Cytaty o rzeczywistości
strona 2

„Jeśli jednak powiecie, że intelekt nie jest w stanie poznać bytu, negujecie akt intelektu i czynicie go niezależnym od jego przedmiotu. Tego właśnie chcieli moderniści – wolności, największej możliwej wolności. Czcimy wolność, poszukujemy wolności, kochamy wolność, a największą wolnością jest powiedzieć, że ten namiot nad moją głową jest namiotem jedynie wówczas, jeśli chcę, by był namiotem. Jeśli jednak zechcę, by był słoniem, będzie słoniem. Przymioty są przymiotami namiotu, rekonstruuję jednak dane zmysłowe tego namiotu i twierdzę, że jest to w rzeczywistości słoń. Rozumiecie więc szaleństwo tego systemu. Ci, którzy go wyznają, muszą stosować go selektywnie, aby nie popaść w obłęd i by utrzymać się przy życiu. Kiedy więc schodzą na śniadanie i widzą przed sobą białą filiżanką z czarnym płynem w środku, wybierają twierdzenie, że jest to kawa. Czynią tak dlatego, że gdyby zdecydowali, iż jest to coś innego, mogliby cierpieć pragnienie! Potem idą do garażu i uruchamiają kluczykiem silnik samochodu, tj. złudzeniem kluczyka uruchamiają złudzenie silnika, aby odjechać złudzeniem samochodu – inaczej nigdy nie dostaliby się na uniwersytet, gdzie nauczają tych nonsensów. (…) To mord dokonywany na zdrowym rozsądku.”

Richard Williamson (1940) angielski duchowny katolicki, biskup Bractwa Świętego Piusa X

O poszukiwaniu, O kawie, O wolności, O cierpieniu

„Ziemskie życie nie może być traktowane jako zbieg okoliczności. Co więcej nie można go uważać za coś, co możemy zaakceptować bądź odrzucić wedle naszej woli. Nie można go też uważać za rzeczywistość, która się nam nieuchronnie narzuca i wobec której możemy jedynie przyjąć postawę biernej rezygnacji. Winno się raczej, jak to czynią pewne jednostki, traktować życie, jako coś, czemu poświęciliśmy się zanim jeszcze przyszliśmy na świat; traktować je zarazem jako przygodę i misję bądź założony z góry cel zawierający w sobie wielość elementów tajemniczych, jak i tragicznych.”

Julius Evola (1898–1974) włoski filozof

Źródło: Etica aria, s. 24.

O życiu, O świecie

„Tak więc możliwe byłoby dwojakie poznanie przeszłości; jeden jego rodzaj odnosiłby się bezpośrednio do umysłu odciskającego swe ślady w świecie materialnym, drugi zaś – do świadomości danej osoby czy grupy, dostępnych poznaniu dzięki takim obiektywizacjom; alternatywa ta wynika nie tylko z usytuowania historyka, lecz również z najgłębszej struktury rzeczywistości.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

Wprowadzenie do filozofii historii. Esej o granicach obiektywizmu historycznego

O przeszłości

„Dziś rzeczywistość publiczna zastyga w formach, których zasad nie rozumiemy – bo w gruncie rzeczy nikt nam nie wyjaśnia prawdziwej gry interesów przy pozorach nieustannego informowania. Ona się niepohamowanie konwencjonalizuje, a my jesteśmy coraz bardziej marginalizowani. W tej nowej sytuacji teatr musi się jakoś znaleźć.”

Małgorzata Dziewulska (1944)

Źródło: Paweł Soszyński, Teatr potrzebuje upiorów http://www.dwutygodnik.com/artykul/232, Dwutygodnik.com nr 06/2009.

„Mam jeszcze przed oczami zdjęcie młodego maklera Kweku Adoboliego, który stanął przed sądem. Naraził szwajcarski bank UBS na utratę 2,3 mld dolarów. Zafrapował mnie jego uśmiech. Robił wrażenie, jakby poczuł ulgę, a nawet był szczęśliwy. Jakby chciał powiedzieć: Wreszcie uderzyłem o ścianę, a więc rzeczywistość istnieje! Ta swoista ekstaza – pod wpływem zwariowanej kumulacji pozbawionych wszelkiego pokrycia cyfr – budzi lęk, zwłaszcza u kogoś, kto dzień w dzień ma do czynienia z forsą. Niektórzy budzą się z tego stanu dopiero, gdy dojdzie do katastrofy.”

Christina von Braun (1944)

Źródło: rozmowa Romaina Leicka, Choroba wielkich zer, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O chorobach, O uśmiechu, O wrażeniach, O zdjęciach

„Szkicownik i aparat fotograficzny od 30 lat jest zawsze ze mną. Kiedyś fotografowałem rodziców, siostry, spotkanych ludzi. Teraz nakładam maskę modelowi i uwieczniam go w sytuacjach skrótowego myślenia przy pomocy prostych rekwizytów jak deska, koło, rama, krzesło itd. Jest to człowiek, który wyszedł ze szkicownika i staje się realnym świadkiem mojej reakcji na rzeczywistość.”

Stasys Eidrigevičius (1949) litewski grafik

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/stasys-eidrigevicius

O ludziach, O myślach, O rodzicach, O siostrze

„Jak powiedziałem w radiu Kraków, że Dzieci z Bullerbyn we wczesnym dzieciństwie zrobiły na mnie największe wrażenie, to pani redaktor zapytała, czy w dzieciństwie byłem dziewczynką.”

Piotr Rowicki (1975)

Źródło: Beata Rudzińska, W „Dzieciach z Bullerbyn” rozpoznawałem otaczającą mnie rzeczywistość – rozmowa http://qlturka.pl/2015/12/08/w-dzieciach-z-bullerbyn-rozpoznawalem-otaczajaca-mnie-rzeczywistosc-rozmowa-z-piotrem-rowickim/, qlturka.pl, 8 czerwca 2009

O dzieciach, O literaturze, O wrażeniach, O dzieciństwie

„Rzeczywistość jest taka, że TVN bulgocze nienawiścią wobec PiS. Nie lepiej jest z Polsatem.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

Źródło: wywiad dla „Rzeczpospolitej”, 26 października 2007

„Bez otwartej, solidnej i szerokiej debaty publicznej w Polsce nad sprawami naprawdę ważnymi nie da się posunąć niczego do przodu. Społeczeństwo nieuczestniczące w debacie, nierozumiejące istoty problemów, atakowane prymitywnymi informacjami z politycznego magla i piekiełka nie jest w stanie racjonalnie spojrzeć na rzeczywistość i wziąć odpowiedzialności za swoje własne sprawy.”

Marek Safjan (1949) prawnik polski

„Jestem wrogiem rzeczywistości i cokolwiek w niej widzę, chciałbym w innych, lepszych formach zobaczyć.”

Antoni Lange (1862–1929) polski poeta, dramatopisarz i powieściopisarz okresu Młodej Polski, także poliglota i tłumacz

Cytaty z utworów prozatorskich, Miranda (powieść)

„Jeśli dojdziesz do ładu z własnym wnętrzem, wówczas to, co zewnętrzne, samo się ułoży. Rzeczywistość pierwotna tkwi wewnątrz, a zewnętrzna jest wobec niej wtórna.”

Eckhart Tolle (1948)

Potęga teraźniejszości (1999)

„Wydaje mi się, że kościół katolicki nie radzi sobie z nowoczesnością. Polski to już w ogóle, robi się coraz bardziej zamknięty na świat i rzeczywistość. Polega to na agresywnym chowaniu głowy w piasek. Proszę sobie wyobrazić agresywnego strusia, który ma głowę w piasku, musi więc kopać na oślep.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

o Kościele katolickim. Źródło: Michał Hernes, dla Stopklatki: co się stało z naszą tolerancją?, stopklatka.pl, 18 lutego 2013 http://stopklatka.pl/-/42242296,holland-dla-stopklatki-co-sie-stalo-z-nasza-tolerancja-?page=3Holland

O świecie

„Naprawdę, nic nie jest niewłaściwe. Przynajmniej w naszym przekonaniu. W naszej własnej rzeczywistości. Nigdy nie zamierzacie zrobić nic niewłaściwego. Nigdy nie mówicie nic niewłaściwego. We własnym przekonaniu zawsze macie rację. Wszystkie wasze działania – to, co robicie, co mówicie albo jak chcecie być postrzegani – automatycznie stają się właściwe w chwili, gdy decydujecie się wprowadzić je w życie.”

