Cytaty na temat idea
strona 6

„Za narodowość swoją walczyli duchem Mickiewicz, i Towiański, Trentowski i Wroński, Cieszkowski i Słowacki, Norwid i Lelewel. W nich wszystkich było silne ideowe życie. Czuli, że gdyby w jakimś momencie obczyzna zaspokoiła ich potrzeby, ich głody wewnętrzne – coś z ich polskości utraciłoby na energii, więc usiłowali skojarzyć ideę Polski z tą duchową treścią, wobec której bladłyby dla nich zdobycze zachodu.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Źródło: Poszukiwaczom idei narodowej, „Przegląd Społeczny”, 1906.

O życiu

„(…) nasi zagraniczni wrogowie przez niektóre organizacje społeczne zaczęli wlewać tutaj polityczne idee i srebrniki na przekupienie zdrajców. Dlatego pojawiła się konieczność zamknięcia tych przejść.”

Hienadź Dawydźka (1955) białoruski aktor, reżyser i polityk

…) нашы замежныя ворагі праз некаторыя грамадскія аб'яднанні сталі ўліваць сюды палітычныя ідэі і срэбнікі для подкупу здраднікаў. Таму ўзнікла неабходнасць перакрыць гэтыя лазы. (biał. Źródło: telegraf.by, 30 stycznia 2012 http://telegraf.by/by/2012/01/persona-gennadii-davidko-predatelei-ya-na-televidenie-ne-pozovu,

„Bezbarwne zielone idee wściekle śpią.”

Noam Chomsky Colorless green ideas sleep furiously.

Colorless green ideas sleep furiously. (ang.)
przykład zdania poprawnego gramatycznie, choć nie przekazującego żadnych konkretnych treści.
Źródło: Semantics. An International Handbook of Natural Language Meaning, oprac. Claudia Maienborn, Klaus von Heusinger, Paul Portner, Walter de Gruyter, 2011, s. 466.

„Jeden z humorystów naszych w żartobliwym felietonie kiedyś powiedział, że Trzeci Maj zszedł do grobu bezpotomnie. Jest w tym głęboka prawda. Naród instynktownie odczuwał wartość tej wielkiej daty i rocznica Konstytucji stała się świętem niezapomnianym, ale stronnictwa demokratyczne polskie, uległszy wpływom obcym, nie poszły wskazaną przez swych poprzedników drogą. Skutkiem tego idea niepodległości stopniowo zwyrodniała: największymi bodaj wrogami jej stali się dziś ci, co najgłośniej o niej mówią – bo kto powiada, że chce niepodległej Polski, ale zastrzega się, że musi ona być koniecznie rzecząpospolitą socjalistyczną, lub obraża się na myśl, że Polska mogłaby mieć swych żandarmów, policję, więzienia, że mogłaby się opierać na bagnetach i panować nad kimś, co sobie nie życzy jej panowania, ten sobie drwi z idei niepodległości. Takich, co wolą obce panowanie niż silny rząd własny, jest w Polsce o wiele więcej, niż się może zdawać, i niejeden z tych, co szczerze przeklinają pamięć Targowicy, jest sam w istocie przekonań swoich w połowie przynajmniej targowiczaninem.”

Roman Dmowski (1864–1939) polski polityk

Źródło: Myśli nowoczesnego Polaka, 1903

O prawdzie, O myślach, O myśleniu

„Odrzucam wszelki ład, wszelką ideę
Nie ufam żadnej abstrakcji, doktrynie
Nie wierzę ani w Boga, ani w Rozum!
Dość już tych Bogów! Dajcie mi człowieka!
Niech będzie, jak ja, mętny, niedojrzały
Nieukończony, ciemny i niejasny
Abym z nim tańczył! Bawił się z nim! Z nim walczył
Przed nim udawał! Do niego się wdzięczył!
I jego gwałcił, w nim się kochał, na nim
Stwarzał się wciąż na nowo, nim rósł i tak rosnąc
Sam sobie dawał ślub w kościele ludzkim!”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Postać: Henryk
Ślub

O Bogu, O ślubie, Kochać się

„Napieralskiego trochę znam. W czasach LiD kierował sztabem wyborczym. Działał bardzo sprawnie i widać było, że nadaje się na sekretarza generalnego, ale nie na przywódcę. Ma płaską twarz i zerową wiedzę. Nigdy nie usłyszałem od niego zdania, z którego wynikało, że faktycznie w nie wierzy. Nie ma we współczesnym świecie lidera, który byłby tak przezroczysty jak on. Kłopoty SLD zaczęły się w dniu, kiedy wybrano go na szefa SLD. Już wówczas wszyscy wiedzieli, że sprowadzi na SLD nieszczęście. Wszystkie jego wystąpienia były wyuczonymi gadkami, a nie wiarą w idee. Ten facet od początku do końca był pusty.”

Władysław Frasyniuk (1954) polski polityk

o Grzegorzu Napieralskim. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,1329,title,Obawiam-sie-ze-moze-dojsc-do-przedterminowych-wyborow,wid,13889557,komentarz.html, 13 października 2011

O nieszczęściu, O wierze, O facetach

„Proces ten ma charakter polityczny. Nie chodzi w nim, jak w każdym procesie politycznym o ukaranie jednostki. W rzeczywistości chodzi o ukaranie społeczeństwa, napiętnowanie idei. Jednym słowem chodzi o ukaranie Polskiego Podziemia.”

Leopold Okulicki (1898–1946) generał polski

O charakterze, O rzeczywostości

„Czy zło istnieje? Czy jest śmiercionośną mocą, która opętuje nieostrożnych? Czymś oddzielnym, co można oskarżyć i obciążyć winą, odrębnym od osoby, którą wykorzystało? Czy przeskakuje z duszy do duszy, snując swe diaboliczne spiski w niedostrzegalnych miejscach, czy splata w węzły paraliżujące lęki i zdumiewające sposobności, czyste przerażenie i brutalny interes? A może to straszliwe słowo jest jedynie staromodnym, bardzo wygodnym określeniem wszelkich cech, którym zdecydowanie brak moralnego kontekstu, uogólnieniem obejmującym wszystko co zdeprawowane i porażająco okrutne, nazwą definiującą ów szczególny błysk w oku tego, kto jest dawcą grozy, bólu, cierpienia i niemożliwej do zniesienia żałoby? Dajcie demonowi szkarłatne łuski i ostre szpony. Macki i ociekające jadem kły. Troje oczu i sześć wężowych języków. A gdy przycupnie w waszej duszy, kolejnym mieszkaniu w wiecznym korowodzie mieszkań, niech wszyscy bogowie uklękną w modlitwie. W rzeczywistości jednak zło to tylko słowo, zbędne uprzedmiotowienie. Odrzućmy ideę zewnętrznego czynnika będącego źródłem niewyobrażalnego okrucieństwa. Smutna prawda wygląda tak, że wszyscy jesteśmy skłonni do obojętności, świadomej odmowy miłosierdzia, odrzucenia wszystkiego, co w nas moralne.”

Steven Erikson książka Myto ogarów

Myto ogarów (2008)

O Bogu, O prawdzie, O duszy, O rzeczywostości

„Moja poezja nie będzie miała innego celu niż atakować wszystkimi możliwymi sposobami człowieka, tę dziką bestię, i Stwórcę, który nie powinien był począć takiego plugastwa. Tomy legną spiętrzone na tomach i nie znajdzie się w nich nic oprócz jedynej tej idei, zawsze wypełniającej mój umysł!”

Comte de Lautréamont książka Pieśni Maldorora

Pieśni Maldorora

„Demokracja zakłada, że ludzie mają olej w głowie. A z tym bywa różnie. Umasowienie wiedzy przyniosło ze sobą zrównanie i zarazem sprofilowanie wszystkiego, świat myśli rozpadł się na kawałki. Za czasów moich studiów dostęp do dóbr kultury był ograniczony, zresztą i podaż była nieporównanie mniejsza; czytaliśmy i oglądali mniej więcej to samo – i mogliśmy o tym dyskutować. W tej chwili każdy z nas czyta i ogląda co innego, ginie wspólna płaszczyzna, rosną trudności w komunikacji. Współczesne pisma – także internetowe – starają się przyciągać czytelników, którzy mają podobne poglądy i upodobania, tworzą się enklawy, nisze, w których wszyscy utwierdzają się w jestestwie swoim. I stają się coraz bardziej nieprzemakalni na inne myśli i idee. Świat nam się rozpada na części i paradoksalnie zmniejsza.”

