Cytaty na temat klasa
strona 2

„Jest przecież rzeczą ogólnie znaną – a w każdym razie takie jest powszechne przekonanie – że począwszy od schyłku okresu patriarchalnego zaznacza się stopniowy upadek obyczajów. Proces ten sprowokował niejednego dżentelmena ze starej szkoły do wyrażenie swej dezaprobaty dla prostackich obyczajów panujących nawet wśród klas wyższych nowoczesnego społeczeństwa przemysłowego. Ten zanik dobrych manier dający się zaobserwować w klasie przemysłowców – a określany często jako wulgaryzacja obyczajów czy też po prostu prostactwo – dla tak zwanych ludzi subtelnych i wrażliwych stał się jedną z głównych plag dzisiejszej cywilizacji. Niedocenianie dobrych manier przez ludzi zajętych świadczy tylko o tym – nie obniżając ich wartości – że pojęcie przyzwoitości jest produktem stylu życia klasy próżniaczej i zachowuje żywotność tylko dopóty, dopóki najważniejszym czynnikiem organizacji społecznej jest hierarchia pozycji.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O ludziach

„Robotnicy, chłopi, pracownicy umysłowi! W dniu święta 1 maja myśli i uczucia nasze biegną do Polskiej Partii Socjalistycznej, do jej dorobku i do jej zawsze żywej ideologii i programu. Nasze święto majowe i nasz bojowy znak czerwonego sztandaru przywłaszczyła sobie PZPR, ale nie ona nauczyła proletariat polski prowadzić walkę o socjalizm, o ustrój wolności człowieka, wolności narodowej, wolności pracy i sprawiedliwości społecznej. Tę walkę podjęła w roku 1892 Polska Partia Socjalistyczna. Podjęła ją przeciwko klasom posiadającym, obcym i rodzimym kapitalistom i obszarnikom, przeciwko wstecznictwu wszelkiego rodzaju, przeciwko trzem mocarstwom zaborczym: Rosji, Niemcom i Austrii. Wszystko, co sobie polska, klasa robotnicza wywalczyła i zdobyła aż po rok 1939, pozostaje na zawsze związane z tymi trzema literami PPS.”

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

Źródło: Na 1 Maja 1970 roku, w: Adam Ciołkosz. Polityk – pisarz – historyk socjalizmu, praca zbiorowa, red. Józef Żmigrodzki, Londyn 1972 http://lewicowo.pl/na-1-maja-1970-roku/.

O sprawiedliwości, O emocjach, O myślach, O wolności

„Mnemoni jako klasa społeczna wypłynęli w ostatnim roku Wojny, Która Położyła Kres Wszystkim Wojnom. Ich jedyna funkcją społeczną było zapamiętywanie dzieł literackich, którym groziło zagubienie, zniszczenie lub zakaz czytania.”

Robert Sheckley (1928–2005) amerykański pisarz science fiction

Źródło: Mnemon

O wojnie, O czytaniu

„Duchowieństwo stanowi klasę służebną, lecz służąc wysoko postawionemu władcy i zapożyczając odeń blasku zajmuje wysokie miejsce w hierarchii społecznej. Konsumpcja duchowieństwa ma charakter zastępczy, a ponieważ w bardziej rozwiniętych religiach pan nie ma w ogóle potrzeb materialnych, zawód duchownych polega na zastępczym próżnowaniu w pełnym znaczeniu tego słowa. „Cokolwiek byś spożywał, cokolwiek pił, bądź cokolwiek byś czynił – czyń to wszystko na chwałę bożą.””

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O religii, O charakterze

„Patriotyzm czy polskość, nawet w tym najdyskretniejszym wymiarze, to wartość nieodwołalnie odchodząca. Czasy się zmieniają. Dorosło pokolenie, które nie przeczytało Trylogii, nie zna Pana Tadeusza, wierzby nad ruczajem nadają się, co najwyżej na landszaft. Dorosło pokolenie poprawniej posługujące się angielskim niż polskim. Nasz kraj się unifikuje. Za 10–20 lat wtopi się w Zachód. Ja zresztą tego nie wartościuję. Z czym innym trudno mi się pogodzić – z końcem inteligencji. Dziś lepiej nie przyznawać się do bycia inteligentem. […] W rozmowach ze znajomymi, a nawet przyjaciółmi, czuję pogardę dla inteligentów i nadzieję na klasę średnią, która ich zastąpi. A to nonsens. Polskiej inteligencji nic nie zastąpi. Polska bez niej to naród z odrąbanym łbem.”

Eustachy Rylski (1944) polski prozaik, dramaturg, scenarzysta

Źródło: Grzegorz Józefczuk, Spotkanie z Eustachym Rylskim http://lublin.wyborcza.pl/lublin/1,35637,3178011.html, wyborcza.pl, 22 lutego 2006.

O inteligencji

„Jestem trochę zawiedziony, ponieważ zasługujemy na więcej. Mieliśmy pecha związanego z długą listą kontuzjowanych zawodników – straciliśmy z powodu urazów Gallasa, Fabregasa, Van Persiego, światowej klasy piłkarzy. To okazało się być bardzo odczuwalne dla całej drużyny. Gdyby nie pechowe kontuzje, jestem przekonany, że zakończylibyśmy sezon wyżej niż na trzecim miejscu.”

Marouane Chamakh (1984) piłkarz marokański

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.sport1.pl/Marouane-Chamakh-pierwszy-wywiad/a92812

„Leciałem kiedyś pierwszą klasą. Stewardesa mnie pyta: „Życzy pan sobie kawior czy homara?” Wybrałem kawior. Za chwilę słyszę, jak komentuje z koleżanką, że ci robotnicy to myślą tylko o luksusach. Bardzo to było pogardliwe. Przywołałem ją więc i pytam głośno: „Macie może fasolę, ryż i jajka?”. „Nie, skąd, nie mamy””

Luiz Inácio Lula da Silva (1945) polityk brazylijski

odpowiada urażona.
Źródło: Maciej Stasiński, Lula. To jest gość!, „Gazeta Wyborcza”, 24–25 września 2011

O myślach, O myśleniu

„Z klasą trzeba się urodzić albo za ciężkie pieniądze kupić jej pozory.”

Danielle Steel (1947) pisarka amerykańska

O pieniądzach

„Zdanie Karola Marksa, że prawo jest nadbudową rzeczywistości społecznej, jest prawdziwe szczególnie w czasach zaostrzonych konfliktów klasowych. W takich czasach fundamenty społeczne zmieniają się tak szybko, że maszyna prawodawcza nie jest w stanie nadążyć. Na przykładzie wielomiesięcznego procesu, w takich czasach można zaobserwować szczególnie dobrze jak styl prowadzenia postępowania sądowego dostosowuje się do zmian politycznych i gospodarczych. Proces Felseneck, rozpoczęty 20 kwietnia 1932, jest ostatnią pozostałością zwyczajnego sądownictwa w sprawach politycznych pośród postępowań toczących się przed sądami nadzwyczajnymi. Ale zmiany nie mogły nie wpłynąć na pracę sądów. To co zostało wprowadzone przez ustawodawcę trybem wyjątkowym w postępowaniu przed sądem nadzwyczajnym, w procesie Felseneck zostało uzyskane w inny sposób. W procesach politycznych naświetlenie tła zdarzenia często nie odpowiada interesom politycznym klasy panującej.”

Hans Litten (1903–1938)

analizując przebieg procesu Felseneck, który dotyczył ataku 150-osobowej bojówki SA na osiedle zamieszkane przez komunistów i socjalistów w styczniu 1932 r.
Źródło: Norman Paech, Hans Litten. Rechtsanwalt (1903–1938), w: Demokratie und Recht (1988)

O rzeczywostości

„W każdym państwie kupieckim, bez względu na oficjalne pretensje do równości, przepych nielicznych musi przygnębiać wielu (…). Demokracja nie może działać tam, gdzie z powodu samego tylko bogactwa lub biedy jedną klasę ludzi uważa się za wyniesioną, a drugą za poślednią. (…) [Kapitalizm] wykorzystuje podstawowe zasady, na których zbudowano wolność (…) w służbie tyranii.”

Adam Ferguson (1723–1816) szkocki ekonomista i myśliciel polityczny

Źródło: Zasady nauki moralnej i politycznej (1792)

O ludziach, O demokracji, O wolności, O nauce

„Stosunek do Związku Radzieckiego jest w istocie rzeczy kamieniem probierczym wierności dla interesów klasy robotniczej, wierności dla socjalizmu, każdego działacza ruchu robotniczego, każdej organizacji robotniczej.”

Georgi Dymitrow (1882–1949) polityk bułgarski

słowa z 1947.
Źródło: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1939–1956. Podręcznik dla szkół średnich, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 1998, ISBN 837195090X, s. 176.

O historii

„Jestem zdeterminowany, żeby podróżować przez życie w pierwszej klasie.”

Noël Coward (1899–1973) aktor brytyjski

O życiu, O podróżowaniu

„Języki nordyckie rozróżniają cztery stopnie obcości. Pierwszy to cudzoziemiec, albo „utlänning”, obcy, którego uznajemy za człowieka, ale z innego miasta lub kraju. Drugi to framling – Demostenes po prostu odrzucił akcent z nordyckiego „främling”. To obcy, którego uznajemy za człowieka, ale z innego świata. Trzecim jest ramen, obcy uznawany za człowieka, lecz innego gatunku. Wreszcie czwarty, prawdziwie obcy, varelse. W tej klasie mieszczą się wszystkie zwierzęta, gdyż kontakt z nimi jest niemożliwy. Żyją, ale nie potrafimy odgadnąć celów, jakie skłaniają je do działania. Mogą być inteligentne, mogą być świadome, ale my nie potrafimy się o tym przekonać.”

