Cytaty o historii
strona 15

„Byłem… chrześcijaninem, tak. Ortodoksyjnym chrześcijaninem. Byłem… lekarzem, tak. Pediatrą. Bardzo to lubiłem. Myślałem, że wykonuję najpiękniejszą pracę na świecie. I taka jest, wie pani? Dlatego że to praca, w którą angażujesz wszystko: umysł, emocje. Szczególnie przy dzieciach. Kochałem leczyć dzieci… I trudno było wszystko zostawić, trudno! Czasem żal mnie przeszywa, tak. Przeszywa mnie jak szpilka. Ale musiałem zrobić to, co zrobiłem, i nie żałuję. Między moją działalnością polityczną a moją pracą w klinice istniała zbyt wielka sprzeczność. Człowiek nie może dzielić w ten sposób swoich uczuć, swojego rozumowania, z jednej strony leczyć, a z drugiej zabijać. Nadchodzi dzień, kiedy człowiek musi sobie powiedzieć: albo tu, albo tam.”

George Habasz (1926–2008) terrorysta palestyński

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w marcu 1972 w Ammanie
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 978-83-7799-039-1, tłum. Agnieszka Czepnik, Anna Osmólska-Mętrak, Joanna Ugniewska, s. 182.

O dzieciach, O emocjach, O myślach, O czasie

„Byłam na polach, tam jest Przystanek Jezus, więc szli księża i ludzie coś śpiewali, tu był Krishna, coś tańczyli, coś tam rozdawali. (…) Strasznie śmieszne rozmowy przeprowadzałam, tak jakbym z moim dzieckiem rozmawiała. Jeden taki: „Jezu, ja chyba panią znam”. „Co ty, człowieku, ja już dawno nie żyję”, „Naprawdę?!””

Anna Dymna (1951) polska aktorka

Ale to było sympatyczne.
Źródło: Jerzy Owsiak, Jan Skaradziński, Przystanek Woodstock. Historia najpiękniejszego festiwalu świata, Warszawa 2010

O dzieciach, O ludziach, O śpiewie

„Ze skutecznością w naszym związku jest różnie. Za dużo czasu poświęcamy naszej wspaniałej historii, a ja bym chciał aby była równowaga. Musimy być skuteczni bo młodzi ludzie nie zapisują się do nas ze względu na historię. Oni chcą być w skutecznym związku.”

Piotr Duda (1962) związkowiec, przewodniczący NSZZ "Solidarność"

Źródło: solidarnosc.org.pl, 21 października 2010 http://www.solidarnosc.org.pl/pl/aktualnosci/piotr-duda-przewodniczacym-.html

O ludziach, O czasie

„Moja mama każdą wątpliwą lekcję historii przerabiała ze mną na nowo. Moi rodzice przestraszyli się dopiero, kiedy postanowiłam iść na Krakowskie Przedmieście, gdzie demonstrowali studenci. No to uciekłam z domu i poszłam tam. Pamiętam, że stałam wśród demonstrujących studentów naprzeciwko milicji, trochę tak jakbym była na spektaklu. Kiedy milicja ruszyła na tłum przed kościołem św. Krzyża, to ja stałam jak wbita w ziemię – trochę ze strachu, a trochę z niewiary, że to wszystko naprawdę. Dopiero jak oberwałam pałką, jak zobaczyłam, że innych biją, zrozumiałam, że naprawdę jestem w środku historycznego zdarzenia i jak inni mogę być jego ofiarą. Bo dotąd tutaj wszystko było trochę na niby.”

Joanna Szczepkowska (1953) aktorka polska

Inne wypowiedzi Źródło: „Gazeta Wyborcza Stołeczna”, 30 stycznia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zrnc.htm

O strachu, O wierze, O domu, O rodzicach

„Historia naturalna (…) nie zna granic ani stronnictw.”

Eduardo Mendoza książka Niezwykła podróż Pomponiusza Flatusa

Niezwykła podróż Pomponiusza Flatusa

„Jak się popatrzy na takie historie jak św. Maksymiliana Kolbego, który powiedział: „Dobra, gościu, to ja idę do tej celi głodowej, nie ma sprawy”, wtedy wiadomo, że w Kościele coś jest. Nie znałam wcześniej takiej siły.”

Agnieszka Chylińska (1976) polska piosenkarka

Źródło: Anna Bimer, Siła pokory, „Zwierciadło” nr 12 (1994) 2012, s. 59.

O sile

„(…) mam prawo wykorzystywać rzeczywistość do kompletowania mojej historii. Jeśli jestem bombardowana ogromną ilością komunikatów, to w zdrowym odruchu używam ich po mojej myśli, a nie przeciwko sobie. Chcę budować moje historie z tego, co jest najłatwiej dostępne, już oswojone, przynajmniej w sferze wizualnej, fizycznej.”

Agnieszka Brzeżańska (1972)

Źródło: Karol Sienkiewicz, Agnieszka Brzeżańska, culture.pl, październik 2007 http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_brzezanska_agnieszka

O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Różnica koloru stanowi tylko fizyczny objaw różnicy między dwiema nie dającymi się pogodzić drogami życia, między barbarzyństwem a cywilizacją, między pogaństwem a chrześcijaństwem, wreszcie między przygniatającą przewagą liczbową z jednej strony a niewielką ilością z drugiej strony…”

Daniel François Malan (1874–1959)

list do Johna Piersma, 12 lutego 1954.
Źródło: Jan Balicki, Historia Burów, Wrocław 1980, s. 218.

„A ta historia z krzyżem przed Pałacem Prezydenckim? Dlaczego rząd ugiął się pod naciskiem dzikiego motłochu? To był akt katolickiego terroru! Kto, k… stanowi prawo w tym kraju? Rzygać mi się chce.”

Adam Darski (1977) polski muzyk rockowy (Behemoth)

Źródło: wywiad Doroty Wodeckiej, Napędza mnie gniew, „Gazeta Wyborcza”, 13 sierpnia 2010.

O gniewie

„Wielkie cnoty i sławne dzieła bohatera tego niech póty żyją, póki ta Ojczyzna nasza kwitnąć, póki w niej cnotliwych i zasłużonych ludzi pamięć słynąć będzie.”

Jakub Sobieski (1590–1646)

w mowie pogrzebowej dla Bartłomieja Nowodworskiego
Źródło: Jerzy Czajewski, Pieśń o wybuchowym rycerzu, „Focus Historia” nr 55/wrzesień 2011.

O ludziach, O ojczyźnie

„To było przemówienie, gdzie manipulowano historią. Myślę, że przywódca takiego wielkiego kraju jak Rosja nie może sobie pozwolić na jawne kłamstwa w oficjalnym wystąpieniu. To raczej było przemówienie pełne przemilczeń, pełne takich mielizn, gdzie nie powiedziano tego, co powinno być powiedziane.”

Janusz Kurtyka (1960–2010) historyk polski, działacz państwowy

o przemówieniu Władimira Putina 1 września 2009 Źródło: Janusz Kurtyka: Putin – mielizny, przemilczenia i manipulacje, rmf24.pl, 2 września 2009 http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/wywiady/news-janusz-kurtyka-putin-mielizny-przemilczenia-i-manipulacje,nId,212047

O kłamstwie, O myślach, O myśleniu

„To jest Jurka Owsiaka prywatny, że tak powiem, odjazd. Ma do tego prawo. Udało mu się z małej rzeczy zrobić dużą.”

Muniek Staszczyk (1963) polski muzyk rockowy

o Woodstocku.
Źródło: Jerzy Owsiak, Jan Skaradziński, Przystanek Woodstock. Historia najpiękniejszego festiwalu świata, Warszawa 2010

„Życie zmuszało mnie do obrania takiego, a nie innego kierunku. Nie miałem wielkiego wyboru. W tamtych czasach wszystkie drzwi pozostawały zamknięte.”

