Cytaty na temat opierać
strona 2

„Oczywiście w swojej pracy opieram się na własnym życiu. To moja autobiografia, czerpię z niej w taki sam sposób, w jaki sny przekształcają nasze doświadczenie i uczucia.”

Ingmar Bergman (1918–2007) szwedzki reżyser

Źródło: Bergman: Pokonałem wszystkie swoje demony, Dziennik.pl, 13 października 2007, tłum. Zbigniew Mach http://film.dziennik.pl/artykuly/219458,bergman-pokonalem-wszystkie-swoje-demony.html

O emocjach

„Im dłużej karmim w sobie jakie uczucie, przekonanie, pojęcie, tym ciężej się z nim rozstać i długo człowiek oczywistości nawet się opiera, z prawdą walczy, fałszem żyć woli, niż wyrzec się tego, co już część jego istoty stanowi.”

Józef Ignacy Kraszewski (1812–1887) pisarz polski

Jaryna

O emocjach

„Antonia zgarnia końce swej chustki, wolno schodzi ze schodków i wolno idzie przez trawę w stronę konika, stojącego między trzema drzewami, do których przymocowana jest płachta namiotu, rozpięta jako dach. Czwarty róg, czyli połowa płachty zwisa obciążona kamieniem, tak że chusta się napina i osłania od wiatru. Stoi tam konik obok oswojonej kury Franceski i zwie się Emilio i zamiast rżeć prycha (…) Antonia zaś opiera się o Emilia, który stoi jakby wyciosany z drzewa, na karuzeli dla dzieci.”

Johannes Bobrowski (1917–1965) niemiecki poeta, prozaik i eseista

opis cyrku Scarletto – Antonia.
Młyn Lewina

O dzieciach, O trawie

„Budując postać, opieram się na własnej wyobraźni, doświadczeniu i wiedzy, ale najbardziej ufam intuicji.”

Rutger Hauer (1944–2019) aktor holenderski

Źródło: Roman Rogowiecki, Rutger Hauer. Urodziłem się, by grać w filmach, „To i Owo” nr 13, 29 marca 2011, s. 4.

O wiedzę

„Kiedy wszystko opiera się na jednej mierze, kościół po prostu wygląda porządnie. Proporcja to serce piękna.”

Ken Follett (1949) pisarz brytyjski

Filary ziemi (1989)

Serce

„Kibic jest jednym z nierozerwalnych elementów widowiska. Żeby zachęcić fanów do przychodzenia na mecze, trzeba im coś zaoferować. Na produkt na poziomie Euroligowym nas nie stać. Wszystko opieramy na zdrowych zasadach, tak samo będzie w piłce nożnej. Przedstawiciele Stowarzyszenia Kibiców ŁKS uczestniczą we wszystkich spotkaniach. Niczego nie ukrywamy. Kibice są naszymi partnerami, dlatego otwarcie z nimi rozmawiamy.”

Filip Kenig (1978) polski koszykarz

Źródło: Gabriel Antoniak, F. Kenig: „Dwa kroki od ekstraklasy”, dlastudenta.pl, 17 kwietnia 2010 http://lodz.dlastudenta.pl/sport/artykul/F_Kenig_Dwa_kroki_od_ekstraklasy,50519.html

O sporcie

„'Grzegorz Sroczyński': Zbigniew [Romaszewski] mówił o sobie: „Jestem lewicowcem”. „Wyobrażałem sobie, że w wolnej Polsce ustrój gospodarczy będzie się opierał na samorządzie robotniczym”.
'Zofia Romaszewska': Tak, strasznie żeśmy po 1989 roku zabiegali o udział pracowników w zarządzaniu firmami. Wśród śmichów-chichów, że to przestarzałe i idealistyczne.
'Grzegorz Sroczyński': Zbigniew był przeciwnikiem wprowadzania religii do szkół. Ustawę antyaborcyjną zaakceptował, ale chciał równocześnie porządnej edukacji seksualnej w szkołach. Dlaczego z takimi poglądami oboje pożeglowaliście na prawo?
'Zofia Romaszewska': Bo jeżeli na lewo jest Familia z „Gazety Wyborczej”, to z prawdziwą lewicą nie ma nic wspólnego. Zawracanie głowy.”

Zofia Romaszewska (1940)

Źródło: rozmowa Grzegorza Sroczyńskiego, W KOR-ze byli sami fajni ludzie. Dlaczego teraz się nie lubią? Rozmowa z Zofią Romaszewską, „Duży Format” http://wyborcza.pl/duzyformat/1,127290,20691848,w-kor-ze-byli-sami-fajni-ludzie-dlaczego-teraz-sie-nie-lubia.html, wyborcza. pl, 15 września 2016.

O ludziach, O religii, O ustawie

„Wielu ludzi w dobrej wierze uważa za piękne nawet te rasy psów, które pomysłowość hodowcy doprowadziła do groteskowej deformacji. Rasom tym przypisuje się wartość estetyczną zależnie od ich śmieszności i mody faworyzującej dany rodzaj wynaturzenia. Dla naszych celów można powiedzieć, że użyteczność tych psów zależy od stopnia groteskowości i niestałości mody i wynika z rzadkości i związanej z nią kosztowności ras. Wartość handlowa psich monstrów takich, jak najmodniejsze obecnie rasy psów pokojowych cenionych przez właścicieli przede wszystkim jako przedmiot ostentacyjnej konsumpcji, opiera się na wysokich kosztach produkcji, Pośrednio, ze względu na ich elegancką kosztowność, przypisuje się im także użyteczność społeczną i w ten sposób, dzięki łatwej zamianie słów i pojęć, podziwia się je i uważa za piękne.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O ludziach, O wierze

„Prosić o wybaczenie jest bardzo łatwo, wybaczanie przychodzi znacznie trudniej i mało jest osób ustawiają się w kolejce osób gotowych wybaczyć. Bez względu na to, czy jesteśmy wierzący, czy nie, to w tym kraju jesteśmy częścią zachodniej kultury, kultury chrześcijańskiej, która opiera się – między innymi – na tym co głosił ten chudzielec, którego ukrzyżowano za głupią naiwność, bo mnie się wydaje że właśnie za tą głupia naiwność ukrzyżowano go na tej Golgocie, i który nie robił nic innego jak namawiał do wybaczania.”

Eleuterio Fernández Huidobro (1942–2016)

Zobaz też: wybaczenie Źródło: Tomasz Surdel, Chrystus? Ten chudy naiwniak?, tierralatina.pl, 6 kwietnia 2012 http://www.tierralatina.pl/2012/04/urugwaj-chrystus-chudy-naiwniak/

O naiwności

„(…) wierzę w triumf dobra. Wierzę w to, że dobrych ludzi na Białorusi i na całym świecie jest więcej. Wierzę, że do nich należy przyszłość, że dobro zwycięży. (…) Siła białoruskiej opozycji tkwi w jej morale. Tam i wtedy, kiedy opozycja opiera się na moralności, etyce – wygrywa. (…) Scharakteryzowałabym obecny reżim na Białorusi, jak ochlokrację – władzę najgorszych. Być może dla polskiego ucha brzmi to dziwnie, ale uważam, że walka „władza – opozycja” trwa obecnie na Białorusi w postaci „walki dobra ze złem.””

Natalla Babina (1966) białoruska dziennikarka i pisarka narodowości ukraińskiej

Źródło: Wywiad Netkultury: Natalia Babina – Na własnych nogach i we własnych butach, 8 stycznia 2011 http://www.netkultura.pl/697/697

O ludziach, O butach, O sile, O przyszłości

„Trzeba się poddać cierpieniu. Nie opierać się. Pogodzić się z nim. Dać się mu ogarnąć. Przyjąć je w zupełności i uczynić z niego cząstkę życia. Wszystko, co z życia czerpiemy, podlega pewnej przemianie: tak samo cierpienie musi stać się miłością – oto cała tajemnica.”

Katherine Mansfield (1888–1923) nowozelandzka pisarka i poetka, autorka modernistycznych opowiadań

O tajemnicy, O cierpieniu

„Tam, gdzie sposób myślenia kształtuje się pod wpływem rywalizacji w przywłaszczaniu i posiadaniu, gdzie działalność ekonomiczna zamyka się w granicach własności rozpatrywanej z punktu widzenia jej wartości wymiennej, a zarządzanie własnością opiera się na wymianie wartości – udział w życiu ekonomicznym wpływa na zachowanie i umocnienie łupieżczego nastawienia i sposobu myślenia. Oczywiście, współczesny, pokojowy system społeczny utrwala pokojowe cechy łupieżcze oparte na życiu „z przywłaszczenia”. Mówiąc inaczej, uprawianie zawodu „pieniężnego” skłania do działań dających się objąć raczej pojęciem oszustwa niż bardziej archaicznym pojęciem grabieży.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O zachowaniu, O myślach, O myśleniu

„Nigdy nie odmawiaj zaproszenia. Nigdy nie opieraj się nieznanemu. Po prostu otwórz się na świat i napawaj przeżyciami. A jeśli się sparzysz? Cóż, trudno… Pewnie nie na darmo…”

Martyna Wojciechowska (1974) polska prezenterka telewizyjna

Źródło: Zapiski (pod) różne

O świecie

„Nie chcę, aby geometria stała się rodzajem gorsetu, krępującego zbytnio wyobraźnię, i chociaż (…) wiele moich prac opierałem na elementach koła i kwadratu, to jednak kolor, przestrzeń i nastrój posiadają dla mnie znaczenie pierwszorzędne.”

