Cytaty o historii
strona 6

„Jak się ma tyle lat co ja, zdążyło się już zobaczyć wiele takich sytuacji, kiedy wszystkim wydawało się, że wiedzą, w którą stronę zmierza historia, a historia robiła niespodziankę. Dlatego lepiej zawsze być po stronie dobra, a nie po stronie zła, żeby potem nie musieć się tłumaczyć.”

Eben Moglen (1959)

Źródło: rozmowa Wojciecha Orlińskiego, Wyzwoli nas zmywarka, „Gazeta Wyborcza”, 30 listopada-1 grudnia 2013.

„Im więcej rozmyślam nad historią, tym jaśniej widzę, że Polacy są une nation foutue, którym można tylko dopóty posługiwać się jako narzędziem, dopóki sama Rosja nie zostanie wciągnięta w wir rewolucji agrarnej. Od tej chwili Polska nie będzie już miała absolutnie żadnej raison d’etre.”

Fryderyk Engels (1820–1895) niemiecki filozof i rewolucjonista

Źródło: list do Karola Marksa z dnia 23 maja 1851, w: F. Engels, Dzieła, t. 27, Warszawa 1989, s. 421–424.

„Stalin co prawda spodziewał się upadku Warszawy (w 1939 r.) w krótkim czasie, ale podejmując własną decyzję wiedział, że jeszcze nie została ona przez Niemców zdobyta. Uznał jednak, że już dalej zwlekać nie może. Wystarczającym argumentem dla opinii publicznej miało być nie przebywanie w stolicy rządu polskiego, traktowane jako oznaka upadku państwa. Specjalnie to podkreślam, gdyż w 1944 r. po zwycięskim powstaniu, właśnie ujawnienie przebywania w stolicy przedstawicieli rządu miało świadczyć o trwaniu państwa polskiego.”

Tomasz Szarota (1940) polski historyk i publicysta

o ujawnieniu przebywania w stolicy przedstawicieli rządu polskiego w 1944 r. mającego świadczyć o trwaniu państwa polskiego.
Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1995, s. 12

O prawdzie, O decyzjach, O czasie

„Doszły mnie słuchy, że Biblia jest zła. Opowiada ona o nowym królu, zwanym Bogiem oraz o jego premierze i synu, Jezusie Chrystusie. Usiłują oni przekonać moich poddanych, aby stali się częścią ich Królestwa Niebieskiego, modlili się do ich Króla Boga i prosili go o łaski. Jak wszyscy dobrze wiecie, jest tu tylko jedno królestwo – królestwo naszych przodków Randriamasinavalony, Randrianampoinimeriny, Radamy i moje! Oznajmiam, że odtąd moje królestwo nie będzie podzielone. Nie będzie w nim ich Królestwa Niebieskiego, ich Boga, który chce nami rządzić, ani ich Jezusa Chrystusa! Oni rządzą białymi ludźmi zza morza. Nie pozwolę na to, by zwodzili moich poddanych. Wiem, że niektórzy moi poddani zeszli przez nich na manowce; jestem przekonana, że nie zrobili tego świadomie, lecz za namową tych złych ludzi. Dlatego jestem skłonna im przebaczyć, jeżeli przyznają się do winy i powrócą do wiary w nasze bóstwa, czary i święte góry. Od dziś odmawianie modlitwy, posiadanie Biblii albo księgi psalmów, organizowanie spotkań w celu oddawania czci Bogu lub Jezusowi Chrystusowi, a także nauczanie czytania i pisania uznawane są za przestępstwa karane śmiercią i konfiskatą mienia.”

Ranavalona I Okrutna (1788–1861)

Źródło: James H. Fisher, Friends in Madagascar, Society of Friends, 1940, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, wyd. Muza, Warszawa 2006, ISBN 8373198547, s. 87–88.

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O wierze

„Prawdą jest, że Kościół nieustannie głosi: „Jestem najwyższą, najważniejszą instancją i gwarancją moralności”. Ale chaos i anarchia są w samym sercu Kościoła katolickiego! Katolicyzm jest najbardziej niemoralną religią w całej historii ludzkości.”

Hubertus Mynarek (1929)

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Kościół to perwersja, eioba. pl http://www.eioba.pl/a/2e05/kosciol-to-perwersja

O religii, Serce

„Mężczyzna, który nie zna chorych kobiet, nie zna kobiet.”

Silas Weir Mitchell (1829–1914)

Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 7.

O kobietach

„Inspiruje mnie kino poetyckie, nostalgiczne, filmy Tarkowskiego, Michałkowa, Leszczyńskiego, filmy, które nie wyczerpują swego znaczenia po jednym obejrzeniu. Ale przede wszystkim inspiruje mnie życie. Można by wymieniać w nieskończoność i cokolwiek by powiedzieć, będzie banalnie: spotkanie z drugim człowiekiem, ciekawa historia czyjegoś życia, konflikt, jesienne ogniska, zimne zimowe powietrze… i moje dzieciństwo, którego skrawki w tym wszystkim odnajduję. Sztuka to chęć bezinteresownego podzielenia się. Bezinteresownego w pierwszym momencie, bo potem oczywiście czeka się, czy film zostanie dobrze przyjęty. Ale najpierw jest impuls: podzielić się tym zachwytem, który cię wypełnia.”

Marek Lechki (1975) polski reżyser filmowy

Źródło: „Kino”, nr 11/2002

O życiu, O sztuce, O czekaniu, O dzieciństwie

„ułóżmy ciała w gardę
przed jesienią.”

Izabela Fietkiewicz-Paszek (1972)

Portret niesymetryczny (2010)
Źródło: Kobieta niewątpliwa podejmuje próbę (dopisek do historii choroby)

O kobietach, O chorobach, Jesień

„Na nasz temat krążyły jakieś plotki, dziwne historie, rozpowszechniane przez jakichś podludzi.”

Adam Darski (1977) polski muzyk rockowy (Behemoth)

Źródło: rockmetal.pl, 7 grudnia 2000.

