Cytaty o historii
strona 14

„Życie owiewa wiatru chłodem
I fakty w prosty warkocz splata,
W każdy dzień nowy wchodzę co dzień
jak w nowy tom historii świata.”

Andrzej Braun (1923–2008)

Źródło: Mój trud codzienny, „Życie Literackie” 1951, nr 6 (15 kwietnia), s. 3 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14097

O życiu

„Rozmowa, jaka miała wówczas miejsce, wywarła na mnie wstrząsające wrażenie. Wódz Organizacji Bojowej, mój Wódz, przede mną, młodym chłopcem, otwierał swą duszę, ujawniał swe cierpienia moralne. Opowiadał mi Komendant, jak ciężko przeżył schyłek rewolucji. Mówił o tym, iż Organizacja Bojowa stanowi zamkniętą już i przegraną kartę historii, o tym, jak boli go przegrana. Mówił mi wreszcie, że zdecydował się zakończyć epopeję Organizacji Bojowej ostatnią grą, w której albo zginie sam, albo zwycięży, by rozpocząć nowy okres walki, bez której, wedle Jego zdania, żyć nie warto. (…) Postanowiłem w duchu dołożyć wszelkich sił, by ucieszyć Jego serce, by na miejsce starej karty otwarła się nowa. Tak skrystalizowało się we mnie podczas owej pamiętnej rozmowy, postanowienie założenia bezpartyjnej organizacji wojskowej.”

Kazimierz Sosnkowski (1885–1969) generał polski, minister

o decyzji założenia Związku Walki Czynnej.
Źródło: W 30-lecie współpracy z marszałkiem Piłsudskim, wywiad udzielony Konradowi Wrzosowi [w:] Kazimierz Sosnkowski, Materiały Historyczne, oprac. J. Matecki, Londyn 1966.

O duszy, O wrażeniach, O decyzjach, O cierpieniu

„No więc teraz opowiadałam własne historie. Dziwne: robiąc to, zauważyłam, jak bardzo takie opowieści nas kształtują. Jakby historie naszego życia czyniły z nas ludzi, którymi jesteśmy. Gdyby ktoś nie miał żadnych historii, nie byłby człowiekiem, w ogóle by nie istniał. A gdyby moje historie były inne, nie byłabym osobą, którą jestem.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro 6: Cienie

O ludziach

„Powszechnie wiadomo, że w dzisiejszych czasach jest to podstawowe medium komunikacji ze studentami i pracownikami, które musi być profesjonalnie opracowane i atrakcyjne.”

Sławomir Sprawski (1965)

o stronie internetowej.
Źródło: Rita Pagacz-Moczarska, Nowe inicjatywy Instytutu Historii UJ. Rozmowa z dyrektorem Instytutu Historii UJ dr. hab. Sławomirem Sprawskim, „Alma Mater” nr specjalny 155, 2013, s. 32.

O komunikacji

„Możliwe jest także, że kawałek węgla położony na ogień nie będzie się palił…”

David Hume (1711–1776) brytyjski filozof, pisarz i historyk

odpowiedź na pytanie przyjaciela, czy wierzy w istnienie życia po śmierci, udzielona na łożu śmierci.
Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 293.

O śmierci, O świecie

„Ależ ja malarstwem prawie że się nie interesuję! Od lat nie byłem na żadnej wystawie nie wyłączając swoich. Z faktu, że sam maluję, nie należy wyciągać zbyt daleko idących wniosków! Historia sztuki jest czymś, o czym mam pojęcie mniej niż mętne: taka zupa, w której od czasu do czasu błyśnie coś mniej amorficznego, a to Leonardo, a to Picasso, zresztą nie przeceniaj tej identyfikacji – na pewno nie potrafiłbym wymienić i rozpoznać więcej jak trzy obrazy Leonarda i może tyleż obrazów Picassa – w sumie to wszystko pozostawia mnie raczej obojętnym.”

Zdzisław Beksiński (1929–2005) polski malarz, rzeźbiarz, fotografik i grafik komputerowy

Źródło: Sztuka jako odcisk palca, „Nowy Wyraz”, kwiecień 1976 http://www.gnosis.art.pl/iluminatornia/sztuka_o_inspiracji/zdzislaw_beksinski/zdzislaw_beksinski_wywiad_1976_1.htm

O sztuce, O czasie, O malarstwie, Obraz

„Historia literatury według Kabaretu Moralnego Niepokoju”

Paweł Królikowski (1961) aktor polski

O literaturze

„Nasz zawód polega na opowiadaniu, na przekazywaniu historii i jeśli ktoś robi to naprawdę świetnie, to żaden wstyd z nim przegrać”

Henry Cavill (1983) aktor brytyjski

w castingu do roli Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Ekskluzywny wywiad z nowym Supermanem, stopklatka.pl, 8 listopada 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=82447

„Europejczyk jest panem w Afryce Południowej zupełnie niezależnie od gospodarczego wpływu i zupełnie niezależnie od jego kultury i cywilizacji… Pozycja Europejczycy jest całkowicie oparta na dyskryminacyjnym ustawodawstwie w odniesieniu do innych ras.”

Johannes Gerhardus Strijdom (1893–1958)

wypowiedziane 25 stycznia 1952.
Źródło: Jan Balicki, Historia Burów, Wrocław 1980, s. 219.

„Więcej było w historii tych, co się sprzedawali, niż tych, co się odkupili.”

Stefan Pacek (1938)

„Dziesięć lat dla Harriet to naprawdę dużo i muszę pogodzić się z tym, że nie jest już ona kobietą pierwszej młodości. Dziesięć lat temu byłam młodsza od Harriet, a teraz jestem starsza o 10 lat i cięższa o 10 kilo. Nigdy jednak nie znudziła mi się gra w Prywatnej klinice. Dlaczego? Bo zawsze wciągam się w sztukę na nowo i równie intensywnie jak za pierwszym razem przeżywam opowiadaną w niej historię”

Beata Schimscheiner (1966) aktorka polska

Źródło: Urszula Wolak, Schimscheinerowie: 10 lat grają razem, „Polska Gazeta Krakowska” nr 34, 10 lutego 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/132743.html

O kobietach, O grach

„Nazajutrz nocnym powozem wybiegłem do Birmingamu [Birmingham]. I patrzę, i widzę z daleka tysiące ogniów, co jak gdyby wulkany spod ziemi biją żywym płomieniem, rzucają dymem, przy każdym takim wulkanie niby mogiły wyrzuconej lawy, a cała tam ziemia w popiół obrócona, i ani tam trawa zazielenieje, ani woda zabłyszczy, czasem mignie czarna postać ludzka i zniknie; nie słychać tam głosu stworzenia ani głosu szumiącego drzewa, ani głosu szemrzącej wody, a tylko jakieś podziemne wycie: zdaje się, że to kraina piekieł. A to po prostu tysiące kopalni, przy których tysiące machin parowych dobywa węgiel i żelazo, z którego po całej Anglii i zaraz w Birmingamie wyrabiają wszelką broń, nożyczki, igły i brzytwy.”

Aleksander Jełowicki (1804–1877) polski pisarz i działacz religijny

Moje wspomnienia (1893)
Źródło: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk, 2012, ISBN 978-83-7420-253-4, s. 122.

O trawie, O wodzie, O czasie

„Czuć tu ciężar historii, zwłaszcza że – i to kolejny autentyczny, poważny polski problem – polityka w Polsce to w znacznej mierze walka o historię. A to znaczy, że nie ma tej polityki, której potrzebują obywatele, odnoszącej się do realnych, dzisiejszych problemów społeczeństwa, a z drugiej strony nie ma tej debaty historycznej, której potrzebujemy. Bo prawdziwa, naukowa i intelektualna dyskusja o tym, co się stało 25 lat temu i przez te 25 lat, byłaby na pewno bardzo ciekawa – ale nie ta upolityczniona, instrumentalizowana debata historyczna, której jesteśmy świadkami.”

Timothy Garton Ash (1955)

Źródło: rozmowa Katarzyny Wężyk, Lepiej żyć w kraju, który nie potrzebuje bohaterów http://wyborcza.pl/magazyn/1,137863,15826445,Lepiej_zyc_w_kraju__ktory_nie_potrzebuje_bohaterow.html, wyborcza.pl, 18 kwietnia 2014.

