Cytaty o nauce
strona 4

„Punktem wyjścia dla całej nauki o modlitwie jest, że Bóg jest pierwszy.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Myśli wybrane
Źródło: s. 61

„Rozdawanie pieniędzy na bujdy olimpijskie – to luksus, na który może pozwolić sobie tylko kraj bardzo bogaty. Gdyby całe pięć milionów „Funduszu nauki i kultury” oddano na szkoły lub szpitale, nikt rozsądny nie mógłby się oburzać, ale jeżeli naukę i sztukę nazywa się luksusem, na który państwo niema pieniędzy, i jednocześnie oddaje się te pieniądze na subsydjowanie hockeya na lodzie i skakania przez płotki, to mamy święte prawo oburzać się na takie barbarzyństwo (…) Tam gdzie ludność głoduje i mieszka w brudzie i nędzy, w kraju gdzie zarobki robotnicze są najnędzniejsze w Europie, gdzie poziom zdrowotny jest niższy niż na Bałkanach, niema sensu upajać się tem, że jedna bardzo wysoka kobieta rzuca nikomu niepotrzebnym dyskiem – trzydzieści osiem metrów”

Antoni Słonimski (1895–1976) polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny

Źródło: „Wiadomości Literackie” nr 40, 1928

O kobietach, O pieniądzach, Sens

„Trzeba tedy przede wszystkiem te zastępy ludzi dobrej woli, tak liczne w obozie katolickim, otrząsnąć z ich obojętności wobec nauki wiary, przypominając im przy każdej sposobności, że gruntowna znajomość prawd wiary jest ścisłym obowiązkiem każdego chrześcijanina, od którego pod żadnym pretekstem uchylać się nie wolno. Wykształcenie religijne każdego człowieka winno być na tym samym poziomie, co i wykształcenie, jakie w innych dziedzinach wiedzy posiada. Kto nie miał szczęścia otrzymać w szkole gruntownego wykształcenia religijnego, ten ściśle w sumieniu obowiązany jest lukę tę własną pracą wypełnić; kto takie wykształcenie w szkole średniej otrzymał, później jednak wyższym studjom się oddawał, powinien i swe wykształcenie religijne na wyższy poziomie postawić, przynajmniej już w dziedzinie tych zagadnień, które z jego specjalnemi studiami najwięcej mają styczności.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Przewodnik po literaturze religijnej
Źródło: s. 18.

O ludziach, O wykształceniz, O wierze, O wiedzę

„Chrystus znał dobrze ludzką naturę i wiedział, że sam człowiek, pozbawiony opieki duchowej, jest zbyt słaby, aby zrozumieć nauką Bożą zawartą w Piśmie Świętym. Dlatego ustanowił nauczycielski urząd Kościoła, który ma strzec depozytu wiary i właściwie go wykładać.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w katedrze płockiej podczas uroczystości Chrztu Pańskiego, 9 stycznia 2000

O wierze, O naturze, Chrystus

„Nauka rozpusty podobna jest do zawrotu głowy; znajduje się w niej zrazu jakąś grozę pomieszaną z rozkoszą, niby na wysokiej wieży.”

Alfred de Musset książka Spowiedź dziecięcia wieku

L’apprentissage de la débauche ressemble a un vertige ; on y ressent d’abord je ne sais quelle terreur melée de volupté, comme sur une tour élevée. (fr.) Spowiedź dziecięcia wieku Źródło: cz. II, rozdz. II http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/spowiedz-dzieciecia-wieku.html, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński.

„Dwa wielkie cele przyświecają medycynie i naukom medycznym: odsunąć chwilę śmierci od człowieka i złagodzić mu cierpienia.”

Andrzej Trzebski (1928–2017)

Źródło: Inauguracja Roku Akademickiego 2002/2003 http://www.sluzbazdrowia.com.pl/html/more3174a.php

O śmierci, O cierpieniu

„Sztuka to codzienne wyzwania; technikę należy zdobyć, aby mieć kontrolę nad czasem. W fotografii nauka i sztuka są jednością, nie zaś swoim przeciwieństwem.”

Yousuf Karsh (1908–2002) kanadyjski fotograf ormiańskiego pochodzenia

O sztuce, O czasie

„Nawet gdyby bandyci mieli brutalnie ucinać piłą wasze kończyny, ten, kto pozwoli sobie na nienawiść w stosunku do nich, sprzeciwi się mojej nauce.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Kanon palijski, Majjhima Nikaya
Źródło: 21 Kakacūpama Sutta

O nienawiści

„Nauka nie zajmuje się takimi własnościami bytu, do których należy śmieszność. Nauka objaśnia świat, ale pogodzić z nim może jedynie sztuka.”

Stanisław Lem książka Bajki robotów

Utwory, Bajki robotów
Źródło: Król Globares i Mędrcy

O świecie, O sztuce

„Jestem wierząca, chociaż nie chodzę co tydzień do kościoła. Zawsze za to słucham mszy. Uwielbiam homilie papieża Franciszka. Marzę, żeby go spotkać. To wielka postać i wielki papież, kontynuator nauk świętego Jana Pawła II. Jego bunt wobec konwenansów i skostniałych reguł bardzo mnie porusza.”

Mireille Mathieu (1946) francuska piosenkarka

Źródło: Joanna Orzechowska, Słowik z Awinionu (wywiad z Mireille Mathieu), „Twój Styl” nr 9 (314), wrzesień 2016, s. 112.

„Nic nie służy bardziej cierpliwości w życiu i spokojnemu znoszeniu niedoli i ludzi niż następująca buddyjska uwaga: oto sansara, świat żądz i pragnień i dlatego świat narodzin, choroby, starości i śmierci; jest to świat, który nie powinien istnieć. A oto ludność sansary. Czy możecie więc czegoś lepszego oczekiwać? Zalecałbym, aby każdy cztery razy dziennie z pełną świadomością sobie to powtarzał.”