John Gotti (1940–2002) amerykański mafioso

Źródło: Gene Mustain, Jerry Capeci, Mob Star: The Story of John Gotti, Alpha Books and Pearson Education, Inc., 1988, cyt. za: Lauren Carter, Najgroźniejsi gangsterzy w historii, MUZA SA, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7495-509-6, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 9.

O życiu

„Cóż, powiedzmy, że uczucie zwane nienawiścią stanowi część ludzkiej natury; nie można nikomu zakazać odczuwania go od czasu do czasu. I, choć przykro mi to przyznać, bo powinienem głosić miłość, są chwile, w których… Cóż, powiedzmy, że nie lubię niektórych ludzi. Czemu się pani uśmiecha?”

Makarios III (1913–1977) cypryjski duchowny prawosławny, arcybiskup, prezydent Cypru

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w listopadzie 1974 w Nowym Jorku.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 645.

O miłości, O ludziach, O uśmiechu, O emocjach

„(…) w Polsce mieszka zaledwie 5–15 tys. Żydów (obliczenia są różne). Spotkać Żyda i być jego sąsiadem na co dzień jest dzisiaj rzadkością. Jeżeli go zatem spotykamy, to jest to ktoś dotknięty cierpieniami zagłady, samotności i opuszczenia. A przecież, mimo wszystko, pozostał z nami, utożsamiając się z historią i przyszłością naszej ojczyzny, chociaż wielu innych Żydów wyjechało i wybrało życie w lepszych warunkach. Ci, którzy pozostali, okazali się solidarni z naszym losem. Czyż jedyną odpowiedzią z naszej strony nie powinna być solidarność z nimi?”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 69.

O życiu, O losie, O samotności, O cierpieniu

„Wraz ze wzrostem różnorodności amerykańskiego społeczeństwa, niebezpieczeństwo podziałów jest wyższe niż kiedykolwiek. A nie jesteśmy już chrześcijańskim narodem, przynajmniej nie tylko. Jesteśmy też narodem żydowskim, islamskim, buddyjskim, hinduistycznym i narodem niewierzących. I nawet, gdybyśmy byli tylko chrześcijanami i wykluczyli wszystkich innowierców ze społeczeństwa, to czyjego chrześcijaństwa uczylibyśmy w szkołach? Jamesa Dobsona czy Ala Sharptona? Które fragmenty Biblii kształtowałyby naszą politykę? Księga kapłańska, która pochwala niewolnictwo i uważa jedzenie skorupiaków za nieczyste? Czy może Księga Powtórzonego Prawa, która nakazuje ukamienować wątpiące dziecko? A może Kazanie na Górze, fragment tak radykalny, że chyba nawet nasz Departament Obrony nie przetrwałby jego stosowania. Więc zanim damy się porwać, poczytajmy Biblię. Wiara nie czyta Biblii… Co prowadzi mnie do następnej kwestii. Demokracja wymaga, by ludzie religijni budowali postulaty w oparciu o wartości uniwersalne, a nie konkretnej religii. Mam na myśli to, że ich propozycje powinny być przedmiotem dyskusji i walki na argumenty. Mogę być niechętny aborcji z powodów religijnych. Ale jeśli chce jej zakazać, nie mogę odwoływać się wyłącznie do nauk Kościoła. Muszę wykazać, że narusza ona wartości ludzi o różnych poglądach, w tym niewierzących. Może to być trudne dla wierzących w nieomylność Biblii w tym dla wielu ewangelików, jednak w pluralistycznym społeczeństwie nie mamy wyboru. Polityka zależy od umiejętności działania na wspólnym polu. Wymaga kompromisu, szukania tego, co możliwe. Oczywiście, w pewnym stopniu religia nie pozwala na kompromis. Jest sztuką niemożliwego. Jeśli Bóg nakazuje, to spodziewa się wykonywania nakazów, niezależnie od konsekwencji. Opieranie życia na takich fundamentach może być szlachetne, jednak w polityce byłoby to niebezpieczne. Pozwólcie, że zobrazuję. Wszyscy znamy historię Abrahama i Izaaka. Abraham miał ofiarować Bogu swego jedynego syna. Zabiera go na szczyt góry i związuje. Ostrzy nóż, gotowy do wykonania Bożego rozkazu. Wiemy, jak to się skończyło. Bóg zsyła anioła, żeby powstrzymał Abrahama. Abraham zdał test lojalności. Jednak z pewnością każdy z nas wychodząc z kościoła i widząc Abrahama z nożem w ręku, bez wahania zadzwoniłby na policję i oczekiwał, że państwo pozbawi Abrahama praw rodzicielskich. Zrobilibyśmy to, bo nie słyszymy tego, co słyszy Abraham. I nie widzimy tego, co on. Jakkolwiek prawdziwe jest jego widzenie. Dlatego powinniśmy działać stosownie do rzeczy, które wszyscy widzimy – wspólnych praw i zdrowego rozsądku.”

Barack Obama (1961) Amerykański polityk, 44. prezydent USA

1 marca 2008.

O Bogu, O dzieciach, O ludziach, O wierze

„Lelewel napisał także historię Polski jako prześmiewcze dzieje bajeczne i dedykował swoim siostrzeńcom-wnukom!
W związku z powyższym Lelewel nie jest wiarygodny, natomiast rację mają dwaj wybitni badacze, naukowcy, historycy i patrioci polscy; Julian Ursyn Niemcewicz oraz Tadeusz Wolański, którzy uznali kronikę Prokosza za wiarygodną oraz prawdziwą i ich decyzja powinna być dla nas miarodajna i decydująca!”

Janusz Bieszk (1955) polski autor

O decyzjach

„Po wzniesieniu Kryształowego Pałacu może nastać tylko „krystalizacja” ogółu stosunków (…) Krystalizacja oznacza zadanie normatywnego upowszechnienia nudy i zapobieżenia ponownemu wdarciu się „historii” do posthistorycznego świata. Wspomaganie i chronienie łagodnego odrętwienia to przyszłościowy cel wszelkiej władzy państwowej. W naturalny sposób gwarantowana przez konstytucję nuda przystroi się w szaty projektu: jej psychospołeczna melodia rozpoznawcza to nastrój wymarszu na wyprawę, jej podstawową tonacją jest optymizm. Rzeczywiście, w posthistorycznym świecie wszystkie znaki muszą wskazywać przyszłość, w niej bowiem spoczywa jedyna obietnica, którą bezwarunkowo należy złożyć konsumentom: że komfort nie przestanie płynąć i rosnąć.”

Peter Sloterdijk (1947)

Kryształowy pałac. O filozoficzną teorię globalizacji
Źródło: s. 214.

O nastroju, O optymiźmie, O przyszłości

„Mahatma Gandhi przejdzie do historii na równi z Buddą i Chrystusem.”

Louis Mountbatten (1900–1979) brytyjski polityk, lord, wicekról Indii

wypowiedziane po tragicznej śmierci Mahatmy Gandhiego.
Źródło: Gertrud Fussenegger, Władczynie, tłum. Barbara Lulińska, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1998, s. 233.

O śmierci, O domu, Chrystus

„Akcja ONZ w Korei nie jest wyprawą na wojnę. Jest to raczej akcja policyjna, która ma za zadanie zapobiec wojnie i odstraszyć agresora.”

Louis St. Laurent (1882–1973) polityk kanadyjski

wypowiedź na temat wojny koreańskiej
Źródło: J. Grabowski, Historia Kanady, Warszawa 2001, s. 266

O wojnie

„Inne kraje potrafiły prowadzić wtedy (w XVII w.) aktywniejszą politykę gospodarczą – Szwedzi ściągali cudzoziemców, żeby zbudowali im przemysł metalurgiczny, bo zauważyli, że bardziej opłacalny jest eksport żelaza kutego niż surówki żelaza… W Polsce do końca XVIII w. nie ma śladów takiego myślenia.”