Roman Artymowski (1919–1993)

o idei swojej twórczości. Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/roman-artymowski

O kolorach, O nastroju

„Jeśli zadamy pytanie, na czym opiera się ich roszczenie [pewników religijnych], by dawać im wiarę, otrzymamy trzy odpowiedzi, które korespondują ze sobą osobliwie niedobrze. A więc, zasługują one na wiarę, ponieważ po pierwsze wierzyli w nie już nasi praojcowie; po drugie, ponieważ jesteśmy w posiadaniu dowodów na to, że zostały nam one przekazane w praczasach, i – po trzecie – ponieważ w ogóle nie wolno pytać o ich wiarygodność.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O wierze, Pytanie

„Powiem szczerze, że praca intelektualna w chodzie na dystansie 50 kilometrów polega na tym, żeby nie przegapić bidonów, które trzeba wziąć na drogę, bądź usłyszeć międzyczas pokonywanego okrążenia. Trzeba bardziej opierać się na intuicji, na zmysłach słuchu, zapachu, temperatury, niż na myśleniu. Owszem, decyzje trzeba podejmować odważne, ale im mniej refleksji, myślenia w trakcie zawodów, tym dla mnie lepiej. Można być intelektualistą przed, albo po, ale nie w trakcie.”

Robert Korzeniowski (1968) polski lekkoatleta

Źródło: lubaczow.pl. 2003 http://lubaczow.pl/go.php/pl/honorowi_obywatele/robert_korzeniowski/korzeniowski_wywiad/

O myślach, O decyzjach, O myśleniu

„Wszystkie religie, jeśli się je zbada, opierają się na systemie mitów, mniej lub bardziej absurdalnym.”

Fryderyk II Wielki (1712–1786)

wypowiedziane w 1752.
Źródło: Paweł Jasienica, Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii, wyd. Czytelnik, Warszawa 1999, s. 258.

O religii

„„Kim jest ten człek o białych włosach, który tu, o woźnico,
rękę opiera na lasce, z oczami ukrytymi pod brwiami,
z powykręcanymi, obwisłymi kończynami, – czy to jego przewina,
czy taka jego natura, czy wypadek jaki?”

Tak zapytany, zdradził woźnica królewiczowi sekret,
który powinien być pilnie skrywany, myśląc w swej
prostocie, że to nic zdrożnego, tak oto bogowie zaćmili mu umysł:

„To starość go złamała – ten złodziej
urody, burzyciel siły, przyczyna niedoli, niszczyciel
radości, zatrata pamięci, wszystkich zmysłów wróg.

On również dzieckiem będąc mleko pił i, z biegiem czasu,
nauczył się po ziemi stąpać, i krok po kroku dorastał
na mocnego młodzieńca a potem, krok za krokiem, się starzał.”

Po takiej odpowiedzi królewicz, z pewnym przerażeniem, wypowiedział te
słowa do woźnicy: Co?! Czy to zło dosięgnie również mnie?” A
woźnica znów mu odpowiedział:

„Przyjdzie na pewno z biegiem czasu, po wielu
latach, nawet do mojego długowiecznego pana; cały świat wie o tym, że starość
będzie niszczyć ich urodę i się tym nie przejmuje.””

Aśwagosza (80–150)

Źródło: Buddha-carita III, 28–33, poemat epicki opisujący życie Buddy

O życiu, O Bogu, O dzieciach, O starości

„Opozycja faszystowska to przede wszystkim ONR. Cechuje ją brak skrupułów i demagogia, opieranie się na klasach posiadających, bezwzględna wrogość do radykalnej lewicy, którą całą traktuje jako agenturę lub straż przednią bolszewizmu i nie zadaje sobie trudu dojrzenia istotnych wśród niej różnic. W równie głębokiej opozycji pozostaje też PPR. Oblicze i cele PPR są znane. Jej wyższość nad innymi grupami polega przede wszystkim na energicznej, konsekwentnej komendzie obcej oraz szybkości i bezwzględności działania.”

Jan Rzepecki (1899–1983) historyk polski, oficer WP

Źródło: Raport dla generała Bora-Komorowskiego (marzec 1944), cyt. za: Piotr Lipiński, Raport Rzepeckiego, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2005.

O wrogości

„Jak więc dla historyka dostarczają materjału archiwa, a dla przyrodnika wycieczki wycieczki, zbiory lub laboratorja, tak teolog materjał swój czerpie ze swej wiary, zapomocą której przyswaja sobie objawione prawdy Boże i potem je w swej duszy przechowuje. Teologja jest przeto naukowem usystematyzowaniem danych wiary; opiera się na wierze i bez niej istnieć nie może. Teolog, któryby stracił wiarę, przestałby być teologiem, byłby jak ten historyk, któryby raptem postradał wszystkie dokumenta historyczne, na których wyniki swojej pracy opierał, albo jak przyrodnik, który został pozbawiony całego swego materjału doświadczalnego.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Źródłoː s. 69
Królewskie kapłaństwo

O Bogu, O wierze, O duszy

„Odpowiedź musi być tylko jedna: społeczeństwo demokratyczne i liberalne musi się opierać na jakiejś wersji konstytucjonalizmu połączonej z działaniem wspólnot przejętych koncepcją wspólnego dobra.”

Jacek Hołówka (1943)

o dobrze skonstruowanym społeczeństwie.
Źródło: wywiad Aleksandry Klich Dzikość serca na targowisku próżności, „Gazeta Wyborcza”, 26 stycznia 2010.

„Siatkówka opiera się na trzech elementach: przygotowaniu fizycznym, taktyce i statystyce oraz umiejętnościach indywidualnych graczy. Dwie pierwsze rzeczy można robić automatycznie – wpajając zawodnikom pewne zasady i schematy. Ale automatyzm w siatkówce jest niebezpieczny. Ludzie na boisku muszą czasem reagować spontanicznie, wykazywać się instynktem.”

Andrea Zorzi (1965) siatkarz włoski

O ludziach, O czasie

„Inne szkoły Prawa Wojennego najczęściej sądzą, iż opiera się ono wyłącznie na technice walki mieczem. W mojej zaś szkole Prawo Wojenne niesie dwa istotne znaczenia: mądrości, która rodzi wielorakie korzyści oraz techniki walki.”

Musashi Miyamoto (1584–1645)

Źródło: Księga pięciu kręgów (Gorin-no sho)

O walce

„Każda sztuka opiera się na zderzeniu życiowych postaw i charakterów.”

Bożena Adamek (1952) polska aktorka

Źródło: „TV Sat Magazyn” nr 11/11.2008 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/62554.html

O sztuce, O charakterze

„Ten nasz polski kapitalizm „sprzed 100 lat”, opiera się na zasadzie, że zysk maksymalizuje się najlepiej przez obniżanie płac. W związku z czym coraz mniej pieniędzy trafia na rynek, a gospodarka żyje przecież z pieniędzy, za które ludzie różne towary kupują. To abecadło.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, Warszawa 2010.

O ludziach, O nadziei, O rozczarowaniu

„Chodzi o dziewczynę, która zostawiła mnie w zeszłym roku. Starałem się umieścić całą moją złość w tych słowach, mimo że jestem tak samo winien zerwania między nami. Soma opiera się na założeniu, że miłość jest prawie jak opium: Powoli kładzie cię do snu, łagodzi cię, daje poczucie pewności i bezpieczeństwa. Bardzo złudna.”

Billy Corgan (1967)

It’s about the girlfriend who left me last year. I tried to put all my anger in those words, even though I’m just as much to blame for the break-up. Soma is based on the idea that a love relationship is almost the same as opium: it slowly puts you to sleep, it soothes you, and gives you the illusion of sureness and security. Very deceivable. (ang.)
Źródło: regarding Soma; van den Berg, Erik. „Smashing Pumpkins.” Oor. 10 czerwca 1993

O miłości, O zerwaniu

„Wiara katolików nie powinna się opierać na autentyczności tego płótna. Jeśli jednak ono jest autentyczne, na co zresztą wskazują badania, jest to klęską dla materialistów. Ponieważ to podważa ich poglądy. Stąd, nie mając argumentów, reagują czasami bardzo agresywnie.”