Małgorzata Szpakowska (1940)

Źródło: Zofia Zaleska, Niepiękne dwudziestolecie http://www.dwutygodnik.com/artykul/4019/, Dwutygodnik.com nr 93/2012.

O ludziach, O świecie, O demokracji, O komunikacji

„Dżdżownica staje się najczęściej ofiarą słońca, które może ją wysuszyć albo ogrodowej łopaty, która ją przebije. Człowiek może stać się ofiarą prawie wszystkiego: idei, religii, kultury, prawa, własnego partnera, wreszcie… samego siebie.”

Stefan Pacek (1938)

O religii

„W przypadku polityków wdzięczniejszymi rozmówcami są Europejczycy niż Amerykanie. W Europie panuje większa kolegialność, politycy są lepiej poinformowani, a świadomość zmian klimatycznych bardziej rozwinięta. Europa to miejsce na świecie, gdzie wciąż rodzą się nowe idee.”

Jeremy Rifkin (1945) amerykański ekonomista

Źródło: rozmowa Stevena Geyera i Franka Wenzela, Trzecia rewolucja przemysłowa, „Frankfurter Rundschau”, tłum. „Forum”, 24 października 2011.

„Moje idee to gwiazdy, których nie potrafię ułożyć w konstelacje”

John Green książka Gwiazd naszych wina

Gwiazd naszych wina

„Spójrzmy na siebie, jacy my dziś maluczcy, mizerni – „nikczemni”, powiedzieliby nasi ojcowie. Jak jałowa umysłowość nasza, jak wątła twórczość, jak lękliwym uczucie, jak lichymi zamiary, już nie według sił, ale niżej sił odmierzone. Nawet drobnych obowiązków dlatego właśnie spełniać nie umiemy, że nie ożywia nas żadna wielka idea, która by tym ideom małym nadała ruch i spójnię, która by była dla nich magazynem zapasowym siły. Mamy za to cały legion „comprachicosów” [werbowników], którzy wytrwale usiłują wcisnąć społeczeństwo w umyślnie przygotowaną formę i wyhodować w ten sposób potwornego karła.”

Jan Ludwik Popławski (1854–1908)

Wybór pism

O emocjach, O sile

„Książka Darwina (O powstawaniu gatunków) zburzyła te wyobrażenia. Usunęła Boga – dobrotliwego, troskliwego Boga – z tego obrazu. Usunęła także ideę celowego, obowiązującego raz na zawsze projektu. Twierdziła natomiast, że żywe istoty ciągle się zmieniają, ewoluują: za cenę krwi i cierpień przekształcane są przez bezwzględne siły przyrody.”

Karol Darwin (1809–1882) biolog angielski

Autorka: Anna Sproule, Karol Darwin. O tym, jak teoria ewolucji całkowicie zmieniła nasz pogląd na historię naturalną, przeł.A. Podzielna, A. Toth, wyd. Czytelnik, Warszawa 1991, str. 13.

O Bogu, O książkach, O sile, O cierpieniu

„Bardzo mocno wierzyłam w idee zapisane w statutach, np. Związku Młodzieży Socjalistycznej. W sprawiedliwość, w to, że wszystkim po równo. Gdy dziadek dowiedział się, że w wieku 16 lat wstąpiłam do ZMS, przestał mnie widzieć na 14 lat.”

Magdalena Kochan (1950) polska działaczka polityczna

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 2 października 2011

O młodzieży, O sprawiedliwości, O wieku

„Zanim narodziła się instytucja państwa, jeszcze o świcie historii, handel wykonał już kawał dobrej roboty. Kiedy państwa nawzajem się zwalczały, handel poszukiwał dróg i przecierał ścieżki, które prowadziły od jednego do drugiego narodu, budując płaszczyznę wymiany towarów i idei.”

Rudolf von Jhering (1818–1892) niemiecki teoretyk prawa

Źródło: Peter-Christian Müller-Graff, Na nas jako uczonych spoczywa szczególna odpowiedzialność, „Alma Mater” nr 142–143, grudzień 2011–styczeń 2012, s. 63, tłum. Biuro Tłumaczeń Spectraling we współpracy z Jolantą Herian-Ślusarską.

O historii, O poszukiwaniu, O współpracy

„Należę do autorów ukrytych za tekstem i bohaterami. Inaczej pewnie pisałbym wiersze – poeci są wylewniejsi. Moi bohaterowie to ludzie stale poszukujący swojej prawdy, nierzadko śmieszni i bezradni. Racjonaliści, którym nie sprawdził się racjonalizm, i idealiści, którzy nie mogą znaleźć idei doskonałej. Wbrew własnej woli tkwią w układach i biorą udział w grze z nikłymi szansami na wygraną. Na szczęście ratuje ich humor.”

Henryk Bardijewski (1932)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 2 października 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wwtc.htm

O szczęściu, O ludziach, O grach

„Kres, czyli spełnienie globalizacji nastąpi, gdy zostanie w skali powszechnej w odpowiedni sposób ukształtowana świadomość jednostek. Wówczas nastąpią pożądane przeobrażenia. Wszelkie rozwiązania społeczne, gospodarcze, polityczne, kulturowe mają źródło w świadomości człowieka. Marks się mylił: to nie byt określa świadomość. To świadomość kształtuje byt. (…)
Świat miał być miejscem zapewniającym wolność każdemu człowiekowi niezależnie od rasy, narodowości, światopoglądu, wykształcenia, stanu majątkowego. Niestety szczytna idea globalizacji, zapoczątkowana przez stoików i rozwinięta przez Kanta, jest urzeczywistniana w sposób karykaturalny.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

Źródło: „Fabryka wiedzy” nr 5/2007. wersja online http://www.fabrykawiedzy.pl/index.php?nav=2&dbi_rok=2007&dni_numer=5&dbi_id=60;

O świecie, O wykształceniz, O wiedzę, O wolności

„Według Plotyna dusza jest lustrem, które stwarza rzeczy materialne odbijające idee wyższego bytu.”

Italo Calvino książka Jeśli zimową nocą podróżny

Jeśli zimową nocą podróżny (1979)

O duszy

„Jako krytyk wiary religijnej, często jestem pytany, co zastąpi religię zorganizowaną. Odpowiedzią na to pytanie jest: wiele rzeczy i nic. Nic nie musi zastępować jej absurdalności i elementów tworzących podziały. Nic nie musi zastępować przekonania, że Jezus wróci na ziemię władając magicznymi mocami i wrzuci niewierzących w jezioro ognia. Nic nie musi zastępować poglądu, że śmierć w obronie islamu jest najwyższym dobrem. To bezpodstawne, niebezpieczne i poniżające idee.”

Sam Harris (1967) pisarz amerykański, filozof, autor książek

Źródło: Bezjaźniowa świadomość bez religijnej wiary, racjonalista.pl http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,520

O śmierci, O wierze, O religii, Pytanie

„W tę polityczną szczelinę w prawicowej hegemonii, którą my wywalczyliśmy, musi teraz wejść całe lewicowe środowisko w Polsce, autentycznie lewicowe idee.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

Wywiad dla „Krytyki Politycznej”

„Chrześcijanie południowej Europy wierzyli w reinkarnację aż do soboru w Nicei, który to zakazał tego wierzenia (…) Platon opisywał dusze mające się odrodzić jako wybierające swoje przyszłe życia. Schopenhauer traktował to poważnie a spostrzeżenie Woltera, że nie jest bardziej dziwne żyć dwa razy niż raz, jest powszechnie znane. Mimo tego większość współczesnych naukowców, myślę, nie wierzy w przetrwanie po śmierci. Przypuszczalnie do detronizacji duszy przyczyniły się idee Darwina.”