Michał Kopczyński (1964)

Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Chłopi swoich panów, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 28 października 2013.

O myślach, O myśleniu

„Nakręcenie filmu jest dla porównania przyjemnym zajęciem. Każdego dnia muszę wymyślać nowe historie i nowe dowcipy. Na papierze! To najgorsza rzecz pod słońcem.”

Tina Fey (1970) amerykańska aktorka

Źródło: film.onet.pl http://film.onet.pl/0,0,1608778,1,596,artykul.html

„Gdybym pisał do Pani w pierwszej chwili gniewu, moje pióro przepaliłoby papier na wylot… Mimo rozpaczy i bezsilnej złości pohamuję się jednak i potrafię z zimną krwią oświadczyć, że w moich oczach jest pani najbardziej niegodnym stworzeniem i że mój pobyt w tym kraju otworzył mi oczy na Pani odrażający tryb życia.”

Aleksander de Beauharnais (1760–1794) polityk francuski

z listu do Józefiny pisanego na Martynice.
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, ISBN 8311095914, tłum. Barbara i Daniel Lulińscy, s. 47.

O kobietach, O domu

„Zdobyłem cesarstwo, siedząc na koniu.”

Liu Bang (-256–-195 p. n. e.)

Źródło: Praca zbiorowa, 2005, Wielka Historia Świata, t.4, Polskie Media Amer.Com, str. 146, ISBN 83-7425-029-1.

Koń

„Jego syn przeszedł do historii jako jeden z największych bohaterów ludowych Anglii. Ryszard I, znany jako Lwie Serce, był w każdym calu księciem-wojownikiem. Wysoki, złotowłosy mężczyzna o nieskazitelnej cerze niczego nie miłował tak jak wojny i bitew. Był homoseksualistą i jego małżeństwo z Berengarią z Nawarry nigdy nie zostało skonsumowane. Jego wielką miłością był francuski król Filip, z którym wyruszył na wyprawę krzyżową. (…) Ryszard traktował Anglię głównie jako bank finansujący jego wyprawy krzyżowe. Był jednym z najmężniejszych rycerzy w historii chrześcijaństwa, ale wycisnął z Anglii wszystkie pieniądza. Daleko mu było do bohatera, o którym mówi legenda. W 1191 roku kazał wymordować prawie trzytysięczny garnizon w Acre. Jeden z jego współczesnych twierdził, że Ryszard był wielkim rycerzem, ale jego dusza łaknęła krwi. Zginął wcale nie w czasie wyprawy krzyżowej, ale podczas niewielkiej wyprawy grabieżczej. Został trafiony z kuszy w ramię i wdała się gangrena.”

Ryszard I Lwie Serce (1157–1199) król Anglii

Autorzy: Nigel Blundell, Susan Blackhall, Upadek domu Windsorów, tłum. Grażyna Jagielska, Wydawnictwo Prolog, Warszawa 1993, ISBN 8385763058, s. 32–33.

O małżeństwie, O wojnie, O duszy, O czasie

„Niechęć do nich po części bierze się z moich osobistych przeżyć. Siedzi coś takiego głęboko w moim wnętrzu. Nie ukrywam tego. Znając historię, wiem, że do dnia dzisiejszego Polsce dzieje się krzywda. A oni na tej krzywdzie bazują szczególnie. Te wszystkie ataki pod adresem Polski, roszczenia, twierdzenia, że to Polacy mordowali – są nieuczciwe.”

Henryk Jankowski (1936–2010) polski ksiądz katolicki, biznesmen

o Żydach. Źródło: Henryk Jankowski: Wałęsa? Lubię Danutę, Lecha mniej, se.pl, 20 sierpnia 2008 http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/waesa-lubie-danute-lecha-mniej_68842.html

O krzywdzie

„Nie było więc miejsca ani na radość, ani na nadzieję, ani nawet na wahania. Nie było to też myśleniem proroczym ani wydedukowanym, bowiem szesnastoletnia dziewczyna może tylko przeczytać gazetę, z której ta dramatyczna przyszłość Polski jasno się rysowała. Dlatego nie mogę dać wiary tym relacjom, które mówią, że 8 maja 1945 wydał się być dla Polski wyzwoleniem? Tu się uczciwemu Polakowi nie mogło nic wydawać. To był pierwszy dzień nowej okupacji.”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O wierze, O myślach, O relacjach, O przyszłości

„Wydaje mi się, że historie, które wybieram, są prawdziwe i trafiają do widza. Dotykają tej jego ludzkiej, delikatnej strony, która jest podatna na współczucie. Dużo czasu poświęcam także obsadzie. Dbam o każdą, nawet najmniejsza rolę. Jeśli jakiś aktor nie pasuje, może to popsuć widzowi odbiór filmu.”

Clint Eastwood (1930) aktor i reżyser amerykański

Źródło: To ostatni film, w którym gram główną rolę, rp.pl, 26 marca 2009 http://www.rp.pl/artykul/9146,282017_To_ostatni_film__w_ktorym_gram_glowna_role.html

O czasie

„historię piszą analfabeci”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Free Over Blood. New Polish Poets Series, 312685 powodów (2006)
Źródło: Expose

„Matczyna i pomyślna.”

Cixi (1835–1908) cesarzowa Chin

etymologia tytułu "T'zu Si" (Cixi), jaki przyjęła jako Jehonala
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 62.

„Kiedy jestem w kinie najbardziej ciekawią mnie właśnie te drugoplanowe postaci. Myślę, że to właśnie jest prawdziwe życie. Lubię te pokiereszowane ludzkie historie. Mam o nich więcej do powiedzenia. Wydaje mi się, że za tą marginalizacją kryje się radość życia. Oto, czego w nich szukam: przebłysku radości.”

Alain Mabanckou (1966)

Źródło: Alain Mabanckou, afryka.org, 5 września 2009 http://afryka.org/afryka/alain-mabanckou,news/

O życiu, O myślach, O myśleniu, Radość

„Gdyby Adam był szczęśliwy w miłości, oszczędziłby nam historii.”

Emil Cioran (1911–1995) pisarz pochodzenia rumuńskiego

Sylogizmy goryczy

„Każdy naród, który nie zamiera, lecz żyje i postępuje, musi być zaborczym - jeśli nie orężnie, to cywilizacyjnie. [Los] otworzył przed nami szerokie pole podbojów przemysłowo-handlowych, którego dotąd nie opanowaliśmy dostatecznie i na którym odnieść możemy pewniejsze zwycięstwa niż te, w których dotąd pokładaliśmy całą naszą ufność. Nie oczekujmy niczego od przewrotów politycznych, wojen, traktatów, przemiennych łask obcych, lecz zawierzmy tylko własnej żywotności. Zajmujmy wszystkie stanowiska opróżnione, wciskajmy się we wszystkie szczeliny, puszczajmy korzenie wszędzie, gdzie grunt podatny ku temu się znajdzie.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

Źródło: Wskazania polityczne, 1882, cyt. za: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 216

O losie

„Wbrew rachubom gangsterów z Wall Street, wbrew barbarzyńskim i pozbawionym wszelkiej godności i kultury amerykańskich, zachodnioniemieckich, titowskich i madryckich szczekaczek radiowych mocniej niż kiedykolwiek zwarły się wokół Związku Radzieckiego, wokół KPZR szeregi wszystkich wolnych narodów, wszystkich ludzi miłujących pokój.”

Edward Ochab (1906–1989) polski działacz komunistyczny, przewodniczący Rady Państwa

po śmierci Stalina.
Źródło: Wojciech Roszkowski, „Najnowsza historia Polski 1914–1993” t. 2, Warszawa 1995, s. 263.

