Cytaty o demokracji
strona 2

„Obok religijnego fundamentalizmu istnieje również ten rynkowy, który niszczy demokrację. I nie mam na myśli jedynie amerykańskich Republikanów, ale także Demokratów, nie tylko brytyjskich torysów, ale również liberałów i ludzi Partii Pracy – wszyscy oni są dziś głęboko nieufni wobec demokracji i roli rządu, co jest – niestety – zwycięstwem neoliberalizmu i rynkowego fundamentalizmu.”

Benjamin Barber (1939–2017) amerykański politolog

Źródło: wyborcza.pl, 23 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,76498,8864647,Zagnac_dzina_do_butelki.html#ixzz19ItcY3sH

O ludziach, O myślach, O zwycięstwie, O myśleniu

„Jak może istnieć ustrój, w którym dwóch meneli spod budki ma dwa głosy, a profesor uniwersytetu ma jeden głos? Trzeba być idiotą, żeby chcieć w takim ustroju żyć.”

Janusz Korwin-Mikke/J

o demokracji podczas spotkania na WSU w Kielcach 19 lipca 2007.

„Tacy jak Kuroń cynicznie obliczyli, że postkomunizm gwarantuje im utrzymanie uprzywilejowanej pozycji, a na pełnej wolności i demokracji mogą tylko stracić. Do tej koalicji szybko dołączyli ambitni „macherzy z zaplecza” oraz zorganizowani i indywidualni złodzieje. Za nimi do solidarnościowego establishmentu wkroczyły już całe tłumy „naszych” esbeków wraz z całym WSI. I musiało skończyć się tak, że Wałęsa został świadkiem obrony na procesie Jaruzelskiego, a Michnik bronił Kiszczaka. Dzisiaj dawni agenci NKWD, KGB, SB czy WSW są towarzyszami walki funkcjonariuszy służb specjalnych III RP. Członkowie komunistycznej nomenklatury i biznesmeni z rozdania FOZZ są elitą polskiej przedsiębiorczości. Trudno rozróżnić, czy to antysemici z Marca ’68 walczą z polską ksenofobią u boku polskich posowieckich Żydów, czy odwrotnie. Czy to Komorowski podpiera Jaruzelskiego, czy Jaruzelski podtrzymuje aureole nad układem Komorowskiego. Czy Tusk deklaruje ufność w Putina, bo taki głupi, czy taki podły, czy po prostu musi? Czy to Mazowiecki złapał „zaufanych ludzi KGB”, czy Tatarzyn za łeb trzyma? Katastrofa Smoleńska i wszystko, co się po niej stało, ujawniła, że polska demokracja pozostaje w niewoli postkomunistycznego systemu scalającego środowiska dawnej nomenklatury i część dawnych elit solidarnościowych.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Bądź wierny Idź, wyszkowski.com.pl, 22 kwietnia 2011 http://www.wyszkowski.com.pl/index.php?option=com_k2&view=item&id=1806:bądź-wierny-idź&Itemid=105

O ludziach, O zaufaniu, O wolności, O walce

„Władza, która słucha? Nie ma takiej możliwości. Przeciwstawiam się temu całym moim doświadczeniem. Rozumiem władzę relacyjnie. Władza jest w istocie rzeczy wymianą, to interakcja. A my uparcie widzimy we władzy rodzaj zwierzchności. Uważamy, że jesteśmy suwerenem, i że powierzamy władzy swoje prawa, bo to jest światła władza. I potem do tej zwierzchniej władzy apelujemy. To jest całkowicie fałszywa perspektywa. Władza to tylko jeden z podmiotów uczestniczących w procesie politycznym, dysponujący większymi zasobami czy możliwościami.”

Jerzy Hausner (1949) polski polityk i ekonomista

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, Egzekwowanie demokracji, „Krytyka Polityczna”, Nr 30/2012.

„Proces ks. bp. Kaczmarka udowodnił również naocznie, i to nie po raz pierwszy, jak dalece imperializm amerykański, pragnący przy pomocy nowej wojny, a więc śmierci milionów ludzi, narzucić panowanie swe go ustroju wyzysku i krzywdy społecznej krajom, które obrały nową drogę dziejową, usiłuje różnymi drogami oddziaływać na duchowieństwo oraz ludzi wierzących i kierować ich na drogę walki z własną ojczyzną, stanowiącą wspólne dobro wszystkich obywateli. Przedstawiając się jako obrońca cywilizacji chrześcijańskiej, imperializm amerykański dokonuje nadużycia, pragnąc oszukać katolików w krajach demokracji ludowej, w szczególności Polsce, że nowa wojna, wojna dokonywana przy pomocy neohitlerowskiego Wehrmachtu ma pozostawać w zgodzie z dobrem Kościoła. To nadużycie wymaga stanowczego odporu od nas, którzy wiemy że dobrem Kościoła nie jest wojna, a katolicyzm pełni swą misję przez apostolstwo, a nie przez siłę polityczną i militarną.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

Źródło: Wnioski, [w:] „Wrocławski Tygodnik Katolicki” nr 5, s. 3–4, 27 września 1953, przedruk w tygodniku „Nasza Polska” nr 4 (225), 26 stycznia 2000, s. 11.

O śmierci, O wojnie, O ludziach, O sile

„Faktyczny charakter granic znów zaczął się zmieniać – i tu również demokracja zaczyna odgrywać nieoczywistą rolę. W latach 90. rozwój demokracji wiązał się z tym, że otwieramy świat. Dziś demokratyzacja może sprzyjać jego zamknięciu. Słyszymy coraz donośniejsze głosy tych, którzy chcą dokładnie wiedzieć: gdzie jest granica, komu wolno ją przekroczyć, kto jest przepuszczany, a kto nie. To staje się bardzo ważne, także z punktu widzenia lęku przed zależnością od świata na zewnątrz. Wcześniej sądziliśmy, że jak będziemy współzależni gospodarczo, to nikt nie będzie miał interesu w tym, żeby wszczynać wojnę. Szok tego kryzysu uświadomił nam, że jeśli pojawi się jakiś problem, to bardzo trudno na niego zareagować – właśnie dlatego, że jesteśmy ze sobą wzajemnie powiązani i zależni od siebie. Niemniej sądzę, że kraje takie jak Stany Zjednoczone, Chiny, Indie mogą przetrwać nawrót do jakiejś formy „suwerennej demokracji.””

Iwan Krystew (1965)

W Europie powrót do demokracji suwerennej oznacza koniec Unii Europejskiej. Źródło: debata Sławomira Sierakowskiego, Krastew, Kwaśniewski, Randeria, Snyder: It's the final countdown!, krytykapolityczna.pl, 10 października 2014 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/wybory-europy/20141010/krastev-kwasniewski-randeria-snyder-its-final-countdown

O świecie, O charakterze, O problemach

„To o nocniku to obrzydliwe, ordynarne sformułowanie, niegodne posła. (…) Reszta to pokrętne kombinacje największego stratega naszych czasów, które doprowadziły go do tego, że jest tam, gdzie jest. Nie chcemy wcześniejszych wyborów, nie planujemy tego. W jego głowinie rodzą się pomysły, które świadczą o tym, że ta głowina wyraźnie nie radzi sobie z sytuacją. Pan Kaczyński powinien złożyć mandat, pójść na emeryturę i pisać wspomnienia. Proponuję tytuł: „Jak niszczyłem demokrację w Polsce.””

Stefan Niesiołowski (1944) polityk polski, biolog

o wywiadzie Jarosława Kaczyńskiego dla „Gazety Polskiej”. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1611977,0,1,kaczynski-prezydent-moze-zaproponowac-swojego-premiera,wiadomosc.html, 28 lipca 2009

„Ograniczenia narzucone opozycji w parlamencie, jednostronna zmiana Konstytucji lub jawne jej łamanie, oficjalne tolerowanie, a nawet promowanie rasizmu i bigoterii, urzędowe wsparcie dla tradycyjnych ról przypisanych płciom, wskrzeszenie tradycji autorytarnych, osłabienie Trybunału Konstytucyjnego, czystki w sądownictwie, upolitycznienie służby cywilnej, przekształcenie publicznych mediów w tubę rządu. Oto metody, które stosują władcy Polski i Węgier.”

David Ost (1955)

Źródło: Świt autorytarnych demokracji, New School of Social Research in New York, publicseminar.org, tłum. „Forum”, 14-27 października 2016.

