Cytaty o przeszłości
strona 5

„Myślicie, że się da? Spalić przeszłość jak stare gacie?
– Skoro obsrane i śmierdzą? Pewnie się da…”

Jacek Piekara (1965) polski pisarz

Ja, inkwizytor. Dotyk zła
Źródło: s. 174, wyd. I

„Oświadczam: Donald Tusk nie ma skłonności do okrucieństwa ani nie jest kapryśny, a już tak dobrze jak traktował profesor Gilowską, to nie wiem, czy kogoś innego w przeszłości tak traktował.”

Iwona Śledzińska-Katarasińska (1941) polska działaczka polityczna, dziennikarka

o wywiadzie Gilowskiej w „Rzeczpospolitej” w której stwierdziła, że Donald Tusk jest kapryśny i ma skłonności do okrucieństwa. Źródło: tnv24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1650255,0,1,premier-nie-jest-okrutny-ani-kaprysny,wiadomosc.html, dnia 31 marca 2010

„Czasem, ni z gruszki, ni z pietruszki, dzwonił jej w głowie alarm. Serce zaczynało bić szybko, w ustach pojawiał się metaliczny smak, włoski na skórze stawały dęba. Strach. I ten sygnał był najtrudniejszy do interpretacji. Łatwo pomylić napad lęku z intuicyjną reakcją na niebezpieczeństwo. Zające nie mają ataków paniki z powodu trudnego dzieciństwa, strasznych katastrof albo traumatycznych doświadczeń z innymi osobnikami swojego własnego gatunku. Chyba nie mają. Jeśli zające się boją, to znaczy, że mają się czego bać w tej konkretnej chwili. Nie idą do psychiatry, tylko spieprzają ile sił. A ludzie inaczej. Mają swoje obszary niepamięci, gdzie przeszłość rządzi jak pijany zawiadowca stacji. Wysyła sygnały i pociągi widma, jakby nadciągała katastrofa, teraz. Tyle że to taki fotomontaż, bo katastrofa dawno już była i wszyscy przeżyli. Mają się tak i owak, ale żyją. Zawiadowca jest pijany, naćpany, kopnięty i wkurwiony na cały świat. Dlatego zawraca dupę i nie daje żyć.”

Anna M. Nowakowska (1960)

Dziunia (2013)

O ludziach, O świecie, O strachu, O czasie

„Renesans sam się określił jako ruch ku przeszłości (…). Chciał wrócić do źródeł mądrości i piękna.”

Jean Delumeau (1923–2020) francuski historyk

Cywilizacja odrodzenia (1967)

„To serial zła, z przeszłości zbieg,
Nagroda za nasz własny lęk,
Video film na gorszy czas,
Czas nocnych mar – śródmiejski chwast.
Nie dajmy mu na oślep biec
I wdzierać się do naszych serc.
Nasz gorszy rok, nasz gorszy bóg,
Lecz złem za zło nie płaćmy już.”

Janusz Kondratowicz (1940–2014) polski poeta, satyryk

Źródło: piosenka Serial zła repertuaru zespołu Top One

O Bogu, O złu, O czasie, Serce

„Sądzę, że się zgadzamy: przeszłość minęła.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

I think we agree, the past is over. (ang.) podczas spotkania z Johnem McCainem. Źródło: bushisms.com http://www.bushisms.com/index1.html za „Dallas Morning News”

„Czas opowieści krąży niejako w pewnej przestrzeni; wydłuża się, opóźnia, zatrzymuje się lub też przyspiesza, nabierając zawrotnego pędu. Opowieść w ę d r u j e w czasie powieściowym, jakby po jakimś obszarze, przybliża się i oddala, biegnie do przodu wielkimi skokami albo posuwa się drobnymi kroczkami, pozostawia białe plamy całych okresów chronologicznych (wykreślając je), potem zaś cofa się, by odzyskać ten utracony czas, przeskakuje z przeszłości w przyszłość i z powrotem ze swobodą niedostępną nam, istotą z krwi i kości, w realnym życiu.”

Mario Vargas Llosa (1936) pisarz peruwiański

Listy do młodego pisarza

O czasie, O przyszłości

„Interesują mnie miejsca z pozoru zwyczajne, neutralne, które nagle, niespodziewanie, ujawniają łańcuch niepokojących skojarzeń, przywołując cienie przeszłości. Miejsca, w których tkwią różnego rodzaju napięcia, które można – za pomocą prostego, zdecydowanego gestu, zmieniającego dotychczasową optykę – wydobyć i ukazać.”

Rafał Jakubowicz (1974)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_jakubowicz_rafal

O pomocy

„Spoglądając na moją przeszłość muszę stwierdzić, że w mojej młodości wszedłem na złą drogę (…). Miałem obok siebie osoby wierzące, żyjące zgodnie z wiarą, ale nie doceniałem ich rad ani przykładu. Mając 20 lat, w przypływie namiętności, dopuściłem się zbrodni. Obecnie wzdrygam się na samą myśl o niej. Maria Goretti teraz jest Świętą, była jakby dobrym aniołem dla mnie, przysłanym przez Opatrzność Bożą, aby mnie ratować. Jeszcze teraz słyszę w sercu moim słowa jej przebaczenia. Modliła się za mnie, orędowała za swoim zabójcą. Skazano mnie na 30 lat więzienia. Gdybym nie był tak młody, skazano by mnie na dożywocie (…). Ci, którzy będą czytać ten list, niech z niego zaczerpną tę zbawczą naukę, że trzeba strzec się zła, a zawsze szukać dobra, i to już od dzieciństwa.”

Alessandro Serenelli (1882–1970)

Źródło: ks. Wincenty Zaleski, Święci na każdy dzień, Wydawnictwo Salezjańskie, Warszawa, 2002, ISBN 8386655194, s. 374.

O wierze, O aniołach, O myślach, O przebaczeniu

„Nie dbam o to, czy kraje sąsiadujące z Rosją zostaną skomunizowane.”

Franklin Delano Roosevelt (1882–1945) prezydent USA

do amerykańskiego ambasadora w Moskwie, wypowiedź z 1944 roku.
Źródło: Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow, Poznać przeszłość. Wiek XX. Podręcznik do historii dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy, wyd. Nowa Era, Warszawa 2012, s. 178.

O historii, O wieku

„Nie było i nie będzie w harcerstwie lustracji, zaglądania do sumień, do teczek, nie będzie upokarzającego powtarzania Przyrzeczenia. ZHP, jak mało które stowarzyszenie, przeszedł spokojnie przez ferment ostatnich lat… Nie dopuśćmy do działań niezgodnych z Prawem Harcerskim. Oczyszczanie z błędów przeszłości jest procesem długotrwałym… Wiemy, jak dużo mamy jeszcze do zrobienia, ale miejmy świadomość, że w tej wędrówce ku szczęściu jesteśmy na dobrym tropie…”

Stefan Mirowski (1920–1996) polski instruktor harcerski, specjalista w zakresie normalizacji

luty 1993

„Historia kanalizuje życie przeszłości i wiele sławionych czynów spuszcza do ścieków.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

O życiu, O historii

„Od kilku lat współpracuję z Międzynarodowym Domem Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. Uważam, że jest to mój obowiązek. Jeżeli przeżyłam, to widocznie po coś. To, co się w tej chwili dzieje, jest dla mnie szalenie ważne także dlatego, że te moje postaci, które przecież mają swoje prototypy, będą żyły dzięki muzyce. To muzyka wydobyła na światło dzienne książkę i przypomina film. Nie daje o przeszłości zapomnieć. Także poza granicami Polski.”