Ian Stevenson (1918–2007) psychiatra kanadyjski

Źródło: wywiad dla magazynu „Omnia” http://reluctant-messenger.com/reincarnation-proof.htm

O śmierci, O duszy, O myślach, O myśleniu

„Prowadzimy walkę nie z partią polityczną, lecz z „sektą” spiskowców przeciw całej duchowej kulturze ludzkości, przeciwko idei bóstwa.”

Roman von Ungern-Sternberg (1885–1921)

Źródło: A.F. Ossendowski, Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów, Gdańsk 2002, s. 118.

O Bogu, O ludziach, O zwierzętach, O walce

„Człowiekiem być to znaczy być samym wśród ludzi. Indywidualizm – dzierżawa pewnej idei.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Źródło: Dziennik. 1916–1944, Wyd. Literackie, 2001, t. 2, s. 166.

O ludziach

„W przeciwieństwie do kapitalizmu, opartego na zasadzie walki współzawodniczej człowieka z człowiekiem, narodu z narodem – kooperatyzm głosi idee solidarności, skuteczność współdziałania. Istotna pomyślność człowieka wynikać może jedynie z ogólnej pomyślności całego społeczeństwa, istotna pomyślność narodu jest zależną od ogólnego stanu prawdziwej pomyślności świata – oto przewodnia idea kooperatyzmu.”

Maria Orsetti (1880–1957)

Źródło: Kooperatyzm w dobie wojennej i widoki na przyszłość http://lewicowo.pl/kooperatyzm-w-dobie-wojennej-i-widoki-na-przyszlosc/, „Ku przyszłości: rocznik spółdzielczy 1914/16”, Lubelskie Stowarzyszenie Spożywców, Lublin 1917; cyt. za: lewicowo.pl

O przyszłości, O walce

„Wielkość narodu wcale nie zależy od rozmiaru terytorium i liczebności ludności. Podobnie jak wartość człowieka określają jego idee, tak i wielkość narodu zależy przede wszystkim od tego, jak wielkie są jego przewodnie idee.”

Kim Dzong Il (1941–2011) przywódca Korei Północnej

Źródło: O ideach Dżucze w naszej partii; cyt. za Waldemar Jan Dziak, Kim Jong Il, Warszawa 2004, s. 239.

„Nie możemy tworzyć idei, które będą łączyć ludzi, jeśli stracimy kontakt z tym, jakie jest ich życie. Jeśli nie wiemy, jak uznać sposób, w jaki ludzie obserwują świat, odczuwają go i doświadczają, nigdy nie będziemy w stanie pomóc im w uznaniu samych siebie albo zmianie świata na lepsze.”

Marshall Berman (1940–2013) amerykański filozof i pisarz

Przygody z marksizmem

O życiu, O ludziach, O świecie

„Mam w zwyczaju odróżniać chrześcijaństwo od świata chrześcijańskiego. Świat chrześcijański jest instytucją, która jest ustalona przez politykę kościoła. Chrześcijaństwo jest sercem i rdzeniem wiary i jest naprawdę o służbie i miłości i hojności i pewnego rodzaju dawaniem twojej woli dla innych ludzi. Chrześcijańska prawica jest naprawdę polityczną organizacją i myślę, że powinniśmy przestać łączyć ją z kościołem, bo ona redukuje całą filozoficzną i religijną świadomość, do zbioru zasad, i dla mnie to znaczy legalizacja i legalność tego, albo jakkolwiek to nazwiesz, to dla mnie te idee są całkowicie obce fundamentom chrześcijaństwa.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: fuckyeahsufjanstevens http://fuckyeahsufjanstevens.tumblr.com/post/313303932/i-like-to-distinguish-between-christianity-and/

O ludziach, O świecie, O wierze, O myślach

„Z chwilą gdy zagadnienie ideologii stanie się częścią rozważanych przez sąd okoliczności, zasada zostanie ustanowiona: rząd wystąpi na sali sądowej jako arbiter idei. Jeśli rząd uzyska władzę uwalniania ludzi od zarzutów na podstawie wyznawanych przez nich idei, to znaczy że zdobył też władzę ich potępiania i prześladowania z tych samych powodów.”

Ayn Rand (1905–1982) amerykańska pisarka pochodzenia rosyjskiego, filozof

Powrót człowieka pierwotnego

O ludziach

„Oto czego szukam w tych dziwacznych ideach: jeśli świadomie wchodzisz w ich świat to czy dostrzegasz coś, czego nie widziałeś wcześniej? Jeśli to pomoże ci dostrzec coś interesującego na temat prawideł rządzących światem lub umysłem, wówczas warto się w to zagłębiać, nawet jeśli ostatecznie uznajesz, że to wszystko to bujdy. UFO są właśnie takie – ja sam zajmuję się UFO regularnie, bo dowiaduję się dzięki nim ciekawych rzeczy na temat funkcjonowania świata, funkcjonowania nauki i w jaki sposób ludzie konstruują swoje własne rzeczywistości na tym poziomie. Jak dla mnie, potrzeba ludzi biorących świat dosłownie, aby pchnąć wizję tak daleko jak się tylko da, ale alegoria zawsze będzie wskazywać na coś zupełnie innego, na coś, czego nigdy nie możesz w pełni urzeczywistnić. Żyjemy w bardzo przyziemnych światach; w momencie w którym te różne, skrajne materiały stają się wehikułem do ucieczki do rzeczywistości, przestają być one jednocześnie interesujące, lecz inspirują one różne sposoby badania naszego stanu i pomagają skupić naszą uwagę z powrotem na tym, czym jesteśmy.”

Erik Davis (1967)

Źródło: „Animizm i technologia” (wywiad) http://www.magia.gildia.pl/wywiady/erik_davis

O ludziach, O świecie, O rzeczywostości, O nauce

„Miałem świadomość, że struktury władzy i manipulacji z okresu PRL będą jeszcze długo aktywne. Natomiast zaskoczyło mnie, że bardzo wielu ludzi z tych środowisk tak szybko odrzuciło idee socjalistyczne jak zużyte szmaty i przekształciło się w drapieżnych kapitalistów. Z perspektywy lat oceniam wspomniane moje książki jako trafne i aktualne. Już w 1992 r. pisałem o zagrożeniach związanych z integracją z Unią Europejską. Unię postrzegałem jak wielki, stary okręt zanurzający się powoli w odmęty i ostrzegałem przed cumowaniem do niego. Niestety, przewidywania się sprawdzają i widać, że również UE odrzuca jak zużyte szmaty całą swoją ideologię o godności człowieka, demokracji, tolerancji religijnej, solidarności, wolnej konkurencji i rynku. Przekształca się w totalitarne superpaństwo ateistyczno-kosmopolityczne, przed czym ostrzegaliśmy. Ulegając Unii, nasz kraj również szybko się pogrąża. Prawie połowa przemysłu została zniszczona, podobnie polskie ekologiczne rolnictwo rodzinne. Dominujące obce media skutecznie niszczą najcenniejszy narodowy kapitał społeczny. Wystarczy przypomnieć, że udział rozpadających się małżeństw zwiększył się trzykrotnie, liczba rodzących się dzieci zmalała o 30 proc., znaczna część młodzieży wyjeżdża szukać pracy i szczęścia za granicą. Odżywają żydowskie i niemieckie roszczenia oraz wrogość do Polski. Dlatego konieczna jest największa aktywność wszystkich sił duchowych, aby ratować naszą młodzież przed liberalizmem i materializmem.”

Włodzimierz Bojarski (1930) polski polityk, naukowiec specjalizujący się w energetyce

Źródło: Harcerstwo otwierało skrzydła do lotu, naszdziennik.pl, 8 lutego 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080209&id=my11.txt

O wrogości, O małżeństwie, O dzieciach, O ludziach

„Jeśli przyjmiemy, że lud stanowi większość, to muszę ci powiedzieć, iż ta większość jest głupsza od pojedynczego człowieka. O wiele trudniej porwać idiotyczną ideą jednego człowieka niż cały lud.”