Orson Scott Card Saga Endera

Saga Endera, Mówca Umarłych

O zwierzętach

„Zarówno zasada nieograniczonej i wolnej konkurencji, którą głoszą tak zwani liberałowie, jak i głoszone przez marksistów tezy o walce klas społecznych są najzupełniej sprzeczne tak z nauką chrześcijańską, jak i z samą ludzką naturą.”

Jan XXIII (1881–1963) papież

Encyklika Mater et Magistra

O naturze, O nauce, O walce

„To światowej klasy artysta, pozbawiony kompleksów, że pracuje dla dzieci. Przeciwnie, uczynił z tego swój wielki atut. A spoczywa na nim wielka odpowiedzialność - ktoś taki jak Andrzej wykonuje pracę u podstaw, kształtuje przyszłego widza, człowieka.”

Wiktor Zborowski (1951) aktor polski

Wiktor Zborowski o Andrzeju Maleszce, źródło: Beata Kęczkowska, "Mistrz i Małgorzata", Michaił Bułhakow (audiobook z serii "Mistrzowie Słowa", biblioteka gazety wyborczej), Warszawa 2012, s. 12.

O dzieciach

„Początki w zawodzie przypadły na czasy, kiedy wśród bohaterek ekranowych dominowały kobiety z brytyjskiej klasy pracującej. Z moim typem fizycznym jawiłam się producentom i reżyserom… zbyt egzotycznie. Niemniej nakręciłam kilka filmów, angażowana do ról takich właśnie nietypowych kobiet.”

Jane Seymour (1951) aktorka brytyjska

Źródło: Zbigniew K. Rogowski, W cztery oczy z Jane Seymour http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61157, „Przekrój”, nr 28/2611, 9 lipca 1995, s. 10–13.

O kobietach

„Niegrzeszący przesadną inteligencją i bystrością Bierut, niemający własnego zaplecza w partii, lecz cieszący się zaufaniem Kremla (był sowieckim agentem od końca lat 20.), nadawał się wręcz idealnie na marionetkę, którą można było zręcznie sterować. O ile Berman i Minc posiadali wyższe wykształcenie, a nawet doktoraty, władali też obcymi językami, o tyle Bierut zakończył edukację na piątej klasie szkoły podstawowej, nie kończąc jej zresztą.”

Bolesław Bierut (1892–1956) polski polityk komunistyczny

O Bolesławie Bierucie Źródło: Bogdan Musiał, Moskwa wybiera Bermana http://www.rp.pl/artykul/292965.html, „Rzeczpospolita”, 18 kwietnia 2009.

O wykształceniz, O zaufaniu, O inteligencji

„W zaraniu dziejów społeczeństwa amerykańskiego główne wyznania charakteryzowały się rytuałem i liturgią o wyjątkowej prostocie. Wiadomo jednak, że z upływem czasu wyznania te przyswajały sobie stopniowo elementy „widowiskowe”, które najpierw odrzuciły. Ogólnie można stwierdzić, że proces ten następował w miarę wzrostu zamożności i wygód – życiowych wyznawców. Nic więc dziwnego, że tendencja do rytualizacji najpełniejszy swój wyraz znalazła wśród klas o najwyższym poziomie bogactwa i prestiżu społecznego.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O czasie, O bogactwie

„W każdej społeczności, w której istnieje własność prywatna, dla zachowania równowagi ducha trzeba posiadać przynajmniej tyle co inni, których uważa się za równych sobie, posiadanie zaś nieco większej ilości dóbr jest niezwykle pożądane. Lecz gdy tylko ktoś zdobywa więcej i przyzwyczaja się do nowego, wyższego poziomu zamożności, nowo uzyskany standard przestaje go cieszyć bardziej niż poprzedni, niższy. Zawsze więc występuje tendencja do traktowania obecnego poziomu zamożności jako punktu wyjścia do powiększania stanu posiadania. Wprowadza to z kolei coraz to nowe standardy i potrzebę równania do grup coraz to wyżej stojących pod względem zamożności. Upragnionym celem jest tu osiągnięcie poziomu bogactwa, który stawiałby daną jednostkę wyżej od reszty społeczności. Dopóki wynik porównań jest niekorzystny, normalny, zdrowy człowiek żyje w nieustannym niezadowoleniu ze swego losu; gdy zaś osiągnie poziom, który można by nazwać przeciętnym dla danej społeczności lub klasy, to nieustanne niezadowolenie ustąpi miejsca niestrudzonym wysiłkom, aby powiększyć różnicę między swoim stanem posiadania a owym poziomem przeciętnym. Rezultat tych porównań nigdy nie jest tak korzystny, aby człowiek nie pragnął jeszcze bardziej zdystansować tych, z którymi rywalizuje w walce o pozycję majątkową.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O losie, O zachowaniu, O wysiłku, O walce

„To brzmi katastrofalnie, on obnaża swój brak klasy do cna!”

Włodzimierz Cimoszewicz (1950) polski polityk, premier RP

o wypowiedzi Grzegorza Napieralskiego po wyborach parlamentarnych w 2011, w której stwierdził, że przegrała drużyna. Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75478,10586361,Jak_konczy_Napieralski.html, 4 listopada 2011.

„W skład zawodów pieniężnych wpływających na utrwalenie temperamentu łupieżczego wchodzą zawody związane bezpośrednio z posiadaniem własności – czyli stanowiące właściwe zajęcia klasy próżniaczej – oraz pomocnicze funkcje łączące się z przywłaszczaniem i gromadzeniem majątku. Chodzi tu o osoby związane z posiadaniem przedsiębiorstw zaangażowanych w walkę konkurencyjną – zwłaszcza zaś o tak podstawowy element zarządzania gospodarką jak operacje finansowe. Można do tej kategorii zaliczyć również większość zawodów powiązanych z handlem. Najdoskonalszym wcieleniem człowieka uprawiającego zawód „pieniężny” jest „kapitan przemysłu”. Jest to człowiek raczej sprytny niż pomysłowy, a jego pozycja ma raczej charakter finansowy niż produkcyjny. Zarządza on przemysłem w sposób dowolny. Pieczę nad technicznymi szczegółami produkcji i organizacji przemysłu zleca podwładnym o mniej „praktycznym” umyśle – ludziom posiadającym instynkt pracy, a nie takim, którzy posiadają zdolności administracyjne. Jeśli chodzi o kształtowanie natury ludzkiej poprzez wychowywanie i selekcję, ogół zawodów „nieekonomicznych” należy zaliczyć do tej samej kategorii, co zawody pieniężne. Taki właśnie charakter ma zawód polityka, duchownego i wojskowego.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O charakterze, O naturze, O walce

„Moje miejsce na złe i dobre jest z polską klasą robotniczą, a nie w emigracyjnym Londynie.”

Kazimierz Pużak (1883–1950) polski polityk, działacz PPS-u

w 1944 r., gdy prezydent Raczkiewicz chciał go nominować na swojego następcę i tym samym uchronić przed represjami sowieckimi. Źródło: Remigiusz Okraska, Kazimierz Pużak, polskieradio.pl, 11 sierpnia 2008 http://www.polskieradio.pl/39/247/Artykul/185587,-Kazimierz-Puzak

„Przyczyny tragedii poznańskiej i głębokiego niezadowolenia całej klasy robotniczej tkwią u nas w kierownictwie partii, w rządzie. Materiał palny zbierał się całe lata. Sześcioletni plan gospodarczy, reklamowany w przeszłości z wielkim rozmachem, jako nowy etap wysokiego wzrostu stopy życiowej, zawiódł nadzieje szerokich mas pracujących. Żonglerka cyframi, która wykazała 27-procentową zwyżkę płac realnych w sześciolatce, nie udała się. Rozdrażniła tylko bardziej ludzi. Trzeba było wycofać się z pozycji zajętej przez kiepskich statystyków.”

Władysław Gomułka (1905–1982) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

przemówienie na VIII Plenum KC PZPR, 21 października 1956. Źródło: Filip Czekała, Miasto spłynęło krwią. Władza ludowa litości nie miała, tvn24.pl http://www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/miasto-splynelo-krwia-wladza-ludowa-litosci-nie-miala,45,1020, 27 czerwca 2016

O ludziach, O czekaniu, O przeszłości

„Wypada podkreślić zdecydowanie klasowy charakter zbrodni, popełnionej w Managui. Na ogół widzi się jedynie zabójstwo patrioty, jakim był partyzant [Augusto] Sandino, nie dostrzega się zaś zabójstwa przedstawiciela klas wyzyskiwanych i uciśnionych, jakim był robotnik Sandino.”

Carlos Fonseca (1936–1976)

słowa z 1951, o śmierci Augusto Sandino.
Źródło: Zbigniew Marcin Kowalewski, Guerilla latyno-amerykańska, op. cit., s. 51.

O śmierci, O charakterze

„Prowadząc tę debatę na temat ordynacji, niestety, muszę z przykrością stwierdzić, a w zasadzie stwierdzam, że chyba miałam do czynienia z klasą próżniaczą w wykonaniu właśnie przedstawicieli Platformy Obywatelskiej. Niestety, to nie były pytania merytoryczne, to nie były pytania przygotowane, to były tylko oświadczenia obrażające, uwłaczające.”

Genowefa Wiśniowska (1949) polska działaczka polityczna, psycholog

o zachowaniu posłów podczas debaty sejmowej.

O zachowaniu, Pytanie

„Mówią nam, że żyjemy w wolnej republice, że nasze instytucje są demokratyczne, że jesteśmy wolnym narodem, który rządzi się sam (…). To już zbyt wiele dla mnie, nawet jeśli to żart (…).
Na przestrzeni dziejów prowadzono wojny w celu podboju i grabieży (…). A to jest wojna w pigułce. Wojny zawsze wywołuje klasa panów; bitwy zawsze stacza klasa ciemiężonych.”