O problemach, O walce

„Autorytet to zdolność pozyskiwania przyzwolenia innych.”

Bertrand de Jouvenel (1903–1987)

Źródło: Historia powszechna http://www.historia-powszechna.yoyo.pl/cytaty/a.php?a=18

„Usiadłszy przed lustrem pewnego razu
Chciałam prawdy, jasnej wizji chciałam,
Innej od gładkiego, słodkiego obrazu,
Który w nim dotąd widywałam…
Ujrzałam kobietę dziką, jak wiatr,
Niekobiecymi miotaną żądzami.”

Mary Elizabeth Coleridge (1861–1907)

Źródło: The Other Side of the Mirror, 1908 cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 145.

O kobietach, Obraz

„Moje dziejowe pytanie brzmi więc tak: czy historia urabia człowieka, czy to okoliczności historyczne decydują o tym, kim jest i co po sobie pozostawia? Czy – przeciwnie – on sam, nie zważając na historię i na to, co historia z nim robi, wydobywa z siebie właśnie to, co wydobyć musi?”

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

Źródło: Żmut (2005), culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_rymkiewicz_jaroslaw_marek

Pytanie

„Gdy zdobędziemy mistrzostwo świata, będę mógł w wywiadach opowiadać Bóg wie, jakie historie o tym, jacy jesteśmy świetni i jak ciężko trenowaliśmy. Ale to jest sport. Jeśli trzech, czterech zawodników w jednym momencie będzie miało dzień konia, to można ograć każdego na świecie. I następnego ranka człowiek się obudzi i nie uwierzy, że osiągnął taki sukces.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

Źródło: Kulisy Sportu (zapis wywiadu w serwisie YouTube). http://www.youtube.com/watch?v=kDEQ9E5YIx4&feature=mh_lolz&list=PL67A2999A04310D4B

O Bogu, O sporcie, O sukcesie, Koń

„Niczym swobodna jestem wiklina
Lub na gałęzi mata ptaszyna,
Co latem śpiewa.
A w zimie łzami oczy zalewam
I drżę jak z liści odarte drzewa,
Gdy chłód zagości.
Lecz nie ma we mnie jadu ni złości,
………………………………………….
Nie mam pod słońcem żadnej własności.
Że jutro będzie lepiej, nadzieja −
To moje święto.”

Rutebeuf

Źródło: liryka starofrancuska, cyt. za: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 17, tłum. J. Adamski.

O nadziei, O literaturze, O śpiewie, Łza

„Na Boga! Jeżeli w waszych krajach w nie tak odległej historii płonęły tysiące stosów to wszyscy uciekinierzy z tych krajów gromadzili się w Polsce. W Polsce zgromadzili się prześladowani w całej Europie Żydzi. Polska jest symbolem tolerancji. Próba wmówienia tutaj światu i Europie, że Polska jest głównym ośrodkiem nietolerancji w sprawie homoseksualistów jest ogromną nieprzyzwoitością i kłamstwem politycznym, cynicznym zagraniem, które ma na celu ogłupienie opinii publicznej w Europie. Protestuję przeciwko takim zagraniom, bo jest to z gruntu fałszywe.”

Bogdan Pęk (1953) polski polityk

Źródło: wystąpienie w Parlamencie Europejskim, 25 kwietnia 2007 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20070425+ITEM-017+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=3-315

O Bogu, O kłamstwie, O świecie, Odległy

„Bez długich poszukiwań jako nagła pewność i świadomość przyszło zrozumienie, że walczyć o wolność Polski i budować nową Polskę, to znaczy wychowywać siebie i innych.”

Maria Okońska (1920–2013)

Źródło: Instytut Prymasa Wyszyńskiego Założyciele Maria Okońska http://www.instytut-wyszynskiego.pl/index.php/it/historia?showall=1&limitstart= Instytut Prymasa Wyszyńskiego

O poszukiwaniu, O zrozumieniu, O wolności

„Powiedzmy od razu jedno: nikt nie kocha wojny. Ja oczywiście nie kocham wojny. Być zmuszony ją toczyć nie sprawia nie sprawia mi żadnej radości. Zatem nie piję szampana z powodu rakiet wystrzelonych na Sajgon. Ale szczerze mówiąc, od chwili, kiedy ta wojna istnieje, trzeba ją toczyć. A w dniu, kiedy te bombardowania znów zostaną zawieszone, zapytam pana Nixona: "Dlaczego? Co chce pan przez to osiągnąć? Co pan osiągnął?". Nie, ja nie poproszę, żeby przerwano bombardowania. One mają cel, a jeśli chce się osiągnąć cel, musimy bombardować. Mademoiselle, mówiąc jako wojskowy, powiem pani, że wojna jest tym mniej okrutna, im krótsza.”

Nguyễn Văn Thiệu (1923–2001) prezydent Wietnamu Południowego

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w styczniu 1973 w Sajgonie

O wojnie, O piciu, Kochać się

„Każdy Nama, który zostanie dostrzeżony na niemieckim terytorium i natychmiast się nie podda, zostanie zastrzelony. Reguła ta obowiązuje wszystkich, aż do ich całkowitej eksterminacji. Ci, którzy na początku rebelii dopuścili się osobiście morderstw na białych lub kazali innym ich mordować, podlegają zgodnie z prawem karze śmierci. Co do tych, którzy się nie poddadzą i będą stawiać opór, postępować się będzie tak samo jak w przypadku Herrero, którym w ich zaślepieniu zdawało się, iż mogą ważyć się na wojnę z potężnym niemieckim cesarzem i wielkim narodem Niemiec? Gdzież są dziś ci Herrero, kto mi odpowie?”

Lothar von Trotha (1848–1920)

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 193.

O śmierci, O książkach, O świecie, O karze

„Udawajmy, że pragniemy wzmocnić przymierze, aby uśpić czujność sprzymierzeńca. Zyskam w ten sposób na czasie, a tymczasem się przygotowuję…”

Aleksander I Romanow (1777–1825) car Rosji

z listu Aleksandra I do matki Marii Fiodorowny latem 1808 (rok po pokoju w Tylży).
Źródło: Roman Daszczyński, Nie igraj z Azjatą, „Ale Historia Extra” nr 1 (1), listopad 2012, s. 29.

O pokoju, O matce, O czasie

„Był on mężem zrodzonym na ten świat, by wstrząsnąć narodami; biczem Bożym, który przeraził całą ludzkość za sprawą straszliwych opowieści, jakie wszędy o nim opowiadano.”

Jordanes

o Attyli.
Źródło: O pochodzeniu i czynach Gotów, tłum. Edward Zwolski, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 47, rozdz. Attyla, wódz Hunów.

O książkach, O świecie

„Imigrant to człowiek niepewny i niepełny, żyjący w stanie ciągłego niepokoju. Najwyższą miarą jego jego sukcesu jest umiejętność zaadaptowania się do nowych warunków.”

Henk van Woerden (1947–2005)

Źródło: The Assassin, Granta, 2000, cyt. za: Lauren Carter, Najgroźniejsi gangsterzy w historii, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374955096, s. 8.

O sukcesie

„Historia nic nie znaczyła, ponieważ jedynym jej stałym elementem była ludzka głupota. Och, zdarzały się momenty wielkości i wspaniałe czyny, ale jak długo mogły trwać chwile podobnej chwały? Od jednego oddechu do następnego, tak jest, ale nie dłużej. Z pewnością nie dłużej.”

Steven Erikson książka Myto ogarów

Myto ogarów (2008)

O głupocie

„Jeśli nie dążymy do równouprawnienia, to na litość boską, po co żyjemy? Uważam za akt tchórzostwa i nieuczciwości to, że ktoś z nas kolorowych, mówi białym i czarnym, że nie walczymy o równouprawnienie (…). Tak, moi przyjaciele, chcę równości. Niczego mniej (…). A teraz wstrzymajcie oddech, bo zamierzam użyć jeszcze przymiotnika. Chcę powiedzieć, że żądamy równości społecznej (…). Nie, nie jestem dziką bestią ani niczym nieczystym.
Powstańcie, bracia! Posiądźmy tę ziemię (…). Bądźcie rozgoryczeni. Bądźcie niezadowoleni (…). Bądźcie tak niespokojni jak burzliwe fale na bezkresnym morzu. Niech wasze niezadowolenie zdruzgocze wielką niczym góra ścianę uprzedzeń i pochłonie ją aż po fundament.”

