Cytaty o przeszłości
strona 3

„Wszystko trzeba wymyślać od nowa, ponieważ dni nie mogą przepadać w przeszłości, wypełnione jedynie pejzażem, nieruchomą, niezmienną materią, która w końcu strząśnie nas ze swojego cielska, strzepnie jak te wszystkie drobne incydenty, te twarze oraz istnienia nie dłuższe niż jedno spojrzenie.”

Andrzej Stasiuk książka Jadąc do Babadag

Jadąc do Babadag

„Celem wykształcenia nie jest napełnienie umysłu człowieka faktami; zadaniem jest nauczyć go, jak ma używać umysłu do.. myślenia. A często zdarza się, że człowiek lepiej umie myśleć, nie będąc krępowany wiedzą przeszłości.”

Henry Ford (1863–1947) przemysłowiec amerykański, twórca masowej motoryzacji

O wykształceniz, O myślach, O myśleniu

„Głupcy są zdania, że kiedy poświęcą
Pamięć przeszłości, będą żyć szczęśliwi”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Wiersze wszystkie
Źródło: Antygona

„Nie wolno stać w miejscu, gdy świat wokół się zmienia i rosną nowi konkurenci. Nie wystarczy polegać na instytucjach i procedurach, które sprawdziły się w przeszłości. Stopniowe zmiany to za mało. Nawet zachowanie dotychczasowej pozycji jest uzależnione od podejmowania odpowiednio szybkich decyzji.”

Radosław Sikorski (1963) polski polityk, dziennikarz

fragment przemówienia berlińskiego na temat przyszłości Unii Europejskiej. Źródło: Co powiedział Radosław Sikorski? Przeczytaj wystąpienie z Berlina, polskieradio.pl, 29 listopada 2011 http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/489025,Co-powiedzial-Radoslaw-Sikorski-Przeczytaj-wystapienie-z-Berlina

O świecie, O zachowaniu, O decyzjach, O przyszłości

„Fajne są takie przypadkowe miłostki, bo człowiek się po nich niczego nie spodziewa. Nie mają przeszłości ani przyszłości. Nadzieja potrafi wiele rzeczy zepsuć. Nie tak łatwo jednak żyć bez niej.”

Pedro Juan Gutiérrez (1950)

Brudna trylogia o Hawanie

O nadziei, O przyszłości

„Przedrostek „post” jest to słowo-klucz naszych czasów. Wszystko jest post. Do postindustrializmu przyzwyczailiśmy się już od pewnego czasu i wiążemy z tym jeszcze pewne treści. Przy terminie postmodernizm wszystko zaczyna się zamazywać. (…) Przeszłość plus post – to jest ta zasadnicza recepta, z którą, (…) stajemy wobec rzeczywistości, nie rozumiejąc jej.”

Ulrich Beck (1944–2015) niemiecki socjolog

Społeczeństwo ryzyka

O rzeczywostości, O czasie

„Niech wolno mi będzie powiedzieć kilka słów o filozofii reform. Cała historia postępu ludzkiej wolności pokazuje, że wszelkie ustępstwa, jakie czyniono na rzecz jej szlachetnych żądań, zrodziły się w walce (…). Bez walki nie ma postępu. Ci, którzy twierdzą, że sprzyjają wolności, a jednocześnie potępiają nastroje wzburzenia, to ludzie, którzy chcą uzyskać plon bez orki. Chcą deszczu bez grzmotów i błyskawic. Chcą oceanu bez strasznego huku fal. Walka może mieć charakter moralny, może również mieć charakter fizyczny lub też zarówno moralny, jak i fizyczny. Musi jednak być walką. Siła nie ustępuje, jeśli nie stawia się jej żądań. Nigdy nie uczyniła tego w przeszłości i nie uczyni tego nigdy w przyszłości.”

Frederick Douglass (1818–1895)

w 1857.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 244.

O ludziach, O historii, O charakterze, O wolności

„Nie można tak po prostu uwolnić się od własnej przeszłości.”

Ysabelle Lacamp (1954)

Tajlandzka księżniczka

„Kiedyś nie gryzłem się w język i mówiłem, co myślę. Teraz stosuję więcej dyplomacji. W przeszłości bardzo zależało mi na dobrej opinii innych. Z każdym dniem coraz bardziej mi to obojętnieje.”

Zbigniew Bartman (1987) polski siatkarz

Źródło: wywiad, 2009 http://aves.lksdwernicki.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=97:wesoych-wit&catid=3:newsflash&Itemid=75

O myślach, O myśleniu

„Skoro udało mi się kiedyś zrobić jeden z pierwszych polskich kryminałów, które nie były typowo PRL-owskie, czyli Zabij mnie, glino, to może uda mi się też zrobić taki chiński kryminał. Oczywiście jednym z jego bohaterów byłby Polak, który ze względu na swoje kontakty ze służbami specjalnymi, zaszywa się w Chinach na stałe. Mimo to jego przeszłość dopada go również tam. To wszystko rozgrywać się będzie jednak głównie między cudzoziemcami. Obecnie właśnie coś takiego piszę.”

Jacek Bromski (1946) polski prezenter radiowy, dyskdżokej, reżyser, scenarzysta i producent filmowy

Źródło: Ten film jest taki, jaki jest. Jakim chciałem go zrobić. Rozmowa z Jackiem Bromskim, 1 września 2006, stopklatka.pl http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=33238

„Ich granie przypomina mi łąki mego dzieciństwa w majątku na Podlasiu. Dźwięk, który wydają, rozczula mnie i przenosi do przeszłości.”

Anna Milewska (1931) polska aktorka

o hodowaniu świerszczy. Źródło: Anna Milewska hodowała… świerszcze, teletydzien.pl, 2 maja 2012 http://www.teletydzien.pl/gwiazdy/news-anna-milewska-hodowala-swierszcze,nId,603103

O dzieciństwie

„Przeszłością żywimy swoje wspomnienia, przyszłością własne marzenia.”

Stefan Pacek (1938)

O marzeniach, O przyszłości

„Wykonałem numer, który może posłużyć jako przykład przyszłym pokoleniom. Jeżeli nie jesteś zadowolony z tego, co robisz – przestań występować. Dwanaście lat nie graj, potem wracasz i wtedy każdy powie: nie, on wcale nie był taki kiepski, jak myślałem. To jest moja recepta na sukces. Grałem w przeszłości bardzo dobre role, ale okazuje się, że teraz to nie ma żadnego znaczenia. Proporcje bardzo ciepłego przyjęcia, którego doznałem, z tym, co rzeczywiście zrobiłem, są żadne. Być może po prostu od dawna nie oglądano aktora tego typu i takiego rodzaju grania. Z aktorów w tak podeszłym wieku, którzy wychodzili na scenę, pamiętają już tylko Solskiego. Jeden z recenzentów napisał o mnie: „Wyszedł na scenę i już nic nie musi.””