O wsparciu, O zmianach

„Religia – każda religia i każda święta księga – jest w demokracji przedmiotem krytyki, a czasem też i kpiny. Może to być bolesne i trudne, każdy bowiem, kto czuje, że coś mu najdroższego nie jest podzielane przez innych, musi pogodzić się z poczuciem przegranej. Ale taka jest istota wolnego społeczeństwa – prawo wierzących jest także prawem niewierzących i prawem odszczepieńców. Nikt nie może żądać wolności dla siebie i nie chcieć bronić tej wolności dla innych.”

Ayaan Hirsi Ali (1969) holenderska działaczka polityczna pochodzenia somalijskiego

Źródło: spotkanie z okazji Dnia Wolności Prasy w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Holenderskich, 3 maja 2005 r.

O religii, O wolności, O czasie

„Mówić językiem, w którym słowo „bezpieczeństwo”
budzi dreszcz grozy, słowo „prawda” jest
tytułem gazety, słowo „wolność” i
„demokracja” podlegają służbowo
generałowi policji.”

Stanisław Barańczak (1946–2014) polski pisarz

Cytaty z tekstów literackich
Źródło: N.N. zaczyna sobie zadawać pytania

O prawdzie, O wolności

„Moralność polityczna – która polega na mówieniu, że Gułag jest zły, a demokracja jest dobra – sprawia, że myślenie powraca na mielizny. W moralności cokolwiek nowego pod słońcem jest po prostu wykluczone.”

Peter Sloterdijk (1947)

Źródło: wywiad dla „Philosophie magazine”, krytykapolityczna.pl, 10 września 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/11wrzesniaKrysztalowyPalacpozostalnietkniety/menuid-1.html

O myślach, O morzu, O myśleniu

„Myślę, że jest to próba odwrócenia tych zmian, które w Polsce zaczynają zachodzić. To są ludzie, którym się ten nowy kurs nie podoba i którzy chcą za wszelką cenę zastopować zmiany. Mam nadzieję, że nie kryje się z tą organizacją głębszy zamiar przewrotowy. Jednak nie można tego wykluczyć, że to jest dopiero przygrywka. To jest nowa Targowica. To ruch całkowicie organizowany i sterowany.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

Źródło: Prof. Wolniewicz o KOD: Nowa Targowica, ruch organizowany i sterowany http://wpolityce.pl/polityka/276008-prof-wolniewicz-o-obronie-demokracji-to-jest-nowa-targowica-to-ruch-calkowicie-organizowany-i-sterowany-nasz-wywiad, wpolityce.pl, 23 grudnia 2015]

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Tylko Pan Demokracja i Pan Nauka mogą ocalić Chiny przed politycznym, moralnym, naukowym i teoretycznym mrokiem.”

Chen Duxiu (1879–1942)

wypowiedziane w styczniu 1919. Źródło: Xu Liangying, W dziesiątą rocznicę 4 czerwca, hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218

O nauce

„Klucz do odnowy Europy nadal tkwi w narodowym państwie demokratycznym. To tam nastąpi odrodzenie europejskie, jeżeli w ogóle do niego dojdzie. Odnośnie do współczesnej Europy można strawestować słynne powiedzenie Churchilla o demokracji: nasza Europa jest fatalna, ale nigdy nie było lepszej.”

Timothy Garton Ash (1955)

Źródło: rozmowa Christopha Schwennicke i Gerharda Sporla, Zbyt dużo do stracenia, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 5 grudnia 2011.

„Współczesnej demokracji trzeba patrzeć na ręce i w razie czego mobilizować twórcze siły katolickie i patriotyczne, w obronie zagrożonych zasad prawa naturalnego i dobra państwa.”

Michel De Jaeghere (1957)

Źródło: Franciszek L. Ćwik, Demokracja totalitarna http://www.pch24.pl/demokracja-totalitarna,17495,i.html, pch24.pl, 5 września 2013

O sile

„Demokracja w Polsce jest chora (…) Osoba z otoczenia premiera Tuska proponowała mi stanowisko prezesa urzędu centralnego. Kiedy odmówiłem zastraszano moją żonę.”

Krzysztof Rybiński (1967) ekonomista polski

o rzekomym szantażu ze strony współpracowników premiera Donalda Tuska. Źródło: Rybiński: szantażowało mnie otoczenie Tuska, polskieradio.pl, 7 września 2011 http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/433724,Rybinski-otoczenie-Tuska-zastraszalo-mi-zone

„Przeżyliśmy może groteskowe dni i wielu z nas zapamięta tych pseudobojowników, powstańców walczących, jak mówili, o wolność, o demokrację, o Polskę. Wielu z nas zapamięta tych ludzi, przepraszam za określenie, jako bandę przygłupów. Ale musimy pamiętać, że wyjątkowo prawdziwe w tym przypadku są słowa: „w tym szaleństwie jest metoda.””

Paweł Bortkiewicz (1958)

o protestach opozycji w Polsce rozpoczętych 16 grudnia 2016.

O ludziach, O wolności, O szaleństwie

„Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.”

Chen Duxiu (1879–1942)

wypowiedziane we wrześniu 1920. Źródło: Xu Liangying, W dziesiątą rocznicę 4 czerwca, hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218

O wieku

„Jedną tylko rzecz mówi nasze słowo.
Jedną tylko rzecz widzi nasz spojrzenie.
Konstytucyjne uznanie praw i kultury rdzennej ludności.
Godne miejsce dla koloru ziemi.
Nadszedł czas, by ten kraj przestał być wstydem okrytym jedynie kolorem pieniądza.
Nadszedł czas indiańskich ludów, koloru ziemi, wszystkich kolorów, którymi jesteśmy tu na dole, i kolorami jesteśmy mimo koloru pieniądza.
Jesteśmy rebeliantami, bo buntownicza jest ziemia, kiedy jest ten, kto ją sprzedaje i kupuje, jakby nie była ziemią i jakby nie istniał kolor, jakiego jesteśmy, barwa ziemi.
O, miasto Meksyk – przyszliśmy. Jesteśmy tutaj jako zbuntowany kolor ziemi, który krzyczy:
Demokracja!
Wolność!
Sprawiedliwość!”

Subcomandante Marcos (1957)

wystąpienie w imieniu Zapatystowskiej Armii Wyzwolenia Narodowego na Placu Zócalo w mieście Meksyk, 11 marca 2001.
Źródło: Mowa z Zócalo, przeł. Halina Lubicz-Trawkowska, w: Wielkie mowy historii, t. 4

O ludziach, O sprawiedliwości, O kolorach, O historii

„W Podziemiu, teoretycznie stanowiącym kontynuację państwa polskiego, powstała sytuacja paradoksalna. Upadek wolności przywrócił standardy demokracji. Okazało się, że w Podziemiu stronnictwa polityczne (Polska Partia Socjalistyczna, Stronnictwo Narodowe, Stronnictwo Ludowe, Stronnictwo Demokratyczne i Stronnictwo Pracy) uzyskały większe możliwości i swobodę działania niż za… niepodległej RP lat 1935–1939.”

Jan Karski (1914–2000) prawnik, dyplomata, wykładowca akademicki, polski kurier czasów II wojny światowej

Tajne państwo: opowieść o polskim Podziemiu

O wolności

„Nie sposób przecenić roli matematyki i nauk przyrodniczych w kształtowaniu intelektu, zdolności do abstrakcyjnego myślenia, wyobraźni, dyscypliny rozumowania, umiejętności dowodzenia własnych tez, a także wrażliwości.”