John Hope (1868–1936)

do studentów na czarnym koledżu w Nashville w stanie Tennessee w reakcji na apel czarnoskórego przywódcy Bookera Washingtona, który zalecał ostrożność i umiar w walce o swoje prawa.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 277.

O górach, O walce

„Rzeczpospolita XVIII wieku była już rosyjskim protektoratem i rozbiory oznaczały raczej błąd rosyjskiej polityki, skoro carat musiał podzielić się z innymi monarchiami tym, co już miał.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Źródło: O historii polskiej literatury, wolnomyślicielach i masonach

O błędach, O literaturze, O wieku

„Opowiem panu jedną homelską historię i zobaczymy, jak pan wówczas zaśpiewa. Pan pewnie słyszał o cadyku z Równego? Nie był on przecież ani młody, ani tak głupi jak ja. Chyba ten cadyk jest dla pana bezwzględnym autorytetem, ponieważ pan się przytrzymuje wszystkich przepisowych mamrotań. Więc do tego cadyka przychodzi pewnego razu surowy talmudysta z najbardziej gorzkimi wymówkami:
„Słuchaj, rebe, ja cię zupełnie nie rozumiem. Wszyscy mówią, że jesteś świątobliwym Żydem, a ja mieszkam obok i odnoszę wrażenie, że masz nie dom, tylko kabaret. Ja sobie siedzę i czytam Talmud, a twoi chasydzi licho wie co wyrabiają – oni śpiewają i tańczą, i śmieją się głośno, jakby to była operetka moskiewska”.
Cadyk odpowiada mu najspokojniej:
„No tak, oni się śmieją jak dzieci, oni sobie śpiewają jak ptaszki, oni skaczą jak koźlęta. Bo oni w sercach mają nie ponurą złość, lecz radość i powszechną miłość.””

Ilja Erenburg (1891–1967) rosyjski pisarz

Burzliwe życie Lejzorka Rojtszwańca
Źródło: s. 275.

O miłości, O dzieciach, O domu, O wrażeniach

„Są dwa rodzaje następstw w historii: pierwsze, bezpośrednie, w określonej chwili, i drugie, dalekie, zrazu niewidoczne. Te następstwa często są ze sobą sprzeczne; jedne wynikają z naszego ułomnego rozumienia, inne z odwiecznej mądrości. Wydarzenie opatrznościowe przychodzi po ludzkim. Bóg Stoi za nami. Zaprzeczajcie, ile wam się podoba, wyrokom boskim, odrzucajcie je, kłóćcie się o słowa, nazywajcie siłą rzeczy, albo racją to, co zwykły człowiek nazywa Opatrznością, rozważajcie skutki faktów dokonanych, a zobaczycie, że zawsze przynoszą rzeczy przeciwne waszym przewidywaniom, jeżeli nie znalazły wpierw oparcia w moralności i sprawiedliwości.”

François-René de Chateaubriand (1768–1848) francuski pisarz, polityk i dyplomata

Źródło: Pamiętniki zza grobu, s. 625.

O Bogu, O sprawiedliwości, O sile

„Żadne z wydarzeń historii nowożytnej choć w przybliżeniu nie przypominało kataklizmu wiosny 1945 roku. Nieuchronna klęska nie była jedynym źródłem cierpienia milionów ludzi. Z historycznego punktu widzenia upadek Berlina można porównać jedynie z podbiciem Kartaginy. Trudno było pojąć rozmiar zniszczeń: martwe ciała, hałdy rumowisk, szlak ruin ciągnący się przez kontynent. A może przez cały świat. Bo, jak w przypadku wszystkich prawdziwych upadków, zniszczeniu ulega znacznie więcej niż to, co dostrzec można gołym okiem.”

Joachim Fest (1926–2006)

Źródło: Upadek. Hitler i kres III Rzeszy, cyt. za: Zygmunt Kałużyński, Tomasz Raczek, Leksykon filmowy na XXI wiek. Ekranizacje literatury z cyklu Perły kina (tom 2), Instytut Wydawniczy Latarnik im. Zygmunta Kałużyńskiego, Michałów-Grabina 2005, ISBN 8360000050, s. 323–324

O ludziach, O świecie, O wiośnie, O literaturze

„Jezus jest centralną postacią świata dlatego, bo stał się decydującym człowiekiem w postępie człowieczeństwa. Dokonał największej i jedyne sensownej rewolucji w historii ludzkości. Rewolucji duchowej, rewolucji, w której nie przelewał cudzej krwi lecz własną. Niezliczone miliony ludzi w ciągu minionych dwóch tysięcy lat z Jego powodu zmienili swoje życie. Miliony z Jego powodu odrzuciły nienawiść, zemstę i okrucieństwo. Miliony ze względu na Niego dochowały wierności swoim małżonkom, miliony oddały swoje życie na służbę Jego sprawie i bliźnim. Miliony potrafiły wybaczyć największe nawet krzywdy swoim prześladowcom. Miliony potrafiły przezwyciężyć chciwość i skąpstwo, aby podzielić się kawałkiem chleba z głodnymi. Miliony zaczęły iść przez życie tą drogą, którą wskazał: drogą miłości, życzliwości, pokory i ofiary. To było możliwe dlatego, że nie był tylko człowiekiem, był Bogiem-Człowiekiem, który przez swoje narodzenie i zmartwychwstanie wszedł w historię ludzkości i pozostał w niej.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Audycja świąteczna na antenie Radia Maryja, 24 grudnia 2008.

O życiu, O Bogu, O nienawiści, O ludziach

„Człowiek to jedyne zwierzę, które potrafi odczuwać smutek rozłożony liniowo na osi czasu. Naszym przekleństwem jako gatunku jest, że zostaliśmy uwięzieni przez czas, że musimy interpretować życie jako szereg następujących po sobie wydarzeń, jako historię – i że kiedy nie potrafimy zrozumieć, na czym polega ta historia, czujemy się zagubieni.”

Douglas Coupland (1961)

Życie po Bogu

O życiu, O smutku, O czasie, O zwierzętach

„Jako zwykły obywatel wśród moich „descamisados” pragnę wszystkich was przytulić do serca!”

Juan Perón (1895–1974) polityk argentyński, wojskowy

przemówienie z balkonu swej siedziby Casa Rosada do tłumu.
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, op. cit., s. 160.

O kobietach, Serce

„Siły rynkowe, jakkolwiek potężne, są tylko częścią historii [kryzysu]. Polityka odgrywa ogromną rolę. W niektórych krajach, jak socjaldemokracje w północnej Europie (zwłaszcza Niemcy, Holandia, Dania, Norwegia, Szwecja i Finlandia), polityka rządu sprawia, że wszystkie grupy społeczne mogą korzystać z nowej globalizacji. W innych, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, polityka wzmocniła wzrost władzy i bogactwa nowej elity finansowej.”

Jeffrey Sachs (1954) ekonomista amerykański

These market forces, powerful as they are, have been only a part of the story. Politics has played a powerful role. In some countries, like the social democracies of Northern Europe (notably Germany, the Netherlands, Denmark, Norway, Sweden, and Finland), government policies have ensured that all parts of society can benefit from the new globalization. In others, notably including the United States, politics have amplified the surge in power and wealth of the new financial elite. (ang.) Źródło: Occupy Wall Street and the Demand for Economic Justice, huffingtonpost.com, 13 października 2011 http://www.huffingtonpost.com/jeffrey-sachs/occupy-wall-street-and-th_b_1007609.html

O sile, O bogactwie

„To poniżające być królem podległym Francji albo jakiemukolwiek innemu mocarstwu.”

Sisowath Kossamak (1904–1975)

Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 9788377990391, s. 111.

„Ludd to zagadka, nieprawdaż? Jego nauczyciele siaśtećko cacy, mmm, siaśtećko, mówili, że jest bardzo utalentowany, ale jakby nie całkiem tutaj. Ty jednak nigdy go nie spotkałeś, nie znasz jego historii i dlatego mm, siaśtećko chętnie wysłucham twojej bezstronnej opinii mmm, SIAŚTEĆKO.”