Chuck Palahniuk (1962)

Opętani (2005)

O życiu

Maryla Rodowicz (1945) piosenkarka polska

Źródło: wywiad Grażyny Korzeniowskiej, Lubię ryzyko, tygodnik „TIM”, listopad 1986.

O ludziach, O zachowaniu, O gwiazdach, O myślach

„Mój umysł nie mógł odróżnić rzeczywistości od iluzji. Zupełnie jakbym miała koszmary, tyle że na jawie.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro 3: W objęciach chłodu

„W rzeczywistości bowiem głowa stanowi o postaci, a również o wartości ciała jako obiektu miłosnego.”

Thomas Mann (1875–1955) prozaik niemiecki, noblista

Zamienione głowy
Źródło: Ostatnie nowele, tłum. Walentyna Kwaśniakowa, Czytelnik, 1958, s. 122.

„Chciałbym zrobić film, który opowiadałby o polskiej rzeczywistości, ale rzeczywistości pozbawionej bagażu poprzedniego ustroju. Przy tym założeniu młodzież wydaje się jedynym możliwym bohaterem takiego filmu. Młodzież nie jest zainteresowana przeszłością – ich interesuje to, co dzieje się obecnie. Młodzież chce się bawić i tak nie jest tylko w Ameryce, ale na całym świecie. Byłaby to uniwersalna opowieść o pierwszej miłości, inicjacji seksualnej, rozstaniach i powrotach.”

Janusz Kamiński (1959) polski operator filmowy i reżyser działający w USA

Źródło: wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=9657

O młodzieży, O przeszłości

„Łatwiej się pilnować, żeby nie żyć przeszłością. Wielu ludzi tylko pozornie żyje tu i teraz, w rzeczywistości są mieszkańcami odległych czasów. Jedni żyją pięć lat temu, inni dwadzieścia albo nawet pięćdziesiąt.(…) Człowiek jest wtedy tak zajęty rozpamiętywaniem, że teraźniejszość przechodzi mu koło nosa.”

Irena Kwiatkowska (1912–2011) aktorka polska

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 2 marca 2011

O ludziach, O przeszłości, Odległy

„[Rdzeniem myśli socjalistycznej] jest coś bardzo lirycznego, a mianowicie uznanie w solidarności międzyludzkiej jednej z naczelnych wartości. Socjalizm przejmował tradycję wielkich projektów Oświecenia dotyczących społeczeństwa równych i wolnych. Jest to rodzaj świeckiej, laickiej transcendencji, jedna z konfiguracji kulturowych tradycji o wielkiej sile inspiracji. Można się odwoływać do tych idei, krytykując każdą nie dość braterską, nie dość równościową rzeczywistość.”

Jan Strzelecki (1919–1988) socjolog polski, eseista, działacz społeczny

Źródło: Agata Szczęśniak, Świadectwo Strzeleckiego, krytykapolityczna.pl, 12 lipca 2008 http://www.krytykapolityczna.pl/Naszym-zdaniem/Szczesniak-Swiadectwo-Strzeleckiego/menu-id-197.html

O myślach, O sile, O myśleniu

„Staram się w moich filmach stworzyć pewną sugestywną wizję świata, która kazałaby odbiorcy zapomnieć o tym, że jest w kinie. Widz powinien poczuć się współuczestnikiem wydarzeń, winien identyfikować się z bohaterem. W fabularnym filmie aktorskim cel ten jest łatwiejszy do osiągnięcia (…). W filmie animowanym rzecz jest trudniejsza – ale czy niemożliwa? Nawet świat narysowany na papierze może przypominać na tyle autentyczną rzeczywistość, by widz uwierzył w jego istnienie. Nawet narysowany człowiek może zdradzać swój charakter, swe uczucia”

Ryszard Czekała (1941–2010)

Źródło: „Film” 9/1971

O świecie, O emocjach, O charakterze

„Pracowałam w czasach, gdy działali tacy giganci teatru, jak Axer, Dejmek, Grotowski, Grzegorzewski, Hanuszkiewicz, Jarocki, Kantor, Swinarski, Szajna, Wajda i inni. Z kilkoma z nich współpracowałam. Oni to spowodowali, że teatr polski wyszedł z prowincjonalnego grajdołka i osiągnął poziom światowy. Siłą teatru były wtedy różnorodność i niezwykłe osobowości jego twórców. Dziś jest inaczej. Teatr stracił swoją rangę społeczną. Przestał być ważnym miejscem na pogłębioną analizę rzeczywistości; problemów, które nękają społeczeństwo”

Ewa Starowieyska (1930–2012)

Źródło: Teresa Sołtysiak, Wspomnienie: Ewa Starowieyska (1930–2012), „Gazeta Wyborcza – Stołeczna” nr 118, 22 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/140197.html

O sile, O wspomnieniach, O osobowości

„Nie żyjemy w Ameryce, w której rola filmowa pociąga za sobą coraz wybitniejsze kreacje. To jest, niestety, polska rzeczywistość, z której ciężko wyjść. U nas karierę zaczyna się od serialu i na nim się ją często kończy.”

Kinga Preis (1971) polska aktorka

Źródło: Kinga Preis: Wolę kino ambitne, PAP, 9 marca 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/112571.html

„Mistyk to ktoś, kto wyrzekł się własnego umysłu przy pierwszym zetknięciu z umysłami innych. Gdzieś w dzieciństwie, gdy jego pojmowanie rzeczywistości zderzyło się z cudzymi twierdzeniami, arbitralnymi rozkazami i sprzecznymi żądaniami, ogarnął go tak przemożny lęk przed niezależnością, że wyrzekł się rozumu. Mając wybór między "ja wiem" a "oni mówią", wybrał autorytet innych, wolał się podporządkować, niż zrozumieć, wolał wierzyć, niż myśleć. Wiara w nadprzyrodzoność zaczyna się od wiary w wyższość innych. Jego poddanie się przybrało formę uczucia, że musi ukryć brak zrozumienia, że inni posiadają jakąś tajemną wiedzę, której sam jest pozbawiony i że w jakiś niedostępny mu sposób potrafią tak zaczarować rzeczywistość, by odpowiadała ich życzeniom.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O wierze, O emocjach, O myślach, O zrozumieniu

„Nie lubię i wywołuje we mnie sprzeciw wszelka łopatologia, nudne oczywistości, bezsensowne wulgaryzmy. Poza tym, odpycha mnie głupie epatowanie brutalnością i mania „straszenia widza”. Często słyszę ze sceny, że oto tak naprawdę nie ma miłości, a życie i człowiek jest zdegenerowany, ohydny i nic nie wart. Widzowie oczekują od teatru nie tylko negatywnego obrazu współczesności. Zagoniony człowiek, zmęczony rzeczywistością, skołowany codziennymi problemami szuka przecież w teatrze także jakiejś nadziei, chwili spokoju, poezji, odpowiedzi na trudne pytania… a ja często wychodzę z teatru przestraszona, zmęczona i jeszcze bardziej skołowana. I myślę sobie wtedy, że teatr na własne życzenie odsuwa się od ludzi poprzez owo „straszenie”.”

Anna Dymna (1951) polska aktorka

Źródło: „Ad Spectatores”, 7 marca 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wtim.htm

O życiu, O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Fizyka to otaczający nas świat. Świat mnie zadziwiał i fascynował od dziecka. Myślę, że odziedziczyłam dużo genów po dziadku, Bogumile Szwabiku, który był doskonałym inżynierem. Nigdy nie lubiłam wkuwać wzorów na pamięć, dlatego nauka w szkole różnie mi szła. Może dlatego, że fizyka była taka „sucha”, oderwana od rzeczywistości. Mało intuicyjna. Jednak i tak w końcu trafiłam na studia z fizyki.”