„Strażnik panamskiego procesu politycznego.”

Omar Torrijos (1929–1981)

samookreślenie Omara Torrijosa
Źródło: Artur Gruszczak, Ameryka Środkowa z serii Historia państw świata w XX wieku, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007, ISBN 9788374361323, s. 345.

O wieku

„Trudno było wtedy być liderem, to wiązało się z odpowiedzialnością za ludzi. Ja tych wszystkich osób, które chcą teraz zmieniać historię, tam nie widziałem. Antoni Macierewicz w 1983 roku chciał się ze mną spotkać, miał coś ważnego do powiedzenia. Wyszedł na przepustkę z obozu dla internowanych. Zwrócił się o spotkanie i ja się z nim spotkałem, a to zawsze jest problem, gdy się w podziemiu spotykasz z kimś, kto nie jest w strukturach podziemia, bo trzeba się odpowiednio ubezpieczyć. Szybko uciekłem z tego spotkania, bo uznałem go za agenta KGB. On namawiał mnie do tego, żebym się ujawnił, mówił, że „Solidarność kaputt, że to koniec z Solidarnością” – i mówię to z ręką na sercu – „że tak naprawdę jedynym ratunkiem jest, żebyśmy tak autentycznie, naprawdę pokochali ZSRR, bo tylko, jak oni nam uwierzą, że my ich kochamy, to dadzą nam więcej wolności”. Taki człowiek! On ma być dziś liderem tamtej Solidarności?!”

Bogdan Lis (1952) polski polityk

Źródło: Bogdan Lis: Dokumenty z szafy Kiszczaka? To teksty ubeckie, to nie Wałęsa http://www.newsweek.pl/polska/bogdan-lis-myslalem-ze-macierewicz-to-agent-kgb,artykuly,381262,1.html, newsweek. pl, 6 marca 2016.

O ludziach, O problemach, O wolności, Serce

„W zasadzie każdy, nawet najmniej ważny człowiek, w pewnym stopniu jest historycznym podmiotem kreującym historię. Nawet człowiek pozbawiony wolności, niewolnik, jest w małym, ledwie zauważalnym zakresie osobą współdecydującą. Jego praca, przekonania i nastroje ważą na nastrojach mas.”

Gertrud Fussenegger (1912–2009)

Władczynie (1991)
Źródło: Posłowie, s. 258.

O wolności

„Historia Uli jest dość schematyczna, ale nie jest przez to niemożliwa.”

Julia Kamińska (1987) polska aktorka

o Uli Cieplak.
Źródło: „Świat kobiety” nr 3, 2009

O kobietach, O świecie

„Prawo i Sprawiedliwość jest próbą zawrócenia polskiej historii, tej złej. Jest próbą odwrócenia złych, neoliberalnych mechanizmów rządzących polską gospodarką i polityką. PiS zbliża się do myśli PPSu.”

Kazimierz Kik (1947)

Źródło: Czy PiS jest szansą na powrót do korzeni polskiej, przedwojennej tradycji lewicowej? http://telewizjarepublika.pl/czy-pis-jest-szansa-na-powrot-do-korzeni-polskiej-przedwojennej-tradycji-lewicowej,36829.html, telewizjarepublika.pl, 16 sierpnia 2016

O sprawiedliwości, O myślach, O szansie, O myśleniu

„Kapłan, który do was przemawia jest jedenastym z dwanaściorga dzieci w rodzinie. Jego ojciec był robotnikiem, pracownikiem, nie przełożonym robotników, ale robotnikiem i pomimo tego nigdy nie wątpił w Opatrzność, nigdy nie myślał o ograniczaniu liczby swoich dzieci, pomimo iż miał pewne trudności. Czy chcemy zatem zapomnieć o słowach Naszego Pana: „spójrzcie na ptaki na niebie (…), przypatrzcie się liliom na polu””

Alfredo Ottaviani (1890–1979) kardynał włoski

Mt 6, 28
wypowiedź z debaty na Soborze Watykańskim II
Źródło: Roberto de Mattei, Sobór Watykański II. Historia dotąd nieopowiedziana, Centrum Kultury i Tradycji Wiedeń 1683, Ząbki 2012, tłum. Sergiusz Orzeszko IBP, s. 315.

O dzieciach, O rodzinie, O myślach, O ptakach

„Wychowany na przedwojennej polskiej awangardzie lat 20. i 30., z pracami Themersonów na czele, absolwent historii sztuki, twórca i animator życia artystycznego, którego główny etap twórczy przypada na lata komunizmu, nigdy nie porzucił swojej podstawowej zasady, nie tyle nawet stricte artystycznej, ile życiowej – zasady permanentnego eksperymentowania i szlifowania własnego języka. Jeśli robić sztukę, to tylko po swojemu, a jednocześnie ciągle poszukiwać i poszerzać granice procesu twórczego w kierunku multimedialności i interdyscyplinarności. Fotografia, akcjonizm, performance, happening, instalacje – zawsze chodziło o otwieranie się na inne dziedziny doświadczenia, które można połączyć z ideą kina.”

Józef Robakowski (1939)

Źródło: Aleksandra Hirszfeld, Robić sztukę po swojemu http://www.dwutygodnik.com/artykul/3875/, Dwutygodnik.com nr 90/2012

O poszukiwaniu

„Każda historia musi się szczęśliwie kończyć, jestem zdumiony, że jak zrobili „Romeo i Julię” to nie skończyli tego happy endem, ale to jest wyjątkowy wypadek.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

o amerykańskim kinie.
Źródło: wywiad Bez kultury popularnej nie będzie kultury wysokiej, magazyn „Esensja”, 15 marca 2003

„Coś mi się wydaje, że koło historii jest zębate i mocno wyszczerbione.”

Janusz Wasylkowski (1933)

„Historia – uśmiechnął się wiedźmin – to relacja większością kłamliwa, ze zdarzeń, większością nieistotnych, zdawana nam przez historyków, większością durniów.”

