Cytaty na temat fakt
strona 7

„Pierwotnym najoczywistszym sensem deszczu jest zapłodnienie, związane z życiem i z ogólną symboliką wód. Ponadto – zresztą w kontekście tego samego związku – ma też sens oczyszczenia, nie tylko z racji znaczenia wody jako „substancji powszechnej”, czynnika pośredniczącego między sferą nieukształtowaną (gazową) a ukształtowaną (stałą), uznawanego we wszystkich tradycjach, ale również dlatego, że woda deszczowa spada z nieba. Z tej przyczyny spokrewnia się on ze światłem, co tłumaczy fakt, że w wielu mitologiach deszcz uważany jest za symbol oddziaływania niebiańskich „wpływów duchowych” na ziemię (…).”

Juan Eduardo Cirlot (1916–1973)

Źródło: Deszcz w: Słownik symboli

O wodzie, Sens

„Za czasów Szekspira o homoseksualizmie nie mówiono publicznie. Jednak przez fakt, że kobietom zabroniono występować w teatrze i grali tam sami mężczyźni, cała ta tematyka bez żadnych aluzji była czytelna. Dodatkowo dawało to efekt komiczny. Facet przebrany za kobietę wywołuje uśmiech każdego z wyjątkiem ludzi, którzy widzą w tym prawdę na temat negowania swojej tożsamości.”

Tadeusz Słobodzianek (1955) polski dramaturg, reżyser, krytyk teatralny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 24 czerwca 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ncda.htm

O kobietach, O mężczyznach, O ludziach, O uśmiechu

„Kandydaturę Jarosława Kaczyńskiego przekreśla w moich oczach głównie fakt, iż jest on notorycznym siewcą konfliktów. Właściwie cała jego kariera polityczna przebiega pośród cyklicznie powtarzających się sporów, rozłamów, kłótni i swarów. (…) Ktoś taki Polski rozdartej nie sklei. Nie zasypie przepaści ten, który ją metodycznie, przez lata, pogłębiał.”

Tomasz Wołek (1947) polski dziennikarz

o kandydaturze Jarosława Kaczyńskiego na prezydenta w 2010. Źródło: 30 maja 2010 http://www.rp.pl/artykul/9133,487362_Wolek__Kaczynski___siewca_konfliktow.html,

„Doświadczenia w pracy klauna wykształciły we mnie ogromną otwartość w kontaktach z aktorami. Klauni nie mogą być uprzedzeni w stosunku do nowych doświadczeń, bać się, że to, co zaproponują okaże się niepotrzebne lub głupie. Muszą zaakceptować fakt, że widownia będzie się z nich śmiała.”

Jasmila Žbanić (1974)

Źródło: Piotr Czerkawski, Moją drogą jest kino. Rozmowa z Jasmilą Žbanić, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/1447-moja-droga-jest-kino.html

„Jestem częścią Śląska, on jest częścią mnie. Wydaje mi się, że i jedno i drugie z tego korzysta. Nie przypominam sobie, żeby któryś z tutejszych zawodników wykreował kiedykolwiek taką „śląską mitologię” jaką udało się wykreować mi – mam nadzieję, że fakt, iż wielu ludzi w całej Polsce zaczęło interesować się Śląskiem, jego historią i odmiennością, dzięki temu, że poruszam jego problemy w taki a nie inny sposób, to forma spłaty mojego długu wobec regionu, który mnie wykreował.”

Miuosh (1986)

Źródło: Mateusz Grzeszczuk, „Każdy ma swojego Boga…” – MIUOSH, cosnowego.idiks.org, 7 marca 2013 http://www.cosnowego.idiks.org/kazdy-ma-swojego-boga-miuosh/

O Bogu, O ludziach, O historii

„Każde nowe wcielenie się w tę samą postać jest odkrywaniem nowych emocjonalnych i wyrazowych obszarów. Nie bez znaczenia jest też fakt, że przez te lata dojrzałam, jako kobieta i matka, co pozwala mi jeszcze głębiej zrozumieć podwójne nieszczęście Halki-matki i Halki-kochanki.”

Ewa Biegas (1977)

Źródło: Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz, To będzie postać autentyczna i niekoturnowa, „Dziennik Polski” nr 289, 13 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129134.html

O kobietach, O nieszczęściu, O matce, O kochankach

„Czy można większą zniewagę wyrządzić Chrystusowi, jak stawiając świętą wiarę chrześcijańską na równi z przewrotnością żydowską, z bezeceństwem muzułmańskim, z zabobonem pogańskim i bezbożną próżnością naturalizmu? Podobny amalgamat jest największą potwornością. Przyjmowanie obojętne wszelakiego rodzaju błędów potwornych dowodzi nędznej głupoty, nad którą nigdy dość ubolewać. Przez sam fakt niesprzeciwiania się żadnemu błędowi człowiek staje się winien popierania błędów wszystkich.”

Pius VI (1717–1799) papież

Źródło: bulla Debito Apostolatus Nostri

O głupocie, O wierze

„Fakt, że następca Piotra dysponuje kapitałem 500 milionów do jednego miliarda dolarów, jest upokarzający i niepokojący.”

José María Díez-Alegría (1911–2010)

Wierzę w nadzieję (rozprawa)

„(…) z niefortunnymi zdarzeniami tak już w życiu bywa: sam fakt, że ich nie rozumiemy, nie znaczy, że nie mają miejsca.”

Daniel Handler książka Przykry początek

Przykry początek
Źródło: rozdział XIII, s. 172

„Fakt. Cały świat stanął na głowie. Zwariował na punkcie pieniędzy i posiadania. Pędzi gdzieś bez opamiętania. Dla równowagi raz dziennie, codziennie od 20 lat, staję na głowie… i wtedy wszystko, co stoi na głowie, z tej pozycji wygląda normalnie… Ale tak serio… To oprócz stawania na głowie, trzeba sobie radzić w inny sposób. Trzeba wypracować dobry sposób myślenia. Największą sztuką jaką posiadłam w życiu, jest sztuka interpretowania negatywnych zjawisk na swoją korzyść… co wszystkim polecam. Jak cię rzuci narzeczony, to zamiast wyrywać sobie włosy z głowy, pomyśl: „Bardzo dobrze, że mnie rzucił! Bo jeśli mnie rzucił, to po pierwsze, – nie był mnie wart, a po drugie – ustąpił pola następnemu, który przyjdzie i być może będzie lepszy”. Gwarancji oczywiście nie ma, ale trzeba próbować.
Przede wszystkim jednak trzeba kochać życie, siebie i innych ludzi, próbować realizować swoje własne marzenia i być wiernym swoim wartościom. Cieszyć się każdym dniem. Niejeden powie, że to banały. Nie są to jednak banały dla osoby, która otarła się o śmierć. Życie darowano mi pięciokrotnie i każdego dnia dziękuję za każdy przeżyty dzień… Za to, że ja i mój syn jesteśmy zdrowi i że mamy siebie.”

Dorota Stalińska (1953) aktorka polska

Źródło: Jestem w najlepszym wieku dla kobiety, „Dziennik Zachodni”, 9 grudnia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jwnw.htm

O życiu, O śmierci, O kobietach, O ludziach

„Na czym właściwie polega niezadowolenie? Jest ciepło, a mimo to trzęsie cię. Jesteś najedzony, a mimo to głód ci doskwiera. Jesteś kochany, a mimo to szukasz nowych wrażeń. A wszystko to wynika z prostego faktu, że istnieje czas, ten cholerny Czas. Koniec życia nie wydaje się taki odległy, widzisz go wyraźnie niczym linię namalowaną na mecie. Bez przerwy zadajesz sobie pytania: „Czy wszystko już zrobiłem?”, „Czy wystarczająco kochałem?”, „Czy zjadłem to, co było do zjedzenia?”. Wszystko to mówi o największym przekleństwie człowieka, a może też stanowi jego nieprzemijającą chwałę. „Jakie znaczenie miało moje dotychczasowe życie i co jeszcze może ono znaczyć w czasie, który mi pozostał?”. Dochodzimy tu do zatrutego przewrotnością sedna pytania: „Czy zapisałem się w Wielkiej Księdze Losu? Co jestem wart?””

John Steinbeck (1902–1968) pisarz amerykański, noblista

I nie jest to próżność ani ambicja.

O życiu, O głodzie, O losie, O matce

„W aktorstwie nigdy nie wiadomo, co się stanie, a aktor to homo viator – człowiek cały czas w podróży. Aktor musi być gotowy na niepewność, na fakt, że na drugi dzień pracy może nie być.”

Magdalena Lamparska (1988) polska aktorka

Źródło: Alexandra Machera, W pogoni za miłością, „Telewidz” nr 43 (943), 24 października 2011, s. 4.