Olga Malinkiewicz (1982) Polska fizyk

Źródło: Olga Malinkiewicz - Polka, która może dokonać przełomu w energetyce http://biznes.onet.pl/wiadomosci/energetyka/olga-malinkiewicz-polka-ktora-moze-dokonac-przelomu-w-energetyce/e33mf, biznes.onet.pl, 7 maja 2014

O dzieciach, O świecie, O myślach, O biznesie

„Wymyślam wszystko – z wyjątkiem małych realiów, które służą uwiarygodnieniu narracji. I mam z tego wymyślania ogromną przyjemność, a czytelnicy najwyraźniej – także!”

Małgorzata Musierowicz (1945) pisarka polska

Małomówny i rodzina (1975), Ciotka Zgryzotka (2018) Źródło: Małgorzata Musierowicz: - Nudzi mnie powielanie rzeczywistości, wiadomosci24.pl, 2 lutego 2005 http://www.wiadomosci24.pl/artykul/malgorzata_musierowicz_nudzi_mnie_powielanie_rzeczywistosci_87944-2--1-a.html

O przyjemności

„Szczególnej zaś uwagi wymaga sytuacja, gdy większa liczba ludzi wspólnie podejmuje próbę zapewnienia sobie szczęścia i ochrony przed cierpieniem tak przetwarzając rzeczywistość, że nosi to wszelkie cechy obłędu. Mianem takiego masowego obłędu musimy określić także religie ludzkości, choć rzecz jasna nigdy nie rozpozna tego obłędu ten, kto sam go podziela.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Kultura jako źródło cierpień (1930)

O ludziach, O religii, O cierpieniu

„Trudno przewidzieć, czy dane dzieło odniesie sukces i czy to, że twórca się tego spodziewa, przełoży się na rzeczywistość. W pracy każdego artysty odbija się jego życie osobiste. Sztuka to przecież czasami jedyny nośnik, dzięki któremu można wyrazić swoje uczucia – nieprzekładalne na żaden inny język.”

Julia Jentsch (1978) aktorka niemiecka

Źródło: Realizm bez moralizowania, wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50215

O życiu, O sztuce, O emocjach, O sukcesie

„Nie ukrywam, że w sferze frazeologii i obrazowania świata polityki jestem chłonnym uczniem Jarosława Kaczyńskiego. Trafiłem na niego jako student na strajku majowym w 1988 w Stoczni Gdańskiej, kiedy podczas jego wielogodzinnych pogadanek politycznych w stołówce doznałem iluminacji politycznej. Wtedy ułożył mi się pewien obraz świata, a że zgadza się on z rzeczywistością, to pozostałem mu wierny.”

Jacek Kurski (1966) polski dziennikarz i polityk

Źródło: „Dziennik”, 18 listopada 2006

Obraz

„W szybkiej wymianie myśli, często półtonami, wytyczamy położenie, określamy pozycję, w jakiej znaleźliśmy się. Nauczono nas brać wszystko dosłownie, oduczono myślenia „z tolerancją”. Nauczono nas przywiązywać znaczenie do słów, a nie do s e n s u. Oduczono poszukiwania sensu, myląc słowami ślady rozsądnych poszukiwań. Cały dziewiętnasty wiek nie robił nic innego, jak tylko uczył ludzi przywiązywania znaczenia do słów, wypowiadanych przez wielkie umysły z większym lub mniejszym poczuciem odpowiedzialności. Zabrnęliśmy w ciemny scholastycyzm, który doprowadził do największego, być może, paradoksu naszych czasów: pokolenie wychowane w kulcie rzeczywistości, zatraciło zupełnie jej poczucie. Człowiek dzisiejszy jest w większości wypadków barografem. Jak barograf notuje zmiany ciśnienia, nie wiedząc i nie rozumiejąc sensu zjawisk, których jest wykładnikiem, tak człowiek notuję tę rzeczywistość, nie zdając sobie głębiej sprawy z tego, co się dzieje. Notuje się rzeczywistość w postaci strachu, cierpienia, beznadziejności, chwilowego odprężenia, przypływu nadziei. Ale krzywa tych zmian to tylko rezultat, to nie rzeczywistość, nie jej istota i sens. Sous savez, Saint-Beuve powiedział gdzieś: Il faut subir son tempa, pour agir sur lui. Trzeba znieść (jak ból, jak mękę) swą epokę, by na nią oddziaływać. Ale nie we śnie, nie w narkozie. Są operacje, których nie wolno robić ze znieczuleniem, nawet miejscowym. Naszej epoki nie wolno operować, usypiając się optymizmem i idealizmem – w y j ą t k o w o ś c i ą. Bo coraz bardziej zaczyna chodzić nie tylko o prawa człowieka, ale o człowieka w ogóle.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

12 sierpnia 1943.
Szkice piórkiem

O bólu, O ludziach, O strachu, O poszukiwaniu

„Granica między fantazją, a rzeczywistością była u mnie zawsze beznadziejnie zamazana.”

Roman Polański (1933) polski reżyser i aktor

Źródło: reportaż Jacka Szczerby Niewinny czarodziej z getta, „Gazeta Wyborcza”, 5 października 2009

O fantazji

„To nostalgia, która nie jest żalem, ani pretensją, ale sposobem patrzenia na rzeczywistość. Jest uśmierzonym buntem. Jeśli jest w tym element niezgody to dotyczy ona drobnych wątków dzisiejszości… a może raczej jest to chęć mądrej zgody na to wszystko?”

Andrzej Piaseczny (1971) polski muzyk i aktor

o płycie Spis rzeczy ulubionych. Źródło: muzyka.onet.pl http://muzyka.onet.pl/plyty/katalog/andrzej-piaseczny-spis-rzeczy-ulubionych,106862,plyta.html

O muzyce, Nostalgia

„W ciągu ubiegłych lat nagromadziło się w życiu Polski wiele zła, wiele nieprawości i bolesnych rozczarowań. Idee socjalizmu, przeniknięte duchem wolności człowieka i poszanowania praw obywatela, w praktyce ulegały głębokim wypaczeniom. Słowa nie znajdowały pokrycia w rzeczywistości. Ciężki trud klasy robotniczej i całego narodu nie dawał nam oczekiwanych owoców. Wierzę, towarzysze i obywatele głęboko, że te lata minęły bezpowrotnie w przeszłość.”

Władysław Gomułka (1905–1982) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

przemówienie Władysława Gomułki z 1956

O wolności, O przeszłości

„Wyraziłem wobec prezydenta Andrzeja Dudy nasze zaniepokojenie związane z pewnymi działaniami i impasem w zakresie polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Podkreśliłem, że oczywiście szanujemy polską suwerenność. Zdaję sobie sprawę, że parlament pracuje nad ustawą, która ma regulować tą sprawę, ale jako przyjaciel i sojusznik wzywam wszystkie strony, aby wspierać instytucje demokratyczne w Polsce. To właśnie sprawia, że jesteśmy demokracjami, nie tylko słowa zapisane w konstytucji czy głosowanie w wyborach, ale także instytucje, od których zależymy każdego dnia. Praworządność, niezależna władza sądownicza i wolna prasa – to są wartości na których Stanom Zjednoczonym bardzo zależy. To są wartości, które leżą u sedna naszego sojuszu, leżą u sedna Traktatu Północnoatlantyckiego. Były to wartości, które świętowaliśmy 2 lata temu na Placu Zamkowym. (…) W rzeczywistości po „zimnej wojnie” narodziny na nowo polskiej demokracji były inspiracją dla ludzi w całej Europie i w całym świecie, łącznie z Ameryką. (…) Postępy Polski pokazały, że demokracja i pluralizm nie są wyjątkowe tylko dla jednej z naszych kultur czy krajów, są to wartości uniwersalne. To jest podstawowa kwestia w amerykańskiej polityce zagranicznej – mówimy o tych wartościach na całym świecie, nawet wobec naszych najbliższych sprzymierzeńców.”

Barack Obama (1961) Amerykański polityk, 44. prezydent USA

wypowiedź w Warszawie na temat kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce, 8 lipca 2016.

O wojnie, O ludziach, O ustawie, O demokracji

„Najważniejszym wyzwaniem, jakiemu stawia czoła ludzkość, jest zadanie oddzielenia rzeczywistości od fantazji i prawdy od propagandy. Zwłaszcza w naszej erze informacyjnej (postrzegam ją raczej jako erę dezinformacyjną) jest to nadzwyczaj pilne i nadzwyczaj ważne.”