Arthur Schopenhauer (1788–1860) filozof niemiecki

Źródło: Przyczynek do nauki o cierpieniu na świecie

O śmierci, O ludziach, O świecie, O chorobach

„Duża część postępu w nauce była możliwa dzięki ludziom niezależnym lub myślącym nieco inaczej.”

Chris Darimont (1987)

„Naukę organizacji pracy nie tylko trzeba zrozumieć, ale i głęboko odczuwać, aby móc z najlepszym wynikiem stosować ją w praktyce.”

Karol Adamiecki (1866–1933) polski teoretyk zarządzania

„Mam dystans do mojej pracy. I żadnych kompleksów. Wiem, ile jestem wart, ale znam też swoje ogranicznenia. Owo spokojne, zrównoważone podejście do życiowej pasji - bo o tym jest dla mnie pisanie fantastyki - wyziera, zdaje mi się, z większości felietonów. Lwią część rad i nauk opatruję licznymi zastrzeżeniami, bo - jak powiedziałem - nie do każdych czasów i nie do wszystkich autorów pasują. Ale tę jedną rzecz mogę z czystym sumieniem zalecić każdemu: dystans. Twarde stąpanie po ziemi. Umiar i zdrowy rozsądek.”

Feliks W. Kres (1966) polski pisarz

Galeria dla dorosłych (2010)
Źródło: Od Autora, Łódź, 2 kwietnia 2009, s. 10.

„Po liceum kilka lat spędzamy na studiach, potem przez kolejne 4 lata robimy doktorat. Tak naprawdę przez ten czas nie zajmujemy się studiowaniem jakiejś konkretnej dyscypliny, raczej nabywamy umiejętności „bycia naukowcem”. Uczymy się samodzielnie myśleć, formułować problemy, planować i przeprowadzać eksperymenty. Nauczenie się tego zajmuje wiele czasu, ale gdy w końcu posiądziemy te umiejętności, będziemy mogli je wykorzystywać w dowolnej dyscyplinie – fizyce, chemii czy biologii. Wtedy okazuje się, że rzecz nie polega na przestawaniu byciu biologiem i stawaniu się matematykiem, ale raczej na prowadzeniu jakiegoś doświadczenia w tej, a nie innej dziedzinie wiedzy.”

Walter Gilbert (1932) fizyk i biolog amerykański, noblista

Źródło: Bo w nauce ważna jest elegancja, wyborcza. pl, 21 czerwca 2007 http://wyborcza.pl/1,76506,4242340.html

O myślach, O wiedzę, O czasie, O myśleniu

„Wprowadzenie form rytualnych w nauce nie tylko odpowiada zakorzenionemu w klasie próżniaczej poczuciu przyzwoitości, gdyż odwołuje się do archaicznej skłonności do widowiskowych efektów i antycznego symbolizmu. Co więcej, odpowiada to wzorcowi życia klasy próżniaczej, ponieważ zawiera w sobie w znacznej mierze element ostentacyjnej rozrzutności.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„(…) intencja jest sednem każdego aktu komunikacji, ją więc należy i wystarczy odkryć.”

Krystyna Pisarkowa (1932–2010) polska językoznawczyni, polonistka

Źródło: Walery Pisarek, Wstęp do nauki o komunikowaniu, op. cit., s. 61.

O komunikacji

„Odnośnie uznawania, czy ktoś jest komunistą, czy nim nie jest, jestem przekonany, że nigdy nie powiedziałem nic ponad to, co głosi Katolicka Nauka Społeczna. W czasie innego lotu jeden z dziennikarzy zapytał mnie, czy jeżeli wyciągnę rękę do różnych popularnych ruchów społecznych, to Kościół wciąż będzie za mną podążał? Odpowiedziałem mu, że to ja jestem tym, który podąża za Kościołem. W tym kontekście myślę, że się nie mylę. Wierzę, że nigdy nie powiedziałem czegoś, co nie jest częścią Katolickiej Nauki Społecznej. Różne sprawy domagają się wyjaśnienia. Być może te zaproponowane przeze mnie, sprawiają wrażenie nieco „lewicowych”, jednak nie należy tego tak interpretować. To, co zawarłem w Laudato si`, kwestie chociażby imperializmu ekonomicznego, to są elementy Katolickiej Nauki Społecznej. A jeżeli będzie to konieczne, jestem gotów publicznie złożyć wyznanie wiary.”

Franciszek (papież) (1936) papież

Źródło: Franciszek odpowiada na zarzuty, że jest antychrystem, antypapieżem i komunistą http://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/z-zycia-kosciola/art,23583,franciszek-odpowiada-na-zarzuty-ze-jest-antychrystem-antypapiezem-i-komunista.html, deon.pl, 23 września 2015.

O wierze, O religii, O myślach, O wrażeniach

„Dziś jedna prosta prawda nie starczy, by wytłumaczyć działanie gospodarki. Wracamy do starej prawdy, że ekonomia jest nauką społeczną.”

Marek Belka (1952) polski ekonomista, polityk, premier rządu

Źródło: polityka.pl, 24 czerwca 2010 http://www.polityka.pl/rynek/ekonomia/1506638,2,wywiad-z-markiem-belka-nowym-prezesem-nbp.read

O prawdzie

„Kompozycja artystyczna to wielka nauka, a nawet szereg nauk – geometria wykreślna, kolorystyka, deformacja, nauka o kontrastach kolorów, kształtach i proporcjach.”

Witold Dederko (1906–1988) fotoreporter polski

Przedmiot rzeczywisty i jego obraz (1989)
Źródło: s. 28

„Matematyka jest jedyną humanistyczną nauką ścisłą.”

Michał Szurek (1946) polski matematyk, publicysta

O matematyce

„Jeśli zaprawdę nie posiadam wiedzy, by cytować autorów, jak robią to inni, to i tak o wiele lepszą i bardziej wartościową rzeczą jest odczytywanie znaczeń za pomocą osobistego doświadczenia, które służy nauką własnym mistrzom. Uczeni przechodzą obok dumni, nadęci i pompatyczni, przyozdobieni w owoce pracy nie swojej, lecz innych, mnie nie pozwalając zebrać owoców nawet mej własnej.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

poglądy Leonarda da Vinci na temat braku formalnego wykształcenia uniwersyteckiego.
Źródło: M. White, Leonardo da Vinci pierwszy uczony, Wyd. Amber, Warszawa 2000, s. 27–28.