O czasie

„Chciałem zwrócić uwagę na pewien bardzo niepokojący fakt. Otóż, nieskrępowana współpraca międzynarodowa i brak ideologicznie motywowanej ingerencji w naukę są podstawą działania nas, którzy zajmują się nauką. Przypomnę, że w faszystowskich Niemczech, fizyka została podzielona na tą poprawną niemiecką fizykę i na tą fałszywą żydowską fizykę. W rezultacie fizycy o korzeniach żydowskich zostali zmuszeni do emigracji. (…) Oczywiście w Polsce nie jest tak źle, ale jednak z niepokojem obserwuję ingerencję, która jest motywowana politycznie i ideologicznie, w naukę.(…) Mamy bowiem próby zastąpienia teorii ewolucji kreacjonizmem, mamy próby zastąpienia nauk medycznych ideologicznie motywowanymi regulacjami, mamy próby zastąpienia praw aerodynamiki argumentami opartymi na parówkach i puszkach z coca-coli. Otóż to wszystko wskazuje na to, że wymagana jest jednak pewna zdecydowana tutaj reakcja na tego typu wtargnięcia ignorantów na teren, który jest domeną nauki.”

Iwo Białynicki-Birula (1933) polski fizyk

wystąpienie 14 grudnia 2016 w obecności prezydenta Andrzeja Dudy i ministra nauki i szkolnictwa wyższego Jarosława Gowina podczas wręczenia odznaczeń naukowcom w Pałacu Prezydenckim. Źródło: Słynny polski fizyk o „dobrej zmianie”: Parówki zamiast nauki https://www.newsweek.pl/wiedza/nauka/iwo-bialynicki-birula-fizyk-krytykuje-dobra-zmiane/x7vxwgz, newsweek.pl, 14 grudnia 2016.

O nauce, O zmianach, O współpracy

„[Alpinizm jest] odkrywaniem. Wyrazem wolności. Trochę nawet anarchią. Tutaj nie ma medali, igrzysk, kamer. To sposób na życie, w dodatku nie bardzo opłacalny. W MotoGP też giną ludzie, a jakoś wszyscy nie mówią, że to zajęcie dla samobójców. Czy fakt, że kierowcy dużo zarabiają, sprawia, że ich śmierć jest bardziej akceptowalna? Jeśli giniesz robiąc to, co kochasz, ale bez pieniędzy na koncie, to twoja śmierć jest głupsza? My nie chodzimy tam żeby zginąć. Tylko po to, żeby żyć. Na całego.”

Simone Moro (1967) alpinista włoski

Źródło: Dominik Szczepański, Simone Moro: Jeździmy w góry po to, żeby żyć. Nie zapominajcie o tym w Polsce http://off.sport.pl/off/1,111379,14571558.html, sport.pl, 9 września 2013

O życiu, O śmierci, O ludziach, O sporcie

„Jestem wychowany w kraju gdzie każdy bluzga, praktycznie od dziecka. Używam w utworach przekleństw w celu podkreślenia istoty pewnych wypowiedzi i ich tonu. Moim zdaniem bluzgam i tak mniej, niż połowa polskiej sceny rapowej, biorąc pod uwagę fakt, że piszę i mówię bezpośrednio o społeczeństwie a nie o bzdurach w jakiś pokręcony sposób.”

Miuosh (1986)

Źródło: W Gliwicach nawet rap jest grzeczny – wywiad z Miuoshem, info-poster.eu, 3 lipca 2012 http://info-poster.eu/w-gliwicach-nawet-rap-jest-grzeczny-wywiad-z-miuoshem/

O dzieciach

„Otóż jest faktem, że etyka chrześcijańska nigdy nie uważała udziału w wojnie i połączonej z nią konieczności zadawania śmierci żołnierzom armii wroga, za coś grzesznego i sprzeciwiającego się przykazaniu „nie zabijaj”. Winniśmy się tedy zapytać, dlaczego tak jest, a nie przejmować się zbytnio protestami humanitarnego pacyfizmu, natchnionego indywidualizmem i sentymentalizmem ostatniego wieku. Hipokryzja tego nurtu wychodzi na jaw, gdy występuje on przeciw wojnom, a nie śmie protestować przeciw krwawym rewolucjom i prześladowaniom.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 160

O śmierci, O wojnie, O wieku

„Fakt jest zawsze głupi. Resztę bierze diabeł i statystyka.”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

Źródło: rozprawa Pożyteczność i szkodliwość historii dla życia w Niewczesne rozważania, 1873–1874

O historii

„Utknęłam w sytuacji, która czyni mnie w dużej mierze zniewoloną. Doprawdy odczuwam przykrość, że banalny fakt, iż jestem kobietą, zdaje się przyćmiewać gigantyczny wyczyn, jakiego dokonał Billy Stultz.”

Amelia Earhart (1897–1937) amerykańska pilotka, dziennikarka i poetka

Źródło: Lidia Pańków, Latam lepiej niż myję naczynia, wysokieobcasy.pl, 2 marca 2010 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,7601710,Latam_lepiej__niz_myje_naczynia.html

O kobietach

„Jest faktem bezspornym, i za to narody muszą chylić czoła przed Polakami, że mimo straszliwego terroru nie znalazła się w Polsce ani jedna wybitna osobistość, która chciałaby zająć miejsce polskiego Hachy.”

Emanuel Ringelblum (1900–1944) polski historyk narodowości żydowskiej

Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej. Uwagi i spostrzeżenia
Źródło: s. 47.

„Trudność z Marcusem nie polegała na tym, że źle się zachowywał, bo tak nie było, ani że trudno się z nim dogadać, bo tak nie było, a wynikała z faktu, że często sprawiał takie wrażenie, że na chwilę tylko zatrzymał się na tej planecie w drodze gdzie indziej, tam gdzie lepiej by pasował.”

Nick Hornby (1957) angielski powieściopisarz i eseista

Był sobie chłopiec

O wrażeniach

„Jednym z największych cudów XX wieku jest powstanie państwa Izrael. Biblia nigdzie tego wydarzenia nie zapowiada, ale czyni to implicite np. w Obj 11, 2 (Jeruzalem ma być deptane przez pogan przez 42 miesiące, a więc w okresie poprzedzającym owe 42 miesiące będzie musiało znajdować się w rękach żydowskich). Za cud można uznać sam już fakt, że naród żydowski, który od niewoli babilońskiej nie pamiętał swojego języka i który od 70 roku żył w diasporze, nie uległ wynarodowieniu.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Czasy ostateczne

O wieku

„Serial spotkał się z krytyką, ale został za to doceniony przez publiczność, o czym świadczy fakt, że w telewizji był wyświetlany 36 razy.”

Jerzy Cnota (1942–2016) aktor polski

o serialu Janosik. Źródło: „Dziennik Teatralny”, Katowice, 16 stycznia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zmcw.htm

„Można też bluffować pomniejszając prawdę lub jej zaprzeczając. Zaprzeczają więc, że byli na usługach III Rzeszy, że parali się na jej rzecz szpiegostwem i to nie tylko w Polsce. W Polsce natomiast szpiegowali na rzecz Kominternu, a więc sowieckiego imperializmu, który o samostijną Ukrainę tyle dbał, co Cygan o zeszłoroczny śnieg.
Mijali się także z prawdą rozdymając w propagandzie sprawę tzw. pacyfikacji. Paląc zabudowania folwarczne i terroryzując ludność, zmusili władze polskie do zastosowania represji – i to fakt. Jednak bluffowali głosząc, pacyfikacji dokonywało wojsko, a głównie kawaleria. Tymczasem to nie jest prawdą, bo ani wojsko (a tym mniej kawaleria), w pacyfikacjach nie uczestniczyło. Do tego celu były przysposobione specjalne oddziały policyjne „karnej ekspedycji”. Nadto, nie było zgrozy równej psychozie napadów czambułów tatarskich, a cała, śmieszna w końcu pacyfikacja” sprowadza się do pobicia kilkudziesięciu osób i do „wyłudzonego” od chłopów furażu dla koni, „wyłudzonego””

Edward Prus (1931–2007) historyk polski

bo się później okazało, że „ułani” za wszystko Płacili żywą gotówką. Jednak ten bluff potrzebny był OUN do „mobilizacji” Ukraińców rzuconych w pierwszym rzucie do rzezi „łąckiego plemienia wrażego”.
Bluff XX wieku, Londyn 1992

Koń

„(…) Polacy bardzo specyficznie widzą siebie na tle historii świata. Uważamy się za naród pokrzywdzony przez wszystkich innych. Jednak to, że sami też mamy coś na sumieniu już nam łatwo przez gardło nie przechodzi. Podobnie fakt, że w niektórych przypadkach sami byliśmy winni swoim nieszczęściom. Generalnie dojście do prawdy historycznej jest bardzo trudne, ponieważ tak naprawdę nie ma tylko jednej prawdy. Zawsze możliwa jest jakaś interpretacja konkretnego wydarzenia czy okresu. Natomiast zadaniem reżysera jest własne zinterpretowanie historii i przedstawienie takowej na ekranie. Mało tego uważam, że ma on do tego pełne prawo.”