Michael Crichton (1942–2008) amerykański pisarz, producent, reżyser i scenarzysta filmowy

The greatest challenge facing mankind is the challenge of distinguishing reality from fantasy, truth from propaganda. Perceiving the truth has always been a challenge to mankind, but in the information age (or as I think of it, the disinformation age) it takes on a special urgency and importance. (ang.)
Źródło: przemówienie pt. Environmentalism as Religion, The Commonwealth Club of California, San Francisco, 15 września 2003

O fantazji

„(…) fotografowanie nie jest tylko odtwarzaniem zastanej rzeczywistości, ale również jej kreowaniem poprzez scenografię.”

Stanisław Latałło (1945–1974) polski operator filmowy, reżyser i aktor

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_latallo_stanislaw

„Tam, gdzie w rasizmie dominuje jedynie składnik humanistyczno-materialistyczny, może zdarzyć się, iż w swych formach ekstremistycznych, znajdzie on swe miejsce ideowe właśnie wśród idei i nurtów końca cyklu. Tracąc poczucie rzeczywistości metafizycznej i elementu boskości w człowieku, cywilizacja zachodnia poczęła uważać człowieka za zwykły gatunek zwierzęcy, a rasę – jako rzeczywistość wyłącznie biologiczną, czyniąc z tego jednocześnie swego rodzaju mistykę.”

Julius Evola (1898–1974) włoski filozof

„Kiedy podłączymy się do komputerów, liczba wymiarów, w których będziemy postrzegali rzeczywistość, znacznie wzrośnie. Może świat przyszłości nie stanie się nieskończony, ale na pewno będzie o wiele bardziej złożony. Będziemy np. potrafili błyskawicznie podróżować, nie tylko pomiędzy Krakowem a Anglią, ale także między planetami.”

Kevin Warwick (1954)

Źródło: wyborcza.pl, 29 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,75476,8878308,Ja__cyborg.html?as=3&startsz=x#ixzz19bG7jopz

O świecie, O podróżowaniu, O przyszłości

„Ludzie tacy już chyba są. Wydaje im się, że jeśli powiedzą coś złego, ich słowa zyskają czarodziejską moc i obrócą to w rzeczywistość.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro: Kiedy zaczęła się wojna

O ludziach

„Kiedy patrzę na polską sztukę, to widzę w niej jeden podstawowy brak – brak możliwości epiki. Czyli możliwości opisu rzeczywistości z różnych punktów widzenia czy, jak nazywał to Hegel, totalności obiektu. W literaturze mamy lirykę, to liryczne „ja”, albo groteskę – czyli też bardzo subiektywną wizję. Gdy pytam o epikę, na ogół słyszę Lalka Prusa – ale jak na taki duży naród, to naprawdę mało. Zwłaszcza że poza Polakami mało kto jest w stanie ją czytać – z Tołstojem, Balzakiem to nie wytrzymuje porównania. Jakie ma to konsekwencje? Najważniejszą dla mnie jest niemożność zmierzenia się ze złem. Zło się wyprowadza na zewnątrz, zawsze jest ktoś inny winny, nie my.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: Holland, Shore, Sierakowski: Laboratorium moralnej niejednoznaczności, krytykapolityczna.pl, 20 lipca 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130720/holland-shore-sierakowski-laboratorium-moralnej-niejednoznacznosci

O literaturze, O złu, O czytaniu

„Mnie (…) w mojej prywatnej podróży, w potrzebach, marzeniach, nie interesuje zmienianie świata, ja chciałbym dzięki teatrowi zrozumieć rzeczywistość.”

Grzegorz Jarzyna (1968) polski reżyser teatralny

„Duży Format”, 19 czerwca 2007 r.

„Sztuka popycha rzeczywistość, a nie cofa się przed wszystkim, co nowe. Na pewno nie walczy z religią, patriotyzmem czy innymi wartościami. Ona je jedynie odświeża i odziera z kłamstwa i hipokryzji.”

Maria Anna Potocka (1950)

Źródło: Anna Zielińska, Kiedy kupa jest sztuką, a kiedy sztuka kupą? http://wyborcza.pl/1,75475,11229684,Kiedy_kupa_jest_sztuka__a_kiedy_sztuka_kupa_.html, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 25 lutego 2012.

O kłamstwie, O religii, O sztuce

„Artykulacja anektująca dla sztuki wysokiej elementy kultury masowej tylko potwierdza rolę sztuki jako translacji rzeczywistości.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Nie w rzędzie czyli „w poprzek” – rozmowa Józefa Plessa – „AKANT” Nr 4/2000

„Uwielbiam w kinie to, że fabuła filmu jest przestrzenią do dyskusji nad najpoważniejszymi kwestiami tego świata. Lubię zadawać pytania, na jakie ani nauka ani religia nie są w stanie udzielić odpowiedzi. Nie chcę tego za nie robić, ale cenię sobie możliwość wkładania kija w mrowisko i poruszenia niewygodnych czy trudnych do zdefiniowania aspektów rzeczywistości.”

Benh Zeitlin (1982)

Źródło: Anna Bielak, Wędrówka wspomnień http://www.dwutygodnik.com/artykul/4007/, Dwutygodnik.com nr 93/2012

O religii, O nauce, Pytanie

„Od dawna niczego nie napisałem, bo mi się ta rzeczywistość wymyka. Obiecuję jednak, że będę próbował. Kazimierz Rudzki miał takie powiedzenie: „A w jaki sposób pan reaguje na coraz bardziej otaczającą nas rzeczywistość?”. Dzisiejsza istotnie coraz bardziej nas otacza. Dlatego muszę złapać dystans, spojrzeć na to wszystko z pewnej perspektywy.”

Wojciech Młynarski (1941–2017) polski kompozytor i wykonawca piosenki autorskiej

Źródło: „Rzeczpospolita”, 17 listopada 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jswt.htm

„IPN zaczął w rzeczywistości działać od 2–3 lat. W zasadzie dopiero od zbuntowania wyborców przeciwko propagandzie w 2005 roku. Kiedy wyborcy poszli przeciwko nurtowi propagandy, wybrali PiS – wówczas zaczęła się zmiana w dostępie obywateli do prawdy. Otworzyły się klapki i może nie jest to jeszcze tak szeroki strumień, jaki należałoby, żeby był – ale „Nasz Dziennik” ma w tym bardzo duży udział.”

Andrzej Gwiazda (1935) polski działacz związkowy

Źródło: Bunt wyborców i co dalej?, naszdziennik.pl, 5 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=po&dat=20080505&id=po43.txt

O zmianach

„(…) nie wolno mi wyjechać z kraju. Od trzech lat jestem skazana na nieruszanie się z wyspy, chociaż nie popełniłam żadnego przestępstwa. Chyba, że jest nim wyrażanie opinii, informowanie i opowiadanie o rzeczywistości, którą przeżywam (…) Żyję pod nadzorem rządu, który traktuje obywateli jak dzieci, bo nie tylko wzbrania im dostępu do informacji, ale też ogranicza prawo do podróżowania za granicę.”

Yoani Sánchez (1975)

Źródło: list do Międzynarodowego Instytutu Prasy, opublikowany w: Kuba więzi, więc blogerka pisze list, „Gazeta Wyborcza”, 16 września 2010.

O dzieciach, O podróżowaniu

„Śląskowi nie potrzeba autonomii, Śląsk potrzebuje dobrych elit, sprawnego zarządzania, przedsiębiorczych, rozsądnych gospodarzy, sprawnych mediów. Potrzebuje w końcu renomowanych uczelni, które są kuźnią młodych. Jednym słowem potrzebuje wielu narzędzi, ale autonomia do nich nie należy. Nie może być też celem.”

Marek Migalski (1969) politolog polski

Źródło: Migalski: Autonomiczny Śląsk? To wizja szkodliwa i oderwana od rzeczywistości, 31 marca 2011 http://www.polskatimes.pl/stronaglowna/386990,migalski-autonomiczny-slask-to-wizja-szkodliwa-i-oderwana,id,t.html#material_2

„Boga trzeba pojmować jako jedność możliwości i rzeczywistości.”