O wykształceniz, O wiedzę, O pomocy

„Język ci członek najlepszy a nad inne potrzebniejszy,
Którego by człowiek nie miał, bydłu by się podobien zstał.(…)
I cokolwiek ludziom szkodzi, wszystko z języka pochodzi.
By zawżdy ludzie milczeli, więcej by pokoju mieli.”

Biernat z Lublina (1465–1529) polski renesansowy poeta, tłumacz, bajkopisarz

Źródło: Walery Pisarek, Wstęp do nauki o komunikowaniu, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, s. 38.

O ludziach, O pokoju

„Przepastna różnica dzieląca astrologię od innych nauk – jeśli wolno mi tak powiedzieć – polega na tym, iż astrologia nie zajmuje się faktami, lecz koncepcjami pierwotnymi. Twardy grunt, na jakim podobno stoi uczony, w astrologii ustępuje imponderabiliom.”

Henry Miller (1891–1980) pisarz amerykański

„Może to straszna moja wada, ale zawsze dążyłem do rzeczy najważniejszych. A co może być ważniejsze niż nauka i religia? I one jakoś zaspokajały moje tęsknoty – w nich widziałem poszukiwanie sensu.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O religii, O poszukiwaniu, Sens

„Pragnienia, jakie miała Maria Franciszka będąc w Rzymie i zwiedzając Koloseum i Katakumby Rzymskie: 1) żeby Pan Jezus upomniał się o pogwałcone zasady nauki swojej, 2) żeby zburzył wielkość, przepych i bogactwo hierarchii kościelnej, i 3) żeby przywrócił hierarchii pokorę, ubóstwo, zamiłowanie cierpienia i prostotę Ewangeliczną, które są niezbędnymi warunkami założenia Królestwa Bożego na ziemi.”

Feliksa Kozłowska (1862–1921) założycielka i duchowa opiekunka mariawityzmu

O cierpieniu, O bogactwie

„Tak samo jak zdolny nauczyciel nie przekazuje wszystkich tych samych nauk wszystkim swoim uczniom, lecz naucza ich odpowiednio do tego co oni są w stanie zrozumieć, także wszechwiedzący Budda, którego jedynym celem jest pomagać wszystkim czującym istotom, udziela każdemu dokładnie takich nauk, jakie może on spożytkować, które są dla niego odpowiednio dobrane.”

Kalu Rinpocze (1905–1989)

Źródło: Sześć wyzwalających aktywności

O nauczycielach

„Wierzę, że jeśli obiekt istnieje w multiwszechświecie, to rzeczywiście ma wszystkie możliwe właściwości. I że one istnieją, i że są prawdziwe.”

Artur Ekert (1961) polski fizyk

Źródło: Karol Jałochowski, Kryptografia nie z tego świata Klucz do rzeczywistości, polityka.pl, 29 czerwca 2010 http://www.polityka.pl/nauka/komputeryiinternet/1506974,1,kryptografia-nie-z-tego-swiata.read

O rzeczywostości

„Psychologia selfistyczna nie rozwija się zgodnie z wymogami tradycyjnej nauki, w której kolejne odkrycia i coraz bardziej precyzyjne pojęcia pozwalają kolejnej generacji opierać się na pracy generacji poprzedniej. Zamiast tego teorie „ja” obróciły się w popularne i skomercjalizowane ideologie, operujące pojęciami o wiele bardziej niejasnymi i rozmytymi niż te sprzed czterdziestu laty.”

Paul Vitz (1935)

Psychologia jako religia
Źródło: s. 166

O lecie

„W XIX wieku nie było mowy, aby wyjaśnić, dlaczego świeci Słońce, bo nikt nie był świadomy istnienia jąder atomowych. A tym bardziej reakcji jądrowych. Tak samo dziś astronom nie może na każde pytanie reagować. Musi dojść do tego, na które pytania może odpowiedzieć, a to, czy mu się uda, czy nie – to już loteria.”

Bohdan Paczyński (1940–2007) astronom polski

Źródło: Jan Nowak, Szukam łatwych problemów, Biuletyn Komitetu Badań Naukowych „Sprawy Nauki”, 11/2003, cyt. za: astronomia.pl http://www.astronomia.pl/wywiady/index.php?id=426

O wieku, O słońcu, Pytanie

„W naszych szkołach nauka polskiego w masowym wydaniu sprowadza się właściwie do niczego.”

Zofia Agnieszka Kłakówna (1950) polska polonistka, nauczycielka, autorka podręczników

Źródło: Punkty za pochodzenie. Do szkoły, polityka.pl, 2 czerwca 2011 http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/artykuly/1516350,1,ucz-sie-pod-klucz-czego-uczyc-na-polskim.read

„Proszę nie myśleć, że odrzucamy całe nauczanie soboru. Treści szesnastu dekretów soborowych w jakichś 80% odzwierciedlają tradycyjną naukę Kościoła, często bardzo trafnie przedstawioną, w sposób bardzo katechetyczny, choć może nie zawsze tak wyraźnie jakbyśmy tego chcieli. Wobec tych wypowiedzi nie mamy żadnych zastrzeżeń.”

Karl Stehlin (1962) niemiecki prezbiter, przełożony Bractwa Świętego Piusa X w Europie Środkowej i Wschodniej, przełożony Bractwa w …

Źródło: Wywiad na bibula.com, luty 2009 http://www.bibula.com/?p=6650

O myślach, O myśleniu

„Każde stanowisko nauki jest niczym innym, jak sumą doświadczeń. Zbieranie doświadczeń to z reguły długi, a w wypadku środowiska ludzi gór często i bolesny proces. Niniejsze kompendium powstało z myślą, aby nie każdy alpinista, wspinacz skalny i lodowy musiał przechodzić ów bolesny proces nauki od nowa. Uczmy się na błędach. Wypadki nie muszą się stale powtarzać.”