Terry Pratchett książka Złodziej czasu

Postać: Opat
Złodziej czasu (2001)

O nauczycielach

„Trzy rzeczy trzeba przygotować, Panie, do prowadzenia wojny – pieniądze, pieniądze i jeszcze raz pieniądze.”

Gian Giacomo Trivulzio (1440–1518)

odpowiedź na pytanie króla Ludwika XII, jaką broń i jakie zapasy należy przygotować dla zdobycia księstwa Mediolanu.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 258.

O pieniądzach, O wojnie, O nauczycielach, O wieku

„Powiadają, że historię tworzą zwycięzcy, ale to nieprawda, czynią to bowiem pisarze.”

Dariusz Domagalski (1972)

Źródło: Vlad Dracula (2011)

„Wolałbym w ogóle nie rządzić, niż rządzić heretykami.”

Filip II Habsburg (1527–1598) król Hiszpanii

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 148.

O kobietach, O świecie

„Towarzysze! (…) Oto Kongres Kontynentalny klasy robotniczej. Jesteśmy tutaj, aby zjednoczyć robotników tego kraju i powołać do życia ruch robotniczy, którego celem będzie wyzwolenie klasy robotniczej z niewolniczych okowów kapitalizmu (…). Celem organizacji tej będzie uczynienie klasy robotniczej posiadaczem władzy ekonomicznej, środków do życia, zapewnienie jej kontroli nad maszynami służącymi produkcji i dystrybucji z pominięciem kapitalistycznych panów.”

Bill Haywood (1869–1928)

mowa inaugurująca w 1905 w Chicago pierwszy masowy konwent amerykańskich socjalistów, anarchistów i radykalnych związkowców, którzy powołali nowy związek zawodowy o nazwie Robotnicy Przemysłowi Świata.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 429.

„Naszym obowiązkiem jest bezwzględne oczyszczenie kraju z całej tej hołoty, z tej szajki rozbójników, Polaczków i Żydów. Nie wolno dopuścić do tego, by historia mogła nam kiedyś uczynić zarzut, że przegapiliśmy tę historyczną szansę.”

Albert Forster (1902–1952) nazista, gauleiter Gdańska

Źródło: Dieter Schenk, Albert Forster. Gdański namiestnik Hitlera, Wydawnictwo Oskar, Gdańsk 2002, s. 207–208.

„Nie udało mi się pozbyć Nagaty za jednym uderzeniem miecza i jako instruktor szermierki czuję się tym głęboko zawstydzony.”

Saburo Aizawa (1889–1936)

na swoim procesie
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), wyd. Polonia Book Fund Ltd, 1989, ISBN 0902352806, s. 340.

„Dobra matka, wierna żona, żarliwa patriotka.”

Encarnación Ezcurra (1795–1838)

napis umieszczony na jej trumnie.
O Encarnación Ezcurrze
Źródło: John Charles Chasteen, Ogień i krew. Historia Ameryki Łacińskiej, op. cit., s. 105.

O matce

„Jaki jest prawdziwy cel monarchii? Nie jest nim pozbawienie ludu jego naturalnej wolności, lecz poprawa jego uczynków w celu osiągnięcia najwyższego dobra. Formą rządów, która najlepiej zapewnia osiągnięcie tego celu, a zarazem w mniejszym stopniu niż inne ogranicza naturalną wolność, jest ta, która pozostaje w zgodzie z poglądami i wolą istot myślących, a także odpowiada celowi, co którego powinniśmy przykładać największą wagę, ustanawiając zasady polityki społecznej.”

Katarzyna II (1729–1796) cesarzowa Rosji w latach 1762–1796

Źródło: Documents of Catherine the Great, tłum. ang.W.F. Reddaway, Cambridge University Press, 1931, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, wyd. Muza, Warszawa 2006, ISBN 8373198547, s. 77–78.

O ludziach, O wolności

„Pamiętam, że jak otrzymałem telefon z propozycją wzięcia udziału w castingu do Janosika zastanawiałem się, jaki sens jest robić dziś o tym film. Potem usłyszałem, że zajmuje się tym Agnieszka Holland razem z Kasią Adamik, reprezentującą z kolei moje pokolenie. Pomyślałem wtedy, że coś w tym musi zatem być. To nie mógł być tylko kolejny film, ale rzecz zrobiona z sercem. Przeczytałem w końcu scenariusz i stało się już dla mnie jasne, że jest to piękna historia o człowieku, którym targają wewnętrzne konflikty. Wreszcie przypowieść o wolność, życiu, naszej historii i cenie, którą Janosik musi w końcu zapłacić.”

Václav Jiráček (1978)

Źródło: wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=56337

O wolności, Serce, Sens

„Jestem jedyną osobą w historii dziennikarstwa w Polsce, która dostała akredytację na rozdanie Oscarów. Każdy, kto starał się o nią, wie, że to prawie niemożliwe dla kogoś z Europy.”

Kinga Rusin (1971) polska prezenterka telewizyjna

Źródło: „Claudia” nr 1 (201), 1 stycznia 2010.

„(…) mamy kilka innych pomysłów, aby spróbować przedłużyć żywot Czerwonych Gitar, bo szkoda, żaby ten znak firmowy zniknął nagle ze świadomości słuchaczy. Teraz rzadko pamięta się o ludziach, którzy tworzyli i nadal tworzą historię polskiej muzyki, więc nie będzie się pamiętało również o tych, którzy zakończą swoją działalność. Nasz jubileusz 25–lecia przygotował nam impresario z USA, a 45 lecia – Rosjanie. W Polsce nikt się tym nie zainteresował.”

Jerzy Skrzypczyk (1946)

Źródło: Mateusz Marciniak, Jerzy Skrzypczyk, perkusista Czerwonych Gitar: „Moja perkusyjna próżność została zaspokojona”, Gazetabaltycka.pl, 4 lutego 2013 http://gazetabaltycka.pl/wywiady/jerzy-skrzypczyk-perkusista-czerwonych-gitar-moja-perkusyjna-proznosc-zostala-zaspokojona

„Ale rzeczywiście, jak jeszcze egzaminowałem, nie lubiłem stawiać dwój. Wolałem takiego studenta odesłać na inny termin, aby się douczył. Ale pamiętam taką historię. Jedna ze studentek nie była zbyt dobrze przygotowana. Postanowiłem, że zadam jej ostatnie, decydujące pytanie. Zapytałem. Ona milczy. Milczy 10 sekund, minutę. Po dwóch mówię jej, że bardzo mi przykro, ale stawiam jej dwóję. Ona na to, że uczyła się z podręcznika, ale akurat odpowiedź na to pytanie była na kartkach, które zostały wyrwane. Cóż. Postawiłem jej trzy z minusem.”

Jan Miodek (1946) polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim

Źródło: Jan Miodek: Pomorze mówi poprawnie, gs24.pl, 24 kwietnia 2008 http://www.gs24.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080424/WYWIADY/370234696

Pytanie

„Lud całkowity jest zawsze i Narodem i jego Szefem. […] Kiedy w historii spotykają się lud i jego bohater zdolny do jego zrozumienia i użyźnienia, obaj poszukują się – niekiedy, jak w Hiszpanii, przelewając krew – ale w końcu zawsze się spotykają i łączą.”

José Luis de Arrese (1905–1986)

Źródło: Jacek Bartyzel, José Luis de ARRESE y Magra, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/spw-jose-luis-arrese-magra

O ludziach, O poszukiwaniu, O zrozumieniu

„Muzyka jest czymś bardzo ludzkim. Niezależnym od polityki i historii.”

Patrick Süskind (1949) niemiecki pisarz oraz autor scenariuszy

Kontrabasista

O muzyce

„Niech wszyscy ludzie wiedzą, jak próżna i nic nie warta jest potęga królów.”

Kanut Wielki (994–1035) Król Anglii, Danii i Norwegii w XI wieku

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 52.