Zofia Posmysz (1923) polska pisarka, scenarzystka, autorka m.in. ''"Pasażerki"''

o operze Pasażerka ze scenariuszem Zofii Posmysz. Źródło: „Życie Warszawy”, 4 października 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24458

O życiu, O młodzieży, O muzyce, O domu

„Polityka zagraniczna Republiki Austrii od dawien dawna ma za zadanie służyć utrzymaniu pokoju w Europie jako kontynencie, który w przeszłości tyle cierpiał w wyniku zastosowania siły. Dla państwa takiego jak Austria, już ze względu na jego geograficzne położenie pośród krajów, które bądź należą do różnych militarnych sojuszy, bądź też są paktami nie związane, możliwie dobre stosunki ze wszystkimi z tych krajów mają bardzo ważne znaczenie; zadanie to jest istotnie ułatwione przez nieustającą neutralność Austrii. Neutralność Republiki Austrii i jej dążenie, aby we wszystkich kierunkach uprawiać możliwie wiarygodną politykę, predestynują ją do roli wyrównawczego czynnika w polityce światowej oraz do aktywnego współdziałania w akcjach, które zmierzają do zniwelowania stanów napięcia i sporów, jak również w akcjach humanitarnych i innych dążących do zachowania pokoju lub torujących mu drogę. Zasady austriackiej polityki zagranicznej nie można więc rozumieć w sensie absencji podczas międzynarodowych rozstrzygnięć. Obejmują one aktywną politykę pokojową, która nie pozwala wpływać na jej decyzje i wykazuje tym samym niezależność Austrii.”

Bruno Kreisky (1911–1990) polityk austriacki

podczas swej oficjalnej wizyty w Polsce w lipcu 1973.
Źródło: Kazimierz Kozub, Politycy z pierwszych stron gazet, wyd. Iskry, Warszawa 1976, s. 243.

O pokoju, O zachowaniu, O decyzjach, O sile

„To, co udało mi się zrobić należy już do przeszłości, której nawet gdybym mogła, to i tak nie chciałabym zmienić. Chociaż wśród teatralnych doświadczeń mam również porażki i okazje nie wykorzystane tak, jak bym tego pragnęła, to jednak wszystko to razem składa się na moją własną i niepowtarzalną drogę w poszukiwaniu artystycznego spełnienia.”

Matylda Podfilipska (1980)

Źródło: „artPapier”, 5 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zbzpr.htm

O poszukiwaniu

„Musimy przywrócić normalne stosunki z Rosją. Najpierw stosunki handlowe i kulturalne, a w przyszłości musimy powrócić do tych przyjaznych relacji, które mieliśmy z Rosją w przeszłości. To nie jest coś, co będzie łatwe, ani co stanie się szybko.”

Bidzina Iwaniszwili (1956)

Źródło: Iwaniszwili: Nawiązanie przyjaznych stosunków z Rosją to nasz priorytet, polskatimes.pl, 3 października 2012 http://www.polskatimes.pl/artykul/669593,iwaniszwili-nawiazanie-przyjaznych-stosunkow-z-rosja-to,id,t.html

O relacjach, O przyszłości

„Jest niemalże niewykonalnym spekulować na temat irańskiej polityki i zawsze podkreślałem, że nie ma kogoś takiego jak „ekspert od Iranu”, ponieważ wszyscy „eksperci od Iranu” mylili się wielokrotnie w przeszłości.”

Hooman Majd (1957)

Źródło: Tomasz Kostrzewa, Coraz więcej mieszkańców Iranu wierzy, że zmiany muszą nadejść i pewnego dnia nadejdą – wywiad z Hoomanem Majdem, solidarniziranem.pl, 11 lipca 2012 http://solidarniziranem.pl/pl/publicystyka/item/68-coraz-wi%C4%99cej-mieszka%C5%84c%C3%B3w-iranu-wierzy,-%C5%BCe-zmiany-musz%C4%85-nadej%C5%9B%C4%87-i-pewnego-dnia-nadejd%C4%85-%E2%80%93-wywiad-z-hoomanem-majdem

„Wiersze Grassa to próba skierowania ognia nienawiści wobec Izraela, a to odniesienie do idei, której był partnerem w przeszłości, gdy nosił mundur SS.”

Eli Yishai (1962) izraelski polityk

Źródło: Grass „persona non grata” w Izraelu. „Wstrętny wiersz”, tvn24.pl, 8 kwietnia 2012 http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/grass-persona-non-grata-w-izraelu-wstretny-wiersz,206269.html

„Lewica zdaje się nie zauważać, że stała bardzo się upodobniła do prawicy.(…) Ruch, któremu w przeszłości udało się uosobić jedną z największych nadziei ludzkości i poderwać nas do czynu prostym zabiegiem odwołania się do tego, co najlepsze w ludzkiej naturze, przebył z biegiem czasu, jak zauważyłem, zmienił swą kompozycję społeczną… z każdym dniem coraz bardziej oddalając się od swoich początkowych obietnic, upodabniając się coraz bardziej do swych dawnych wrogów i przeciwników, jak gdyby taka zmiana frontu była jedynym sposobem na zdobycie uznania. Ostatecznie staje się on bladą odbitką swego dawnego jestestwa, używając do usprawiedliwiania swych poczynań pojęć, za pomocą których wcześniej takie właśnie poczynania działania krytykował. Ruch ten zaprzedał się prawicy i dopiero, gdy to zrozumie, będzie mógł zastanowić się nad tym, skąd wzięła się przepaść między nim a jego tradycyjnymi zwolennikami – ludźmi pogrążonymi w biedzie i niedostatku, a również marzycielami – a tymi resztkami jakie pozostały z jego zasad. Nie można bowiem głosować na lewicę, jeśli lewica przestała istnieć.”

José Saramago (1922–2010) pisarz portugalski, noblista

w swoim pamiętniku 9 czerwca 2009 roku. Źródło: krytykapolityczna.pl, 11 marca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/BaumanOprzetrwaniuTymrazemsocjaldemokracji/menuid-1.html

O naturze, O zmianach, O czasie, O pomocy

„Archeologią fotografii nazywam działania, których celem jest odkrywanie, badanie i komentowanie zdarzeń, faktów, sytuacji dziejących się dawniej w tzw. przeszłości fotograficznej. Dzięki fotografii, ciągłość wizualnego kontaktu z przeszłością stwarza możliwości poszerzania oddziaływania dawnych warstw kulturotwórczych na dzisiejsze.”

Jerzy Lewczyński (1924–2014) fotografik polski

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_lewczynski_jerzy_tadeusz

„Psychologia ma długą przeszłość, ale krótką historię.”

Hermann Ebbinghaus (1850–1909) Niemiecki psycholog

Źródło: Richard J. Gerrig, Philip G. Zimbardo, Psychologia i życie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, s. 8.

O życiu, O historii

„Było, minęło – zauważył Win. – To już przeszłość. A dobrze wiesz, że nad przyszłością nie można zapanować.”

Harlan Coben (1962) amerykański pisarz

Cykl z Myronem Bolitarem, Krótka piłka (1996)
Źródło: rozdział 48

O przyszłości

„Wczoraj – dzieciństwo młodości, młodość wieku dojrzałego, zupełna przeszłość starości.”

Ambrose Bierce (1842–1914) amerykański dziennikarz, satyryk i pisarz

O wieku, O dzieciństwie

„Przeszłość i przyszłość, tutaj mam swoją bigamię,
kocham obydwie, wiem, przez pierwszą druga zniknie,
nieważne, drugą i tak kocham tylko platonicznie.”

Te-Tris (1981)

Dwuznacznie
Źródło: utwór Dwuznacznie

O przyszłości, Kochać się

„Średniowiecze czekało na bohatera Graala i na to, by Głowa Cesarstwa Rzymskiego stała się wizerunkiem i samym objawieniem „Króla Świata”… Niewidzialny władca był także widzialnym i wieki środka… miały również poczucie, że są również wiekami centrum… Niewidzialne i niezniszczalne centrum, monarcha, który miał znowu się przebudzić, tenże bohater, mściciel i odnowiciel, nie są fantazjami martwej przeszłości, mniej lub bardziej romantycznej, lecz prawdą tych, którzy dzisiaj jako jedyni mają prawo mówić o sobie, że są żywymi.”

Julius Evola książka The Mystery of the Grail

Źródło: Il mistero del Graal, Rzym 1983.