Zbigniew Jacyna-Onyszkiewicz (1944) polski fizyk i polityk

Źródło: Przekraczamy granice fizyki, naszdziennik.pl, 15 marca 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080315&id=my21.txt

O wierze

„Ostatnimi laty patriotyzm jako wartość życia indywidualnego i wspólnotowego przestał być uważany za konieczny do egzystencji. Zaradność w zaspokajaniu własnych potrzeb i gromadzeniu dóbr osobistych, nawet za cenę zniszczenia dobra wspólnego, stała się wartością. U podstaw III Rzeczpospolitej miejsce patriotyzmu zajęło stwierdzenie jednego z pierwszych premierów nowej Polski, który powiedział, że aby zostać bogaczem, pierwszy milion trzeba ukraść. Propagowanie podobnych haseł zaowocowało tym, że wartość została zastąpiona antywartością. Patriotyzm zastąpiono promowanym kosmopolityzmem, miejsce uczciwości zajęła nieuczciwość; prawdę zastąpiono kłamstwem i pomówieniem; ofiarność i poświęcenie – chciwością i pazernością; miłość – nienawiścią. Natomiast z dziejowego doświadczenia Kościoła i Narodu wiemy, że prawdziwym bogactwem jest stan ducha i umysłu ludzkiego, a nie grubość portfela. Każda społeczność, która swe prawa opiera na anty-wartościach, napełnia się bólem i krzywdą.”

Sławomir Żarski (1955) polski duchowny katolicki

Źródło: Patriota - człowiek z wyobraźnią niepodległości, naszdziennik.pl, 12 listopada 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20101112&typ=wi&id=wi21.txt

O miłości, O kłamstwie, O lecie, O bogactwie

„Socjalizm opiera się na odrzuceniu przykazania „nie kradnij”: pozwala on władzy okradać wszystkich, a biedniejszym – tych trochę bogatszych. Oczernia wolność, gdyż narzuca zniewolenie w różnych formach, czy to poprzez organa bezpieczeństwa, czy przez biurokratyczną kontrolę, czy też przez cenzurę względnie przez „polityczną poprawność”. Oczernia też przedsiębiorczość i rynek, gdyż socjalizm odwołuje się do tych, którym brak inicjatywy, a dobrze pracować nie chcą lub nie potrafią – co wolna gospodarka demaskuje.”

Michał Wojciechowski (1953) polski teolog

Źródło: Moralna wyższość wolnej gospodarki, Prohibita, Warszawa 2008, s. 25, 26.

O wolności

„Encyklopedii nie czyta się od początku do końca. Jej lektura opiera się na wyborze. Jednak jeżeli ktoś szuka konkretnego terminu czy nazwiska, to ważne jest, żeby lektura hasła zachęciła go do sięgnięcia po jakieś inne, pokrewne.”

Tadeusz Lubelski (1949) polski historyk i teoretyk filmu

Źródło: Patryk Tomiczek, Nie znoszę nudy. Wywiad z prof. Tadeuszem Lubelskim, stopklatka.pl, 20 października 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=70405

O czytaniu

„Człowiek mądry w takiej sytuacji opiera się na faktach, a nie na teoriach [o zamachu], zaś człowiek sumienia rozważa każde słowo i troszczy się, aby nie naruszało prawdy. Żeby o kimkolwiek, największym nawet wrogu, powiedzieć tak mocne słowa, trzeba znać fakty, mieć pewność. Tymczasem tej pewności nie ma. Dlatego ci, którzy posługują się takimi teoriami i hasłami, robią sobie i tragedii smoleńskiej największą szkodę! I to trzeba im powiedzieć: robią krzywdę tragedii smoleńskiej, bo na tym etapie trzeba ograniczyć się do poszukiwań i badań. Można mieć postulaty, żądać powołania takich czy innych międzynarodowych komisji i dochodzeń, ale dopóki nie przyniosą one efektów, nie wolno używać zbyt mocnych słów, bo w ten sposób robi się krzywdę prawdzie i w niewłaściwą stronę ukierunkowuje się ból osób oraz myślenie całego społeczeństwa. Trzeba też pamiętać, że w katastrofie smoleńskiej nie zginęli przedstawiciele jednego tylko nurtu politycznego, ale różnych środowisk. Pamięć ofiar Katynia chcieli uczcić wszyscy. W tej sprawie trzeba lać oliwę na wzburzone morze, nie zaś dolewać jej do ognia.”

Józef Michalik (1941) polski duchowny katolicki, arcybiskup

Źródło: Maciej Eckardt, Jakże ważne słowa, konserwatyzm.pl, 10 sierpnia 2012 http://www.konserwatyzm.pl/artykul/4975/jakze-wazne-slowa

O bólu, O poszukiwaniu, O myślach, O morzu

„To był mój dyrektor i mój mistrz. Spotkanie z tym wielkim artystą opierało się na pokorze z mojej strony i wzajemnym zaufaniu. Jerzy Grzegorzewski wyjął mnie z szuflady z napisem: „aktorka komediowa” i poszerzył moje emploi o role dramatyczne. Obsadził mnie w roli Jewdochy w Sędziach Wyspiańskiego i zrewidował moje dotychczasowe myślenie o zawodzie.”

Ewa Konstancja Bułhak (1971) polska aktorka i wokalistka

o Jerzym Grzegorzewskim. Źródło: Dotknięci http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/17735.html

O zaufaniu, O myślach, O myśleniu

„Spośród wszystkich artykułów ukazujących się w czasopismach, znajdujących się na najbardziej chyba cenionej, w świecie naukowym, Liście Fildelfijskiej aż 20% nie jest nigdy, nawet raz, od momentu publikacji cytowana. Jeśli od tego odejmiemy, tak powszechne wśród naukowców, autocytowania i cytowania pojedyncze, często grzecznościowe wynikające z poczucia wzajemności lub wdzięczności, to naukowy śmietnik rośnie w oczach. Biorąc pod uwagę fakt, że naukowcy powinni cytować wszystkie teksty, na których opierają swoją pracę, oznacza to, że artykuł, który nigdy nie został zacytowany nie miał żadnego wpływu na jakiegokolwiek naukowca na świecie, a co za tym idzie, nie miał również jakiegokolwiek wpływu na rozwój nauki.”

Tomasz Witkowski (1963)

Zakazana psychologia. Tom I
Źródło: s. 365.

O nauce

„Gdy po lutym [1948 r. ] Gottwald oświadczył, że reakcja została politycznie rozgromiona, to stwierdził w ten sposób określony fakt historyczny. Wówczas, w warunkach istnienia tylko jednej partii, komunistycznej, i przy takim poparciu ludu pracującego, w Czechosłowacji rzeczywiście nie było sił wewnętrznych, które byłyby w stanie cofnąć rozwój. I później, kiedy stwierdzono, że socjalizm zwycięży, że większość ludzi w swej świadomości uważa go za słuszny system polityczny, to stwierdzenie takie również opierało się na określonych faktach i na doświadczeniu. Lecz żaden system społeczny nie dysponuje na wieki odpornością wobec błędów, pomyłek, nieprawidłowości i procesów żywiołowych. Każdy dobry początek, a na określonym etapie również każda wygrana sprawa może spowodować bardzo niebezpieczną sytuację w przypadku, jeśli prowadzona jest niewłaściwa polityka, jeśli powstają warunki sprzyjające działaniu wrogich sił.”

Gustáv Husák (1913–1991) komunistyczny przywódca Czechosłowacji

Źródło: wywiad z Gustavem Husákiem, „Rude pravo”, 5 stycznia 1970, cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 170.

O ludziach, O książkach, O demokracji, O wiedzę

„Opieram się tylko i wyłącznie na faktach.”

Rahim (1978) muzyk polski, raper

Cytaty z Paktofoniki, Kinematografia
Źródło: utwór Ja to ja

„Nie wyobrażam sobie, bym przyjaźniła się z kimś wyłącznie na dobre chwile. Przyjaźń jest o wiele trudniejsza od miłości, bo opiera się na absolutnej wolności, akceptacji, tolerancji i przyzwoleniu. To znaczy, że ze wszystkich ludzi, których się spotyka, człowiek wybiera tych, z którymi chce spędzić życie. Jednocześnie nie obdarzając ich jednak tak silnym związkiem emocjonalnym jak osobę ukochaną.”

Joanna Brodzik (1973) polska aktorka

O życiu, O przyjaźni, O ludziach, O wolności

„Bastion wiedzy opiera się na trzech filarach: historii, językach i matematyce. Wyposażony w te trzy rzeczy możesz nauczyć się czegokolwiek chcesz. Lecz jeśli któregoś ci brakuje, jesteś kolejnym ciemnym prostakiem w zagnojonych gumofilcach.”

Robert A. Heinlein (1907–1988) pisarz amerykański, klasyk amerykańskiej fantastyki naukowej

O historii, O wiedzę, O matematyce

„Wyrównywanie szans, warunków i ochrona słabszych musi opierać się nie tylko i nie przede wszystkim na podatkach, ale na powszechnym uczestnictwie we władzy i własności.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Na krawędzi, Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1997.