O ludziach

„Nazwa Pankow została nadana średniowiecznej miejscowości, która rozrosła się wokół stojącego tu do dzisiaj gotyckiego kościoła, wybudowanego przed 1230 rokiem. Kościół ten okazał się jednak dla mnie nie tylko atrakcją historyczną. Przekonałem się o tym podczas pobytu Józefa Skrzeka, którego gościłem u siebie po jego berlińskim występie. Było to z pewnością tworzącym się na bieżąco dalszym ciągiem mojej berlińskiej mitologii. No bo założyciel SBB, którego płyty kupowałem swego czasu właśnie w Berlinie, siedział obok mnie, w moim berlińskim mieszkaniu i spinał swoją obecnością całą tę historię w przypowieść. A po długiej nocnej rozmowie, przy późnym śniadaniu zapytał: – Czy jest tu w pobliżu jakiś dzwon? Najpierw nie bardzo wiedziałem, o co mu właściwie chodzi. Dzwon? – pomyślałem. Okazało się jednak, że miał na myśli kościół. – Kościół jest, ale ewangelicki – powiedziałem. – Ja przecież nie jestem szowinistą – zaśmiał się. – A dzisiaj niedziela, dlatego chciałbym zajrzeć pod jakiś dzwon. Poszliśmy więc do tego kościoła – małego, ascetycznego, surowego wręcz i tak innego od katolickich. W środku było jedynie kilka osób, pastorem zaś okazała się kobieta, która wygłaszała właśnie kazanie. To co mówiła odbijało się echem od ścian i sklepienia, i trudno było zrozumieć jej berliński zaśpiew. Ale po pewnym czasie zaczęły docierać do mnie poszczególne słowa, które starałem się poskładać w zdania. Tym bardziej gdy usłyszałem: „Johann Sebastian Bach” wypowiedziane bezpośrednio obok słowa: „Gott”. Po chwili rozumiałem już, że pastor mówiła o kontaktowaniu się z Bogiem poprzez muzykę. Skrzek spojrzał na mnie, ja na niego i pomyślałem, że chyba nie wypada nazywać tego przypadkiem.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Czas przeprowadzki
Źródło: s. 54

O kobietach, O Bogu, O myślach, O czasie

„Nadrzędnymi ideami są osobowość i własny język. Jeżeli muzyk to osiągnie, a jednocześnie będzie słuchać i szanować historię, to dopiero wtedy można pokusić się o próby definicji – czy to jeszcze jest jazz, czy już nie.”

Piotr Orzechowski (1990) polski kompozytor i pianista jazzowy

Źródło: Tomasz Handzlik, Poszukiwać samego siebie http://www.dwutygodnik.com/artykul/4165/, Dwutygodnik.com nr 97/2012.

O poszukiwaniu, O osobowości

„Główne Miasto, Stare Miasto, Korzenne Miasto, Stare Przedmieście, Młode Miasto, Nowe Miasto i Dolne Miasto, budowane łącznie ponad siedemset lat, spłonęły w trzy dni. Nie był to pierwszy pożar Gdańska. Pomorzanie, Brandenburczycy, Krzyżacy, Polacy, Szwedzi i znów Szwedzi, Francuzi, Prusacy i Rosjanie, także Sasi już przedtem, tworząc historię, co parę dziesiątków lat uznawali, że trzeba to miasto spalić – a teraz Rosjanie, Polacy, Niemcy i Anglicy wspólnie wypalali po raz setny cegły gotyckich budowli, nie uzyskując w ten sposób sucharów. Płonęła Straganiarska, Długa, Szeroka, Tkacka i Wełniarska, płonęła Ogarna, Tobiasza, Podwale Staromiejskie, Podwale Przedmiejskie, płonęły Wały i Długie Pobrzeże. Żuraw był z drzewa i płonął szczególnie pięknie. Na ulicy Spodniarzy ogień kazał sobie wziąć miarę na wiele par uderzająco jaskrawych spodni. Kościół Najświętszej Marii Panny płonął od środka i przez ostrołukowe okna ukazywał uroczyste oświetlenie. Pozostałe, nie ewakuowane jeszcze dzwony Świętej Katarzyny, Świętego Jana, Świętej Brygidy, Barbary, Elżbiety, Piotra i Pawła, Świętej Trójcy i Bożego Ciała stapiały się w dzwonnicach i skapywały bez szmeru. W Wielkim Młynie mielono czerwoną pszenicę. Na Rzeźnickiej pachniało przypaloną niedzielną pieczenią. W Teatrze Miejskim dawano prapremierę „Snów podpalacza” dwuznacznej jednoaktówki. Na ratuszu Głównego Miasta postanowiono podwyższyć po pożarze, z ważnością wstecz, pensje strażaków. Ulica Świętego Ducha płonęła w imię Świętego Ducha, Radośnie płonął klasztor franciszkanów w imię Świętego Franciszka, który przecież kochał i opiewał ogień. Ulica Mariacka płonęła równocześnie w imię Ojca i Syna. Że spłonął Targ Drzewny, Targ Węglowy, Targ Sienny, to samo przez się zrozumiałe. Na Chlebnickiej chlebki już nie wyszły z pieca. Na Stągiewnej kipiało w stągwiach. Tylko budynek Zachodniopruskiego Towarzystwa Ubezpieczeń od Ognia z czysto symbolicznych względów nie chciał spłonąć.”

Günter Grass książka Blaszany bębenek

Blaszany bębenek

O piekle, O snach, Kochać się

„Nie darzę podziwem tych hord, które przypłynęły do Ameryki, żeby wszystko zniszczyć. Dla mnie nie był to wielki moment historii. Amerykę i tak odkryli wikingowie pięć wieków wcześniej.”

Jacques Chirac (1932–2019) prezydent Francji

o hiszpańskich konkwistadorach
Źródło: „Forum”, 5 marca 2007

O wieku

„Lepienie z ludzkości jednej społeczności nie oznacza stworzenia społeczności jednolitej, wręcz przeciwnie; przyjazne i odpowiednie wykorzystanie poszczególnych cech w atmosferze zrozumienia… Społeczności oparte na jednym szablonie, jak pudełka żołnierzyków, są raczej tworem przeszłości niż przyszłości.”

Herbert George Wells (1866–1946) powieściopisarz angielski

The weaving of mankind into one community does not imply the creation of a homogeneous community, but rather the reverse; the welcome and adequate utilization of distinctive quality in an atmosphere of understanding… Communities all to one pattern, like boxes of toy soldiers, are things of the past, rather than of the future. (ang.)
Źródło: Historia świata (1920)

O zrozumieniu, O przeszłości, O przyszłości, Pudełko

„Demokracja, republika: co znaczą te słowa? Co zmieniły one w świecie? Może ludzie stali się uczciwsi, bardziej lojalni, lepsi? Może naród jest szczęśliwszy? Wszystko jest jak przedtem, jak zawsze. Złudzenia, złudzenia. Trzeba też się zastanowić, jakie są interesy narodu, zanim zacznie się obalać porządek za pomocą słów. Czasami demokracja jest konieczna i My sądzimy, że niektóre narody afrykańskie mogą je wprowadzić. Ale czasami przynosi szkody, jest błędem.”

Haile Selassie I (1892–1975) cesarz Etiopii

z wywiadu z Orianą Fallaci w czerwcu 1972.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 416.

O ludziach, O błędach, O demokracji, O pomocy

„Nie szczędź krwi gauczów. Jest niczym nawóz [niczym krew z uboju], który trzeba wykorzystać dla dobra kraju. Poza krwią nie mają w sobie nic ludzkiego.”

Domingo Faustino Sarmiento (1811–1888)

słowa z listu napisanego w roku 1861 do Bartolomé Mitre, które miały usprawiedliwić drastyczne środki stosowane wobec zwolenników buntowniczego caudillo z odległych rejonów.
Źródło: John Charles Chasteen, Ogień i krew. Historia Ameryki Łacińskiej, tłum. Katarzyna Bartuzi, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2007, ISBN 9788306030594, s. 130.