Eugene Debs (1855–1926)

mowa wygłoszona na procesie przed Sądem Najwyższym w 1918, Debs został aresztowany za naruszenie Ustawy o szpiegostwie, bowiem wśród jego słuchaczy byli młodzi ludzie w wieku poborowym, a więc jego przemówienie mogło „utrudniać rekrutację lub werbunek do armii”.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 474.

O wojnie, O ludziach, O historii, O wieku

„Zło wojny wydaje się rzeczą niewątpliwą, rzeczą zbyt oczywistą, by należało podejmować trud przekonywania o tym innych. (…) A przecież obrońcy pokoju zmuszeni są wciąż do poszukiwania nowych środków perswazji, do przytaczania nowych dowodów, zobowiązani do największej czujności wobec klas panujących mijającego ustroju, którym do przetrwania wojna jest potrzebna.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Źródło: O pokoju, „Życie Literackie” nr 1, 4 lutego 1951, s. 2 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14092.

O życiu, O wojnie, O pokoju, O poszukiwaniu

„Marksizm-leninizm, jest prawdopodobnie najbogatszym zbiorem zabobonów, jaki kiedykolwiek utworzono. Jego wyznawcy są typową sektą z typowym guru. Ich poglądy, a mianowicie marksizm, zawierają między innymi tak zwany naukowy światopogląd, materializm dialektyczny, scjentyzm, historiozofię, ekonomizm, zabobonną teorię klas, wiarę w postęp, aby tylko te gusła wymienić.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

pod hasłem „marksizm”.
Sto zabobonów
Źródło: s. 77

O wierze

„W praktyce nie ma dziś innego nacjonalizmu, jak tylko kierowany przez Niemcy – faszystowski: antyrobotniczy – bo odbiera klasie robotniczej wszystkie narzędzia jej społecznego wyzwolenia, antydemokratyczny – bo dąży do ustanowienia partyjnej dyktatury, i antypokojowy – bo musi nieuchronnie doprowadzić do wojny z „bolszewizmem.””

Kazimierz Zakrzewski (1900–1941)

Źródło: Czy „narodowcy” są faszystami?, „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936. http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/

O wojnie

„[Polska Partia Socjalistyczna] w imię i z punktu widzenia socjalizmu powiązała interesy społeczno-polityczne i narodowe proletariatu Polski, wytworzyła syntezę tych interesów, w której miejsce właściwe zajęły dążenia proletariatu jako klasy ekonomicznie wyzyskiwanej, społecznie upośledzonej, jak i potrzeby polityczno-narodowe proletariatu, jako klasy rewolucyjnej w narodzie ujarzmionym, w kraju podległym obcemu panowaniu.”

Feliks Perl (1871–1927)

uzasadniając w 1907, dlaczego tylko PPS – Frakcja Rewolucyjna jest prawdziwą spadkobierczynią tradycji PPS. Źródło: Kamil Piskała, Myśl i sumienie Partii, nowyobywatel.pl, 23 stycznia 2013 http://nowyobywatel.pl/2013/01/23/mysl-i-sumienie-partii-2/

O myślach, O myśleniu

„Rozmawiałem ze Stalinem w czasie swego ostatniego pobytu w Moskwie. Tow. Stalin powiedział wtedy, że jak wynika z doświadczeń i jak uczą klasycy marksizmu-leninizmu, nie istnieje jedna tylko droga, wiodąca przez Sowiety i dyktaturę proletariatu, lecz w określonych układach może istnieć także inna droga (…) i to właśnie teraz – po klęsce Niemiec hitlerowskich, po drugiej wojnie światowej, która z jednej strony kosztowała tyle ofiar, a z drugiej strony zdemaskowała w tak wielu krajach klasę rządzącą – wzrosła świadomość szerokich mas ludowych. Przy takich historycznych okazjach objawia się wiele możliwości i dróg dla ruchu socjalistycznego. Dla przykładu przytoczył [Stalin] Jugosławię, Bułgarię, Polskę, a zwłaszcza nasz kraj, że tu właśnie możliwa jest szczególna droga do socjalizmu, która niekoniecznie musi prowadzić przez system radziecki i dyktaturę proletariatu, a może wieść innymi drogami (…).”

Klement Gottwald (1896–1953) prezydent Czechosłowacji

przytaczając na posiedzeniu KC KPCz rozmowę z Józefem Stalinem z 1945 (opublikowano ją dopiero w 1964).
Źródło: Jaroslav Opat, O novou demokracii 1945–1948, Praga 1966, s. 226–227., cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, op. cit., s. 156–157.

O wojnie, O demokracji, O czasie

„Chcemy, żeby to wolność była głównym ideałem lewicy, chcemy odbić ten termin prawicowcom. Uważamy też, że hasło: „Nic nie jest zbyt dobre dla klasy robotniczej”, to dobra odpowiedź dla tych, którzy chcą, by prawo dżungli i reguły niedoboru, do których zdążyliśmy się ostatnio przyzwyczaić, definiowały naszą przyszłość.”

Bhaskar Sunkara (1989)

Źródło: Katarzyna Wężyk, Prawie szturm na Pałac Zimowy, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 września 2013.

O wolności, O przyszłości

„Można, co jest być może jeszcze większą zasługą, wykazywać ogólną, a także konkretną troskę o kulturalny poziom gminu ułatwiając klasom niższym wyrobienie lepszych gustów i dbając o podniesienie poziomu ich życia duchowego. Nie powinno się jednakże zdradzać zbyt dokładnej wiedzy o materialnych warunkach życia gminu lub o jego sposobie myślenia, co mogłoby skierować wysiłki organizacji charytatywnych na drogę dążenia do celów gospodarczo użytecznych.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O myślach, O wiedzę, O wysiłku, O myśleniu

„Oznaką inteligencji najwyższej klasy jest zdolność do uznawania dwóch przeciwstawnych idei jednocześnie.”

Francis Scott Fitzgerald (1896–1940) amerykański pisarz

Źródło: Agnieszka Golec, Konflikt polityczny – myślenie i emocje. Raport z badania polskich polityków, Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2002, s. 30.

O inteligencji, O myślach, O myśleniu

„Zastanawiam się, kiedy ludzie przestaną mnie pytać, dlaczego robię tyle aluzji do seksu, tyle o nim mówię. Powiedzmy, że odpowiem tutaj, raz na zawsze: Bo się znam, bo lubię, a moja praktyczna przygoda z tematem zaczęła się w ósmej klasie podstawówki. Lubię mówić o rzeczach, na których się znam.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

Źródło: „Eksklusiv”, 2009

O ludziach, O seksie

„Klasa robotnicza Rosji, pod kierownictwem bolszewików, uczyniła próbę przebudowania życia tak, aby wykluczyć możliwość periodycznych ataków szału, przeżywanych przez ludzkość i założyć podwaliny wyższej kultury. Na tym polega sens rewolucji październikowej.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Moje życie (1929)
Źródło: s. 659

Sens

„Terroryzm rodził się i rodzi w umysłach wychowanych w dobrobycie, dobrze wykształconych, wywodzących się z klasy średniej teoretyków o poważnie zachwianej osobowości i silnie rozwiniętej skłonności do pobłażania samym sobie.”

Frederick Forsyth (1938) pisarz angielski

Źródło: Avenger

O osobowości

„Bo wam się wydaje, że jesteście z Czechami i Słowacją do serii, że wasza przestrzeń jest do czeskiej i słowackiej bardzo podobna, co jest nieprawdą, bo jeśli wasza przestrzeń jest do czegokolwiek podoba, to raczej do Rosji czy Ukrainy, ale wy myślicie, że do Czech i Słowacji, w czym utwierdzają was różne wspólne grupy, do których należycie: od Grupy Wyszehradzkiej, która i tak nie działa, do językowej grupy zachodniosłowiańskiej, stworzonej dla potrzeb akademickich badaczy, ale poprawiającej wam humor. (…) Wydaje się wam, że w Polsce jest jak tam, że w sumie może jest „u nas”, w Europie Środkowej, trochę biedniej i surowiej niż w Europie Zachodniej, ale nie aż tak znowu bardzo, że Polska wstaje z kolan i polska przestrzeń publiczna jest być może trochę odrapana, ale generalnie do przyjęcia. Nie zdajecie sobie sprawy, że żyjecie w postapokalipsie, w chaosie, w którym państwo zajmuje się wycinkami rzeczywistości, ale całą rzeczywistością zająć się nie jest w stanie. Bo je to przerasta. I fakt ten manifestuje się w waszej przestrzeni publicznej, tyle że to wypieracie.
A na wschodzie, na wschodzie znajduje się przestrzeń, do której nadal mentalnie przynależycie, ale z której od zawsze próbujecie się wyrwać, co jest – w sumie – i słuszne i ambitne. Ale wyrwano was stamtąd, wraz z granicami dopiero nieco ponad pół wieku temu i nadal macie w sobie mnóstwo wschodu, którym sami przecież gardzicie i którego sami nienawidzicie; ale wasz niby-zachodni kościół jest wschodni, bo więcej w nim bizantyńskiego przepychu niż zachodniej wstrzemięźliwej klasy, więcej w nim wrzeszczących przesądów i zabobonów, batiuszkowania tępego, stygmatyzowania wrzaskliwego niż rzetelnego dialogu i szacunku do bliźniego. Wasze niby-zachodnie urzędy, w których obowiązują zachodnie, niby, zasady, są tak naprawdę wschodnie, bo tylko małpują zachodnie rozwiązania, nie czując ich sensu, nie używając prawa w taki sposób, do jakiego zostało stworzone, olewając jego ducha, a manipulując literą. Wasze niby-zachodnie wartości: prawa człowieka czy akceptacja inności mają znaczenie tylko wtedy, gdy dotycząc was samych, i tak wam trzeba je tłumaczyć, bo inaczej ich nie pojmiecie.”