Władimir Wojnowicz książka Moskwa 2042

Moskwa 2042
Źródło: s. 320

O ludziach

„(…) za moich czasów pojawiła się idea jąkania się
W poezji i także w życiu, z serca,
Wżarta geometria głosu, przekora na całej
Linii, my i ty, jąkając się, dla żartu,
Jąkając się mieliśmy o wiele więcej czasu
Niż dorośli na dobitne zaznaczenie”

Thomas Kunst (1965)

Źródło: Przez niemieckie granice…

O czasie, Serce

„Jak śmieszna jest cała idea samobójstwa.
Nie ma żadnej drogi wyjścia. Jesteśmy całkowicie zanurzeni w rzeczywistości, w historii, w naszej własnej biologii. Możliwość wyobrażenia sobie swojej własnej śmierci polega na nieporozumieniu językowym.”

Lars Gustafsson (1936–2016)

Śmierć pszczelarza
Źródło: s. 137–138.

O śmierci, O historii, O rzeczywostości, O samobójstwie

„Może brakowało mi idei, która by mną pokierowała, wizji, która dałaby mi napęd, utopii, która pobudzałaby do działania?”

Julia Friedrichs (1979)

Źródło: Piotr Buras, Wypasionej bryki już nie będzie, 13 kwietnia 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,126175,11533997,Wypasionej_bryki_juz_nie_bedzie.html

„Idea, która nie jest niebezpieczna, niegodna jest miana idei.”

Oscar Wilde książka Intentions

An idea that is not dangerous is unworthy of being called an idea at all. (ang.) Źródło: Intentions http://books.google.pl/books?id=cL_RqzAS6k0C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, Kessinger Publishing, 2004, s. 87.

„W szczególności sztuka odwołuje się do idei estetycznego doświadczenia. Estetyczne doświadczenie to takie, w którym nasze zmysły operują na najwyższych obrotach, kiedy jesteśmy obecni w danej chwili, kiedy z ekscytacją rezonujemy z tą rzeczą, której doświadczamy, kiedy jesteśmy w pełni żywi.”

Ken Robinson (1950)

Uchwycić Żywioł. O tym, jak znalezienie pasji zmienia wszystko

O sztuce

„Moja idea jest prosta jak życie, rozwija się od narodzin do śmierci. To zadanie na całe życie, bo ostatnia liczba, którą kiedyś namaluję, będzie oznaczać kres mego istnienia. Próbuję namalować coś, co nie było jeszcze namalowane. Namalować czas trwania jednej egzystencji.”

Roman Opałka (1931–2011) malarz i grafik polski

Źródło: Roman Opałka malował czas swojego życia, tvp.info, 6 sierpnia 2011 http://tvp.info/informacje/kultura/roman-opalka-malowal-czas-swojego-zycia/5031838

O życiu, O śmierci, O narodzinach, O czasie

„Petrarka odcieleśniony obraz kobiety sprowadził na ziemię, zachowując jej anielską osobowość i rolę przewodniczki prowadzącej do doskonałości wewnętrznej. Kobieta anielska (…) – ucieleśnienie odwiecznej idei piękna i dobra jest przedmiotem miłosnej kontemplacji i natchnieniem twórców. Jej nieskazitelna uroda fizyczna i piękno duchowe wywołują w mężczyźni sprzeczne pragnienia, przeciwstawne nastroje i uczucia, paraliżują zmysły i rozum.”

Jadwiga Kotarska (1929)

Źródło: Erotyk staropolski. Inspiracje i odmiany (1980)

O kobietach, O mężczyznach, Cytaty o pięknie, O emocjach

„Bülow i Witte to ludzie nierównej wartości. Witte był niewątpliwie największy mężem stanu cesarskiej Rosji. Był to człowiek idei, człowiek twardych i samodzielnych przekonań. Bülow był to zdolny felietonista; płytki, strasznie płytki, ale efektowny. Witte karierę zawdzięcza swej brutalności, niegrzeczności, twardym przekonaniom. Takich ludzi lubił Aleksander III. Jak czytamy pamiętniki Wittego, a potem pamiętniki lidera inteligenckiej opozycji w Rosji, słynnego Pawła Milukowa, to widzimy szalony dystans pomiędzy tymi dwiema indywidualnościami: Witte to tytan inteligencji, Milukow to ubożuchna znajomość pewnych pryncypiów na pamięć, umysłowość przeciętnego belfra.”

Siergiej Witte (1849–1915) polityk rosyjski

Źródło: Stanisław Cat-Mackiewicz, Europa in flagranti, Universitas, Kraków 2012, s. 53

O ludziach, O inteligencji, O czytaniu

„Zacząłem doceniać Benedykta XVI w jego roli najwyższego arcykapłana, choć od teologów oddziela mnie niemal przepaść. Jego mowa z Ratyzbony, godna podziwu, nawet jeśli nie jest nieskazitelna z punktu widzenia historii idei katolickich i świeckich (weźmy pod uwagę choćby ten kryptocytat z Kanta!), ma wielkie znaczenie strategiczne. Oczywiście, przywołana przez papieża harmonia między rozumem i wiarą nigdy nie istniała. Jednakże ta harmonijna fikcja jest czymś znaczącym: pokazuje bowiem, że teologia katolicka chce odnaleźć Oświecenie, by lepiej stawić czoła wyzwaniu, jakie niesie ze sobą islam.”

Peter Sloterdijk (1947)

Źródło: wywiad dla „Philosophie magazine”, krytykapolityczna.pl, 10 września 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/11wrzesniaKrysztalowyPalacpozostalnietkniety/menuid-1.html

O wierze, O historii

„To, co nierzeczywiste, jest silniejsze niż to, co realne. Bo nic nie jest równie doskonałe jak wytwór wyobraźni. Bo prawdziwie trwałe są tylko nieuchwytne idee, pomysły, wierzenia i fantazje. Kamień się kruszy. Drewno próchnieje. A ludzie, no cóż, umierają.”

Chuck Palahniuk (1962)

Udław się (2001)

O ludziach, O fantazji

„Donald Tusk mówi o PO – „Jesteśmy wojskiem białych ludzi”. Dla mnie prawdziwym przesłaniem jest solidarnościowe: „W Polsce nie ma ludzi niepotrzebnych”. Zamknięcie się w wąskim kręgu jest złamaniem idei Platformy Obywatelskiej.”

Maciej Płażyński (1958–2010) polityk polski

Źródło: POżegnanie Płażyńskiego, wp. pl, 31 maja 2003 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,POzegnanie-Plazynskiego,wid,992994,wiadomosc.html

O ludziach, O pożegnaniu

„(…) człowiek, który staje się narzędziem symboliki, może użyć swojego ciała jako środka komunikacji, wskazując przez działanie fizyczne (…) abstrakcyjną ideę.”

Raymond Firth (1901–2002)

Źródło: Jednostkowe symbole i publiczne reakcje w: Symbole i symbolika, wybrał i wstępem opatrzył Michał Głowiński, Warszawa 1990, s. 241.

O komunikacji

„To był żart o zupełnie innym charakterze. Reżyser przedstawienia udział Doroty Rabczewskiej potraktował jako udział pewnego fenomenu, współczesnego symbolu seksu. Witkacy kipi od takich typów: kobietonów, nadkobiet. Spodobała mi się ta idea. Doda była zdyscyplinowana, nie spóźniała się na próby, była ciekawa tego, co się wydarza. Moja zgoda na to przedstawienie to prowokacja. Nie jestem chodzącą monstrancją, która uosabia nieskazitelność zasad czy sposób bycia w zawodzie. Część widzów oburzyła się, że Peszek schodzi z piedestału i użycza swoich pleców, na których siedzi Doda, i kto to w ogóle Doda jest, jakby nie żyli na tym świecie. W mojej psychice podziały przebiegają w innym miejscu.”