Andrzej Łapicki (1924–2012) aktor polski

To widocznie wystarczyło do pozytywnej oceny. Źródło: „Teatr” 12/08, 12 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pmstw.htm

O myślach, O sukcesie, O wieku, O myśleniu

„Nie chcę być strażnikiem przeszłości, chcę budować przyszłość. Chcę burzyć mury dzielące chilijskie życie polityczne i budować w ich miejsce mosty. Chcę być godnym prezydentem dwóchsetlecia.”

Sebastián Piñera (1949)

po ogłoszeniu wstępnych wyników wyborów prezydenckich, 17 stycznia 2010. Źródło: Tomasz Surdel, Chile wybrało: w prawo zwrot!, tierralatina.pl, 18 stycznia 2010 http://www.tierralatina.pl/2010/01/chile-wybralo-w-prawo-zwrot/

O życiu, O przyszłości

„Dyskusja o tym, czy Jaruzelski może lub nie może… powinna być zamknięta 22 lata temu. Postępowanie sowieckiego suzerena na terytorium Polski nie zaczęło być nawet solidnie „rozliczane”. Jaruzelski nie poczuł się w obowiązku, czy nawet w strachu, rozliczyć się sam.”

Paweł Zyzak (1984) historyk polski

o udziale Wojciecha Jaruzelskiego w uroczystości beatyfikacji Jana Pawła II.

O strachu

„Oto masz powiew chwil, z którymi płynę:
Myślę o tobie, smutno mi i cicho…
Przeszłość mi mówi, że i ja przeminę,
Jak dzień, jak wieczór, jak noc z gwiezdną pychą.”

Stanisław Ciesielczuk (1906–1945)

Źródło: (Oto masz powiew chwil...)

O myślach, O nocy, O myśleniu

„Niemal wszystkie kraje, niemal wszystkie grupy społeczne czy etniczne przeżyły w ciągu tego ćwierćwiecza szok zasadniczej zmiany swojej relacji z przeszłością.”

Pierre Nora (1931)

Źródło: wywiad udzielony Jackowi Żakowskiemu, cyt. za: Magdalena Nowicka, Rachunek wystawiony historii, „Wiedza i życie”

O życiu, O historii, O wiedzę, O relacjach

„Staram się uciekać od samego siebie i pisać też w taki sposób, żeby nikt mnie nigdy nie złapał, więc nawet jeżeli coś takiego, jak “fraza Sosnowskiego” kiedykolwiek istniało, to nie jest to już moja fraza, ponieważ jest to fraza kogoś z zamierzchłej przeszłości.”

Andrzej Sosnowski (1959) polski poeta i tłumacz

Źródło: Magical Mystery Tour http://niedoczytania.pl/magical-mystery-tour-z-andrzejem-sosnowskim-rozmawia-maciej-topolski/ – z Andrzejem Sosnowskim rozmawia Maciej Topolski, niedoczytania.pl

„W pewnym mianowicie znaczeniu odpowiadamy za swoich przodków. Jeśli wierzymy w to, że naród jest realnością żyjącą i że przechowuje ciągłość swego trwania, wówczas musimy wierzyć, że naród dzisiejszy tak samo odpowiada za swoją przeszłość, jak pojedynczy osobnik odpowiada za swoją, to znaczy, że musi się kłopotać dzisiaj o spłatę długów wczoraj zaciągniętych z przekonaniem, że są to jego własne długi, nie zaś poczynione przez „historię”, czyli przez Nikogo.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Sprawa polska (1973)

O historii

„Przyrównuje siebie do Rzymianina w którym kult Mitry
zmieszał się z kultem Jezusa.
Dawne wiary w nim nie wygasły. Czasem myśli, że jest
we władzy demonów.
Gromi przeszłość, bojąc się że kiedy ją zgromi, nie będzie
miał gdzie złożyć głowy.
Najchętniej gra w karty i szachy, żeby własnych
nie zdradzać tajemnic.
Rękę oparł na pismach Marksa, ale w domu czyta
Ewangelię.
Z ironią patrzy na procesję wychodzącą z rozbitego kościoła.
Za tło ma ruiny miasta koloru końskiego mięsa.
W palcach pamiątkę trzyma po faszyście poległym
w powstaniu.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Źródło: Portret z połowy XX wieku, Kraków, 1945 http://www.milosz.pl/w_pzpxxw.php.

O tajemnicy, O wierze, O domu, O grach

„Zadowolenie z całości życia jest zadowoleniem nie tylko z tego, co jest, ale także z tego, co było i co będzie; nie tylko z teraźniejszości, ale także z przeszłości i przyszłości. Poczucie szczęścia obejmuje nie tylko dodatni stan obecny, ale także dodatnią ocenę przeszłości i dodatnie wnioski na przyszłość.”

Władysław Tatarkiewicz książka O szczęściu

Źródło: O szczęściu

O przyszłości

„Wrażliwość ekumeniczna, to wrażliwość na nieranienie siebie nawzajem. Dlaczego metafora „zranienia” tak się dzisiaj rozpowszechniła w psychologii, w świecie mediów? Bo naprawdę jesteśmy poranieni przez rozbite rodziny, lata komunistycznego zakłamania, porozbudzane ludzkie ambicje, brak autorytetów, nienaturalne miejsca zamieszkania (blokowiska!), tempo życia, zimną konkurencję, strach o pracę, nieodpowiedzialnie brane leki. Odkryć to i mieć na tyle wrażliwości, by nie dotykać bolesnych ran, nie zadawać nowego bólu, to wielkie wyzwanie naszych czasów. Jest ono szczególnie ważne, Umiłowani, w dziele ekumenii. Wszyscy jesteśmy poranieni przez naszą przeszłość; wszyscy – zatroskani o niesienie Chrystusa do ludzkich serc wobec tak szybkich postępów konsumpcyjnej sekularyzacji czy – jak pisał Jan Paweł II – „milczącej apostazji” człowieka sytego, który żyje tak, jakby Bóg nie istniał.””