Ziemowit Szczerek (1978) polski pisarz i publicysta

Siódemka (2014)
Źródło: s. 54.

O myślach, O rzeczywostości, O wieku, O myśleniu

„Trwały i bezpieczny ustrój demokratyczny, ustrój, który nie rozpada się na zwalczające się wyznania doktrynalne i na wrogie klasy społeczne, musi być chętnie i swobodnie popierany przez co najmniej znaczną większość aktywnych politycznie obywateli.”

John Rawls (1921–2002)

Dziedzina polityczności i częściowy konsensus

„W pewnym sensie tę sytuację można by opisać twierdzeniem, że Bóg jest matematykiem bardzo wysokiej klasy i że przy tworzeniu wszechświata posłużył się najwyższą wiedzą matematyczną.”

Paul Adrien Maurice Dirac (1902–1984) fizyk angielski, noblista

Źródło: Scientific American

O Bogu, Sens

„Nie możemy mieć 30% obywateli 2-giej klasy. Musimy młodzież, która ma w przyszłości strzec demokracji i republiki, przyuczyć jednako patrzeć na wszystkich współobywateli.”

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

o rosnącej nienawiści do mniejszości narodowych w zdominowanym przez endecję ZHP.
Źródło: Nowe horyzonty harcerstwa. Listy do starszych harcerzy, Tarnów 1921, s. 7, cyt. za: Andrzej Friszke, Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.

O młodzieży, O błędach, O demokracji, O przyszłości

„Obecne protesty pokazują, że kończy się być może (…) sen o Ameryce jako o społeczeństwie szerokiej klasy średniej, do której każdy może się dostać dzięki swojej pracy. Być może taka Ameryka nigdy nie istniała, ale widzimy, jak kruszy się jej mit.”

Jakub Majmurek (1982)

Źródło: Oburzeni na Manhattanie, krytykapolityczna.pl, 4 października 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/MajmurekOburzeninaManhattanie/menuid-1.html

O snach

„Moja rodzina głęboko sprzeciwiała się szkole, która na długie godziny przykuwała dzieci do ławek w klasach.”

Margaret Mead (1901–1978) uczona amerykańska, antropolog

Źródło: Deborah G. Felder, 100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości, op. cit., s. 26.

O kobietach, O dzieciach, O rodzinie

„Piszę do Ciebie z wagonu drugiej klasy, pociąg stuka na torach, a ja cały pachnę Tobą.”

Magdalena Miecznicka (1977)

Kobieta taka jak Ty

„Powstanie przeżyłem w Warszawie, w Śródmieściu, a po klęsce przez obóz przejściowy w Pruszkowie, zostaliśmy wywiezieni pod Częstochowę. Miałem siedem lat, ale poszedłem od razu do czwartej klasy, bo taka akurat była. Już wtedy pisałem i czytałem płynnie. Uczyła mnie mama. Znałem też geografię Polski, oczywiście tej przedwojennej. Kiedy wróciliśmy do zrujnowanej Warszawy, nie poznałem miasta swojego dzieciństwa. W każdym razie, zaraz po powrocie poszedłem do szkoły, właśnie tu na Drewnianą, i od razu do piątej klasy. Skończyło się na tym, że przystępowałem do matury w wieku 15 lat. A wtedy mając 15 lat było się jeszcze dzieckiem.”

Stanisław Tym (1937) polski aktor, satyryk, felietonista

Źródło: Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Stanisław Tym, „Playboy” nr 2, 2007 http://wywiadowcy.pl/stanislaw-tym/

O dzieciach, O czytaniu, O wieku, O dzieciństwie

„Wielkim błędem Marii Tudor jest brak wyczucia, że świeżo awansowana angielska klasa średnia nie chce ponownego zwierzchnictwa Kościoła rzymskokatolickiego, który mocno stracił na popularności, ani doświadczania mistycznego wpływu Hiszpanii; kupcy nie godzą się na dalsze podporządkowanie handlowym konkurentom na rozkaz Madrytu, a także Flamandów będących pod hiszpańskim panowaniem. Nie rozumiejąc tego, królowa, która ma prawdziwie ojcowski temperament, przeciwstawia się popieranym przez lud poglądom, aby powrócić do źródeł chrześcijaństwa i uczynić z moralności polityczny ideał. Maria została jednak wychowana w rygorystycznym i nieprzejednanym katolicyzmie swojej matki, podczas gdy opinia publiczna, zarówno z przekonania, jak i w reakcji na to, co się dzieje, sprzyja coraz bardziej protestantyzmowi. Ludzie przypominają, że Edward VI, choć młody, korespondował z Kalwinem, i wytykają złą opinię papiestwa podejrzewanego o korupcję. Panujące w Anglii poglądy stoją w sprzeczności z radykalnymi przekonaniami królowej, a narzucane przez nią kary cielesne nie są akceptowane.”

Maria I Tudor (1516–1558) królowa Anglii

Źródło: Jean des Cars, Kobiety, które zawładnęły Europą. Najpotężniejsze królowe, wyd. Muza, Warszawa 2014, s. 47–48.

O kobietach, O ludziach, O karze, O błędach

„Jestem zdania, że orkiestracja stanowi część osobowości kompozytora w muzyce. Orkiestracja stanowi finalnie znaczą część tego, jak faktycznie brzmi ta muzyka. Melodie są melodiami, a ja zawsze mówię, że melodyjki może sobie każdy po prostu zagwizdać. Jednak tak naprawdę to, jak się opracuje te melodie, świadczy po pierwsze o klasie kompozytora, a po drugie o jego stylu.”

Bartosz Chajdecki (1980) polski kompozytor

Źródło: Adam Krysiński, Bartosz Chajdecki – wywiad rzeka z kompozytorem, soundtracks.pl, 7 maja 2010 http://soundtracks.pl/index.php?op=show&ID=1182

O muzyce, O osobowości

„Powiedzmy jasno: w ciągu ostatnich dwóch dekad powstała w Polsce nowa klasa społeczna, obwieszona szalikami i z nienawiścią w oczach, dobrze zorganizowana, wpływowa, poza skuteczną kontrolą. Drużyna, która ogrywa nas (pisząc „my”, mam na myśli naiwniaków, którzy, owszem, interesują się piłką, ale nie chcą za nią ginąć, którzy uznają, że ulice i podwórka nie mogą być areną walk na noże i maczety) z wirtuozerską wprost łatwością.”

Michał Olszewski (1977) polski dziennikarz i pisarz

o kibolach. Źródło: Rzecz w nienawiści, „Tygodnik Powszechny”, 5 maja 2011 http://tygodnik.onet.pl/30,0,61685,rzecz_wnienawisci,artykul.html

O myślach, O myśleniu

„W rzeczywistości bohaterowie są bohaterscy, ponieważ – pomimo swych słabości, a czasem właśnie dzięki nim – dokonują rzeczy wielkich. Gdyby byli doskonali, to nie znaleźliby się w tej ziemskiej klasie szkolnej.”

Benjamin Hoff (1946)

Te Prosiaczka
Źródło: Efekt Kłapouchego, s. 56

O rzeczywostości, O czasie

„Ciekawe rozważania, choć w terminach nieco zamaskowanych, o klasowym charakterze kultury narodowej znaleźć można także w Myślach nowoczesnego Polaka Romana Dmowskiego. Świetne to dziełko było spóźnioną próbą wtłoczenia w mętną polską świadomość narodową wyraźnej treści burżuazyjnej i antyszlacheckiej – literacko bodaj przeżycia fazy, której nigdy nie było w naszej rzeczywistości. Wiemy, jak szybko ta próba wykoleiła się w praktyce. Antagonizm mieszczańsko-szlachecki przeżył się w Polsce nie wiedzieć jak i kiedy, i Dmowski-polityk tworzyć musiał swe stronnictwo z obu pierwiastków, oblepiając je obficie, ku większej trwałości, błotkiem małomiasteczkowego kołtuństwa. Lecz Myśli nowoczesnego Polaka pozostały dokumentem pierwszorzędnej wartości. Rzadka w Polsce jasność i konsekwencja myślenia zmusza autora do uznania, że to, co pospolicie uchodzi za „charakter narodowy”, jest właściwie charakterem klasy panującej i ulega zmianie, gdy na czoło narodu wypycha się inna klasa społeczna. W sposób przekonywający wykazuje Dmowski, że tak zwany polski charakter narodowy jest charakterem szlachcica polskiego, ściśle zależnym od sposobu bytowania tej klasy. Typ szlachecki wciąż jeszcze nadaje ton polskiemu życiu kulturalnemu, przy czym snobizm młodszych kulturalnie żywiołów o wiele łatwiej przyswaja sobie cechy ujemne tego typu, niż jego zanikające zresztą w nowoczesnych warunkach życia cechy dodatnie.”