„Wraz ze wzrostem różnorodności amerykańskiego społeczeństwa, niebezpieczeństwo podziałów jest wyższe niż kiedykolwiek. A nie jesteśmy już chrześcijańskim narodem, przynajmniej nie tylko. Jesteśmy też narodem żydowskim, islamskim, buddyjskim, hinduistycznym i narodem niewierzących. I nawet, gdybyśmy byli tylko chrześcijanami i wykluczyli wszystkich innowierców ze społeczeństwa, to czyjego chrześcijaństwa uczylibyśmy w szkołach? Jamesa Dobsona czy Ala Sharptona? Które fragmenty Biblii kształtowałyby naszą politykę? Księga kapłańska, która pochwala niewolnictwo i uważa jedzenie skorupiaków za nieczyste? Czy może Księga Powtórzonego Prawa, która nakazuje ukamienować wątpiące dziecko? A może Kazanie na Górze, fragment tak radykalny, że chyba nawet nasz Departament Obrony nie przetrwałby jego stosowania. Więc zanim damy się porwać, poczytajmy Biblię. Wiara nie czyta Biblii… Co prowadzi mnie do następnej kwestii. Demokracja wymaga, by ludzie religijni budowali postulaty w oparciu o wartości uniwersalne, a nie konkretnej religii. Mam na myśli to, że ich propozycje powinny być przedmiotem dyskusji i walki na argumenty. Mogę być niechętny aborcji z powodów religijnych. Ale jeśli chce jej zakazać, nie mogę odwoływać się wyłącznie do nauk Kościoła. Muszę wykazać, że narusza ona wartości ludzi o różnych poglądach, w tym niewierzących. Może to być trudne dla wierzących w nieomylność Biblii w tym dla wielu ewangelików, jednak w pluralistycznym społeczeństwie nie mamy wyboru. Polityka zależy od umiejętności działania na wspólnym polu. Wymaga kompromisu, szukania tego, co możliwe. Oczywiście, w pewnym stopniu religia nie pozwala na kompromis. Jest sztuką niemożliwego. Jeśli Bóg nakazuje, to spodziewa się wykonywania nakazów, niezależnie od konsekwencji. Opieranie życia na takich fundamentach może być szlachetne, jednak w polityce byłoby to niebezpieczne. Pozwólcie, że zobrazuję. Wszyscy znamy historię Abrahama i Izaaka. Abraham miał ofiarować Bogu swego jedynego syna. Zabiera go na szczyt góry i związuje. Ostrzy nóż, gotowy do wykonania Bożego rozkazu. Wiemy, jak to się skończyło. Bóg zsyła anioła, żeby powstrzymał Abrahama. Abraham zdał test lojalności. Jednak z pewnością każdy z nas wychodząc z kościoła i widząc Abrahama z nożem w ręku, bez wahania zadzwoniłby na policję i oczekiwał, że państwo pozbawi Abrahama praw rodzicielskich. Zrobilibyśmy to, bo nie słyszymy tego, co słyszy Abraham. I nie widzimy tego, co on. Jakkolwiek prawdziwe jest jego widzenie. Dlatego powinniśmy działać stosownie do rzeczy, które wszyscy widzimy – wspólnych praw i zdrowego rozsądku.”

Barack Obama (1961) Amerykański polityk, 44. prezydent USA

1 marca 2008.

O Bogu, O dzieciach, O ludziach, O wierze

„Drugim najpotężniejszym człowiekiem w Rosji jest Igor Sieczyn, którego władza ma źródło w służbach wywiadowczych i powiązaniach w armii. Sfera jego interesów to Rosnieft. Sieczyn bierze pieniądze od Chin i jest ich głównym lobbystą w rządzie. Widzi w Rosjanach Azjatów, chce sojuszu z Pekinem i ściśle kontrolowanego, jednopartyjnego państwa. (…) Trzeci najbardziej wpływowy człowiek w tym kraju to Aleksiej Kudrin. Całkowicie kontroluje rosyjskie finanse. Czwarty jest Ramzan Kadyrow, który włada Czeczenią. Ma własną armię, sieć powiązań i opiera się na czeczeńskiej diasporze oraz swoich związkach z Putinem. Potem, jak sądzę, są Miedwiediew i jego liberalni współpracownicy.”

Anton Surikow (1961–2009)

Źródło: wywiad przeprowadzony przez Bena Judaha, „Standpoint”, styczeń 2010, tłum. „Forum”, 22 marca 2010.

O pieniądzach

„To jest właściwie połączenie wszystkich gatunków istniejących, które kiedykolwiek w przestrzeni świata się znalazły. Tak naprawdę nie myśleliśmy o łączeniu gatunków, a bardziej korzystaliśmy z tego co w nas, czyli gdzieś z tego odbicia dźwięków, które są dookoła. I oczywiście mocno opieraliśmy się na bazie muzyki tradycyjnej, słowiańskiej.”

Joanna Słowińska (1971)

Pytanie na śniadanie, TVP2, odpowiedź na pytanie: „Połączeniem jakich gatunków muzycznych jest płyta Możesz być”?

O myślach, O myśleniu

„Radykalizacja metody historyczno-krytycznej ujawnia dziś wyraźnie, że zasada „tylko Pismo” nie może stać się podstawą Kościoła i wspólnoty wiary. Pismo jest tylko wtedy Pismem, gdy żyje w żywym podmiocie – Kościele. Tym bardziej zakrawa na absurd, że niemało osób ponownie zabiera się dziś za konstruowanie liturgii z „samego Pisma”, w rekonstrukcjach tych utożsamiając Pismo z popularnymi, egzegetycznymi opiniami, myląc opinię z wiarą. Liturgia, która jest „robiona”, opiera się na opinii i słowie człowieka; jest zbudowana na piasku i pozostaje pusta niezależnie od tego, jakim ludzkim kunsztem będzie się ją ozdabiać. Jedynie szacunek dla odgórności i zasadniczej niedowolności liturgii może zapewnić nam to, co jest naszą nadzieją: święto, w którym zbliża się do nas to, co wielkie, to, czego nie robimy sami, lecz co otrzymujemy jako dar.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: Duch liturgii, przeł. Eliza Pieciul, Christianitas, Poznań 2002, s. 150.

O wierze

„W tybetańskiej nauce i astrologii astrologowie są w stanie przewidywać czas zaćmienia Słońca i Księżyca, a także stopień intensywności tych zaćmień. Zazwyczaj są one dokładne, a dzieje się tak dlatego, bo tybetańska astrologia opiera swoje obliczenia na tantrze Kalaczakry, tych fragmentach które mówią o ruchach gwiazd, planet i całych konstelacji.”

VI Dżhado Tulku Rinpocze (1954)

Źródło: WPROWADZENIE DO KALACZAKRY Wyjaśnienia udzielone przez Czcigodnego Dżhado Tulku Rinpocze Bodhgaja, styczeń 2002 roku http://www.zbigniew-modrzejewski.webs.com/teksty/kalaczakra_jhadotulku.html#pytanie_01

O nauce, O czasie

„Musiałam mówić siedmioma różnymi głosami, opanować siedem różnych sposobów poruszania się i gestykulacji. Musiałam nauczyć się wszystkich innych postaci, które siedziały w głowie mojej bohaterki – Mary, Kurt, Duncan, Mimi, David, Jane i Dorothy. A jako, że widz może zobaczyć w filmie te wszystkie osoby, które Dorothy ma w sobie, nie mogłam opierać się wyłącznie na swojej wyobraźni. Musiałam zidentyfikować się z tymi postaciami i wcielić się w nie.”

Jenn Murray (1986)

o problemach w pracy nad tytułową rolą w filmie Egzorcyzmy Dorothy Mills. Źródło: Jenn Murray o filmie „Egzorcyzmy Dorothy Mills”, „Kino Świat”, 17 lipca 2009 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/86,1

O świecie

„Nauka geografii wkracza we wszystkie prawie gałęzie pracy ludzkiej: tak jak w szkole nie ma przedmiotu, który by nie wiązał się ściśle, a nawet koniecznie z nauką geografii, tak w życiu codziennym nie ma zajęcia, w którem by wiadomości, rozumowania i metody geograficzne nie mogły przynieść dużo posiłku i korzyści. Nic w tym dziwnego: nauka ta bowiem opiera się z natury rzeczy na materiałach bardzo różnorodnych, posiada charakter w wysokim stopniu syntetyczny i w każdym ze swych działów styka się z przedmiotami właśnie w szkole i w życiu najważniejszymi – z ziemią martwą, z przyrodą żywą i z człowiekiem. Tu tkwi źródło wielkiego znaczenia wychowawczego, jako też praktycznego nauki geografii.”

Ludomir Sawicki (1884–1928) polski geograf, podróżnik i wydawca

Źródło: Zakłady państwowe a geografia ojczysta, „Przegląd Geograficzny” 1918, t. 1, z. 1–2.