O fantazji, O czekaniu, O wieku

„A co do uwielbienia martyrologii, Polakom przyprawiono wiele gęb. To, że uważamy się za Chrystusa narodów, jest jedną z nich. Trzeba szanować swoją przeszłość i nie możemy pozwolić, by wmówiono nam, że życie bez przeszłości i pielęgnowania tradycji jest bardziej wartościowe. Przeszłość stanowi naszą tożsamość narodową. I naszą siłę.”

Barbara Stanisławczyk (1962)

Źródło: Stanisławczyk: Żydzi czasem denuncjowali Polaków u których się ukrywali. Czy nam to osądzać?, Polskatimes.pl, 18 marca 2011 http://www.polskatimes.pl/artykul/381587,stanislawczyk-zydzi-czasem-denuncjowali-polakow-u-ktorych-sie-ukrywali-czy-nam-to-osadzac,2,id,t,sa.html

O życiu, O sile, O czasie, Chrystus

„Nikt nie wie, czy przyszłość przyniesie jakieś zmiany. Jak sądzę, w porównaniu do czasów sprzed 25 lat są obecnie szanse na to, żeby gabinety wielkich mocarstw, które są ośrodkami aspiracji wojennych, swoje ambicje raczej łagodziły, a nie zaostrzały. Nikt nie może sobie wyobrazić rozmiarów światowej pożogi, nieszczęść i zniszczeń, jakie przyniosłaby wojna. Wszystkie wojny przeszłości byłyby wobec niej dziecinną igraszką. Żaden odpowiedzialny mąż stanu nie byłby gotów lekkomyślnie przyłożyć lont do beczki prochu. Takie skłonności zmalały.”

Theobald von Bethmann Hollweg (1856–1921)

fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie mowy historii, t. 2

O wojnie, O nieszczęściu, O historii, O przyszłości

„Wiek dojrzały – aby nie mówić podeszły – ma wiele znanych przypadłości. Ma jednakże niewątpliwą zaletę, że nagromadzone doświadczenie pozwala patrzeć z pewnego dystansu, unikać ahistorycznych ocen, myśleć na zasadzie „czarne – białe” i w rezultacie uznać to co prawdziwe, obiektywne, a odsiać fałsz, mętlik, płytkie emocjonalne reakcje. Oczywiście przeszłości nie wolno sztucznie upiększać. Taka kosmetyka ma „krótkie nogi.””

Wojciech Jaruzelski (1923–2014) generał, działacz PZPR, prezydent PRL i RP

Ale i nie przemilczać, a zwłaszcza nie przekreślać, nie znieważać tego, co jest autentycznym dorobkiem.
na XII Plenum KC PZPR, 28 lipca 1989.

O myślach, O wieku, O myśleniu

„Ale szarańczę nauczono niecierpliwości i niewiary zarówno w przeszłość, jak i w przyszłość. Nauczono ją wierzyć jedynie w chwilę bieżącą i w zaspokajanie w niej swych nienasyconych apetytów.”

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

Postać: pułkownik
Szarańcza

O wierze, O przyszłości, O cierpliwości

„Miłość do wszystkiego co polskie – to częsta formuła narodowej, „patriotycznej” głupoty. Bo „polski” był przecież i ONR, i pogromy we Lwowie, Przytyku i Kielcach, i getto ławkowe, i pacyfikacje wsi ukraińskich, i Brześć, i Bereza, i obóz w Jabłonnie w 1920 roku – by poprzestać na 20 latach naszej historii. Patriotyzm – to nie tylko szacunek i miłość do tradycji, lecz również nieubłagana selekcja elementów tej tradycji, obowiązek intelektualnego wysiłku. Wina za fałszywą ocenę przeszłości, za utrwalanie fałszywych mitów narodowych, za służące megalomanii przemilczanie ciemnych plam własnej historii – jest zapewne mniejsza z moralnego punktu widzenia niż wyrządzanie zła bliźnim, lecz przecież jest źródłem dzisiejszego zła i zła przyszłego.”

Jan Józef Lipski (1926–1991) polski działacz polityczny, historyk literatury

Źródło: Dariusz Gawin, Krytyczny patriotyzm, omp.org.pl, 3 września 2010 http://www.omp.org.pl/artykul.php?artykul=82

O miłości, O głupocie, O historii, O wysiłku

„Co więc robić z przeszłością? Pogodnie ją przyjmować.”

Jerzy Stuhr (1947) polski aktor i reżyser

Źródło: Maria Malatyńska, Okiem Jerzego Stuhra: Co i jak warto pamiętać, „Polska Gazeta Krakowska” nr 82, 8 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/114882.html

„Senat Rzeczypospolitej Polskiej uważa za swój obowiązek przypominanie opinii publicznej postaci z przeszłości, które mogą być wzorem dla współczesnych. Należy do nich Błogosławiony Ksiądz Bronisław Markiewicz. Jego misję kontynuują dzisiaj ośrodki za granicą, między innymi w Argentynie, Australii, Kanadzie, na Białorusi, oraz w licznych miejscowościach w Polsce.”

Bronisław Markiewicz (1842–1912) polski duchowny katolicki, błogosławiony

fragment uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Źródło: Senat uczci 100. rocznicę śmierci bł. ks. B. Markiewicza https://ekai.pl/rocznica/x50880/senat-uczci-rocznice-smierci-bl-ks-b-markiewicza/, ekai.pl

O śmierci

„Trzeba wierzyć w miłosierdzie boskie, którego nikt z nas nie może zrozumieć, jak mi to napisał Ojciec Bocheński. Wierzę i spokój. A gdyby przyszedł ciężki czas, to nawet i to trzeba zrobić z uśmiechem, jeżeli się da. Człowiek zawsze żyje albo przeszłością, albo przyszłością, „teraz” w normalnych warunkach jest nieuchwytne. Ja przeszłością nigdy nie żyłem, teraz nie bardzo mam prawo żyć przyszłością i odnajduję zupełnie specyficzny smak łapania „teraz”, normalnie bardzo nieuchwytnego. Żyję TERAZ – i dobrze mi. Może tak dobrze, jak już dawno nie.”

Andrzej Bobkowski (1913–1961) polski pisarz i przedsiębiorca emigracyjny

Źródło: list do stryja Aleksandra Bobkowskiego, 21 kwietnia 1959

O uśmiechu, O czasie, O przyszłości

„Podporą władzy królewskiej jest mądrość.”

Krystyna (królowa Szwecji) (1626–1689) królowa Szwecji

Źródło: Paweł Klint, Piotr Galik, Zrozumieć przeszłość. Dzieje nowożytne. Podręcznik do historii dl liceum ogólnokształcącego i technikum, część 2. (zakres rozszerzony), wyd. Nowa Era, Warszawa 2014, ISBN 9788326717970, s. 202.

O mądrości, O historii

„A to moje serce.
Posiwiałe jak ogród w śniegu,
Obnażone jak bezlistna brzoza.
Wystawione na północny wiatr.
Mróz maluje na nim białe kwiaty,
przez gałązki prześwituje przeszłość.”

Ludmiła Marjańska (1923–2005) polska poetka, tłumaczka literatury angielskiej

Źródło: Ogród w zimie

O Kwiatach, Serce

„Ta wspaniałość szat i klejnotów u znamienitej szlachty, ta ich obfitość nawet u mniejszej i bardzo małej, wywołuje wrażenie, jak gdyby ta przeszłość była jakimś światem purpury, złota i brylantów, nasuwa wniosek nie już wielkiego dobrobytu, ale wyjątkowego bogactwa. Wniosek taki byłby jednak mylny.”

Władysław Łoziński (1843–1913) pisarz i historyk polski

o strojach polskiej szlachty.
Źródło: Życie polskie w dawnych wiekach (1907)

O życiu, O świecie, O wrażeniach, O wieku

„Człowiek z przeszłością. Człowiek, który wspinając się w gorę i pokonując zakręt za zakrętem zbierał porażki, pakował je i taszczył ze sobą. (Ale nawet po zwycięstwach, które zawsze były tylko zwycięstwami cząstkowymi, nie chciał wyrzucać, pozbywać się balastu. Z każdym krokiem porusza minione.”