Pit Schubert (1935)

Źródło: Pit Schubert, drytooling.com.pl, 2 listopada 2011 http://drytooling.com.pl/baza/ludzie/1569-pit-schubert

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Racjonalizm ceni takie poznanie, dla którego wzorem jest poznanie naukowe albo dokładniej, którego wzorcem są nauki matematyczne i przyrodnicze. Odrzuca zaś poznanie, powołujące się na objawienie, wszelkie przeczucia, jasnowidztwa, magiczne wróżby itd.”

Kazimierz Ajdukiewicz (1890–1963) polski filozof, logik

Zagadnienia i kierunki filozofii

„Będę szlachetny jak hel, chłonący wiedzę jak chlorek wapnia wodę i czynny w nauce jak wodór in statu nascendi.”

Kazimierz Jabłczyński (1869–1944) polski fizykochemik

przysięga składana przez nowych członków koła chemików na Uniwersytecie Warszawskim, w czasie gdy jego opiekunem był Kazimierz Jabłczyński.
Źródło: Wacław Gołembowicz, Uczeni w anegdocie, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1968, s.

O wiedzę, O wodzie, O czasie

„Prawowierność jest jedną z jego [Kościoła katolickiego] głównych trosk, a urząd pasterski najważniejszym, powierzonym przez Boga zadaniem. Nauczanie apostołów określa kanon jego sprawowania. Wskazanie apostoła Pawła „Strzeż depozytu [wiary]!" (1 Tm 6, 20; 2 Tm 1, 14) jest zobowiązaniem, którego naruszenie byłoby zdradą. Kościół jako nauczyciel nie wynajduje swej nauki, ale świadczy o niej, zachowuje ją, interpretuje i przekazuje. Skoro w przypadku głoszenia Ewangelii idzie o samą prawdę, można Kościół nazwać konserwatywnym i nieprzejednanym. Kto chciałby skłonić Kościół do dostosowania wiary do zmieniającego się gustu ducha czasów, temu odpowiada on słowami apostołów: Non possumus!, Nie możemy”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Dz 4, 20
Spustoszona winnica
Źródło: s. 132

O Bogu, O zdradzie, O wierze, O nauczycielach

„Do ich wytworzenia nie potrzeba wysokich temperatur i przede wszystkim nie jest wymagane ogromne zaplecze sprzętowe”

Olga Malinkiewicz (1982) Polska fizyk

Źródło: Perowskity szansą polskiej nauki http://polskiprzemysl.com.pl/wp-content/uploads/technologie_perowskity_pp_w26.pdf, polskiprzemysl.com.pl

„Prawdziwy cel nauki (…) polega na tym, by swą wiedzą służyć bliźnim, następnie zaś, by w nauce znaleźć pociechę w przeciwnościach losu.”

Faust Socyn (1539–1604) włoski filozof, reformator religijny, działający w Polsce

Źródło: Zbigniew Ogonowski, Socynianizm polski, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1960, s. 32. http://www.apologeta.nazwa.pl/teologia/Faust%20Socyn9.png

O losie, O wiedzę

„Człowiek zajmujący się nauką nigdy nie zrozumie, dlaczego miałby wierzyć w pewne opinie tylko dlatego, że znajdują się one w jakiejś książce. (…) Nigdy również nie uzna swych własnych wyników za prawdę ostateczną.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: list do J. Lee (1945)

„Historia to szczególny łańcuch głupstw, popełnianych bezustannie, choć niezliczoną ilość razy przekonano się o ich fatalnych następstwach. Każdy polityk czuje się niczym nowy odkrywca Ameryki, którego dokonania przerastają dzieło Kolumba. Historia zdaje się istnieć wyłącznie po to, aby nie wyciągać z niej żadnej nauki. Uczyć się z niej może jedynie człowiek pokorny, a dzięki temu pozbawiony wewnętrznych wątpliwości i autentycznie ukierunkowany historycznie, który w każdej godzinie gotów jest odpowiadać przed własnym sumieniem.”

Edgar Julius Jung (1894–1934)

Źródło: Sinndeutung der deutschen Revolution

O historii

„XX-wieczne myślenie polega na tym, że gdy dam ci mój zegarek – czyli coś materialnego – to zostanę bez zegarka. Zmieńmy to. Jeżeli dam ci swój pomysł na konstrukcję tego zegarka, to nadal mam i zegarek, i pomysł. Wszystko, czego uczyłem się przez lata studiowania nauk ekonomicznych, sprowadzało się do tego, jak lokować rzadkie zasoby. Teraz jednak otwiera się przed nami zupełnie nowy system organizacji ekonomicznej. (…) Nasza mentalność wciąż tkwi w poprzednim stuleciu. Tyczy się to zresztą nie tylko sposobu myślenia, ale i systemów zarządzania czy prawodawstwa. Copyright, patenty, własności. Wszędzie masz pośredników, którzy nie pozwalają udostępniać tych technologii reszcie świata. Tymczasem dziś chodzi o to, żeby postawić na bezpośredniość. Liczba pośredników zmniejszyła się w wielu dziedzinach dzięki internetowi. Przybywa rzeczników otwartego dostępu do wiedzy.”

Ladislau Dowbor (1941)

Źródło: rozmowa Pawła Cywińskiego i Mateusza Lufta, Pociągnąć system w dół, „Magazyn Kontakt”, 14 października 2013 http://magazynkontakt.pl/ladislau-dowbor-pociagnac-system-w-dol.html

O myślach, O wiedzę, O myśleniu

„Pospolity wśród starszego pokolenia prawników brak socjologicznego punktu widzenia wyjaśnia w pewnej mierze martwotę nauki prawa.”

Stanisław Ossowski (1897–1963) polski socjolog

Źródło: Przykazania etyki prawniczej: księga myśli, norm i rycin, oprac. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 52.