O charakterze, O naturze, O nauce

„9 powodów, które nakazywały i zmuszały do podjęcia walki w Warszawie w 1944:
1. Chęć opanowania Warszawy własnymi siłami przed wkroczeniem Armii Czerwonej.
2. Udowodnienie przed całym światem naszej nieprzerwanej walki z Niemcami, ponieważ o dotychczasowej naszej (w Wilnie, Lwowie, okręgu lubelskim) nie było powiedziane ani słowa.
3. Przez walkę w dużych rozmiarach udowodnić naszą dobrą wolę wspólnego bicia Niemców razem z Armią Czerwoną i na tej platformie szukać rozwiązania zatargu polsko-sowieckiego.
4. Wziąć odwet na Niemcach za prawie pięcioletnie wyniszczenie Narodu polskiego.
5. Sparaliżować działania niemieckie na wschodnim brzegu Wisły, których działanie opierało się prawie całkowicie na warszawskim węźle komunikacyjnym.
6. Przez to umożliwić Armii Czerwonej szybkie sforsowanie Wisły i w ten sposób uchronić Warszawę od zniszczenia.
7. Ogłoszone przez Niemców [wezwanie] 100 000 mężczyzn z Warszawy do pracy nad budową umocnień niemieckich groziło rozbiciem naszej siły i naszych przygotowań i w rezultacie doprowadzić musiałoby do postawienia nas w całkowicie bierną sytuację.
8. Wzgląd na morale żołnierzy AK i społeczeństwa polskiego, które prawie przez pięć lat przygotowywane do walki z Niemcami przez nas samych mogłoby się załamać, gdybyśmy w tej decydującej i nadarzającej się sytuacji tej walki nie podjęli.
9. Uzasadniona obawa, że gdy huk dział zbliży się do Warszawy, nagromadzone elementy i ogólna chęć walki z Niemcami podejmą walkę samorzutnie bez naszego kierownictwa.”

Leopold Okulicki (1898–1946) generał polski

Okulicki podaje dziewięć powodów, które nakazywały i zmuszały do podjęcia walki w Warszawie w sierpniu 1944; 5 kwietnia 1945.
Źródło: Norman Davies, Powstanie ’44, Znak, Kraków 2008, s. 898–899.

O świecie, O sile, O walce

„Było bardzo ślisko, Mączka się przewrócił i nie potrafił wyhamować. próbował wbić czekan, ale to nic nie dało. Gdyby Alek nie zatrzymał się sam to wpadliby obaj. Mogło się to naprawdę niebezpiecznie skończyć. A wszystko dlatego, że niektórzy noszą czekan jak laski. Ja opieram czekan na ramieniu i trzymam za drzewce. Kiedy się przewracam, dziób automatycznie wbija się w śnieg i łatwiej jest wyhamować.”

Krzysztof Wielicki (1950) polski wspinacz, himalaista

opis sytuacji podczas zdobycia Everestu zimą 1980 roku.
Źródło: Leszek Cichy, Krzysztof Wielicki, Jacek Żakowski, Rozmowy o Evereście, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1982, ISBN 8320316340, s. 50.

O zimie

„Dzięki dziedzictwu patriarchalnej przeszłości, nasz system społeczny wymaga głównie od kobiety dawania widocznego świadectwa możliwości finansowych całego domu. Zgodnie z formułą obowiązującą we współczesnym cywilizowanym społeczeństwie dobre imię domu powinno być przedmiotem szczególnej troski kobiety i dlatego właśnie do niej przede wszystkim należy cała sfera reprezentacyjnych wydatków i konsumpcji na pokaz, na których owo dobre imię się opiera. W swej idealnej formie, którą chcą realizować klasy bogatsze, dbałość o ostentacyjne marnowanie majątku i wysiłku powinna być jedyną gospodarczą funkcją kobiety.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O kobietach, O domu, O wysiłku, O przeszłości

„zawsze spokojny i zrównoważony, dobrze władał logiczną argumentacją, lubił opierać się na faktach, był skromnym człowiekiem i bojownikiem. Nie mówił wiele, nigdy nie podnosił głosu, ale dobrze znał wspólną pozycję i trzymał się jej, nie ustępując.”

Mikałaj Aksamit (1954) białoruski polityk

O Mikałaju Aksamicie

„Istnienie klasy próżniaczej stanowi przeszkodę w rozwoju kulturalnym społeczeństwa i działa bezpośrednio; 1) przez właściwą sobie inercję; 2) poprzez zarażanie przykładem marnotrawstwa na pokaz i konserwatyzmu; oraz pośrednio 3) poprzez nierówny podział bogactwa i środków utrzymania, na których opiera się samo istnienie tej klasy.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O bogactwie

„Najważniejszy jest oddech. Kobiety z natury mają gorzej, bo oddychają bardziej szczytami niż mężczyźni. Trzeba się tego oduczyć i odkryć tajemnicę przepony. Niektórzy mówią, że trzeba ją mocno trzymać na dole i cisnąć. Kolejna bzdura. To wbrew fizjologii. Śpiew opiera się na wyobraźni. Najpierw musimy wyobrazić sobie to, co chcemy usłyszeć. Tego instrumentu nie widać. Nikt nie skoryguje ustawienia palca czy ręki, jak w przypadku fortepianu czy skrzypiec. To praca z naszym wnętrzem.”

Aleksandra Kurzak (1977)

Źródło: Iwona Radziszewska, Tajemnica przepony http://www.dwutygodnik.com/artykul/3958/, Dwutygodnik.com nr 93/2012.

O kobietach, O mężczyznach, O tajemnicy, O naturze

„Przełomem była lektura „Historii chłopów polskich” Aleksandra Świętochowskiego. (…) Zrozumiałem, że żyliśmy w wielkopańskiej iluzji, w megalomańskim uniesieniu, pawie pióra w dupie, a tu nastąpiło brutalne ściągnięcie na ziemię. Okazało się, że w Polsce istnieje od wieków wpojony pokoleniowo system niewolnictwa, który opierał się na pracy ponad siły i na wyzysku. Chłopi byli wykluczeni ze wspólnoty narodowej. Sposób w jaki traktowano ich przez czterysta lat skutecznie wybił im z głowy polską świadomość narodową. To przecież dlatego w XIX wieku upadały powstania, chłopstwo nie brało w nich udziału, nie utożsamiało się z interesami panów.”

Maciej Szajkowski (1975)

Źródło: rozmowa Romana Pawłowskiego, Jak cham z chamem, wyborcza.pl, 11–12 sierpnia 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,12291009,Jak_cham_z_chamem.html#ixzz23FGre51D

O historii, O sile, O wieku

„Wystarczy umieć rozróżniać między porządkiem idealnym a porządkiem rzeczywistym, by zdać sobie sprawę, że nikt nie może głosić zasad moralnych wskazując na swój własny przykład, gdyż niczyja cnota nie sięga ideału tkwiącego w doktrynie. Opieranie nauczania moralnego na czymś innym niż prawda prowadziłoby do uzależniania wartości, jaką przypisuje się treści nauczania, od doskonałości nauczyciela. Wówczas przepowiadanie prawdy stałoby się niemożliwe. Gdyby kryterium pozwalającym księdzu prawdy wiary był jego doskonały, dorastający do nieskazitelności doktryny poziom moralny, nawet najbardziej świątobliwy ksiądz musiałby zrezygnować z nauczania. Tym czasem konieczne jest, „by wielu, jeśli nie wszyscy nauczali moralności wznoszącej się wyżej niż ich praktyka. Jest bowiem wymogiem urzędu nauczycielskiego (…), aby ludzie słabi, nawet ulegający niekiedy żądzom, głosili surowe i doskonałe zasady moralne. Nie należy oskarżać ich o dwulicowość, gdyż wypełniają w ten sposób powierzone im posłannictwo, zaś to, co głoszą, głoszą z przekonaniem, nie kryjąc – a czasami dając tylko do zrozumienia – że sami dalecy są od doskonałości, jakiej nauczają.””

Romano Amerio (1905–1997)

Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku
Źródło: s. 232, 233

O ludziach, O prawdzie, O wierze, O zrozumieniu

„Nikomu by nie odpowiadało, gdyby całe przedsięwzięcie konsekwentnie zmierzało do najbardziej ekonomicznego i efektywnego użycia posiadanych środków dla osiągnięcia założonego, konkretnego, praktycznego celu. Wszyscy obojętne czy zainteresowani bezpośrednio, osobiście, czy tylko pośrednio, jako obserwatorzy, zgadzają się, że pewna dość znaczna część funduszu powinna być użyta na zaspokoi jenie wyższych, duchowych potrzeb, wywodzących się z nawyków indywidualnej rywalizacji, w sławetnych czynach i marnotrawieniu pieniędzy. Oznacza to po prostu, że zasady konkurencyjnego pieniężnego prestiżu tak dalece przeniknęły sposób myślenia społeczeństwa, że uniemożliwiają jakiekolwiek odejście od nich, nawet w przypadku działalności która pozornie opiera się całkowicie na motywach nieegoistycznych i nierywalizacyjnych.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O myślach, O odejściu, O myśleniu

„Podejmując decyzję na temat czegoś lub kogoś, bardzo często opieramy ją nie na całej dostępnej nam informacji, lecz jedynie na jakimś jej pojedynczym fragmencie. Często jest to fragment ważny i dla decyzji istotny, jednak ponieważ jest to tylko jeden, izolowany element, opieranie całej decyzji tylko na nim wystawia nas na niebezpieczeństwo popełniania błędu. Gdy zaś błąd taki zechce wykorzystać jakiś spryciarz, możemy wyjść na kompletnych głupców, albo jeszcze gorzej.”

