, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_nawrot_irena

O kobietach, O narodzinach, O czasie

„Nasz umysł pozwala nadać jakimś książkom status nieśmiertelności. Ale tymczasowej. Ta nieśmiertelność znika, kiedy znikają konkretne umysły, które ją stwarzają. Nasza śmierć kończy nieśmiertelność tych książek. Jesteśmy przerażającymi istotami. W środku, w umyśle jesteśmy nieśmiertelni, możemy trwać, przenosić się w czasie i przestrzeni, jak nam się podoba. (…) to jest przerażające, żeby istoty, które mogą tak swobodnie przenosić się w czasach i przestrzeniach, bo nie ma tylko jednego czasu i tylko jednej przestrzeni, ot tak znikały.”

Dariusz Suska (1968)

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O książkach, O czasie

„Wtedy po raz pierwszy zastosowano nagłą śmierć całego zespołu.”

Dariusz Szpakowski (1951) polski dziennikarz sportowy

Źródło: TVP

„Ludzie, którzy wierzą, że płód to człowiek, jakoś też zwykle są za karą śmierci. A jak można być pro-life, jeśli jest się za zabijaniem innych istot ludzkich? Po drugie, ochrona życia nie obejmuje dla nich ani opieki nad ciężarną, ani opieki poporodowej. A już na pewno nie obchodzi ich urodzone już dziecko, bo sprzeciwiają się zasiłkom dla samotnych matek. W modelu surowego ojca zakaz aborcji oznacza utrzymanie męskiej dominacji nad reprodukcją.”

George Lakoff (1941) językoznawca amerykański

Źródło: rozmowa Katarzyny Wężyk, Prawica wojuje na słoniach, „Gazeta Wyborcza”, 23–24 sierpnia 2014.

O dzieciach, O ludziach, O karze, O matce

„Wiele jest śmierci. Śmierć z wyroku losu,
Śmierć niewybredna od gromu, pomoru
Zdaje się gorsza od męczeńskich stosów,
Bowiem człowieka – pozbawia wyboru.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Ararat, 1988

O losie

„Poeta robi z siebie jasnowidza przez długie, bezmierne i wyrozumowane rozregulowanie wszystkich zmysłów. Wszystkie postacie miłości, cierpienia, szaleństwa; sam znajduje i wyczerpuje wszelkie trucizny, aby zachować z nich kwintesencję. Niewysłowiona tortura, do której potrzeba mu całej wiary, całej nadludzkiej siły i od której staje się wielkim chorym, wielkim przestępcą, wielkim potępionym – i najwyższym Mędrcem! – Bo dochodzi do nieznanego! Kultywował przecież swoją duszę bardziej niż ktokolwiek inny! Dochodzi do nieznanego i kiedy, oszalały, traci na koniec rozeznanie swoich wizji, wtedy je zobaczył! Niech się na śmierć zamęczy skacząc przez rzeczy niesłychane i nie nazwane; przyjdą inni straszliwi pracownicy; zaczną od horyzontów, gdzie tamten stracił siły.”

Arthur Rimbaud (1854–1891) francuski poeta

Listy
Źródło: II List Jasnowidza (do Paula Demeny), 15 maja 1871

O wierze, O zachowaniu, O duszy, O sile

„W każdym mieście, kiedy odbywała się akcja, całe getto bywało otoczone przez motłoch, który urządzał formalne polowanie na Żydów (…). Ilu Żydów w ten sposób zginęło? Niezliczona ilość, bo w najlepszym wypadku zabierali Żydom pieniądze i nie doprowadzali do żandarmerii, ale przecież to i tak było równoznaczne z wyrokiem śmierci. Co ma zrobić Żyd bez pieniędzy? Co najwyżej samemu dojść do żandarma i poprosić o kulę.
Tłum, bezimienny tłum solidarnie w ten sposób postępował. (…) Czy należy stąd wyciągać wniosek co do ogółu? Czy należy wykonać statystykę dobrych uczynków w porównaniu ze złymi? Nie, to nie jest ważne. Toć sam Najwyższy Bóg zajął stanowisko w Starym Testamencie, że jeśli w mieście okaże się dziesięciu sprawiedliwych, to miasta nie zburzy. Prawdopodobnie i w Warszawie znajdzie się również dziesięciu sprawiedliwych (…), tak że ludność polska może spokojnie spać po nocach, nic im nie grozi, a ten, co zrabował, to ma i będzie mieć nadal.”

Calek Perechodnik (1916–1944)

Spowiedź (1943)

O pieniądzach, O Bogu, O nocy

„Śmierci nie znamy osobiście –
Jak dotąd – umierali inni…
Jeśli to piekło jest, lub czyściec –
Niebu nic nie jesteśmy winni.”

Jacek Kaczmarski (1957–2004) polski bard, poeta i prozaik

Źródło: Weterani, 1997

O piekle

„To nie był Francuz, prawda?”

Paul Doumer (1857–1932) prezydent Francji

wypowiedziane po odzyskaniu świadomości, którą stracił podczas zamachu.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 146.

O ludziach, O prawdzie, O książkach, O wiedzę

„W obliczu śmierci nie ma sprytnych, nie ma odważnych. Straszy brak uzyskania drugiej szansy!”

O.S.T.R. (1980) raper polski

Źródło: 1 na 100

„Jest w nas jednocześnie życie i śmierć, jawa i sen, młodość i starość – wzajemnie się zmieniają.”

Heraklit z Efezu (-535) filozof antyczny

O życiu, O starości, O snach

„Nie jesteś winna temu, że jesteś dla twojego kochanka tym, czym były dla niego te chwile, kiedy, przed śmiercią babki, rozmawiał z nią tak, jak patrzy się na jabłka wiszące zimą na jabłonce?”