Günter Grass (1927–2015) pisarz niemiecki, noblista

Z dziennika ślimaka

„Przeszłość już minęła, lecz przyszłość należy do nas.”

Juliusz Verne (1828–1905) francuski pisarz

Dzieci Kapitana Granta
Źródło: rozdział XXVII

O przyszłości

„Pamięć wody to sztuka o tym, jak bardzo jesteśmy nieprzygotowani na śmierć bliskiego człowieka, jak bardzo nieodporni na ból, na momenty kryzysowe. To też sztuka o pamięci. O tym, że czasem bezwiednie fałszujemy nasze wspomnienia, przeinaczamy historie z przeszłości.”

Agnieszka Glińska (1968) polska aktorka

Źródło: Dorota Wyżyńska, Siostrzany archetyp, „Gazeta Stołeczna”, 21 marca 2002 http://www.teatry.art.pl/!recenzje/pamiecw_gli/siostrzanya.htm

O śmierci, O bólu, O sztuce, O historii

„W owym czasie w grupie surrealistów nastąpił pewien zwrot. Pierwszy Manifest surrealizmu ukazał się przed dziewięciu laty. Dawno skończyły się skandale, wybryki i awantury. Nie było już w ogóle mowy o nieuleczalnej rozpaczy, o stanach furii i regularnych sabotażach… Do przeszłości należały pamiętne seanse „automatycznego pisania, hipnotycznych snów i sprawozdań z marzeń sennych”, które miały – Breton żywił taką nadzieję – zasilić przyszłą poezję.”

Brassaï (1899–1984)

Źródło: Rozmowy z Picassem

O snach, O czasie, O lecie

„Złudzenie ego jest najczęstszą przyczyną złej karmy i nieustannie towarzyszy istnieniom. Tak długo, jak długo istnieje wiara w osobowość, szkodliwe czyny z przeszłości są pełne energii i mocy.”

Ledi Sayadaw (1846–1923)

Źródło: Korzyści z realizacji doktryny anatta, sasana.wikidot.com http://sasana.wikidot.com/korzysci-z-realizacji-doktryny-anatta

O wierze, O osobowości

„Żyję chwilą, cieszę się tym, co jest teraz. Nie analizuję przeszłości, nie wybiegam w przód.”

Maria Kaczyńska (1942–2010) żona prezydenta Lecha Kaczyńskiego

Źródło: Anna Poppek, Obrączki. Opowieść o rodzinie Marii i Lecha Kaczyńskich, op. cit., s. 144.

O rodzinie

„Ruch Autonomii Śląska podkreśla jednak, że trwająca przez siedem stuleci niemiecka przeszłość regionu na pewno miała olbrzymi wpływ na mieszkańców. W wielu miejscach RAŚ i mniejszość niemiecka z powodzeniem stworzyły wspólne listy wyborcze. (…) Według ruchu ścisła współpraca z Niemcami byłaby najlepszym rozwiązaniem dla regionu. W tym punkcie RAŚ zgadza się z polityka lokalnej PO, która do tej pory postrzegała Górny Śląsk jako własny bastion.”

Thomas Urban (1954) niemiecki dziennikarz i autor

Źródło: Partia Śląska, „Süddeutsche Zeitung”, tłum. „Forum”, 18 kwietnia 2011.

O współpracy

„Ale nic z tego, co jest, nie znaczy nic bez swojej przeszłości.”

Roman Bratny (1921–2017) polski prozaik, poeta i publicysta

Ile jest życia

„Szkoda, że przeszłość nie rozkłada się we mnie jak w tobie.”

Marzena Broda (1965) polska pisarka, poetka i dramaturg

Skaza

„Poszukujcie w przeszłości wszystkiego, co było szlachetne i wzniosłe i na tym opierajcie to, co teraz robicie.”

Paul Kruger (1825–1904) polityk burski

Źródło: depesza skierowana do uczestników kongresu Het Volku w Pretorii w 1904; cyt. za: Rafał Matera, Paulus Kruger: biografia burskiego prezydenta, Toruń 2005, str. 131

O poszukiwaniu

„Naród meksykański żywi głębokie przekonanie, że gdyby w przeszłości nie zachodziły antykatolickie interwencje USA, Meksyk mógłby mieć rząd katolicki, rząd uczciwy, rząd pokojowy, który starałby się – tak, jak nakazuje religia katolicka – przyczyniać do pomyślności narodu własnego i narodów sąsiedzkich.”

Miguel Palomar y Vizcarra (1880–1968)

list otwarty do Richarda Nixona, 1959. Źródło: Jacek Bartyzel, Hiszpańsko-katolicki nacjonalizm meksykańskich synarchistów, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/nacjonalizm-synarchistow

O religii

„Krótko mówiąc, poza drobnymi wyjątkami, niemal każdy pedofil jest homoseksualistą czynnym lub mającym jakąś aktywność homoseksualną w przeszłości.”

Wojciech Wierzejski (1976) polityk polski

Źródło: informacja prasowa na podstawie IAR http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,wid,8354035,wiadomosc.html?ticaid=13d4e&_ticrsn=5

„Uważam, że związek pomiędzy cywilizacją a okrucieństwem jest dokładnie odwrotny, niż zakłada Lem. Brutalność ludzi zwiększa się coraz bardziej. Proszę zwrócić uwagę, że wszystkie starożytne czy średniowieczne kaźnie i tortury, które nam się wydają nieprawdopodobnie okrutne, wcale nie miały takiego wymiaru dla ówcześnie żyjących ludzi. Przekonanie o ich wyjątkowej brutalności jest po prostu wynikiem projekcji w przeszłość naszych współczesnych norm i wyobrażeń. Powszechna w dawnych czasach pogarda dla życia – celowo tutaj używam tego słowa – powodowała, że okrucieństwo było właściwie na porządku dziennym. A jeśli było na porządku dziennym, to traciło walor wyjątkowości, przestawało być okrucieństwem. Wbicie na pal, ucięcie ręki czy wyłupienie oczu odbywało się bez najmniejszej dawki sadyzmu. To była po prostu sprawiedliwa kara za przestępstwo, którą kat wykonywał pogwizdując. Co więcej, sam skazany był przekonany, że na karę zasłużył, a co to za kara, która mało boli? Natomiast w dzisiejszych czasach, gdy słyszę o bombardowaniach, napalmie i bestialstwach służb specjalnych w różnych krajach, nie mogę się opędzić od myśli, że w tym wszystkim tkwi wyłącznie sadyzm i absolutne zbydlęcenie. W tym sensie okrucieństwo zadawane przez ludzi cywilizowanych wydaje mi się znacznie gorsze od brutalności naszych przodków.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

Historia i fantastyka
Źródło: s. 5, 6.

O ludziach, O karze, O myślach, O myśleniu

„Banki budzą zaufanie. Często panią z okienka znamy od lat. Gdy wielokrotnie w przeszłości zakładaliśmy u niej lokaty, a nagle pewnego dnia mówi, że ma dla nas coś lepszego, to się decydujemy. Nie czytamy dokładnie umów, bo są tak skomplikowane, że rzadko kiedy zrozumie je ktoś, kto przychodzi do banku z ulicy.”

Aleksandra Wiktorow (1952)

Źródło: Wiktor Ferfecki, Nie wierzmy we wszystkie obietnice ubezpieczycieli, tvp.info, 16 stycznia 2013 http://tvp.info/opinie/wywiady/nie-wierzmy-we-wszystkie-obietnice-ubezpieczycieli/9742580

O zaufaniu, O czytaniu

„Wnioski wyciągnięte z doświadczeń przeszłości pokazują, że tylko partia komunistyczna może doprowadzić naród do zwycięstwa i poprawić poziom życia. (…) Budujemy socjalizm w sposób praktyczny, dzięki czemu jest on w Chinach prężny i kwitnący.”