O myślach, O myśleniu

„Dobrze zrozumiana nauka chroni człowieka przed pychą, gdyż ukazuje mu jego granice.”

Albert Schweitzer (1875–1965) niemiecki teolog luterański, noblista w dziedzinie pokoju

„Urodziłem się człowiekiem, ale to zbieg okoliczności. Nie zamierzam poddawać się temu ograniczeniu.”

Kevin Warwick (1954)

Źródło: Centrum Nauki „Kopernik” Re: Generacja, 2010 http://www.kopernik.org.pl/nc/wystawy/re-generacja/

„Do trzech razy sztuka.
Ale co, gdy za czwartym wypłynie ta nauka?”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik na Żywo
Źródło: utwór Przy słowie z albumu Porozumienie ponad podziałami

O sztuce

„Strach przed bezwzględnością, z jaką system gospodarczy Zachodu odnosi się do pracowników nauki i sztuki, jest bardzo rozpowszechniony wśród intelektualistów wschodnich.”

Czesław Miłosz książka Zniewolony umysł

Zniewolony umysł

O strachu

„Choć nauka nie ma ojczyzny, uczony ją posiada.”

Ludwik Pasteur (1822–1895) francuski chemik i prekursor mikrobiologii

O ojczyźnie

„Nasi pisarze i artyści, kierując się naukami Partii, wierni marksizmowi-leninizmowi, dali nam dzieła pełne inspiracji i zdrowej treści. Nasza sztuka o treści socjalistycznej i rewolucyjnej nosi pieczęć narodową, wyraża świadomość naszego narodu w podniosłych chwilach historycznych jakie przeżyliśmy i przeżywamy. Taka sztuka podoba się masom i jest dla nich pokarmem duchowym. Naród szanuje i miłuje swoich pisarzy i artystów.”

Enver Hoxha (1908–1985) komunistyczny przywódca Albanii

sprawozdanie wygłoszone na IV Plenum KC APP (30 czerwca 1973). Źródło: Pogłębiajmy walkę ideologiczna przeciwko obcym przejawom i liberalnej postawie wobec nich, s. 10 http://maopd.files.wordpress.com/2012/04/poglebiajmy-walke-ideologiczna-przeciwko-obcym-przejawom-i-liberalnej-postawie-wobec-nich-1973.pdf

O sztuce, O walce

„Film dokumentalny dąży do przekazania prawdy o człowieku. Zarówno na potrzeby sztuki, jak i nauki. Do tej pory nie udało się jednak uniknąć deformacji tej prawdy wynikającej z wpływu osoby realizatora na ostateczny kształt komunikatu. (…) Możemy stwierdzić, że prawdę o człowieku otrzymujemy w bezpośrednim kontakcie z nim, niezależnie od tego, co chciałby on sobą pokazać.(…) W filmie sytuacja taka może zaistnieć w momencie, gdy wszelkie decyzje realizatora (…) podejmuje człowiek lub grupa, o której jest film. Oznacza to, że on sam będzie robić film o sobie, w tym znaczeniu, że umożliwi się mu swobodną realizację na dowolny temat.”

Paweł Kwiek (1951)

Źródło: Dokument obiektywny o człowieku (1974), cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kwiek_pawel

O decyzjach

„Gdyby dinozaury wymarły wcześniej albo później, rozwój ssaków mógłby wyglądać zupełnie inaczej, a człowiek być może wcale nie pojawiłby się na Ziemi.”

Zofia Kielan-Jaworowska (1925–2015) polski paleobiolog

Źródło: „Świat Nauki”, nr 3/187, marzec 2007

O świecie

„Sine ira et studio: Clausewitz ani nie aprobuje, ani nie potępia, a jedynie rejestruje. (…) Każdy kto dzisiaj podejmuje namysł nad wojnami i strategią, musi wznieść barierę oddzielającą jego inteligencję od współczucia. (…) Demokraci i liberałowie, jeśli tylko właściwie go zrozumieją, muszą co najmniej czerpać nauki z jego rygoru pojęciowego.”

Raymond Aron (1905–1983) francuski filozof, socjolog, teoretyk polityki i publicysta polityczny

Źródło: Clausewitz, II; cyt. za: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 223–224.

O inteligencji

„Stwierdziliśmy, że przez całe wieki różne społeczności religijne i rozmaite grupy rozdzieliły między siebie nauki biblijne i stapiały je – mniej lub bardziej – z ludzkimi spekulacjami i błędnymi poglądami (…) Przekonaliśmy się, że ważna nauka o usprawiedliwieniu przez wiarę, a nie przez uczynki, została jasno sformułowana przez Lutra, a w nowszych czasach przez wielu chrześcijan, że prezbiterianie z wielkim szacunkiem odnosili się do Bożej sprawiedliwości, mocy i mądrości, chociaż tych przymiotów dokładnie nie rozumieli, że metodyści cenili i wychwalali miłość i miłosierdzie Boga, że adwentyści głosili cenną naukę o powrocie Pana, że baptyści między innymi dobrze pojmowali symboliczne znaczenie chrztu, mimo że stracili z oczu prawdziwy chrzest, że niektórzy uniwersaliści już od dłuższego czasu mają mgliste pojęcie o 'restytucji'. W ten sposób niemal wszystkie wyznania dowiodły, że ich założyciele poszukiwali prawdy. Ale niewątpliwie wielki Przeciwnik walczył z nimi i nie mogąc całkowicie zniweczyć Słowa Bożego, przewrotnie je między nich rozdzielił. (…)”

Charles Taze Russell (1852–1916) amerykański działacz religijny Świadków Jehowy

Źródło: Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995, Towarzystwo Strażnica, s. 48

O miłości, O Bogu, O wierze, O sprawiedliwości

„Nie „przyrodniczego myślenia” ani „filologicznego” mają uczyć młodzież szkoły tego lub innego typu, ale wszystkie winny ją zaprawiać do „polskiego” myślenia t. j. tak pokierować za pomocą nauki języka ojczystego rozwojem młodego umysłu, iżby się stał zdolny do rozumnego i ścisłego myślenia terminami mowy ojczystej o każdym przedmiocie, wobec którego życie go postawi, i następnie do poprawnego i jasnego komunikowania innym swych myśli.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Około kultu mowy ojczystej
Źródło: s. 49

O życiu, O młodzieży, O myślach, O pomocy

„W ciągu ostatnich lat pozycja Indii w świecie nauki pogorszyła się i kraje takie jak Chiny nas wyprzedziły. To się zmienia, ale nie możemy być usatysfakcjonowani z dotychczasowych osiągnięć. Musimy robić znacznie więcej, by zmienić los indyjskiej nauki.”