Stanisław Bajtlik (1955) polski astrofizyk

Źródło: Nie ma demokracji bez matematyki http://www.polityka.pl/kraj/analizy/1505748,1,nie-ma-demokracji-bez-matematyki.read

O myślach, O nauce, O matematyce, O myśleniu

„Wraz z powstaniem demokracji, utożsamianie państwa i społeczeństwa uległo znacznemu wzmocnieniu tak, że w końcu można powszechnie zauważyć emocje wyrażane w sposób zadający gwałt podstawom rozumu i zdrowego rozsądku, w takich stwierdzeniach jak: „my jesteśmy rządem”. Przydatny kolektywny termin „my” umożliwił rozpostarcie ideologicznego kamuflażu na rzeczywistość życia politycznego. Jeśli to „my jesteśmy rządem”, zatem cokolwiek rząd czyni wobec jednostki nie jest jedynie przeciwieństwem aktu tyranii, ale wręcz „dobrowolnością” ze strony jednostki, której ów akt dotyczy. Jeśli rząd zaciąga ogromny dług publiczny, który musiałby zostać spłacony poprzez opodatkowanie jednej grupy z korzyścią dla drugiej, to ów ciężar rzeczywistości zostaje ukryty poprzez stwierdzenie, iż „sami jesteśmy to sobie dłużni”; jeśli rząd powołuje człowieka do wojska lub zamyka go w więzieniu za odmienne poglądy, to w gruncie rzeczy człowiek ten „sam to sobie robi”, zatem nic niestosownego się nie zdarza. Zgodnie z tym rozumowaniem, żadni Żydzi zamordowani przez rząd nazistów zamordowani nie zostali; musieli zamiast tego „popełnić samobójstwo”, gdyż to oni byli rządem (który został demokratycznie wybrany), zatem wszystko, co rząd wobec nich uczynił, było z ich strony dobrowolne. Roztrząsanie tego twierdzenia nie wydaje się być konieczne, a jak na razie wszechogarniająca większość ludzi trzyma się tego złudnego mniemania w większym lub mniejszym stopniu.”

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

O ludziach, O rzeczywostości, O samobójstwie

„Rosja i jej naród mają prawo do udzielenia pomocy Syrii, ponieważ liczą się z wolą narodu syryjskiego i jego dążeniem do zachowania demokracji i wolności. Broniąc Syrii, i występując za tym, by Syryjczycy sami rozwiązywali swoje problemy własnymi siłami, bez zagranicznej ingerencji, Rosja broni także swoich strategicznych interesów. Rosja szanuje wolę narodów i ich praw do samookreślania się, jest przekonana do tego, że każde państwo ma prawo do własnego systemu politycznego.”

Aleksandr Dugin (1962) rosyjski polityk, historyk religii

Źródło: Aleksander Dugin: Zachodni kolonializm dąży do destabilizacji suwerennych państw, geopolityka.org, 4 marca 2012 http://www.geopolityka.org/syria-2012/1357-aleksander-dugin-zachodni-kolonializm-dazy-do-destabilizacji-suwerennych-panstw

O zachowaniu, O wolności, O sile, O pomocy

„Gdy mamy do czynienia z wyborem między dżumą a cholerą, nie można podejmować decyzji ponad głowami społeczeństwa. I nie jest to kwestia demokracji, tu chodzi o godność.”

Jürgen Habermas (1929) niemiecki filozof, socjolog i publicysta polityczny

Źródło: Nie o taką Europę szło, „Gazeta Wyborcza”, 19–20 listopada 2011.

O decyzjach

„Kiedy autorytet przeradza się w autorytaryzm, demokracja cierpi; kiedy jednak protest staje się endemiczny, flirtujemy z chaosem. Demokracja to nasz wspólny proces.”

Pranab Mukherjee (1935)

Źródło: Marta Strzelec, Pierwsze orędzie prezydenta Mukherjee, polska-azja.pl, 15 sierpnia 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/08/15/pierwsze-oredzie-prezydenta-mukherjee/

O cierpieniu

„To, co się dzieje od 16 grudnia jest pełzającym zamachem stanu. Nie wiemy, co stanie się 11 stycznia. Opozycja została zablokowana, ale nie obywatele. Nasze demonstracje przygotują grunt do zwycięstwa.”

Aleksander Gleichgewicht (1953) polski działacz opozycji

Źródło: Demonstracja na Solnym w obronie demokracji. „Władza łamie prawo”, wyborcza.pl, 7 stycznia 2017 http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,35771,21213594,demonstracja-na-solnym-w-obronie-demokracji-zdjecia.html#BoxLokPozLink

„Szanowni Państwo, my, Węgrzy, jesteśmy narodem lubiącym wolność i demokrację. Nie potrzebujemy wykładów na temat demokracji ze strony tych, którzy mają jeszcze do odrobienia wiele lekcji na własnym podwórku.”

József Szájer (1961)

podczas debaty o konstytucji węgierskiej w PE, 8 czerwca 2011. Źródło: '11. Zmieniona konstytucja węgierska (debata), europarl.europa.eu, 8 czerwca 2011 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20110608+ITEM-011+DOC+XML+V0//PL&language=PL

O wolności

„Kilka razy ogłaszano już zgon demokracji, ale niedoszła nieboszczka zawsze wychodziła wzmocniona z głębokich kryzysów.”

Herfried Münkler (1951)

Źródło: Nie głaskać pod głos, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

„Czy można dziwić się buczeniu wobec łajdaka, mówiącego o znieważaniu krzyża na Krakowskim Przedmieściu jako o „wesołym happeningu”, i wobec jego partyjnej towarzyszki wysyłającej funkcjonariuszy straży miejskiej, żeby, tak jak niegdyś ZOMO, usuwali kwiaty i znicze czczące pamięć tego, który przywrócił Powstaniu jego chwałę? Cóż w tej sytuacji zrobiła rządowa propaganda? Tym razem w roli herolda urzędowego potępienia obsadzono dawnego bohatera, ale później beznadziejnego oportunistę od lat wysługującego się Jaruzelskiemu i jemu podobnym. Zbigniew Ścibor-Rylski przeżył szlachetniejszych od siebie i został nominowany symbolem Powstania Warszawskiego mocą przykomunistycznego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Żałosny były bohater, który poniżył się do wyprzedaży zasług swej młodości spadkobiercom katów własnych kolegów.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Młody bohater – stary oportunista, „Gazeta Polska”, 8 sierpnia 2012

O wolności, O Kwiatach

„Demokracja współczesna, w jakiej żyjemy, została ukształtowana przez Oświecenie i zbrodnicze pryncypia Rewolucji Francuskiej z 1789 r. Pozornie funkcjonuje ona na bazie demokracji klasycznej, ale w rzeczywistości jest to coś zupełnie innego. Kartą założycielską współczesnej demokracji jest Deklaracja Praw Człowiek i Obywatela z 1789, zawierająca rozporządzenia zmieniające dogłębnie naturę ustroju, którego nazwę i pozory zachowała. Artykuł 3. Deklaracji mówi: „Źródło wszelkiej władzy zasadniczo tkwi w narodzie. Żadne ciało, żadna jednostka nie może sprawować władzy, która by wyraźnie od narodu nie pochodziła”, z drugiej strony, artykuł 6 brzmi: „Prawo jest wyrazem woli powszechnej”. Trzymanie się tych dwóch zasad tworzy całkowicie nowy ustrój, różniący się nie tylko od demokracji klasycznej, ale od wszystkich, wcześniej znanych ustrojów politycznych a więc i monarchicznego.”

Michel De Jaeghere (1957)

Źródło: Franciszek L. Ćwik, Demokracja totalitarna http://www.pch24.pl/demokracja-totalitarna,17495,i.html, pch24. pl, 5 września 2013

O zachowaniu, O naturze, O rzeczywostości

„Są tacy, którzy mówią, że demokracja musi szanować prawa mniejszości. Ale oni tylko ukrywają w ten sposób swój brak poszanowania dla większości. A wola większości przeważa, rządzi, decyduje.”

Hugo Chávez (1954–2013) polityk wenezuelski

w czasie zaprzysiężenia siebie na prezydenta na 3 kadencję.
Źródło: gazeta.pl, 11 stycznia 2007

O woli, O czasie

„Nie ma naszej zgody na wprowadzanie zabójczych dla edukacji zmian w zabójczym dla demokracji tempie. Bez konsultacji, wysłuchania głosu rodziców, nauczycieli, uczniów, pracowników szkół i ekspertów oświatowych. Nie ma naszej zgody na kłamstwo i manipulację, którymi próbuje karmić nas MEN. (…) Nie zgadzamy się, by chora ambicja i bezmyślny opór Anny Zalewskiej – jednego z najgorszych ministrów obecnego rządu – pogrążyły edukacje i polską szkołę w chaosie na dekady.”