Mikołaj z Kuzy (1401–1464) średniowieczny filozof, teolog, matematyk, dyplomata i kardynał

Źródło: Josef Schmidt, Teologia filozoficzna

O Bogu

„Nasze władze nie rozumieją, że w Polsce tworzy się rzeczywistość nazistowska – wyrasta nowe pokolenie ukraińskie w duchu OUN – UPA, którego marzeniem jest walka z Polską o „odebranie” jej rzekomo okupowanej „Zakerzonii”. Młodych Ukraińców zachęcają do tego Sekretariat Prezydium Światowego Kongresu Ukraińców, lwowscy pseudo – politolodzy Witalij Prociuk i Bohdan Zubenko, w Polsce autentyczni analfabeci historyczni: Mykoła Siwyćkyj, Jewhen Misyło, Bohdan Huk, Mykoła Zymomria i Roman Drozd, a wspiera Hryćko Motyka.”

Edward Prus (1931–2007) historyk polski

Ukraino, pokochaj prawdę! 60. rocznica apogeum banderowskiego ludobójstwa Źródło: http://free.of.pl/w/wolyn/pano_005.html

O walce

„Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

Autorka: Simone Weil, Wybór pism, przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.

O świecie, O myślach, O naturze, O myśleniu

„Nie był to dla niej już obcy człowiek – Prusak. Zasady, rzeczywistość, wszystko zgasło, zbladło przed wielką potęgą, co się naigrywała z jej woli i tradycji: on ci nie wróg, on ci najmilszy na całym świecie, i choć może niewart, ale on ci pierwszy z ludzi, i choć ci ani swój mową ani życiem, choć on ciebie nie rozumie – ty go kochasz i kochać będziesz do śmierci, i nie ostoi się przed nim twa powaga ani duma, ani siła charakteru – i skoro zechce, będzie twym panem.”

Maria Rodziewiczówna książka Między ustami a brzegiem pucharu

Między ustami a brzegiem pucharu
Źródło: s. 142

O śmierci, O ludziach, O charakterze, O sile

„W naszej zachodniej kulturze istnieją różne mechanizmy, które nas chronią przed oglądaniem pełnego obrazu rzeczywistości.”

Kim Nguyen (1974)

Źródło: Kim Nguyen o swoim filmie, afryka.org, 25 września 2012 http://afryka.org/afryka/kim-nguyen-o-swoim-filmie,news/

Obraz

„Od 1930 roku narodu dominikańskiego nie strzeże już tylko Bóg. Dominikańczycy znaleźli się pod ręką, która została stworzona do tego celu: opatrznościową dłonią Trujilla. Od tej pory cała mitologia gaśnie w porównaniu z olśniewającą rzeczywistością obiektywną.”

Joaquín Balaguer (1906–2002) dominikański polityk

o Rafaelu Trujillo.
Źródło: Xavier de Marchis, Trujillo, Cezar tropików w: Ostatnie dni dyktatorów, tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 63–64

O Bogu

„Żaden żywy organizm nie może istnieć zbyt długo w warunkach absolutnej rzeczywistości, nie popadając w szaleństwo; są tacy, którzy twierdzą, że nawet skowronki i pasikoniki mają jakieś sny.”

Shirley Jackson (1916–1965)

Źródło: Dom na wzgórzu

O domu, O szaleństwie

„Wiesz, tak naprawdę to nie mój problem. Nie walczę. Nie jestem w armii. Nie jestem w jakichkolwiek siłach powietrznych. Nie jestem Donaldem Rumsfeldem. Nie wiem, czy mogłabym znieść taką rzeczywistość jak: usiąść w domu i widzieć żołnierzy najeżdżających twój dom, ponieważ oni myślą, że twoje dziecko jest szpiegiem, oraz te eksplozje zdarzające się w szkołach twoich dzieci. Nie wiem, czy mogłabym mieć wykształconą opinię o tym wszystkim.”

Jessica Alba (1981) amerykańska aktorka

odpowiedź na pytanie, co sądzi o wojnie w Iraku.
Źródło: „Newsweek”

O wojnie, O dzieciach, O domu, O myślach

„Z pomysłem zrobienia filmu o Katyniu wystąpił osiem lat temu Lew Rywin. (…) Bardzo szybko zdaliśmy sobie sprawę z tego, że największym problemem przy realizacji tej produkcji będzie nie kwestia pieniędzy czy obsady aktorskiej, ale właśnie scenariusza. Taka opowieść musiała się składać z ogromnej ilości szczegółów, a scenarzysta zajmujący się tym tematem powinien posiadać ogromną wiedzę o tragedii, która rozegrała się wiosną 1940 roku. Niestety, na horyzoncie nie pojawił się nikt, kto potrafiłby napisać taki scenariusz. Rywin rozpisał nawet taki wewnętrzny konkurs, to znaczy zaproponował kilku wybranym scenarzystom przedstawienie pomysłu na taki film. Konkurs ten nie przyniósł jakiś rewelacyjnych efektów, a najciekawszym z nich był pomysł zaprezentowany przez Jerzego Janickiego i Andrzeja Mularczyka. Pomysł ten jednak został odrzucony, ponieważ jego wizja miała za bardzo reportażowo-telewizyjny charakter. Wtedy zaproponowałem, żeby scenariusz napisał Cezary Harasimowicz. Czarek zaproponował opowieść bazującą po części na losach swojego dziadka, który był polskim oficerem i tylko cudem nie trafił do obozu. Jego scenariusz przedstawia tragizm kampanii wrześniowej oraz odmalowuje portret głównego bohatera zanim dostał się do Katynia. Najistotniejsza część scenariusza rozgrywa się w obozie w Kozielsku, gdzie przesłuchujący więźniów enkawudzista prowadzi brutalną grę o duszę polskiego oficera, próbując go zwerbować do sowieckiego wywiadu. Stawką tej rozgrywki jest życie Polaka. (…) Scenariusz Czarka został poddany kilku przeróbkom i wreszcie w 1998 Rywin zdecydował, że robimy ten film. Natychmiast rozpoczęliśmy przygotowania. Byliśmy w Rosji, zwiedzaliśmy monastyr w Kozielsku, byliśmy również w Katyniu, żeby zobaczyć, jak wygląda dzisiaj ów złowieszczy las. Spotykaliśmy się również z ludźmi, którzy pamiętają tamte czasy. W czasie tej dokumentacji był z nami również scenograf Jacek Osadowski, który przygotował wstępne projekty dekoracji.(…) Zaczęliśmy angażować aktorów, była już w większości skompletowana ekipa realizacyjna, był harmonogram zdjęć. Według niego zdjęcia miały rozpocząć się we wrześniu 1999 roku. Prowadziliśmy również rozmowy z kaskaderami. Nagle któregoś dnia, to było na wiosnę ubiegłego roku, Rywin zaprosił mnie i Frykowskiego do swojego gabinetu i oświadczył, że nie będziemy robić tego filmu, ponieważ Andrzej Wajda zamierza robić film o Katyniu. Co więcej, Wajda uważa, iż tylko on powinien zrobić taki film, a jeśli tak jest w rzeczywistości, to nie będziemy w stanie zdobyć pieniędzy na tę produkcję, ponieważ sprzeciw Wajdy podparty jego wielkim autorytetem sprawi, że stanie się to bardzo trudne.”

Robert Gliński (1952) polski reżyser

Źródło: Wywiad, 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=1069

O życiu, O losie, O duszy, O wiośnie

„Dla mnie nie ma słów, które są wyświechtane, wytarte lub zbyt często używane. Pod każdym słowem istnieje intencja. Jeżeli intencja jest prawdziwa, to słowa są autentyczne. Jestem daleki od takiej postawy, w której się na coś zamykamy i koncentrujemy na znaczeniu, które kojarzy nam się z medialnych przekazów. Misja jest jednym z piękniejszych słów, jakie możemy sobie w ogóle wyobrazić. Wszystko, co robimy w życiu jest misją, ale samo słowo zostało zdewaluowane w wyniku nadużywania lub przeinaczania sensu, najczęściej w przypadku telewizji. Artysta bez misji przestaje być artystą. On tworzy postać, kreuje rzeczywistość, względem tej, w której funkcjonuje. Artysta na początku tego działania nie ma myślenia o chlebie, o zarobkach. Jest misja, tylko i wyłącznie.”