Jiang Zemin (1926) przywódca chiński

XV zjazd Komunistycznej Partii Chin, wrzesień 1997.
Źródło: Julian Kaczmarek, NATO w systemie bezpieczeństwa świata

„Czas, pamięć – te dwa stany dominują w mojej twórczości. Przeszłość, teraźniejszość, hipotetyczna przyszłość – zazębiają się ze sobą.(…) Rzeczy ważne i nieważne, gesty, słowa, obrazy – przepływają w zwolnionym tempie.”

Izabella Gustowska (1948)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_gustowska_izabella

O czasie, O przyszłości, Obraz

„Jako dramatopisarka urodziłam się już w zupełnie innych warunkach. I nie próbuję tworzyć świata, który być powinien, bo takiego świata po prostu nie będzie. Oczywiście nie oznacza to, że nie należy próbować czegoś zmienić. Jeżeli tekst dramatopisarza już na wstępie jest postrzegany wyłącznie jako coś do pocięcia i ponownego poskładania, to oznacza, że już z założenia traktuje się go jako zły. Naprawdę łatwo młodemu dramatopisarzowi powiedzieć, że jest kiepski, bo nie ma jeszcze doświadczenia. To stara śpiewka, słyszeli ją również reżyserzy, których dziś uważa się za świętych. Moim zdaniem trzeba na tę sytuację spojrzeć zupełnie inaczej, z miłością. Każdy kraj może dramatopisarzom – podobnie jak rodzina utalentowanym dzieciom – pomóc się rozwijać twórczo, bądź nie. Ale nie widzę większego sensu w tym, żeby ich poniżać, na każdym kroku porównując z tytanami przeszłości. Ci utalentowani dramatopisarze z reguły wiedzą, kto był przed nimi.”

Małgorzata Sikorska-Miszczuk (1964)

Źródło: Agata Dąbek, Wszystko, co wiem i potrafię http://www.dwutygodnik.com/artykul/4675-wszystko-co-wiem-i-potrafie.html, Dwutygodnik.com nr 113/2013.

O dzieciach, O rodzinie, Sens

„Dużo myślałem o mojej przyszłości będąc młodym chłopcem i często te myśli do mnie powracają. Lecz w pewnym momencie mojej kariery, uświadomiłem sobie, że najważniejszy jest mój obecny zawód i na nim staram się maksymalnie koncentrować. Na swojej życiowej drodze spotykam wiele wartościowych osób, zwiedzam interesujące miejsca. Taka wiedza poszerza horyzonty i daje inny punkt widzenia.”

Łukasz Żygadło (1979) siatkarz polski

Źródło: Oficjalna strona Łukasza Żygadły, Sylwetka: Przeszłość http://www.lukaszzygadlo.pl/

O myślach, O wiedzę, O przyszłości, O myśleniu

„My Włosi mamy za sobą przeszłość bogatą w postęp i momenty chwały, przeszłość naznaczoną przez kryzysy i upadki powoli pokonywane w duchu wyrzeczeń i innowacyjnego impetu.”

Giorgio Napolitano (1925) polityk włoski

Źródło: Monti: Włochy czeka ogromna praca, gazeta.pl, 10 listopada 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114877,10626586,Monti__Wlochy_czeka_ogromna_praca.html

O czekaniu

„Jeżeli pragniecie przyszłości, w której Republika Czeska nie ma bronić swoich interesów, a tylko biernie poddawać się woli urzędników z tej czy innej instytucji międzynarodowej – wtenczas także przyznaję, że jestem człowiekiem przeszłości. Jeżeli uważacie czeską koronę za taki przeżytek, że trzeba się go jak najszybciej pozbyć, wybierzcie któregoś z pozostałych kandydatów, bowiem ja będę wspierał istnienie naszej własnej waluty tak długo, dopóki będzie to korzystne dla obywateli Republiki Czeskiej.”

Václav Klaus (1941) czeski polityk, premier i prezydent Czech

z przemówienia przed wyborami prezydenckimi w czeskim parlamencie, styczeń 2008.

O przyszłości

„Byliśmy bardzo krytycznie nastawieni do swoich poczynań, zwracaliśmy uwagę na najdrobniejsze smaczki, niuanse. W przeszłości było inaczej – „my way or the highway”, słuchasz mnie albo spadaj. Byłem przekonany, że droga, którą wybieram ja, jest właściwa. Tyle, że tą właściwą drogą doszedłem nie tylko do sukcesów, ale także do szpitala na odwyk. I dlatego teraz to ja byłem asystentem producenta, a nie on moim. Teraz jestem otwarty na rady. Wcześniej chciałem rządzić sam.”

Dave Mustaine (1961) gitarzysta amerykański (Metallica, Megadeth)

O sukcesie

„Młodość widzi szczęście migocące w przyszłości. Starość spogląda w przeszłość ku szczęściu młodości; zamiast nadziei – ma radość rozpamiętywania nadziei.”

Samuel Taylor Coleridge (1772–1834) poeta angielski

O szczęściu, O starości, O przyszłości, Radość

„Każda uczelnia jest (…) z definicji nie tylko wspólnotą żywych, ale właśnie połączeniem przeszłości i przyszłości; tych, którzy odeszli, z tymi, którzy przyjdą po nas. Jeżeli chce się poznać, ale i współtworzyć historię miasta, regionu, naturalnie – również uniwersytetu, to należy pójść na jego cmentarze. Bardzo łatwo przychodzi tam właśnie przekonać się o prawdziwości słów Herberta Masz mało czasu – trzeba dać świadectwo.”

Jan Wiktor Tkaczyński (1960)

Źródło: NIECHAJ MÓWIĄ NIE TYLKO KAMIENIE... Rozmowa z prof. Janem Wiktorem Tkaczyńskim, inicjatorem ustanowienia pierwszego w Polsce Komitetu ds. Opieki nad Grobami Profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, „Alma Mater” nr 124, kwiecień 2010, s. 24.

O historii, O odejściu, O czasie, O przyszłości

„Ujawniony niedawno fakt wieloletniej współpracy naszego kolegi, redaktora i publicysty Leszka Maleszki z peerelowską Służbą Bezpieczeństwa był ciosem dla całego zespołu i środowiska „Gazety Wyborczej”. (…)
Przez 25 lat nikomu nigdy nie powiedział, co robił. I żył z tym przez 25 lat. Jest to świadectwo człowieka złamanego i zakłamanego, ze wszystkimi straszliwymi tego konsekwencjami. I, niestety, jest to świadectwo wymuszone – gdyby fakt współpracy z SB nie wyszedł na jaw, Leszek Maleszka prawdopodobnie sam by się nie przyznał. Pogrzebałby w sobie tę prawdę. (…)
Zawsze uważaliśmy i nadal uważamy, że w wolnej Polsce więcej złego niż dobrego przynosi sądzenie i skazywanie takich ludzi, publiczne roztrząsanie jako dowodów w ich sprawie raportów, zeznań, SB-ckich fałszerstw – świadectw ludzkiej słabości, strachu i upodlenia. O tym wszystkim pamiętamy i będziemy pamiętać; o tym trzeba wiedzieć, to także budzi moralne obrzydzenie.
Nikt ze środowiska „Gazety” nie znał prawdziwej przeszłości Leszka Maleszki. Znaliśmy kogo innego. Dzisiaj musimy się zmierzyć z faktem, że przez wiele lat cieszył się w zespole autorytetem znakomitego redaktora i autora, ogłaszał na naszych łamach teksty, do których publikowania – dzisiaj już to wiemy – nie miał tytułu moralnego. Leszek Maleszka stracił w naszych oczach wiarygodność i szacunek. Jego nazwisko musi na długie lata zniknąć z łam „Gazety”, bo to nazwisko wprowadzało nas i Czytelników w błąd.
Czy można się podnieść z moralnego upadku? Czy człowiek może wrócić z tak dalekiej podróży? Czy możemy i powinniśmy mu w tym pomóc?
Nie wiemy. Ale byłoby okrutną pychą z naszej strony wykluczyć pozytywne odpowiedzi na te pytania.”