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Stefana Żeromskiego tragedia pomyłek, www.nowakrytyka.pl http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article446

O myślach, O charakterze, O rzeczywostości, O myśleniu

„Konsumpcja na pokaz dóbr najlepszej jakości jest sposobem zdobywania prestiżu przez przedstawiciela klasy próżniaczej. Im staje się bogatszy, tym trudniej mu samodzielnie podołać zadaniu i dać odpowiednie świadectwo swego dobrobytu. Zaczyna więc korzystać z pomocy przyjaciół i współzawodników, którym rozdaje wartościowe podarunki i dla których urządza kosztowne przyjęcia i zabawy. Zwyczaj rozdawania podarunków i urządzania uroczystości miał zapewne inną genezę, jednakże niezwykle wcześnie zaczął służyć owej naiwnej ostentacji i charakter ten zachował do dzisiaj. Jest ona racją istnienia tego obyczaju o bardzo długiej tradycji. Niezwykle kosztowne zabawy, takie jak potlacz lub wielkie przyjęcie, szczególnie dobrze pełnią tę funkcję: rywal staje się jednocześnie środkiem do osiągnięcia nad nim zwycięstwa; gość konsumuje w zastępstwie swego gospodarza, będąc jednocześnie świadkiem konsumowania nadmiaru dóbr, z którym sam gospodarz nie dał sobie rady, a jednocześnie ma okazję stwierdzić znakomite opanowanie przez gospodarza przepisów etykiety.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O zachowaniu, O charakterze, O pomocy

„Główną i prawdziwą przyczyną rewolucji jest obrzydliwy duch, ożywiający rząd przez całe to długie panowanie; duch oszustwa, podłości i korupcji, który osłabił i upodlił klasę średnią, pozbawił ją wszelkiej myśli politycznej, natchnął ją egoizmem tak nieinteligentnym, że ostatecznie całkowicie oderwała się od ludu, z którego się wywodzi, i pozostawiła go na pastwę rad tych wszystkich ludzi, którzy pod pretekstem przyjścia mu z pomocą w samotności, w jakiej go pozostawiono, napchali mu głowę fałszywymi ideami. Oto główna i głęboka przyczyna, cała reszta to przypadki.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

o Rewolucji lutowej 1848.
Dawny ustrój i rewolucja, Listy

O ludziach, O myślach, O samotności, O pomocy

„Teraz Kuba kreśli taką linię na piasku. Teraz my stoimy przed dylematem Pizarra z jednej strony stoją ci, którzy kochają lud, z drugiej ci, którzy go nienawidzą. Z każdą chwilą coraz wyraźniej linia oddziela dwie potężne siły społeczne, burżuazję i klasę robotniczą, siły, które z coraz większą jednością precyzują swoje stanowisko wobec postępującej rewolucji kubańskiej.”

Ernesto Guevara (1928–1967) rewolucjonista argentyński

O ludziach, O sile, Kochać się

„Ci, którzy znają Madryt, wiedzą, że pod pewnymi względami lud w tym mieście dorównywa klasom wyższym; zajmują go te same wypadki, podziela te same zdania, a dowcipy z wielkiego świata podawane z ust do ust krążą po ulicach. To samo stało się z przycinkami bywalców księgarni Morena.”

Jan Potocki (1761–1815) polski pisarz (tworzący w języku francuskim), podróżnik, polityk i historyk

Rękopis znaleziony w Saragossie

O ludziach

„Ludzie myślą, że jestem przewrażliwionym, mającym obsesję na punkcie seksu, neurastenikiem, który nie potrafi sobie znaleźć miejsca w życiu. A ja jestem zwyczajnym facetem. Typowym produktem klasy średniej.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

O ludziach, O seksie, O facetach, O myślach

„Każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciw władzy ludowej, niech będzie pewny, że mu tę rękę władza ludowa odrąbie, w interesie klasy robotniczej, w interesie chłopstwa pracującego i inteligencji, w interesie walki o podwyższenie stopy życiowej ludności, w interesie dalszej demokratyzacji naszego życia, w interesie naszej Ojczyzny.”

Józef Cyrankiewicz (1911–1989) polski polityk, premier PRL

Źródło: przemówienie radiowe po wydarzeniach poznańskich w czerwcu 1956 roku, 29 czerwca 1956 https://web.archive.org/web/20080510152923/http://www.polskaludowa.com/dzwiek/dzwiek_44-59.htm#Cyrankiewicz_Poznan_56 w Internetowym Muzeum Polski Ludowej

O inteligencji, O walce, O ojczyźnie

„Wprost ze szkoły, w jasnym gimnazjalnym palcie i granatowej czapce z palmami, dostałem się do więzienia. Sprawa nie była pospolita. Zrobiłem zbrojny zamach na inspektora gimnazjum i gospodarza klasy. Miałem rację, choć to nie usprawiedliwia mej reakcji. Wkrótce dokonałem fantastycznie głupiej – i dlatego się udała – ucieczki z więzienia i skoczyłem w wir awanturniczego życia i rewolucji.”

Sergiusz Piasecki (1901–1964) polski pisarz, oficer wywiadu

Źródło: Drogą pod ściankę (1937)

„W nowoczesnym, demokratycznym, kapitalistycznym państwie nie ma już szczególnej roli inteligencji. Nie ma tej potrzeby. Ludzie się definiują przez różne role, zawód, pozycję społeczną, status ekonomiczny, ale nie przez przynależność do inteligencji definiowanej jako klasa z misją moralną i patriotyczną. Jest takie słynne zdanie Bertolta Brechta: „Nieszczęśliwy ten kraj, w którym bohaterowie są potrzebni” – naprawdę lepiej żyć w kraju, który ich nie potrzebuje. Więc tak, żałuję, że praktycznie nie ma już inteligencji, ale rozumiem, że było to nie do uniknięcia.”

Timothy Garton Ash (1955)

Źródło: rozmowa Katarzyny Wężyk, Lepiej żyć w kraju, który nie potrzebuje bohaterów http://wyborcza.pl/magazyn/1,137863,15826445,Lepiej_zyc_w_kraju__ktory_nie_potrzebuje_bohaterow.html, wyborcza. pl, 18 kwietnia 2014.

O ludziach, O inteligencji

„Wprowadzenie form rytualnych w nauce nie tylko odpowiada zakorzenionemu w klasie próżniaczej poczuciu przyzwoitości, gdyż odwołuje się do archaicznej skłonności do widowiskowych efektów i antycznego symbolizmu. Co więcej, odpowiada to wzorcowi życia klasy próżniaczej, ponieważ zawiera w sobie w znacznej mierze element ostentacyjnej rozrzutności.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O nauce

„To był szok. Szczególnie dla mojej rodziny. Zresztą nie tylko dla mojej, bo właśnie wychodziłam za mąż. Przyszli teściowie z niepokojem patrzyli na to, że skandalizująca kobieta dostaje się do ich rodziny. A że byli to ludzie z wielką klasą, nie skomentowali tego. Było wokół tego tyle szumu, że żałowałam, iż zdecydowałam się na tę scenę. Choć Kardiogram nie epatował seksem i dziś nikt nie zwróciłby uwagi na taki kilkusekundowy epizodzik. Grałam żonę, która zdradza męża. Jest w swoim związku bardzo nieszczęśliwa i otwiera się dopiero przy kochanku. Trzeba było to jakoś pokazać, więc ten mój nagi biust był usprawiedliwionym zabiegiem artystycznym. Pamiętam, z jakim szacunkiem, wręcz pietyzmem podchodziła do kręcenia tej sceny ekipa. Reżyser powiedział: „Dziś mamy takie specjalne zdjęcia, wszyscy muszą wyjść, zostaje tylko operator.””

Anna Seniuk (1942) aktorka polska

To było niczym jakieś misterium – oczekiwanie w skupieniu, aż aktorka będzie gotowa, by wykazać się taką odwagą. jako pierwsza polska aktorka pokazała w filmie biust. Źródło: „Twój Styl”, 4 stycznia 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/26345

O kobietach, O ludziach, O seksie, O kochankach

„Ależ forma!!! Ależ skoki!!! Ależ klasa!!! Jak on to robi!!! Dlaczego się nie boi??? Niech państwo popatrzą jeszcze raz (w tym momencie realizator powtarza skok Hannawald): Jak pięknie faluje! Wspaniale… Szuka… szuka wiatru… a, to Sven Hannawald.”

Włodzimierz Szaranowicz (1949) polski dziennikarz sportowy

o Małyszu, Planica 2003.
Skoki narciarskie, Planica 2003

„Genealogia kadry zawodowej Wojska Polskiego wskazuje na jej powiązania z klasą robotniczą.”

Bronisław Misztal (1946)

Grupy rówieśnicze młodzieży
Źródło: s. 94

„Dlatego właśnie ludzie są tak bardzo przejęci pytaniem o to, co posiada umysł: jakiekolwiek proponowane poprawki granic „klasy posiadaczy umysłów” mają zasadnicze konsekwencje etyczne.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Natura umysłów