O śmierci, O ludziach, O pokoju

„Nikt na przykład nie może pragnąć nowości tam, gdzie byłaby ona zdradą wiary; wiary nie można wymyślić, nie wolno nią dowolnie kierować; wiara jest darem, należy jej strzec i nią żyć. Inne rozumowanie może nas doprowadzić do naruszenia wspólnoty kościelnej. (…) Kościół zawsze jest jeden, wspólny, hierarchiczny i jednomyślny. Takim właśnie uczynił go Chrystus, a tradycja apostolska przyczyniła się do jego rozwoju: „Ja jestem prawdziwym krzewem winnym - powiedział Chrystus - wy latoroślami". Nie zapomnimy nigdy tego zadziwiającego obrazu ewangelicznego. Gałęzie krzewu winnego muszą być podcinane; gdy bowiem odetniemy gałęzie nie przynoszące owocu, inne będą obficiej owocować. Nowość dla samej nowości nie może znaleźć usprawiedliwienia, zwłaszcza gdy poczynimy ustępstwa na rzecz charakterystycznych pokus naszych czasów skłonnych do całkowitego obalenia tradycji, historii i doświadczenia, poprzez które otrzymaliśmy Dobrą Nowinę i dzięki którym istnieje dziś Kościół. Może niektórzy chcieliby zapomnieć o przejętej od przodków spuściźnie, a wychodząc od punktu zerowego, stworzyć na swój sposób Kościół zupełnie nowy i dostosowany do własnych upodobań.”

Paweł VI (1897–1978) papież

Audiencja Generalna, 4 sierpnia 1971.

O Bogu, O zdradzie, O wierze, Obraz

„Biedny Meksyk, tak daleko od Boga i tak blisko Stanów Zjednoczonych.”

Porfirio Díaz (1830–1915) polityk meksykański

Pobre de México, tan lejos de Dios y tan cerca de los Estados Unidos. (hiszp.)
Źródło: Tadeusz Łepkowski, Historia Meksyku, Ossolineum, Wrocław 1986, s. 299

O Bogu

„Historycy kawałkują historię jak arbuza. Myślę, że podział na „czasy nowożytne” nie jest podziałem arbitralnym.”

Jean Renoir (1894–1979)

Źródło: Ce bougre de monde noveau…, „Cahiers du Cinéma” nr 78, grudzień 1957, cyt. za: Jerzy Płażewski, Język filmu, Książka i Wiedza, Warszawa 2008, s. 29.

O książkach, O myślach, O wiedzę, O myśleniu

„Bez Żydów i Rosjan Wilno jest czysto polskim miastem (…) Litwini chcą widzieć Wilno jak centrum swojej ojczyzny i nie mogą pogodzić się ze zmianami, które przyniósł czas (…) czy nie warto by było zamiast pięknych frazesów zająć się zbieraniem materiałów statystycznych dotyczących Polaków litewskich.”

Ludwik Abramowicz (1879–1939) polsko-litewski aktywista i redaktor

Źródło: Dangiras Mačiulis, Rimas Miknys, Alvydas Nikžentai, „Okupacja Wilna” – rzecz o historii drugiego stopnia, „Mówią Wieki” http://www.mowiawieki.pl/index.php?page=artykul&id=516

O czasie, O wieku, O ojczyźnie

„Uczcie się historii, znajomość jej jest bardzo potrzebna w życiu.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Źródło: Aleksandra Piłsudska, Wspomnienia

„Martwy wróg zawsze pachnie przyjemnie.”

Karol IX Walezjusz (1550–1574) król Francji

cytat autorstwa rzymskiego cesarza Witeliusza z I w., Karol zacytował go na wieść o śmierci Coligny’ego w rzezi hugenotów, przekreślając łączącą ich wcześniej przyjaźń
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, op. cit., s. 133.

O śmierci, O kobietach, O przyjaźni

„Nie trzeba kończyć szkoły, żeby zostać reżyserem. Są ludzie, którzy jej nie potrzebują. Posiadają umiejętność opowiadania historii, są przebojowi. Ja należę do grupy, która potrzebowała szkoły – po pierwsze, żeby zbudować sobie krąg przyjaciół i współpracowników. Szkoła buduje więzi. (…) Po drugie, etiudy i ćwiczenia w szkole, w których można było poeksperymentować, i na których wolno było się przejechać dały mi dużo większe poczucie pewności siebie. Szkoła daje możliwość popełniania błędów. Po szkole lepiej byłoby ich nie popełniać…”

Julia Kolberger (1978)

Źródło: Mateusz Pacewicz, Nowy film Julii Kolberger. Rozmowa z reżyserką http://wyborcza.pl/1,75475,12597477,Nowy_film_Julii_Kolberger__Rozmowa_z_rezyserka.html, wyborcza.pl, 3 października 2012.

O ludziach, O szkole, O ćwiczeniach, O pewności siebie

„W Meksyku nie ma opozycji, która w sposób oczywisty stymuluje rozwój demokracji, a to dlatego, że mam zbyt wielu przyjaciół, a moi wrogowie nie mają odwagi występować przeciwko przygniatającej większości. Kraj mi zaufał, ale z radością powitam partię opozycyjną, o ile będzie ona służyć postępowi i wolności, do której naród już dojrzał.”

Porfirio Díaz (1830–1915) polityk meksykański

Źródło: wywiad dla Pearson’s Magazine z marca 1908; cyt. za Historia Meksyku, Ossolineum, Wrocław 1986, s. 346–347

O demokracji, O zaufaniu, O wolności, Radość

„Historia tworzy się i pisze w ruchu, stożkowy ogon przeszłości, który za sobą ciągnie, wciąż się wydłuża i poszerza. Oderwać się od niego nie sposób…”

Mieczysław Porębski (1921–2012)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_porebski_mieczyslaw

O przeszłości

„Ja pamiętałem, że był to zupełnie inny człowiek, niż na tych wszystkich barykadach, bo jeśli się mu uniemożliwia wyrażanie swoich poglądów, swoich żądań w sposób demokratyczny, no to wtedy są historie rewolucyjne.”

Andrzej Lepper (1954–2011) polski polityk

Źródło: Andrzej Aumiller, radio Tok FM, 1 sierpnia 2005

„Pójść za Segestesem do hańbiącej niewoli lub z Arminiuszem ku chwale i wolności.”

Arminius (-17–21 p. n. e.)

ultimatum dane Cheruskom po kłótni ze skłóconym teściem Segestesem.
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 29.

O wolności

„Nie od was zależy, czy istniejemy czy nie. Jeśli nas nie lubicie, nie przyjmujcie naszych zaproszeń i nie zapraszajcie nas, byśmy przychodzili do was w odwiedziny. Czy wam się to podoba, czy nie, historia jest po naszej stronie. My was pogrzebiemy.”

Nikita Chruszczow (1894–1971) przywódca ZSRR

Не от вас зависит, существуем мы или нет. Если мы вам не нравимся не принимайте наших приглашений и не приглашайте нас на приемы к себе в посольства. Нравится вам или нет, но история на нашей стороне. Мы вас похороним. (ros.)
do zachodnich dyplomatów w ambasadzie polskiej w Moskwie, 18 listopada 1956.
Źródło: Siergiej Chruszczow, Никита Хрущев. Рождение сверхдержавы

„Odpowiadamy tylko przed Bogiem.”

Arnulfo Arias Madrid (1901–1988)

hasło, którym zainaugurował swą kadencję w październiku 1940.
Źródło: Artur Gruszczak, Ameryka Środkowa z serii Historia państw świata w XX wieku, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007, ISBN 9788374361323, s. 181

O Bogu, O wieku

„Ona jeszcze żyje!”

Carlo Gesualdo (1566–1613) kompozytor włoski

zabijając swoją żonę.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 151.