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w płockiej katedrze Kościoła mariawickiego podczas mszy na zakończenie Tygodnia Ekumenicznego, 25 stycznia 2008

O Bogu, O strachu, O zamieszkaniu, Serce

„Trudno było uwierzyć, że w połowie XX wieku cywilizowane państwo o wielkiej przeszłości historycznej wyprodukowało i akceptowało ustrój, który inne narody, inne grupy ludzkie skazywał na śmierć taką, jakiej nie wolno było gdzie indziej zadać zwierzętom. Że w połowie XX wieku szef państwa, rząd, gabinet, dowódcy wielkiej armii i wielkiej policji w metodyczny sposób naradzali się nad sposobem i techniką uśmiercenia olbrzymich grup ludzi, których jedyną winą było to, że należeli do innej rasy, do innego narodu lub że zostali uznani za element zagrażający hitlerowskim planom ujarzmienia Europy i zdobycia „przestrzeni życiowej.””

Karol Małcużyński (1922–1984) polski dziennikarz

Źródło: Oskarżeni nie przyznają się do winy

O śmierci, O ludziach, O wieku, O zwierzętach

„Teraźniejszość przeinacza przeszłość, a przeszłość miesza się z teraźniejszością i z przyszłością, i nikt nie wydostanie się poza wielowarstwowy i wielokierunkowy bieg czasu ani nie wymknie się historii.
Historia pozostawia na czasie ślady krwi i naprzód krwią jest pisana, później atramentem.”

Andrzej Wydrzyński (1921–1992) polski reżyser

Malowidło przedstawiające kochanków

O historii, O czasie, O przyszłości

„Raz na kilka miesięcy ożywiona hałasem partyjnego wołania podnosi się z politycznych katakumb Zyta Gilowska. Z wielką energią pyszczy i wykrzykuje epitety pod adresem swojego niedawnego brata, po czym znika na wiele tygodni i – ani o niej słychu, ani widu. Aż do następnego razu, do następnego wołania. Dziwne to jakieś: strzygą, horrorem i cmentarzyskiem zalatuje. Jakby nam emitowano wciąż ten sam telewizyjny serial: Mumia I, Mumia II, Mumia III, Mumia – reaktywacja, Mumia – reanimacja, Mumia – powrót do przeszłości.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

o Zycie Gilowskiej. Źródło: blog Janusza Palikota http://wiadomosci.onet.pl/blogi/palikot.blog.onet.pl,377014764,blog.html, 12 maja 2009

„Co gorsza, jego ponure nastroje i dąsy coraz bardziej jej ciążą: sam to czuje. Gdyby miał choć trochę rozumu natychmiast zakończyłby ten układ i by się ulotnił. Ale nie kończy. Caroline może i nie jest tą tajemniczą, ciemnooką ukochaną, dla której przyjechał do Europy; może sobie być zwyczajną dziewczyną z Kapsztadu o przeszłości równie pospolitej, jak jego własna, ale on chwilowo nie ma nikogo prócz niej…”

John Maxwell Coetzee (1940) południowoafrykański pisarz, noblista

Młodość (2002)
Źródło: rozdział 8

„Żyjemy i będziemy żyć nie tylko w blasku naszej przeszłości, w poezji naszych legend i sztuki, nie tylko w zmieszaniu naszej krwi z waszą i wiernym trwaniu przy ideałach amerykańskiego obywatelstwa, ale i w żywym sercu naszego narodu.”

Charles Alexander Eastman (1858–1939) amerykański działacz indiański, lekarz, instruktor skautingu

Serce

„Dziś głosi się hasło „Black is beautiful”, jest się dumnym z tego, że się jest kobietą, Żydem czy Bretończykiem. Ta duma wydaje mi się tyleż dyskusyjna, co niegdysiejsze niedocenianie samego siebie. Nikt nie powinien się wstydzić swojej przeszłości i rodziny: akceptować siebie, to akceptować również swoją historię, osobistą i zbiorową. Ale czy od odrzucania samego siebie trzeba zaraz przejść do przesadnego podbijania własnej wartości?”

Albert Memmi (1920) pisarz i eseista francuski

Poznajemy rasizm na własnej skórze
Źródło: s. 8–9.

O kobietach, O historii

„Kiełkująca przyszłość jest zawsze silniejsza niż odchodząca przeszłość.”

Kwame Nkrumah (1909–1972) polityk ghański

Źródło: Neo-Colonialism, cyt. za: Rewolucja http://trzeciswiat.wordpress.com/2011/08/22/kwame-nkrumah-rewolucja/, trzeciswiat.wordpress.com, 22 sierpnia 2011.

O przyszłości

„Dziejów miasta Torunianie wygrzebuj z ksiąg starych,bo wystarczy się przejść ulicami,a odczytasz z łatwością,żywą miasta opowieść,tutaj przeszłość wrzeźbiła się w kamień.”

Tadeusz Śliwiak (1928–1994) poeta polski

Źródło: Ballada o gospodzie „Pod modrym fartuszkiem”

„Jako rodak rad bym widzieć dawną puszczę piękną i szczęśliwą. Chciałbym widzieć Kurpiów jako światłych mądrych i dzielnych obywateli Puszczy i Polski.”

Adam Chętnik (1885–1967) polski etnograf i działacz społeczno-polityczny

Źródło: Zofia Niedziałkowska, Puszcza Zielona, Bory Ostrołęckie. Z przeszłości Kurpiów, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1981, s. 17.

„Zastrzegam, że papieże potępili rozdział Kościoła od państwa wyłącznie w takim zakresie, jak jest to doktrynalne, i tylko w odniesieniu do narodów, które mają katolicką większość. Oczywiście, możliwość tolerancji innych wyznań w społeczeństwie, które skądinąd jest katolickie, nie jest potępiona ani tym bardziej nie jest potępiony fakt wielości wyznań, które istnieją w wielu dalekich krajach nie należących do tego, co w przeszłości nazywano światem chrześcijańskim.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Oni Jego zdetronizowali
Źródło: s. 105

O świecie

„Duchownym trudno przyznać się, iż przeszłość, która była udziałem naszych przodków, czasem naszych rodzin, jest niekiedy na tyle niechlubna, że powinniśmy się jej wstydzić. Wstyd nam się przyznać, że nie pochyliliśmy się nad tą przeszłością ani przedwczoraj, ani wczoraj. Nie potrafimy też tego zrobić dzisiaj.”

Wojciech Lemański (1960) polski ksiądz

Źródło: Grzegorz Rzeczkowski, Rozmowa: co myślą o Żydach polscy księża? Milczenie pasterzy http://www.polityka.pl/kraj/wywiady/1520002,1,rozmowa-co-mysla-o-zydach-polscy-ksieza.read#ixzz1qk8FM9td, Polityka.pl, 11 października 2011

O myślach, O czasie, O myśleniu

„Przeszłość to nie to, co mija, tylko to, co pozostało po tym, co minęło.”