Jan Peszek (1944) aktor polski

o udziale Dody w Przeglądzie Piosenki Aktorskiej. Źródło: „Tygodnik Ciechanowski”, 18 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24110

O seksie, O charakterze, O czytaniu

„Jest taka stara socjalistyczna idea Edwarda Abramowskiego, żeby w takich przedsiębiorstwach, jak koleje publiczne, działały rady nadzorcze reprezentujące ludzi, którzy nie są ich właścicielami, ale są użytkownikami tych kolei. I dlatego są zainteresowani ich funkcjonowaniem i chcą mieć na nie wpływ.”

Jerzy Hausner (1949) polski polityk i ekonomista

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, Egzekwowanie demokracji, „Krytyka Polityczna”, Nr 30/2012.

O ludziach, O demokracji

„Rzeczy się stają, idee istnieją.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

„Wicepremier Morawiecki, człowiek, który wszedł do polityki motywowany silną potrzebą indywidualnych osiągnięć, a szybko stał się konformistycznym wykonawcą cudzych idei.”

Krystyna Skarżyńska polska psycholog

Źródło: Narodziny dyktatora. Z Krystyną Skarżyńską rozmawia Agnieszka Kublik, „Gazeta Wyborcza” sobota-niedziela 7–8 stycznia 2017, s. 31.

O narodzinach

„Ludzka głupota jest jedyną rzeczą oddającą ideę nieskończoności.”

Ernest Renan (1823–1892) francuski pisarz, historyk, filozof

La bêtise humaine est la seule chose qui donne une idée de l'infini. (fr.)
Źródło: Remy De Gourmont, The Natural Philosophy Of Love, Kessinger Publishing, 2004, s. 85.

O głupocie

„Przeloty długodystansowe to zupełnie inny rynek. Tutaj część klientów chce bardzo dobrych warunków i jest gotowa za to słono zapłacić, co kłóci się z ideą tanich lotów. W przypadku rejsów krótkodystansowych w niedalekiej przyszłości zniknie biznes klasa, bo to zwykłe marnotrastwo czasu i pieniędzy. Pomysł, żeby pasażerowie dostawali darmowe butelki szampana o siódmej rano, podróżując na jeden dzień do Europy, jest po prostu bezsensowny. Jesteśmy jakieś 10 lat za Stanami, gdzie to już nastąpiło i praktycznie nie ma klasy biznes na przelotach wewnątrz USA.”

Michael O'Leary (1961)

Źródło: Tomasz Dominiak, Prezes Ryanair: Unijni urzędnicy to banda idiotów http://gospodarka.dziennik.pl/porady/artykuly/200508,prezes-ryanair-unijni-urzednicy-to-banda-idiotow.html, dziennik.pl, 12 października 2007

O biznesie, O czasie, O przyszłości

„Nie uważam, że reklama jest be. Nie mam też prawa oceniać, czy to dobrze, że ktoś je w reklamie kanapkę, bo nie wiem, jaka jest jego sytuacja życiowa, zawodowa, jakie są jego poglądy. To jest truizm, ale nie żyjemy w łatwych dla artystów czasach. Jeżeli ktoś otrzymuje propozycję reklamy za pieniądze, które musiałby zarabiać dziesięć lat w teatrze, nie mnie oceniać jego wybór. Oczywiście, jeżeli ktoś myśli o sobie potwornie poważnie, uważa się za głosiciela wzniosłych artystycznych idei, szanuję taką postawę, ale jej nie podzielam.”

Gabriela Kownacka (1952–2010) polska aktorka filmowa i teatralna

Źródło: „Rzeczpospolita”, 8 marca 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ciaryo.htm

O pieniądzach, O myślach, O myśleniu

„Prawda to stan umysłu. Dla bankiera pieniądze w księdze głównej są bardzo prawdziwe, choć w rzeczywistości nie może ich zobaczyć ani dotknąć. Ale dla bramina one po prostu nie istnieją w sensie takim, jak istnieje powietrze i ziemia, ból i poczucie straty. Dla niego rzeczywistość bankiera to szaleństwo. A dla bankiera idee bramina są równie błahe jak kurz.”

Libba Bray (1964)

Magiczny krąg, Mroczny sekret

O pieniądzach, O bólu, O prawdzie, O rzeczywostości

„Po pierwszych dość ciężkich przeżyciach doszedłem już do równowagi. Jednocześnie zdałem sobie sprawę, że pewne idee mają na zewnątrz kolorowe szyldy i szumne hasła w głębi zaś – nie dotykajmy tego, bo zbyt jest bolesne. O pracy pedagogicznej przestałem nawet myśleć, chciałbym tylko zdobyć pracownię, aby móc rzeźbić.”

Józef Gosławski (1908–1963) polski rzeźbiarz i medalier

fragment listu do Witolda Chomicza z 20 grudnia 1950, w którym artysta opisał skutki jakie w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu wywołała reorganizacja przeprowadzona w związku z narzuceniem doktryny socrealistycznej.
Źródło: Maryla Sitkowska: Rzeźby Józefa Gosławskiego na MDM-ie w Warszawie, w: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale, wyd. 1, Alegoria, Warszawa 2009, ISBN 9788362248001, s. 29.

O myślach, O myśleniu

„Niektórzy z moich kolegów uważali powyższe wyjaśnienie zdolności przetrwania memu Boga za niedostateczne. Koniec końców zawsze chcą się dopatrzyć 'korzyści biologicznych'. Potwierdzenie, że idea Boga silnie przemawia do psychiki, im nie wystarcza. Chcą jeszcze wiedzieć dlaczego. Jeśli coś przemawia do psychiki, to znaczy, że porusza umysły, a te ukształtował dobór naturalny genów w pulach genowych. Pytają więc o przyczynę, dla której posiadanie takiego umysłu zwiększa szansę przetrwania genu.”

Richard Dawkins (1941) angielski biolog

Cytaty z książek, Samolubny gen (1976)

O Bogu

„Znany filozof cieszy się, że zabicie ben Ladena „to była bardzo dobra decyzja” i wyraża uznanie dla Amerykanów za to, że „nie bawili się w sentymenty”. Ceniony obrońca praw człowieka mówi o akcie samoobrony, o prawach wojny, które pozwalają na zabijanie generałów wrogich armii w walce. Doświadczeni dziennikarze zachwalają przewagi zabicia ben Ladena nad „pięknoduchowską” pobłażliwością, szydzą z idei praw człowieka dla wrogów praw człowieka, rozwijają moralne uzasadnienia ostrych środków, (…) Czasem można odnieść wrażenie, że przysłuchujemy się licytacji, kto nazwie ben Ladena dosadniejszym słowem: morderca, potwór… Tymczasem prawdziwy dylemat moralny i polityczne wątpliwości nie koncentrują się wcale wokół pytania, (…) o złożone przyczyny dzisiejszego terroryzmu, wśród których polityka USA na Bliskim Wschodzie – nie od wczoraj, lecz od dziesięcioleci – ma znaczący udział. (…) Centralnym pytaniem nie jest, kim był ben Laden ani czym jest terroryzm, lecz kim jesteśmy my i w jakim świecie chcemy żyć.”

Artur Domosławski (1967) dziennikarz polski

Źródło: Sprawa ben Ladena – nasza sprawa, krytykapolityczna. pl, 16 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/DomoslawskiSprawabenLadenatonaszasprawa/menuid-1.html

O wojnie, O wrażeniach, O decyzjach, O czasie

„Tegorocznego 1 sierpnia w obchodach brał udział mój syn. Nie krzyczał i nie buczał, ale może by to zrobił, gdybym mu wcześniej powiedział, że byłem w Warszawie 31 lipca 1984 r. i stałem przy ulicy Miodowej obok grupy Niezłomnych Powstańców, którzy odmówili udziału w uroczystości położenia kamienia węgielnego pod pomnik „Bohaterów Powstania Warszawskiego”. Niezłomni z daleka obserwowali tych upadłych, którzy stanęli wtedy przy Jaruzelskim. Tacy jak Ścibor zgodzili się nie tylko na zmianę projektu pomnika, z wybranego w konkursie i wyrażającego ideę Powstania, na socrealistyczną kalkę pomników partyzantów sowieckich, ale i na poniżenie pamięci ofiar przez zmianę nazwy z „Pomnika Powstania” ma „Pomnik Bohaterów”. Słyszałem wówczas gwizdy i okrzyki oburzenia, bo wtedy wszyscy wiedzieli, że cała akcja jest zakłamaną komunistyczną propagandą, a ci, którzy w niej uczestniczą są chronionymi przez ZOMO i SB kolaborantami komuny.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Młody bohater – stary oportunista, „Gazeta Polska”, 8 sierpnia 2012

„Co jest moim celem? Interes państwa, a więc tego rządu. Dobro idei IV RP – solidarnej Polski równych szans, w której nie rządzi skupiony na sobie salon. I dobro Samoobrony prowadzonej obecnie ku zagładzie.”