Robert Cialdini (1945) amerykański psycholog

Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka

O błędach, O decyzjach

„Biali ludzie w Chinach byli bardzo brutalni, a z licznych opisów wynika, że zachowywali się w sposób gangsterski. Muszę tu zaznaczyć, że w opisie tych wydarzeń nie korzystałem ani ze źródeł chińskich, ani z późniejszych komunistycznych, prochińsko nastrojonych. Przeciwnie, opieram się wyłącznie na korespondencjach gazet europejskich.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 30

O ludziach, O nastroju

„Wielkość i wzniosłość ofiary Mszy świętej polega właśnie na tym, że jest to prawdziwa ofiara, tak jak ofiara Kalwarii. Nasi poprzednicy zawsze w to wierzyli. Kościół zawsze w to wierzył. Nie możemy w tej wierze niczego zmieniać, ani o jotę. Gdybyśmy coś zmienili, gdybyśmy zmienili formuły, gdybyśmy nagle zaczęli mówić: obchodzimy święto eucharystyczne, urządzamy wieczerzę eucharystyczną, świętujemy ucztę, wówczas stalibyśmy się protestantami i przestali być katolikami, ponieważ Kościół katolicki opiera się właśnie na tej prawdzie. Jeśli nie ma ofiary Mszy świętej, nie ma Kościoła katolickiego.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: s. 44, 45

O wierze

„Rządy i klasy posiadające opierają się nie na prawie, ani na czemkolwiek, coby przypominało sprawiedliwość, lecz na złożonej, sztucznej, przy pomocy nauki wytworzonej organizacyi społecznej, w której wszyscy ludzie pochwyceni są w koło gwałtów, bez możności wyrwania się z niego.”

Lew Tołstoj (1828–1910) pisarz rosyjski

Państwo i władza

O ludziach, O sprawiedliwości, O nauce, O pomocy

„Żadna z ludzkich spraw nie jest tak niestała i przemijająca jak rozgłos potęgi, która nie na własnej opiera się sile.”

Tacyt (54–120) historyk rzymski

O sile

„Każda kultura jest wielkim i komplementarnym systemem zakotwiczenia, zbudowanym na filarach nośnych utworzonych z fundamentalnych idei kulturowych. Przeciętny człowiek opiera budowę swej osobowości na zastałych filarach kolektywnych, natomiast człowiek obdarzony charakterem wykańcza swą konstrukcję na własną rękę. Jednakże nawet on, w mniejszym czy większym stopniu, opiera swą budowlę na podstawach kolektywnych (Bóg, Kościół, państwo, moralność, los, prawa życia, lud, przyszłość). Im bliżej pewien element owej struktury spoczywa na podstawowych elementach nośnych całej konstrukcji, tym większe niebezpieczeństwo jego naruszenia. Poprzez tworzenie praw i stosowanie kar (inkwizycja, cenzura, postawy konserwatywne) ustanawia się bezpośrednią instancję, której zadaniem jest ochrona fundamentów i ścian nośnych gmachu kultury. Siła nośna każdego poszczególnego członu polega na tym, że albo jego fikcyjna natura nie została jeszcze dostrzeżona, albo też na tym, że pomimo odkrycia owej fikcyjności uznaje się ją za całkowicie niezbędną. Stąd też nauczanie religii w szkołach, popierane nawet przez ateistów niewidzących innych środków wdrożenia dzieci w społeczne schematy postępowania aniżeli wiara.”

Peter Wessel Zapffe (1899–1990)

Ostatni Mesjasz

O Bogu, O losie, O dzieciach, O ludziach

„(…) jesteśmy z Maleńczukiem troszkę do siebie podobni. Np. obaj mamy inicjały „MM”, mamy po dwie dziurki w nosie i wiele twarzy… Pomysł grania wspólnie z Püdelsami opiera się jednak na wykorzystaniu moich możliwości wokalnych, które z założenia nie są naśladowaniem nikogo, a więc będą nowe i przez to nieporównywalne!”

Maciej Miecznikowski (1969) polski muzyk

Źródło: Maciej Miecznikowski: „Operowiec u Püdelsów”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/1/90/

„Większa satysfakcja, jaką czerpiemy z używania i oglądania przedmiotów kosztownych i rzekomo pięknych, zaspokaja zwykle przede wszystkim naszą potrzebę rzeczy kosztownych, dla niepoznaki nazwaną „poczuciem piękna”. Wyższa ocena droższego przedmiotu opiera się znacznie częściej na jego wyższości prestiżowej niż na autentycznym podziwie dla piękna.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„Widać, że jesteśmy krajem świeżej demokracji, krajem prowincjonalnym, gdzie politycy opierają swe argumenty na emocjach, bo wiedzą, że jak zaczną mówić o rzeczach merytorycznych, to nikt ich nie zrozumie.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: Agnieszka Sopińska i Eliza Olczyk, Walka na telewizyjnym ringu, „Rzeczpospolita”, 2 października 2007

O demokracji, O walce

„Jeżeli jakieś państwo posiada 90% europejskich zasobów węgla, jeżeli sektor energetyczny jakiegoś państwa opiera się w zdecydowanej części na węglu, to mówienie w tym państwie o dekarbonizacji jest herezją i jest antypaństwowe.”

Andrzej Duda (1972) polski polityk, prezydent, prawnik

podczas obchodów Barbórki w Bełchatowie. Źródło: prezydent.pl http://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-krajowe/art,48,naprawa-panstwa-to-takze-naprawa-gornictwa.html, 4 grudnia 2015

„Tylko taki czyn zabójstwa może być – tragicznie – moralny, którego wykonawca wie, wie absolutnie i nie ma żadnych wątpliwości, że w żadnych okolicznościach nie wolno zabijać. Albo wyraźmy tę myśl słowami Hebblowskiej Judyty: „Gdyby Bóg pomiędzy mną i nakazanym mi czynem postawił grzech, kimże jestem, by się temu opierać?””

György Lukács (1885–1971) węgierski filozof

Źródło: Taktyka a etyka, 1918, tłum.K. Ślęczka, w: Bogusław Jasiński, Lukacs, Warszawa 1985.

O Bogu, O myślach, O myśleniu

„Sądownictwo jest jednym z najgłówniejszych filarów, na których opiera się gmach Rzeczypospolitej. Słabość tego słupa jest niechybną oznaką, że państwo znajduje się w głębokim niebezpieczeństwie.”

Marian Zbrowski (1872–1944)

przemówienie wygłoszone na Walnym Zgromadzeniu członków Lwowskiego Oddziału Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów w roku 1936. Źródło: „Głos Sądownictwa” nr 5, 1936, s. 398 http://books.google.pl/books?id=4_fwm5owR9YC&pg=PA237&lpg=PA237&dq=%22Marian+Zbrowski%22+prezes+s%C4%85du&source=bl&ots=QU5boDocy2&sig=dE93kpFW5qcfIMPhrUcjtAUTsGc&hl=pl&sa=X&ei=f7erUZfUN6ql4gSDpIEw&ved=0CDAQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22Marian%20Zbrowski%22%20prezes%20s%C4%85du&f=false

„Wśród większości najwybitniejszych mężów stanu z okresu kształtowania się starej konstytucji (…) powszechnie panował pogląd, że branie do niewoli Afrykańczyków jest pogwałceniem prawa natury, że jest to zło zasadnicze z moralnego, społecznego i politycznego punktu widzenia. Nie bardzo umiano sobie poradzić z tym, ale w powszechnie panującej wówczas opinii, dzięki zrządzeniu Opatrzności instytucja ta miałaby kiedyś prze-minąć. Poglądy te opierały się na równości ras. I na tym polegał ich błąd. Nasze nowe państwo powstaje na wręcz przeciwnej zasadzie. Fundamentem tego państwa, jego kamieniem węgielnym jest wielka prawda, że Murzyn nie jest równy białemu człowiekowi, że niewolnictwo – podporządkowanie się rasie doskonalszej – jest sytuacją naturalną i normalną (…) zgodną z nakazami Stwórcy (…). Nasza Konfederacja zbudowana jest na zasadach ściśle zgodnych z tym prawem. Kamień odrzucony przez pierwszych budowniczych stał się opoką, kamieniem węgielnym nowego gmachu.”

Alexander Stephens (1812–1883)

Źródło: Krzysztof Michałek, Dyplomaci i okręty z dziejów polityki zagranicznej skonfederowanych Stanów Ameryki 1861–1865, Warszawa 1987, s. 30–31.

O prawdzie, O błędach, O naturze, O złu

„Sztuka miłości opiera się na wiedzy i pewnych umiejętnościach, wspartych doświadczeniem, jednak by mogła zasługiwać na miano sztuki, decydująca jest w niej komunikacja. Jeżeli chcemy doświadczyć miłosnej wirtuozerii, komunikacja musi również wzbić się na wyżyny najwyższego kunsztu.”