Manmohan Singh (1932) polityk indyjski, premier

wypowiedziane podczas 99. Indyjskiego Kongresu Naukowego w Bhubaneśwarze w styczniu 2012. Źródło: Agnieszka Budyńska, Indyjska nauka w tyle za chińską, polska-azja.pl, 7 stycznia 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/01/07/indyjska-nauka-w-tyle-za-chinska/

O losie

„Celem Radia Maryja jest ewangelizacja, w której także jest nauka społeczna Kościoła w trosce o wspólne dobro – Ojczyznę. Pragniemy, by wszyscy kochając Ją – Jej służyli.”

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

Źródło: Partie chcą poparcia Radia Maryja, wp.pl, 27 sierpnia 2002 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Partie-chca-poparcia-Radia-Maryja,wid,287494,wiadomosc.html

O ojczyźnie

„Wydaje mi się, umiłowani bracia, że słyszę głosy wszystkich owych papieży od Grzegorza XVI, głosy Piusa IX, świętego Piusa X, Benedykta XV, Piusa XII, którzy wołają do nas: „Ale na miłość Boską, na miłość Boską, co wy robicie z naszą nauką, z naszymi kazaniami, z wiarą katolicką? Czy chcecie się jej wyrzec? Czy chcecie dopuścić do tego, aby ona umarła na tym świecie? Na miłość Boską, musicie trwać w zachowywaniu tego skarbu, który wam przekazaliśmy! Nie opuszczajcie wiernych! Nie opuszczajcie Kościoła! Albowiem od Soboru nawet to, co my potępiliśmy, jest przyjmowane i nauczane przez władze rzymskie. Jak to jest możliwe? Potępiliśmy liberalizm, potępiliśmy komunizm, socjalizm, modernizm, sillonizm. Wszystkie te błędy, które potępiliśmy, są obecnie nauczane przez władze Kościoła, przyjęte, bronione! Czy to możliwe? Jeśli niczego nie uczynicie, aby kontynuować Tradycję Kościoła, który został wam powierzony, wszystko przepadnie! Kościół zginie, wszystkie dusze przepadną!””

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: s. 231

O miłości, O wierze, O duszy

„Kochaj bliźniego jak siebie samego i nie czyń bliźniemu tego, czego nie chciałbyś, by tobie czyniono. Kochaj pokój i podążaj za pokojem, kochaj ludzi i przybliżaj ich do nauki.”

Hillel Starszy (-112–9 p. n. e.)

Źródło: Pirke Awot (Sentencje Ojców), w: Talmud Babiloński, wyd. Stowarzyszenie Pardes, Kraków 2009.

O ludziach, O pokoju, Kochać się

„Turcja nie może stawiać na jednego konia i powinna wykorzystywać także inne warianty w polityce zagranicznej.”

Turgut Özal (1927–1993) turecki polityk, premier, prezydent

Źródło: Polityka zagraniczna. Aktorzy, potencjały, strategie, Teresa Łoś-Nowak (red. nauk.), Warszawa 2011, s. 325.

Koń

„Bójcie się Boga, kochani bracia, jak długo będziecie spali? Jak długo będziecie się opierać Jego woli, dlatego, że Bóg was, jak sądzicie, opuścił? Ach, ile razy już wam powtarzałem, co należy czynić. Bóg nie może już dłużej czekać z objawieniem, wy musicie działać (…). Przystąpcie do dzieła i czyńcie wolę Pańską, jest już najwyższy czas. Przestrzeżcie waszych braci, by nie szydzili z bożych znaków, bo w takim razie musieliby wszyscy zginąć. Cały niemiecki, francuski i włoski kraj już powstał, Pan chce tak uczynić, by nikczemnicy poszli precz. W Fuldzie w Wielkim Tygodniu zniszczono cztery kolegiaty, Chłopi w Klettgau, Hegau i Schwarzwaldzie już powstali w sile trzech tysięcy, a ich liczba stale rośnie.”

Thomas Müntzer (1489–1525) teolog, reformator Kościoła katolickiego

fragment odezwy do górników w Mansfeld w 1525.
Źródło: L. Szczucki, J. Tazbir (oprac.), Reformacja z serii Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, zeszyt 13, Warszawa 1960.

O Bogu, O historii, O sile, O czasie

„Bo jak pióro białe u czarnego kruka, tak w pysznym a bogatym rzadka rzecz – nauka.”

Wacław Potocki (1621–1696) poeta, epik, satyryk i moralista

„Celem wszystkich szkół jest (…) nie tylko rozwijanie umysłów za pomocą nauki i umiejętności, lecz przede wszystkim uszlachetnienie serc i dusz.”

Stanisław Konarski (1700–1773) polski pedagog, publicysta, pijar

Źródło: Mowa jak od wczesnej młodości wychować uczciwego człowieka i dobrego obywatela, (De viro honesto et bono cive ab ineunte aetate formando, 1754)

O duszy, O pomocy, Serce

„Podczas okupacji zajmowałem się przede wszystkim wojskiem. Byłem zapisany do szkoły mechanicznej, ogrodniczej. Wtedy tylko takie działały. Ale nauka to była żadna. Sam więc uczyłem się w domu matematyki, fizyki, chemii, literatury i angielskiego. We wrześniu 1945 roku zdałem do liceum, przerobiłem dwuletni program w ciągu roku i zdałem maturę na samych piątkach. I dopiero potem była politechnika w Łodzi, a później w Warszawie. Naprawdę studiowałem, nie imprezowałem. Nie opuściłem ani jednego wykładu. A że miałem fenomenalną pamięć, do egzaminów wcale nie musiałem się uczyć.”