Lesław Maleszka (1952) dziennikarz polski

O Lesławie Maleszce

O ludziach, O strachu, O błędach, O współpracy

„Biorąc pod uwagę niezmierzoną rzekę literatury, złożoną z materiałów źródłowych wspomnień i wyników nowych badań – ta książka pojawia się późno. Jednocześnie ukazuje się za wcześnie, jeśli chodzi o wyjaśnienie najbardziej zawikłanych splotów najnowszej historii Europy. Jeśli w moim przypadku tak długo to trwało, to przyczyną nie był jakikolwiek zakaz myślenia, ale raczej bezradność wobec wydarzeń historycznych, w których zdają się zacierać wszystkie proste różnice i związki przyczynowe. Nigdy wcześniej tak silnie nie odczułem ułomności języka, jak podczas przywoływania monstrualnych zdarzeń owych czasów. Nigdy tak mocno nie odczułem granic werbalizacji historii, jak podczas próby ujścia ekstremalnych doświadczeń terroru i marzeń w ramach historii równoczesności. Jednak być może trzeba najpierw stracić na chwilę mowę, zamilknąć, aby w ogóle można było zacząć tę pracę uobecniania przeszłości.”

Karl Schlögel (1948)

o Terror i marzenie. Moskwa 1937.
Źródło: Terror i marzenie. Moskwa 1937, Wyd. Poznańskie, ISBN 9788371778247, s. 12.

O książkach, O historii, O literaturze, O myślach

„Doświadczenie jest zbiorową mądrością całej przeszłości z wyłączeniem teraźniejszego momentu.”

Narcyza Żmichowska (1819–1876) polska poetka

O mądrości

„Chciałem ci tylko przypomnieć, że ona się pogodziła, że ja się pogodziłem i że możesz to zrobić i ty, jeżeli tylko zechcesz. Ten świat jeszcze ciebie potrzebuje, bo ta historia nie wypełni się bez twojego udziału. Jeszcze raz, tak jak w przeszłości. I chociaż to prawda, że duża część twojego życia minęła, jest jeszcze miejsce na ostatnią rzecz: na dobry koniec. Dobry koniec może odkupić nawet najbardziej nieuleczalny z bólów – dodał i z uśmiechem wskazał na talizman.”

Licia Troisi (1980)

Wojny świata wynurzonego, Nowe królestwo
Źródło: rozdział 23, Trup puszczy

O prawdzie, O świecie, O uśmiechu, O historii

„Przeszłość jest dla nas balastem, przez który trudniej nam się otworzyć na inne kultury i światopoglądy.”

Andrzej Jakimowski (1963) reżyser polski

Źródło: „Zwierciadło”, 1/1935, styczeń 2008

„Część tych osób to byli członkowie PZPR, tego sowieckiego namiestnictwa. No i większość spośród nich była w przeszłości agentami sowieckich służb specjalnych.”

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

o ministrach spraw zagranicznych III RP.
Źródło: Telewizja Trwam, 20 sierpnia 2006.

„Nic nie można poradzić na wydarzenia z przeszłości.”

Ken Kesey książka Lot nad kukułczym gniazdem

Lot nad kukułczym gniazdem

„Sprzężenie zwrotne do Przeszłości koncentruje uwagę na minionych sytuacjach w oczekiwaniu na to, że miłe przyjemne, sympatyczne wydarzenia powtórzą się w podobny sposób w przyszłości.”

Maciej Bennewicz (1961)

Coaching. Czyli restauracja osobowości (2013)

O przyszłości

„Z tego wszystkiego zrozumiałem jednak, że uważa pan za możliwe wysłanie człowieka w przeszłość.
Uśmiechnąłem się.
– Wiele ludzi tak uważa, Einstein też był tego zdania. Jest to dosyć popularna teoria. Ale to wszystko, inspektorze – tylko teoria.”

Jack Finney (1911–1995)

Twarz z fotografii

O ludziach

„Miłość w przeszłości jest tylko wspomnieniem, miłość w przyszłości jest tylko oczekiwaniem. Prawdziwa miłość żyje w teraźniejszości.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Źródło: „Diamentowa Droga” nr 32

O miłości, O przyszłości

„W miarę, jak odsuwa się w przeszłość, jego prawdopodobieństwo maleje. I wreszcie teraz jest tak, jakby nic się nie stało.”

Alain Robbe-Grillet książka Żaluzja

Żaluzja

„Czym jest historia? Echem przeszłości odbitym przez przyszłość. Odblaskiem przyszłości rzuconym w przeszłość.”

Wiktor Hugo (1802–1885) francuski pisarz i polityk

O historii, O przyszłości

„Z całą odpowiedzialnością, po analizie kolejnych socjologicznych badań nad polskim antysemityzmem, muszę powtórzyć, że Kościół odegrał i nadal odgrywa tutaj negatywną rolę. Najwyższa pora, aby ludzie Kościoła, nie tylko hierarchowie czy księża, ale katolicy świeccy, zajęli się tą sprawą. Nie może być tak, żeby Kościół stał w Polsce na straży tradycji endecji, nieraz endecji radykalnej, której oddziaływanie na umysły i zachowania Polaków bywało mocne w przeszłości i wydawało złe owoce.”

Ireneusz Krzemiński (1949) polski socjolog

Źródło: rozmowa Cezarego Michalskiego, Narodowcy nie rozliczyli się ze swojej historii, krytykapolityczna.pl, 16 listopada 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20131116/krzeminski-narodowcy-nie-rozliczyli-sie-ze-swojej-historii

O ludziach, O zachowaniu, O historii, Pora roku

„Człowiekowi, który przystaje na sąd Kopernika, iż nasza Ziemia jest planetą wodzoną wokół Słońca i, podobnie jak wszystkie inne, oświetloną przez Słońce, trudno oprzeć się wrażeniu, że i pozostałe planety są przystrojone i zamieszkane tak jak nasza Ziemia. Zawsze jednakże byliśmy skłonni sądzić, że próżno szukać tego, co Natura zechciała tam uczynić, widząc daremność nadziei na zakończenie takiego poszukiwania. Lecz gdy niedawno pogrążyłem się w poważnych rozważaniach na ten temat (nie uważając siebie za bystrzejszego od wielkich ludzi z przeszłości, ale mając to szczęście, że żyję po większości z nich), doszedłem do przekonania, że moje myślowe poszukiwania wcale nie były tak niewykonalne, a ścieżka wiodąca do celu zagrodzona piętrzącymi się trudnościami, by nie było tam pod dostatkiem miejsca na prawdopodobne domysły.”

Christiaan Huygens (1629–1695) holenderski matematyk, fizyk oraz astronom

Źródło: New Conjectures Concerning the Planetary Worlds, Their inhabitants and Productions

O szczęściu, O ludziach, O poszukiwaniu, O wrażeniach

„Pojawienie się Milinkiewicza w poprzednich wyborach zrodziło u mnie myśl, że zaczyna się formowanie białoruskiej tożsamości. Był to już obraz białorusko-polskiego inteligenta. Poprzednie obrazy przewodniczącego kołchozu czy radzieckiego kierownika z nomenklatury odchodzą w przeszłość.”

Swiatłana Aleksijewicz (1948) białoruska pisarka i publicystka

Зьяўленьне Мілінкевіча на мінулых выбарах прывяло мяне да думкі, што пачынаецца фармаваньне беларускай ідэнтычнасьці. Гэта быў ужо вобраз беларуска-польскага інтэлігента. Папярэднія вобразы старшыні калгасу ці савецкага намэнклятурнага кіраўніка адыходзяць у мінулае. (białorus.)
Źródło: Пад рэдакцыяй Валера Булгакава: Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт, Wydawnictwo ARCHE, Warszawa 2006, ISBN 8389406772, s. 124−125. (białorus.)