Alceu Amoroso Lima (1893–1983) brazylijski pisarz, krytyk literacki i katolicki przywódca religijny

Źródło: magazyn „Caras”, nr 674

„Jeżeli Bóg i okoliczności doprowadzą mnie do hiszpańskiego tronu, usiłował będę pogodzić lojalnie instytucje pożyteczne naszej epoki z tymi, które przeszłość przekazała nam jako nieodzowne, polecając Kortezom wolno wybranym trudne i wielkie zadanie wyrobienia dla mojej ukochanej ojczyzny konstytucji, która będzie, mam nadzieję, zarazem hiszpańską i ostateczną.”

Karol Maria Burbon (1848–1909)

Źródło: Jacek Bartyzel, Setna rocznica zgonu (18 VII 1909–18 VII 2009) Don Karlosa Marii de Burbon y Austria-Este, księcia Madrytu, od 1868 prawowitego króla Hiszpanii Karola VII, od 1887 prawowitego króla Francji i Nawarry Karola XI, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/setna-rocznica-zgonu-karola-vii-xi

O Bogu, O ojczyźnie

„Kobiety są najpewniejszym kamieniem węgielnym naszego narodowego honoru i szlachetności. Ich udział w kształtowaniu naszej długiej i chwalebnej przeszłości równy jest wojownikom, którzy zmagali się z naszymi wrogami.”

Fethullah Gülen (1941)

Our women are the soundest foundation stone of our national honor and nobility. Their part in forming our long and glorious past is equal to that of the warriors who struggled with our enemies. (ang.)
Źródło: Perły mądrości

O kobietach

„Zmiana zabiera dużo czasu. Będziemy zbierać coraz więcej rzeczy z przeszłości i w ten sposób staną się one częścią teraźniejszości. Nic tak naprawdę na dobre nie zniknie. A nowe rzeczy, które mają nadejść, nie są tylko przyszłością, bo istnieją już teraz i wskazują nam kierunek.”

Morton Subotnick (1933)

Źródło: Wszystko, co robimy, jest muzyczne Rozmowa z Mortonem Subotnickiem, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/2688-wszystko-co-robimy-jest-muzyczne.html

O zmianach, O czasie, O przyszłości

„Rząd, który utworzę, nie ponosi odpowiedzialności za hipotekę, którą dziedziczy. Ma ona jednak wpływ na okoliczności, w których przychodzi nam działać. Przeszłość odkreślamy grubą linią. Odpowiadać będziemy jedynie za to, co uczyniliśmy, by wydobyć Polskę z obecnego stanu załamania.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

wystąpienie przed tzw. sejmem kontraktowym, w dniu powołania na premiera PRL, 24 sierpnia 1989.

„(…) z Łodzią to specyficzny przypadek. Do Warszawy mamy tylko 120 km, to bardzo blisko. Na początku jeździ się tam, nawet codziennie, tylko do pracy. Potem raz w tygodniu i wraca na weekend, a po roku, dwóch latach już się tam zostaje. Teraz problem polega na tym, że ci, którzy mogliby coś tutaj stworzyć, ciekawego zrobić, to nagle odnajdują się w stolicy, rozparcelowani po różnych korporacjach. Robią kariery, odnajdują się w życiu i to jest OK. Szkoda tylko, że miasto Łódź nie stworzyło im takiej możliwości. To, że ja tu mieszkam, robię tu filmy i jakoś udaje mi się funkcjonować, jest tak naprawdę dosyć samobójcze. Powinienem mieszkać i pracować w Warszawie. Nie oszukujmy się, pieniądze na film są w Warszawie. Ale Łódź jest pod tym względem wyjątkiem. Ma ona swoją filmową przeszłość, kiedy do lat 80. kręciło się tu naprawdę dużo. Była tu baza, która została do dziś. Jest tu kilka firm produkujących filmy. Z wiodącym Opus Film, dzięki któremu z Łodzi nie zniknęła jeszcze definitywnie produkcja filmowa. Dzięki tej firmie jakoś to wszystko funkcjonuje.”

Piotr Szczepański (filmowiec) (1975)

Źródło: Artur Cichmiński, Potrzebuję miejsca, z którego mogę czerpać inspirację. Nasza rozmowa z Piotrem Szczepańskim, stopklatka.pl, 13 kwietnia 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=37257

O pieniądzach, O problemach, O oszukiwaniu

„Wilno stanowi centrum życia Litwinów, również może to być centrum białoruskie. My nie będziemy walczyć o Wilno z Białorusinami, potrafimy się zmieścić razem, dlatego że nie mamy agresywnych dążeń jak niektórzy. Co innego Polacy: oni byli i są agresorami. Wilno jest cenne z powodu pamięci o naszej słynnej przeszłości i naszego dziedzictwa. Każdy zabytek przeszłości, każde wzgórze, każda dolina smutno nam przypomina, czyje to było…”

Antanas Smetona (1874–1944) litewski polityk

Źródło: Dangiras Mačiulis, Rimas Miknys, Alvydas Nikžentai, „Okupacja Wilna” – rzecz o historii drugiego stopnia, „Mówią Wieki” http://www.mowiawieki.pl/index.php?page=artykul&id=516

O historii, O wieku

„Takie jest życie sportowca: dziś jest się tu, jutro tam. Wszystkie poprzednie zwycięstwa to już historia. Sportowcy nie mogą żyć przeszłością.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

Źródło: reprezentacja.net http://reprezentacja.net/siatkowka/seniorzy/aktualnosci/29490_lukasz_kadziewicz_zawodnik_nie_moze_zyc_historia

O życiu, O historii

„Dialog polega na tym, by spróbować spojrzeć na innego człowieka tak, jak on patrzy na siebie. Mimo że mamy wciąż do czynienia z niechęcią i nieporozumieniami, trzeba powiedzieć, że przez ostatnie 25 lat, od II Soboru Watykańskiego, teologowie chrześcijańscy powiedzieli o judaizmie więcej pozytywnych rzeczy niż w ciągu 1900 lat. Jeżeli mimo to pojawiają się jakieś uprzedzenia, oskarżenia i urazy, to jasne staje się, że wynikają one z bolesnych obciążeń przeszłości. Myślę, że w tej chwili Kościół katolicki w Polsce robi bardzo wiele, by katolicy polscy nie mogli usprawiedliwiać swojej niechęci wobec Żydów powodami religijnymi.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 37.