Jacek Karpiński (1927–2010) polski elektronik i informatyk

Źródło: Martwię się tylko wtedy, jeśli mogę coś zmienić…, wywiad z Jackiem Karpińskim, crn.pl, 15 maja 2010 http://www.crn.pl/artykuly/archiwum/2007/5/martwie-sie-tylko-wtedy-jesli-moge-cos-zmienic?searchterm=jacek

O domu, O literaturze, O matematyce

„Kazimierz Wyka był przeciwnikiem pisania hermetycznego, tylko dla profesjonalistów, pisania, które jest grą dla wtajemniczonych. Chciał pisać dla szerszego czytelnika i nieśmiało powiem, że to jest coś, co mnie z nim łączy. Ja nigdy nie chciałam pisać tylko dla historyków sztuki. Może właśnie dlatego, że wybrałam niejako boczną ścieżkę, na marginesach akademickiej nauki, dlatego że moje książki to nie są doktoraty i habilitacje, tylko po prostu książki, przyznawałam sobie zawsze prawo do większej swobody i do bardziej osobistego opowiadania o moich bohaterach. Dla mnie zawsze najważniejsze w sztuce było bezpośrednie spotkanie z człowiekiem.”

Krystyna Czerni (1957) polski krytyk sztuki

Źródło: Z DBAŁOŚCIĄ O SZCZEGÓŁY, Z TAKTEM I WYCZUCIEM. Nagroda im. Kazimierza Wyki dla Krystyny Czerni, „Alma Mater” nr 144, luty 2012, s. 51.

O książkach

„Człowiek to Niebo (Bóg). A więc wszyscy ludzie są równi i nie ma różnicy między tymi, co na górze, a tymi, co na dole. Sztuczny podział ludzi na bogatych i biednych jest łamaniem woli Nieba.(…)”

Choe Si-Hyeong (1827–1898)

wypowiedziane w 1865.
Źródło: Halina Ogarek-Czoj, Tonghak nauka Wschodu, Warszawa 1984, str. 35

O Bogu, O ludziach

„Stara nauka, że bieda wywołuje prostytucję, utrzymuje się nadal, lecz powikłane stosunki nowoczesnej cywilizacji nadają jej swoje piętno i komplikują ją.”

Havelock Ellis (1859–1939) angielski psycholog i seksuolog

Źródło: Mikołaj Kozakiewicz, O miłości prawie wszystko, LSW, Warszawa 1982, s. 90.

„Nauka nie ma żadnej ojczyzny, gdyż wiedza ludzka obejmuje cały świat.”

Ludwik Pasteur (1822–1895) francuski chemik i prekursor mikrobiologii

Źródło: Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 258.

O świecie, O wiedzę, O ojczyźnie

„Św. Franciszek to wielki człowiek, który chciał zbliżyć życie do Ewangelii. Wyprawy krzyżowe miały na celu odebranie niewiernym Ziemi Świętej przy pomocy mieczów. Św. Franciszek chciał, aby nawrócili się ci poganie, którzy nią władali. Zbyteczne jest objaśniać, iż była to metoda bliższa nauki Pana Jezusa.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Herezje i prawdy
Źródło: s. 54

O życiu, O pomocy

„Jestem niezwykle szczęśliwy, ponieważ otrzymałem bardzo prestiżowe wyróżnienie. W ten sposób bardzo wysoko oceniono moją działalność, poprzez którą pokazuję, że zasoby przyrodnicze, zwłaszcza tereny niezurbanizowane, mają służyć człowiekowi, że trzeba je użytkować tak, by służyły wszystkim ludziom.”

Jan Szyszko (1944–2019) polski polityk, pracownik naukowy

odbierając nagrodę Nauka dla Pokoju. Źródło: Doceniono polską pomysłowość, naszdziennik.pl, 18 grudnia 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20081218&typ=sw&id=sw18.txt

O pokoju

„Na różową pigułkę dla pań trzeba jeszcze sporo poczekać.”

Andrzej Depko (1962) polski seksuolog i neurolog

Źródło: W poszukiwaniu Viagry dla pań, polityka.pl, 4 października 2010 http://www.polityka.pl/nauka/czlowiek/1508966,1,w-poszukiwaniu-viagry-dla-pan.read

O poszukiwaniu

„(…) główną misją amerykańskiego uniwersytetu pozostaje dydaktyka, a najważniejszymi jej klientami i „produktami” jednocześnie są studenci. Bardzo dużą wagę przykłada się do ocen, jakie uzyskują profesorowie od swoich studentów – młody pracownik naukowo-dydaktyczny, który ma systematycznie niskie noty, nawet jeśli uzyskuje świetne wyniki naukowe, nie ma szansy na stałe zatrudnienie.”