Andrzej Sapkowski książka Sezon burz

Sezon burz

O relacjach

„Takie to było małe i jakieś czarne a żółte, l a takie chude, a biedne… a nóżki takie miał cienkie, cieniutkie…”

Jan Henryk Dąbrowski (1755–1818) polski generał

o Napoleonie Bonapartem przy pierwszym spotkaniu z nim.
Źródło: Tomasz Małkowski, Historia III. Zeszyt ćwiczeń dla klas III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2013, s. 27.

O ćwiczeniach

„Ów akt niepodległości spiszę, mając za kałamarz czaszkę białego człowieka, używając jego krwi niczym atramentu, a za bibułę posłuży mi jego skóra. Piórem będzie mi bagnet.”

Jean-Jacques Dessalines (1758–1806) polityk haitański (cesarz Jakub I)

1 stycznia 1804 proklamując niepodległość Haiti.
Źródło: Adam Węgłowski, Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie, Kraków 2016, s. 60.

„Ile będzie kosztował rodzic, jeśli dziecko zostało nabyte za tak straszliwą cenę!”

Mustafa Lala Pasza (1500–1580)

w trakcie oblężenia na Malcie w 1565, kierując wzrok z ruin fortu św. Elma na fortyfikacje Birgu (wg tradycji).
Źródło: Mariusz Misztal, Historia Malty w: Historia małych krajów Europy pod red. Józefa Łaptosa, Ossolineum, Wrocław, 2002, ISBN 8304045907, s. 299.

O dzieciach, O rodzicach

„Pojawianie się tego typu książek wystawia na pośmiewisko autentyczną tragedię, która pochłonęła miliony europejskich Żydów.”

Piotr Gontarczyk (1970) polski historyk

o „Sąsiadach” Jana Tomasza Grossa.
Źródło: Historia czy propaganda, „Życie”, 9 lipca 2001

O życiu, O książkach

„Władca ten przyniósł na świat całe barbarzyństwo i dzikość, właściwe temu krajowi, zarazem jednak natura obdarzyła go geniuszem. Zanim powziął on zamiar podróżowania, Moskale byli najbardziej nieokrzesanym i ciemnym narodem w Europie: nie posiadali najmniejszych wiadomości z zakresu sztuk i nauk, wojnę prowadzili bez metody i licho, handel zdali na obcych. Car postanowił zmienić zasady wszystkich swoich poprzedników, by dojść do zmiany obyczajów swego ludu. Zmusił poddanych do odbywania podróży i sam przepisał im rzeczy, których winni się uczyć; zarazem przez przywileje i nagrody ściągnął cudzoziemców do swego państwa. Otaczając uwagą armię lądową, nie mniejszą poświęcił car powiększeniu sił morskich. Korzystał z pracowitości poddanych dla zaszczepienia w swym kraju sztuk i rękodzieł. Starania podjęte przez cara odniosły takie powodzenie, że kapelusze, sukno, broń o w ogóle wszystkie rzeczy potrzebne jego armii, które w początkach zmuszony był sprowadzać z zagranicy, obecnie wyrabia się w Moskwie.”

Jean Louis d'Usson de Bonnac (1672–1738)

o Piotrze I Wielkim.
Źródło: Memoriał do Ludwika XIV, cyt. za: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 18.

O ludziach, O świecie, O podróżowaniu, O naturze

„To piękna opowieść o matczynej miłości i poświęceniu, ale nie – nie chciałem się skupiać wyłącznie na niej. Czułem natomiast pokusę opowiedzenia dwóch różnych historii, powiązanych mistycznie, choć oddzielonych latami. Chciałem nakręcić film napędzany emocjami bohaterów, trochę magiczny, wprowadzający widzów w konfuzję tak, by cały czas nie byli pewni, co oglądają – realistyczny dramat, czy opowieść fantastyczną.”

Jean-Marc Vallée (1963)

o filmie Café de Flore. Źródło: Anna Kilian, Nie da się oszpecić Vanessy Paradis, portalfilmowy.pl, 15 października 2012 http://www.portalfilmowy.pl/wydarzenia,5,11425,4,1,Nie-da-sie-oszpecic-Vanessy-Paradis.html

O czasie

„Duch Kamikaze to coś, czym Japonia może chwalić się przed światem. To uosobienie japońskiej historii i kultury. Jestem z tego dumny. Tylko Japonia mogła się na to zdobyć.”

Takeo Tagata (1916–2008) japoński pilot wojskowy, autor książek historycznych i propagator historii

osobisty komentarz na temat pilotów kamikaze.
Źródło: Wielka encyklopedia lotnictwa nr 3, dołączony film z serii Aviator pt. Kamikaze – boski wiatr

O świecie

„Aktorom z mojego pokolenia zależało na precyzyjnej, autentycznej grze. Wszyscy dopiero odkrywaliśmy uroki telewizji, szaleliśmy na jej punkcie, ale nie chcieliśmy występować w reklamach. Dorastałem, obsesyjnie słuchając radia, które fenomenalnie inspirowało moją wyobraźnię. Podczas każdego słuchowiska wcielałem się w wybraną postać, fantazjowałem na temat scenografii i reżyserowałem ciąg zdarzeń.”

Martin Landau (1928–2017) aktor amerykański

Źródło: Anna Bielak, Po raz pierwszy w historii świata http://www.dwutygodnik.com/artykul/4155/, Dwutygodnik.com nr 97/2012.

O grach

„Wierzę w ludzi, którzy działają na rzecz własnego szczęścia, którzy pragną pozytywnej zmiany w swoim życiu. Nieważne, jak się te starania mojego bohatera skończą, szczęśliwie czy nie, ale sens jest w samym dążeniu, aby być kimś lepszym, i w działaniach w tym celu podejmowanych. Gdyby się przyjrzeć tym rzeczom, które napisałem i zrobiłem, i tym, które napiszę i zrobię, to są to historie o ludziach, którzy pragną być lepszymi niż są, którzy mają swoją godność i szukają wartości, które uczynią ich lepszymi. Dla mnie to coś pięknego, co mnie kręci i napędza do działania.”