Piotr Siwecki (1971)

Naiwność

O kochankach, O zimie

„Człowiek zawsze powinien zwracać uwagę na to, jaki jest w stosunku do swoich najbliższych. Śmierć ukochanej osoby pobudza sumienie do robienia rachunku i jeżeli wypadnie on niekorzystnie, ogarniają nas dotkliwie dręczące wyrzuty. A żaden wyrzut nie jest tak gorzki, jak ten, który przychodzi za późno.”

Karol Dickens książka Oliver Twist

Oliver Twist (Przygody Oliwera Twista; 1839)

„E tam, skorzystamy. Składamy propozycję, ale to nie my będziemy pisać konkretne artykuły (…). Chcemy skasowania kar za błahe przestępstwa, dla skazanych za grzywny, alimenty (…). W Polsce dawno nie było amnestii. Ktoś w końcu musiał zgłosić taki projekt.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

o projekcie amnestii z okazji śmierci Jana Pawła II, która według dziennikarzy objęłaby m.in. polityków Samoobrony. Źródło: Samoobrona chce samoamnestii, wyborcza.pl, 11 maja 2005 http://wyborcza.pl/1,75478,2699922.html

„Tak bardzo boimy się mówić o śmierci, że pozwalamy ludziom umierać po cichu. Powinno się o tym mówić publicznie.”

Javier Bardem (1969) hiszpański aktor

„Zda się żyjąc, że przyrasta wieku, a codzień go znacznie ubywa; bo im dalej w lata idziemy, tem się coraz bliżej śmierci przymykamy.”

Wespazjan Kochowski (1633–1700) polski historyk i poeta

Źródło: Wespazjan Kochowski, Psalm XVII, w Psalmodya polska, Kraków 1859.

O wieku

„Mamy w tym czasie bardziej niż kiedykolwiek indziej uświadamiać sobie fakt, że męka i śmierć Jezusa to nie tylko wydarzenie historyczne, sprzed dwudziestu wieków, ale rzeczywistość – trwająca. Dziś również Chrystus jest wydawany na śmierć na mękę, dziś także cierpi i umiera. Bo jak pisał wielki myśliciel francuski Blaise Pascal: „Konanie Jezusa trwać będzie, aż do skończenia świata”. Naszym wielkopostnym zadaniem jest odkrywać wszystkie te miejsca w których kona Jezus dziś. Mamy rozpoznać – Najmilsi – wszystkie miejsca w naszym życiu osobistym, w życiu innych ludzi, w życiu tego miasta i świata w który Pan Jezus kona dziś, wołając: „Boże, mój Boże, czemuś mnie opuścił!?”. Naszym zadaniem jest te miejsca rozpoznać i nazwać po imieniu, a następnie Jezusa cierpiącego przygarnąć do serca, by uczynić Jego mękę lżejszą krótszą i łatwiejszą do zniesienia.”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w katedrze płockiej podczas mszy Środy Popielcowej, 6 lutego 2008

O Bogu, O ludziach, O rzeczywostości, O cierpieniu

„I nad czymże się znowu tak zamyślił?”

Pierre Curie (1859–1906) fizyk francuski, noblista

ojciec Piotra Curie, po wiadomości o śmierci syna.
Źródło: Ève Curie, Maria Curie

„Zostałam skazana na śmierć. Powinnam umrzeć za to, że zabiłam tamtych ludzi.”

Aileen Wuornos (1956–2002) amerykańska seryjna morderczyni

Źródło: wywiad dla ABC, luty 2001, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, op. cit., s. 166

O ludziach

„Pierwszy rok po zachłyśnięciu się Oli był dla mnie dramatyczny, wówczas byłam bardziej z Olą, w jej świecie niż w rzeczywistości. Zawodowy świat istniał, bo musiał, ze względu na moje zobowiązania, przez co również byłam obwiniana, że jestem bezduszną matką, która pomimo ciężkiego stanu dziecka gra w teatrze, kinie. Bez tego moja psychika nie wytrzymałaby skomasowania tragicznych przeżyć, niczym niezapowiedzianej śmierci męża Jacka, chwilę czasu później tragedii z Olą… Trzy lata temu po raz pierwszy opuściłam ją na trzy tygodnie, kiedy wyjechałam do Paryża, gdzie dojechała do mnie druga córka Mania. Mania jest bardzo czuła, opiekuńcza i wrażliwa wobec Oli. Żyje jak dziecko na tyle normalnie, na ile z taką siostrą i toczącym się wokół niej życiem uda się żyć.”

Ewa Błaszczyk (1955) polska aktorka

Źródło: „Przewodnik Katolicki”, 22 lutego 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/przeczytac.htm

O dzieciach, O świecie, O grach, O matce

„Ja byłem adwokatem z dobrą marką i broniłem setki przestępców.”

Jan Widacki (1948) polski prawnik i dyplomata

Źródło: Widacki: Śmierć Pyjasa to był wypadek, dziennik.pl, 19 lipca 2008 http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/78436,widacki-smierc-pyjasa-to-byl-wypadek.html

„Ktokolwiek odważył się podważyć wagę dolara, czy to Japonia w przeszłości czy Unia Europejska obecnie, dostał srogą nauczkę. Przed śmiercią Imperium popełni samobójstwo, wraz z którym zabierze do grobu setki milionów żyć na całym świecie, ponieważ Stany są naznaczone piętnem Armagedonu.”

Dimitri Kitsikis (1935)

Źródło: Mateusz Piskorski, Nowe centrum świata, geopolityka.org, 2 czerwca 2012 http://www.geopolityka.org/wywiady/1501-nowe-centrum-swiata

O samobójstwie, O przeszłości

„Ten obraz mówi wszystko. Nie można oprzeć się jego mocy.”

Léon Zitrone (1914–1995)

relacjonując żałobę po Mao Zedongu w Chińskiej Republice Ludowej na kanale TF1.
Źródło: Claude Quetel, Długa śmierć Mao w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 107.