Ryszard Bugajski (1943–2019) polski reżyser, scenarzysta, pisarz

Źródło: Twórcy nie powinni mieszać się w politykę, stopklatka.pl http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=54099

O nieszczęściu, O historii

„Dwudziestoletnia Sara nie marnowała nigdy czasu, słów ani uczuć. Rzeczowa i rozsądna jak komputer, była chodzącym rejestrem faktów.”

Emilie Richards (1948)

Odnaleziona melodia (1986)

O emocjach, O czasie

„Pisałem do momentu, aż uświadomiłem sobie, że nie mam pojęcia, o czym piszę, wtedy zacząłem czytać i poszukiwać informacji na temat tego, czego nie wiedziałem. Powtarzałem ten proces raz za razem. Dla mnie część mojego umysłu odpowiedzialna za tworzenie i część, która odpowiada za badanie faktów, są całkowicie odmienne i zawsze konkurują ze sobą.”

Philipp Meyer (1974)

o książce Syn. Źródło: Milena Buszkiewicz, Robiłem wszystko, by zapomnieć o istnieniu Cormaca McCarthy’ego – wywiad z Philippem Meyerem http://booklips.pl/wywiady/robilem-wszystko-by-zapomniec-o-istnieniu-cormaca-mccarthyego-wywiad-z-philippem-meyerem/, booklips.pl, 14 grudnia 2016.

O poszukiwaniu, O czytaniu

„Wszystko, co powiedział było bardzo budujące i dodało mi mnóstwo pewności siebie. Sam fakt, że interesował się pozyskaniem mojej osoby, był dla mnie ogromną satysfakcją. Kiedy interesuje się tobą taki klub jak Arsenal z takim trenerem jak Arsène Wenger, jesteś bardzo szczęśliwy. To daje ogromną motywację do dalszej pracy.”

Marouane Chamakh (1984) piłkarz marokański

o trenerze – Arsène Wenger. Źródło: Wywiad, 2010 http://www.sport1.pl/Marouane-Chamakh-pierwszy-wywiad/a92812

O motywacji, O pewności siebie

„Ogromnie cenię sobie utwory Jacka Vance’a. To wspaniały i unikalny stylista. Nikt nie potrafi pisać tak jak on. Tworzy wspaniałe światy i postaci. Nie ukrywam, że właśnie z tego powodu złożyłem mu hołd. „Umierająca Ziemia” jest cudownym zbiorem opowiadań. Z pisarzy historycznych bliscy są mi Thomas B. Costain i Francuz Maurice Druon, autor cyklu „Królowie przeklęci”. Ubóstwiam też prozę Bernarda Cornwella, który jest najlepszym żyjącym literatem piszącym o wojnie. Nikt tak jak on nie opisuje scen batalistycznych lub po prostu wojennych. I to niezależnie od faktu, czy rozgrywają się one na lądzie, czy w wodzie, w czasach arturiańskich bądź napoleońskich.”

George R.R. Martin (1948) amerykański pisarz fantasy i science fiction

Źródło: Od „Strefy Mroku” do „Gry o tron”, z Georgem R. R. Martinem rozmawia Michał Hernes http://www.fantastyka.pl/media/pdf_bonus_2012.pdf, bonusowy dodatek do „Nowej Fantastyki”, 2012 rok.

O wojnie

„Lekarze SS wzięli udział we wszystkich etapach procesu uśmiercania, od selekcji (…) po mordowanie wybranych więźniów. Symbolem ich udziału w zbrodni jest fakt, że cyklon B był przewożony do obozu fałszywym ambulansem ze znakami czerwonego krzyża. Całkowicie podporządkowując się zbrodniczym rozkazom, lekarze SS wzięli czynny udział w masowym morderstwie bezbronnych ludzi na skalę nieznaną dotychczas w historii. Kończąc studia medyczne, składali przysięgę Hipokratesa, która wymaga od lekarzy, by zawsze starali się leczyć i ratować chorych.”

Laurence Rees (1957) pisarz i historyk angielski

Źródło: Auschwitz – naziści i ostateczne rozwiązanie, cyt. za: Aleksander B. Skotnicki, Zbrodnicze eksperymenty lekarskie, „Alma Mater” nr specjalny 118, 2009, s. 120.

O ludziach, O historii, O studiach

„Janek to ja. To jest moja opowieść. W sumie 85–90 procent wspomnień i 10 „cukru pudru” czyli fakt, że akcja rozgrywa się w roku 1981, w którym miałem dopiero 11 lat. To jest ten procent mojej konfabulacji. Wiele rzeczy zdarzyło się dopiero cztery, pięć lat później. Byliśmy wówczas takimi właśnie chłopakami, którzy grali w szkołach czy innych miejscach. To jest jednak zabieg czysto techniczny, wszystkie emocje i uczucia jakie mi wtedy towarzyszyły są przeniesione w stosunku jeden do jednego.”

Jacek Borcuch (1970) polski aktor, reżyser, scenarzysta

o bohaterze filmu Wszystko, co kocham. Źródło: wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=62325

O emocjach, Chłopak

„Od zawsze miałem zresztą specyficzne podejście do alpinizmu: interesowało mnie głównie osiąganie dużych wysokości, a dopiero w drugiej kolejności techniczna wspinaczka. Ale właśnie dążąc do przekraczania kolejnych wysokościowych barier, zrozumiałem, że bez bardzo dobrego warsztatu nic nie osiągnę. Dodatkową motywacją był też fakt, że robiąc coś niemożliwego dla zwykłych ludzi, miałem szansę stać się kimś sławnym.”

Denis Urubko (1973) rosyjski wspinacz, himalaista i instruktor wspinaczki, były żołnierz armii Kazachstanu, zdobywca Korony Himalajó…

Źródło: Denis Urubko, drytooling.com.pl, 2 lutego 2011 http://drytooling.com.pl/baza/ludzie/776-denis-urubko

O ludziach, O motywacji

„Nauczanie ma miejsce przed faktem, pouczanie po fakcie.”

Władysław Grzeszczyk (1935) polski aforysta

„Tym różni się performance od teatru, że ja niczego nie udaję, nie robię żadnych prób, nie mam scenariusza. Długo nie potrafiłam zaakceptować faktu, że w teatrze istnieje coś takiego jak prawda artystyczna i że aktor, który udaje, może być tak samo autentyczny jak ja w moich akcjach. Ale jednak teatr uczy kontrolować emocje, dystansować się do siebie.”

Marina Abramović (1946) jugosłowiańska artystka intermedialna

Źródło: rozmowa Marioli Wiktor, Gwiazda wycięta na brzuchu, „Gazeta Wyborcza”, 5 października 2012.

O prawdzie, O gwiazdach

„Ekonomista nie może twierdzić że posiada specjalną wiedzę, która kwalifikuje go do koordynowania wysiłkami innych specjalistów. Co może twierdzić to jedynie to, że jego zawodowe borykanie się z wszechobecnymi sprzecznościami interesów uczyniło go bardziej wrażliwym niż kogokolwiek innego na fakt, że żaden umysł nie jest w stanie posiąść całej wiedzy, która kieruje działaniami społecznymi, oraz o wynikającej stąd potrzebie pewnego bezosobowego mechanizmu, niezależnego od ludzkich sądów, koordynującego indywidualnymi wysiłkami ludzkimi.”

Friedrich August von Hayek książka Konstytucja wolności

Konstytucja wolności

O wiedzę, O wysiłku

„Na starość poczułem swoją szansę w biegach długodystansowych, wykorzystując fakt, że nie jestem Schwarzeneggerem, ważę niewiele, co w takich biegach jest zaletą.”

Jacek Fedorowicz (1937) polski satyryk i aktor

Źródło: Jacek Szczerba, Artysta pierwszego dubla, „Gazeta Wyborcza”, 18 lipca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/apdu.htm

O starości

„Jako młody chłopak dorastający w Nowym Jorku odmówiłem złożenia przysięgi na wierność fladze. Zostałem za to oczywiście odesłany do dyrektora. A on zapytał: „dlaczego nie chcesz przysięgać na flagę? Wszyscy to robią!” Odpowiedziałem, że wszyscy kiedyś wierzyli, że Ziemia jest płaska, ale to nie zmieniło faktu, że nie jest. Wyjaśniłem, że Ameryka wszystko, co ma zawdzięcza innym kulturom, innym narodom i że raczej złożyłbym przysięgę na wierność Ziemi i wszystkim jej mieszkańcom. Nie trzeba chyba mówić, że wkrótce po tym porzuciłem szkołę całkowicie i założyłem laboratorium w swoim pokoju. Tam zacząłem zgłębiać tajniki nauki i przyrody. Uświadomiłem sobie wtedy, że wszechświatem rządzą pewne prawa i że człowiek razem z całym społeczeństwem nie jest wolny od tych praw. Wtedy nastąpił krach roku 1929, który rozpoczął okres znany nam dziś jako „Wielki Kryzys”. Ciężko było mi zrozumieć dlaczego miliony ludzi głodowało, zostało bez pracy i dachu nad głową, gdy wszystkie fabryki nadal stały. Ilość zasobów się nie zmieniła. Wtedy właśnie uświadomiłem sobie, że reguły gry ekonomicznej były z gruntu błędne. Niedługo potem przyszła Druga Wojna Światowa, podczas której narody na zmianę, systematycznie wyniszczały się nawzajem. Później obliczyłem sobie, że całe zniszczenie i zmarnowane zasoby przeznaczone na tę wojnę mogłyby swobodnie zaspokoić potrzeby każdego mieszkańca tej planety. Od tamtej pory obserwowałem jak ludzkość nieuchronnie zmierza ku zagładzie. Na moich oczach marnowano i niszczono bezcenne surowce w imię zysku i wolnorynkowych idei. Byłem świadkiem wciśnięcia systemu wartości społeczeństwa w ramy chorego materializmu i bezmyślnej konsumpcji. Widziałem finansowe potęgi przejmujące kontrolę nad rządami i polityką rzekomo wolnych narodów. Teraz mam 94 lata i obawiam się, że moje usposobienie jest takie samo jak 75 lat temu. Musimy skończyć z tym gównem.”