Przemysław Wojcieszek (1974) polski reżyser filmowy i teatralny

Źródło: „Polityka” 23 grudnia 2006

O ludziach, Sens

„Właściwie treścią tego filmu nie jest walka dobra ze złem, tylko walka z losem. Ma to bardziej tragiczny, aniżeli czysto dramatyczny wymiar. Czyli, czy można się z losem zamienić, oszukać go, uciec przed nim? Takie pytania nasuwają się przy tym filmie. (…) jest to bardziej moralitet lub filozoficzna bajka niż klasyczny dramat.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

o filmie Janosik. Prawdziwa historia. Źródło: Artur Cichmiński, Ja jestem uparta, stopklatka.pl, 4 września 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=58153

O losie, O bajkach, O walce, Pytanie

„Wiluś Szewczyk zaklina się, że Stasia Gierkowa w październiku ubiegłego roku obroniła pracę magisterską. Napisała (to znaczy, ktoś za nią napisał) wspomnienia o swojej pracy politycznej w Belgii. Całość opatrzono tzw. aparatem naukowym i w ten sposób Uniwersytet Śląski nadał jej tytuł magistra. Moczar, którego podczas naszego niedawnego spotkania zapytałem czy to prawda, potwierdził.”

Mieczysław Rakowski (1926–2008) polski dziennikarz i polityk

o obronie przez żonę Edwarda Gierka pracy magisterskiej na Wydziale Historii Uniwersytetu Śląskiego.
Źródło: Sławomir Koper Kobiety władzy PRL, Warszawa 2012 s. 304 (za M. Rakowski, Dzienniki polityczne 1979–1981, Warszawa 2004)

O kobietach, O prawdzie

„Cała szlachta co do jednego zginie!”

Jemieljan Pugaczow (1742–1775)

hasło jego zbrojnej rebelii antycarskiej.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 193.

O kobietach, O świecie

„Moim celem jest opowiadać historie, których nikt nie odważy się zobrazować filmowo. To wciąż siła moich książek: mogą poruszać tematy, które są zbyt skandalizujące, by pokazać je w kinie.”

Chuck Palahniuk (1962)

Źródło: Michał Hernes, Autor Podziemnego kręgu: Czekam na telefon od Michaela Baya, stopklatka.pl, 31 maja 2013 http://stopklatka.pl/-/59887778,autor-%E2%80%9Epodziemnego-kregu%E2%80%9D-czekam-na-telefon-od-michaela-baya

O książkach, O sile, O czekaniu

„Pan Bóg jest moją zbroją.”

Gustaw II Adolf (1594–1632) Król Szwecji

gdy ruszał w bój pod Lützen bez zbroi.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 110.

O Bogu, O książkach, O świecie

„Kochana Mamo! Nic o tym nie wiedziałaś, ale od dawna jestem zaangażowany we wszystkie ataki na ten ponury reżim, który rządzi naszą ojczyzną. Z uwagi na to, że zawiodły wszelkie próby zrobienia z Nikaragui na powrót (a może po raz pierwszy) wolnego państwa, bez piętna hańby, pomimo, że moi towarzysze się nie zgadzają, postanowiłem spróbować być osobą, która zapoczątkuje koniec tej tyranii. Mam nadzieję, że przyjmiesz to ze spokojem i zrozumiesz, że to, co zrobiłem, było obowiązkiem, który Nikaraguańczyk kochający ojczyznę powinien był zrobić dawno temu. To nie jest poświęcenie, lecz obowiązek i mam nadzieję, że mi się udało go wypełnić.”

Rigoberto López Pérez (1929–1956)

z listu napisanego przez Lópeza we wrześniu 1956.
Źródło: Eduardo Crawley, Dictators Never Die: A Portrait of Nicaragua and the Somozas, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 89 i 101.

O ojczyźnie, Kochać się

„Jedyny cel, jaki może wytknąć sobie rozum, wyznacza stan ciała ze względu na właściwą mu konieczność oczyszczenia.”

Michel Foucault Historia seksualności

Źródło: Historia seksualności

„Wysiedlenia są już historią, ale też właśnie dzisiaj nie można pisać tej historii na nowo. Sprawa ta nie ma nic wspólnego z przyjęciem przez Polskę ustroju demokratycznego ani z przyszłym wejściem do Unii Europejskiej.”

Krzysztof Skubiszewski (1926–2010) polityk polski, b. minister spraw zagranicznych

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 19 lipca 1998

„(…) odkryto, że członkowie SS przymocowali do ogrodzenia poroże jelenia i zdjęli je dopiero po dłuższym czasie. Dodatkowo, jelenie były zwabiane do ogrodzenia i wkładano im do pysków kawałki cynfolii. W przyszłości odnajdę sprawców tak prostackich czynów i złożę na nich raport do Naczelnego Dowódcy SS, w celu ukarania ich za okrucieństwo wobec zwierząt.”

Karl Otto Koch (1897–1945) niemiecki zbrodniarz hitlerowski

z kroniki obozu.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 162.

O czasie, O przyszłości, O zwierzętach, O zdjęciach

„Na wstydliwym miejscy utworzył się ropiejący wrzód i lęgły się tam robaki.”

Józef Flawiusz (37–100) historyk żydowski

o ciężkim schorzeniu genitaliów króla Heroda
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 27.

O książkach, O świecie

„Nie powiedziałbym, że byłem najlepszym managerem w historii. Ale byłem w czołowej jedynce.”

Brian Clough (1935–2004) brytyjski trener piłkarski

I wouldn’t say I was the best manager in the business. But I was in the top one. (ang.)

„Stosunek do Związku Radzieckiego jest w istocie rzeczy kamieniem probierczym wierności dla interesów klasy robotniczej, wierności dla socjalizmu, każdego działacza ruchu robotniczego, każdej organizacji robotniczej.”

Georgi Dymitrow (1882–1949) polityk bułgarski

słowa z 1947.
Źródło: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1939–1956. Podręcznik dla szkół średnich, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 1998, ISBN 837195090X, s. 176.