Ryszard Czarnecki (1963) polityk polski

Źródło: „Dziennik”, 3 sierpnia 2007

„Zawsze byłem stronnikiem polskiej idei, nawet wtedy, gdy moje sympatie opierały się wyłącznie na instynkcie (…) Moja instynktowna sympatia do Polski zrodziła się pod wpływem ciągłych oskarżeń miotanych przeciwko niej; i – rzec mogę – wyrobiłem sobie sąd o Polsce na podstawie jej nieprzyjaciół. Doszedłem mianowicie do niezawodnego wniosku, że nieprzyjaciele Polski są prawie zawsze nieprzyjaciółmi wielkoduszności i męstwa. Ilekroć zdarzało mi się spotkać osobnika o niewolniczej duszy, uprawiającego lichwę i kult terroru, grzęznącego przy tym w bagnie materialistycznej polityki, tylekroć odkrywałem w tym osobniku, obok powyższych właściwości, namiętną nienawiść do Polski. Nauczyłem się oceniać ją na podstawie tych nienawistnych sądów – i metoda okazała się niezawodną.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Źródło: Introduction to Charles Sarolea’s Letters on Polish affair

O nienawiści, O duszy

„Czczę ideę społeczną, która na abnegacji z egoizmem buduje sposobność współżycia człowieka z człowiekiem.”

Emil Zegadłowicz (1888–1941)

O egoiźmie

„Tak jak Bonaparte, Sarkozy jest energicznym Francuzem z pierwszego pokolenia. Także Bonaparte pojawił się w momencie, gdy trzeba było zerwać z pewnymi praktykami. Zerwanie i zjednoczenie – to główne idee bonapartyzmu.”

Max Gallo (1932–2017) polityk francuski

komentarz po wygranej Sarkozy’ego w wyborach prezydenckich we Francji
Źródło: „Forum”, 14 maja 2007

O zerwaniu

„Religia (…) zawiera pewne idee które winniśmy nazywać świętymi, uświęconymi, czy jakkolwiek inaczej. A co to znaczy naprawdę? „ Oto idea, czy też pojęcie, wobec którego nie macie prawa wypowiadać się krytycznie; po prostu nie macie prawa. Dlaczego nie? No bo nie! « Jeśli ktoś głosuje na jakąś partię, z którą się nie zgadzasz, możesz kłócić się z nim na ten temat tyle ile chcesz; (…) Jeśli ktoś uważa, że podatki powinny wzrosnąć lub spaść, możesz spokojnie o tym z nim dyskutować. Ale z drugiej strony, gdy ktoś powie: " w sobotę, nie mogę nacisnąć na włącznik, by zapalić światło», mówisz: szanuję to.”

Douglas Adams (1952–2001) brytyjski pisarz

O religii, O świetle

„Jako młody chłopak dorastający w Nowym Jorku odmówiłem złożenia przysięgi na wierność fladze. Zostałem za to oczywiście odesłany do dyrektora. A on zapytał: „dlaczego nie chcesz przysięgać na flagę? Wszyscy to robią!” Odpowiedziałem, że wszyscy kiedyś wierzyli, że Ziemia jest płaska, ale to nie zmieniło faktu, że nie jest. Wyjaśniłem, że Ameryka wszystko, co ma zawdzięcza innym kulturom, innym narodom i że raczej złożyłbym przysięgę na wierność Ziemi i wszystkim jej mieszkańcom. Nie trzeba chyba mówić, że wkrótce po tym porzuciłem szkołę całkowicie i założyłem laboratorium w swoim pokoju. Tam zacząłem zgłębiać tajniki nauki i przyrody. Uświadomiłem sobie wtedy, że wszechświatem rządzą pewne prawa i że człowiek razem z całym społeczeństwem nie jest wolny od tych praw. Wtedy nastąpił krach roku 1929, który rozpoczął okres znany nam dziś jako „Wielki Kryzys”. Ciężko było mi zrozumieć dlaczego miliony ludzi głodowało, zostało bez pracy i dachu nad głową, gdy wszystkie fabryki nadal stały. Ilość zasobów się nie zmieniła. Wtedy właśnie uświadomiłem sobie, że reguły gry ekonomicznej były z gruntu błędne. Niedługo potem przyszła Druga Wojna Światowa, podczas której narody na zmianę, systematycznie wyniszczały się nawzajem. Później obliczyłem sobie, że całe zniszczenie i zmarnowane zasoby przeznaczone na tę wojnę mogłyby swobodnie zaspokoić potrzeby każdego mieszkańca tej planety. Od tamtej pory obserwowałem jak ludzkość nieuchronnie zmierza ku zagładzie. Na moich oczach marnowano i niszczono bezcenne surowce w imię zysku i wolnorynkowych idei. Byłem świadkiem wciśnięcia systemu wartości społeczeństwa w ramy chorego materializmu i bezmyślnej konsumpcji. Widziałem finansowe potęgi przejmujące kontrolę nad rządami i polityką rzekomo wolnych narodów. Teraz mam 94 lata i obawiam się, że moje usposobienie jest takie samo jak 75 lat temu. Musimy skończyć z tym gównem.”

Jacque Fresco (1916–2017)

Źródło: film https://www.youtube.com/watch?v=4Z9WVZddH9w&feature=youtu.be&t=5m55s Zeitgeist: Moving Forward (2011)

O wojnie, O ludziach, O pokoju, O nauce

„warunkiem powodzenia rewolucji jest, by idea jej była szeroko rozpowszechniona, by dotarła do każdego miejsca i by w umyśle każdego robotnika i chłopa złączyła się z pojęciem anarchii”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Rewolucja

„(…) idea celu życia wiąże się z systemem religijnym i wraz z nim upada.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Kultura jako źródło cierpień (1930)

„Niektórzy organizatorzy festiwalu „Nowa Fala” / „Nowaja wołna” zaczęli straszyć ostatnio, po tym jak Łotwa stwarzała trudności – „może przeniesiemy się na Krym?”. Pomyślałam: „fantastyczna idea! Jedźcie na Krym! A może lepiej do Rosji, bo Krym jest częścią Ukrainy”. Ale poważnie: to festiwal niskiej jakości. I co więcej atrakcyjny dla tych, którzy chcieliby zatrzymać Jurmałę w tej postsowieckiej przestrzeni. A Jurmała nie powinna do niej należeć. To fantastyczne miasto z przepiękną halą koncertową. Możemy mieć przecież światowy festiwal operowy, jazzowy czy nawet muzyki popularnej. Czy musimy się męczyć z tym marnym show w języku rosyjskim?”

Sarmīte Ēlerte (1957)

o festiwalu Nowa Fala w Jurmali

„Trzeba chronić ciała, nie idee.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

„Każdej nowej idei, Mahoundzie, stawia się dwa pytania. Pierwsze zadaje się wtedy, gdy idea jest słaba: JAKIEGO RODZAJU IDEĄ JESTEŚ? Czy należysz do tych idei, które idą na kompromis, układają się, przystosowują do społeczeństwa. Szukają dla siebie schronienia, aby przetrwać, czy też jesteś przekorną i krwiożerczą myślą, sztywną jak kij ciężką idiotką, która prędzej złamie się niż ugnie pod podmuchem wiatru? – Tym rodzajem, który najprawdopodobniej, dziewięćdziesiąt dziewięć razy na sto, zostanie starty na proch; ale, za setnym razem, zmieni świat.”