O ludziach, Pytanie

„Państwo powstało z potrzeby utrzymania w karbach przeciwieństw klasowych, a jednocześnie samo powstało wśród konfliktów tych klas, to z reguły jest ono państwem klasy najsilniejszej, ekonomicznie panującej, która przy jego pomocy staje się również klasą panującą politycznie i w ten sposób zdobywa nowe środki do ciemiężenia i wyzyskiwania klas uciskanych. Tak więc państwo starożytne było przede wszystkim państwem właścicieli niewolników do ciemiężenia niewolników, podobnie jak państwo feudalne było organem szlachty do ciemiężenia pańszczyźnianych i poddanych chłopów, a nowożytne państwo przedstawicielskie jest narzędziem wyzysku pracy najemnej przez kapitał. Bywają jednak w drodze wyjątku okresy, w których walczące ze sobą klasy są tak bliskie równowagi, że władza państwowa, jako pozorna pośredniczka, chwilowo uzyskuje pewną samodzielność w stosunku do nich. Tak było z monarchią absolutną XVII i XVIII wieku, utrzymującą równowagę między szlachtą a mieszczaństwem; tak było z bonapartyzmem Pierwszego, a zwłaszcza Drugiego Cesarstwa we Francji, który wykorzystywał proletariat przeciwko burżuazji, a burżuazję przeciwko proletariatowi. Najnowszym wydaniem tego rodzaju równowagi, w której panujący i poddani wyglądają jednakowo komicznie, jest nowe niemieckie państwo narodu bismarkowskiego: kapitaliści i robotnicy są tu utrzymywani w równowadze i równomiernie oszukiwani na rzecz podupadłych junkrów pruskich. Ponadto w większości znanych z historii państw prawa przyznawane obywatelom stopniuje się według majątku, przez co stwierdza się wyraźnie, że państwo jest organizacją klasy posiadającej dla obrony przed nieposiadającą. Tak było już w ateńskich i rzymskich klasach majątkowych. Tak było w średniowiecznym państwie feudalnym, gdzie wpływ polityczny był uzależniony od wielkości posiadanego gruntu. Tak ma się rzecz w cenzusach wyborczych nowożytnych państw przedstawicielskich. To polityczne uznanie różnic majątkowych bynajmniej nie jest jednak rzeczą istotną. Przeciwnie - oznacza ono niski stopień rozwoju państwowego. Najwyższa forma państwa, republika demokratyczna, która w naszych nowożytnych stosunkach społecznych staje się coraz bardziej nieuniknioną koniecznością oraz formą państwa, w której jedynie rozegrać się może ostateczna, decydująca walka pomiędzy proletariatem a burżuazją - republika demokratyczna nie zna oficjalnie różnic własnościowych. Bogactwo sprawuje w niej władzę pośrednio, ale za to tym pewniej. Z jednej strony, wprost w postaci korupcji urzędników, czego przykładem klasycznym jest Ameryka, z drugiej zaś - w postaci sojuszu między rządem a giełdą. Jest on tym łatwiej urzeczywistniany, im bardziej rosną długi państwowe i im bardziej towarzystwa akcyjne koncentrują w swych rękach nie tylko transport, lecz i samą produkcję, znajdując znów swój punkt oparcia w giełdzie. Uderzający pod tym względem przykład oprócz Ameryki stanowi najnowsza Republika Francuska, a poczciwa Szwajcaria odznaczyła się również na tym polu. Ze jednak dla tego braterskiego sojuszu rządu z giełdą niekoniecznie potrzebna jest republika demokratyczna, tego dowodzi oprócz Anglii nowe państwo niemieckie, gdzie nie wiadomo kogo wyżej wyniosło głosowanie powszechne - Bismarcka czy Bleichrodera. I wreszcie klasa posiadająca panuje bezpośrednio przy pomocy powszechnego prawa głosowania. Dopóki klasa uciskana, a więc w naszym wypadku proletariat, jeszcze nie dojrzała do wyzwolenia się własnymi siłami, będzie ona w większości swej uznawała istniejący ustrój społeczny za jedynie możliwy i pod względem politycznym będzie się wlokła w ogonie klasy kapitalistów, będzie jej skrajnie lewym skrzydłem (…).”

Fryderyk Engels (1820–1895) niemiecki filozof i rewolucjonista

Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa (1884)

O historii, O sile, O wieku, O pomocy

„Z chwilą, gdy transakcje pieniężne zostają sprowadzone do czystej rutyny, można obyć się bez kapitanów przemysłu. Nie potrzeba chyba mówić, że zakończenie tego procesu należy jeszcze do dalekiej przyszłości. Ulepszenia nowoczesnych instytucji faworyzujące finansową stronę interesów powodują zastępowanie kapitanów przemysłu przez „bezduszne” spółki akcyjne, przez co podstawowa funkcja klasy próżniaczej – posiadanie własności – staje się zbędna.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O przyszłości

„W klasie pani kazała nam wyjąć zeszyty i przepisywać z tablicy zadania do rozwiązania w domu. Bardzo mnie to zmartwiło, szczególnie jak pomyślałem o tacie, bo kiedy wraca z biura, jest zmęczony i nie ma ochoty na robienie zadań z arytmetyki.”

René Goscinny książka Mikołajek i inne chłopaki

Mikołajek i inne chłopaki

O domu

„Dopóki na kuli ziemskiej istnieje imperializm, państwo klasy robotniczej nie może uniknąć zagrożenia agresją imperialistyczną. Tylko przy istnieniu zdolnej do samoobrony siły obronnej kraju można obronić suwerenność narodu przed napaścią imperialistów i zachować zdobycze rewolucji i budownictwa.”

Kim Ir Sen (1912–1994)

Źródło: Z okazji 30 rocznicy utworzenia Partii Pracy Korei Referat na jubileuszowym posiedzeniu poświęconym 30-leciu Partii Pracy Korei 9 października 1975 roku

O zachowaniu, O sile

„Aktorstwo to zawód piękny, ale i diabelski. Jeżeli traktuje się go poważnie, nie sposób ustrzec się też jego toksyczności. Permanentny ekshibicjonizm psychofizyczny, „gmeranie” we własnych i cudzych duszach, wywołują różnego rodzaju zawirowania i stany co najmniej dziwne. Stałe stresy, wielomiesięczne przestoje, kiedy ma się poczucie odrzucenia, wszędobylska trema, brak stabilizacji materialnej i do tego czasem publiczne, złośliwe opluwanie przez krytykę, wszystko to powoduje, że często ma się dość. Jeżeli panienka z Wrocławia, zamiast merytorycznie ocenić jakość muzycznego przedstawienia, złośliwie wypomina wykonawcom siwe włosy, to chyba najlepiej świadczy o jej klasie. W każdym razie zraziła mnie do ukochanego Wrocławia. Chęć skandalizującego „zaistnienia” to stały grzech naszych adwersarzy.”

Marian Opania (1943) aktor polski

Źródło: „Rzeczpospolita”, 24 grudnia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pieknyi.htm

O duszy, O czasie

„Zmiany w produkcji wymagają wprowadzenia zmian w systemie zawłaszczania, a klasy posiadające są zainteresowane w takiej adaptacji instytucji pieniężnych, aby osiągać największe efekty w zawłaszczaniu prywatnego zysku, co jest zresztą zgodne z całym procesem przemysłowym, w wyniku którego ten zysk powstaje. Na tym właśnie polega mniej lub bardziej wyraźna rola kierownicza klasy próżniaczej w rozwoju instytucji w takim kierunku, który by służył celom pieniężnym, kształtującym życie ekonomiczne klasy próżniaczej.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu

„W Polsce tematu nierówności społecznych się wstydzimy. W okresie 25 lat reform rynkowych problematyka koncentracji bogactwa i faktycznych różnic w dochodach jest na marginesie zainteresowań badaczy i elit.(…) Unikanie tematu to szczególna sytuacja, ale zrozumiała. Z licznych sondaży wiadomo, że Polacy są za większą równością w polityce dochodowej i społecznej. Łatwiej o akceptację władzy i ogólnego kierunku zmian, jeśli klasy niższe nie znają skali dystansu, jaki dzieli je od klas wyższych. O taką akceptację byłoby trudniej, gdyby powszechnie wiedziano, że porównanie wynagrodzeń dyrektorów dużych firm z zarobkami szeregowych pracowników wskazuje na rozpiętości w skali 1:300.”

Krzysztof Jasiecki (1960)

Źródło: rozmowa Grzegorza Sroczyńskiego, Co siedzi w głowie polskiego bogacza, „Gazeta Wyborcza”, 24–26 grudnia 2013.

O bogactwie

„Fundamentalizm jest największym oszustwem, stwarza bowiem złudzenie, że może nam tu i teraz zapewnić nieomylne poznanie, ogarnięcie absolutu, nieskończoności, metafizyki, do których dążymy, ale których sami nigdy nie osiągniemy. Fundamentalistyczni przywódcy, papieże, prorocy, guru nie są na ogół tak naiwni, by nie wiedzieć, że nie mogą rozporządzać absolutem; przypuszczalnie sami mają czasem wątpliwości, czy on w ogóle istnieje; albo też są wystarczająco cyniczni, aby uważać go za iluzję, za „opium dla ludu”. Ale wskutek opętania, odurzenia władzą i przekonania, że „pociechę przynosi jedynie absolut”, absolutyzują rzeczy względne, czynią naród, partię albo rasę, Kościół albo wyznanie, zysk albo klasę – bezwarunkową, najwyższą wartością, której należy się nieograniczone uwielbienie i ubóstwienie, podają pół – lub ćwierćprawdy za niezbitą prawdę o zbawieniu, za dogmat, ogłaszają jakiś dokument Pismem Świętym. Zauważmy: systemy fundamentalistyczne nie mogą obejść się bez dogmatów i pism, stanowią one bowiem dla władców szczególny probierz wierności. Ludzi bardziej można przywiązać do słowa pisanego niż mówionego, wykazać ich aberracje, udowodnić im herezję.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 17, 18

O ludziach, O oszustwie, O czasie

„Socjalizm afrykański nie odniósł „korzyści” z rewolucji agrarnej czy przemysłowej. Nie zrodziły go nawet konflikty „klasowe” społeczeństwa. Wątpię nawet, aby w jakimś afrykańskim języku istniał odpowiednik słowa „klasa”, ponieważ idea „klas” czy „kast” obca jest społeczeństwom afrykańskim.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Ujamaa – An African Socialism (1962)

„Polski model [nowoczesności] opiera się na inteligencji – klasie, która buduje państwo i kulturę. I Niemcy, i Sowieci to rozumieli i chcieli zniszczyć polską inteligencję. Mówili o tym wprost. Część masowego zabijania można w jakiejś mierze tłumaczyć tym rozumowaniem.”

Timothy Snyder (1969) amerykański historyk

Źródło: wywiad Adama Leszczyńskiego, Mord bez granic, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011.