Anna Zalewska (1965) polska polityk, nauczycielka

Autorka: Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Razem: Nie zgadzamy się, by chora ambicja i bezmyślny opór Zalewskiej pogrążyły polską szkołę w chaosie na dekady http://300polityka.pl/live/2016/11/19/razem-nie-zgadzamy-sie-by-chora-ambicja-i-bezmyslny-opor-zalewskiej-pograzyly-polska-szkole-w-chaosie-na-dekady/, 300polityka.pl, 19 listopada 2016. na demonstracji przeciwko planowanym przez PiS zmianom w szkolnictwie. O Annie Zalewskiej

O kłamstwie, O rodzicach, O nauczycielach

„Myślałem, że mamy wielką, historyczną szansę zbudowania czegoś zupełnie nowego, co nie będzie prostą kalką zachodnich demokracji. Czegoś, co przyjmie dorobek Zachodu, ale pójdzie oczko dalej. To była idea Samorządnej Rzeczpospolitej.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Rafał Ziemkiewicz, Michnikowszczyzna. Zapis choroby

O chorobach, O myślach, O myśleniu

„Hasłem demokracji: „Ja też!” W tym właśnie jest jej sedno.”

Andriej Władimirowicz Ławruchin

Kanony. Aforyzmy z różnych lat

„Demokracja, równość, sprawiedliwość to wartości, które ewidentnie przegrywają w rzeczywistości, natomiast w jej przedstawianiu znajdujemy nieustannie ich potwierdzenie. Fikcja zajmuje miejsce informacji, a propaganda – prawdy.”

Tiziano Terzani (1938–2004) włoski pisarz i dziennikarz

Nic nie zdarza się przypadkiem

O sprawiedliwości, O rzeczywostości

„Choć współcześnie nie ma takiego urzędu cenzury, jaki funkcjonował w dobie PRL, nadal mamy do czynienia z naciskami na dziennikarzy, media, wydawców - by pisali tak, jak oczekują tego prominentni politycy, ludzie władzy czy przedstawiciele rozmaitych grup interesów. Wielu jest takich, którzy tylko pozornie cieszą się z demokracji i możliwości nieskrępowanego głoszenia różnych poglądów. Faktycznie pluralizm życia politycznego czy kulturalnego ich tylko denerwuje, nie podejmują polemiki ze swymi oponentami, gdyż przekonani są, iż tylko oni mają monopol na głoszenie prawdy.”

Zbigniew Romek (1954)

Źródło: Błażej Torański, Knebel. Cenzura w PRL-u, wyd. Zona Zero, Warszawa 2016, ISBN 978-83-946131-0-5, s. 10.

O ludziach

„(…) jedynym sensem istnienia stowarzyszenia jest reprezentowanie jakiejś grupy społecznej przed organami państwa.”

Marek Minakowski (1972) polski historyk

Źródło: Koniec demokracji przedstawicielskiej. Przejmujemy państwo., minakowski.tek24.pl, 1 lutego 2012 http://minakowski.pl/koniec-demokracji-przedstawicielskiej-przejmujemy-panstwo

Sens

„Przeciętny polityk z AWS myśli w kategoriach „Gazety Wyborczej”, wierząc, że Pinochet był faszystą, Adolf Hitler był ze skrajnej prawicy, a demokracja to wspaniały ustrój. Innymi słowy: od dwunastu lat ludzie, określający się mianem „centroprawicy”, nie mają zielonego pojęcia, czym jest prawica i myślą w kategoriach lewicowych, uważając, że prawicowość to antykomunizm i chodzenie do Kościoła.”

Adam Wielomski (1972) polski publicysta konserwatywny, monarchista

Źródło: Kłania się Gramsci, 9 sierpnia 2007 http://adamwielomski.salon24.pl/64639,klania-sie-gramsci

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Ameryka okazała się dobrze przygotowana do roli światowego lidera. Uzasadnione jest więc nazywanie tego stulecia wiekiem Ameryki. W XXI w. wkraczamy z poczuciem, że podstawowe wartości – wolność, demokracja, równość szans – nigdy nie były tak dobrze ugruntowane jak obecnie.”

Bill Clinton (1946) prezydent USA

Źródło: orędzie noworoczne

O wolności, O wieku

„Demokracja rozumiana jako funkcjonujące społeczeństwo obywatelskie jest czymś więcej niż socjotechniką na usługach władzy. Jej podstawą jest samookreślenie autonomicznych obywateli. Z tego powodu każde ograniczenie obywatelskiej autonomii i prawa do samostanowienia narusza kluczową moralną normę demokracji. Polityka w systemie demokratycznym przyczynia się po części do urzeczywistnienia sensu życia człowieka jako istoty społecznej.”

Oskar Negt (1934)

Źródło: wywiad Romaina Leicka, Marks nie dla idiotów, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 30 sierpnia 2010.

Sens

„Jako dynamiczna demokracja położona w sercu Azji, Indie są naturalnym sojusznikiem dla Stanów Zjednoczonych.”

John Hoeven (1957)

Źródło: Agnieszka Budzyńska, „Indie są naturalnym sojusznikiem USA”, polska-azja.pl, 22 kwietnia 2011 http://www.polska-azja.pl/2011/04/22/indie-sa-naturalnym-sojusznikiem-usa/

Serce

„Mamy w naszej demokracji poważny problem. Jest patologia, która jest najgorsza: to sądownictwo.”

Silvio Berlusconi (1936) włoski polityk

o decyzji sądów administracyjnych, które z przyczyn formalnych odmówiły rejestracji kandydatów partii premiera w wyborach lokalnych. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80651,7690701,Berlusconi_znow_szokuje__Sadownictwo_to__najgorsza.html, 23 marca 2010

O problemach, O decyzjach

„Zastanawiałem się, obserwując ostatnie manifestacje Komitetu Obrony Demokracji, czy nie jest to kolejne posunięcie w ramach wojny hybrydowej. KOD demonstruje w obronie donosiciela, płatnego kapusia, który niszczył ludzi. Co to znaczy, gdy wzywamy tysiące ludzi do solidarności z kimś, kto łamał i łamie podstawowe zasady moralne i logiki? Wzywamy ludzi do solidarności ze złem i kłamstwem, a to może powodować nieodwracalne szkody psychiczne.”

Andrzej Zybertowicz (1954) socjolog polski

o demonstracjach Komitetu Obrony Demokracji w obronie Lecha Wałęsy. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/zybertowicz-jest-presja-obozu-wladzy-by-przestrzegac-prawa,623641,s.html, 1 marca 2016.

O wojnie, O ludziach, O kłamstwie

„Nie należy kwestionować energii jądrowej jako takiej, ale jej sposób funkcjonowania wyłączony spod republikańskiej kontroli. Technokracja często wypiera demokrację. Na rok przed wyborami prezydenckimi [we Francji] dobrze by było, aby potencjalni kandydaci przedstawili własne zapatrywania odnośnie do zwrócenia narodowi tego, co do niego należy: suwerenności. Bo w tej kwestii, tak jak w wielu innych, nasza demokracja jest katastrofą…”

Michel Onfray (1959)

Źródło: Strach się leje, „Le Point”, tłum „Forum”, 18 kwietnia 2011.

O strachu

„Demokracja w Anglii jest skończona.”

Joseph P. Kennedy Sr. (1888–1969)

Źródło: Howard J. Langer, Księga najważniejszych postaci II wojny światowej, tłum. Marek Rudowski, wyd. Bellona, Warszawa 2008, ISBN 9788311111110, s. 368

O wojnie

„Chcemy być ambasadorem praw człowieka i transformacji demokratycznej na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Bez wyjaśnienia sprawy więzień CIA do samego końca nie będziemy godni tego miana. Tego wymaga interes Polski, demokracji liberalnej i rządów prawa.”

Józef Pinior (1955) polityk polski

Źródło: wyborcza.pl, 4 czerwca 2011 http://wyborcza.pl/1,75478,9723244,Pinior__O_wiezieniach_CIA_wiedzial_tez_PiS.html#ixzz1OhJ6Zg9m

„Naszym marzeniem jest Polska solidarna. Polska, która jest wspólnotą. Nie odbierze nam tego żaden prezes, żaden prezydent marionetka i żadna premier wydmuszka”

Barbara Nowacka (1975)

podczas manifestacji Komitetu Obrony Demokracji pod hasłem „My Naród” w pobliżu Stadionu Narodowego. Źródło: Nowacka na marszu KOD: Wolnej Polski nie odbierze nam żaden prezydent marionetka i żadna premier wydmuszka http://telewizjarepublika.pl/nowacka-na-marszu-kod-wolnej-polski-nie-odbierze-nam-zaden-prezydent-marionetka-i-zadna-premier-wydmuszka,30087.html, telewizjarepublika.pl, 27 lutego 2016.