Salman Rushdie książka Szatańskie wersety

Szatańskie wersety (1988)

O świecie, O myślach, O myśleniu, Pytanie

„Bez bytu politycznego nie ma państwa, ale bez bytu politycznego jest ojczyzna, i ta to ogromna jest różnica między ojczyzną i państwem. (…) ojczyzna wyższą jest ideą, niżeli idea państwa.”

Karol Libelt (1807–1875) filozof polski, działacz polityczny i społeczny

Źródło: Pisma pomniejsze Karola Libelta http://books.google.pl/books?id=Kq0wAAAAYAAJ&printsec=frontcover, wyd. J.K. Żupański, 1849, tom 1, s. 143.

O ojczyźnie

„Ale jemu przyszły do głowy idee, których by
nie wymyślono na harwardzkim uniwersytecie:
świadomość myszy marszczy się jak gąsienica,
strzyżone białe włosy chmury to właśnie śnieg,
krzywo przyszyty guzik do płaszcza wieczności to księżyc,
kropla potu na wąsach Boga to Pacyfik.”

Tadeusz Chabrowski (1934–2016) poeta polski

Źródło: Kot w worku

O Bogu, O kotach

„Kościół propagował w średniowieczu ideę świętości. Najkrótsza do niej droga wiodła poprzez karierę duchowną, gdyż zdecydowana większość średniowiecznych świętych rekrutowała się spośród duchowieństwa. Czasami tylko pojawiała się między nimi jakaś księżniczka, która przedkładała własną cnotę nad obowiązek zapewnienia mężowi dynastycznego potomstwa.”

Jerzy Jankowski (1887–1941)

Monarsze sekrety

Księżniczka

„Pozostajemy o kilka dziesięcioleci w tyle za wami w rozwoju społecznym. Gdyby przyjrzeć się bliżej naszej inteligencji serbsko-chorwackiej, a nawet całej południowosłowiańskiej, to znalazłoby się wiele podobieństw z waszymi ruchami z lat 1860 lub 1870-tych. Znamy historię waszych idei; pod wielu względami rozwijamy ją u siebie. Do naszych najlepszych nauczycieli należą: Czernyszewski, Hercen, Ławrow, Bakunin…”

Vladimir Gaćinović (1890–1917)

z listu do rosyjskich przyjaciół politycznych.
Źródło: Władysław B. Pawlak, Księga zamachów. Od Sarajewa do Dallas, Państwowe Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1975, s. 21.

O historii, O inteligencji, O nauczycielach

„Każdy z krajów biorących udział w PW ma nieco inne priorytety, sytuację polityczną itd. Wśród nich Białoruś jest przypadkiem najbardziej złożonym. Tamtejsze społeczeństwo ma najsłabsze poczucie tożsamości narodowej. Druga wojna światowa czy okupacja radziecka nie sprzyjały procesom narodowotwórczym. W zaistniałej sytuacji wiele osób nie potrafi dostrzec alternatywy dla Łukaszenki, jest podatnych na dyktaturę jakby żywcem wyjętą z poprzedniej epoki. Bruksela powinna bardziej zainteresować się Ukraińcami i Białorusinami. Złe traktowanie tych narodów powoduje, że automatycznie zwracają się na Wschód. Zwróćmy uwagę, jak rzadko nad Dnieprem składają wizyty wysocy rangą politycy europejscy, w porównaniu ze swoimi rosyjskimi kolegami, którzy pojawiają się tam znacznie częściej. W ten sposób nic nie uda się nam osiągnąć. Za przykład można postawić szefów polskiej i szwedzkiej dyplomacji, którzy wspierają idee Partnerstwa Wschodniego i bliskiej współpracy z krajami regionu.”

Marko Mihkelson (1969)

o krajach Partnerstwa Wschodniego. Źródło: Kazimierz Popławski, W oczekiwaniu na zmiany (cz. II), new.org.pl, 30 czerwca 2012 http://www.new.org.pl/924,post.html

O wojnie, O współpracy

„Rewolucjonistów zawsze można zamordować, nie można jednak zabić ich idei.”

Thomas Sankara (1949–1987) polityk Burkina Faso, wojskowy

While revolutionaries as individuals can be murdered, you cannot kill ideas. (ang.) na tydzień przed śmiercią. Źródło: Mathieu Bonkoungou, Burkina Faso salutes „Africa's Che” Thomas Sankara, dostęp 17 października 2007 http://www.reuters.com/assets/print?aid=USL17577712

O śmierci

„Ten facio to realizator idei Andrzeja Leppera i groźne zjawisko.”

Tadeusz Cymański (1955) polski ekonomista i polityk

o Januszu Palikocie Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1602515,0,1,palikot-to-spadkobierca-leppera,wiadomosc.html, 28 maja 2009

„Reżyserskie i aktorskie fiki-miki nie zastąpią literatury, która jest źródłem i podstawą europejskiego teatru. (…) Chociaż z niepokojem i nie bez poczucia katastrofizmu patrzę w przyszłość, to jednak wierzę, że kiedy wydobędziemy się z tej opresji, kiedy człowiek wygra już z komputerem i umieści go na właściwym miejscu, wtedy wrócimy do idei Leona Schillera. Poczucie transcendencji, rozumienie nędzy i wielkości człowieczej, marzenie o społecznej sprawiedliwości, rycerska i czuła służba dla Piękna, Dobra i Prawdy – te istotne składniki jego teatralnej myśli nudzą nas dzisiaj i śmieszą swoją staroświecczyzną.”

Kazimierz Dejmek (1924–2002) polski reżyser teatralny

Źródło: Andrzej Wanat, O Leonie Schillerze. Rozmowa z K. Dejmkiem, „Teatr” 1994, nr 3

O sprawiedliwości, O literaturze, O myślach, O przyszłości

„Moje kino wywodzi się przede wszystkim z literatury, jest rodzajem ludzkiej mowy. Idea wizualności kina zawsze budziła moje wątpliwości.”

Krzysztof Zanussi (1939) polski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: „Film” nr 17, 1992

O literaturze

„Justine to ja. Opowiedziałem o stanie umysłu, jaki dobrze znam. (…) Justine mówi, że życie jest kiepską ideą. Bóg przeżył radość stworzenia, ale nie przemyślał, co ma być potem. (…) Ten film był mi bardzo potrzebny: nie piję, czuję się lepiej.”

Lars von Trier (1956) duński reżyser filmowy

o filmie Melancholia. Źródło: Film jako terapia, rp.pl, 19 maja 2011 http://www.rp.pl/artykul/9131,660536_Krzyk_obolalego_artysty.html

O życiu, O Bogu, O piciu, Radość

„A przecież kochałam tak mocno, że byłam gotowa umrzeć dla idei.”

Barbara Rosiek (1959) pisarka i poetka polska

Kochać się

„Wersy księgi są zwięzłe i wysublimowane, proste i pozbawione rytmu niczym oślepiający promień światła. Jej metaforyka jest olśniewająca bez dekadencji i dotyka pierwszych idei. Ogłasza rewolucję w filozofii, religii, etyce, w całej ludzkiej naturze. Czyni to, jakby wspinając się po morskiej fali: Każdy mężczyzna i kobieta to gwiazda, bądź wypływając niczym górski potok w sylabach Czyń wedle swej woli będzie całym prawem.”

Aleister Crowley (1875–1947) okultysta angielski

o Księdze Prawa.
Ekwinokcjum bogów
Źródło: s. 142

O kobietach, O religii, O gwiazdach, O naturze

„„Efektywna polityka” to polityka władzy niepolitycznej. Należy w tym miejscu przypomnieć schemat Kremla po Gorbaczowie, czyli rządy Jelcyn-Gajdar. Tu pierwszy raz dała o sobie znać idea władzy bez polityki. Gajdar (rosyjski odpowiednik Balcerowicza) wyjaśniał swoje zadanie następująco: reformy to „ekonomia” i on się nimi zajmie, a „polityką” zajmie się prezydent.”

Gleb Pawłowski (1951)

Źródło: rozmowa Tatiany Żurżenko i Iwana Krastewa, Anatomia bezalternatywności, przeł. Róża Maj, „Krytyka Polityczna”, Nr 27–28/2011.