Obraz

„Kiedy pytają nas: „Dobrze, powiedzcie, jaka jest wasza wizja? Jaka jest Polska w waszych snach, waszych marzeniach?”, to przecież ta odpowiedź jest zawsze najprostsza z możliwych. To nie jest szczegółowy plan jak każdemu Polakowi ułożyć jego życie od kołyski przez łóżko, Kościół do śmierci. Nie. Ludzie sobie będą sami w Polsce układali swój plan na swoje życie.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

Źródło: przemówienie podczas kongresu Platformy Obywatelskiej, Chorzów, 29 czerwca 2013

O życiu, O ludziach, O snach

„Życie jest jak płomień, który piecze, a śmierć jest ciemną wodą zapomnienia.”

Mika Waltari (1908–1979) pisarz fiński

O życiu, O piekle, O wodzie

„Poprawa życia ziemskiego ludzkości - likwidacja ubóstwa i wojen - jest zapewne wielką naturalną wartością, a zainteresowanie nim jest postawą chwalebną i moralną. Ale czy Chrystus przyszedł właśnie po to, czy po to druga Osoba Boska przybrała naturę ludzką? Czymże jest wszelka zewnętrzna poprawa życia ludzkiego wobec faktu, iż człowiekowi daje się przez chrzest święty nową zasadę życia, która otwiera mu możliwość uświęcenia, glorificatio Boga i zbawienie wieczne dzięki śmierci Chrystusa na krzyżu? Świat, w którym nie byłoby już ubóstwa i wojen, a nawet chorób - świat bez cierpień fizycznych i psychicznych, w którym jednak nikt nie ugiąłby kolan przed Chrystusem, w którym nie modlono by się do Boga - nie miałby ani przez moment prawa istnieć i byłby godny zapaść w nicość.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Spustoszona winnica
Źródło: s. 163, 164

O Bogu, O świecie, O naturze, O cierpieniu

„Na pewno śmierć Jerzego Kukuczki miała tu jakieś duże znaczenie. Potrzebowałem tych kilkunastu lat, żeby sobie zrekonstruować psychikę. Utraciłem wiarę w to, że ja przeżyję w tych górach. Brakowało mi też trochę celów, motywacji.
Tą decyzję ułatwiły zmiany społeczno-polityczne w Polsce. Nasz system organizacji wypraw się całkowicie rozsypał. Był to system oparty na absurdach komuny, całkowicie irracjonalny, ale jakoś działał. Nie było tak łatwo znaleźć się w nowej rzeczywistości. Wszystko się rozsypało i spowodowało, że ludzie z przyczyn czysto życiowych odeszli od dyscypliny. Pojawiają się realia życia: rodzina, puste garnki i coś trzeba do tych garnków włożyć, Himalaje schodzą siłą rzeczy na dalszy plan.”

Artur Hajzer (1962–2013) polski alpinista i himalaista

o wycofaniu się z himalaizmu w 1989 roku Źródło: Jakub Karp, Góra to zadanie - wywiad z Arturem Hajzerem, cz. 1 http://forumextremum.pl/wywiady/gora-to-zadanie-wywiad-artur-hajzer-cz1.html, forumextremum.pl, 10 czerwca 2013

O ludziach, O rodzinie, O wierze, O górach

„Barbara Blida żyłaby, gdyby nie państwo PiS. Gdyby nie patologiczny mechanizm wiodący od góry do dołu. Na górze mieliśmy ludzi, którzy wierzyli w „układ” i którzy wierzyli, że jak „układ” pokażą Polakom, to Polacy ich pokochają.”

Ryszard Kalisz (1957) polski polityk

w raporcie komisji śledczej badającej śmierć Barbary Blidy.
Źródło: Agnieszka Kublik, Wojciech Czuchnowski, PiS, układ i śmierć Barbary Blidy, „Gazeta Wyborcza”, 15 czerwca 2011

O ludziach

„Wszystko, co nie jest miłością, jest śmiercią.”

Stefan Napierski (1899–1940) polski poeta, tłumacz i eseista

„Dziękuję, nie piję. Dziękuję, nie palę.”

Henri Landru (1869–1922)

gdy zaproponowano, zgodnie z tradycją, rum, a następnie papierosa jak ostatnią przyjemność przed egzekucją.
25 lutego 1922
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 283.

O ludziach, O przyjemności, O książkach, O piciu

„Kilka dni przed śmiercią mąż chciał zaprosić do domu księdza, chciał przyjąć ostatnie namaszczenie. Odkładałam to, bo nie sądziłam, że śmierć będzie tak blisko… Nie zdążyłam… Od kilku dni szeptał do mnie, że umiera, i robił wtedy znak krzyża. Mąż dobrze żył z Kościołem, czytał Pismo Święte.”

Czesław Kiszczak (1925–2015) polski wojskowy i polityk

wyznania Marii Kiszczak po śmierci męża. Źródło: Kiszczak konając zrobił znak krzyża http://www.se.pl/wiadomosci/polityka/kiszczak-konajac-zrobi-znak-krzyza_724104.html, „Superexpress”, 7 listopada 2015

O domu, O czytaniu

„Dotyk stwarza ogromne możliwości,
również dydaktyczne.
Klapsy miłości uczą jak żyć,
klapsy śmierci przywracają spokój i opamiętanie.”

Marcin Rozynek (1971) polski wokalista rockowy

„Kochankowie nie mogą żyć jedno bez drugiego, w rozłączeniu, nie jest to życie ani śmierć, ale życie i śmierć razem.”

Joseph Bédier (1864–1938) francuski pisarz

O życiu, O kochankach

„Niech żyje król!”