O myślach, O myśleniu

„Camargo sięga po teleskop i patrzy, jak ona przesuwa językiem po cienkiej strużce krwi. Rana musi być zatem świeża, ale zdziwienie w oczach kobiety najwyraźniej pochodzi z jakiegoś momentu w przeszłości. Może to dawne skaleczenie, które nagle się odnowiło. Z kobietami po prostu tak jest, Camargo dobrze o tym wie. Wszystko, co przeżyły, pozostaje w nich na zawsze. Przenoszą z miejsca na miejsce to, co im się zdarzyło, i kiedy zbiera się tego za dużo, nagle coś się odsłania i nie są w stanie temu zaradzić. Czasami to jakieś ubranie albo perfum, kiedy indziej rana, jak ta na ustach kobiety z naprzeciwka.”

Tomás Eloy Martínez (1934–2010)

Źródło: Lot królowej (hiszp. El vuelo de la reina), tłum. Tomasz Pindel

O kobietach

„Przeszłość istnieje dziś, zaś teraźniejszość będzie istniała w przyszłości i odwrotnie, bo przyszłość już w jakimś stopniu nas dotyczy. Nie ma znaczenia, czy jesteśmy Ukraińcami, Holendrami czy Papuasami. Zwłaszcza teraz, gdy ziemię zamieszkuje siedem miliardów ludzi.”

Oksana Zabużko (1960) pisarka ukraińska

Źródło: Łukasz Saturczak, Co niezrealizowane http://www.dwutygodnik.com/artykul/3920/, Dwutygodnik.com nr 91/2012.

O ludziach, O przyszłości

„Harfa, co niegdyś na dworze Tary
Duszę muzyki w pieśń wplatała,
Wisi na murach niema, bez wiary,
Jakby ta dusza gdzieś uleciała.
Oto zasnęła duma przeszłości”

Thomas Moore (1779–1852) poeta irlandzki

Źródło: Norman Davies, Wyspy. Historia, Wydawnictwo Znak, Kraków 2003, s. 157.

O wierze, O duszy, O historii

„Pomnik na długo będzie zarówno symbolem chwalebnej chwalebnej przeszłości, jaką dzieliły Węgry, Polska i Litwa, jak i przyszłości trzech krajów.”

János Martonyi (1944)

podczas ceremonii odsłonięcia pomnika królowej Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława Jagiełły na Wzgórzu Zamkowym w Budapeszcie.
Źródło: Bohdan Melka, Przegląd tygodnia, „Angora” nr 45 (1221), 10 listopada 2013, s. 69.

O przyszłości

„Głownie dzięki Radiu Maryja i „Naszemu Dziennikowi” sprawa smoleńska nie została przez różne kanalie i „konfederację zdrady narodowej” zniszczona i zakopana. Nawet jeśli w przeszłości ojciec dyrektor mówił rzeczy, które łagodnie mówiąc nie cieszyły to, to jest teraz najważniejsze. Gdyby ktoś wcześniej nawet mocno atakował prezydenta, ale po katastrofie zachował się tak jak o. Rydzyk, to ja bym mu tych wcześniejszych rzeczy nie pamiętał. Bo to są momenty próby, a o. Rydzyk przeszedł przez czas próby pomyślnie. Wręcz zdał ten egzamin celująco.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

Źródło: onet.pl http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/kaczynski-o-rydzyk-po-katastrofie-smolenskiej-zach,2,5092586,wiadomosc.html, 8 kwietnia 2012

O zdradzie, O zachowaniu, O czasie

„Mówi się, że czas jest jak rzeka. Gówno tam. W rzece można pływać z prądem i pod prąd. A w czasie możesz? Gdzie. Czas to nie żadna rzeka. Czas to wielka zajebista żyletka tnąca wszechświat. A ostrze tej żyletki to jest to, co teraz. Rozumiesz? I tyle. Żadnego z prądem i pod prąd, żadnej przeszłości ani przyszłości – tylko to, co teraz. A to, co czujemy, te nadzieje i żale za jakimiś pierdołami, nic nie znaczy. O dupę potłuc. Na tym świecie nic nie jest ważne, tylko to, co teraz.”

Greg Iles (1960)

Anioł z Missisipi

O wszechświecie, O czasie, O przyszłości

„Każdy lud może żyć i rozwijać się tylko dotąd, dokąd zna i miłuje swoją przeszłość, ginie, gdy traci dla niej szacunek.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

O ludziach

„Każdy wybiera swoją przeszłość zgodnie z własną ideą samego siebie.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

Wprowadzenie do filozofii historii. Esej o granicach obiektywizmu historycznego

„Nie patrz ani w przód, ani wstecz, patrz w głąb siebie, bez lęku i bez żalu: Nikt nie może zagłębić się w sobie, dopóki pozostaje niewolnikiem przeszłości albo przyszłości.”

Emil Cioran (1911–1995) pisarz pochodzenia rumuńskiego

Źródło: E.M. Cioran: Aforyzmy, wybór i przekład Joanna Ugniewska

O przyszłości

„Należy pamiętać, że Armia Krajowa nie była dla społeczeństwa ciałem obcym. Jej żołnierze oddawali w powstaniu życie, żeby to społeczeństwo stało się wolne. AK była emanacją narodu i powszechnie uznawano ją wówczas za bezpośrednią kontynuatorkę Wojska Polskiego. Mieszkańcy Warszawy dali wyraz nierozłączności społeczeństwa i armii podziemnej w pierwszych dniach powstania, kiedy na całym wyzwolonym terenie powszechnie świętowano odzyskanie wolności. Jedność żołnierzy i ludności cywilnej załamała się z czasem, ale była to naturalna kolej rzeczy. (…) Jest to bardzo delikatna kwestia, bo choć nie da się zaprzeczyć, że rozdźwięk narastał, to nadawanie mu przesadnego znaczenia jest ahistoryczne.”

Wojciech Roszkowski (historyk) (1947) historyk polski, działacz polityczny

Źródło: O krok za daleko, „Rzeczpospolita”, cyt. za: Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow, Poznać przeszłość. Wiek XX. Podręcznik do historii dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy, wyd. Nowa Era, Warszawa 2012, ISBN 9788326708565, s. 218.

O życiu, O historii, O wolności, O czasie

„Nie podążaj za minionym cierpieniem. Wszystko, bez względu na to, czy dobre czy złe, jest przeszłością i już odeszło. Nie uprzedzaj przyszłego cierpienia. Bez względu na to, jakie cierpienie maże ci się teraz przytrafić, nie ulegaj mu, lecz nieustannie rozwijaj odwagę.”

Padmasambhava (717–762)

Źródło: buddyzmwprost.com.pl http://www.buddyzmwprost.com.pl/index.php?id=35

O odejściu, O cierpieniu

„Bez niego przez 60 lat raczej dobrze nam się żyło z tym, że nic o Jedwabnem nie wiedzieliśmy, a ci, którzy wiedzieli, nic nie mówili, ani nie pisali. Rzeczywiście, jak napisał Gross, „żeby odzyskać własną przeszłość, będziemy ją musieli sobie opowiedzieć na nowo.””