Jacque Fresco (1916–2017)

Źródło: film https://www.youtube.com/watch?v=4Z9WVZddH9w&feature=youtu.be&t=5m55s Zeitgeist: Moving Forward (2011)

O wojnie, O ludziach, O pokoju, O nauce

„Fakt, że Internet przekracza granice państw nie oznacza, że granice zostały zniesione.”

Piotr Waglowski (1974) prawnik polski, działacz na rzecz informatyzacji

Źródło: wypowiedź na konferencji Wikimedia 2010, 28 marca 2010.

„Jednym z powodów, dla których Amerykanie spalili Drezno, był fakt, że wszystko inne już zostało spalone.”

Kurt Vonnegut książka Śniadanie mistrzów

Śniadanie mistrzów

„Bycie emigrantem nie zależy od powodów przebywania poza krajem rodzinnym, tylko od samego faktu opuszczenia swojego kraju. Inną zaś sprawą jest to, czy twórczość pisarzy emigracyjnych jest emigracyjną literaturą.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Nie w rzędzie czyli „w poprzek” – rozmowa Józefa Plessa – „AKANT” Nr 4/2000

O literaturze

„Życie jest kruche, ulotne i zmienne, ale to jeszcze nic w porównaniu z międzynarodowym systemem walutowym. Większość ludzi nie chce zaakceptować tego faktu. Jedni ze strachu, ponieważ nie wiedzą, jak stawić czoło niepewności. Inni z powodów ideologicznych, ponieważ nie chcą przyznać, że system, któremu są podporządkowani i w ramach którego zorganizowali swoje życie, jest zaledwie domkiem z kart. Dotyczy to zarówno obrońców, jak i przeciwników tego systemu. Ci, którzy dążą do obalenia kapitalizmu, dają dowód wiary godnej lepszej sprawy: widzą szatana tam, gdzie są tylko bezwład, improwizacja i niekompetencja.”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Postać: Fontan
Mauricio, czyli wybory

O życiu, O ludziach, O strachu, O wierze

„Dziękuję tej Telewizji za to, że jest, za to, że nauczanie Kościoła przekazuje w naszej Ojczyźnie i poza jej granice. Wiele razy w tym Roku Jubileuszowym myśleliśmy, co by było, gdyby nam Telewizji Trwam zabrakło. Nie mielibyśmy bezpośrednich transmisji z pielgrzymki Ojca Świętego w Hiszpanii. Ponad półtora miliona ludzi to widocznie jest za mało dla takich czy innych telewizji, a nawet dla telewizji publicznej. Półtora miliona młodych, entuzjastycznych serc Europejczyków, chrześcijan widocznie bardzo niewiele znaczy dla tych, którzy decydują, czy dany fakt, wydarzenie ma być obecne w transmisji, w audycji, na ekranie. Kiedy jest to pięćdziesięciu odmieńców, jest to fakt wart rozpowszechniania i ukazania, ale te ponad półtora miliona ludzi to widocznie jest za mało, by poświęcić im uwagę (…) Dlatego dziękujemy Telewizji Trwam my wszyscy, tak jak tu jesteśmy obecni, za to, że pozwala nam śledzić działalność i nauczanie Ojca Świętego Benedykta XVI, tak jak to kiedyś robiła nasza polska telewizja, gdy do kraju przyjeżdżał Ojciec Święty Jan Paweł II.”

Wiesław Mering (1945)

Źródło: Pasterz nie ucieka przed wilkami, naszdziennik.pl, 12 października 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20111012&typ=my&id=my03.txt

O ludziach, O myślach, O ojczyźnie, O myśleniu

„Sam fakt przebywania z dzieckiem pod jednym dachem powoduje kłopoty.”

Hanna Lemańska książka Chichot losu

Chichot losu

O dzieciach

„Dzisiaj na spotkaniu w Zgorzelcu o panu pośle Żelichowskim powiedziałam „stary dziadyga”. Może nie powinnam tak powiedzieć, tylko że on jest starym dziadygą. On jest w sejmie od osiemdziesiątego któregoś roku i tyle zła robi, niczym się nie przejmuje, ma emeryturę poselską i ma w nosie. Jest tak totalnie wyalienowany, oddzielony od tego, co ludzie potrzebują… A dziadyga to jest ludowe określenie, a że stary – to po prostu stwierdzenie faktu.”

Krystyna Pawłowicz (1952) polska polityczka, prawniczka

Źródło: Prof. K. Pawłowicz: nie obrażam ludzi (nj24. pl, 9 listopada 2013) http://www.nj24.pl/article/prof-k-pawlowicz-nie-obrazam-ludzi [o Stanisławie Żelichowskim. ]

O ludziach

„Ja nie patrzę na alkoholika, ponieważ on mnie nie dotyczy, ja nim nie jestem. Ale patrzę na własny los, który niczym się nie różni, gdyż ma tę samą potrzebę miłości. Miłości jak nauka chrystusowa, która mówi oprzyj się na tym, a wygrasz ten swój pobyt na ziemi tak boleśnie dla nas określony. Gdyby nie ten fakt, życie nie miałoby sensu. Jak mówi Seneka, Jak można bać się śmierci, skoro od chwili kiedy pojawiamy się na świecie do niej zmierzamy.”

Marek Kondrat (1950) aktor polski

Filozofowi łatwo to powiedzieć, ale my się musimy z tym użerać przez osiemdziesiąt lat. o filmie Wszyscy jesteśmy Chrystusami. Źródło: Wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=31017

O życiu, O śmierci, O losie, O nauce

„Także uczestnictwo w ruchu drogowym wiążę się z podejmowaniem ryzyka. Jednak ryzyko w energetyce atomowej jest całkowicie odmienne, bo skutki awarii dotykają następnych pokoleń, poszkodowane są także inne kraje. Do tego dochodzi jeszcze fakt, że promieniowanie jest niewidoczne, a więc nieuchwytne.”

Angela Merkel (1954) niemiecka polityk

Źródło: wywiad dla „Die Zeit”, tłum. Koniec uników, „Forum”, 6 czerwca 2011.

„Możliwe będzie otwarte i szczere informowanie obywateli o tym, co się dzieje, jakie są możliwe alternatywy i dlaczego wybrano takie, a nie inne ścieżki. Pokażemy, że obywatele mogą zostać włączeni w proces odkrywania faktów i metody wybierania ścieżek. Czemu nie zapytać obywateli o ich opinię, zanim podjęta zostanie decyzja? Warto tego spróbować.”

Sebastian Nerz (1983) niemiecki polityk

po wyborach do berlińskiego Landtagu, w których piraci zdobyli 15 mandatów (wrzesień 2011). Źródło: Adam Golański, Arrrr, 15 piratów w parlamencie Berlina. Przewrót na niemieckiej scenie politycznej?, webhosting.pl, 20 września 2011 http://webhosting.pl/Arrrr.15.piratow.w.parlamencie.Berlina.Przewrot.na.niemieckiej.scenie.politycznej

O decyzjach

„Wierzbickiego zawiedli wreszcie… Polacy. Oburza się, że Kwaśniewski jest prezydentem, a lewicowa koalicja przez cztery lata była u steru rządów. Pomija milczeniem fakt, że ktoś wybrał tych ludzi na najwyższe stanowiska w wolnej RP. (…) Warto, by pamiętali o tym politycy, którym dziś – w dziewięć lat po upadku komunizmu – marzą się ustawy dekomunizacyjne. (…) Konsekwencje takich ustaw łatwo sobie wyobrazić: gwałtowne pomnożenie nienawiści i różnego rodzaju konfliktów społecznych (…) Myśl o przebaczeniu jest Wierzbickiemu obca. (…) Ze wzgardą odrzuca więc Wierzbicki wielkoduszność wobec kogoś, kto przed laty zapisał się do PZPR, bo uznał, że oportunizm jest ceną, jaką warto zapłacić za robienie rzeczy pożytecznych”

Lesław Maleszka (1952) dziennikarz polski

Źródło: W pułapce antykomunizmu, „Gazeta Wyborcza”, 9 kwietnia 1998

O ludziach, O myślach, O przebaczeniu, O lecie

„A może (…) twe przygnębienie z czego innego wypływa? Czyżby z faktu, że to ciebie wystawiono za drzwi, podczas gdy ty planowałeś finał we własnym stylu? Taki z ucieczką nad ranem i kwiatkami na stoliku? Ha, ha, w miłości jak na wojnie, przyjacielu, a twoja miła postąpiła jak wytrawny strateg. Zadziałała wyprzedzająco, atakiem prewencyjnym.”