„Demokracji trzeba się uczyć – ciągle na nowo, dzień w dzień i przez całe życie. Ludzie nie rodzą się istotami politycznymi. Człowiek jako „zwierzę polityczne” w rozumieniu Arystotelesa, jako istota myśląca kategoriami politycznymi, jest wynikiem ustawicznego procesu wychowania i edukacji, a nie antropologicznym niezmiennikiem.”

Oskar Negt (1934)

Źródło: wywiad Romaina Leicka, Marks nie dla idiotów, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 30 sierpnia 2010.

O życiu, O ludziach, O zwierzętach

„Demokracja zawsze przegrywa. Dlatego proponujemy powszechny spis faszystów. Twarz po twarzy, tak jak oni to robią, nazwisko po nazwisku i do powszechnej wiadomości.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

Źródło: Powszechny spis faszystów! PSF! http://januszpalikot.natemat.pl/67399,powszechny-spis-faszystow-psf, natemat.pl, 8 lipca 2013

„Jeżeli w Słowacji jest duża liczba lub większość mieszkańców, która czuje się wyłącznie Słowakami, jeśli ta większość nazywa mieszkańców tego kraju narodem słowackim, to trzeba po prostu fakt ten skonstatować, nie ma sensu sprzeczać się o terminologię – naród słowacki czy czechosłowacki. Respektuję fakty (…).”

Edvard Beneš (1884–1948) czechosłowacki polityk

Źródło: Cesta se květnu. Dokumenty o vzniku a vývoji lidové demokracie w Československu do února 1948, t. I, Praga 1965, s. 299., cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 132.

O książkach, O wiedzę, Sens

„Potrzebujemy konstytucji całościowej, która będzie mówiła o obywatelach i demokracji bez odwoływania się do etniczności i do tureckiej tożsamości.”

Gültan Kışanak (1961)

Źródło: Wendy Kristiansen, Turcja wobec węzła kurdyjskiego, tłum. Ewa Cylwik, monde-diplomatique.pl, grudzień 2011 http://monde-diplomatique.pl/LMD70/index.php?id=1_4

„Myślę, że demokracja jest najwspanialszym ustrojem politycznym na ziemi, ale to wszystko. Ziemię i tak czeka samozagłada, bo wszystkim trzeba dać jednakowe prawa – i to nas zniszczy. Świat nie będzie doskonały, dopóki Jezus nie zostanie królem.”

Becky Fischer (1951)

Źródło: Obóz Jezusa http://vod.onet.pl/oboz-jezusa,6050,film.html#play

O świecie, O myślach, O czekaniu, O myśleniu

„Nie jesteśmy dziś członkiem strefy euro, a staliśmy się liderem krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Jesteśmy pomysłodawcą unii energetycznej. Będziemy bezpieczni, jeśli będziemy mieli odpowiednie sojusze i nie będziemy w pojedynkę machać szabelką. Będziemy wiedzieli, że jeśli pomagamy w budowaniu demokracji na Ukrainie, to nie jesteśmy w tym osamotnieni.”

Ewa Kopacz (1956) polska polityk

Źródło: rozmowa Renaty Grochal i Jarosława Kurskiego, Premier Ewa Kopacz: Władza na mnie nie działa, wyborcza.pl, 6 października 2014 http://wyborcza.pl/1,76842,16755521,Premier_Ewa_Kopacz_w_rozmowie_z__Wyborcza___Wladza.html

„Oczywiste jest, że w naszych czasach manipulacja decyzją wyborców osiąga coraz większe możliwości. Nie idzie tu jedynie o obietnice kandydatów, które dla wielu z nich bywają od początku pustosłowiem, mającym doprowadzić do zdobycia władzy. Wielorakość form manipulacji wymaga nakładów finansowych. Ludzie bogaci nie dają swoich pieniędzy bezinteresownie, wymagają wdzięczności, która by w skutkach wspomogła ich interesy. Tworzy się więc w państwach demokratycznych związek osób sprawujących władzę z ludźmi biznesu. W demokracjach XXI wieku mają więc coraz mniej do powiedzenia w sprawach ogółu chłopi, robotnicy oraz intelektualiści i artyści. Już dla Arystotelesa było oczywiste, że rządy najbogatszych stanowią zwyrodniałą postać rządów najlepszych.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O ludziach, O biznesie, O decyzjach, O wieku

„W każdym państwie kupieckim, bez względu na oficjalne pretensje do równości, przepych nielicznych musi przygnębiać wielu (…). Demokracja nie może działać tam, gdzie z powodu samego tylko bogactwa lub biedy jedną klasę ludzi uważa się za wyniesioną, a drugą za poślednią. (…) [Kapitalizm] wykorzystuje podstawowe zasady, na których zbudowano wolność (…) w służbie tyranii.”

Adam Ferguson (1723–1816) szkocki ekonomista i myśliciel polityczny

Źródło: Zasady nauki moralnej i politycznej (1792)

O ludziach, O wolności, O nauce, O bogactwie

„Marketing jest zboczeniem demokracji: to orkiestra rządzi dyrygentem.”

Frédéric Beigbeder (1965)

29,99

„Demokracja to rządy brutali, temperowane przez dziennikarzy.”

Ralph Waldo Emerson (1803–1882) filozof amerykański

Źródło: Rafał Belka, Kamil Grabowski, Pomocnik olimpijczyka. Elementy wiedzy obywatelskiej i ekonomicznej, Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2011, s. 50.

O wiedzę

„Naszą epokę cechuje przewaga liberalnego pojmowania demokracji nad obywatelskim.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

„Tak, nasz klub zagłosował za zmianą ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, ponieważ ta ustawa została zmieniona w sposób skandaliczny w czerwcu tego roku, po przegranej w wyborach prezydenckich Bronisława Komorowskiego. Platforma Obywatelska bezprawnie postanowiła wymienić sędziów przed zakończeniem kadencji (żadna partia wcześniej się nie odważyła na to), ale postanowiono wówczas także, że środowiska prawnicze czy ośrodki akademickie nie będą uczestniczyły w wyznaczaniu sędziów, co jest już kompletnym upolitycznieniem Trybunału. Intencje koalicji PO-PSL stały się wówczas jasne.
Co więcej, jeśli przyjrzeć się sylwetkom osób wyznaczonych przez PO, PSL i SLD i temu, że stanowią większość w Trybunale Konstytucyjnym, to oczywiście budzi to obawy, co do przebiegu procesu legislacji w przyszłości. Pożądane zmiany w Polsce, jakich oczekują obywatele, mogą być przez Trybunał blokowane. Dotychczas Trybunał Konstytucyjny, określany czasami jako trzecia izba parlamentu, przyjmował postawę służalczą wobec rządzących, właśnie kosztem obywateli i kosztem demokracji, o którą teraz obawiają się co poniektórzy.
Należy zadać sobie jednak pytanie, gdzie byli „obrońcy demokracji”, kiedy orzekano w sprawie OFE? Kiedy podwyższano wiek emerytalny, a więc bezpodstawnie odbierano obywatelom ich prawa nabyte? Jaka była ich postawa, kiedy Trybunał orzekał w sprawie lustracji czy reformy rolnej? Wówczas „obrońcy demokracji” siedzieli cicho, bo tak było im wygodnie. Dzisiaj zakładają Komitet Obrony Demokracji, a sami nie mogą się pogodzić z demokratycznym wyborem Polaków w tegorocznych wyborach.”