Michał Cichy (1967)

Źródło: wyborcza.pl, 14 czerwca 2001 http://wyborcza.pl/1,75517,310329.html

„Pan minister Gosiewski przedstawił psychopatyczne widzenie świata i przeszłości.”

Jerzy Szmajdziński (1952–2010) polski polityk

Źródło: Prosto w oczy, 31 lipca 2006

„Pamiętam taki moment pod koniec lat 80. lub na początku 90., kiedy okazało się, że moi studenci nie znają nawet nazwiska: Jerzy Skolimowski. Dziś to się jeszcze bardziej pozmieniało i dla większości ten podział stary/nowy przestaje mieć jakiekolwiek znaczenie, bo niewielu interesuje to, co robiono dawniej. Tylko jakaś wybrana cząstka widzów chce sięgać w przeszłość…”

Stanisław Janicki (1933) polski pisarz, dziennikarz i scenarzysta, historyk kina

Źródło: Patryk Tomiczek, Nauczyłem się polskiego kina. Stanisław Janicki w Stopklatce, stopklatka.pl, 28 września 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69695

„Bycie lewicowcem nie jest do dziś niczym niewłaściwym, nawet przeszłość z krwią na rękach czy współpraca ze Stasi nie są powodem do odmówienia komuś najwyższych nawet urzędów, podczas gdy etykietka prawicowca, a już zwłaszcza radykalnego prawicowca – nieważne, uzasadniona, czy nie – wystarczała wtedy i wystarcza dziś, aby kogoś pozbawić czci i pracy.”

Gabriele Kuby (1944)

Globalna rewolucja seksualna
Źródło: s. 59

O współpracy

„Jeśli jakiekolwiek zarzuty dotyczące mojej osoby zostaną udowodnione to wycofam się z życie publicznego. Przez wiele lat pełniłem rolę ministra finansów, czy przywódcy opozycji w Radźja Sabha – wszyscy mają wgląd w moją przeszłość.”

Manmohan Singh (1932) polityk indyjski, premier

Źródło: Konrad Leszczyński, Premier Singh „jeśli zarzuty kierowane pod moim adresem zostaną udowodnione wycofam się z zycia publicznego”, polska-azja.pl, 30 maja 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/05/30/premier-singh-%E2%80%9Ejesli-zarzuty-zostana-udowodnione-wycofam-sie-z-zycia-publicznego%E2%80%9D/

O życiu

„Kościół ma głęboki szacunek dla dziejów Narodu. Skrzętnie zbieramy okruchy dziejowe, jak okruchy ewangeliczne, bo są one zawsze pożywne. Najdrobniejsza okruszyna Ewangelii żywi ducha. Podobnie okruchy dziejów Narodu są siewcą jego ducha. Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 18 września 1970.
Źródło: Świadectwa powstania warszawskiego 1944, Andrzej Gałka (red.), op. cit., s.7.

O historii, O przyszłości

„Nie można zmienić przeszłości, nie można pokierować przyszłością. Można jedynie zadbać o teraźniejszość.”

Stefan Pacek (1938)

O przyszłości

„Nie to jest ważne, by krytykować przeszłość, lecz aby swój własny wysiłek włożyć w lepszą przyszłość.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

Źródło: Kromka chleba. Wybór myśli z pism i przemówień, oprac. Zdzisław J. Peszkowski, wyd. Veritas, 1972, s. 52.

O myślach, O wysiłku, O przyszłości, O myśleniu

„Mamy fioła na własnym punkcie. (…) Z drugiej zaś strony – bolesne przeżycie niższości wobec wymarzonego Zachodu.(…) Jedna z tez, ostrożnie postawiona, bardzo mnie przekonuje: Polska jest późnym tworem na Starym Kontynencie. Dziesiąty wiek to późno, zważywszy, że nie ma żadnych odnośników do przeszłości.”

Marek Kondrat (1950) aktor polski

Źródło: wywiad dla „Dziennika” z 20 kwietnia 2006, cyt. za: Maria Janion, Niesamowita Słowiańszczyzna, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007, str. 15.

O wieku

„Nie pozwólcie, żeby w Polsce pesymizm w połączeniu z cynizmem stworzył taką niszczycielską mieszankę. Pesymizm to stan umysłu, w którym jesteś przekonany, że jeśli w przeszłości coś poszło nie tak, to także teraz się nie uda. Wierzysz, że negatywne doświadczenia z przeszłości zawsze się będą powtarzać. Z kolei cynizm każe kwestionować każdą dobrą intencję, rodzi brak społecznego zaufania.”

Philip Zimbardo (1933) psycholog amerykański

Źródło: rozmowa Piotra Cieślińskiego, Polaku, nie marudź, „Gazeta Wyborcza”, 15–16 grudnia 2012.

O zaufaniu

„Wielokrotnie przelewał cudzą krew, a teraz jego krew płynęła, by oczyścić jego przeszłość…”

Juliusz Verne książka Dwa lata wakacji

Dwa lata wakacji
Źródło: rozdział 29.

„Przeszłość to przeszłość, nie ma co zawracać sobie nią głowy. Dość problemów dostarcza teraźniejszość.”

Nora Roberts (1950)

Na zawsze

„Od zaczęcia cywilizacyi wzrost własności był tak ogromny, jej formy tak urozmaicone, zastosowania tak rozległe, a zarząd w interesie posiadaczów tak rozumny, że stała się dla ludzi nie do okiełznania. Umysł ludzki zaniepokojony stoi wobec dzieła własnego. Przyjdzie jednak czas, że inteligencya ludzka wzniesie się do zapanowania nad własnością i określi stosunki państwa do własności przez nie bronionej, jak również obowiązki i granice przywilejów posiadaczów. Interesy społeczne są wyższe nad sprawy jednostek, a i te, i tamte winny być sprowadzone do stosunków sprawiedliwych i harmonijnych. Dążenie jedynie do posiadania nie jest przeznaczeniem ostatecznym ludzkości, jeżeli postęp ma być nadal prawem przyszłości, jak niem był w przeszłości.”

Lewis Morgan (1818–1881) amerykański antropolog i historyk

Źródło: Społeczeństwo pierwotne, czyli badanie kolei ludzkiego postępu od dzikości przez barbarzyństwo do cywilizacji, tłum. Aleksandra Bąkowska, posł. Ludwik Krzywicki, Warszawa 1887.