Andrzej Sapkowski książka Sezon burz

Jaskier do Geralta.
Sezon burz

O wojnie

„Fakt, że jestem internowana, ma z mojego punktu widzenia tylko ten minus, że nie mogę mieć widzenia z Tobą i z Maćkiem oraz że nie mogę troszczyć się o Wasze paczki żywnościowe.(…) Zawsze bałeś się myśli, że kiedyś siądę. Dziś, mając za sobą trzy tygodnie, stwierdzam, że wytrzymam długo”

Grażyna Kuroń (1940–1982) polska działaczka opozycji antykomunistycznej, żona Jacka

gryps do Jacka Kuronia w trakcie internowania. Źródło: Fragmenty listów Gai i Jacka Kuroniów http://tygodnik.onet.pl/1555,1213940,dzial.html

O myślach, O myśleniu

„Błędy w obliczeniach wynikają z ułomności naszej natury i jeżeli ktoś powołuje się na nie, by opowiadać się przeciwko transakcji, o której tutaj mowa, to znaczy, że sprzeciwia się wszystkim transakcjom, jakie można tylko sobie wyobrazić, wszystkim działaniom człowieka. Błąd to fakt przypadkowy, który doświadczenie nieustannie koryguje. Koniec końców, każdy powinien tej sprawy dopilnować.”

Frédéric Bastiat (1801–1850) francuski ekonomista

o pożyczce z procentem
Kapitał i zysk z kapitału
Źródło: s. 163

O błędach, O naturze

„To sztuka niska – nie jest to żadna ocena, ani tym bardziej atak, tylko obiektywny fakt. Rubik jest artystą dla mas, dla niewyrafinowanego odbiorcy i z tego powodu cieszy się takim wzięciem. (…) Siła Rubika polega na tworzeniu pozoru sztuki wyższej: ludzie myślą, że obcują z czymś wyższym. Tymczasem fakt, że coś jest grane przez orkiestrę symfoniczną nie oznacza, że od razu staje się klasyką.”

Mirosław Pęczak (1956)

o Piotrze Rubiku.

O ludziach, O sztuce, O myślach, O sile

„To prawdopodobnie jedyna prawdziwa zaleta starzenia się. Fakt, że powoli zaczynamy się akceptować.”

Charlotte Link (1963)

Ostatni ślad

„Uwielbiamy czuć się wyjątkowi, a nie ma w nas potrzeby zrobienia czegoś wyjątkowego. Podpinamy się pod Otylię Jędrzejczak, Małysza, papieża. Potrzebujemy kogoś, kto naprawdę coś sensownego zrobił i usprawiedliwia nasze nieróbstwo i głupotę. Kiedy odszedł papież, byłam zdruzgotana tym, co dzieje się z ludźmi. Wiele osób z tego faktu uczyniło okazję ku temu, żeby zasygnalizować, że jesteśmy wrażliwi, bo bardzo i głośno płaczemy. Doszło do tego, że ludzie dali się sterroryzować żałobą: nie obejrzymy filmu w dwa dni po, bo jak się sąsiedzi dowiedzą, że nie płaczemy, to nas ukamienują. To nie miało nic wspólnego z autentyczną refleksją.”

Katarzyna Nosowska (1971) polska piosenkarka rockowa

„Sukces”, 1 grudnia 2005

O ludziach, O głupocie, O odejściu, O płaczu

„Ze swej strony żywię odrazę do owych absolutnych systemów, które uzależniają wszystkie historyczne wydarzenia od wielkich przyczyn sprawczych powiązanych ze sobą w fatalistyczny łańcuch, które – by tak rzecz – wykluczają człowieka z historii ludzkiego rodzaju. Znajduję, że są ciasne mimo ich rzekomej wielkości i fałszywe po pozorami matematycznych prawd. Choć nie spodoba się to twórcom, którzy wymyślili te wzniosłe teorie, by sycić własną próżność i ułatwić sobie pracę, jestem przekonany, że wielu ważnych faktów historycznych nie da się wytłumaczyć inaczej jak przypadkowymi okolicznościami i że wiele innych pozostanie niewytłumaczalnymi, że wreszcie przypadek – czy raczej kombinacja przyczyn wtórnych, która tym mianem określamy nie potrafiąc ich rozwikłać – liczy się bardzo w tym, co oglądamy w teatrze świata.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja, Wspomnienia

O historii

„Nie eksponuję za wszelką cenę ludzkiej podłości i brzydoty. Do furii doprowadza mnie jednak fakt, że ludzie powtarzają te same, monstrualne błędy i mówię to głośno.”

Octave Mirbeau (1848–1917) pisarz francuski

O ludziach

„Nadzwyczajna różnorodność zachowań seksualnych ludzkich jest jednak dziełem kultury, nie natury, i równie mało można ją z postanowień natury wydedukować, jak z faktu, iż natura kazała nam się odżywiać, można wydedukować menu wszystkich restauracji paryskich i reguł savoir-vivre'u przy jedzeniu.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Mini wykłady o maxi sprawach (1997–2003)

O jedzeniu, O zachowaniu, O naturze

„Czy fakt jest prawdą? Tak, ale fakt bez kontekstu nie jest całą prawdą, a nawet może mieć wymowę przeciwną do jego rzeczywistego sensu.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

Sens

„Problemem islamu jest obecnie fakt, że muzułmanie dosłownie interpretują święte teksty. (…) My, muzułmanie, nawet tu w Europie, wierzymy, że Koran, który pojawił się po Torze i Biblii, jest ostatnią i najbardziej doskonałą wolą Boga. Nawet najbardziej umiarkowani muzułmanie twierdzą, że Koran jest najświętszą księgą. Coś jakby Bóg 3.0 i nigdy więcej nie pojawi się lepsza wersja. To nie tylko poczucie wyższości, ale także niebezpieczna postawa, ponieważ przeszkadza zwalczaniu przez muzułmanów wykroczeń, które zdarzają się pod flagą islamu. Muzułmanie muszą wierzyć, a nie krytycznie myśleć. My nigdy nie byliśmy zdolni, aby stawiać sobie samym pytania na temat Koranu.”

Irshad Manji (1968)

Źródło: Muzułmanie potrzebują krytycznego myślenia, racjonalista.pl http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,4179/q,Muzulmanie.potrzebuja.krytycznego.myslenia

O Bogu, O myślach, O myśleniu, Pytanie

„Bardzo kulturalna, mieszkająca w Berlinie znajoma, opowiada przez telefon, że rozważa powrót do ojczyzny.
– Z powodu koszmarnej [proimigracyjnej] polityki Merkel – wyjaśnia dramatycznym tonem.
Kiedy ośmielam się napomknąć, że między innymi dzięki polityce Merkel od ośmiu lat pracuje poza polskimi granicami i zarabia cztery razy więcej niż we własnym kraju, odpowiada lodowatym tonem, że „to zupełnie inna sytuacja”. (…)
Fakt, że po 2004 roku miliony naszych rodaków wyjechało do bardziej rozwiniętych państw europejskich, gdzie korzystają ze wszystkich praw i zabezpieczeń socjalnych, nie ma większego znaczenia. „To jest zupełnie inna sytuacja”. My uczciwie zarabiamy na chleb, podczas gdy „oni” biorą za frajer.
Nie wiem, jak to wygląda w Berlinie czy Hamburgu, ale w Bonn Polacy bynajmniej nie zasłynęli z zamiłowania do ciężkiej pracy, tylko z kradzieży rowerów i szabrowania śmietników. (…) [Tam] jednak nie wstydziłam się, że jestem Polką. Teraz bywają chwile, że mam ochotę zapaść się ze wstydu pod ziemię.”

Kaja Malanowska (1974) polska mikrobiolog, pisarka i nauczycielka

Źródło: Wstydzę się ciebie, Polsko http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20161103/wstydze-sie-ciebie-polsko, krytykapolityczna. pl, 4 listopada 2016.

O ojczyźnie

„Wielu tzw. poważnych publicystów utrzymuje, że w naszym kraju są dwa tabloidy: „Super Express” i „Fakt”. I traktują was jak chłopców do bicia. W tym fałszywym przekonaniu widać poczucie wyższości, które zawiera się w deklaracji: my jesteśmy lepsi, oni są gorsi. Ale to nieprawda, wszyscy się tabloidyzujemy – nie tylko dzienniki, prasa, ale radio, telewizja, media elektroniczne.”