Tomasz Schimscheiner (1973) aktor polski

Źródło: „Aktor bez misji przestaje być artystą”. Schimscheiner w Stopklatce, Stopklatka, 1 października 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69814

O myślach, O myśleniu, Sens

„Zarówno współcześni ludzie wysoko cywilizowanych społeczeństw, jak też ludzie żyjący ogniś na wszystkich etapach rozwoju cywilizacyjnego, przy potocznym ujmowaniu, wyjaśnianiu i tłumaczeniu zjawisk społecznych lub przyrodniczych, odwołują się na ogół do własnych doświadczeń i obserwacji, zdrowego rozsądku, intuicji i autorytetów. Swoje opinie i twierdzenia opierają więc na mniej lub bardziej wątpliwych przesłankach, ponieważ zarówno własne doświadczenia i obserwacje, jak też zdrowy rozsądek i intuicja, a nawet przeróżne autorytety, nie są wcale niezawodną podstawą wiedzy o obiektywnej rzeczywistości, jaką tworzy przyroda i społeczeństwo.”

Janusz Sztumski (1930)

Wstęp do metod i technik badań społecznych
Źródło: Wstęp do metod i technik badań społecznych, wyd. Śląsk sp. z o.o. Wydawnictwo Naukowe, Katowice 1999.

O ludziach, O wiedzę

„Zawsze określam siebie – a nie fikcyjne idee, ogólniki. Zacieram sprzeczności między rzeczywistością a fikcją poetycką. Między realnością kształtów, form, przedmiotów – a ich irracjonalnym oddziaływaniem.”

Marek Włodarski (1903–1960)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wlodarski_marek

„(…) poszłam za głosem marzenia z dzieciństwa. Bardzo wcześnie, bo w wieku kilku lat, obejrzałam filmy Polańskiego (m. in. Nóż w wodzie) i wywarło to na mnie ogromne wrażenie. Polański stał się moim idolem! Zawsze myślałam, że to musi być wspaniałe: wymyślać różne rzeczy, zamieniać marzenia w rzeczywistość… A później okazało się, że to jednocześnie bardzo ciężka praca i nie zawsze wszystko się w niej udaje…”

Natalia Koryncka-Gruz (1958) polska reżyserka filmowa

Źródło: Natalia Koryncka-Gruz – Zła nie można lekceważyć http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/802/Natalia-KorynckaGruz-Zla-nie-mozna-lekcewazyc.html

O marzeniach, O myślach, O wrażeniach, O wieku

„Ważąc się na tę podróż, wkraczam w rzeczywistość odmienną i niepojętą, w której dotychczasowe kryteria logiczne i etyczne okazują się zupełnie nieprzydatne. Nie obce, sprzeczne czy wrogie, ale właśnie nieprzydatne. Ulatuje poczucie czasu, choć wydaje się, że czas wszędzie upływa jednakowo, znika wiara w żelazną konsekwencję wydarzeń, logiczną syntezę i geniusz istoty ludzkiej, który, jak sama mniema, pozwoli jej okiełznać naturę.”

Wojciech Jagielski książka Modlitwa o deszcz

Modlitwa o deszcz

O wierze, O naturze, O czasie

„Posłuszeństwo jest wielkim darem, jaki otrzymujemy w chrześcijaństwie. Ale to nie jest posłuszeństwo rozumiane jako poddaństwo. Proszę pamiętać, że posłuszeństwo w Piśmie Świętym nie ma nic wspólnego z poddaństwem. W naszej rzeczywistości, w krajach demokratycznych spotykamy się nie z posłuszeństwem, ale z poddaństwem. Wszystkie administracyjne instytucje domagają się od nas poddaństwa. Posłuszeństwo w rozumieniu biblijnym, chrześcijańskim jest niczym innym, jak wzajemnym zaufaniem. Pan Bóg nie wymaga od nas poddaństwa. On okazuje nam zaufanie i oczywiście czeka na odpowiedź. Kapłaństwo jest pewną wymianą zaufania z Jezusem Chrystusem.”

Antoni Dydycz (1938) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: Marta Brzezińska-Waleszczyk, Bp Dydycz tylko dla Fronda.pl: Polska to chyba państwo bez morale http://www.fronda.pl/a/bp-dydycz-dla-frondapl-polska-to-panstwo-chyba-bez-morale,30521.html, fronda.pl, 6 września 2013

O Bogu, O zaufaniu, O czekaniu, Chrystus

„Ludzie, którzy władają biblioteką, zetknęli się z książką, z życiem odbitym, stali się poniekąd sami już tylko lustrzanym odbiciem rzeczywistości żyjących ludzi.”

Izaak Babel (1894–1940) rosyjski pisarz

O ludziach

„Ze wzrostem poczucia władzy rośnie poczucie własności, a maleje poczucie rzeczywistości.”

Antoni Kępiński (1918–1972) polski psychiatra i pisarz

Autoportret człowieka. Myśli, aforyzmy
Źródło: s. 139

„Anioły są tylko pretekstem do pokazywania świata, którego nie widać bezpośrednio za oknem, ale który istnieje na pewno. Jest to świat międzyludzkich relacji, uczuć i wartości mi bliskich, jak pogoda ducha, śmiech i życiowy dystans. Anioły dają także szansę ucieczki od opisywania otaczającej nas rzeczywistości, która mnie nudzi i nie znajduję w niej bezpośrednio szczególnych bodźców do pracy.”

Artur Więcek (1967) filmowiec polski

Źródło: Wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=25620

O świecie, O aniołach, O emocjach, O śmiechu

„(…) wśród ludzi opisujących teatr nastąpiła zmiana pokoleniowa. Młodzi krytycy gustują w młodym teatrze, tworzonym przez ich rówieśników, to zrozumiałe. A starsi często usiłują nadążyć za młodymi. Na ogół wolą spektakle będące kalką naszej rzeczywistości. Teatr społeczny, jako obszar poszukiwań artystycznych, zawsze był i będzie potrzebny, ale nie powinien być powszechnie obowiązujący i doraźny. Ci, którzy piszą o teatrze często zapominają, że teatr jest sztuką, a ta wymaga dystansu, metafory i poezji. Jeśli któryś z krytyków mówi mi: fizjologia, bebechy na scenie, brutalizm – tak, ale na teatr, taki jak u ciebie, szkoda mi czasu – to myślę, że teatr w ogóle przestał go interesować.”

Krzysztof Orzechowski (1947) polski aktor i reżyser

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Kraków, 5 września 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wtsro.htm

O ludziach, O poszukiwaniu, O myślach, O zmianach

„Film to fikcja, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Aktor zaś często wciela się w krańcowo różne postacie. Dla mnie tego rodzaju role stanowią spełnienie fantazji.”

Anthony Hopkins (1937) aktor brytyjski

Źródło: wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=39574

O fantazji

„(…) na to, czym człowiek jest, składają się trzy rzeczy. Pierwsza, to cechy wrodzone; druga, to cechy powstałe po wpływem otoczenia „inżynierów”, o których ci mówiłem; trzecia, najważniejsza, to cechy wypracowane własnym wysiłkiem. (…) Prawdą jest, że nie da się zmienić człowieka całkowicie, niełatwo jest go przerobić, i dlatego trzeba bardzo uważać, kiedy się kogoś sądzi (…) Nie jest jednak prawdą, a nawet wierutnym kłamstwem, że nie da się (…) niczego zmienić. W rzeczywistości, człowiek, których chce pracować i pracuje nad sobą, może dokonać niespodziewanych rzeczy. (…) Jeśli się tylko chce, można zwalczyć w sobie, nawet w najtrudniejszych warunkach, najpaskudniejsze wady, choćby siedziały w człowieku od dziecka. (…) nie masz racji, poddając się. Zawsze można siebie zmienić. Wystarczy poznać o co chodzi, i popracować nad sobą.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Kazania i przemówienia, Tom 2
Źródło: Praca nad sobą, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2005, s. 121, 122.