Włado Czernozemski (1897–1934)

dokonując zamachu
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 16.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Teraz nie śmierć
to jakiś głos
odległym blaskiem
w tę rozjaśnioną noc
i między przestrzeń a morze”

Gunnar Björling (1887–1960)

Źródło: ***, tłum. Piotr Bukowski

O morzu, O nocy, Odległy

„Nikt […] nie zaszkodził Piłsudskiemu bardziej za życia i po śmierci. Za życia – swym swoistym pojmowaniem i niewątpliwym przejaskrawieniem intencji marszałka, a po śmierci […] pośpiesznym wydaniem […] książki Strzępy meldunków.”

Marian Romeyko (1897–1970) wojskowy polski, pilot

o Felicjanie Sławoju Składkowskim
Źródło: Paweł Wieczorkiewicz, Felicjan Sławoj Składkowski [w:] Andrzej Szwarc, Marek Urbański, Paweł Wieczorkiewicz, 100 postaci, które tworzyły historię Polski, wyd. Świat Książki, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2000, ISBN 837311288X, s. 383.

O książkach, O świecie, O historii

„W wojnie powinno o coś chodzić, o coś dla całego społeczeństwa, mam nadzieję, a tutaj chodzi ciągle o interes partyjny i to jest walka na śmierć i życie. Mówią: musimy zwyciężyć, no, jakimi metodami przepraszam, jesteśmy ludźmi, a nie zwierzętami.”

Tadeusz Pieronek (1934–2018) polski duchowny katolicki, biskup

uznając pisowską demonstrację 10 kwietnia 2011 pod Pałacem Prezydenckim za element wojny domowej prowadzonej przez Jarosława Kaczyńskiego. Źródło: radiozet.pl, 12 kwietnia 2011 http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/bp-Tadeusz-Pieronek3

O życiu, O wojnie, O zwierzętach, O walce

„To struktury niesprawiedliwości społecznej zadają powolną śmierć naszym ubogim.”

Oscar Romero (1917–1980) salwadorski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: Artur Domosławski, Święty pęknięty, „Polityka” nr 14 (3003), 1–7 kwietnia 2015, s. 63.

„Nie istnieje coś takiego jak uniwersalne niebo, do którego wszyscy wędrują po śmierci. Niebo jest tym, czym człowiek chce je widzieć. I można je odnaleźć w najmniej oczekiwanych miejscach.”

Jodi Picoult (1966)

Deszczowa noc (1996)

„Odmiana jest rozkoszą duszy, stąd trudno wierzyć, by dopiero ciche tchnienie oznaczało śmierć.”

Jacek Dehnel (1980) poeta polski

O duszy

„Dyskusja o karze śmierci w czasie kampanii samorządowej to szukanie nienawiści i zawiści zamiast kooperacji i współpracy.”

Waldemar Pawlak (1959) polski polityk ludowy, premier RP

podczas konferencji prasowej PSL w Sejmie.

O karze, O czasie, O współpracy

„Każde narodziny człowieka są początkiem świata, ale żadna śmierć nie jest jego końcem.”

Władysław Grzeszczyk (1935) polski aforysta

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 174.

O narodzinach

„Król był chory. Ktokolwiek pisze o Franciszku II, nie może zacząć inaczej. Król był znowu chory. A jeśli nawet niezupełnie chory, to w stanie dotkliwej hipochondrii. Jedno tylko trzyma tego cherlawego i histerycznego piętnastolatka przy życiu: starsza o dwa lata namiętna i piękna żona, na którą rzuca się nawet publicznie – co budzi powszechny niesmak – we frenetycznych uniesieniach. Nie mając czym, stara się jej zaimponować choćby okrucieństwem. Organizuje tortury, egzekucje. Patrząc na męczonych i unicestwianych czuje się nareszcie, jako pan życia i śmierci, choć przez chwilę silny. Ona przygląda się krwawym widowiskom z zimnym dystansem. Podniecają ją równie mało, o miłosne paroksyzmy nieletniego męża. Robi jednak dobrą minę do złej gry, bo wie, czego chce – być królową Francji, i manipulując tym zaślinionym szczeniakiem, uzyskać realną, pełną władzę w najpotężniejszym królestwie Europy. Niestety, marzenia rozwiewają się. Król jest hipochondrykiem, tchórzem i fantastą – ale jest też naprawdę chory. Znowu chory. Umiera 5 grudnia 1560 roku, nie ukończywszy siedemnastu lat. Dla Marii Stuart jest to cios straszliwy. Nie, nie o uczucia chodzi – tych nigdy nie było.”

Franciszek II Walezjusz (1544–1560) król Francji

Źródło: Ludwik Stomma, Tadeusz Dominik, Kobiet czar…, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa 2000, ISBN 8371631537, s. 111.

O kobietach, O marzeniach, O emocjach

„Najenergiczniejszy człowiek potrzebuje, by go ktoś kochał. Inaczej czuje w sobie śmierć i jego energia zwraca się przeciw życiu.”

Henryk Sienkiewicz książka Rodzina Połanieckich

Rodzina Połanieckich

Kochać się

„Śmierć może zmienić ciało, ale nie serce.”

Jeanette Winterson (1959) ang. pisarka

Wolność na jedną noc

Serce

„Przykazaniem chrześcijan jest posłuszeństwo dla władzy, nie zaś jej sprawowanie albo wykonywanie jej funkcji, jak np. skazywanie niektórych ludzi na śmierć czy ścinanie złoczyńców. Nie przystało to bowiem chrześcijaninowi, który winien być miłosierny, a mianowicie odpuszczać siedemdziesiąt siedmiokroć, podczas gdy władza nie może znać miłosierdzia i nikomu ani razu przebaczać, ale ma karać stosownie do wagi przestępstwa.”

Grzegorz Paweł z Brzezin (1525–1591)

Przeciwko zdaniu o wojnie Jakuba Paleologa (1572)
Źródło: s. 137-138.

O ludziach

„Czasem łatwiej wyobrazić sobie własną śmierć niż dalsze życie.”