Dorota Gawryluk (1972) polska dziennikarka

Źródło: Rzetelność jest najważniejsza, „Super Express”, 9 grudnia 2009 http://www.se.pl/wydarzenia/opinie/rzetelnosc-jest-najwazniejsza_122048.html

„Przyszedł moment, że władze śledcze wysunęły zarzut mojej współpracy z wywiadem niemieckim, jak wnioskowałem opierając się na fałszywych zeznaniach Kowalewskiego [agent UB w celi, wcześniej nie związany z D. ]. Przez dłuższy czas opierałem się i nie chciałem się przyznać do tego faktu, który nie jest prawdą. W miarę moich rozmów z oficerami śledczymi przekonałem się, że władze śledcze mają całą koncepcję mojej współpracy. (…) Walczyłem dalej. Wtedy rozpoczęła się na mnie presja fizyczna (…) 4 doby byłem bity i męczony bez przerwy. (…) Po tych czterech dobach widząc, że wyjdę z tych męczarni w najlepszym dla mnie razie ze zdrowiem zrujnowanym tak, że nawet wyrok uniewinniający będzie dla mnie bez wartości (…), postanowiłem przyznać się do czynów niepopełnionych i odwołać je przy pierwszej sposobności tzn. na pierwszej publicznej rozprawie (…) Śledztwo trwało przez dwa lata. Musiałem brnąc dalej i komponować, bo byłem zagrożony w każdej chwili tym, że ponownie zaczną się represje. (…)”

Adam Doboszyński (1904–1949) polityk i pisarz

na sali sądowej, gdzie odwołał zeznania złożone w śledztwie i obnażył metody, jakimi posługiwało się UB w celu ich wymuszenia.
Źródło: Teoria narodu, wyd. Prolog, 1993, s. 13.

O czasie, O współpracy

„Godnym zastanowienia jest fakt, że nasi przyjaciele prędzej umierają niż nasi wrogowie.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

„Na początku, kiedy ja i Junior chcieliśmy się porządnie nawalić, wystarczała nam mieszanka piwa i trawki. Ale ja byłem bardzo zafascynowany faktem, że mogę zostać prawdziwym narkomanem. Strasznie mnie do tego ciągnęło. Byłem nieciekawym koleżką. Do każdego miałem jakieś pretensje. Nie zdawałem sobie sprawy, jak bardzo psuję swój image. Przez pięć lat wydawałem po 500 dolarów dziennie na materiał.”

Dave Mustaine (1961) gitarzysta amerykański (Metallica, Megadeth)

„Był to, jak wierzyła, prosty i bezsporny życiowy fakt, że jeśli kobieta posuwa się do ostatecznych granic, by zdać się na łaskę mężczyzny, to ten mężczyzna nie będzie chciał, nie będzie mógł odmówić.”

Nicholas Evans książka Zaklinacz koni

Zaklinacz koni

O kobietach

„Błogosławiony ten, co nie mając nic do powiedzenia, nie obleka tego faktu w słowa.”

Julian Tuwim (1894–1953) polski poeta

Wiersze i aforyzmy, Jarmark rymów
Źródło: s. 545

„… pogląd Pani rozmówcy zdaje się bazować na założeniu, jakoby rozum był źródłem prawdy. Czy tak jest rzeczywiście? Rozum jest raczej władzą poznawczą, szukającą prawdy i rozróżniającą prawdę od fałszu, ale przecież rozum prawdy nie ustanawia. Rozum jedynie odczytuje prawdę zawartą w rzeczywistości, przy czym może się nawet pomylić. Rzecz jasna, rozum nie jest martwym ekranem, odbijającym rzeczywistość biernie i bezdusznie; jest władzą poznawczą żywej osoby ludzkiej, która otwiera się na rzeczywistość w sposób aktywny. Sytuacja ta rodzi wprawdzie skomplikowane problemy filozoficzne, nie zmienia jednak faktu zasadniczego: że źródłem prawdy jest rzeczywistość, nie rozum.”

Jacek Salij (1942) teolog polski, dominikanin

Źródło: Rozum i objawienie w Szukającym drogi

O rzeczywostości

„Historia opisywana przez nie – indiańskich autorów jest często pełna błędów. Potrzebujemy całej grupy ludzi tworzących literaturę faktu. Łatwiej jest pisać o swoich emocjach, niż o faktach. Już przed laty Indianie zaczęli pisać poezję – „Jestem Indianinem w Gallup i jest mi smutno…” Znamy to od dawna i nadszedł czas, by Indianie zaczęli pisać o technice i naukach społecznych.”

Vine Deloria, Jr. (1933–2005) teolog i prawnik amerykański, działacz na rzecz praw Indian

O ludziach, O historii, O literaturze, O nauce

„Opieramy się na woli milionów. Przekuwamy ją w program realizowany wysiłkiem klasy robotniczej, chłopów i inteligentów polskich. Dzięki temu mogliśmy pójść naprzód i osiągnąć sukces, który przysporzył nam szacunku i uznania w świecie. W krótkim czasie Polska stała się silniejsza, a Polakom zaczęło żyć się lepiej, i jest to fakt niepodważalny, którego nie kwestionuje nikt, nawet nasi wrogowie.”

Edward Gierek (1913–2001) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

Źródło: z przemówienia w Katowicach w 1976

O wysiłku, O czasie, O sukcesie

„Zazdrość nie potrzebuje faktów ani prawdy, by podnieść głowę.”

Johanna Lindsey (1952–2019)

Źródło: Diabeł, który ją uwiódł, tłum. Katarzyna Malita

O zazdrości

„Fakt to neutralna prawda.”

Khalil Gibran (1883–1931) libański pisarz, poeta i malarz

O prawdzie

„Kobiety i inni niewolnicy są wysoko cenieni zarówno jako dowody bogactwa, jak też jako środki jego gromadzenia. Wśród plemion pasterskich nabycie niewolników jest taką samą inwestycją podejmowaną z myślą o zysku, jak nabycie bydła. Niewolnictwo kobiet wywarło tak wielki wpływ na życie ekonomiczne w okresie kultury quasi-pokojowej, że np. w czasach Homera kobieta stała się jednostką miary wartości. Nie jest istotne wśród jakich plemion to miało miejsce – istotny jest fakt, że niewolnictwo stało się podstawą systemu produkcji i że niewolnikami były zwykle kobiety. Powszechną i podstawową formą stosunków międzyludzkich w tym okresie jest stosunek pana i sługi. Uznanym dowodem bogactwa – posiadanie wielu kobiet oraz innych niewolników, których zadaniem było obsługiwanie osoby swego pana oraz produkowanie dóbr dla niego.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu, O kobietach, O myślach, O bogactwie

„Kiedyś palono na ulicach miast maszyny tkackie Jacquarda, gdyż automatyzacja zagrażała miejscom pracy tkaczy. Pewniej nocy, gdy po raz pierwszy do druku „The Times” zastosowano parowe maszyny drukarskie Koeniga, w obawie przed zamieszkami utrzymywano ten fakt w tajemnicy przed pracownikami drukarni. A dziś w Polsce Izba Wydawców Prasy wyraża w mediach zaniepokojenie związane z podpisaniem przez PAP porozumienia z Google.”

Piotr Waglowski (1974) prawnik polski, działacz na rzecz informatyzacji

Źródło: Podzielą los zecera?, „Przekrój”, 23 kwietnia 2009.

O losie

„Wczoraj w godzinach wieczornych, przebywając w restauracji, zeszłam do łazienki, gdzie za mną trafił redaktor gazety „Fakt” pan Misznik Piotr. Robił mi zdjęcia w toalecie. Wybiegłam za nim, uciekł na zewnątrz.”

Danuta Hojarska (1960) polski rolnik i polityk

Źródło: Hojarska pobita przez dziennikarza?, wprost.pl, 14 czerwca 2007 http://www.wprost.pl/ar/108275/

„Wydaje nam się, że grozi tu przede wszystkim przemielenie narodu jako zjawiska stałego, w którym żyje nasze społeczeństwo i młodzież, tak aby społeczeństwo nie odczuwało powiązań z narodem. Idzie o to, aby nie odczuwało konsekwencji płynących z życia w konkretnym narodzie, powiązań z jego stylem moralnym, z jego kulturą i wiekowymi osiągnięciami, z jego zwyczajami i obyczajami. Niektórzy księża, mający kontakt z młodzieżą, już dzisiaj dostrzegają, że ogromnie trudno jest zainteresować młodzież sztuką narodowa, malarstwem, rzeźbą czy zabytkami lub chociażby lekturą historyczną, bo ta młodzież już w pewnym stopniu jest odnarodowiona. To znaczy wszyscy nazywamy się Polakami, ale wrażliwość na polskość w pewnym stopniu jest w zaniku. Przynależność do narodu polskiego jest po prostu faktem, z którego nie wyciąga się żadnych konsekwencji. A tymczasem trzeba pamiętać, że uratowanie naszej odrębności państwowej w dużym stopniu zależy od uwrażliwienia młodzieży na wartości rodzinne i narodowe. Środowiska zawodowe, w których żyjemy także poniekąd zatracają tę wrażliwość. Współczesne tendencje oficjalne coraz bardziej zmierzają do tego, aby wszystkie płaszczyzny życia społecznego sprowadzić do wspólnego mianownika; aby pojęcia – rodzina, społeczeństwo, naród, środowisko zawodowe, a nawet – państwo czy rząd rozpłynęły się w jakiejś bezwymiarowej masie. Dąży się do realizacji haseł, które ostatnio można wyczytać na transparentach umieszczonych przy drogach. Wracając niedawno z Gniezna widziałem taki napis – Myśl partii, myślą narodu. A obok przed sklepem kolejka złożona z trzystu osób czekających na kawałek mięsa. Ciekawe, jaka jest myśl tych ludzi? Czy rzeczywiście myśl partii jest myślą narodu? (…) Musimy dostrzegać dążenie monistyczne i totalistyczne również na tym odcinku, aby naszą młodzież uchronić od bezwyrazowości, od zatracenia oblicza wspólnoty rodzinnej, narodowej czy środowiska społecznego.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1975.