O dzieciach, O kłamstwie, O wysiłku

„Aktorstwo może być fascynującym zajęciem, jeżeli traktuje się je jako pasję, a nie fabrykę do zarabiania pieniędzy. Ale zawód reżysera polega na tworzeniu własnych światów, jest szerszym spojrzeniem na rzeczywistość. Chciałem poopowiadać swoje własne światy.”

Łukasz Garlicki (1977) aktor polski

Źródło: Łukasz Garlicki – w podwójnej roli http://www.barwyszczescia.pl/wywiady:1475:10.html

O świecie

„Sam nie uznaję siebie za dokumentalistę, uprawiam raczej filmowe pamiętnikarstwo. W literaturze forma dziennika zaszła bardzo daleko, może być wyznaniem, opisywać dzień po dniu, albo może być dziennikiem fikcyjnym. To osobna forma, która nie jest dokumentem. W filmie, klasyczne dokumenty, uprawiane w latach trzydziestych i czterdziestych miały wiodący temat. Ich kręcenie polegało na tym, że kolekcjonowało się materiały do zilustrowania tego tematu. Zazwyczaj decydowano się na przedstawienie czegoś złego i zbierało się materiał, żeby pokazać jak bardzo to jest złe. Potem przyszli ludzie z Cinéma Vérité, którzy twierdzili, że będą otwarci i nie będą mówić, czy coś jest złe czy dobre, ale odkryją to ze wszystkich stron i widz sam zdecyduje o ocenie. Ale nawet pobieżne zapoznanie się z dokumentami Cinéma Vérité uświadamia, że wiele w tych filmach naświetla postawy ich twórców. Ja nie przynależę do żadnej z tych grup. Idę przez życie, zbieram niektóre jego momenty, nigdy nie planuję. Po prostu coś zachwyca moje oko i każe mi złapać za kamerę. Ja nawet się specjalnie nie rozglądam. Zwyczajnie idę. Nigdy nie wiem czemu i kiedy będę kręcił. Zatem cały mój materiał przedstawia mnie. Jeśli jestem dokumentalistą – to dokumentuję wyłącznie siebie. Bez scenariusza, aktorów, ustawionego planu, sztucznie wyprodukowanej rzeczywistości jak w hollywoodzkim filmie.”

Jonas Mekas (1922–2019) litewski reżyser i scenarzysta

Źródło: wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=66195

O życiu, O ludziach, O literaturze

„Niemcy zignorowali fakt istnienia dziennika Marty Hiller, ponieważ uważali, że niemieckie kobiety powinny być postrzegane wyłącznie jako ofiary, bo taka przecież była ówczesna rzeczywistość. Tymczasem ona nie portretuje siebie, jako ofiary. Pokazuje w swojej książce, że mogły istnieć pewne powody, dla których Rosjanie zachowywali się w ten sposób względem Niemców.”

Max Färberböck (1950)

Źródło: Niemcy dojrzeli, by zmierzyć się z przeszłością http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=54711

O kobietach, O przeszłości

„Moja siostra, Benedetta, lepiej gotuje!”

Léon Gambetta (1838–1882) francuski polityk

wypowiedziane, gdy ze zdziwieniem odkrył, że po skończonym obiedzie wciąż był głodny; miało to miejsce w restauracji w Dzielnicy Łacińskiej w 1859; w rzeczywistości Gambetta był tak pochłonięty zażartą dyskusją, że nie zauważył, iż jego nietkniętą porcję odłożyli kelnerowi przyjaciele, aby sobie z niego zażartować.
Źródło: Irena Koberdowa, Leon Gambetta, op. cit., s. 11.

O siostrze, O gotowaniu

„Ten, kto nie cierpi na nerwicę, być może nie potrzebuje środków oszałamiających, by uśmierzyć jej skutki. Owszem, człowiek taki znajdzie się w trudnej sytuacji, będzie musiał wyznać całą swą bezradność, przyznać się, że w krzątaninie tego świata pełni całkiem podrzędną rolę, że oto już nie jest centrum stworzenia, nie stanowi przedmiotu czułej troski dobrotliwej Opatrzności. Taki człowiek znajdzie się w sytuacji dziecka, które opuściło ciepły i przytulny dom ojcowski. Czyż jednak do natury infantylizmu nie należy to, że powinien zostać przezwyciężony? Człowiek nie może być dzieckiem wiecznie, musi się ważyć na wejście we „wrogie życie”. Można to określić mianem „wychowania do rzeczywistości”, co do mnie zaś, to muszę jeszcze wyjaśnić Panu, że jedynym zamiarem mej rozprawy jest zwrócić uwagę na konieczność podjęcia tego kroku.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O życiu, O dzieciach, O domu, O naturze

„Wszyscy jesteśmy odbiorcami rzeczywistości nas otaczającej.”

Anna Augustynowicz (1959)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Trójmiasto, 14 sierpnia 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dswm.htm

„Trochę się zabezpieczyłam. Przy postaciach autentycznych, a pojawiających się w „Mieście ryb” umieściłam przypisy wyjaśniające, że jest to postacie wymyślone. W wypadku instytucji podobnie – telewizja białoruska w rzeczywistości nazywa się przecież zupełnie inaczej, jest natomiast KGB, a nie powieściowe KBB. Podobne zabiegi mogą kogoś śmieszyć, ale przestają, kiedy zrozumie on sytuację niezależnej kultury na Białorusi.”

Natalla Babina (1966) białoruska dziennikarka i pisarka narodowości ukraińskiej

o ryzyku represji politycznych za treść książek. Źródło: Wywiad Netkultury: Natalia Babina – Na własnych nogach i we własnych butach, 8 stycznia 2011 http://www.netkultura.pl/697/697

O książkach, O butach

„Chcesz poznać prawdziwą definicję triumfu nadziei nad rzeczywistością? (…) Zaplanuj rodzinną wycieczkę.”

Jojo Moyes książka Zanim się pojawiłeś

Zanim się pojawiłeś
Źródło: rozdział 11

„Chciałoby się uznać za własne credo Garcii Marqueza, że rzeczywistości nie wyczerpują zjawiska zewnętrzne, zawiera ona bowiem także świadomość i tradycję, trwające w ludziach.”

Dagmar Ploetz (1946)

Gabriel Garcia Marquez

„Płakać, że to błąd aplikacji to jak płakać nad prędkością światła: radź sobie z *rzeczywistością*, nie z tym, jak chcesz by wyglądała. Teoria i praktyka czasem się ścierają. A gdy tak się dzieje, teoria przegrywa. Za każdym razem.”

Linus Torvalds (1969) informatyk, twórca systemu operacyjnego Linux

Crying that it’s an application bug is like crying over the speed of light: you should deal with *reality*, not what you wish reality was. Theory and practice sometimes clash. And when that happens, theory loses. Every single time. (ang.) Źródło: Wiadomość na listę mailową jądra Linuksa http://lkml.org/lkml/2009/3/25/632, 25 marca 2009

O błędach, O czasie, O prędkości, O płaczu

„Nie podoba mi się pęd za kasą i trzaskanie lektur na prawo i lewo. Także to, że polskie kino próbuje dorównać amerykańskiemu w robieniu jakichś superprodukcji, które i tak nigdy nie będą tak dobre jak amerykańskie. Wydaje mi się, że to jest bez sensu. Natomiast zawsze mi się podobało to, że w jakiś sposób polskie kino odzwierciedlało naszą rzeczywistość. Jakiekolwiek by te filmy były one pokazują jak tu jest i czuję się z tym związany.”

Rafał Maćkowiak (1975) aktor polski

Źródło: Wywiad, 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=683

Sens

„Poradził sobie z milczeniem na swój sposób, to znaczy rzucając się na oślep w wir nowego życia. Zachował się jak wszyscy ludzie, którzy nie są całkiem pewni, czy dokonali słusznego wyboru: przesadnie cieszył się ze swojej sytuacji, robił wszystko, by udowodnić, że się nie pomylił. W rzeczywistości jedyną osobą, którą chciał przekonać w tak demonstracyjny sposób, był on sam.”

Philippe Besson (1967)

Babie lato
Źródło: s. 52–53.

O ludziach, O zachowaniu

„Rzeczywistość nie jest podobna do telenoweli – chociaż ludzie chcą, żeby była. Serial udaje, że odzwierciedla życie i doszło już do tego, że życie chce koniecznie upodobnić się do serialu.”