„Sposób na sukces reżysera to dobrze obsadzić role i patrzeć, jak aktorzy grają. Nie mam wątpliwości, że podmiotem w teatrze jest nie reżyser, a aktor. Ja bardzo lubię jedno i drugie, dlatego łatwo mi wygłaszać takie sądy. Ale dziś za dużo reżyserów przechodzi do historii, zamiast naprawdę reżyserować. Ja to mówię oczywiście pół żartem, pół serio.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: „Gazeta Wyborcza” Olsztyn, 22 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/uncd.htm

O sukcesie

„Zawarcie przez Watykan traktatu z nowymi Niemcami oznacza uznanie przez Kościół katolicki państwa narodowosocjalistycznego. Traktat ten jasno i wyraźnie pokazuje całemu światu, że twierdzenie o wrogości narodowego socjalizmu do religii jest kłamstwem. (…) Konkordat dał Niemcom możliwość i stworzył sferę zaufania, która będzie miała szczególne znaczenie w pilnej walce z międzynarodowym żydostwem.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

w odezwie z 22 lipca 1933 do NSDAP.
Źródło: John Cornwell, Papież Hitlera: Sekretna historia Piusa XII, tłum. Andrzej Grabowski, Warszawa 2006, s. 59.

O wrogości, O kłamstwie, O świecie, O religii

„Jaki ten naród jest wielki, wszyscy na chwilę są jedni,
za chwile dzień powszedni znów wszystkich zobojętnił,
zaraz będziemy znów pędzić, dziś na ulice wyszliśmy,
To do dziś widzę tak boli, wiesz co mam na myśli,
za chwilę większość zapomni, znów będziemy się dzielić,
może postawią gdzieś pomnik by o nich nie zapomnieli,
znowu powrócą bariery, powrócą spory i kłótnie,
popatrz ten naród jest chory, sorry wiem to okrutne,
dziś mają smutek na twarzach, by jutro znów się obrażać,
to ta mentalność tak nasza, przepraszam to mnie przeraża,
cały ten naród z bazaru, za chwile znów będzie w normie,
cały ten naród przegrany, skrzywdzonych tak przez historie!”

Tede (1976) polski raper

Źródło: Dokąd idziesz Polsko

O smutku, O myślach, O myśleniu

„Pisanie jest sprawą samolubną. Pisze się przede wszystkim dla siebie: dla własnej przyjemności, radości wymyślania historii albo podążania za nią.”

Paulina Wilk (1980) polska dziennikarka, reportażystka

Źródło: Ewa Skibińska, Czasem pisanie jest bezpieczną kieszenią, ryms.pl, 28 listopada 2012 http://ryms.pl/artykul_szczegoly/130/czasem-pisanie-jest-bezpieczna-kieszenia.html

O przyjemności, O czasie

„Byłem zawsze i jestem dalej, mimo wszystko, filosemitą. Lubię Żydów i uważam polskich Żydów za grupę, której niepodobna wyłączyć z naszej historii. Ale Polakowi jest niezmiernie trudno być filosemitą z powodu różnych wypadków historycznych – mordów dokonanych po jednej i po drugiej stronie. A dziś zwłaszcza z powodu naprawdę szaleńczej postawy wielu Żydów, którzy działają tak, jakby chcieli celowo wywołać antysemityzm.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Między logiką a wiarą
Źródło: s. 225

„Mogłabym wyjść za mąż, gdyby nie dziecko. A tak on długo nie pożyje, bo spotka go to samo, co reszta Cottonów.”

Mary Ann Cotton (1832–1873)

o swym synu Charlesie Cottonie
Źródło: Bernard O'Donnell, Mary Ann Cotton - Britain's Mass Murderess w: Should Woman Hang, W. H. Allen, 1956, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 144.

O dzieciach

„Dywan jest wystarczająco duży, by siedzieli na nim dwaj sufi, ale świat nie jest wystarczająco duży, by rządzili nimi dwaj królowie.”

Selim I Groźny (1470–1520)

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 114.

O książkach, O świecie

„Wiele wskazuje na to, że zdrada Judasza wynikała z misternej boskiej kalkulacji, rozpisanej na poszczególne role i wcześniej szczegółowo zaplanowanej przez Najwyższego. Jeśliby więc przyjąć takie założenie, a nie jest ono pozbawione logiki, znaczyłoby to, że Judasz przede wszystkim był narzędziem w rękach Stwórcy, nie zaś samodzielnie myślącym i podejmującym suwerenne działania podmiotem odpowiedzialnym za swe czyny. Wobec powyższego śmiem twierdzić, że w historii świata mało jest ludzi, którym wyrządzono tak straszliwą krzywdę, jak Judaszowi. Stał się on ponadczasowym symbolem arcyzdrajcy, symbolem, który po 2 tysiącleciach nadal pali żywym ogniem, a imię Judasza wywołuje odruch protestu i niechęci. Judasz wytwarza biegun zła, aby tym mocniej uwypuklił się biegun dobra, czyli Jezus. Judasz to duszny mrok, naprzeciw którego goreje płomień Chrystusowej miłości. Bóg wiedział, co robi, kodując Judasza na arcyzdrajcę, tak jak wprzódy ˝zaprogramował˝ Adama na ofiarę i narzędzie boskiej polityki. Prawda jest taka, że przez ostatnie 2 tysiąclecia najgorszy, najokrutniejszy krzyż odtrącenia i wzgardy niesie właśnie Judasz, wykonawca boskiego planu, wybrany przez Najwyższego do czarnej roboty. A wszystko po to, żeby tamten, ten piękny, ten szlachetny i czysty, zdołał udźwignął ciężar misji zbawienia. Tak to widzę, w wielkim skrócie, rzecz jasna. Bywaj zdrów, Judaszu!”

Arkady Radosław Fiedler (1945) polski polityk

o Judaszu Iskariocie.
Wystąpienia sejmowe
Źródło: 16 posiedzenie Sejmu RP V kadencji, 25 kwietnia 2006

O Bogu, O ludziach, O prawdzie, O zdradzie

„Tylko ten, kto w nic nie wierzy (choćby się łudził, że w coś wierzy), może mieć w sobie miłość do życia (jest to jedyna miłość prawdziwa, czyli – uważam – wyłącznie bezinteresowana): oczywiste zatem, że twórca kocha życie. Jego miłość pod pewnymi względami jest zwykła i znajoma: jej zwyczajność i swojskość tłumaczą się faktem, że jest on dziś drobnomieszczaninem żyjącym wśród drobnomieszczaństwa i że często on sam również pada ofiarą drobnomieszczańskiego złudzenia, że świat i historia są rzeczywiste, a zatem że istnieją także obowiązki, które musi on lojalnie wypełniać.”

Pier Paolo Pasolini (1922–1975) włoski pisarz, poeta i reżyser filmowy

Źródło: Kino niepopularne, „Nuovi Argomenti” nr 20/1970, tłum. Mateusz Salwa.

O miłości, O życiu, O świecie, Kochać się

„Przypadkowość jest czymś względnym. Występuje ona tylko w punktach przecięcia koniecznych procesów.”

Gieorgij Plechanow (1856–1918) rosyjski rewolucjonista i teoretyk marksizmu, publicysta, filozof

Źródło: O roli jednostki w historii, str. 16 http://www.filozofia.uw.edu.pl/skfm/publikacje/plechanow01.pdf

„Interesuje mnie człowiek. Ludzkie historie. Jestem ciekaw, dlaczego dokonuje takich, a nie innych wyborów, dlaczego kłamie, co sprawia, że tak trudno mu spotkać się z kimś innym, dlaczego zdradza albo dlaczego jest wierny. I masę jeszcze mógłbym takich pytań tworzyć. To interesuje mnie w pracy w teatrze i w filmie. Cała reszta ma znaczenie drugorzędne.”

Artur Urbański (1965)

Źródło: „WiK” 2002, nr 9

Pytanie

„Moje sumienie jest czyste.”

Pol Pot (1925–1998)

Źródło: time4men.pl http://www.time4men.pl/historia/pol-pot.html

„Zabierzcie nam życie. Oddajemy je. Jesteśmy zmęczeni. Nie popełniliśmy samobójstwa. Popełniliśmy akt rewolucyjnego samobójstwa, protestując przeciw warunkom życia w nieludzkim świecie.”

Jim Jones (1931–1978) amerykański kaznodzieja religijny, założyciel i lider Świątynia Ludu

ostatnie słowa nagrane na taśmie.
Źródło: Stephen Weir, Najgorsze decyzje w historii świata. Okoliczności, sprawcy, konsekwencje, tłum. Dariusz Kuwik, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2008, ISBN 9788324515813, s. 199.