Elżbieta Borowska (1988) polski polityk

Źródło: Poseł Elżbieta Borowska komentuje burzę o Trybunał Konstytucyjny http://terazgorlice.pl/2015/11/22/posel-elzbieta-borowska-komentuje-burze-o-trybunal-konstytucyjny/, terazgorlice.pl, 22 listopada 2015

O ustawie, O zmianach, O wieku, O przyszłości

„Pan Tadeusz Mazowiecki przy okazji swojego jubileuszu wyraził troskę o Polskę, zagrożoną „pełzającym puczem”. Jeśli wierzyć, że troska ta jest szczera, to wygląda na to, że dostojny jubilat cierpi na ogromną lukę w pamięci. Warto więc przypomnieć „pierwszemu niekomunistycznemu premierowi”, co on sam i jego środowisko robili w latach 2005–2007. Mówiąc najkrócej, odmówili oni wtedy uznania demokratycznej decyzji wyborczej większości Polaków, wypowiedzieli posłuszeństwo rządowi, prawu i w ogóle państwu polskiemu – tejże III RP, dla której o zasługach Mazowieckiego było z okazji jubileuszu tak głośno. Wedle zasady znanej z filmu „Sami swoi”: demokracja demokracją, ale rządzić musimy my albo siły przez nas zaakceptowane. Jak wyborcy wybierają Kaczyńskiego, Leppera i Giertycha, to nie są już żadnymi wyborcami, żadnym suwerenem, tylko „homo sovieticus”, który do demokracji nie dorósł. I trzeba się przeciwko niemu odwołać do instancji wyższej.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: Dziura w pamięci, „Gazeta Polska”, 2 maja 2012

O decyzjach, O sile, O cierpieniu

„Mimo mojej dymisji, Rosja nie zejdzie z drogi demokracji. Nasz kraj nigdy nie wystąpi przeciw innemu państwu. (…) Jeszcze miesiąc i zmiażdżymy terrorystów i już nie opuścimy Czeczenii.”

Borys Jelcyn (1931–2007) prezydent Rosji

podczas obiadu z Ezerem Weizmanem, prezydentem Izraela, 16 stycznia 2000.

„Dzięki pisowskiemu walcowi do wielu ludzi w Polsce zaczęło wreszcie docierać, że demokracja to przede wszystkim jest stan świadomości, kultury i obyczajów, a nie tylko i nawet nie głównie instytucje – konstytucja, wybory, prawa, urzędy, parlament, formalne procedury – jak do niedawna naiwnie wierzyła większość polskich liberałów.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: Pożytki strasznego tygodnia http://wyborcza.pl/7,75968,21248491,pozytki-strasznego-tygodnia.html, wyborcza.pl, 16 stycznia 2017.

O ludziach

„Jeśli będziemy silni, zatrzymamy Hitlera. Prosimy, aby rząd francuski wziął to pod uwagę. Jesteśmy wierni Francji i pozostaniemy jej wierni w najtrudniejszych chwilach.”

Edvard Beneš (1884–1948) czechosłowacki polityk

fragment pisma do rządu Francji przekazanego w dniu 15 września 1938 francuskiemu ambasadorowi
Źródło: cyt. wg Biuletynu ambasady CSRS w Warszawie, maj 1970, cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 115.

O książkach, O wiedzę

„Trzeba bronić demokracji, ponieważ w Polsce coraz wyraźniejsze są tendencje autorytarne, a faszyzm staje się coraz bardziej widoczny”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

„Przypominam sobie taką myśl Prymasa Wyszyńskiego: żebyśmy byli wolni, niezależni i mieli wpływ na Europę, powinno być nas 60 mln. Popatrzmy, jak w wiadomy sposób działali Niemcy i Sowieci w przeszłości, by zmniejszyć liczbę ludności Polski. Zmieniali strukturę naszego społeczeństwa, wycinając elity i grupy wiodące społecznie.”

Anna Pawełczyńska (1922–2014)

Źródło: Przeżyliśmy okupację – przeżyjemy „demokrację”, „Gazeta Polska”, 23 listopada 2011

O myślach, O przeszłości, O myśleniu

„Patriotyczny… Nie sądzę, że jestem patriotą w dosłownym tego słowa znaczeniu. Myślę, że patriotyzm jest problematycznym terminem, ponieważ sugeruje nacjonalistyczną dumę i lojalność wobec państwu, rządowi albo instytucji. Lubimy używać mowy ojczystej patriotyzmu w USA, albo takich wyrażeń jak wolność, demokracja, kapitalizm itp. Uważam, że nie czuję się zobowiązany do tych idei i myślę, że to niebezpieczne być lojalnym wobec państwa. Jako dziecko, pamiętam, że lojalność była wymagana do ślubowania wierności fladze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Myślę, że to swego rodzaju problem, ponieważ Stany Zjednoczone są krajem imigracji… wielu ludzi przyjeżdża tutaj, a ich lojalność wykracza daleko poza obecny rząd, gdyż sięgają wielu innych pokoleń krajów, kultur, historii i ludzie codziennie trzymają to w sobie i wydaje mi się, że jest to absurdalne, żeby pytać obywateli o ślubowanie wierności rządowi. Uważam, że mój muzyczny projekt, nie powinien w istocie być mylony z patriotyzmem i nacjonalizmem.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: audio wywiad http://www.divshare.com/download/10374874-53a

O dzieciach, O ludziach, O historii, O myślach

„Przez te siedemnaście lat byłem w siedemnastu krajach. I w siedemnastu krajach widziałem siedemnaście innych katolicyzmów, siedemnaście innych demokracji, siedemnaście innych komunizmów. Katolik w Abisynii kastruje niewolników, katolik w Anglii czyta Biblię. Widziałem we Francji odezwy komunistów skierowane do rentierów z wezwaniem o poparcie. A demokracja w każdym kraju inną rzepkę skrobie. Wielkie idee adaptują się do podłoża cywilizacyjnego.”

Melchior Wańkowicz (1892–1974) polski publicysta i pisarz

Szczenięce lata (1934)
Źródło: wyd. Czytelnik, 1957, s. 11.

O czytaniu

„Tak z przekonania to mógłbym powiedzieć, że jestem zwolennikiem wartości humanistycznych. Wolność, równość, demokracja, wzajemne poszanowanie, troska o mniejszości – to są moje ideały. Nigdy nie przykleiłem na samochodzie rybki, mimo że uważam się za chrześcijanina, bo nie jestem wzorem cnót. Tak samo nie uważam się za emanację tych wartości, ale staram się.”

Mateusz Kijowski (1968) działacz społeczny, publicysta

Źródło: Agnieszka Kublik, Mateusz Kijowski: Zakładajmy komitety, [w:] „Gazeta Wyborcza. Magazyn Świąteczny”, 19 grudnia 2015, ISSN 0860–908X.

O wolności

„Socjalizm głosi również, że przemysłowa i gospodarcza demokracja jest niemożliwa bez demokracji politycznej. Na skutek braku demokratycznej kontroli i działania demokratycznego władza polityczna również staje się przywilejem, pociągającym za sobą przywileje ekonomiczne i polityczne. Ten fakt socjaliści zawsze wytykali zwolennikom arystokratycznego (torysowskiego) „socjalizmu” i biurokratycznego „socjalizmu” (państwowego socjalizmu), którzy obiecywali przemysłową i gospodarczą demokrację przy jednoczesnym monopolu władzy politycznej w rękach wybranej grupy. To samo socjaliści ostatnio wytknęli komunistom, którzy sądzą, że można zbudować demokrację przemysłową i gospodarczą, przyznając jednej partii politycznej niekontrolowaną władzę dyktatorską. Tragiczne doświadczenie narodów ZSRR jest jasnym dowodem słuszności poglądów socjalistów.”

Oskar Lange (1904–1965) polski ekonomista, działacz państwowy

Źródło: Jak pojmuję socjalizm http://lewicowo.pl/jak-pojmuje-socjalizm/, za broszurą wydaną w „podziemiu” w roku 1985 we Wrocławiu przez oficynę Vist

„Siłą napędową demokracji nie jest miłość do innych ludzi, ale nienawiść do wszystkiego spoza plemienia, spoza frakcji, partii czy narodu. 'Wola powszechna' głosi wojnę totalną, a nienawiść jest największą siłą rekrutów.”

John Frederick Fuller (1878–1966)

O miłości, O nienawiści, O ludziach, O sile

„Demokracja: rząd narodu poprzez naród i dla narodu.”

Abraham Lincoln (1809–1865) prezydent USA

„Z bólem przyglądamy się, jak dwa mocarstwa, przywódcy wolnego świata i demokracji, rozpętują wojnę, na którą wspólnota międzynarodowa nie wyraża zgody, jak manipulują międzynarodowymi organizacjami, jak straszliwie łamią prawa i szargają godność mieszkańców kraju, w którym znaleźli się jako najeźdźcy.”