Grzegorz Strumyk (1958)

Łzy

O życiu, O czasie

„Śmierć nas pojednała, pogrzeb pary prezydenckiej nas dzieli.”

Bogdan Borusewicz (1949) polski polityk i działacz związkowy

Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/12690,1652356,0,1,8222smierc-nas-pojednala--pogrzeb-dzieli8221,wiadomosc.html z 15 kwietnia 2010 r.

„Za to, że Kain zabił swego brata, zazdroszcząc mu boskiej przychylności, Bóg nie ukarał go śmiercią, tylko wygnaniem z ziemi ornej. Tym samym zmusił go do poszukiwania innego sposobu na życie. Tak więc, po początkowej włóczędze, Kain założył pierwsze miasto. Odtąd zaczęło stanowić ono środek świata. Wokół niego wszystko zaczęło się obracać. Wszystko zaczynało jemu służyć. Zrodzone z bratobójstwa i gwałtu wywartego na naturze – począwszy od odłamania pierwszej gałęzi, służącej za ochronę przed deszczem i wiatrem – powstało by zakończyć historię naturalną i ustanowić symbol ludzkiej wiedzy.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Architectura pictura – „Pogranicza” Nr 3/2000

O życiu, O Bogu, O historii, O poszukiwaniu

„Na świecie istnieją tylko dwie piękne rzeczy: miłość i śmierć.”

Giacomo Leopardi (1798–1837) włoski filozof i poeta

O miłości

„Dochody Matki Teresy były takie, że mogła z powodzeniem wyposażyć kilka pierwszorzędnych klinik w Bengalu (ogółem prowadziła 600 misji w 123 krajach). To była świadoma decyzja, by tego nie robić i w zamian zakładać dobroczynne placówki, które natychmiast stałyby się celem pozwów sądowych, gdyby były placówkami służby zdrowia. Celem nie było uczciwe niesienie ulgi w cierpieniu, lecz kult śmierci, bólu i pokornego poddania się losowi.”

Matka Teresa z Kalkuty (1910–1997) katolicka siostra zakonna

Autorzy: Serge Larivée, Geneviève Chénard, Święta raczej nie święta, Policymic.com, Stuff. co. nz, tłum. „Forum”, 18 marca 2013.
O Matce Teresie

O matce, O decyzjach, O cierpieniu

„Uwolnijmy Rzymian od ich długiego niepokoju, skoro twierdzą, iż zbyt długo jest czekać na śmierć starego człowieka.”

Hannibal (-247–-183 p. n. e.) kartagiński dowódca wojskowy

słowa przypisywane Hannibalowi przed śmiercią samobójczą.

O czekaniu

„Celem naszej wędrówki jest śmierć (…).”

Michel de Montaigne książka Próby

Próby (1580)

„Bóg ma władzę stwarzania i niszczenia, dawania życia i zadawania śmierci (…) Tę samą władzę mają królowie. Tworzą i unicestwiają swoich poddanych, dysponują życiem i śmiercią, kierują wszystkimi sprawami, przed nikim innym nie są odpowiedzialni, jak tylko przed samym Bogiem. Mogą postępować ze swoimi poddanymi jak z figurami szachowymi.”

Jakub I Stuart (1566–1625) król Anglii i Szkocji

God hath power to create or destroy, make war or unmake at his pleasure, to give life or send death, (…) And the like power have kings: they make and unmake their subjects, they have power of raising and casting down, of life and of death, judges over all their subjects and in all causes and yet accountable to none but God only. They have power to exalt low things and abase high things, and make of their subjects, like men at the chess. (ang.) Źródło: Speeches to Parliament (1609), cyt. za: Steven Kreis, Lectures on Early Modern European History, The History Guide, 2004 http://www.historyguide.org/earlymod/james1609.html

O Bogu

„Sadyści wymyślili sobie nową rozrywkę. Przy dwudziestostopniowym mrozie trzymali młode nagie kobiety na dworze, nie wpuszczali ich do komór gazowych. Mężczyźni i starsze kobiety byli już zagazowani, ale te młode dziewczęta, na wpół zamarznięte, stały boso na śniegu i mrozie, dygotały, płakały, tuliły się do siebie nawzajem, na próżno błagając, żeby je wpuszczono do „ciepłego” pomieszczenia, gdzie czekała je śmierć.”

Jechiel Rajchman (1914–2004)

Ocalałem z Treblinki
Źródło: s. 60

O kobietach, O mężczyznach, O czekaniu, O płaczu

„Śmierć przez się nie jest straszliwa,
Choć ją tak człowiek nazywa,
A jej całe udręczenie
Jest głupstwo i uprzedzenie.”

Jakub Jasiński (1759–1794) polski poeta i generał

„Cieszę się, że udało się zabić Osamę ben Ladena.”

Angela Merkel (1954) niemiecka polityk

Źródło: Skarga przeciw Merkel za wypowiedź o śmierci ben Ladena http://wyborcza.pl/1,75248,9553239,Skarga_przeciw_Merkel_za_wypowiedz_o_smierci_ben_Ladena.html#ixzz1LbUDjPrk, wyborcza.pl, 6 maja 2011

„Nie chodzi o to, że trzeba przestać żyć, tato. Tylko że trzeba umrzeć, żeby skończyć z tym gównem. […] Ale na tym zasranym świecie wszystko, co dobre, jest albo na receptę, albo wyprzedane, albo osiąga taką cenę, że trzeba zapłacić duszą, żeby poczuć smak. Życie to restauracja, na którą Cię nie stać. Śmierć to rachunek za jedzenie, którego nie zdążyłeś nawet skosztować. Zamawiasz więc najdroższą rzecz w karcie, bo przecież i tak odchodzisz, prawda? Może zdążysz złapać chociaż kęs.”