O myślach, O myśleniu, Obraz

„Jest zapewne rzeczą mądrą i godną pochwały powracać duszą i myślą do źródeł liturgii świętej, badanie bowiem przeszłości niemało przyczynia się do głębszego i dokładniejszego poznania znaczenia świąt i treści formuł w liturgii używanych, oraz symboliki świętych obrzędów. Natomiast nie jest rzeczą ani mądrą, ani godną pochwały wracać we wszystkim i za wszelką cenę do starożytności. I tak, by użyć przykładu, błądzą ci, którzy chcą ołtarzom przywrócić pierwotny kształt stołu; którzy chcą wykluczyć czarny kolor z szat kościelnych; którzy nie dopuszczają w kościele posągów i świętych obrazów; którzy wymagają, aby wizerunek Zbawiciela przybitego na krzyżu był tak wyrzeźbiony, iżby na Jego ciele nie było znać okrutnych mąk, które poniósł; którzy wreszcie ganią i odrzucają wszelką muzykę polifoniczną, choćby nawet przystosowaną do przepisów wydanych przez Stolicę Apostolską.”

Pius XII (1876–1958) papież

Źródło: encyklika Mediator Dei http://www.nonpossumus.pl/encykliki/Pius_XII/mediator_dei/I.php, 24.

O kolorach, O duszy, O myślach, O myśleniu

„Nie badaj nigdy przeszłości kobiety. Lepiej jej nie znać.”

Pitigrilli (1893–1975)

Pogodny pesymista

O kobietach

„Nie czcimy niczego i nikogo. Uważamy, że idea „czczenia” jest poniżająca. Jest to równoznaczne z obniżaniem własnej wartości w stosunku do czczonego obiektu, obojętne czy jest on zmyślony czy rzeczywisty. Przez tysiące lat ludzie idiotycznie czcili koty, krowy, słońce, kamienie, strachy i duchy wszelkiego rodzaju. […] Uważamy, że jest to głupia praktyka zakorzeniona w prymitywnych przesądach i niechlubna pozostałość po dzikiej przeszłości ludzkości.”

Ben Klassen (1918–1993)

Biblia Białego Człowieka

O ludziach, O strachu, O słońcu

„Czas gmatwał im rachunki, jak to bywa u starych, dla których cała przeszłość nie jest zwężającą się drogą, lecz ogromną, nie tkniętą właściwie przez żadną zimę łąką, od której dzieli ich tylko przesmyk ostatniego dziesięciolecia…”

William Faulkner książka A Rose for Emily

Źródło: Kwiaty dla Emilii (ang. A Rose for Emily), tłum. Tadeusz A. Malanowski

O czasie, O Kwiatach

„Podniosłem wszystkie zmurszałe całuny leżące w trumnach; oddaliłam wzniosłą pociechę rezygnacji, jedynie po to, by sobie wciąż mówić: – Ach, przecież to tak nie było! Tysiąc radości zrzucono na zawsze w doły grobowe, a ty stoisz tu sam i przeliczasz je. Nienasycony! nienasycony! nie otwieraj calkowicie podartej księgi przeszłości!… Czyż nie dość jeszcze jesteś smutny?”

Jean Paul (1763–1825) pisarz niemiecki, humorysta

Ich hob alle mürbe Leichenschleier auf, die in Särgen lagen – ich entfernte den erhabenen Trost der Ergebung, bloss um mir immer fort zu sagen: – Ach, so war es ja nicht! Tausend Freuden sind auf ewig nachgeworfen in Grüfte und [du] stehst allein hier und überrechnest sie! Dürftiger! Dürtfiger! Schlage nicht das ganze zerrissene Luch der Vergangenneit auf!... Bist du noch nicht traurig genug? (niem.)
Źródło: Rozrywki biograficzne pod czaszką olbrzymki. Opowieść o duchach.

„Byłoby to zdradą i kpiną z całego dziedzictwa naszej historii, gdyby dziś w warunkach wolności sprzedano polską ziemię tym, którzy w przeszłości jako najeźdźcy próbowali nam ją zabrać.”

Stanisław Napierała (1936) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: Brońmy polskiej ziemi!, naszdziennik.pl, 29 sierpnia 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20110829&typ=wi&id=wi03.txt

O zdradzie, O historii, O wolności

„Przez całą noc rozmyślałam o tym, że mam mózg z zepsutego kleju i że przyczepiają się do niego same głupstwa, sprawy z przeszłości, rany i ból.”

Lizzie Doron (1953)

Spokojne czasy

O bólu, O nocy

„Nie jest zbrodnią kochać swój naród, bo to jest uczucie wrodzone, jak miłość dziecka do matki. Nie jest winą Polaków, że jako naród mając wspaniałą i bogatą przeszłość historyczną dąży w każdym pokoleniu do wolności i niepodległości. Losy narodów są w ręku Boga i jeśli w zamiarach Bożych godzina wyzwolenia dla Polski wybiła, car nie zdoła pokrzyżować planów Boga.”

Zygmunt Szczęsny Feliński (1822–1895) arcybiskup, święty

Źródło: Stanisław Smolka, Pamiętniki ks. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, cz. II 1851–1883, Wyd. Zgromadzenie Rodziny Maryi, 1897, s. 275–276.

O miłości, O Bogu, O losie, O dzieciach

„Czy zgadniesz, jaki nastrój mną owłada,gdy w dziczy cierpię wśród Sarmatów, Getów? Jam niezwyczajny ich wody i nieba,innej mi ziemi, jak zbawienia, trzeba.Dom tu bez wygód, jadło szkodzi zdrowiu, bodaj ktoś lekiem w chorobie dopomógł, bodaj przyjaciel zmylił litościwieswą opowieścią czas, co mży leniwie. Leżę bezsilny pośród obcych ludziNa skraju świata. Zda się: przeszłość wraca…”

Owidiusz (-43–17 p. n. e.) poeta rzymski

Źródło: Żale, red. E. Wesołowska, Poznań 2002.

O ludziach, O zdrowiu, O chorobach, O domu

„Ja także uważam, że Rosji sądzone jest stać się pierwszym w dziejach świata krajem socjalizmu. Kiedy to nastąpi, długo będziemy ogłuszeni, a gdy się ockniemy, nie odzyskamy już utraconej pamięci. Zapomnimy część przeszłości i nie będziemy szukać wyjaśnienia spraw niezwykłych.”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

„Ktoś, kto nie mówi o swojej przeszłości, jest automatycznie uznawany za osobę z przeszłością, to znaczy z przeszłością odbiegającą od przeciętnej, jakąś bogatą i egzotyczną.”

Anne Tyler (1941) amerykańska pisarka

Drabina czasu (1995)

„Grakchus dobrze pamiętał tę chwilę, bo wtedy narodził się Spartakus, wyłonił się z nicości, aby wstrząsnąć światem. Inni ludzie zapuszczają gdzieś korzenie, mają swoją przeszłość, początek, miejsce, kraj, ojczyznę. Spartakus nie miał nic.”

Howard Fast (1914–2003)

Spartakus

O ludziach, O świecie, O ojczyźnie

„Przewodzący buntowi wewnątrz SLD przeciwko Millerowi były marszałek Sejmu Marek Borowski jest synem wysokiej rangi komunistycznego działacza o bardzo szkodliwej antypolskiej przeszłości. Jego ojciec Wiktor Borowski (właściwie Aron Berman) był w czasach II Rzeczypospolitej trzykrotnie skazywany na więzienie za działalność wymierzoną w interesy Polski. Zaszedł bardzo wysoko w strukturach KPP – partii zdrady narodowej – stał się członkiem sekretariatu jej władz. Został nawet pracownikiem przedstawicielstwa KPP przy Komitecie Wykonawczym Międzynarodówki Komunistycznej w Moskwie. Można więc powiedzieć, że stał się prawdziwą szychą wśród agentury sowieckiej na Polskę.”

Jerzy Robert Nowak (1940) polski historyk

Źródło: Borowski - ideowy komunista http://www.jerzyrobertnowak.com/artykuly/Nasz_Dziennik/2005/czerwone_zyciorysy_Borowski.htm

O zdradzie

„Przeszłość prywatną, czyli siebie samego, trzeba prze-powiadać, by zrozumieć w narracyjnym geście czasy, w których się żyło, i być może – siebie.”