Jerzy Rużyłło (1947)

Źródło: Edwin Bendyk, Telewizor w chusteczce Rozmowa z prof. Jerzym Rużyłłą o granicach miniaturyzacji i nowych materiałach w elektronice, polityka.pl, 24 sierpnia 2009 http://www.polityka.pl/nauka/technika/300023,1,telewizor-w-chusteczce.read

„Nauki Buddy rozpraszają mrok doczesnej egzystencji
i egoistycznego spokoju;
Oby rozkwitały, niosąc dostatek i szczęście
do każdego zakątka tego ogromnego świata.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Słowa prawdy. Oddanie czci Trzem Klejnotom: Buddzie, Naukom i Społeczności Duchowej (1960) Źródło: Słowa prawdy Oddanie czci Trzem Klejnotom: Buddzie, Naukom i Społeczności Duchowej, Hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=120

O szczęściu

„Jako dziecko potwornie się jąkałem. Kiedy po raz pierwszy wszedłem na scenę w szkolnym przedstawieniu, nagle przestałem się jąkać. To było niesamowite! Za każdym razem, kiedy wchodziłem na scenę, kłopoty z mówieniem znikały bez śladu. No a poza tym odkryłem, że aktorstwo to niezła zabawa. Naprawdę. Choć w moich ustach być może zabrzmi to dziwnie, uważam, że aktorstwo jest formą artystycznej ekspresji. Gdybym umiał rzeźbić, to zająłbym się rzeźbą. Gdybym umiał śpiewać, to byłbym piosenkarzem. Gdybym pisał wiersze, to zostałbym poetą. A tak uprawiam jedyną dziedzinę sztuki, jaka mi została. Każdy film stanowi dla mnie naukę. Próbuję grać za każdym razem trochę inaczej, dzięki czemu wciąż nie straciłem zainteresowania tym zajęciem. To wciąż fascynujące – wziąć strony z tekstem i próbować z nich stworzyć żywą postać. Jak dotąd nigdy mnie to nie znudziło.”

Bruce Willis (1955) aktor amerykański

Źródło: Wywiad http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=10109

O dzieciach, O śpiewie

„Psychologia pozwala nam zrozumieć wiele rzeczy, ale nie może mówić ludziom, jak żyć. Psychologia jest przede wszystkim nauką i korzysta z metod naukowych – niczego nie wie na pewno i o niczym nie powinna przesądzać. Może jedynie podpowiedzieć, jakimi drogami najłatwiej dotrzeć do celu, ale nie powie nam, do jakich celów dążyć.”

Tomasz Witkowski (1963)

Źródło: Grzegorz Giedrys, Pełnia obecności http://tomwitkow.files.wordpress.com/2013/12/wo_artykuc582.pdf, „Wysokie Obcasy” (dodatek „Gazety Wyborczej”), styczeń 2014, s. 92

„Religia, i nauka czują się zagrożone przez te wszystkie New Age, przez obniżenie poziomu masowej edukacji i kultury. Obniżenie standardów dotyka i Kościołów, i nauki. Nie słucha się elit, lecz masy i to też powoduje, że Kościoły i uczeni są jakby w jednym obozie.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O religii

„Latarnia, która świeci
pięknem i nauką.”

Tadeusz Kubiak (1924–1979) polski poeta

o Pałacu Kultury i Nauki

Cytaty o pięknie

„Ten słup, co przypomina suche drzewo,
nie stracił jeszcze siły życia.”

Choe Je-u (1824–1864)

wypowiedziane przed śmiercią.
Źródło: Halina Ogarek-Czoj, Tonghak nauka Wschodu, Warszawa 1984, str. 20

O śmierci, O drzewach, O sile

„Godzenie takiej sprzeczności, jak uprawianie nauki przez cały tydzień i chodzenie do kościoła w niedzielę, jest intelektualnie nieuczciwe.”

Richard Dawkins (1941) angielski biolog

Cytaty z książek, Bóg urojony (2006)

„Wychowując się w muzycznym domu, naturalnie poszłam w ślady rodziców. Początkowo myślałam o balecie. Potem przyszedł czas na naukę gry na fortepianie i skrzypcach. Szło mi całkiem dobrze. W średniej szkole muzycznej byłam najzdolniejsza w klasie, ale zawsze ciągnęło mnie do teatru, kostiumu i całej tej otoczki towarzyszącej operze. Zaczęłam się uczyć śpiewu na trzy tygodnie przed egzaminem na akademię. Chciałam być solistką, a dobrze wiedziałam, że życie instrumentalisty to ciężki kawałek chleba. Dwanaście lat, które poświęciłam skrzypcom, to była dobra szkoła życia, ale chyba zbyt byłam leniwa, żeby dalej iść w tę stronę. Instrument sprzedałam zaraz po dyplomie i dziś, jeśli coś gram, to tylko na fortepianie, gdy przygotowuję się do roli i sama sobie akompaniuję.”

Aleksandra Kurzak (1977)

Źródło: Maciej Łukasz Gołębiowski, Opera to teatr, tyle że bardzo trudny, „Hi Fi i Muzyka”, 23 września 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/24232

O życiu, O szkole, O muzyce, O domu

„Nauka Chrystusa nigdzie nie była bardziej tłumiona niż w chrześcijańskim Kościele.”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

O religii

Chrystus

„Nie mam natury pedagoga, nie umiem przekazywać wiedzy. Przez jakiś czas wykładałem na wydziale reżyserii w krakowskiej szkole teatralnej. Nie za bardzo mi to szło, zrezygnowano więc ze mnie po jakichś ośmiu latach.(…) Czasem młodsi kompozytorzy (i nie tylko młodsi) przyznają przy wódeczce, że czerpią inspiracje z mojej muzyki. Ale to właśnie inspiracje, a nie moja konkretna nauka. Powiem więcej – jak uczyłem w krakowskiej PWST, to starałem się odwieść moich studentów od zajmowania się operą, bo jestem jej wrogiem. To dziś okropnie anachroniczna forma. Co z tego – kilku moich studentów reżyseruje opery, więc i tu poniosłem klęskę jako pedagog.”

Zygmunt Konieczny (1937) kompozytor polski

Źródło: „Nasz Dziennik”, 11 października 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zprs.htm

O wiedzę, O naturze, O czasie

„Wszyscy wiedzą, że Chiny w dużym stopniu zależą od importu ropy naftowej z obszaru Bliskiego Wschodu.”

He Wenping (1966)

Źródło: «Chińskie stanowisko ws. Syrii to kwestia zasad"- mówi prof. He Wenping z Chińskiej Akademii Nauk Społecznych, geopolityka.org, 22 marca 2012 http://www.geopolityka.org/syria-2012/1386-chinskie-stanowisko-ws-syrii-to-mowi-prof-he-wenping-z-chinskiej-akademii-nauk-spolecznych