Nelson Mandela (1918–2013) prezydent RPA, noblista w dziedzinie pokoju

Źródło: Wojciech Jagielski, Mandela się żegna, wyborcza.pl, 17 lipca 2004 http://wyborcza.pl/1,86736,5464352,Mandela_sie_zegna.html

„Poszedłem do polskiej ambasady wyrobić sobie paszport, dostałem tam mnóstwo formularzy do wypełnienia, a zasadnicze pytanie, jakie usłyszałem, brzmiało: czy pan jest Polakiem? Mówię, że tak. A czy ma pan jakiś dowód na to? Mówię, że nie. Wróciłem do domu, pytam tatę: ty masz nadal polskie obywatelstwo czy nie? A tata, nie odpowiadając wprost na pytanie: oszalałeś, po co ci ten polski paszport? Mówię, że przecież jest już w Polsce demokracja, a ojciec, że jeszcze nie wiadomo, co się może wydarzyć…”

Rafael Lewandowski (1969) reżyser i scenarzysta filmowy.

Źródło: Zdzisław Pietrasik, Z daleka i bliska, polityka.pl, 18 marca 2012 http://www.polityka.pl/paszportypolityki/rozmowy/1524905,1,rozmowa-z-rezyserem-rafaelem-lewandowskim.read

O domu, Pytanie

„Również pod auspicjami demokracji czyha głupota i udaje się zmobilizować podłość.”

Willy Brandt (1913–1992) niemiecki polityk

O głupocie

„Socjaliści odrzucają wszelką dyktaturę, także dyktaturę proletariatu, która w praktyce przybiera postać dyktatury partii komunistycznej, w dalszym etapie – dyktatury Komitetu Centralnego tej partii, a nawet Pierwszego Sekretarza tej partii, jak to było w okresie rządów Stalina w Związku Sowieckim. Socjaliści odrzucają również ustrój „radziecki”, z którego pozostała tylko nazwa, osłaniająca rządy biurokracji i „aparatczyków” sprawującej władzę monopartii. Socjaliści stoją na stanowisku demokracji politycznej, z równymi prawami dla wszystkich stronnictw politycznych i dla wszystkich obywateli, także dla przeciwników socjalizmu.”

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

Źródło: Socjalizm – ale jaki?, „Orzeł Biały”, Nr 140, kwiecień 1976 http://lewicowo.pl/socjalizm-%E2%80%93-ale-jaki/.

„Liberalna demokracja i gospodarka wolnorynkowa uzupełniają się wzajemnie i stanowią samonapędzający się mechanizm.”

Francis Fukuyama (1952)

Źródło: Koniec historii, Warszawa 1992.

O historii

„Oni naprawdę podrywają demokratycznie wybranych przedstawicieli naszych, oni naprawdę chcą zastępować, nie szanują demokracji i dlatego tutaj jakaś jest luka, by nie każdy mógł sobie pozwalać na takie zachowanie. No przecież to nie można, już ja nie wchodzę w to, że jak popatrzymy na sprawców tego wszystkiego to się okaże, że sprawcy są prawie przede wszystkim winni tego, co się stało i ja wiem, że tak los udowodni i Kaczyńskim będzie bardzo nieładnie, kiedy prawda wyjdzie na jaw, to jest po pierwsze. Ale przede wszystkim chodzi o to żeby naprawdę przestali podrywać…
Monika Olejnik: Autorytet.
Lech Wałęsa: … autorytet demokratycznego państwa, tutaj musimy jakieś prawo, które nauczy nas kultury, zachowania, bo nie można tak w nieskończoność pozwalać na coś podobnego.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

o wysłuchaniu zorganizowanym przez europosłów PiS w Parlamencie Europejskim, które dotyczyło katastrofy smoleńskiej. Źródło: Radio Zet http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Lech-Walesa8, 9 grudnia 2010

O losie, O prawdzie, O zachowaniu

„Nie ma demokracji bez oficjalnych konfliktów – wyrzekanie się konfliktowości to grób demokratyzmu.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

„Nie ma jednego uczestnika polityki, tylko bardzo wiele jej podmiotów. Jeżeli któregoś z nich brakuje, np. obywateli i ich inicjatyw, to polityka się degeneruje. Jeśli ludzie są zredukowani do użytkowników kartki wyborczej lub pasywnych oglądaczy teatru politycznego, to polityka karleje.”

Jerzy Hausner (1949) polski polityk i ekonomista

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, Egzekwowanie demokracji, „Krytyka Polityczna”, Nr 30/2012.

O ludziach

„Solidarność” miała pomysł na demokrację, Polskę i generał Kiszczak był tym, który to zniszczył, zdławił. Dlatego moja ocena jego osoby musi być negatywna. Moim zdaniem służył Moskwie – nie Polsce – i Okrągły Stół nie zmazał jego win, zwłaszcza że dogadanie się z częścią opozycji było formą ucieczki kierownictwa partii przed odpowiedzialnością.”

Kornel Morawiecki (1941–2019) działacz opozycji w PRL

Źródło: Krzysztof Różycki, Generał, który się kadrom nie kłaniał, „Angora” nr 46 (1326), 15 listopada 2015, s. 7.

„Wolność myśli, wolność myśli! Demokracja, demokracja! Z pięcioletnimi dzieciakami, które organizują strajki i manifestacje na ulicach. Czy to jest demokracja? Czy to jest wolność?”

Mohammad Reza Pahlawi (1919–1980)

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w październiku 1973 w Teheranie.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 441.

O historii, O myślach, O wolności, O myśleniu

„Sprawa Tymoszenko jest odbiciem stanu ukraińskiej demokracji.”

John F. Tefft (1949)

Źródło: Siergiej Nikołajenko, Ukraińska demokracja według Amerykanów, geopolityka.org, 12 czerwca 2012 http://geopolityka.org/komentarze/1515-ukrainska-demokracja-wedlug-amerykanow

„To jest ten naród, który miał krępującą przeszłość w SB i UB.”

Jacek Żalek (1973) polski polityk

o uczestnikach demonstracji Komitetu Obrony Demokracji

O przeszłości

„Ten pomysł zrujnuje reputację Indii. Zniszczy także Internet jako medium otwartości i demokracji. Będzie to także ogromnym utrudnieniem dla obywateli. Przybliża to Indie do państw nie – będących najlepszymi przykładami przestrzegania demokracji. Jakiekolwiek działania mające na celu rządową cenzurę Internetu powinny być zaniechane.”

Rajeev Chandrasekhar (1964)

o planach rządu związkowego, zakładających zaostrzenie kontroli Internetu. Źródło: Konrad Leszczyński, „The Anonymous” atakują Indie, polska-azja.pl, 18 maja 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/05/18/%E2%80%9Eanonymous%E2%80%9D-atakuja-indie/

„(…) każdy, choćby najbardziej fascynujący przestępca, musi natrafić na swojego przeciwnika, który go pokona i rzuci na kolana. Taka jest natura opowieści o policjantach i złodziejach i to właśnie tak bardzo w nich fascynuje widzów. Pojedynek dobra i zła, czyli temat uniwersalny, ponadczasowy i wiecznie atrakcyjny. Zwłaszcza w Ameryce, która teoretycznie ma być ojczyzną wolności i demokracji, a tymczasem zorganizowana przestępczość zakorzeniona jest głęboko w tym kraju…”

Russell Crowe (1964) aktor australijski

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=43094

O naturze, O wolności, O ojczyźnie

„Nie ma demokracji bez udziału obywateli. Tam, gdzie obywatele nie interesują się życiem publicznym, demokracja jest bardzo krucha.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

Źródło: Paweł Kocięba, Nie ma demokracji bez podziałów, „Dziennik Dolnośląski” nr 0, 31 sierpnia 1990.

„Pojawiła się grupa osób, która używając takich argumentów, że zagrożona jest wolność, demokracja szlachecka, zwróciła się do carycy Katarzyny o interwencję. Używając bardzo podobnych argumentów, jakich używacie dzisiaj.”

Michał Rachoń (1978) polski dziennikarz

wypowiedź odwołująca się do konfederacji targowickiej skierowana pod adresem opozycji sprzeciwiającej się działaniom Prawa i Sprawiedliwości. Źródło: Czy słowa konfederacji targowickiej są aktualne? Poseł .Nowoczesnej zaskoczył odpowiedzią https://www.wprost.pl/kraj/10038674/Czy-slowa-konfederacji-targowickiej-sa-aktualne-Posel-Nowoczesnej-zaskoczyl-odpowiedzia.html, wprost.pl, 13 stycznia 2017.

O sprawiedliwości, O wolności

„Terror jest niczym innym jak sprawiedliwością, niezwłoczną, srogą, nieugiętą; dlatego jest emanacją cnoty; nie tyle jest specjalną zasadą, ale konsekwencją ogólnej zasady demokracji dostosowaną do najpilniejszych potrzeb naszego państwa.”