Maciej Bennewicz (1961)

Seks trujący, seks doskonały. Coaching relacji (2011)

O sztuce, O komunikacji, O wiedzę

„(…) czy, jeśli ukojenie, jakie daje religia, opiera się na neurologicznie więcej niż nieprawdopodobnej przesłance, iż możemy jakoś przetrwać śmierć własnych mózgów, naprawdę chcemy takiego ukojenia bronić?”

Richard Dawkins (1941) angielski biolog

Cytaty z książek, Bóg urojony (2006)

O śmierci, O religii

„Afryka w ciągu tych 16 lat radykalnie się zmieniła. Afrykańscy piłkarze, fizycznie predysponowani do bycia wielkimi sportowcami, są zawodowcami wymienianymi w gronie najlepszych na świecie. Szkoleni są na różnorakie sposoby przez europejskich trenerów w ośrodkach zorganizowanych przez kluby ze starego kontynentu. Są jednak i duże problemy. Dla tych, którzy grają w krajach zachodnich, gdzie zarabiają wielkie pieniądze, reprezentowanie swojego kraju zaczyna być mniej patriotyczne, wszystko opiera się na pieniądzach.”

Henryk Kasperczak (1946) piłkarz polski, trener

Źródło: rmf24.pl, 12 czerwca http://www.rmf24.pl/raport-mundial2010/fakty/news-henryk-kasperczak-mundial-w-rpa-to-niesamowita-motywacja,nId,282993

O pieniądzach, O motywacji

„W sali znajduje się teraz kilkadziesiąt żywych ludzkich ciał, a każde z nich jest workiem wypełnionym wnętrznościami i płynami pod tak wysokim ciśnieniem, że po nakłuciu strzyknęłyby na kilka metrów. Każde z nich opiera się na konstrukcji zbudowanej z dwustu sześciu kości połączonych ze sobą znanymi z zawodności stawami, które często trzeszczą, skrzypią i trzaskają, kiedy znajdują się w nie najlepszym stanie stanie technicznym. Ten szkielet obciągnięty jest trzęsącym się mięsiwem, wydęty workami z powietrzem i nadziany gordyjskim węzłem kanalizacyjnym, pełnym bulgocących kwasów i gazów pod ciśnieniem, spryskiwanym enzymami i rozpuszczalnikami produkowanymi przez ułożone wzdłuż niego ciemne, skruszałe bryłki genetycznie przeprogramowanego mięsa. Przez ten lepki labirynt przeciskają się kawały trawionego pokarmu, popychane szeregowymi skurczami, rozkładając się na gaz, płyn i substancje stałe, które należy regularnie wydalać na świat, inaczej bowiem właściciel zatrułby się na śmierć. Kuliste, wypełnione żelem kamery obracają się w smarowanym śluzem gniazdach. Niezliczone armie rzęsek bronią organizm przed wrogimi cząsteczkami, otorbiają je i pozbywają się ich. W każdym z ciał trzepocze usytuowany centralnie mięsień, przepompowujący płyny pod ciśnieniem. A mimo to żaden z organizmów nie wydaje nawet najdrobniejszego szmeru podczas całej przemowy sułtana. Ten cud można wyjaśnić jedynie potęgą władzy, jaką ma nad ciałem mózg, a nad nim z kolei – kultura.”

Neal Stephenson książka Cryptonomicon

Źródło Cryptonomicon, rozdział Sułtan str. 250, Warszawa 2001
Cryptonomicon

O śmierci, O świecie

„Umysły i charaktery mężczyzn i kobiet rozjeżdżają się w kompletnie różne strony. Każdy ma swoje zdanie i twardo go broni, a tymczasem hormony buzują i choć się opieramy intelektem, w końcu wygrywa biologia. I nie wiemy, dlaczego ulegamy. To mocowanie się jest fascynujące. Potem rodzi się namiętność, która może się mienić rożnymi odcieniami. Gdy partnerzy mają żywy temperament, chęć zabawy i radości, to ich związek i seks też inaczej się układają. Czasem chciałbym zepchnąć w kąt nasz „intelektualizm” i zbliżyć się witalnością do człowieka epoki kamienia.”

Ireneusz Czop (1968) polski aktor teatralny i filmowy

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 24 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tnro.htm

O kobietach, O seksie, O charakterze, O czasie

„Nie ma chyba doskonalszej, cudownie i sensownie wzniesionej przez wieki czy nawet tysiąclecia przed-nauki. W całości opiera się na innej niż naukowa, racjonalna i empiryczna, podstawie. To dogłębna praca intuicji, obserwacji, używająca innej części umysłu. Opowiadana językiem mitów, ten język na dodatek ciągle się rozwija i wielu ludzi uważa, że astrologia całkiem dobrze działa także w naszych czasach.”

Olga Tokarczuk (1962) polska pisarka

o astrologii.
Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, Tropem herezji, „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014.

O ludziach, O nauce, O wieku

„W szachach – podobnie jak w każdym innym konflikcie – sukces opiera się na ataku.”

Max Euwe (1901–1981) szachista holenderski

Źródło: Władysław Litmanowicz, Nowe dykteryjki i ciekawostki szachowe, Sport i Turystyka 1983, str. 21.

O sporcie, O sukcesie

„Nie należy ani okrętu przytwierdzać do jednej kotwicy, ani życia opierać na jednej nadziei.”

Epiktet (50–138) filozof rzymski

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Pan ma coś z tymi drzwiami. Albo się pan o nie opiera, siedząc w kucki na ul. Mazowieckiej, albo je wyważa w redakcji "Wprost". Ma pan jakiś kompleks drzwi.”

Julia Pitera (1953) polska działaczka polityczna i samorządowa

do Przemysława Wiplera

„Znam sposób budowy mostów bardzo lekkich i mocnych, łatwo przenośnych oraz innych mocniejszych, które opierają się ogniowi i atakowi. Potrafię także budować kryte wozy bezpieczne i nie do zdobycia. Pod ich osłoną może posuwać się piechota, nie natrafiając na żaden opór. (…) Mógłbym wykonać w brązie posąg konny i malować obrazy wszelkiego rodzaju.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

Źródło: Leonardo chciał sobie polatać http://www.polskieradio.pl/39/248/Artykul/754559, polskieradio.pl, 3 stycznia 2013

Obraz

„Wszystkie słabe rządy opierają się na tym, że kneblują mądrzejszej części narodu usta.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

„Swoją tezę Cenckiewicz i Gontarczyk opierają przede wszystkim na dokonanej przez SB rejestracji. W zamieszczonym w wyborze dokumentów rejestrze czytamy, że „Bolek” – nazwiska tu nie ma – został zarejestrowany 29 grudnia 1970 r., a wyrejestrowany 15 czerwca 1976 r. i otrzymał numer archiwalny I 14713. Jak dokonywano takiej rejestracji? Oficer SB wnosił o zarejestrowanie danej osoby w oparciu o przekonanie, że pozyskał ją do współpracy. Na podstawie tej ewidencji nie sposób wnioskować więcej niż to, że określonego dnia ktoś został zarejestrowany z odpowiednim numerem i pseudonimem. Dokumentem potwierdzającym pozyskanie do współpracy z SB powinno być sporządzone odręcznie oraz podpisane imieniem i nazwiskiem „zobowiązanie”, w którym delikwent przyjmował pseudonim i deklarował zachowanie w tajemnicy kontaktów z SB. W przypadku TW „Bolka” takiego zobowiązania nie ma. Nie figuruje ono także w wykazach dokumentów, które istniały w 1992 r., a następnie zaginęły.”

Andrzej Friszke (1956) polski historyk

Źródło: Zniszczyć Wałęsę, wyborcza. pl, 21 czerwca 2008 http://wyborcza.pl/1,91250,5334929,Zniszczyc_Walese.html?as=1

O zachowaniu, O czytaniu, O współpracy

„Pomyślność państwa opiera się na rozumie rządzących i posłuszeństwie rządzonych.”

Armand Jean Richelieu (1585–1642) francuski książę, kardynał

„Uzasadniając swoje stanowisko liberalizm opowiada się za najlepszym możliwym użyciem sił konkurencji jako środka koordynacji ludzkich przedsięwzięć, nie zaś za pozostawieniem wszystkiego w niezmiennym stanie rzeczy. Stanowisko to opiera się na przekonaniu, że w sytuacji, gdy możliwe jest stworzenie konkurencji staje się ona lepszym sposobem ukierunkowywania jednostkowych działań niż jakakolwiek inna metoda. Liberalizm nie tylko nie neguje, ale wręcz kładzie nacisk na niezbędność istnienia starannie przemyślanych ram prawnych, po to, by konkurencja dawała korzystne rezultaty, oraz zwraca uwagę, że ani obecne, ani dawne reguły prawne nie są pod tym względem wolne od poważnych defektów. Nie przeczy on także, że tam, gdzie niemożliwe jest stworzenie warunków koniecznych dla skutecznej konkurencji, trzeba uciec się do innych metod ukierunkowywania działalności gospodarczej.”

Friedrich August von Hayek książka Droga do zniewolenia

Droga do zniewolenia
Źródło: s. 48.

„Znaczenie sztuki opiera się na jej zdolności do zmiany naszego postrzegania świata.”