„Proszę o przyjaźń króla i następcy tronu; proszę, abym pozostała w łasce i aby królowa pozostała bezdzietna, aby król opuścił tę Valliere i nie okazywał jej już żadnych względów i gdy król porzuci żonę, abym mogła zająć jej miejsce.”

Markiza de Montespan (1640–1707) metresa króla Francji Ludwika XIV

podczas pierwszej czarnej mszy w 1667, kiedy kochanką króla była Catherine Valliere.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, op. cit., s. 156.

O kobietach, O przyjaźni

„Prawdziwy holokaust to tragiczne wydarzenie historyczne – wymordowanie europejskich Żydów przez Niemców. A Holokaust przez duże H to lukratywny biznes. Kura znosząca złote jajka i ideologiczna broń masowego rażenia. A raczej masowego zastraszania.”

Norman Finkelstein (1953) amerykański politolog, nauczyciel akademicki i pisarz

Źródło: Nie wolno zarabiać na Holokauście. Wywiad z Normanem Finkelsteinem, „Historia Do Rzeczy” nr 9/2013, s. 51.

O biznesie

„Projekt musi mnie pociągać niezależnie od tego, do jakiego gatunku należy. Chociaż prawdą jest, że realizacja horroru to świetna szkoła. Wolno tu manipulować czasem i przestrzenią w dowolny sposób, operować kamerą tak, aby osiągnąć natychmiastowy efekt. To daje pewnego rodzaju poczucie bezpieczeństwa. Ale film powołuje do życia coś, co w znacznym stopniu przekracza ograniczenia gatunkowe, coś, co leży pod powierzchnią opowiadanej historii.”

Juan Antonio Bayona (1975)

Źródło: Juan Antonio Bayona o filmie „Sierociniec”, „Kino Świat”, 7 maja 2008 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/48,1

O świecie, O szkole, O czasie

„Jeżeli nawet historia fizyki wydaje się powtarzać, to zwykle – po dokładniejszym wglądzie – okazuje się, że kolisko dziejów nie zamyka się, lecz linią wstępującą, na kształt spirali, prowadzi do regionów kryjących w sobie wiele niespodzianek.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wszechświat u schyłku stulecia (1994)
Źródło: s. 71, Rozdział 10: Między dziewiętnastym a dwudziestym pierwszym wiekiem

O wieku

„(…) nie ma żadnej krytycznej refleksji nad własną, prawicową wersją ideowej historii. Stąd, jak sądzę, ta bezrefleksyjna chęć powtarzania przez jej młodych adeptów wszystkich zachowań bojówkarskich, agresywnych, rasistowskich, antysemickich, nacechowanych ogromną dozą politycznej przemocy – jako zachowań wyłącznie przez historię namaszczonych, a nie przez historię skompromitowanych.”

Ireneusz Krzemiński (1949) polski socjolog

Źródło: rozmowa Cezarego Michalskiego, Narodowcy nie rozliczyli się ze swojej historii, krytykapolityczna.pl, 16 listopada 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20131116/krzeminski-narodowcy-nie-rozliczyli-sie-ze-swojej-historii

O zachowaniu

„Lech Wałęsa był współpracownikiem tajnych służb. I to jest oczywista prawda.”

Lech Kaczyński (1949–2010) polski polityk, prezydent Polski

w wywiadzie przeprowadzonym przez Monikę Olejnik w programie Kropka nad i, 17 października 2008. Źródło: Jakub Noch, „Pozazdrościła Gembarowskiemu”. Wywiad Tadli z Dudą i długa historia ataków na media za twarde rozmowy z politykami, natemat.pl, 5 maja 2015 http://natemat.pl/141643,tadla-spuszczona-ze-smyczy-pozazdroscila-gembarowskiemu

O prawdzie

„Dlatego, Najjaśniejszy Panie, ów szlachcic ma brodę siwą, a głowę czarną, że więcej pracował gębą niż głową.”

Mikołaj Wolski (1762–1803)

wyjaśniając królowi, dlaczego pewien szlachcic w Ogrodzie Saskim miał siwą brodę i jednocześnie zupełnie czarne włosy.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 465.

O nauczycielach, O wieku

„Ofiaruję mu sześć stóp angielskiej ziemi – albo więcej, bo jest wyższy niż większość ludzi.”

Harold II (1022–1066)

odpowiedź na pytanie zbuntowanego brata Tostiga, co mógłby zaoferować najeżdżającemu Anglię Haraldowi III Srogiemu.
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 54

O ludziach

„Chcę opowiadać prawdziwe historie, które się mogą zdarzyć wszędzie.”

Michał Rosa (1963) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-film-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/michal-rosa

„Każda forma sztuki dochodzi do punktu, w którym nagromadziło się w niej tyle historii, że same archiwa przyciągają z wręcz grawitacyjną siłą, której coraz trudniej jest się oprzeć. Z czasem wydaje się, że jedyna droga rozwoju gatunku wiedzie przez znój i trud. Wówczas artysta może postępować „naprzód” znacznie łatwiej i przyjemniej, mając na celu jedynie badanie przeszłości.”

Simon Reynolds (1969) aktor kanadyjski

Źródło: Jacek Plewicki, Retromania muzyczna http://www.dwutygodnik.com/artykul/4049/, Dwutygodnik.com nr 94/2012.

O sile, O czasie, O przeszłości

„Moim jedynym pragnieniem był zawsze związek Francji i Rosji, chciałbym bardzo porozumieć się z pierwszym konsulem, którego szczery charakter jest mi dobrze znany.”

Aleksander I Romanow (1777–1825) car Rosji

odpowiedź na kurtuazyjny list, który wysłał mu Napoleon I Bonaparte z okazji koronacji cara w 1801
Źródło: Roman Daszczyński, Nie igraj z Azjatą, „Ale Historia Extra” nr 1 (1), listopad 2012, s. 28.