O książkach, O świecie

„Dla przyszłości Niemiec trzy idee mają znaczenie kluczowe. [trzecią z nich jest]… Antysemityzm: uzasadnia on odrzucenie na tle rasowym tego, co jest z gruntu wrogie wszystkiemu, co niemieckie. Nacjonalizm jest w głównej mierze szczepionką przeciw zarazie, która ogarnęła świat, a antysemityzm niezbędnym środkiem ochronnym, można by powiedzieć przeciwciałem.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

przemówienie w Monachium 29 stycznia 1932.
Źródło: Gitta Sereny, Albert Speer: His Battle with Truth, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 60.

O świecie, O przyszłości

„Zła historia jest matką złej polityki”

Grzegorz Braun (1967) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: Grzegorz Braun o Mieszkaniu Plus https://www.youtube.com/watch?v=v_juDlB2L9g#t=5m31s

O matce

„Jestem chyba winien jeszcze jedno oświadczenie dotyczące mego stosunku do Adolfa Hitlera. Czy okazał się on niezdolny do spełnienia decydującego zadania wobec narodu niemieckiego, ba, całej Europy, gdyż w sobie widział miarę wszystkich rzeczy, czy też jeszcze raz spróbował się bronić przeciw biegowi nieubłaganego losu, daremnie, posuwając się do niepojętych ekscesów? Dla mnie pozostaje człowiekiem, który do niemieckiej historii wpisał Wielkie Niemcy jako fakt. Temu człowiekowi służyłem. Co przyszło potem? Nie mogę dziś wołać: „Ukrzyżuj go!”, skoro wczoraj wołałem: „Hosanna!”. Moim ostatnim słowem jest zasada, w myśl której zawsze postępowałem i której pozostanę wierny do ostatniego tchnienia: wierzę w Niemcy!”

Arthur Seyss-Inquart (1892–1946) austriacki polityk hitlerowski

wypowiedziane w dniu 31 sierpnia 1946 w norymberskim Pałacu Sprawiedliwości jako ostatnie słowo w procesie.

O losie, O książkach, O świecie, O sprawiedliwości

„Prowadzę spokojne życie i jestem oddany mojej religii, islamowi i Allachowi. Nie mam żadnych problemów… Jestem zadowolony z tego, co dostaję, i nawet opłacam szkoły kilku moim osieroconym krewnym w Ugandzie, a również pomagam ludziom potrzebującym.”

Idi Amin (1925–2003) dyktator Ugandy

o pobycie na wygnaniu w Arabii Saudyjskiej.
Źródło: news.bbc.co.uk, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, op. cit., s. 184.

O życiu, O religii

„Chcę ponownie wyjść za mąż. Widziałaś u mnie generała Bonaparte… Spytasz, czy go kocham. Ale… nie. Czy jestem zatem niechętna? Nie, ale jestem wobec niego obojętna, a to mi się nie podoba… Podoba mi się natomiast jego wielkie uczucie, o którym mówi z siłą tak wielką, że nie mogę wątpić w jego uczciwość, i właśnie dlatego wzbraniam się nadal przed wyrażeniem zgody na małżeństwo…”

Józefina (1763–1814) cesarzowa Francji, żona Napoleona

z listu do przyjaciółki.
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, ISBN 8311095914, tłum. Barbara i Daniel Lulińscy, s. 58–59.

O kobietach, O małżeństwie, O emocjach, O domu

„To, że tylnymi drzwiami, od zachodu, ucieka daleko więcej Polaków niż możemy ściągnąć ze wschodu, to już całkiem inna historia. Ostatnio dołączyła do tej emigracyjnej fali wierchuszka PO. Ale ich akurat nie szkoda.”

Jacek Matecki (1963)

Źródło: Rosyjska wojna o białego człowieka. Putin wie, że można kupić wszystko, z wyjątkiem obywatela, wpolityce.pl, 19 września 2014 http://wpolityce.pl/swiat/215897-rosyjska-wojna-o-bialego-czlowieka-putin-wie-ze-mozna-kupic-wszystko-z-wyjatkiem-obywatela

O wojnie

„Moja rodzina pochodzi z Kuldīgi w zachodniej Łotwie, z terenów Kurlandii. W mojej rodzinie mówiło się sporo o historii. Podczas wakacji letnich mieszkałem razem z babcią, która opowiadała mi historie, które były diametralnie różne od propagandy, którą słyszałem w szkołach. Były też inne od opowieści moich kolegów, w których rodzinach nie mówiło się o tematach historycznych. Być może tamte rodziny wziąć się bały wspominać o deportacjach, sowieckich zbrodniach. Za to moja babcia dużo o tym opowiadała, a ja sam od dziecka byłem bardzo zaciekawiony historią. Byłem chętny, żeby rozgłaszać te prawdy także wśród swoich kolegów.”

Edvīns Šnore (1974)

o powodach zainteresowania historią XX wieku. Źródło: Edvīns Šnore: o sowieckiej historii, Hołodomorze, łotewskich narodowcach i babci Polce, radiownet.pl, 13 października 2013 http://www.radiownet.pl/publikacje/edvins-snore-o-sowieckiej-historii-holodomorze-lotewskich-narodowcach-i-babci-polce

O dzieciach, O rodzinie, O wakacjach, O wieku

„Ograniczając Telewizji Trwam dostęp do emisji programu poprzez cyfrowy multipleks, naruszono kanon wolności i praw gwarantowanych nam Konstytucją, paktami praw człowieka i ustawą o radiofonii i telewizji. Po doświadczeniach, jakie stały się naszym udziałem na przestrzeni historii najnowszej, dyskryminacja katolików w drodze uzurpacji i ograniczania im dostępu do wzajemnego komunikowania się, modlitwy i wspólnotowego współdziałania - nie przejdzie!”

Piotr Andrzejewski (1942) polski działacz polityczny i adwokat

Źródło: Ruch egzekucji naszych praw, naszdziennik.pl, 5 maja 2012 http://naszdziennik.pl/index.php?dat=20120505&typ=my&id=my07.txt

O ustawie, O wolności

„Nie, my Irańczycy, nie jesteśmy inni niż wy, Europejczycy. Jeśli nasze kobiety noszą chusty, także wy je nosicie. Chusty, które nakłada na was Kościół katolicki. Jeśli nasi mężczyźni mają kilka żon, także wy je macie. Żony nazywacie kochankami. I jeśli my wierzymy w wizje, wy wierzycie w dogmaty. Jeśli wy uważacie się za lepszych, my nie mamy kompleksów. Nigdy nie zapominamy, że wszystkiego, co macie, nauczyliśmy was trzy tysiące lat temu.”

Mohammad Reza Pahlawi (1919–1980)

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w październiku 1973 w Teheranie.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 453.

O kobietach, O mężczyznach, O kochankach, O zapominaniu

„Unia nie zabiera nikomu suwerenności. Każdy kraj dobrowolnie przekazuje część suwerenności do wspólnych instytucji. Część, której i tak nie miałby więcej, bo globalizacja od dawna zanegowała „absolutną suwerenność” w wymiarze zarówno ekonomicznym, jak też społecznym. „Dzielenie się częścią suwerenności” to oczywiście sucha formuła, warto zatem pomyśleć, że my nigdy w swojej historii nie mogliśmy współdecydować o budżecie dotyczącym landów niemieckich czy regionów francuskich, hiszpańskich, brytyjskich. A dzisiaj możemy.”

Róża Thun (1954) działaczka społeczna, publicystka

Źródło: rozmowa Cezarego Michalskiego, Nie fascynujmy się renacjonalizacją, bo pierwsi padniemy jej ofiarą, krytykapolityczna.pl, 27 listopada 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ue/20121127/thun-nie-fascynujmy-sie-renacjonalizacja-bo-pierwsi-padniemy-jej-ofiara

„Prace Mo Yana są pełne witalności, koloru, głębi i wyobraźni, stanowią nowatorskie spojrzenie na naszą historię i rzeczywistość.”