O ludziach, O młodzieży, O rodzinie, O myślach

„Proces rozwoju społecznego stanowi niepodzielną całość. Z wielkiego jego strumienia systematyzująca ręka badacza wyodrębnia w sposób sztuczny fakty ekonomiczne. Samo określenie jakiegoś faktu jako faktu ekonomicznego oznacza już jego abstrakcję, pierwszą z wielu narzuconych przez warunki techniczne naszemu myśleniu dążącemu do odtworzenia rzeczywistości. Żaden fakt nie jest nigdy bez reszty, wyłącznie, czy „czysto” ekonomiczny; ma zawsze także i inne aspekty, często ważniejsze. Mimo to mówimy o faktach ekonomicznych również i w nauce, podobnie jak w zwykłym życiu, i z tym samym uzasadnieniem. Z takim samym uzasadnieniem można pisać historię literatury, chociaż literatura każdego narodu jest nierozerwalnie związana ze wszystkimi innymi elementami jego życia.”

Joseph Schumpeter (1883–1950) ekonomista amerykański pochodzenia austriackiego

Źródło: Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s.1.

O historii, O literaturze, O myślach, O rzeczywostości

„We wspinaczce [bilans strat] jest to śmierć własna lub przyjaciela albo utrata palców u rąk i nóg, przeciwstawiona krótkotrwałej przyjemności na wierzchołku, dreszczowi przygody, zaspokojeniu irracjonalnego pragnienia. Fakt, że zaspokajając pragnienie nigdy nie można osiągnąć pełni zadowolenia, czyni z niego nałóg. Być może pragnienie tkwi głęboko w absurdalności przedsięwzięcia. Jest ono tak cudownie niedorzeczne i bezsensowne, że aż trzeba je wykonać.”

Joe Simpson (1960)

Źródło: Joe Simpson, drytooling.com.pl, 12 sierpnia 2011 http://drytooling.com.pl/baza/ludzie/1386-joe-simpson

O śmierci, O ludziach, O przyjemności, O stracie

„Z faktu, że coś się robi, nie wynika, że robi się dobrze.”

Daniel Goleman (1946)

Inteligencja emocjonalna w praktyce
Źródło: Inteligencja emocjonalna w praktyce, Media Rodzina, Poznań 1999.

O rodzinie, O inteligencji

„Wszyscy kochankowie, nawet ci najbardziej wierni, mogą zostać porzuceni wbrew swojej woli. Wiem, że ten prosty fakt jest prawdą, ponieważ sama opuściłam tych, którzy nie chcieli, żebym odeszła, a znowu mnie porzucili ci, których błagałam o pozostanie.”

Elizabeth Gilbert (1969)

I że cię nie opuszczę... czyli Love story

O kochankach, O odejściu

„(…) konsekwentnie realizowana przez Izrael polityka faktów dokonanych de facto wyeliminowała możliwość rozwiązania dwupaństwowego. Izrael jednak nawet nie rozważa możliwości zaakceptowania rozwiązania jednopaństwowego (władze Izraela określają Zachodni Brzeg mianem Judei i Samarii, uznając te tereny za nieodłączny element Izraela).”

Jeff Halper (1946)

Źródło: Aktywiści izraelscy zeznają przez Trybunałem Russella w sprawie Palestyny, kampania-palestyna. pl, 27 listopada 2011 http://www.kampania-palestyna.pl/index.php/2011/11/27/aktywisci-izraelscy-zeznaja-przez-trybunalem-russella-w-sprawie-palestyny/, tłum. Aneta Jerska.

„Fakt jest taki, że nikt nie wie w jaki sposób powstał ten ogromny i rozległy Wszechświat, i po prawdzie nikt nie wie nawet czy w ogóle był jakiś początek, czy może Wszechświat istniał od zawsze i będzie istniał w nieskończoność. Jako, że na obecnym poziome rozwoju ludzkiej cywilizacji nikt nie potrafi odpowiedzieć na pytanie w jaki sposób powstał Wszechświat i czy kiedykolwiek miał w ogóle swój początek, nie uważamy żeby na nas ciążyła konieczność udzielania odpowiedzi na to pytanie. Wyjaśnianie tej zagadki nie ma również związku z przetrwaniem i dobrobytem Białej Rasy.”

Ben Klassen (1918–1993)

Biblia Białego Człowieka

O wszechświecie, Pytanie

„Nie możemy zmienić faktu, że to wielkie mocarstwo [ZSRR] jest naszym sąsiadem. Musimy z tego wyciągnąć wnioski.”

Urho Kaleva Kekkonen (1900–1986) polityk fiński

wypowiedziane w grudniu 1943 na spotkaniu zorganizowanym przez szwedzką partię agrariuszy w Sztokholmie
Źródło: Kazimierz Kozub, Politycy z pierwszych stron gazet, wyd. Iskry, Warszawa 1976, s. 208.

„Jako artysta muszę myśleć o tym, co dolega nam współczesnym; jako dyrektor chcę, by teatr był codziennie otwarty, pełen światła i widzów. Jestem więc między młotem a kowadłem. Między myśleniem odrzucającym wszelką komercję a uznaniem faktu, że kto płaci za bilet, jest najważniejszy. Widz jest potrzebny tak samo kasie teatru, jak i aktorowi. Aktorzy dobrze się czują i przedstawienie rozwija się, jeżeli widzowie chcą je oglądać z własnej i nieprzymuszonej woli, gaśnie, jeżeli widzów nie ma. Scena aktora uwzniośla. Daje mu poczucie siły i sensu – że to, co robi, jest dobre.”

Mikołaj Grabowski (1946) polski reżyser i aktor, pedagog

Źródło: Co dolega nam współczesnym, 13 kwietnia 2000 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mgrabowski.htm

O myślach, O sile, O myśleniu, Sens

„Nie mogę biernie przysłuchiwać się w kółko kolejnym groźbom Wałęsy i jego klakierów, że ktoś będzie ścigany za stwierdzenie zwykłego faktu historycznego, że Wałęsa był w latach 1970–1976 zarejestrowanym tajnym współpracownikiem o pseudonimie Bolek.”

Sławomir Cenckiewicz (1971) historyk polski

Źródło: Cenckiewicz dla Fronda.pl: Przysięgałem bronić prawdy i nią kierować się w pracy naukowej. Wałęsa był TW Bolkiem, fronda.pl, 17 grudnia 2012 http://www.fronda.pl/a/cenckiewicz-dla-frondapl-przysiegalem-bronic-prawdy-i-nia-kierowac-sie-w-pracy-naukowej-walesa-byl-tw-bolkiem,24580.html

„Uczciwość polega na uznaniu faktu, że to, co nierzeczywiste, jest nierzeczywiste i nie może mieć żadnej wartości, że ani miłości, ani sławy, ani pieniędzy nie zdobywa się za pomocą oszustwa — że próba zdobycia wartości poprzez oszukiwanie cudzych umysłów stanowi akt wynoszenia swoich ofiar ponad rzeczywistość, stwarzanie sytuacji, w której sam stajesz się pionkiem w rękach ich ślepoty, niewolnikiem ich bezmyślności i uników, podczas gdy ich inteligencja, rozumność i spostrzegawczość stają się wrogami, których musisz się bać i wystrzegać — że człowiek nie chce żyć jako istota uzależniona, szczególnie zaś uzależniona od cudzej głupoty, ani jako dureń czerpiący wartość z otumaniania innych durniów — że uczciwość nie jest obowiązkiem społecznym ani poświęceniem dla dobra innych, lecz najbardziej samolubną cnotą, jaką może praktykować człowiek: odmową poświęcenia rzeczywistości własnego istnienia na rzecz cudzych iluzji.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O głupocie, O inteligencji, O rzeczywostości, O pomocy

„Wysuwanie z faktu zróżnicowanego rozumienia prawdy wniosku, że nie istnieje prawda absolutna, jest błędną relatywistyczną konkluzją. Równanie 2 + 2 = 4 nie stanie się błędnym dlatego, że inni, nawet jeśli będzie ich wielu, twierdzą, iż równa się 5.”