Marta Klubowicz (1963) aktorka polska

Źródło: Polski serial wygrywa we Włoszech, culture.pl, wrzesień 2012 http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/polski-serial-wygrywa-we-wloszech

O życiu, O ludziach

„Patriotyzm i nacjonalizm są zbyt obciążone. Żeby coś zmienić, musielibyśmy wymyślić nowy termin. Jestem tak pochłonięty tożsamością, jak większość istot ludzkich, zwłaszcza amerykańskich z powodu braku konkretnej historii. Moja obsesja, na punkcie tożsamości, prowadzi dyskursywne zapytanie w sprawie Amerykanizmu i patriotyzmu, ale nie sądzę, że zawsze jestem nieodzownie związany wiernością wobec tego kraju w ogóle. Mogę albo tak, albo nie. Ale w tym samym czasie, to jest tylko rzeczywistość. To, kim jestem i to, gdzie żyję.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: Bunyip Voodoo, 16 listopada 2009 http://bunyipvoodoo.blogspot.com/2009/11/law-of-abstraction-sufjan-stevens-urban.html

O historii, O czasie

„Miłość jest kluczem, który otwiera drzwi do najwyższej rzeczywistości.”

Martin Luther King (1929–1968) pastor, przywódca Murzynów w USA

O miłości

„Można więc powiedzieć, że w życiu publicznym aktywnie działam od około 10 lat. Nie ukrywam jednak, że praca posła wymaga innego podejścia. Niemniej szybko zaaklimatyzowałam się w nowej rzeczywistości i bardzo mocno zaangażowałam się w prace na rzecz mojego okręgu. Niestety, w wielu sprawach turystyczny rejon jeleniogórski przegrywa z bardzo mocnym miedziowym obszarem legnickim – silnym ośrodkiem politycznym, gospodarczym i finansowym.”

Marzena Machałek (1960) polski polityk

Źródło: Zdzisław Szostek, Marzena Machałek, Poseł Na Sejm RP, Prawo i Sprawiedliwość, gazeta-info.pl, 27 lipca 2007 http://www.wywiady.gazeta-info.pl/index.php?id=wywiadyWyswietl&n=1

O sprawiedliwości

„Ja też widzę, że Dunaj jest szary, ale był pewien człowiek, któremu zdawał się on modry. Wiesz, kto tak widzi? Artyści. To skomplikowani ludzie, mają problem z widzeniem rzeczywistości w jej naturalnych barwach. Kłopot jest taki, że od tamtej pory ludzie wpatrują się w fale rzeki, usiłując zobaczyć choć cień modrego. Niektórzy tak się natężają, że aż zaczyna im się wydawać, że widzą. Inni natomiast oszukują siebie i innych, mówiąc, że widzą. A jeszcze inni myślą sobie, że coś z nimi jest nie tak, bo widzą tylko szary i koniec. A on, do cholery, jest szary.”

Maciej Przepiera (1964)

Epidemia zamkniętych serc

O ludziach, O myślach, O problemach, O oszukiwaniu

„(…) jeśli do samobójstwa jest potrzebny piękny list, to pomyślmy, o ile więcej jest potrzebne do życia. Samobójcą może być ktoś, kto jeszcze rok wcześniej był szczęśliwy. I nagle wszystko się sypie. Nie musi nawet wiedzieć, co dokładnie idzie źle.”

Shira Geffen (1971)

Źródło: Paweł Smoleński, Zanurzona w naszej rzeczywistości, „Gazeta Wyborcza”, 24 kwietnia 2008 http://www.dziennikteatralny.pl/artykuly/zanurzona-w-naszej-rzeczywistosci.html

O samobójstwie

„Nikt, ani Szmajdziński, ani ja, ani Olechowski nie ma szansy dojść do drugiej tury, a każdy, kto uważa inaczej, zaklina rzeczywistość, tylko że z walenia w czajnik przez murzyńskiego czarownika nie ma deszczu, chyba że redaktor Zubilewicz uważa inaczej, ale moim zdaniem deszcz się bierze ze zderzenia się mas powietrza, nie z walenia przez czarnoksiężnika w czajnik, więc może sobie w ten czajnik walić pan Szmajdziński, ile chce, ale tyle będzie z jego kampanii.”

Tomasz Nałęcz (1949) polski polityk, historyk

w rozmowie na temat wyborów prezydenckich z Maciejem Knapikiem. Źródło: tvn24.pl http://www.youtube.com/watch?v=bJ-rVy71sKQ&feature=sub, 22 marca 2010

„Amerykanie i Brytyjczycy mówią, że gdyby Irakowi pozostawić wolną rękę, produkowałby takie, czy inne rodzaje broni i oddałby te broń na usługi terroryzmu. Takie gadanie przypomina raczej kiepski żart, ale w rzeczywistości chodzi o to, żeby nam zaszkodzić.”

Saddam Husajn (1937–2006) polityk iracki, dyktator

Źródło: PAP, 2 sierpnia 2002

„Poznawałem Polskę na różne sposoby; podróżowałem autostopem, przez dwa miesiące pracowałem w cukrowni. To umożliwiło mi bezpośredni kontakt z ludźmi, dzięki czemu poznałem różnicę między oficjalnym językiem polityki a rzeczywistością. Ponadto miałem znakomitych przewodników. Jeden z nich to Henryk Bereza, wspaniały krytyk mieszkający w Warszawie, który m. in. tłumaczył mi i interpretował podteksty, które można było wyczytać w gazetach.”

Eugenio Barba (1936) włoski dramatopisarz i reżyser teatralny

Źródło: „Rzeczpospolita”, 20 czerwca 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wyspaw.htm

O podróżowaniu

„Interesują nas relacje, jakie zachodzą między ludźmi, bo to one decydują o tym, jak zachowują się i jakie cele stawiają sobie grupy społeczne, całe społeczeństwa i jednostki w ich obrębie. Relacje te tworzą wielką, dynamiczną i złożoną sieć. Jednocześnie badamy podobieństwa i reguły rządzące światem sieci w ogóle, bo sieci przenikają wszystkie wymiary rzeczywistości. Analiza sieci pozwala zrozumieć równie dobrze wzajemne oddziaływania cząsteczek chemicznych w żywej komórce, jak i rozwój infrastruktury Internetu.”

Bolesław Szymański (1950) polski matematyk

Źródło: Edwin Bendyk, Jak przewidywać społeczne zachowania? Wolność w sieciach, polityka.pl, 27 września 2011 http://www.polityka.pl/nauka/czlowiek/1519606,1,jak-przewidywac-spoleczne-zachowania.read

O świecie, O zachowaniu, O wolności, O nauce

„A co jeżeli, rzeczywistość tak naprawdę jest iluzją i nic nie istnieje?
– Cóż, w takim razie zdecydowanie przepłaciłem mój nowy dywan.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

„UE jest najbardziej zagrożona przez jej instytucje, które walczą pomiędzy sobą o kompetencje, wpływy, przywileje dla siebie. Wymyślają kolejne bezsensowne procedury. Wywołują kolejne konflikty i kryzysy, które potem w pocie czoła bezskutecznie rozwiązują. (…) Większość czasu zajęła mi dziś praca nad programem Mieszkanie plus. Tym właśnie różni się polski rząd od brukselskiej biurokracji. My zajmujemy się sprawami ludzi, mówimy zrozumiałym dla nich językiem, a administracja brukselska zajmuje się samą sobą. Czy procedura wszczęta przez KE poprawi w jakikolwiek sposób życie przeciętnego Kowalskiego?”

Beata Szydło (1963) polska działaczka samorządowa i polityczna

reakcja na działania Komisji Europejskiej dotyczące blokowania przez rząd Beaty Szydło działalności Trybunału Konstytucyjnego. Źródło: Beata Szydło dla „Politico”: Bruksela oderwała się od rzeczywistości http://wiadomosci.onet.pl/swiat/beata-szydlo-dla-politico-bruksela-oderwala-sie-od-rzeczywistosci/72nvz3, onet.pl, 9 czerwca 2016.

O życiu, O ludziach, O prawdzie, O czasie