Mo Yan (1955) chiński pisarz, noblista

Autorka: Zhao Lihua Źródło: Michał Zygmunt, Noblista Mo Yan pornografem i proreżimowcem?, onet.pl, 11 października 2012 http://kultura.onet.pl/literatura/artykuly/noblista-mo-yan-pornografem-i-prorezimowcem,1,5274816,artykul.html

O rzeczywostości

„W ubiegłym tygodniu oświadczyłem, że pracujemy na rzecz pokoju nie tylko dla tego kraju, ale również na rzecz pokoju w całej Europie. Dziś wydarzenia toczą się tak szybko, że coraz trudniej precyzyjnie określić, w jakim punkcie się znajdujemy, ale widać wyraźnie, że pokoju w Europie nie da się uratować. Rosja i Niemcy już wypowiedziały sobie wojnę.”

Edward Grey (1862–1933)

wystąpienie przed Izbą Gmin, 4 sierpnia 1914.
Źródło: Pokoju w Europie nie da się uratować, przeł. Tomasz Krzyżanowski, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

O pokoju

„Kiedy cesarz był już właściwie zupełnie nieświadomy tego, co się wokół niego dzieje, przyprowadziłam mego syna do jego łoża i zapytałam, co postanawia w kwestii następstwa tronu. Nic na to nie odpowiedział, ale ja, jak zwykle w kryzysowych sytuacjach, byłam przygotowana na każdą ewentualność (…) Odetchnęłam z ulgą, gdy ta kwestia została rozstrzygnięta raz na zawsze.”

Cixi (1835–1908) cesarzowa Chin

Źródło: księżniczka Te-ling, Two Years in the Forbidden City, Mofatt, Yard & Co., 1911; Dodd, Mead & Co., 1929, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 61-62

„Lecz na szczęście w skład państwa rosyjskiego oprócz Rosji właściwej wchodzą i inne, przemocą ujarzmione i łańcuchem niewoli przykute do caratu, kraje. Ludność tych krajów – Polacy, Litwini, Łotysze, Rusini – zalega obszary, dawniej do Rzeczypospolitej Polskiej należące. Mają więc ona całkiem inną przeszłość historyczną, inne tradycje; wszystkie zaś cierpią pod caratem srogie prześladowania narodowościowe i religijne, które wśród nich wzbudzają nienawiść ku obecnym stosunkom politycznym (…) warunki każą przypuszczać, że stąd właśnie wyjdzie ta siła, która w proch zetrze potęgę caratu.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

na łamach jednodniówki „Robotnik”, 1895.
Źródło: Joanna Gierowska-Kałłaur, Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919–9 września 1920), op. cit., s. 51.

O nienawiści, O szczęściu, O sile, O cierpieniu

„Kościół rzymski nie był bez ciężkiej winy. Jeśli istnieje w ogóle jakaś dialektyka historii, to w jej świetle można by zaryzykować pogląd, że naród niemiecki wziął na siebie wykonanie tej zbrodni, która się przewijała przez stulecia w brudnych, złych snach chrześcijańskiej Europy.”

Andrzej Szczypiorski (1928–2000) pisarz polski

O snach

„Historię zawsze uprawia się i studiuje w relacji do filozofii, bez której znaleźlibyśmy się w obliczu niespójnej wielości.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 241.

O relacjach

„Nie chcę żadnego ckliwego gówna. Chcę pieprzenia, a nie opieprzania się…”

Rosemary West (1953) brytyjska seryjna morderczyni

Źródło: Gordon Burn, Happy Like Murderers: The True Story of Fred and Rosemary West, Faber & Faber, 1998, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 134

„Być gotowym do wojny to najlepszy sposób utrzymania pokoju.”

George Washington (1732–1799) pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 104.

O wojnie, O pokoju

„Głęboko wierzę w wartości europejskie, ale nie można zapomnieć o niezbyt chwalebnych kartach naszej historii. Przypominam, że polityka nie powinna nigdy zapomnieć o moralności. Ponad partykularnymi interesami danej partii, kraju, grupy biznesowej lub jakiejkolwiek innej powinna kierować się humanizmem i poszanowaniem drugiego człowieka. Potrzebujemy utopii, aby małymi kroczkami codziennie się do niej zbliżać.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Źródło: Kamilla Staszak, Bóg to nie firma wysyłkowa http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53668,8357033,Bog_to_nie_firma_wysylkowa.html, „Wysokie Obcasy”, 10 września 2010

O Bogu

„Nigdy nie staram się przekraczać pewnych granic. Nie idę w kierunku aktywnej nagości, bo uważam, że można pokazać więcej okrywając ciało tiulem. Można poukładać swoje wewnętrzne historie i nie rzutować na odbiorcę swoimi frustracjami…”

Jarosław Pijarowski (1971) Polski twórca awangardowy, wykładowca, założyciel Teatru Tworzenia. Zajmuje się muzyką współczesną, poezją, foto…

Źródło: Magda Jasińska, Zwierzenia przy muzyce, „Radio Pik” http://www.radiopik.pl/39,691,jaroslaw-pijarowski&sp=1, 15 marca 2016.

„Opowieść w Koranie jest prosta i płaska: Hiob zostaje wystawiony na próbę, jest posłuszny i zostaje za to wynagrodzony. Koniec historii. Opowieść w Biblii jest dramatyczna: Hiob buntuje się przeciw Bogu, rozpacza, wątpi, wybucha, oskarża Boga. Ten dramat w Koranie nie istnieje – i na tym polega zasadnicza różnica między obiema tradycjami.”

Ayaan Hirsi Ali (1969) holenderska działaczka polityczna pochodzenia somalijskiego

odpowiedź na pytanie, czym różni się Hiob z Biblii od Hioba z Koranu.
Źródło: spotkanie z okazji Dnia Wolności Prasy w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Holenderskich, 3 maja 2005 r.

O Bogu, O wolności

„Ostateczny cel nie jest bowiem jakimś stanem, który gdzieś tam, u kresu ruchu i niezależnie odeń, a więc niezależnie od drogi przez sam ruch odbywanej, czeka na proletariat jako „państwo przyszłości”; stanem, o którym z tej racji można w codziennej walce spokojnie zapomnieć, przywołując go co najwyżej na niedzielnych kazaniach, jako moment uwznioślający pośród powszednich trosk.”

György Lukács (1885–1971) węgierski filozof

Źródło: Historia i świadomość klasowa, 1922, tłum.M.J. Siemek, Warszawa 1988.

O czekaniu, O przyszłości, O walce

„Wrocław to przepiękne miasto, które ma swoją wspaniałą historię i tradycje muzyczne, rewelacyjną filharmonię oraz znakomitych solistów. Myślę, że ma szansę wytworzyć swoje własne wartości, swoją własną tradycję koncertową, a jeśli ktoś znajdzie analogie z Wiedniem, czy Paryżem, to bardzo pięknie.”

Jan Miłosz Zarzycki (1966)

Źródło: Przepiękny Wrocław może stworzyć własną tradycję koncertową, tuwroclaw.com, 8 stycznia 2013 http://www.tuwroclaw.com/wywiady,przepiekny-wroclaw-moze-stworzyc-wlasna-tradycje-koncertowa,wyw4-2130.html

O myślach, O myśleniu

„A ty se historią mordy nie wycieraj!”

Bohdan Smoleń (1947–2016) polski artysta kabaretowy

Teksty kabaretowe, Szeptanka

„Zarzucanie mi kradzieży to żart. Jeśli wyniesienie ze sklepu dziesięciu paczek ryżu, soczewicy i litra oliwy to złodziejstwo, jak nazwać ratowanie oszukańczych banków z publicznych pieniędzy? To jest największa kradzież w historii kapitalizmu.”

Juan Manuel Sánchez Gordillo (1952) polityk hiszpański

Źródło: Aleksandra Lipczak, Nie płacę po hiszpańsku, „Gazeta Wyborcza”, 11 września 2012.