„To, czego nie jesteśmy dziś w stanie sobie nawet wyobrazić, to idea rewolucji, czy to seksualnej, czy społecznej. Być może w dzisiejszych, nieświeżych czasach rozmnażających się bez liku apeli o tolerancję, powinniśmy podjąć ryzyko przywołania wyzwalającego wymiaru takich „ekscesów.””

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

„Obecna liturgia, naśladując reformę Lutra, prowadzi nieuchronnie do przyjęcia głoszonych przez niego idei.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

o nowej mszy.

„Napisałem iż nie wierzę w praktyczne przeprowadzenie dekomunizacji. System upadł na tyle dawno, a nowa rzeczywistość ustabilizowała się na tyle mocno, iż przestałem ową niemożność uważać za oburzającą. Trzeba nauczyć się działać w takiej sytuacji, jaka jest, a nie w takiej, jaka być powinna, Z tego wszakże nie wynika, iż akceptując tę sytuację uznajemy idee, które ją usankcjonowały. Godząc się na obecność byłych komunistów w życiu publicznym, nie musimy godzić się na obecność ich poglądów w naszych umysłach”

Ryszard Legutko (1949) filozof polski, działacz polityczny

Źródło: Ich baza, ich nadbudowa?, „Życie”, 31 sierpnia 1998.

O życiu, O rzeczywostości

„Nic bardziej nie przyczyniło się do skorumpowania oryginalnej idei socjalizmu, od przekonania, że Rosja jest socjalistycznym krajem i tego, że każdy czyn jej władców, jeśli nie naśladowany, to musi być przynajmniej usprawiedliwiony.”

George Orwell (1903–1950) pisarz i publicysta angielski

Nothing has contributed so much to the corruption of the original idea of socialism as the belief that Russia is a socialist country and that every act of its rulers must be excused, if not imitated. (ang.) Źródło: Wstęp do ukraińskiego wydania Folwarku zwierzęcego http://home.iprimus.com.au/korob/Orwell.html, opubl. w: The Collected Essays, Journalism, and Letters of George Orwell: As I please, 1943–1945 (1968)

„Kto twierdzi o sobie, że szanuje wszystkie idee, ten ogłasza gotowość zdrady swoich przekonań.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

O zdradzie

„Pewne myśli i idee same mają talent.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Źródło: Aforystyka dwudziestolecia, op. cit., s. 38.

O myślach, O myśleniu

„Nic bardziej niebezpiecznego niż idea, jeśli ma się tylko jedną ideę.”

Émile Chartier (1868–1951)

Źródło: Propos sur la religion, 1938

„Cała idea kapłaństwa Chrystusowego streszcza się w słowie „pośrednictwo”. Kapłan jest, jak mówi św. Paweł, „postawiony dla ludzi w rzeczach, które należą do Boga”, odbywa on niejako posłowanie od Boga do ludzi i od ludzi do Boga. Stąd w działalności jego odróżniać można jakby dwie strony: jedna, kiedy zwrócony do Boga, przedstawia Mu sprawy ludzkie i za nie zanosi ofiary i błagania, druga kiedy zwrócony do ludzi, sprowadza na nich łaski z nieba i poucza o prawdach i przykazaniach Bożych.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Królewskie kapłaństwo
Źródło: s. 39

O Bogu, O ludziach

„Wśród wszystkich jej faworytów zajmował pozycję wyjątkową. Nawet po tym, jak zgasła namiętność Katarzyny, pozostał jej najbliższym doradcą i wspierał ją do końca jej życia. Plotka głosiła, że pobrali się nawet potajemnie w Petersburgu w 1744. (…) Gorący romans między carycą a jej generałem trwał trzy lata. Katarzyna poczuła wtedy po raz pierwszy w życiu, że znalazła człowieka, który był w stanie jej dorównać. Pomysłowy, pozbawiony wszelkich skrupułów Potiomkin potrafił w krótkim czasie sprawić, że Katarzyna uznała go za niezbędnie potrzebnego i konsultowała z nim wszystkie swoje decyzje. Oboje interesowali się nowymi ideami i planami, a generał, którego caryca nazywała czule „małodusznym olbrzymem”, „złocistym bażantem” lub „gołąbeczkiem”, był równie żądny władzy jak ona. Caryca (…) odrzucała wszelkie pretensje swojego kochanka, jeśli tylko wykraczały poza załatwienie spraw rządowych. Chociaż rozpieszczała Potiomkina i zasypywała go godnościami i podarkami, coraz częściej dochodziło między nimi do przykrych scen. Całe otoczenie bało się wybuchowego charakteru Potiomkina, który nie hamował się nawet przed carycą.”

Grigorij Potiomkin (1739–1791) rosyjski dowódca wojskowy, mąż stanu

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 203–204.

O kobietach, O świecie, O historii, O kochankach

„Najdalej idące konstytucje państw demokratycznych, najszerzej pojęte przedstawicielstwa ludowe nie osiągają nigdy i nigdy osiągnąć nie mogą takiego zabezpieczenia wolności człowieka, takiego poszanowania woli jednostki wobec zbiorowości, jaka charakteryzuje stowarzyszenie. W żadnej też formie organizacji państwowej nie znajdujemy takiej łatwości przystosowywania się do warunków i potrzeb, do nowo powstającej idei i ruchów, jak w stowarzyszeniach. Dlatego śmiało możemy twierdzić, że wobec mnożących się ciągle zagadnień życia ludzkiego, wobec jego rosnącej zmienności, bogactwa typów i kierunków, wobec rozwoju indywidualizmu grup i jednostek, poddających się coraz trudniej pod ogólne normy, ten typ organizacji społecznej, który przedstawiają stowarzyszenia, jest typem przyszłości, dziedzicem nowożytnego Państwa. Owe skromne „ustawy” rozmaitych kooperatyw spożywców rolnych, kredytowych, na które przyzwyczailiśmy się patrzyć lekceważąco, traktować jako politykę zaściankową małych czynów i małych ludzi, kryją w sobie jednak zarodek nowej myśli politycznej, mogącej wyrugować w przyszłości wszelkie „konstytucje” i „przedstawicielstwa” państwowe jako zbyteczny przeżytek niewoli.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Idee społeczne kooperatyzmu; w: Edward Abramowski, Braterstwo, solidarność, współdziałanie. Pisma spółdzielcze i stowarzyszeniowe, wyd. Stowarzyszenie Obywatele Obywatelom, Łódź 2009.

O ludziach, O myślach, O wolności, O przyszłości

„Nie negując istnienia przeszkód, które należy pokonać, idea zjednoczonej Europy stanowi w naszym stuleciu ostatnią nadzieję starych narodów nieposiadających nieogarnionych przestrzeni Eurazji i Ameryki.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

w 1947.
Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 213.

„(…) słowiańska jedność jest podstawą, ma przyszłość. Nie są mi bliskie idee panslawizmu. Ale czy słowiańska jedność na przyszłość, to dla mnie nawet nie pytanie. (…) Teraz wojujemy z przeszłością, wspominamy jakieś krzywdy. Ale, według mnie, ten czas już mija. Współczesny białoruski intelektualista, wydaje mi się, nawet nie powinien już mówić o jakiejś wrogości do Rosji.”

Swiatłana Aleksijewicz (1948) białoruska pisarka i publicystka

…) славянскае адзінства – каранёвае, за ім будучыня. Мне ня блізкія ідэі панславізму. Але тое, што за славянскай еднасьцю будучыня, для мяне нават не пытаньне. (…) Цяпер мы ваюем зь мінулым, успамінаем нейкія крыўды. Але, па-мойму, гэты час ужо сыходзіць. Сучасны беларускі інтэлектуал, мне здаецца, нават не павінен ужо гаварыць пра нейкую варожасьць да Расеі. (białorus.
Źródło: Пад рэдакцыяй Валера Булгакава: Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт, Wydawnictwo ARCHE, Warszawa 2006, ISBN 8389406772, s. 152. (białorus.)

O wrogości, O czasie, O przeszłości, O przyszłości