Jo Nesbø książka Upiory

Upiory (2011)

O życiu, O prawdzie, O jedzeniu, O duszy

„Śmierć jeno przemierza świat, podobnie jak dwaj wierni druhowie, którzy razem przemierzają morza; jeden zawsze będzie żyć w drugim. Zniewoleni miłością, żyją w tym co wszechobecne. W owym boskim zwierciadle widzą się twarzą w twarz, wolni i nieskalani. Wielka to dla nich pociecha bo choć rzec można, że z tego świata odeszli, to ich przyjaźń wciąż trwa, ponieważ jest nieśmiertelna.”

William Penn (1644–1718)

Źródło: Owoce samotności

O przyjaźni, O świecie, O odejściu, O samotności

„Nawet w przypadku stracenia osoby skazanej na śmierć państwo nie rozporządza prawem tej osoby do życia. Organowi państwowemu pozostaje tylko pozbawić ją dobra, jakim jest życie, tytułem ekspiacji – po tym, jak przez swoją zbrodnię sama odebrała sobie prawo do życia.”

Pius XII (1876–1958) papież

przemówienie do neurologów z 14 września 1952.
Źródło: AAS, 1952, s. 779 i nast.

O życiu

„Nie można uchwycić ani piękna, ani śmierci, bo to coś Niewyrażalnego. Jedynie mit może je pojąć, choć nie musi koniecznie być antyczny – liczy się tylko jego natura: zdarza się, że rodzi się we współczesności, ponieważ mit istnieje poza czasem.”

Marilyn Monroe (1926–1962) aktorka amerykańska

O naturze, O czasie

„Ponieważ roztoczenie opieki lekarskiej nad starym człowiekiem w ostatnich 6 miesiącach jego życia kosztuje ubezpieczalnię tyle, ile opieka medyczna nad tym człowiekiem przez cały wcześniejszy okres jego życia, to naturalnym odruchem jest dążenie do skrócenia tego najkosztowniejszego okresu do minimum, a najlepiej – do wyeliminowania go w ogóle. Propaganda eutanazji, jako „dobrej śmierci”, oczywiście „na żądanie” samego zainteresowanego, pozwala zachować pozory, skrywające tę brutalną, ekonomiczną konieczność.”

Stanisław Michalkiewicz (1947) polski pisarz i publicysta

Źródło: Dobry „zły” liberalizm, Warszawa 2005

O zachowaniu

„Wypadłem przez okno. Z drugiego piętra. Próbowałem dostać się na dach, chwyciłem za rynnę, no i straciłem równowagę. Wylądowałem pomiędzy balustradą a starą pralką, którą ktoś zostawił przed domem. Wiesz, kiedy człowiek jest młody, nie myśli zbyt wiele o śmierci, nie odczuwa strachu. Ten wypadek dał mi nauczkę: pora zwolnić tempo i zacząć doceniać urodę życia. Wyobraź sobie – leżałem w szpitalu i nie mogłem się ruszać. Opiekowały się mną cztery pielęgniarki. Przez cały czas dręczył mnie potworny ból. Złamałem cztery kręgi, trzy żebra i nieomal uszkodziłem rdzeń kręgowy. Lekarze naprawdę myśleli, że z tego nie wyjdę. Cała moja godność gdzieś się ulotniła. Tkwiłem bezwładnie na łóżku, wszystko robili za mnie, było to naprawdę upokarzające. Kiedy zaś już odzyskałem siły, przekonałem się, ile przyjemności daje życie. Dopiero wtedy byłem w stanie docenić, jak wspaniale jest po prostu móc wyjść na spacer. Dzięki temu doświadczeniu zyskałem pewnego rodzaju dojrzałość, którą – jak mi się wydaje – mogłem później obdarzyć Legolasa. Naprawdę miałem szczęście. Miałem dużo, dużo szczęścia.”

Orlando Bloom (1977) angielski aktor

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=12826

O życiu, O bólu, O szczęściu, O przyjemności

„Kolejna rzecz, którą mówi się po czyjejś śmierci, na ogół do współmałżonka, który przeżył. „Słuchaj, jeśli jest cokolwiek, co mogę zrobić – nie krępuj się, po prostu pytaj”. I co zrobisz, zmartwychwstanie? Wiecie co należy powiedzieć takiemu gościowi? „O, świetnie, wpadnij w weekend, możesz pomalować garaż. I weź jakieś uszczelki bo toaleta na górze przecieka i całe piętro jest w gównie”.”

George Carlin (1937–2008) amerykański aktor komediowy

It's Bad for Ya! (2008)

„Teraz po raz pierwszy jestem naprawdę królem Anglii.”

Jan bez Ziemi (1166–1216) król Anglii

wypowiedziane po śmierci w lipcu 1205 arcybiskupa Canterbury – Huberta Waltera
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, op. cit., s. 47.

O historii

„Panie Jezu, przyjmij ducha mego! Panie, nie poczytaj im tego grzechu!”

Axel Fersen (1755–1810) arystokrata szwedzki, faworyt królowej Marii Antoniny

ostatnie słowa (nawiązujące do śmierci pierwszego męczennika chrześcijaństwa – świętego Szczepana – który wypowiedział podobne słowa w chwili własnego ukamienowania).
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 172.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Nigdy nie czułem się lepiej.”

Douglas Fairbanks (1883–1939) aktor amerykański

ostatnie słowa Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia

„Przede wszystkim jest obrzydliwy. Na korpusie rozczłonkowanej kukły osadzona jest smętna głowa palestyńskiej baby. (…) Musimy wybierać między Francją a tym przeklętym człowiekiem. Jest on ucieleśnieniem wszystkiego, co przyprawia o chorobę nasze ciała i nasze umysły. Jest samym złem. Jest śmiercią.”

Pierre Gaxotte (1895–1982)

w 1938 o Léonie Blumie.
Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności. Blum, Camus, Aron i francuski wiek dwudziesty, tłum. Michał Filipczuk, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013, s. 105.