O inteligencji

„Kaczyński jest uczniem Stanisława Ehrlicha, teoretyka prawa, który w pierwszym okresie PRL był bardzo mocno związany z nurtem stalinowskim. Ehrlich uważał, że klasa robotniczo-chłopska musi tworzyć polityczny ośrodek decyzyjny niezależny od państwa. Echa tej myśli powtarzały się potem przez lata w wypowiedziach Kaczyńskiego i w przygotowanym przez PiS w 2011 roku „raporcie o stanie państwa.””

Andrzej Zoll (1943) polski prawnik, rzecznik praw obywatelskich

Zawsze marzył, by ustawić się poza strukturą państwa. Źródło: Andrzej Zoll: Nie rozumiem Kaczyńskiego. Obywatel został sam http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/andrzej-zoll-nie-rozumiem-kaczynskiego-obywatel-zostal-sam/8p01wz1, onet.pl, 26 stycznia 2017.

O myślach, O myśleniu

„Pomoc, której kapitaliści użyczają klasie robotniczej, należy uważać za ustępstwo wydarte egoizmowi przez postęp ludzkości, a nie za akcję płynącą z miłości chrześcijańskiej.”

Adam Mickiewicz (1798–1855) polski poeta

Źródło: „Trybuna Ludów” nr 41, 25 kwietnia 1849, za: Osiedla robotnicze, www.lewicowo.pl http://www.http://lewicowo.pl/osiedla-robotnicze/

O ludziach, O pomocy, O egoiźmie

„To smutne, że Polacy jeszcze kilka dekad temu inspirowali cały świat ideowym nastawianiem do polityki, poważnym traktowaniem ludzi, dziś dorobili się tak bardzo postideowej klasy politycznej.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Skreślę wszystkich, krytykapolityczna.pl, 17 czerwca 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/KrytykaPolitycznawmediach/SierakowskiSkreslewszystkich/menuid-47.html

O ludziach, O świecie

„Najbliżej nam - jeżeli chodzi o program, nie mówię o klasie przywódczej - do LPR; niewątpliwie, jeśli chodzi o program, to również do PiS-u, chociaż nie chciałbym się wypowiadać na temat klasy przywódczej tej partii. To na pewno te dwa stronnictwa, które z nami tworzyłyby triadę, trójcę, zdolną - w moim przekonaniu - do naprawienia Rzeczypospolitej.”

Gabriel Janowski (1947) polityk polski

Źródło: Janowski: Ruch Patriotyczny chce 26% poparcia w wyborach, wp.pl, 23 maja 2005 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Janowski-Ruch-Patriotyczny-chce-26-poparcia-w-wyborach,wid,7262725,wiadomosc.html

„Nowe państwo socjalistyczne rozbuduje swój aparat biurokratyczny i stanie się w ten sposób władzą nie dla mas, ale ponad masami, będzie to zatem nowa odmiana ustroju wyzysku, która powoła do życia nowe klasy i stworzy nową nierówność społeczną.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

„Dziś po prostu trudno uwierzyć, że światek Połanieckich nie jest satyrą, lecz apologią i drogowskazem. A przecież tak było. „Nie zdarzyło nam się spotkać powieści współczesnej… rozumniejszej, zdrowszej, lepszej, jak Rodzina Połanieckich” – pisał ówczesny koryfeusz krytyki, Stanisław Tarnowski. A obdarzył Sienkiewicz burżuazyjną Warszawkę tą ewangelią rozumu, zdrowia i moralności w dziesięć lat po Ogniem i mieczem. Bo wbrew temu, czego się później próbowano w Trylogii doszukać, co może nawet istotnie, niezależnie od intencji autora, znaleziono, była ona pisana dla tychże Połanieckich. Konterfekty rycerskich przodków wielce tu były potrzebne, aby robieniu w perkalikach i spekulacjom giełdowym nadać godność posłannictwa narodowego, w odróżnieniu od takich samych spekulacji i perkalików niemieckich czy żydowskich. Połanieccy istnieją wszędzie, w każdym narodzie, w każdej klasie, w każdym czasie, jako „obszar gnuśności zalany odmętem”. Rozpaczliwa nizina upadku i marazmu zaczyna się tam, gdzie połaniecczyzna przoduje narodowi jako arbiter jego kultury – pojęć i ideałów, wzór cnót obywatelskich i patriotycznej zasługi.”

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

o Rodzinie Połanieckich.

O rodzinie, O czasie

„Największą radość daje zapewne nie posiadanie rzeczy materialnych, lecz posiadanie istot żywych. W społeczeństwie patriarchalnym nawet „najbardziej mierny mężczyzna z najbiedniejszej klasy” mógł mienić się posiadaczem – wobec żony, dzieci, zwierząt, względem których władza jego była absolutna.”

Erich Fromm książka Mieć czy być?

Mieć czy być? (1976)

O dzieciach, O zwierzętach, Radość

„Byłem zaledwie w szóstej klasie, nie powinny mnie dręczyć tego typu uczucia.”

James Patrick Kelly (1951) pisarz science fiction i fantasy

10.16 do jednego

O emocjach

„Oglądałem wszystko, najchętniej krwawe kino klasy B. Nagle w ręce wpadła mi kaseta z filmem Briana de Palmy Człowiek z blizną. Obejrzałem go kilka razy i już wiedziałem, jak zrobić własny film.”

Quentin Tarantino (1963) amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

„W obliczu faktów, że człowiek współczesny żyje gorzej niż jaskiniowiec, a jego zdolność wytwórcza jest tysiąc razy większa niż jaskiniowca, jeden tylko jedyny wniosek jest możliwy: klasa kapitalistyczna źle rządzi, (…) [rządzi] karygodnie i samolubnie.”

Jack London (1876–1916) pisarz amerykański

Żelazna stopa
Źródło: s. 64.

„Z punktu widzenia Biblii jestem przekonany, że ateista to ten, który nie kocha, który rzeczywiście neguje istnienie Boga. Mam towarzyszy, którzy twierdzą, że nie wierzą, że nie mają wiary, ale przeżywają w życiu miłość. A oddanie, zdolność do poświęcenia się przez 20 lat sprawie biednych w dniu sądu ostatecznego zostanie na pewno uznane za prawdziwą wiarę. I znam innych, którzy w imię Boga na pograniczu kraju podrzynają gardła wieśniakom, aby wywołać ogólną panikę. Są w naszym kraju panowie, którzy z imieniem Boga na ustach przestają inwestować, aby wywołać kryzys gospodarczy w kraju, wywożą swoje dolary, mówiąc, że te rewolucja marksistowska, ateistyczna i w imię Boga przynoszą szkodę swemu narodowi. Inni w imię Boga uważają się za powołanych, aby być klasą panującą i wierzą, że Bóg ich wybrał, bo są wyżsi, a inni muszą im służyć. Taka jest ich wiara i taki jest ich Bóg na miarę przywilejów i interesów.”

Fernando Cardenal (1934–2016)

Źródło: Teófilo Cabestrero, U źródeł... http://www.ocm.republika.pl/4/1_5.html, op. cit.

O miłości, O Bogu, O wierze, Kochać się

„Żadna akademia majowa czy październikowa nie odbyła się bez mojego udziału. Po powiecie wozili mnie jako sławnego pianistę. W klasie maturalnej przyjechałem do Warszawy do prof. Pawła Lewieckiego, który oznajmił, że niewiele umiem i muszę uczyć się grać od początku. Ta ekspertyza była ciosem dla mojego ojca.”

Bogusław Kaczyński (1942–2016) polski dziennikarz i krytyk muzyczny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 29 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jmcal.htm

„Tak długo, jak istnieje system społeczny oparty na zróżnicowaniu społecznym, a klasa próżniacza ma przed sobą inne możliwości wyładowania nieprodukcyjnej aktywności niż oczywiste zabijanie czasu w bezcelowej i marnotrawnej fatydze – nie można oczekiwać jakiegokolwiek znaczniejszego odstępstwa od obowiązującego modelu życia „na poziomie.””

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O czasie

„Klasa próżniacza utrzymuje konserwatyzm klas niższych pozbawiając je, o ile to tylko możliwe, środków do życia, obniżając w ten sposób rozmiary ich konsumpcji i co za tym idzie – energię, tak dalece, że stają się one niezdolne do nauczenia się bądź przyjęcia nowego sposobu myślenia. Akumulacja bogactwa na jednym krańcu skali zamożności powoduje brak odpowiednich środków na jej drugim krańcu.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O myślach, O bogactwie, O myśleniu

„Gdyby wszyscy rywalizowali ze wszystkimi, w jednej wielkiej kategorii open, nie obchodziłoby nas, czy jakaś sztangistka nie chowa pod kostiumem sztangisty. Niestety, niewygodnym skutkiem ubocznym byłby dążący do zera odsetek kobiet dopuszczonych do zawodów sportowych – panie przecież, z góry przepraszam za wulgarną dosadność, wypadają gorzej w niemal każdej konkurencji, co czasem widać gołym okiem na boisku (patrz gry zespołowe), a czasem na tablicy wyników (patrz tam, gdzie klasę zawodnika odmierzamy w metrach, minutach, kilogramach). Ba, najwybitniejsze sportsmenki z trudem dorównują przeciętnym sportowcom. Na szczęście dla naszych żon, matek, sióstr i kochanek wprowadziliśmy parytety, po dżentelmeńsku zapraszamy je na niemal wszystkie igrzyska i bez wypominania czegokolwiek rozdajemy te same medale za osiągnięcia, które po prawdzie na medale nie zasługują.”