Jacek Błach (1980)

Źródło: „Stałam z boku, i patrzyłam” czyli przypisy do przypisów – o książkach autobiograficznych Marty Wyki, „Dekada Literacka” 2007, nr 5-6 (225–226)

O książkach

„Żyjemy kosztem przeszłości,
Czas obecny smutny wszędzie;
Nic tu długo nie zagości
A co przejdzie miłym będzie.”

Aleksander Puszkin (1799–1837) poeta rosyjski

Źródło: Jeśli cię nadzieje zwiodą…

O czasie

„Nie panuję bez reszty nad tworami swojej imaginacji, podobnie jak państwo nie panują (…) nad swoimi dziećmi, współpracownikami, przyjaciółmi czy nawet nad sobą. To absurd? Postać jest albo „rzeczywista”, albo „wyimaginowana”? Jeżeli tak myślicie, moi obłudni czytelnicy, mogę opowiedzieć tylko uśmiechem. Toć nawet własna przeszłość nie wydaje się państwu zupełnie rzeczywista – przystrajacie ją państwo, złocicie lub czernicie, cenzorujecie ją, majstrujecie przy niej… słowem, beletryzujecie ją i odkładacie na półkę – swoją książkę, swoją uromantycznioną autobiografię. Wszyscy wciąż uciekamy od realnej rzeczywistości. Jest to podstawowa definicja gatunku homo sapiens.”

John Fowles książka Kochanica Francuza

Kochanica Francuza
Źródło: s. 116

O dzieciach, O uśmiechu, O myślach, O rzeczywostości

„Żadna moc nie odbierze tradycji, wspomnień dziejowych i kultury, bo te w nas tkwią nieprzezwyciężenie, jak pamięć, jak rozum, jak dusza w człowieku. Nikt nam Polakom nie weźmie świadomości tej naszej pełnej, bo wiemy, że jesteśmy narodem posiadającym po temu wszystkie dane, wiemy, żeśmy od innych odrębni, że różnimy się nieskończenie całą przeszłością, mową, tradycją, charakterem… Wiemy nareszcie, iż stać nas hojnie na coraz dalszy rozwój sił i zdolności, że stąd zadania nasze w świecie są wielkie i wielkie, a oczywiste prawa nasze. Zrozumienie wspólnych nam wszystkich interesów narodowych i odpowiednich obowiązków naszych, mądra świadomość obywatelska stanowi jakby najwyższe ogniwo arcypotężnej spójni. A ta nas kojarzy od głębi, od rdzenia, aż do szczytu w przeszłości, teraźniejszości i na przyszłość daleką; imię jej, jak powiedziano już narodowość, trwałość i siła nadzwyczajne. Przez nią, przez moc tę, my, naród polski, dźwigamy się znów po tylu nieszczęściach, odradzamy się, rozrastamy i da Bóg, posiądziemy należną nam niepodległość i chwałę.”

Jan Ludwik Popławski (1854–1908)

Wybór pism

O Bogu, O nieszczęściu, O duszy, O zrozumieniu

„Oto mit długo utrzymujący się na Zachodzie: Chiny nie były wprawdzie wzorem demokracji, ale „Mao zapewnił każdemu Chińczykowi miskę ryżu”. Niestety nic bardziej błędnego, bo po pierwsze, skromne przydziały żywnościowe na głowę mieszkańca nie zwiększyły się specjalnie od początku aż do końca jego władzy, i to pomimo morderczej harówki chłopów, najcięższej w historii Chin. Po drugie, to Mao i stworzony przez niego system ponoszą bezpośrednią odpowiedzialność za coś, co pozostanie (miejmy nadzieję) największym głodem wszech czasów.”

Jean-Louis Margolin (1952)

Źródło: Czarna księga komunizmu, cyt. za: Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow, Poznać przeszłość. Wiek XX. Podręcznik do historii dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy, wyd. Nowa Era, Warszawa 2012, ISBN 9788326708565, s. 322.

O głodzie, O demokracji, O historii, O wieku

„Człowiek, który pozostaje niewolnikiem uprzedzeń z przeszłości, nie jest w stanie zrobić niczego w przyszłości.”

Benazir Bhutto (1953–2007) pakistański polityk

Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,86669,4659814.html

O przyszłości

„Zapachy mają to do siebie, że przywodzą na pamięć przeszłość z wszystkimi jej dźwiękami i pachnieniami, niemożliwymi do powtórzenia w chwili obecnej.”

Laura Esquivel książka Przepiórki w płatkach róży

Przepiórki w płatkach róży

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Lesław Maleszka pracował dla „Gazety Wyborczej” adiustując teksty do emisji filmu Ewy Stankiewicz Trzech kumpli.
O Lesławie Maleszce

O ludziach, O strachu, O błędach, O współpracy

„Przez 85 lat życia nie znalazłem ani jednego układu społecznego w przeszłości bądź w teraźniejszości geograficznej bliskiej czy dalekiej, który byłby wolny od wad i nie wymagał naprawy.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: rozmowa Tomasza Kwaśniewskiego, Ignoranci i impotenci, „Duży Format”, 18 listopada 2010

„Wychodzimy poza czysto folkowe i punkowe środowiska, pokazujemy, że możemy spotkać się w słusznej sprawie z muzykami z Ukrainy i Białorusi. (…) Istniała w przeszłości tradycja didów, wędrownych muzyków, którzy grając na lirze czy fideli przekazywali w pieśniach informacje o tym, co dzieje się na świecie. Słuchały ich całe wioski. Skoro już poznaliśmy historie, opisywane w pieśniach buntu, musimy przekazać je dalej.”

Maciej Szajkowski (1975)

Źródło: rozmowa Romana Pawłowskiego, Jak cham z chamem, wyborcza.pl, 11–12 sierpnia 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,12291009,Jak_cham_z_chamem.html?as=3&startsz=x#ixzz23FK9fTs3

O historii

„Rozpoczniemy (wszystko) na nowo z nastawieniem, że zostaniemy zapamiętani jako grzesznicy, jeżeli wrócimy do metod z przeszłości.”

Park Geun-hye (1952) południowokoreańska polityk, prezydentka Korei Południowej

po zwycięstwie w wyborach powszechnych z kwietnia 2012. Źródło: Alicja Ciszewska, Obietnice zwycięskiej Park i Saenuri, polska-azja.pl, 12 kwietnia 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/04/12/obietnice-zwycieskiej-park-i-saenuri/

„Najpiękniejsza miłość to ta, w której dwa plus dwa nie równa się cztery, to wyjątek, który potwierdza regułę, to to, co wykluczasz, mówiąc nigdy. Co ja mam wspólnego z twoją przeszłością, ja jestem oszalałą zmienną twojego życia.”

Federico Moccia (1963)

Wybacz, ale będę ci mówiła skarbie

O miłości

„Aby dokonać wyłomu w przyszłość, badamy swoją przeszłość, analizujemy skutki stalinizmu, uczymy się mówienia gorzkiej prawdy. Nie wszystkim się to podoba. Towarzysze, którzy oponują przeciwko przesadnej, jak uważają, uwadze poświęcanej „kultowi jednostki”, negatywnym, przestępczym aspektom działalności Stalina, jego polityki, zazwyczaj w następujący sposób uzasadniają swoje stanowisko: rozdmuchiwanie „tematu represji” – powiadają – akcentowanie zbrodni przestępstw Stalina umniejsza rzeczywiste osiągnięcia owych czasów, przekreśla bohaterskie wysiłki całego pokolenia społeczeństwa radzieckiego, przynosi ujmę honorowi i godności pionierów socjalizmu. Ponadto: poświęcanie nadmiernej uwagi Stalinowi jest dowodem ignorowania obiektywnych praw rządzących historią, przejawiających się w działalności klas i mas.”

Aleksandr Bowin (1905–1991) radziecki polityk

Źródło: Wodzowie i masy, „Nowoje Wriemia” nr 19, 1988; cyt. za: Fenomen Stalina, tłum. Maria Kotowska, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988, s. 5.

O historii, O wysiłku, O przyszłości

Cytaty o przeszłości strona 5

Cytaty o przeszłości
strona 5