O wieku

„To demagogia, reakcja sali pokazuje, że gra pan na prostych odruchach. Pan tego protokołu nie przeczytał. Nie jest możliwe wprowadzenie kary śmierci. Niech się pan nie kompromituje.”

Ryszard Kalisz (1957) polski polityk

do Adama Hofmana, podczas programu Tomasz Lis na żywo Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75248,10725133,Kalisz_u_Lisa__Cywilizowane_narody_taka_dyskusje_odbyly.html, 29 listopada 2011

O karze, O grach

„Zginęła osoba, która według wstępnych danych targnęła się na własne życie. To tragedia dla rodziny, dla najbliższych. Wysoka Izba uczciła jej pamięć. Należało złożyć tej rodzinie wyrazy współczucia. Można było odmówić modlitwę. Tej przykrej tragedii nie da się wyjaśnić w kilka godzin. Codziennie w Polsce giną nasi obywatele. Wielu odbiera sobie życie z powodu biedy, jaka ich dotknęła. Wielu odbiera sobie życie z przyczyn gospodarczych. Wielu rolników w latach 90. odebrało sobie życie, kiedy to ulubieniec opozycji pan Balcerowicz zastosował lichwiarskie stopy. To was nie dotyka. Wtedy zginęło wielu rolników, wielu rolników targnęło się na swoje życie. Wtedy nie było debaty, wtedy nikt nie zwołał tak natychmiastowej debaty.”

Lech Kuropatwiński (1947) polski rolnik i polityk

podczas debaty o śmierci Barbary Blidy. Źródło: wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 25 kwietnia 2007 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata5.nsf/851e81387c160e4fc125745f00379393/435fccab813d4751c1257465004946d9?OpenDocument

O życiu, O rodzinie

„Trafiony gołąb
rozpaloną kulą
z skrzydła na skrzydło
śmierć swoją przerzuca
(…) Pióra leciutkie
lżejsze od promienia
lecz się pod nimi
grzbiet ziemi ugina”

Tymoteusz Karpowicz (1921–2005) polski poeta

Źródło: Pióra (1958)

„Panie Premierze, Drodzy Polscy Przyjaciele, Drodzy Państwo, Rodacy!Przywiodła nas tutaj wspólna pamięć, wspólny dług historyczny i wiara w przyszłość. Dzisiaj pochylamy głowy przed tymi, którzy mężnie przyjęli tutaj śmierć; przed tymi, których dążenia, nadzieje, talenty zostały bezlitośnie rozdeptane, przed tymi, kogo się nie doczekano. Nie doczekały się, ale na zawsze zachowały w swoich sercach matki, dzieci, ukochane. W ziemi tej spoczywają obywatele radzieccy, którzy spłonęli w ogniu represji stalinowskich w latach 30., oficerowie polscy, rozstrzelani na podstawie tajnego rozkazu, żołnierze Armii Czerwonej rozstrzelani przez nazistów podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Katyń nierozerwalnie powiązał ich losy. Tutaj obok siebie, jak w bratniej mogile, zyskali wieczne odpoczywanie. Odpoczywanie, ale nie zapomnienie, ponieważ nie może być wytarta z pamięci śmierć męczeńska niewinnych ofiar. Nie można schować prawdy o zbrodniach. Rosja i Polska, jak żadne inne państwa, Rosjanie i Polacy, jak żadne inne narody Europy, musieli przeżyć praktycznie wszystkie tragedie XX w. Zapłacić olbrzymią, zbyt wysoka cenę za dwie wojny światowe, za bratobójcze zbrojne konflikty, za okrucieństwo i nieludzkość totalitaryzmu. Nasz naród, który przeżył koszmar wojny domowej, przymusową kolektywizację wsi, masowe represje lat 30., doskonale rozumie, chyba lepiej niż ktokolwiek inny, co oznacza dla wielu polskich rodzin Katyń, Miednoje, Piatichatki, dlatego że w tym żałobnym rzędzie i miejscach masowych kaźni obywateli radzieckich jest poligon w Butowie pod Moskwą, Góra Siekierna na Sołowkach, rowy egzekucyjne w Magadanie i Workucie, bezimienne mogiły Norylska i Kanału Białomorskiego. Represje niszczyły ludzi nie zważając na ich narodowość, przekonania, wiarę. Ich ofiarami stawały się całe warstwy społeczne w naszym kraju: Kozacy, duchowni, zwykli chłopi, profesorowie, oficerowie – w tym również oficerowie armii carskiej, którzy w swoim czasie wstąpili na służbę do Armii Czerwonej – również ich nie oszczędzono – nauczyciele, robotnicy. Logika była jedna: zasiać strach, obudzić w człowieku najniższe instynkty, podjudzać ludzi przeciwko sobie i zmuszać ich do ślepego posłuszeństwa.Zbrodnie te nie mogą być usprawiedliwione w żaden sposób. W naszym kraju została dokonana jasna ocena polityczna, prawna i moralna zbrodni reżimu totalitarnego. I ocena ta nie podlega żadnej rewizji. Wobec tych grobów, wobec ludzi, którzy przychodzą tutaj oddać hołd swoim bliskim byłoby cyniczne powiedzieć: zapomnijmy o tym, że wszystko zostało w przeszłości. Nie. Jesteśmy zobowiązani pielęgnować pamięć o przeszłości, i oczywiście będziemy to czynić, jakkolwiek gorzka nie byłaby ta prawda. Nie jesteśmy w stanie zmienić przeszłości, ale w naszych siłach jest zachować albo przywrócić prawdę, a to znaczy również sprawiedliwość historyczną. Jest to ciężka praca, praca bardzo żmudna, której podjęli się historycy Rosji i Polski, przedstawiciele społeczeństwa i duchowieństwa. Wracając w przeszłość pracują w imię prawdy, a to znaczy w imię przyszłych stosunków między naszymi krajami. Właśnie taka wspólna droga dla zdefiniowania pamięci narodowej, ran historycznych pozwoli nam uniknąć ślepej uliczki niezrozumienia, wyrównywania rachunków, prymitywnych interpretacji dzielenia narodów na te, które miały rację i te, które były winne, jak to czasami usiłują robić nieodpowiedzialni politykierzy. W ciągu dziesięcioleci cynicznych kłamstw usiłowali zataić prawdę o egzekucjach katyńskich, ale byłoby takim samym kłamstwem obarczanie tą winą narodu rosyjskiego. Historia pisana przez złość i nienawiść jest równie fałszywa i zalakierowana jak wylizana historia w interesie konkretnych ludzi czy grup politycznych. Jestem pewny, że coraz częściej i w Rosji, i w Polsce zdajemy sobie z tego sprawę i jakie by to nie było trudne musimy wychodzić naprzeciwko sobie i zdawać sobie sprawę, że nie sposób żyć tylko i wyłącznie tą przeszłością. Dlatego jesteśmy dzisiaj wspólnie razem tutaj w Katyniu na tej uroczystości z okazji 70. rocznicy polskiej tragedii. Byliśmy wspólnie w Gdańsku w rocznicę wybuchu II wojny światowej. Na jej frontach nasze narody walczyły przeciwko wspólnemu wrogowi i jestem przekonany, że będziemy wspólnie obchodzić jubileusz wielkiego zwycięstwa – w którym główną, decydującą rolę odegrali żołnierze Armii Czerwonej – za które oddały swoje życie setki tysięcy żołnierzy wojska polskiego armii Andersa i Armii Krajowej, obrońcy Moskwy i Warszawy, Westerplatte i Smoleńska. Nasze straty i doświadczenia sojusznicze powinny nas zbliżać do siebie. Nie mamy moralnego prawa pozostawić przyszłym pokoleniom brzemienia nieufności do siebie. We współczesnym świecie, w Europie XXI w. nie ma innej alternatywy dla prawdziwego dobrego sąsiedztwa między narodami Polski i Rosji. Jest to wybór godny naszych dwóch narodów, które są skazane na to sąsiedztwo; wybór godny naszego wspólnego, tragicznego, ale wielkiego losu.Światła pamięć i wieczne odpoczywanie wszystkim, których przyjęła ziemia Katynia. Pokoju, pomyślności i dobrobytu dla żyjących obecnie.Dziękuję.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