O życiu, O decyzjach, O samobójstwie

„To bardzo smutne, że coraz więcej kobiet chce „wymazać” swój wiek i wyglądać jak ktoś w wieku nijakim. Każda zmarszczka opowiada historię kobiety, ja przepadam za historiami.”

Alber Elbaz (1961–2021) projektant mody

Źródło: H&M ♥ Lanvin, „H&M Magazine”, Zima 2010

O kobietach, O zimie, O wieku

„Bierzcie przykład z Meksyku. Przyjrzycie się, jak wyszliśmy suchą stopą z załamania kryzysowego z 2009 r.”

Felipe Calderón (1962)

na szczycie G20 w Cannes w 2011. Źródło: Historia pisze się w Cannes, wyborcza.pl, 6 listopada 2011 http://wyborcza.pl/1,75248,10599216,Historia_pisze_sie_w_Cannes.html

„Usuń jak najszybciej Childeberta i jego matkę Brunhildę, a potem zawrzyj pokój z królem Guntramem.”

Leowigild (525–586)

instrukcja wysłana do frankijskiej królowej Fredegundy
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 115.

O kobietach, O świecie, O pokoju, O matce

„(…) jak większość dzieci, lubiłem wymyślać różne niesamowite historie i jakoś mi to nie przeszło z wiekiem.”

Marcin Brykczyński (1946)

Źródło: Agata Hołubowska, W moim pisaniu staram się korzystać z języka w pełnym wymiarze – rozmowa z Marcinem Brykczyńskim http://qlturka.pl/2015/12/11/w-moim-pisaniu-staram-sie-korzystac-z-jezyka-w-pelnym-wymiarze-rozmowa-z-marcinem-brykczynskim/, qlturka.pl, 14 marca 2013

O dzieciach, O literaturze, O wieku

„Pierwsza noc po wyzwoleniu. Czym jest dla mnie „odzyskana wolność”? Jak na razie…końcem trzyletniej rzeczywistości, utratą wszystkiego co osiągnąłem, ja, zdolny haftling, podniesiony do rangi obrońców tradycji kacetowej, przyjęty między tych, co nauczyli mnie pełną piersią śpiewać „In Esterweeeegen waaar ich zwar…”. Wtenczas wiedziałem i czułem, że należę do brygady straceńców, a dziś, kiedy umilkła kanonada i przystanęły czołgi, znalazłem się na rumowisku Historii.”

Marian Pankowski (1919–2011) polski pisarz, poeta, tłumacz

Z Auszwicu do Belsen

O rzeczywostości, O wolności, O śpiewie, O nocy

„Hannibal, Napoleon i Lee ostatecznie przegrali, ale historia wzniosła ich ponad ich zwycięzców. To samo dotyczy Rommla. Wysokie wzorce zachowań uplasowały go ponad władzą, dla której walczył, i zapewniły mu poczesne miejsce wśród Wielkich Dowódców w historii wojskowości.”

Erwin Rommel (1891–1944) niemiecki generał

Charles F. Marshall
O Erwinie Rommlu

O zachowaniu

„Uczony zatroskany jest losami świata, zanim reszta świata się o nie zacznie troszczyć, a raduje się jako ostatni.”

Fan Zhongyan (989–1052) chiński uczony, polityk i reformator

Źródło: John King Fairbank, Historia Chin. Nowe spojrzenie, Warszawa-Gdańsk 2004, s. 88.

O losie

„To może nie, ale na pewno chciał być pierwszy po pierwszym sekretarzu. Chciał, by Gomułka firmował wszystko formalnie, a on wszystkim kierowałby faktycznie. Taka rola by mu odpowiadała, stąd całe jego zaangażowanie w akcję policyjną, właściwie kierowanie nią.”

Edward Ochab (1906–1989) polski działacz komunistyczny, przewodniczący Rady Państwa

odpowiedź na pytanie czy Moczar chciał obalić Gomułkę w 1968 r. Źródło: alehistoria http://wyborcza.pl/alehistoria/1,150242,19446329,kto-nie-z-mieciem-tego-zmieciem-historia-mieczyslawa-moczara.html#TRwknd 11 stycznia 2016 r.

„Samochód był w środku strasznie zapaskudzony. Wróciliśmy do dziupli i porządnie go wyszorowaliśmy. Nie baliśmy się, tylko byliśmy wszyscy nabuzowani. Trudno to opisać. Ale wtedy poczułem przypływ siły Zrozumiałem, że odebrałem człowiekowi życie, że mam władzę nad życiem i śmiercią. Byłem drapieżnikiem. Byłem zwierzęciem. Byłem cosa nostra.”

Sammy Gravano (1945) mafioso amerykański

o zamordowaniu Josepha Colucciego.
Źródło: Peter Maas, Sammy „The Bull” Gravano's Story of Life in the Mafia, Harper Collins Inc., 1997, cyt. za: Lauren Carter, Najgroźniejsi gangsterzy w historii, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, MUZA SA, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7495-509-6, s. 116.

O życiu, O śmierci, O samochodach, O sile

„Pracujecie razem w tych samych fabrykach. Niekiedy czarni i biali ścinają wspólnie to samo drzewo. Zebraliście się teraz, aby omówić warunki, w jakich pracujecie (…). Może należałoby wykazać się większym wyczuciem w tej kwestii i zaprosić na spotkanie również czarnych towarzyszy? Jeśli jest to niezgodne z prawem, to znak, że nadszedł czas, by złamać to prawo.”

Bill Haywood (1869–1928)

w 1912, w przemówieniu do nowo utworzonego Bractwa Pracowników Przemysłu Drzewnego w Luizjanie, związkowcy poszli za radą Haywooda.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 438.

O drzewach, O czasie

„Odsuńmy w cień historii czerwonych SLD i jego odmian, różowych z UW, czerwono-różowych z Partii Demokratycznej oraz ich pobratymców PO, którzy pod flagami innych partii doprowadzili naszą Ojczyznę do skrajnej nędzy i to tylko w ciągu ostatnich 15 lat!”

Henryk Jankowski (1936–2010) polski ksiądz katolicki, biznesmen

Źródło: odezwa prałata Jankowskiego do narodu polskiego, maj 2005

O ojczyźnie

„W ciągu ostatnich 30 lat oglądałem średnio trzy, cztery filmy w roku, i to z powodu zasiadania w jakimś jury. Bywa, że nie oglądam w roku ani jednego, bo telewizor też włączam raczej rzadko.”

Werner Herzog (1942) reżyser niemiecki

Źródło: wywiad Michała Chacińskiego Historie są jak złodzieje, „Duży Format”, 6 maja 2010.

„Bardzo chętnie, ja jestem królem greckim, ten pan jest księciem Walii, a tamten wysoki cesarzem rosyjskim.”

Jerzy I Grecki (1845–1913) król Grecji

podczas spaceru po parku w Kopenhadze w towarzystwie Edwarda, księcia Walii (późniejszego Edwarda VII) i cara Aleksandra III; powyższe słowa wypowiedziane zostały przez Jerzego I, gdy pewien jegomość zapytał ich o nazwiska, a po usłyszeniu powyższej odpowiedzi stwierdził: "Ach to tak, no to ja jestem Jezusem Chrystusem"
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-01-12582-9, s. 353.

O nauczycielach, O wieku

„Jeżeli mnie tak nienawidzi, to niech stanie naprzeciwko i walczy jak mężczyzna, bez wciągania w to starcie niewinnych ludzi w obu krajach.”

Anastasio Somoza García (1896–1956)

o kostarykańskim prezydencie José Figueresie Ferrerze.
Źródło: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 96.

O ludziach

„Kiedy umrę i mnie otworzą, zobaczycie, że na mym sercu leży „Calais.””

Maria I Tudor (1516–1558) królowa Anglii

komentując utratę Calais w wojnie z Francją w 1558; Calais stanowiło ostatni przyczółek Anglii w Europie.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, s. 136.

O wojnie, O książkach, O świecie, Serce

„Firmy zagraniczne odbierają nam majątek i sprzedają go poza granicami naszego kraju.”