Rafał Stec (1976) polski dziennikarz sportowy

Źródło: Sport tylko dla prawdziwych kobiet, sport.pl http://www.sport.pl/lekkoatletyka/1,84753,6956870,Rafal_Stec__Sport_tylko_dla_prawdziwych_kobiet.html

O kobietach, O szczęściu, O matce, O kochankach

„Cofaliśmy się przez ostatnie 30 lat. Bogaci biznesmeni tacy jak ja, nie stwarzają miejsc pracy. One są raczej konsekwencją systemu ekonomicznego w którym pętla sprzężenia zwrotnego była pobudzana przez konsumentów z klasy średniej – a kiedy oni mają się świetnie, biznesy rosną, zwiększają zatrudnienie i przynoszą zysk właścicielom. Dlatego opodatkowanie bogatych, by finansować inwestycje, przynosi korzyści wszystkim. To wielki interes zarówno dla klasy średniej, jak i dla bogatych.”

Nick Hanauer (1959)

We’ve had it backward for the last 30 years. Rich businesspeople like me don’t create jobs. Rather they are a consequence of an ecosystemic feedback loop animated by middle-class consumers, and when they thrive, businesses grow and hire, and owners profit. That’s why taxing the rich to pay for investments that benefit all is a great deal for both the middle class and the rich. (ang.) Źródło: Jim Tankersley, Too Hot for TED: Income Inequality, nationaljournal.com, 16 maja 2012 http://nationaljournal.com/features/restoration-calls/too-hot-for-ted-income-inequality-20120516

„Gdy byłam w przedszkolu chciałam być panią nauczycielką. W I klasie szkoły podstawowej, gdy zobaczyłam, jak naprawdę wygląda praca nauczyciela, zapragnęłam być panią doktor. Za to w II klasie podstawówki przygotowywaliśmy się do wystawienia na koniec roku spektaklu. Dostałam rolę Wróżki ABC i byłam tym okropnie przejęta! Pamiętam piękny kostium, który Mama uszyła mi ze swojej ślubnej sukni… Niestety, rozchorowałam się i, na miesiąc przed końcem roku szkolnego, Mama wysłała mnie nad morze – żebym nawdychała się jodu. No i nie zagrałam wymarzonej roli… Od tego momentu postanowiłam: zostanę aktorką! Moja nauczycielka historii myślała, że wybiorę historię. Moja nauczycielka niemieckiego, że germanistykę. Mama, że będę prawnikiem… A ja, wbrew wszystkim, złożyłam papiery do Filmówki!”

Anna Zagórska (1964) polska aktorka

Źródło: Anna Zagórska – Mama marzyła, że zostanę prawnikiem http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/822/Anna-Zagorska-Mama-marzyla-ze-zostane-prawnikiem.html

O historii, O myślach, O nauczycielach, O morzu

„Jesień ludów przyniosła liberalizację wolności politycznych, ale nie zrealizowała swoich celów, czyli przywrócenia godności i podmiotowości obywatelom. Doprowadziła wszędzie do ogromnych nierówności społecznych, alienacji klasy politycznej zamkniętej w błędnym kole tworzących się nawzajem i zwalczających neoliberałów i populistów. Nie udało się wcielić w życie idei solidarności, samorządności pracowniczej, spójności społecznej, godności pracy i dobrobytu osiągalnego nie tylko dla elit, ale dla szerokich mas społecznych. W Polsce objęto nim przynajmniej klasę średnią, natomiast najbiedniejsi wciąż żywić się muszą seansami nienawiści.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Jak dokończyć rewolucję?, rp.pl, 26 kwietnia 2011 http://www.rp.pl/artykul/649095_Sierakowski--Jak-dokonczyc-rewolucje-.html

O życiu, O ludziach, O wolności, Jesień

„Nienawidziłem pierdolonej szkoły. Nawet nie zadawałem sobie trudu, żeby przejść do następnej klasy.”

Quentin Tarantino (1963) amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

„Wciąż uciekamy. Z miasta do miasta.
Inteligenci.
Tęskniąca nacja.
Ginąca klasa.
Mali, zmarznięci.”

Konstanty Ildefons Gałczyński (1905–1953) polski poeta

Kronika olsztyńska (1950)
Źródło: Wciąż uciekamy, 1936

„Socjalizm państwowy wcale nie zmierza do wywalczenia wolności dla klasy robotniczej, ponieważ chce zastąpić niewolnictwo kapitalistyczne niewolnictwem państwowym.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

O wolności

„Konserwatyzm, jako cecha klasy wyższej, jest „przyzwoity” – i odwrotnie – reformatorstwo (nowatorstwo) jako cecha klasy niższej, jest pospolite i wulgarne.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„W liceum trafiłam do klasy humanistycznej – takiej o zapędach artystycznych – razem z Kasią Kwiatkowską, która dziś występuje u Szymona Majewskiego. I to głównie Kaśka pociągnęła mnie w stronę aktorstwa. Razem zdawałyśmy na Akademię Teatralną w Warszawie – i, na szczęście, dostałyśmy się obie.”

Ewa Gorzelak (1974) .

Źródło: Zagrać wrednotę – pierwsza część wywiadu z Ewą Gorzelak http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/1146/Zagra-c-wrednote-pierwsza-czesc-wywiadu-z-Ewa-Gorzelak.html

O szczęściu

„Miałam czapkę, ale właściwie bardziej nosiłam ją ze względu na dzieci. Najmłodsza córka, która ma 9 lat, powiedziała mi, że jeden kolega w klasie mnie obraził, bo brzydko się wyraził na temat tego, że jestem łysa. Zrozumiałam, że dla niej jest ważne, żebym nie była łysa. To było dziwne doświadczenie, nad morzem, na Helu, gdzie pojechaliśmy na wakacje, weszłam do toalety, a ktoś mi zwrócił uwagę, że męska jest po drugiej stronie, chciałam kupić czapkę, a sprzedawczyni, widząc mnie łysą, nie wiem czemu, schowała się. Zdaję sobie sprawę, że to jest dla ludzi trudne, ale musiało być takie nagie i bezbronne. Myślę, że człowiek zawsze chce być akceptowany, ale w pewnych momentach to się już chyba w ogóle o tym nie myśli.”

Małgorzata Hajewska-Krzysztofik (1965) aktorka polska

dla potrzeb teatru ogoliła głowę na łyso. Źródło: Elżbieta Konieczna, Nie wierzę w grymaśnych tuzów, rozmowa z Małgorzatą Hajewską-Krzysztofik, 4 sierpnia 2010 http://miesiacwkrakowie.pl/teatr/40-teatr/169-nie-wierz-w-grymanych-tuzow-rozmowa-z-magorzat-hajewsk-krzysztofik.html

O dzieciach, O ludziach, O myślach, O córce

„Wychowując się w muzycznym domu, naturalnie poszłam w ślady rodziców. Początkowo myślałam o balecie. Potem przyszedł czas na naukę gry na fortepianie i skrzypcach. Szło mi całkiem dobrze. W średniej szkole muzycznej byłam najzdolniejsza w klasie, ale zawsze ciągnęło mnie do teatru, kostiumu i całej tej otoczki towarzyszącej operze. Zaczęłam się uczyć śpiewu na trzy tygodnie przed egzaminem na akademię. Chciałam być solistką, a dobrze wiedziałam, że życie instrumentalisty to ciężki kawałek chleba. Dwanaście lat, które poświęciłam skrzypcom, to była dobra szkoła życia, ale chyba zbyt byłam leniwa, żeby dalej iść w tę stronę. Instrument sprzedałam zaraz po dyplomie i dziś, jeśli coś gram, to tylko na fortepianie, gdy przygotowuję się do roli i sama sobie akompaniuję.”

Aleksandra Kurzak (1977)

Źródło: Maciej Łukasz Gołębiowski, Opera to teatr, tyle że bardzo trudny, „Hi Fi i Muzyka”, 23 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24232

O życiu, O szkole, O muzyce, O domu

„Jarosława Kaczyńskiego dotknęła straszna osobista tragedia, większą trudno sobie wyobrazić, nie wiem jak sam bym w takiej sytuacji przetrwał. Potrafił jednak w kampanii zachować dużą klasę, spokój i poradzić sobie z politycznymi wyzwaniami. Kampania wypadła dla niego bardzo dobrze. Odniósł niewyobrażalny sukces, tak naprawdę jeden z największych w całym swoim życiu politycznym. Startował przecież z pozycji na której nikt nie dawał mu szans na dobry wynik. Ostatecznie uzyskał wynik doskonały. Otarł się o zwycięstwo.”

Artur Balazs (1952) polski polityk

Źródło: Artur Balazs o PiS: Przestrzegam Kaczyńskiego. To jest scenariusz na zatracenie, na demontaż, wpolityce.pl, 26 sierpnia 2010 http://wpolityce.pl/view/1386/Artur_Balazs_o_PiS__Przestrzegam_Kaczynskiego__To_jest_scenariusz_na_zatracenie__na_demontaz.html

O zachowaniu, O sukcesie, O zwycięstwie

„Iberyjscy indignados występujący przeciw niestabilnemu zatrudnieniu, odrzucają tradycyjne partie polityczne, wzywając do szeregu raczej niespójnych zmian. (…) Światowy prekariat, spajany jedynie strachem przed brakiem bezpieczeństwa, nie stanowi jeszcze klasy w marksistowskim rozumieniu. Jest to jednak grupa społeczna, w której łonie rodzi się poczucie wspólnej słabości. Obejmuje nie tylko pracowników dorywczych, osoby zatrudnione tymczasowo lub w niepełnym wymiarze czasu pracy na niskich stanowiskach.(…) Rozwój prekariatu został przyspieszony przez neoliberalną globalizację, która stworzyła fetysze elastyczności rynku pracy, urynkowienia wszystkiego i restrukturyzacji systemów opieki społecznej.”

Guy Standing (1948)

Źródło: Andrew Ross, Bunt galerników, „London Review of Books”, tłum. „Forum”, 27 czerwca 2011.

O strachu, O czasie

Cytaty na temat klasa strona 2

Cytaty na temat klasa
strona 2