Gabriele Kuby (1944)

Rewolucja genderowa. Nowa ideologia seksualności.
Źródło: s. 24

O prawdzie

„W pamiętnej, antypolskiej mowie z 13 maja 1921 r. Lloyd George wśród wielu, łagodnie mówiąc, „nieścisłości” rzucił Polakom w twarz jedną prawdę: „Gdybyśmy budowali na wojskach polskich, które walczyły po stronie państw centralnych, to Polska byłaby dziś krajem niemieckim lub austriackim”. P. [pan] Witos, prostując imieniem rządu polskiego różne i niemałe błędy i nieścisłości owej mowy, tego jedego punktu prostować nawet nie próbował. I słusznie, bo sprostować go nie było można, bo wiemy już na pewno na mocy wielu faktów dokonanych w czasie wojny oraz niemieckich i austriackich pamiętników i dokumentów urzędowych, ogłoszonych po wojnie, że w tym jedynym może punkcie mow Lloyda George’a tkwiła surowa, ale ścisła prawda.”

Irena Pannenkowa (1879–1969)

Źródło: Daria i Tomasz Nałęcz, Józef Piłsudski…, op. cit., s. 180.

O wojnie, O prawdzie, O czasie

„Owszem, historia ojca i brata Adama Michnika była tajemnicą poliszynela, ale zrobiono wszystko, by tego tematu nie nagłaśniać. (…) To, że kogoś ojciec miał na nazwisko Szechter i był pochodzenia żydowskiego, tak jak ojciec Michnika, nie powinno nikogo interesować. (…) Ale faktem, który ma jednak znaczenie, jest to, że ojciec Michnika był skazany na zdradę stanu w II Rzeczpospolitej, a jego brat był stalinowskim oprawcą. (…) Bo owszem, pochodzenie etniczne czy wyznaniowe to coś, czego się nie wybiera, ale czy służy się Sowietom – to już tak.”

Cezary Gmyz (1967)

Zawód: dziennikarz śledczy
Źródło: s. 102

O tajemnicy, O zdradzie, O historii

„Socjalistyczne wytłumaczenie tego napięcia [istnienia zła]: ludzie są nikczemni, ponieważ są biedni, nie wyjaśnia faktów. Nigdy przedtem poziom życia nie był tak wysoki. Nie wszyscy bogaci są cnotliwi i nie wszyscy ubodzy są niegodziwi. Gdybyś posiadał wszystkie pieniądze świata, wciąż byłaby w tobie owa skłonność do zła. Jeśli bieda miała być przyczyną zła, dlaczego przestępczość młodocianych wzrasta w okresach dobrobytu i dlaczego religia rozkwita poprzez śluby ubóstwa? Gdyby bieda była przyczyną zła, wówczas bogaci powinni być źródłem wszelkich cnót. Jeśli tak jest, dlaczego zamożni nie są wzorem cnót?”

Fulton John Sheen (1895–1979) amerykański duchowny katolicki, arcybiskup

Wstęp do religii
Źródło: s. 36

O pieniądzach, O ludziach, O religii, O ślubie

„Dzięki temu o wiele dobitniej zrozumiałem, co to utrata, samotność i ta potwornie intensywna tragedia, przez którą przeszło w tym czasie wielu ludzi. Mniej faktów przyjmuję teraz za pewnik. To bardzo cenne doświadczenie, szczególnie, że zdobyte w młodym wieku.”

Adrien Brody (1973) amerykański aktor

komentując swoją rolę Władysława Szpilmana w filmie Romana Polańskiego Pianista.

O ludziach, O samotności, O czasie, O wieku

„(…) bowiem najstraszniejsze granice tkwią w nas samych. Może to być na przykład fakt, że nie jesteśmy w stanie zaakceptować innej formy niż ta, jaką sami stworzyliśmy.”

Leon Tarasewicz (1957) malarz polski

Wykład habilitacyjny

„Słowa są najważniejsze. Mają własny rozum”. (…) Jest to prawda równie oczywista i łatwo dostrzegalna jak każda idea, jaka kiedykolwiek rzuciła cień na wejście do mrocznej jaskini naszej percepcji. Ale słowa są także zdradzieckimi pułapkami, czyhającymi na każdy, nawet najmniejszy błąd. Słowa kierują nasze myślenie na kręte ścieżki ułudy, a fakt, że większość życia spędzamy w zamkach, które z nich właśnie wybudowaliśmy, dowodzi ponad wszelką wątpliwość, iż brakuje nam obiektywizmu, bez którego nie sposób dostrzec ogromnych zniekształceń rzeczywistości powodowanych przez język.”

Dan Simmons (1948) amerykański pisarz fantastyki naukowej

Cykl Hyperion Cantos, Dylogia Hyperion, Hyperion (1989)
Źródło: Pieśni Hyperiona

O prawdzie, O błędach, O myślach, O rzeczywostości

„Cechą zła Stalina było to, że postawił on moralność na głowie: to co było złe stało się dobre, to co było dobre, złe. Był to człowiek, który przestał dostrzegać fakt, że ludzka godność i dobrobyt leżą w sercu każdego postępu.”

Michaił Gorbaczow (1931) polityk radziecki, I sekretarz KC KPZR

o Józefie Stalinie.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 132.

O historii, O morzu, Serce

„Geneza społeczeństw bywa rozmaita. Geneza społeczeństwa polskiego jest szlachecka. W Polsce szlachcic stanowi warstwę najstarszą, pierwotną, bezwarunkowo starszą od ludu wiejskiego.
Niemieccy osadnicy nazwali staroniemieckim wyrazem „slahta” ludność rodzimą polską, której cechą była organizacja rodowa; wyraz „slahta” znaczy bowiem dosłownie to samo, co „rodowcy”. Przybysze, zorganizowanie li tylko na podstawie sąsiedztwa w „gminy”, dostrzegli w organizacji rodowej zasadniczą różnicę tuziemców od siebie samych. Ponieważ organizacja rodowa sięga czasów przedhistorycznych, ród zaś uzupełniał się tylko przez urodzenie (adopcja herbowa lub familijna, to sprawy znacznie późniejsze), należy przyjąć, że wszyscy rodowcy okresu piastowskiego są potomkami autochtonów z czasów przedhistorycznych. A czyż autochtonowie mogą popaść gromadnie we własnym kraju w stan ograniczenia wolności osobistej lub rzeczowej? Musiałby wydarzyć się jakiś szczególny fakt historyczny, któryby można było wskazać wyraźnie, jako przyczynę takiego dziwu, a którego w polskich dziejach nie było.”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

O Polsce
Źródło: Polskie Logos a Ethos, t. 1, Wyd. Antyk, Komorów, b. d. w., s. 50-51. ISBN 83-86482-23-0

O ludziach, O wolności

„Paradoksalnym faktem jest, że bardzo często im osobistszą jest liryka autora, tym lepiej trafia do serca czytelnikowi.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Aforyzmy

Serce

„Nie cuda bowiem skłaniają realistę do wiary. Prawdziwy realista, który nie wierzy, zawsze znajdzie w sobie moc i zdolność przeczenia cudom i choćby nawet stanął przed niewątpliwym faktem, raczej nie dałby wiary własnym zmysłom, niżby miał uznać możliwość cudu.”

Fiodor Dostojewski (1821–1881) pisarz rosyjski

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 96.

O wierze

„Prawdę mówiąc, nie należy żadnemu mężczyźnie mówić prawdy na temat jego żony. To niebezpieczne. Najśmieszniejsze w tym jest to, że żonom można powiedzieć wszystko o ich mężach. Kobiety są zdolne akceptować fakt, że ich mąż jest zepsuty, jest narkomanem, oszustem, kłamcą lub zwykłym bydlakiem. Nawet nie mrugną okiem i nie wpłynie to na zmianę ich uczuć. Kobiety są wspaniałymi realistkami.”

Agatha Christie książka Morderstwo w Mezopotamii

Postać: doktor Reilly
Morderstwo w Mezopotamii (1936)

O kobietach, O emocjach

„Wielu historyków wskazywało już, że metody «badawcze» Grossa nie mają nic wspólnego z nauką, z autentycznym badaniem historii. Dla mnie socjolog Gross to człowiek, który jest prawdziwym antytalentem historycznym. W swym antypolskim fanatyzmie Gross dotąd nie zrozumiał, że sam obnaża na każdym kroku swoje nieuctwo niebywale mizernym zestawem źródeł. Tej mizerii towarzyszą horrendalne uogólnienia na temat polskiego narodu czy Kościoła katolickiego. Skupia się na bardzo szerokim opisywaniu paru zdarzeń i wyrokuje w oparciu o nie, równocześnie przemilczając fakt, że były setki zdarzeń o dokładnie przeciwstawnej wymowie.”

Jerzy Robert Nowak (1940) polski historyk

o książce Złote żniwa.
Źródło: Józef Kowalski (rozmowa z Jerzym Robertem Nowakiem), Rozbić ofensywę antypolonizmu. „Opcja na Prawo” nr 3, 2011, s. 16.

O historii, O nauce