O charakterze

„Mówiąc i pisząc jedynie we własnym języku, nie zwracamy żadnej uwagi na nazwę przedmiotów, na historię rzeczowników, która niejednokrotnie sięga zamierzchłych czasów, na dostojność i, niejako, moc tajemniczą wyrazów. Są one dla nas powszednie i zdeptane, jak bruk i piasek drogi. Skoro zaś zajdzie potrzeba myślenia w jednej, a pisania w innej mowie, wyrazy dźwigają się ze swego poniżenia, mienią się, wiążą i, niejako, przechwalają, pokazując swą dostojność. Stąd wypływa konieczność szukania synonimów, dobierania nazw i strojenia inaczej wyrazów. Język zabarwia się i lśni niepowszednio, niezwykle, zgoła inaczej.”

Stefan Żeromski (1864–1925) powieściopisarz polski

Źródło: „Pisma wybrane” Josepha Conrada, w: Elegie i inne pisma literackie i społeczne, wyd. J. Mortkowicza, Warszawa-Kraków 1928.

O myślach, O myśleniu

„Los Polski został przypieczętowany na konferencji w Teheranie pod koniec 1943 r., gdy tzw. wielka trójka zatwierdziła strategię wojny z państwami Osi. Zachód skapitulował wtedy przed żądaniami Stalina, który przyjechał do Teheranu w glorii zwycięzcy spod Stalingradu. Amerykanie i Brytyjczycy mieli wyrzuty sumienia, że kiedy giną setki tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej, oni muszą powiedzieć Stalinowi, że znów odkładają utworzenie drugiego frontu w Europie. W Teheranie Stalin miał moralną przewagę.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O losie, O wojnie

„Wszystkie jesteśmy oczywiście nim zachwycone. Jego obejście i inteligencja… Musiałaś słyszeć te czarujące historie które opowiadał przy kolacji. I te oczy… Większość z nas sprzedałaby dusze za nie.”

Chelsea Quinn Yarbro (1942)

Postać: Kontessa o Saint-Germainie.
Hotel Transylvania
Źródło: rozdział 3

O duszy, O inteligencji

„[Dla Hiszpanów] nic nie znaczyło zabijanie Indian całymi tuzinami; niekiedy odcinali kawałki ich ciał, aby sprawdzić ostrość swych kling. (…) Pewnego dnia dwóch tych tak zwanych chrześcijan napotkało dwóch indiańskich chłopców, z których każdy niósł papugę; Hiszpanie zabrali papugi i – dla zabawy – obcięli chłopcom głowy.”

Bartolomé de Las Casas (1474–1566) hiszpański duchowny katolicki, obrońca Indian

Źródło: Historia de las Indias, cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 33.

„(…) ona w swoim dzienniku dostrzegła w Rosjanach normalne osoby, przedstawiła ich jako jednostki ludzkie, czego Niemcy nie chcieli zaakceptować. Nie mieli ochoty o tym czytać, nie zamierzali uznawać takiego przekazu za prawdziwy. Moim rodakom wygodniej było postrzegać Rosjan wyłącznie, jako gwałcących i mordujących żołnierzy. Marta Hiller miała odwagę zobaczyć w nich ludzi i potem jeszcze to opisać. Potrafiła dostrzec, że oni także mają własne losy, niosą ze sobą osobiste historie, prywatne przeżycia.”

Max Färberböck (1950)

Źródło: Niemcy dojrzeli, by zmierzyć się z przeszłością http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=54711

O losie, O ludziach, O czytaniu, O przeszłości

„W dużej mierze dzięki wpływowi marksizmu teologiczna myśl, szukając swych własnych źródeł, zaczęła interesować się tym, jakie znaczenie ma kształtowanie tego świata i działanie człowieka w historii. (…) W ten sposób rozumiana teologia spełnia niezbędną i trwałą rolę w uwalnianiu od wszelkiego rodzaju religijnej alienacji, która jest często pogłębiona przez samą instytucję kościelną, kiedy ta utrudnia właściwe spojrzenie na Słowo Boże.”

Gustavo Gutiérrez (1928) peruwiański teolog

Źródło: Teologia wyzwolenia. Historia, polityka i zbawienie, przeł. Jan Szewczyk, wyd. PAX, Warszawa 1976, s. 19.

O Bogu, O myślach, O myśleniu

„Chcemy, żeby Polska odegrała wielką, obiektywną rolę w procesie pokojowym, jako członek Unii Europejskiej, i by nie była narzędziem w rękach Stanów Zjednoczonych czy Izraela. Jeśli tak się stanie, chcemy pomóc w budowie stosunków polsko-arabskich, przede wszystkim pod względem ekonomicznym. Polacy, którzy jeżdżą do krajów arabskich do pracy i na wakacje, dobrze się tam czują. Dlatego Polska powinna być Polską, z 40 milionami mądrych ludzi, bogatą historią i sprzeciwem wobec przemocy czy więzieniem ludzi.”

Omar Faris (1952)

Źródło: Karolina Duda, „Ambasador ma krew na rękach” http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/ambasador-ma-krew-na-rekach,1,5206519,wiadomosc.html, onet.pl, 2 sierpnia 2012

O ludziach, O wakacjach

„Chciałam nakręcić film o cudzie. Cuda stanowią paradoks, pewien wyłom w logicznym cyklu życia i śmierci, zaś oczekiwanie cudu implikuje nadzieję, że wszystko się dobrze skończy i że ktoś nad nami czuwa. Długo szukałam odpowiedniej scenerii. Wybrałam Lourdes, bo chciałam podkreślić to, że pielgrzymi ruszają tam właśnie w nadziei na doświadczenie cudu. Na pierwszy rzut oka można pomyśleć, że cuda są na wskroś pozytywne – weźmy na przykład nagłe ozdrowienie paralityka. Jednak gdy zaczęłam zgłębiać historię takich wydarzeń, natrafiłam na przypadki, w których choroba powracała. Cud okazywał się ulotny. Odzwierciedlenie tego można odnaleźć w arbitralnych, przypadkowych aspektach naszego życia: niektóre rzeczy wydają nam się wspaniałe, wręcz cudowne, lecz z czasem okazują się okropne lub po prostu banalne.”