Maximilien de Robespierre (1758–1794) polityk francuski

La terreur n’est autre chose que la justice prompte, sévère, inflexible; elle est donc une émanation de la vertu; elle est moins un principe particulier, qu’une conséquence du principe général de la démocratie, appliqué aux plus pressants besoins de la patrie. (fr.)
z Sur les principes de morale politique, przemówienia do Konwentu Narodowego, 5 lutego 1794.

O sprawiedliwości

„Zaczyna demokracja od wzniosłych haseł i wysokich tonów, aby zejść do najniższych; stanowi to jej zasadniczą, niezmienną cechę.”

Wacław Lipiński (1882–1931)

Religia i Kościół w historii Ukrainy
Źródło: Religija i Cerkwa w istorji Ukrajiny, Lwów 1933, s. 126.

„Demokracja to cztery wilki i owca, głosujące o obiedzie.”

Robert A. Heinlein (1907–1988) pisarz amerykański, klasyk amerykańskiej fantastyki naukowej

„Nie twierdzę, że turecka demokracja jest idealna, ale w zachodniej prasie jest czasem prezentowana w znacznie gorszym świetle niż na to zasługuje.”

Elif Şafak (1971) Turecko-brytyjska pisarka i działaczka feministyczna

Źródło: Magdalena Walusiak, Kuchnia to kultura – rozmowa z Elif Safak, Empik.com http://www.empik.com/kuchnia-to-kultura-rozmowa-z-elif-safak,59362,a, 28 kwietnia 2010.

O czasie

„To najwyższy akt demokracji i patriotyzmu – umożliwienie ludziom podjęcie własnej decyzji. Mamy obowiązek promować rolę i odpowiedzialność każdego obywatela.”

Jeorios Andreas Papandreu (1952)

po ogłoszeniu decyzji o rozpisaniu referendum w sprawie przyjęcia kolejnego pakietu pomocowego, 31 października 2011. Źródło: NYT: Fala uderzeniowa z Grecji może załamać gospodarkę świata, gazeta.pl, 1 listopada 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,10570015,NYT__Fala_uderzeniowa_z_Grecji_moze_zalamac_gospodarke.html

O decyzjach

„Demagogia, czyli zdolność manipulowania ludem, powstała właśnie w demokracji, a nie w innych ustrojach.”

Ryszard Legutko (1949) filozof polski, działacz polityczny

O ludziach

„Nie ma i nie będzie łatwych rozwiązań. Jest za to wiele rozsądnych propozycji, o które musimy teraz wspólnie zawalczyć. Dzisiejszy wybór Greków jest wyborem epokowym i śmiałym. Głęboko wierzę, że w tym referendum wybraliśmy właściwą drogę. To nie jest i nie było nigdy pytanie o to, czy Grecja ma zostać w Unii i w strefie euro. To nie był plebiscyt za Europą ani przeciwko. Dziś Grecy zabrali głos i jasno powiedzieli, jakiej Europy pragną – nie jest to Europa cięć, oszczędności i bailoutów, jest to Europa solidarności i demokracji.”

Aleksis Tsipras (1974) grecki polityk

Źródło: Tsipras: Grecy powiedzieli, jakiej Europy pragną, krytykapolityczna.pl, 6 lipca 2015 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/wybory-europy/20150706/tsipras-grecy-powiedzieli-jakiej-europy-pragna

Pytanie

„Rozmawiałem ze Stalinem w czasie swego ostatniego pobytu w Moskwie. Tow. Stalin powiedział wtedy, że jak wynika z doświadczeń i jak uczą klasycy marksizmu-leninizmu, nie istnieje jedna tylko droga, wiodąca przez Sowiety i dyktaturę proletariatu, lecz w określonych układach może istnieć także inna droga (…) i to właśnie teraz – po klęsce Niemiec hitlerowskich, po drugiej wojnie światowej, która z jednej strony kosztowała tyle ofiar, a z drugiej strony zdemaskowała w tak wielu krajach klasę rządzącą – wzrosła świadomość szerokich mas ludowych. Przy takich historycznych okazjach objawia się wiele możliwości i dróg dla ruchu socjalistycznego. Dla przykładu przytoczył [Stalin] Jugosławię, Bułgarię, Polskę, a zwłaszcza nasz kraj, że tu właśnie możliwa jest szczególna droga do socjalizmu, która niekoniecznie musi prowadzić przez system radziecki i dyktaturę proletariatu, a może wieść innymi drogami (…).”

Klement Gottwald (1896–1953) prezydent Czechosłowacji

przytaczając na posiedzeniu KC KPCz rozmowę z Józefem Stalinem z 1945 (opublikowano ją dopiero w 1964).
Źródło: Jaroslav Opat, O novou demokracii 1945–1948, Praga 1966, s. 226–227., cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, op. cit., s. 156–157.

O wojnie, O czasie

„Demokracja jest najradykalniejszym zaprzeczeniem lokalnych i stanowych różnic i przywilejów, które stoją na przeszkodzie potędze narodowego państwa, potrzebnego dla normalnego rozwoju kapitalizmu. Dlatego to hasła patriotyzmu tak ściśle zespalają się z demokracją, że np. za rewolucji francuskiej i w epoce pozostającej pod jej wpływem oba wyrazy znaczą jedno i to samo.”

Kazimierz Kelles-Krauz (1872–1905)

Źródło: Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów, „Krytyka” nr 4–5, 1905 http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/.

„Tym tylko różnią się panowie od bolszewików i faszystów, że nie jesteście konsekwentni w swoim ustawodawstwie i ubierając się w togę samodzierżawia, zdobicie ją falbankami liberalizmu i demokracji, falbankami, które wojewoda, starosta, posterunkowy policji łatwo obrywa.(…) Trzy są symbole rządów „pomajowych”: czerwony ołówek cenzora, biała pałka policjanta i sądy doraźne.”

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

w styczniu 1933 r. zwracając się w przemówieniu sejmowym do przedstawicieli reżimu sanacyjnego.
Źródło: Andrzej Friszke, Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.

„Stawianie zagadnień: socjalizm albo kapitalizm jest symplifikacją. Pomijając nieokreśloność terminu socjalizm między jego skrajnym odchyleniem, marksizmem, a skrajnym odchyleniem kapitalizmu, powiedzmy amerykanizmem, jest jeszcze całe bogactwo mądrych form ustrojowych, które potrafią – wierzę – przywrócić staremu słowu: demokracja – życie, prawdę i wartość.”

Zbigniew Herbert (1924–1998) polski poeta

w liście do Jerzego Zawieyskiego.
Źródło: Zbigniew Herbert, Jerzy Zawieyski, Korespondencja 1949–1967, Biblioteka „Więzi”, 2002, s. 29.

O życiu, O bogactwie

„Rozerwanie związku pomiędzy większością a wartościami zawsze kończyło się źle. Te narody, które dawały się uwieść nieograniczonej władzy większości, niestety kończyły pod butem takiego czy innego dyktatora. Zbrodniczy dyktatorzy XX wieku mieli za sobą poparcie większości lub potrafili je upozorować albo wymusić. Okoliczności zdobycia owego poparcia nie pozwalają uznać, że było ono uzyskane uczciwie. Większości można wmówić wiele rzeczy. Można nią manipulować. Odrzucenie zasady mówiącej, że władza narodu suwerena jest ograniczona wartościami, których nie można zignorować, nawet tworząc nową konstytucję, to nieuznanie reguły stanowiącej fundament demokratycznego państwa prawnego, a zarazem demokracji konstytucyjnej.”

Ryszard Piotrowski (1952)

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Piotrowski: W imię suwerenności „narodu”, rasy, klasy popełniano w historii niewyobrażalne zbrodnie http://wyborcza.pl/1,75968,20649007,piotrowski-w-imie-suwerennosci-narodu-rasy-klasy-popelniano.html?order=najfajniejsze#opinions, wyborcza.pl, 6 września 2016.

O butach, O historii, O wieku

„Demokracja to nie jest po prostu prawo większości, lecz prawo większości szanujące jak należy prawo mniejszości.”

Clement Attlee (1883–1967) brytyjski polityk

Źródło: przemówienie z 12 grudnia 1945

Cytaty o demokracji strona 2

Cytaty o demokracji
strona 2