Montse Badía (1965)

Źródło: Montse Badía, culturecongress.eu http://www.culturecongress.eu/people/badia_montse

„Uzdrawianie nie opiera się na miłosierdziu, lecz na kalkulacji.”

Steven Erikson (1959) kanadyjski pisarz

Ogrody księżyca (1999)

„W całym świecie muzułmańskim są dziś jedynie dwa państwa, które w pełni opierają swój system prawny na szariacie: to Arabia Saudyjska i Katar. W pozostałych bywa różnie, ale nie ma tak, by wszystkie dziedziny życia społecznego, gospodarczego czy politycznego były regulowane prawem muzułmańskim. W Egipcie, Iraku, Syrii, w Turcji, a nawet w Iranie nastąpiła daleko posunięta sekularyzacja prawa, tamtejsze kodeksy są oparte na kodeksach europejskich.”

Jerzy Zdanowski (1949)

Źródło: rozmowa Mariusza Janika, Ten straszny szariat. O co chodzi w islamskim prawie? http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/501592,szariat-na-czym-polega-prawo-muzulmanow-prawo-w-islamie.html, dziennik.pl, 14 listopada 2015.

„Nasz ustrój polityczny nie jest naśladownictwem obcych praw, a my sami raczej jesteśmy wzorem dla innych niż inni dla nas. Nazywa się ten ustrój demokracją, ponieważ opiera się na większości obywateli, a nie mniejszości.”

Perykles (-494–-429 p. n. e.)

o demokracji ateńskiej.

O demokracji

„Rządy świata uprzemysłowionego, wy, znużeni giganci z ciała i stali (…). Nie macie władzy tutaj, gdzie się zbieramy.(…) Wasze koncepcje – własności, ekspresji, tożsamości – do nas się nie odnoszą. Opierają się na pojęciu materii, a tutaj nie ma materii.”

John Perry Barlow (1947–2018) amerykański poeta i eseista

Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel (…) You have no sovereignty where we gather. (…) Your legal concepts of property, expression, identity, movement, and context do not apply to us. They are all based on matter, and there is no matter here. (ang.) Źródło: Deklaracja Niepodległości Cyberprzestrzeni, 8 lutego 1996. https://projects.eff.org/~barlow/Declaration-Final.html

„Teatr powinien być kunsztowny. Opierać się na zespole, którego członkowie rozumieją się nawzajem. Zespole, który jest elastyczny, jest otwarty na zmianę teatralnego języka, nie tracąc przy tym takich wartości jak samoświadomość aktora i tego, jaką funkcję pełni w przedstawieniu. Aktor powinien opowiadać o tym, co najistotniejsze w ludzkim losie i to jest to, co powinno łączyć zespół ludzi, którzy tworzą teatr.”

Zbigniew Brzoza (1957) polski reżyser

Źródło: „Życie Warszawy”, 20 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/szoz.htm

O życiu, O losie, O ludziach

„Wiara, podobnie jak miłość, nigdy nie opiera się na rozumie.”

Hermann Hesse (1877–1962) prozaik, poeta i eseista niemiecki, noblista

O miłości, O wierze

„Moim zdaniem trzeba realizować najlepszą literaturę światową. Ma ona taką wartość estetyczną i moralną, że nigdy nie przestanie nas wzbogacać, bo klasyka to coś więcej niż współczesność. Rozumiejąc Mrożka, mając za sobą kontakt z Shakespeare'em, Mannem, Grekami łatwiej opierać się zarówno zbrodniczym ideologiom, jak i postmodernistycznemu nihilizmowi.”

Andrzej Seweryn (1946) aktor i reżyser polski

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 30 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/21027

O literaturze, O czytaniu

„Poszukujcie w przeszłości wszystkiego, co było szlachetne i wzniosłe i na tym opierajcie to, co teraz robicie.”

Paul Kruger (1825–1904) polityk burski

Źródło: depesza skierowana do uczestników kongresu Het Volku w Pretorii w 1904; cyt. za: Rafał Matera, Paulus Kruger: biografia burskiego prezydenta, Toruń 2005, str. 131

O poszukiwaniu, O przeszłości

„Mamy pogłębiający się kryzys. Dotąd, dotyczył głównie Trybunału Konstytucyjnego, ale teraz przeniósł się na Sejm. To jest kryzys kulturowy i pojęciowy. PiS stoi na stanowisku, że jako zwycięzca ma prawo wziąć wszystko. Wziął Trybunał, a teraz chce kontrolować ustawodawstwo w drodze eliminacji opozycji. To znaczy, że gdybyśmy ten redukcjonizm zastosowali, to ustrojowo mamy demokrację większości, której konstytucja nie przewiduje. A w praktyce mamy dyktaturę wyborczą. Bo przypomnijmy, od czego się obecny kryzys zaczął. Od ewidentnie niekonstytucyjnych planów ograniczenia dostępu mediów do prac parlamentu. Parlament to posłowie oraz opinia publiczna, której przedstawicielem i informatorem są wolne media. Jeśli chce się im dostęp do Sejmu ograniczyć, powinno się to odbywać w atmosferze dialogu. A nie, jak to się stało, w sposób arbitralny i odgórny.(…) [W]rócę do sedna działania parlamentu. Ono opiera się właśnie na rozmowie i dialogu. On nie zawsze musi być sensowny, nie zawsze musi być na temat, ale Sejm to nie jest lekcja w klasie! I każdy poseł powinien mieć prawo swobodnie się wypowiedzieć, nawet jeśli to rządzącą większość irytuje. Co z tego, że większość sobie przegłosuje ustawy? Prawo też musi być wynikiem dialogu, bo jeśli nie jest, to, powtórzę, mamy dyktaturę wyborczą.”

Ryszard Piotrowski (1952)

Źródło: Dr Ryszard Piotrowski: nie było posiedzenia, było spotkanie posłów http://wiadomosci.onet.pl/kraj/dr-ryszard-piotrowski-nie-bylo-posiedzenia-bylo-spotkanie-poslow-wywiad/0rnpvje, onet.pl, 18 grudnia 2016.

O demokracji

„Dobroduszność; która przede wszystkim opiera się na szlachetności, wydana na pośmiewisko, w ogóle zaniknęła, natomiast wszędzie spotkać można było wrogą i nieufną postawę; na to bowiem, żeby usunąć brak zaufania, żadne słowo nie było dostatecznie silne, żadna przysięga dostatecznie groźna. Ponieważ nie można było zaufać nikomu, każdy starał się sam przezornie zabezpieczyć przed krzywdą, a nie ufać obcym zapewnieniom. Przeważnie też górą byli ludzie ograniczeni: w poczuciu słabości, w obawie przed przewagą umysłową przeciwników, śmiało przystępowali do czynu wiedząc, że jeśli zawczasu nic nie zrobią, ulegną wymowie i bystrej inteligencji przeciwnika. Ci zaś, którzy uważali, że nie należy stosować siły tam, gdzie wyniki można osiągnąć inteligencją, lekceważyli sobie takie postępowanie i wskutek tego, często bezbronni, ginęli.”

Tukidydes Wojna peloponeska

o przyczynie upadku greckich miast-państw.
Wojna peloponeska
Źródło: s. 183.

O ludziach, O zaufaniu, O inteligencji, O sile

„Myślę, że wolność jest czymś, co trzeba zdobyć i że wyzwolenie bardzo boli. Dlatego mam gigantyczny problem z dominującą dziś etyką, która opiera się na samorealizacji – „Musisz pozostać wierny samemu sobie”. Tymczasem, jeżeli chcesz być wierny samemu sobie, musisz zreprodukować całe to g…., które jest w środku. Przecież w nas samych są także rzeczy odrażające. Jestem starym lewakiem. Ale na poziomie psychologicznym mam konserwatywną i pesymistyczną wizję człowieka – w każdym z nas jest coś strasznego i za wszelką cenę musimy to zniszczyć.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Jeżeli Boga nie ma, wszystko jest zakazane, „Europa”, 24 marca 2007.

O Bogu, O myślach, O problemach, O wolności

„DiEM stworzono, aby przedstawić autentyczną alternatywę, ponadgraniczną falę zdolną zjednoczyć nas politycznie w Europie – w Unii Europejskiej i poza nią opierać się to musi na sojuszu demokratów z różnych tradycji politycznej na wszystkich poziomach zaangażowania, od miejskiego po państwowy. Tym, którzy uważają wezwanie do ponadnarodowego ruchu demokratycznego za utopijne, odpowiadamy, że demokracja ponadnarodowa pozostaje pełnoprawnym i realistycznym celem długoterminowej polityki i, w lewicowej tradycji, od zawsze nim była. Osiągnąć ten cel można jednak wyłącznie dzięki szczegółowemu planowi na działanie tu i teraz.”

Janis Warufakis (1961)

Źródło: Europe’s Left After Brexit https://www.jacobinmag.com/2016/09/european-union-strategy-democracy-yanis-varoufakis-diem25/, tłum. Jakub Dymek, „Jacobin”, wrzesień 2016.

O demokracji