O ludziach, O czasie, O przyszłości

„Był jedynie asystentem Jacka Kuronia i śmiał się z postulatów niepodległościowych. Teraz chciałby zatrzeć swoją przeszłość, opluwając innych. Historia zna już takie przypadki. To smutne i żałosne.”

Andrzej Czuma (1938) polski prawnik i historyk

reakcja na wcześniejsze słowa Jarosława Kaczyńskiego, w których oskarżył Stefana Niesiołowskiego o wsypanie kolegów na przesłuchaniu w 1970. Źródło: Niesiołowski wcale nie sypał http://www.tvn24.pl/-1,1575874,0,1,niesiolowski-wcale-nie-sypal,wiadomosc.html, tvn24.pl, 4 grudnia 2008

O historii

„Nadszedł moment zmian i transformacji. Zostawmy za sobą nieporozumienia z przeszłości.”

Luis Guillermo Solís (1958)

Źródło: Julia Parzuchowska, Kostaryka: Solís wygrywa wybory prezydenckie http://www.psz.pl/132-ameryka-poludniowa/kostaryka-solis-wygrywa-wybory-prezydenckie, Portal Spraw Zagranicznych, 8 kwietnia 2014

„Myślę, że uciekliśmy przed tą pułapką, że udało nam się zamknąć pewien rozdział naszej przeszłości i że teraz zaczniemy ze wszystkich sił pracować nad nową, lepszą przyszłością naszego kraju.”

Jeorios Andreas Papandreu (1952)

po zredukowaniu długu Grecji o 100 mld euro (październik 2011). Źródło: „Dla Grecji wstał nowy dzień. Przetrwaliśmy”, tvn24.pl, 27 października 2011 http://www.tvn24.pl/12691,1722260,0,1,dla-grecji-wstal-nowy-dzien-przetrwalismy,wiadomosc.html

O myślach, O przyszłości, O myśleniu

„Musisz zacisnąć zęby i iść swoją ścieżką
Nie myśl co było choć boli ponoć przeszłość…”

O.S.T.R. (1980) raper polski

Album Tylko dla dorosłych
Źródło: Track 03

O myślach, O myśleniu

„Z całą pewnością nie jest grzechem czy winą historyków, a także instytucji powołanych do badania przeszłości, wydawanie książek, nawet jeśli są kontrowersyjne. Prawo do badań naukowych i publikacji jest prawem ważniejszym niż emocje polityczne.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 25 czerwca 2008 http://wyborcza.pl/1,76842,5365790,Tusk__IPN_bez_zmian.html

O książkach

„Wiele filmów i programów telewizyjnych przedstawia zachowania, które są w bezpośredniej sprzeczności z prawami Boga. Nie ulegajcie ich aluzjom i nieskrywanemu plugastwu, które tak często można w nich znaleźć. Słowa dzisiejszych piosenek należą do tej samej kategorii. Zewsząd otaczają nas bluźnierstwa, które w niezbyt odległej przeszłości wcale nie byłyby tolerowane.”

Thomas S. Monson (1927–2018) amerykański duchowny Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich

Źródło: Moc kapłaństwa, przemówienie wygłoszone podczas 181. Konferencji Generalnej Kościoła https://www.lds.org/general-conference/2011/04/priesthood-power?lang=pol

O Bogu, O zachowaniu, Odległy

„Żaden człowiek nie jest dość bogaty, by kupić własną przeszłość.”

Elizabeth Adler (1951)

Podróż na Capri

„Co się nie udało w zamysłach federacyjnych Piłsudskiego, musi dojść do świadomości Polaków i Ukraińców, a nie rozliczenia i patrzenie w przeszłość, z ciągłym przypominaniem sobie wzajemnych krzywd. Krzywd było wiele, były też okrucieństwa i nikt nie przekreśli tego, co się wydarzyło na Wołyniu. Oni jednak też mogliby nam wyliczać. Tylko po co? Rozsądek powinien wziąć górę nad emocjami. Jeśli potrafiliśmy te emocje przezwyciężyć w stosunku do Niemców, a trudno sobie wyobrazić, żeby było coś porównywalnego z okupacją niemiecką, nie możemy bez przerwy tkwić w grobach na Ukrainie.”

Jerzy Hoffman (1932) polski reżyser filmowy

Źródło: wywiad, Jerzy Hoffman przygotowuje film o Piłsudskim https://archiwum.stopklatka.pl/news/jerzy-hoffman-przygotowuje-film-o-pilsudskim, stopklatka.pl, 22 listopada 2009.

O górach

„Każdy system teologiczny i mitologiczny coś oznacza i pomaga wyznającemu go społeczeństwu w rozumieniu samego siebie, w samoakceptacji, w dumie z przeszłości, w zaufaniu do tego, co jest i co będzie.”

Georges Dumézil (1898–1986)

Źródło: L’idéologie tripartite des Indo-Européens, Latomus, Bruksela 1958, s. 31.

O zaufaniu

„Najważniejszym dorobkiem UE jest to, że dzięki swym wartościom zdołała ona wypracować mechanizm rozwiązywania, za pomocą demokratycznych ram mających oparcie w państwie prawa, konfliktów, które w przeszłości mogły być rozwiązane jedynie kosztem znacznego cierpienia ludzi.”

Kinga Göncz (1947) węgierska działaczka polityczna

podczas debaty o konstytucji węgierskiej w PE, 8 czerwca 2011. Źródło: 11. Zmieniona konstytucja węgierska (debata), europarl.europa.eu, 8 czerwca 2011 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20110608+ITEM-011+DOC+XML+V0//PL&language=PL

O ludziach, O cierpieniu, O pomocy

„W żadnym bowiem państwie, poza Niemcami, spory historyków nie trafiają na czołówki największych dzienników. Nie ma narodu bardziej uwikłanego w przeszłość”

Lesław Maleszka (1952) dziennikarz polski

Źródło: Lesław Maleszka (pod pseudonimem „elem”), recenzja Niemiecka pamięć, Pięciak, Wojciech, Gazeta.pl, 31 maja 2002

„Upadek wielkich cywilizacji i utrata ludzkiej pamięci sprawiają, że to właśnie dzieci pierwsze tracą moralność, bo szybko i bezboleśnie zapominają o przeszłości i z łatwością zaczynają marzyć o tym, co nowe.”

Orhan Pamuk (1952) turecki pisarz, laureat Nagrody Nobla

Nowe życie
Źródło: str. 132

O dzieciach, O morzu, O zapominaniu

„Ci, którzy chcieliby powtórzyć przeszłość, muszą kontrolować nauczanie historii.”