„Mam kilka tatuaży na całym ciele. Każdy coś oznacza. Przedstawiają głównie historie, coś symbolizują lub działają na zasadzie abstrakcji. Uwielbiam ich złożoność oraz możliwość własnej interpretacji. Gdy na nie patrzę widzę coś więcej.”

Tallib (1986)

Źródło: Monika Matura, TaLLib: Chcę zaszczepić w młodych ludziach to, czego ewidentnie im brakuje (wywiad), infomusic.pl, 20 sierpnia 2015 https://www.infomusic.pl/wywiad/44110,tallib-chce-zaszczepic-w-mlodych-ludziach-to-czego-ewidentnie-im-brakuje-wywiad

„Historia jest to również suma tego, czego można było uniknąć.”

Konrad Adenauer (1876–1967) niemiecki polityk

Die Weltgeschichte ist auch die Summe dessen, was vermeidbar gewesen wäre. (niem.)

„Popatrz na to… założę się, że chciałbyś mieć co tam włożyć.”

Rosemary West (1953) brytyjska seryjna morderczyni

czasami, kiedy Fred West przychodził z pracy do domu, witał go widok Rose West z szeroko rozsuniętymi nogami
Źródło: Gordon Burn, Happy Like Murderers: The True Story of Fred and Rosemary West, Faber & Faber, 1998, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 134

O domu

„Wiedziałem, że trwa wojna, że takich ludzi jak ja na wszystkich frontach są tysiące. Nie uważałem, że robię coś nadzwyczajnego. I teraz też nie będę niczego gloryfikował ani bohateryzował. Zawsze mówię to, co myślę i uważam za słuszne.”

Aleksander Tarnawski (1921)

Źródło: rozmowa Magdaleny Rigamonti, Ostatni Cichociemny, Aleksander Tarnawski: Historia jest teraz tworzona na nowo. Nie chcę brać w tym udziału http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/527433,aleksander-tarnawski-ostatni-cichociemny-rozmowa.html, wiadomości.dziennik.pl, 28 lipca 2016.

O wojnie, O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Teatr i historia powstały z tej samej materii (…) historia, jak teatr, wciąż każe komuś odgrywać jakąś rolę. I tak jak na teatralne deski, na scenę historii wychodzą tylko odważni.”

Orhan Pamuk książka Śnieg

Śnieg (2006)

„Jak gwałtowne odmiany mroku i światła, anarchii i ładu, szczęśliwości i nędzy [w historii i na świecie] – nawet gdy spojrzeć na człowieka już tylko w tej małej części świata, jaką jest Europa! Nad Tamizą żyje on wolny i tylko sobie wolność tę zawdzięcza. Tam pośród swych Alp niepokonany, tu znów niezwyciężony wśród swych bagien i sztucznych jezior. Nad Wisłą przez rozbicie bezsilny i nieszczęsny, a za Pirenejami nieszczęsny i bezsilny przez spokój. W Amsterdamie zamożny i kwitnący bez obfitych plonów; a nad Ebro, w tym raju niewykorzystanym, cierpiący nędzę i ubóstwo.”

Friedrich Schiller (1759–1805) poeta niemiecki

podczas wykładu inauguracyjnego na uniwersytecie w Jenie, w 1789.

O wolności

„Niepodległość niejako pojawiła się we współczesnej historii Kanady, chociaż nigdy nie została osiągnięta.”

Rick Salutin (1942)

Źródło: Agnieszka Rzepa, Kanada i literatura kanadyjska. Postkolonialne dylematy, czytelnia.onet.pl http://czytelnia.onet.pl/0,1193907,2,do_czytania.html

O literaturze

„Nikt […] nie zaszkodził Piłsudskiemu bardziej za życia i po śmierci. Za życia – swym swoistym pojmowaniem i niewątpliwym przejaskrawieniem intencji marszałka, a po śmierci […] pośpiesznym wydaniem […] książki Strzępy meldunków.”

Marian Romeyko (1897–1970) wojskowy polski, pilot

o Felicjanie Sławoju Składkowskim
Źródło: Paweł Wieczorkiewicz, Felicjan Sławoj Składkowski [w:] Andrzej Szwarc, Marek Urbański, Paweł Wieczorkiewicz, 100 postaci, które tworzyły historię Polski, wyd. Świat Książki, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2000, ISBN 837311288X, s. 383.

O śmierci, O książkach, O świecie

„Abraham Lincoln może tego nie chcieć, lecz nie może temu zapobiec. Naród może sobie tego nie życzyć, lecz nie może temu zapobiec. Nie dbam o to, czego ludzie chcą lub sobie życzą. Czarni są piaskiem w trybach tej maszyny, która nie ruszy, dopóki ich nie uwolni.”

Wendell Phillips (1811–1884)

w maju 1861.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 252.

O ludziach

„Najlepszy żołnierz ma w sobie trochę złośliwości.”

Archibald Wavell (1883–1950) brytyjski marszałek polny, dowódca wojskowy podczas II wojny światowej

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 164.

„Timur Chromy: Jak wysoko mnie oceniasz?
Błazen Hamedi Kermanni: Na 30 srebrnych monet.
Timur Chromy: Ależ tyle warte jest płótno, którym się teraz wycieram.
Błazen Hamedi Kermanni: Płótno już wyliczyłem!”

Timur Chromy (1336–1405) Władca mongolski

Źródło: Melania Sobańska-Bodnaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek V-XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301123613, s. 211.

O nauczycielach, O wieku

„Pan na muchach to się może zna jako profesor, ale na historii to się pan nie zna w ogóle.”

Zbigniew Girzyński (1973) doktor nauk humanistycznych, polityk

do Stefana Niesiołowskiego. Źródło: dziennik.pl http://www.dziennik.pl/polityka/article352143/Kwasniewski_to_kretacz_i_klamczuszek.html, 1 kwietnia 2009

„Byłem świadkiem i uczestnikiem tego okresu. Jednak chciałem uniknąć fragmentów autobiograficznych. Jednym z założeń punka, było zjednoczenie ludzi, którzy razem mogą dokonać czegoś nadzwyczajnego. Chciałem w tej książce pokazać różnorodność doświadczeń i głosów tego ruchu.”

Jon Savage (1953)

o książce England's Dreaming. Źródło: Historia punka i jego bohaterów, rp.pl, 25 lutego 2013 http://www.rp.pl/artykul/9131,984349-Historia-punka-i-jego-bohaterow.html

O ludziach

„Pogląd, że pisanie historii musi polegać po prostu na podsumowaniu dominujących w przeszłości niepowodzeń, sprawia, że historycy przyczyniają się do utrwalenia nieskończonego cyklu porażek. Jeśli historia ma być twórcza, jeśli ma przewidywać możliwą przyszłość, nie negując przy tym przeszłości, kiedy to – choćby w krótkich przebłyskach – ludzie pokazywali, że potrafią stawiać opór, jednoczyć się, a niekiedy – zwyciężać. Przypuszczam, a właściwie jedynie mam nadzieję, że naszą przyszłość można odnaleźć w przeszłości – w owych ulotnych chwilach współczucia, nie zaś w stuleciach ciągłych wojen.”

Howard Zinn (1922–2010)

Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś
Źródło: s. 39.

O ludziach, O przeszłości, O przyszłości, Niepowodzenie

„Rozwalcie wszystkich… zróbcie największą jatkę, jaką tylko się da.”

Charles Manson (1934–2017) morderca amerykański, przywódca sekty, muzyk

instrukcje dla swych „zwolenników” przed dokonaniem masakry w domu Sharon Tate.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, op. cit, s. 294.