Jessica Hausner (1972)

Źródło: Jessica Hausner o swoim filmie „Lourdes”, „Gutek Film”, 13 stycznia 2010 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/108,1

O śmierci, O chorobach, O czasie

„(…) jedno jest niezmienne: muszę potrafić porozumieć się z reżyserem. Jeśli tego nie ma, wiem z góry, że nie dam rady i odpuszczam. Na moim i reżysera porozumieniu wszystko się zaczyna – to my musimy umieć się skomunikować, to on musi sprawić, że będę chciała podążyć za historią i dać z siebie, jako aktorka, wszystko. Więc postać reżysera – na to stawiam, z resztą bywa różnie, moje motywacje zależą od bardzo wielu czynników.”

Julia Jentsch (1978) aktorka niemiecka

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=66948

O motywacji

„(…) to był arogancki, pewny siebie i zadufany w sobie wielki człowiek. Lider swojej epoki – ale z jego sposobem bycia i zdaniami ostatecznymi tkwiłby w naszej rzeczywistości na marginesie życia albo w jakimś małomiasteczkowym teatrzyku. Molier miał strasznie trudny charakter, jak wielu wielkich, którzy przeszli do historii.”

Marek Litewka (1948)

Źródło: „Dziennik Polski”, 13 grudnia 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/molierz.htm

O charakterze, O rzeczywostości

„Dawno temu przestałem się tym przejmować. Po pierwsze, dlatego, że w pracy nie mam czasu na czytanie gazet, a po drugie, z brukowcami i tak się nie wygra, więc po co tracić nerwy? Ostatnia historia na mój temat, jaką pamiętam, ukazała się kilka lat temu i nosiła tytuł „Najbardziej Przerażony Człowiek Na Świecie”. Ktoś napisał, że kilka razy spotkałem się z Robin Givens tuż po tym, jak odeszła od Mike'a Tysona. Na zdjęciu olbrzymi, wściekły Tyson robił „WRRRR”, a ja stałem taki malutki gdzieś z boku. Strasznie mnie to rozśmieszyło.”

Brad Pitt (1963) aktor amerykański

na temat prasy brukowej.

O odejściu, O czasie, O czytaniu

„Nagrywał w Paryżu wasz [Polaków] Niemen, sprzedał podobno cztery płyty.”

Eddie Barclay (1921–2005)

Źródło: Lucjan Kydryński, Marek i Wacek. Historia prawdziwa, Bydgoszcz 1990, s. 34.

„Historia to moja pasja. Zawsze ciekawiło mnie, jak kiedyś żyli ludzie, w co wierzyli, jakimi narzędziami się posługiwali…”

Tommy Lee Jones (1946) aktor amerykański

Źródło: wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=19089

O ludziach, O pasji

„Węgrom i Polakom w kluczowych momentach historii brakowało antychrystów, którzy by ich uratowali.”

Krzysztof Varga (1968) polski pisarz

Gulasz z turula

„Panie premierze, zwracam się do Donalda Tuska, To społeczeństwo, a przynajmniej wielka jego część, nazywa pana zdrajcą stanu. Jestem przekonana, że przechodzi pan do historii w czołówce polskich zdrajców narodowych. Rzewuski i Potocki mogliby się uczyć od pana technik zdrady własnego narodu.”

Ewa Stankiewicz (1967) polska dziennikarka

słowa wypowiedziane podczas kwietniowego marszu w obronie telewizji Trwam w Warszawie. Źródło: „Niesiołowski: Ewa Stankiewicz kłamie”, Gazeta Wyborcza, 14 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,75248,11716817,Niesiolowski__Ewa_Stankiewicz_klamie.html dostęp 14 maja 2011

O zdradzie

„Studiowałem dziennikarstwo, uważałem jednak, że ten zawód wymaga dodatkowej wiedzy, stąd moje próby. Najpierw poszedłem na prawo, ale okazało się, że to bardzo nudne studia. Zmieniłem je na historię sztuki – było znacznie ciekawiej – zwłaszcza w Krakowie, gdzie dookoła są wspaniałe zabytki. Kiedy jednak doszło do egzaminów, wycofałem się i przeszedłem na anglistykę. Pamiętam, że wtedy poproszono mnie do dziekanatu i zapytano, czy muszę korzystać z języka wrogów. Tłumaczyłem im, że język wrogów dobrze jest znać.”

Lucjan Kydryński (1929–2006) polski dziennikarz, konferansjer

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 11 września 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/npdd.htm

O wiedzę, O studiach

„Bóg w historii zbawienia zbawił lud. Nie ma się pełnej tożsamości bez przynależności do ludu. Nikt z nas nie zbawia się sam, jako pojedyncza jednostka, lecz Bóg przyciąga nas ku sobie, mając na uwadze złożoną sieć relacji międzyosobowych, które tworzą wspólnotę ludzką.”

Franciszek (papież) (1936) papież

Źródło: rozmowa o. Antonio Spadaro, „Civiltà Cattolica”, tłum. Paweł Bravo i o. Kasper Mariusz Kaproń, Leczmy rany, „Tygodnik Powszechny” nr 39, 29 września 2013.

O Bogu, O ludziach, O relacjach

„Każda pozycja musi być utrzymana do ostatniego żołnierza. Nie ma odwrotu.”

Douglas Haig (1861–1928) generał brytyjski

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 146

„Nigdy jeszcze kobieta, która kocha swego męża, nie polubiła jego dziwki.”

Katarzyna Medycejska (1519–1589)

Źródło: Eleanor Herman, W łóżku z królem. 500 lat cudzołóstwa, władzy, rywalizacji i zemsty. Historia metres królewskich, tłum. Katarzyna Kołaczkowska, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2006, ISBN 8389632268, s. 57.