Frank Herbert (1920–1986) amerykański pisarz fantastyki naukowej

O historii

„To, w jakim momencie historii rozgrywa się większość moich filmów, nie jest takie ważne. Kostium epoki jest na drugim miejscu, a najważniejsza jest obrona idei, pewnej tożsamości ludzi, sprzeciw globalizacji. A ponieważ wy nie jesteście ciekawi przeszłości, nawet moich dzieci to nie interesuje, ja chcę się wypowiedzieć na ten temat tą drogą.”

Pupi Avati (1938)

Źródło: wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=57636

O dzieciach, O ludziach, O historii

„Przeszłość, w istocie rzeczy zaledwie stuletnia, oraz wychowanie pokoleń w czci dla pieniądza i równości, objawiającej się tym, że wszystkie niemal miasta amerykańskie są jednakowe, a domy, karabiny maszynowe, wyroki sądowe, hasła polityczne i filmy produkuje się seriami – od stempla – wszystko to w sumie daje mieszkańcom Stanów optymistyczne nastawienie na dzień jutrzejszy. Beztroski młyn dnia nie jest tam beztroskim ze względu na poczucie humoru czy filozoficzną beztroskę – po prostu wynika z braku zamyślenia się.”

Józef Czechowicz (1903–1939) polski poeta

Przeciw amerykanizacji

„Archiwa to nasza przyszłość, a nie przeszłość. One budują tożsamość.”

Michał Merczyński (1962)

Źródło: Zdigitalizować trzeba wszystko, wyborcza.pl, 29 października 2012

O przyszłości

„Nie możemy mieć przyszłości bez poszanowania przeszłości.”

Michał I Rumuński (1921–2017) król Rumunii

przemówienie w parlamencie rumuńskim, 2011. Źródło: Adrian Nikiel, Przemówienie JKM króla Rumunii, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/aktualnosci-przemowienie-krola

O przyszłości

„A najtrudniej jest pogodzić się z tym, że odchodzi w przeszłość ktoś, kto w naszej pamięci trwa jako przyszłość.”

Javier Marías (1951) hiszpański pisarz

Jutro, w czas bitwy, o mnie myśl

O przyszłości

„Tradycja nie jest ani bezwolnym dostosowaniem się do tego co było, ani powolnym utrwaleniem przeszłości w teraźniejszości.”

Julius Evola (1898–1974) włoski filozof

„Przeszłość, nawet pogrzebana zwykła wynurzać się z powrotem na powierzchnię. Zawsze tuż pod nogami.”

Michael Connelly (1956) pisarz amerykański

Cmentarzysko

„Panu już piąty krzyżyk
Siedzi na karku
A ja panienka
Dobrze po czterdziestce
„Myśmy przeszłością narodu”
Kwituje świeża pani doktor”

Jerzy Gizella (1949)

Źródło: Potrząsanie kwiatem nowości

„Przeciwko Kościołowi katolickiemu szaleje walka jak przeciwko żadnej innej instytucji na świecie. Preferowaną „amunicją” są grzechy Kościoła w przeszłości, inkwizycja i palenie czarownic. Jest to walka prowadzona przez jednookich, którzy nie są gotowi spojrzeć drugim okiem na ogromną rzekę świętych i męczenników płynącą nieprzerwanie od początków Kościoła aż do współczesności. Liczba męczenników w XX wieku jest większa niż we wszystkich stuleciach razem wziętych i ciągle rośnie na naszych oczach, przede wszystkim w krajach islamskich, Chinach i Korei Północnej.”

Gabriele Kuby (1944)

Rewolucja genderowa. Nowa ideologia seksualności.
Źródło: s. 51, 52

O wieku, O walce

„Jest namiętna i pełna pasji. Jej jasne, hipnotyzujące spojrzenie przypomina spojrzenie dzikiego zwierzęcia. Ma wysokie czoło, naznaczone, jak mniemam, długą i przerażającą przeszłością. Jest życzliwa i przyjacielska, a jednak kiedy się zbliża, cofam się odruchowo. Ona mnie przeraża.”

Charles d'Eon (1728–1810)

wypowiedź z ok. 1756 o Katarzynie II Wielkiej.
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, wyd. Muza, Warszawa 2006, ISBN 8373198547, s. 72.

O historii, O zwierzętach

„(…) dzieje oznaczają nie tyle „przeszłość” w sensie czegoś przeszłego, ale pochodzenie z niej. To, co „ma swoje dzieje”, sytuuje się w kontekście pewnego stawania się.”

Martin Heidegger książka Bycie i czas

Źródło: Bycie i czas, PWN, Warszawa 1994, s. 530, tłum. Bogdan Baran.

O czasie, Sens

„(…) scenariusz bardzo wpływa na nastrój całej ekipy. Na planie dramatów ludzie są bardziej refleksyjni, bo gdy poruszane są bolesne czy kontrowersyjne tematy, nie da się zaraz po skończeniu ujęcia po prostu iść na lunch i beztrosko żartować. Emocje zapadają głęboko i zdarza się, że aktorzy po zagraniu dramatycznej roli przeżywają załamania i depresje. Ja z natury jestem pogodnym człowiekiem, dlatego wesołe scenariusze pozytywnie wpływają na mój nastrój.”

Jamie Foxx (1967) aktor amerykański

Źródło: Boksuję się z przeszłością, „To i Owo” nr 48, 2009, s. 5.

O ludziach, O nastroju, O naturze

„Jeśli ktoś myśli, że przeszłość to coś, co minęło i się skończyło, to się myli. To, co minęło, nie zniknęło dlatego, że nas już tam nie ma. Przeszłość była i trwa, tylko trzeba trochę wysiłku, żeby to zrozumieć.”

Terry Pratchett książka Johnny i zmarli

Johnny i zmarli (1993)

O myślach, O wysiłku, O myśleniu

„W Sprzężeniu zwrotnym do przeszłości tkwi przemożna potrzeba utrzymania znanej strefy komfortu.”

Maciej Bennewicz (1961)

Coaching. Czyli restauracja osobowości (2013)

„Myślę, że ludzie powoli stają się świadomi, że jugosłowiańska tożsamość kulturowa nie jest tylko kwestią przeszłości, ale i jakąś teraźniejszością, i jakąś przyszłością.”

Oliver Frljić (1976)

Źródło: Goran Injac, Odwaga w teatrze stała się estetyką Rozmowa z Oliverem Frljiciem, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/2844-odwaga-w-teatrze-stala-sie-estetyka.html

O ludziach, O myślach, O odwadze, O przyszłości

„Myślenie ma przyszłość, jeżeli dysponuje też jakąś przeszłością.”

Ryszard Nowosielski (1952)

O myślach, O przyszłości, O myśleniu