O książkach, O świecie, O domu

„Teorie nowoczesnego nacjonalizmu otaczają pojęcie narodu mistyczną mgłą. Uciekając od faktów historycznych i ścisłych badań, teorie te operują frazeologią uczuciową oraz „mitami” utkanymi z fałszów i niedorzeczności. Losami narodów kieruje „idea narodowa”, której objawienia są z reguły monopolem najbardziej reakcyjnych klas posiadających każdego narodu. Nakazem „idei narodowej” jest „jedność narodowa”, co pozwala traktować wszelki bunt mas ludowych przeciwko przywilejom dziedzicznym lub majątkowym klas posiadających jako rozbijanie narodu, szkodnictwo i zdradę wobec najwyższych „interesów narodu”. Historia w świetle tych burżuazyjnych teorii była, jest i będzie walką narodów, gdyż każdy naród z samej swojej metafizycznej natury dąży do ukorzenia, ujarzmienia, wyparcia z ziemi lub wytępienia narodów słabszych. Każdy naród „hartuje się” w walkach z innymi narodami i tuczy się ich kosztem, przy czym funkcje pożerania – zagarniania ziemi i robienia majątków na wojnach – należą z reguły do tych klas, które mają pieczę nad „ideą narodową”. Ta ewangelia nacjonalizmu na użytek kontrrewolucyjnej burżuazji wbijana jest w mózgi wszelkimi środkami wychowania, musztry i propagandy, jakimi rozporządza nowoczesne państwo. Od narodów potężnych przyjmują tę ewangelię nacjonalizmu narody słabe, od mocarstw – narody podległe i ujarzmione. A ponieważ „idee klasy panującej są w każdej epoce panującymi ideami”, nienawiść narodowa w dzisiejszym świecie kapitalistycznym uchodzi za coś równie przyrodzonego, jak – powiedzmy – przyrodzoną i niewątpliwą wydawała się śmiertelna nienawiść pomiędzy katolikami a protestantami w XVI i XVII w.””

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Przyczynek do kwestii narodowej http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article494&var_mode=calcul

O nienawiści, O losie, O zdradzie, O naturze

„Zdarzenia nie są poruszane przez ślepy los. Za życiem i historią kryje się cel, do którego zmierzamy kierowani ręką sprawiedliwego Boga.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

Źródło: „Przekrój” http://www.przekroj.pl/archiwum/22_03/text5.html

O Bogu, O losie

„W czasach Brzozowskiego w automatyczny postęp, niezależność mechanizmów ekonomicznych wierzyli marksiści. W naszych, od „końca historii” Fukuyamy, wierzą kapitaliści i zatrudniana przez nich armia ideologów w mediach, na uniwersytetach, w instytutach badawczych i wszędzie tam, gdzie najprymitywniejsze instynkty chciwości, egoizmu i zawiści przekłada się na pochwałę przedsiębiorczości, zaradności, innowacyjności itd. Gdzie wtłacza się do głów przekonanie o ścisłej naukowości ekonomii, jej nieuchronnych prawach, uzasadniających taki, a nie inny bieg rzeczywistości.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Powrót zbawionego heretyka, wstęp w: Stanisław Brzozowski, Płomienie, Warszawa 2007.

O rzeczywostości, O egoiźmie

„W wyzwolonej przez samych Polaków stolicy kraju – Warszawie przywódcy Polski Walczącej i Polski Podziemnej zamierzali przyjąć Armię Czerwoną, tak jak przyjmuje się gości we własnym domu. Wówczas, w 1944 r., to się nie udało. Funkcję gospodarza goszczącego w Polsce nie tylko Rosjan, ale także przedstawicieli wielu innych narodów, nawet dawnych wrogów, podczas obchodów 50. rocznicy Powstania Warszawskiego pełnił Prezydent Najjaśniejszej Rzeczypospolitej – państwa, które dzięki „Solidarności” wybiło się na niepodległość.”

Tomasz Szarota (1940) polski historyk i publicysta

Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1995, s. 18

O domu

„Wierzę, że możemy wybrać, jak chcemy opowiedzieć smutną historię.”

John Green książka Gwiazd naszych wina

Gwiazd naszych wina

„Kiedy piszę, jestem sam. Jakbym uwodził historię. A kiedy kręci się film to z innymi ludźmi. Jest wiele energii i przypomina to trochę seks. Montaż, w takim razie, jest jak bycie w ciąży. Czekasz, pracujesz, wyczekujesz jaki będzie dziecko… Może to nie jest dobra metafora.”

Jim Jarmusch (1953) amerykański reżyser, scenarzysta, aktor i muzyk

O dzieciach, O seksie, O czekaniu

„Dzieje się w Polsce coś, co nosi znamiona prawicowego zamachu stanu. Trójpodział władzy zostaje przekreślony, fałszowana jest przeszłość, ktoś, kto nie ma władzy konstytucyjnej, kieruje krajem. Mamy zamach na historię, naukę, media, Trybunał Konstytucyjny. Nawet zwykły „Teleexpress” kłamie w żywe oczy. „Gazeta Wyborcza” nie jest, jak się próbuje Polaków przekonać, szmatą, tylko bardzo istotną częścią opinii publicznej, TVN nie ma misji ewangelizacyjnej, bo mieć nie musi, jest natomiast ciekawą stacją informacyjną. Jak to bezprawie, które obecnie się dokonuje, nazwać? Bardziej przypomina mi nowa Polska początki faszyzmu w wykonaniu Franco czy Pinocheta. I boję się tego, co nastąpi za jakiś czas, zarówno w Polsce, jak i wewnątrz Kościoła. Gościliśmy ostatnio hiszpańskiego dominikanina, który powiedział: myśmy tę lekcje przerabiali i mamy teraz efekt – absolutną laicyzację. W Polsce kiedyś nastąpi reakcja na obecne wydarzenia i wahadło wychyli się w drugą stronę. Ze szkodą dla Kościoła. Na razie trzeba głośno mówić, że mamy do czynienia z elementami zamachu stanu.”

Józef Puciłowski (1939)

Źródło: Niech papież zobaczy naszą głupotę. Rozmowa z dominikaninem o. Józefem Puciłowskim http://wyborcza.pl/magazyn/1,153664,20437872,niech-papiez-zobaczy-nasza-glupote-rozmowa-z-dominikaninem.html gazeta.pl, 23 lipca 2016.

O głupocie, O nauce, O czasie, O przeszłości

„Europejczycy byli po prostu zmęczeni wojną i odbudową własnych krajów. Wszystko, co na wschód od Berlina, nie interesowało ich. Gdy kilka osób ginie w wypadku samochodowym w centrum Londynu, robi się z tego wielki tytuł w gazecie. Gdy w Iraku albo w Syrii giną tysiące, to jest to materiał na którąś stronę. Tak ludzie po prostu mają. I wojna światowa odcisnęła na Zachodzie większe piętno niż kolejna, była bardziej krwawa i okrutna. Podczas II wojny Niemcy na Zachodzie też mordowali, ale na dobrą sprawę w samym byciu Francuzem, Holendrem, Duńczykiem, Norwegiem nie było wielkiego zagrożenia, no, chyba że brało się udział w ruchu oporu lub miało żydowskie korzenie.(…) Ale Polacy też mają małe pojęcie o tym, czego doświadczyła Białoruś od przyszłych morderców ludności Warszawy. Oskar Dirlewanger, już po pacyfikacji Woli, po zabiciu dziesiątek tysięcy cywilów, mówił: „A co w tym szczególnego? Na Białorusi to było dopiero coś.””

Alexandra Richie (1961)

Warszawa – powtórzę – była czymś wyjątkowym, ale poprzedzonym równie wyjątkowym treningiem w bestialstwie, więc z tego punktu widzenia nie była wyjątkiem. Lecz kogo nawet dzisiaj obchodzi historia Białorusi? Źródło: rozmowa Pawła Smoleńskiego, Warszawski kompleks Hitlera, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2014 http://wyborcza.pl/magazyn/1,139949,16415475,Warszawski_kompleks_Hitlera.html#CukGW

O wojnie, O ludziach, Trening