Víctor Raúl Haya de la Torre (1895–1979)

Źródło: John Charles Chasteen, Ogień i krew. Historia Ameryki Łacińskiej, tłum. Katarzyna Bartuzi, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2007, ISBN 9788306030594, s. 188–189.

„Nie potrzebuję uczonych, cenię jedynie posłusznych.”

Mikołaj I Romanow (1796–1855) cesarz Imperium Rosyjskiego, wielki książę Finlandii, król Polski

oświadczone podczas wizytacji w pewnej szkole, w której przedstawiono mu najlepszego ucznia.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, ISBN 8301125829, s. 280.

O nauczycielach, O wieku

„Chciałbym ten film zrobić na takim poziomie, żeby można było go zaprezentować jako znakomite kino, a jednocześnie jako obraz przedstawiający kawałek historii, która miała ogromny wpływ na dzieje Europy.”

Jarosław Żamojda (1960) polski reżyser filmowy, operator i scenarzysta

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, Specjalnie dla Stopklatki - Jarosław Żamojda, stopklatka.pl, 22 października 2000 http://archiwum.stopklatka.pl/news/specjalnie-dla-stopklatki-jaroslaw-zamojda-150751

Obraz

„Straszliwy potwór, który, mieszkając wraz z żoną w jaskini, żył z mordu i kanibalizmu. Stracony w Leith wraz z całą rodziną za rządów Jakuba I.”

Alexander "Sawney" Bean

Źródło: The Complete Newgate Calendar, t. I, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, op. cit., s. 144.

O książkach, O świecie, O rodzinie

„Kobieta nie zna piękniejszej i ciekawszej historii nad żywot mężczyzny, którego kocha.”

Jean Paul (1763–1825) pisarz niemiecki, humorysta

O kobietach, Kochać się

„Myśmy opisywali historię, kiedy jeden z oddziałów Caritasu dostając dary – takie, co wieczór nie sprzedane: i delikatesy, i jakieś chleby, które tracą świeżość następnego dnia – to wpierw zaopatrywał kuchnię kurii, potem zaopatrywał gospodarstwo rolne kierownika tego Caritasu, gdzie świnie to żarły. A w trzeciej kolejności, to czego nie chciał biskup i świnie, szło dla tych ubogich. No więc, to są takie sygnały, że istnieje dysproporcja, dysonans między tym, co Kościół głosi, a tym jak traktuje swoich podopiecznych, a także swoich funkcjonariuszy.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

Źródło: Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy, tokfm.pl, 19 marca 2012 http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html

„Pucelle, witaj z powrotem, w imię Boga, który zna sekret pomiędzy mną a tobą.”

Karol VII Walezjusz (1403–1461) król Francji

tymi słowami miał wyrazić się według kronikarza w 1440 do Joanny (Claude) des Armoires, która podawała się za Joannę d’Arc; po tych słowach oszustka przyznała się do winy
Źródło: Jerzy Morawski, Spalili ją i… uciekła, „Focus Historia” nr 10 (90)/2014 (październik), s. 32.

O Bogu

„To nasza decyzja i niech historia ją osądzi.”

Morgan Tsvangirai (1952–2018)

o swojej współpracy z wieloletnim politycznym rywalem, Robertem Mugabe. Źródło: Maciej Konarski, Morgan Tsvangirai nowym premierem Zimbabwe, psz.pl, 11 lutego 2009 http://www.psz.pl/tekst-17303/Morgan-Tsvangirai-nowym-premierem-Zimbabwe

O decyzjach, O współpracy

„Uważam, że stereotypy są w pewien sposób interesujące, ponieważ jest w nich zawsze ziarnko prawdy i stanowią dobry punkt wyjścia do zgłębiania psychologii postaci.”

Natalia Smirnoff (1972)

Źródło: Dariusz Kuźma, Autorka „Puzzli”: Ta historia mogłaby się zdarzyć, stopklatka.pl, 6 maja 2011 http://archiwum.stopklatka.pl/news/autorka-puzzli-ta-historia-moglaby-sie-zdarzyc,wiecejNewsow,2

„Bastion wiedzy opiera się na trzech filarach: historii, językach i matematyce. Wyposażony w te trzy rzeczy możesz nauczyć się czegokolwiek chcesz. Lecz jeśli któregoś ci brakuje, jesteś kolejnym ciemnym prostakiem w zagnojonych gumofilcach.”

Robert A. Heinlein (1907–1988) pisarz amerykański, klasyk amerykańskiej fantastyki naukowej

O wiedzę, O matematyce

„Jestem artystką, która próbuje rozszerzyć swoje działania o bycie kuratorem, historykiem, opowiadaczem historii, krytykiem, archiwistą, projektantem wystaw, architektem, kompozytorem, galerzystą, socjologiem, biologiem, filmowcem, kolekcjonerem, fotografem, performerem, magikiem itd.”

Goshka Macuga (1967)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_macuga_goshka

„Wzdłuż ulicy Złotej stał szpaler złożony z ludności cywilnej. Stoją po obu stronach prawie tłumnie. Stoją i żegnają polskich żołnierzy, którzy przecież oddali wszystko dla Polski. I oni – ludność cywilna – to wiedziała. Żegnali nas pełni modlitwy, wzruszających okrzyków, podziękowań za naszą postawę. Oni płakali, a myśmy szli najpiękniejszą defiladą, jaka mogła się żołnierzowi zdarzyć. Szliśmy wyprostowani, zdyscyplinowani i pełni wzruszenia. I tak ludność Warszawy odprowadziła nas prawie do miejsca, gdzie składaliśmy broń, w domu akademickim przy Placu Narutowicza. Wchodziliśmy na podwórze poszczególnymi oddziałami i każdy osobno występował z szeregu i rzucał na stos to nasze żelastwo, które przez dwa miesiące pozwoliło nam żyć w wolnej Warszawie. To była wielka, niezapomniana gorycz.”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

o powstaniu warszawskim. Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O domu, O płaczu

„Bo ja, proszę pana, byłem świadkiem. Oglądałem likwidację getta w moich Siedlcach. Nie zapomnę, siedzi to we mnie. Byłem, proszę pana, pomocnikiem murarza, pracowałem na rampie kolejowej, kiedy ich prowadzili przez całe miasto. Stały wagony, wysypane wapnem niegaszonym, załadowano ich, biednych, zwyczajnych ludzi, ohyda. Był tam pan Zając – miał sklepik, gdzie kupowałem razem z mamą. Pan Ganiewski, fotograf. Pojechali do Treblinki. Pociąg odjechał, na rampie zostało kilku młodych chłopaków, żeby posprzątać, wyczyścić. Rampa pokryta krwią, jakieś chustki, stare walizki, śmieci, strzępy ubrań, mycki, mój Boże wszystko, co zostaje po ludziach. Patrzę, a jednym z tych zostawionych chłopaków jest mój kolega z gimnazjum, młodszy trochę. Znałem tę rodzinę, kolega nazywał się Szymek Różowykwiat. Jego tata był wspaniałym krawcem. Udawałem, że coś muruję, podszedłem do Szymka. Opowiedział mi najstraszniejszą historię, jaką kiedykolwiek słyszałem. No więc wpadli do nich nocą, byli już spakowani. Pan Różowykwiat coś powiedział, to go zastrzelili. Potem Heńka, Szymkowego brata. Potem mamę Szymka. A najmłodszego brata esesman chwycił za nóżkę, rozkręcił i głową o ścianę. Zabił. Wie pan, chciałem pomóc, nawet coś Szymkowi mówiłem, żeby uciekał, przyszedł do nas do domu. Ale nic nie mogłem więcej. Szymek wtedy nie przyszedł. Ale w moich snach przychodzi. Jeszcze dzisiaj. Gładzę go wtedy, w tym śnie, po głowie i przepraszam, bo przecież nie ochroniłem go, nie pomogłem.”

Robert Rogalski (1920) aktor polski

Źródło: Paweł Smoleński, Opowiedziałem o tym, co dla mnie ważne, „Gazeta Wyborcza” http://wyborcza.pl/magazyn/1,129628,12911524,Opowiedzialem_o_tym__co_dla_mnie_wazne.html, 23 listopada 2012

O Bogu, O ludziach, O rodzinie, O domu

Cytaty o historii strona 14

Cytaty o historii
strona 14