przemówienie wygłoszone podczas obchodów 70 rocznicy zbrodni katyńskiej, tekst za PAP. Przemówienia rocznicowe Źródło: interia.pl, 7 kwietnia 2010 http://fakty.interia.pl/raport/70-rocznica-zbrodni-katynskiej/news/przeczytaj-pelna-tresc-przemowienia-putina-w-katyniu,1461636,6896

O życiu, O nienawiści, O losie, O wojnie

„Gwiazdy są echem Twoich oczu
I poruszają się po ścieżkach
Wydeptanych przez Twoje sny
Gdzie noc się kończy.

Gdzie śmierć się kończy moja pamięć rozszerzona”

Rafał Wojaczek (1945–1971) polski poeta

Źródło: Źrenica

O nocy

„Czy Platforma Obywatelska chce uchylić immunitet posłom wyłącznie dlatego, aby za pomocą dobrze znanych metod rozprawić się z opozycją, jeśli ta będzie zbyt mocno protestować przy prywatyzacji majątku narodowego lub sprzedaży szpitali? A przy okazji, jeśli chcecie zmieniać konstytucję, to mam propozycję, aby wprowadzić do niej zapis o ochronie prawnej dzieci nienarodzonych oraz ochronie życia do naturalnej śmierci.”

Krystyna Grabicka (1949) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 8 maja 2008 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata6.nsf/cf6cd6bc70d259a4c125738c004d6617/f1e4d92b4734255cc12574440041d857?OpenDocument

O dzieciach, O pomocy

„Śmierć ego jest właściwą śmiercią. Tylko w niej się budzi wielkie życie. Możemy to nazwać zmartwychwstaniem, choć nie jest to zmartwychwstanie ego.”

Willigis Jäger (1925) filozof niemiecki, benedyktyn i mistrz zen

O życiu

„Jeżeli życie ma wielką wartość, to wyłącznie dlatego, że prowadzi nas do śmierci, która jest rozsupłaniem wszystkich węzłów.”

Alberto Savinio (1891–1952) pisarz i kompozytor włoski

Se la vita ha qualche valore è unicamente perché essa ci conduce alla morte che è la soluzione di tutti i problemi. (wł.)
Źródło: A. Savinio, Alessandro Tinterri, Paola Italia, Casa „la Vita”: e altri racconti], Adelphi, 1999, s. 202.

O życiu

„Chciałbym oświadczyć jako poseł urodzony i mieszkający w rodzinnej parafii ks. Jerzego, że pamięć o ks. Jerzym jest bardzo żywa. W 17. rocznicę męczeńskiej śmierci sługi bożego ks. Jerzego Popiełuszki chciałbym powiedzieć: Księże Jerzy, pamiętamy! Księże Jerzy, przyrzekamy! Niech Jego męczeńska śmierć poniesiona w obronie wiary i godności człowieka będzie dla nas wyzwaniem do odtworzenia wzajemnej solidarności i jedności. Życzę Wysokiej Izbie, aby wezwanie ks. Jerzego: zło dobrem zwyciężaj, było dominujące w naszej codziennej pracy. Szczęść Boże!”

Piotr Krutul (1960) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 19 października 2001 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata4.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/d039f91e544c10e9c12574710030b6d5?OpenDocument

O Bogu, O szczęściu, O wierze, O złu