O kobietach, O świecie, O zemście, Kochać się

„Tym, co wyróżnia faszyzm, czy nazizm w ujęciu ogólnej historii to na pewno nie podejście do kwestii społecznych i gospodarczych. Tu trzeba raczej mówić o tej spuściźnie związanej z Holocaustem, nienawiścią do innych narodowości, ras i kultur. Istotą tych ideologi jest przede wszystkim skrajny nacjonalizm. Pozostałe kwestie związane z funkcjonowaniem państwa było bowiem temu po prostu podporządkowane. Błędem jest więc poszukiwanie istoty tej ideologii gdzie indziej. To błąd, który bierze się z pewnego zagubienia dotyczącego interpretacji tego, co w tragicznej historii XX wieku na prawdę ważne.”

Rafał Pankowski (1976)

Źródło: Nacjonalisty nie można nazwać neonazistą? Prof. Pankowski: Decyduje nienawiść, a nie poglądy społeczno-gospodarcze http://natemat.pl/60347,nacjonalisty-nie-mozna-nazwac-neonazista-prof-pankowski-decyduje-nienawisc-a-nie-poglady-spoleczno-gospodarcze, natemat.pl, 2013.

O nienawiści, O błędach, O poszukiwaniu, O wieku

„(…) zapomina się, iż przeżywamy coś więcej niż gospodarczy kryzys. Kryzys obejmuje wszystkie obszary, to przełom w historii ludzkości. Nie pomogą tu żadne połowiczne ani doraźne środki. (…) To, czego nam trzeba i czego naród (…) chce, to, aby wreszcie położyć kres politycznemu zamieszaniu w naszym kraju, aby mężowie z różnych partii, mężowie dzieła, połączyli się, aby stworzyć narodowy rząd, który nie uprawiałby polityki poszczególnych partii. (…) To jest walka światopoglądów, a nasze zwycięstwo jest już przesądzone, zwycięstwo będzie nasze, wcześniej czy później.”

Vidkun Quisling (1887–1945) norweski polityk

w Stortingu, 24 lutego 1933.
Źródło: Gerhard Besier, Katarzyna Stokłosa, Europa dyktatur. Nowa historia XX wieku, Warszawa 2009, s. 244, tłum. Joanna Hashold

O wieku, O zwycięstwie, O walce, O zapominaniu

„Opowieść o Wandzie Półtawskiej mogła stać się hymnem o wartości polskiej religijności, sile kobiecego serca i walki o sprawy ważne. Mogła być także fascynującą historią duchowej przyjaźni między kapłanem, biskupem, w końcu papieżem a kobietą. I takie elementy w serialu reporterskim Aleksandry Klich opublikowanym w „Gazecie Wyborczej” są. Ale niestety kładzie się na nich cień – próba „wypreparowania”, by nie rzec wykastrowania, z myśli Jana Pawła II tego wszystkiego, co się redaktorom „GW” w papieżu nie podoba. Posłużono się metodą kozła ofiarnego, na którego barki zrzucić można wszystko, co złe, który ma odpowiadać za papieską sympatię do Radia Maryja, nauczanie o antykoncepcji czy niechęć do niektórych ze współczesnych nurtów liberalizmu. W gazetowym serialu kozłem ofiarnym stała się Wanda Półtawska.”

Tomasz Terlikowski (1974) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Kozioł ofiarny „Gazety Wyborczej”, rp.pl, 1 lipca 2009 http://archiwum.rp.pl/artykul/875647_Koziol_ofiarny_%E2%80%9EGazety_Wyborczej%E2%80%9D.html

O kobietach, O przyjaźni, O myślach, O sile

„Państwo faszystowskie nie jest już agnostycznym państwem starego liberalizmu. Jego etyka bierze się z duchowości, a osobowość z samoświadomości. To system, który jest wolą. (…) Państwo jest emanacją woli narodu podniesioną do potęgi i jego intelektem. Niczego nie ignoruje i angażuje się w każde działanie prowadzone w interesie obywateli – co jest także w jego interesie – zarówno ekonomicznym, jak i moralnym.”

Giovanni Gentile (1875–1944)

wykład w Instytucie Kultury Faszystowskiej w 1925.
Źródło: Faszyzm jako totalna koncepcja życia, przeł. Tomasz Krzyżanowski, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

O osobowości

„Jeżeli dzisiejszy porządek konstytucyjny doprowadzony zostanie do swego logicznego końca, będzie to oznaczało kres trzystuletniej historii narodu Afrykanerów. Naród ten utraci swoją siłę, swój kraj i wreszcie – swą tożsamość.”

Carel Boshoff (1927–2011)

po przyjęciu konstytucji z 1984.
Źródło: Grzegorz Bębnik, Ostatnia walka Afrykanerów, Biała Podlaska 2004, str. 173.

O sile, O walce

„Starodawną potęgę śmierci, symbol władzy suwerennej, starannie pokrywa teraz administracja ciał i wyrachowane zarządzanie życiem.”

Michel Foucault Historia seksualności

Źródło: Historia seksualności

O śmierci

„Niemożliwe, żeby ktoś opowiadał takie rzeczy.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

komentarz do wypowiedzi Anny Fotygi, że łagodząc postawę Polski wobec Rosji, „sprzedajemy naszych przyjaciół”. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1589499,0,1,bolesna-historia-milosci-fotygi-i-sikorskiego,wiadomosc.html, 6 marca 2009

„Zjednoczyłam pod swoją władzą wszystkie obce kraje. Moja południowa granica sięga do krain Puntu, moja wschodnia granica – aż po błota Azji. Mieszkańcy Synaju są tam, gdzie rządzę. Moja zachodnia granica znajduje się aż w Manu (zachodnia góra). Panuję nad Libijczykami. Północna granica sięga do…”

Hatszepsut (-1507–-1458 p. n. e.)

dalej tekst nieczytelny
Źródło: inskrypcja z obelisku w świątyni Amona w Karnaku, cyt. za: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 45.

O kobietach, O świecie, O górach

„PZPR jest w śmiertelnym uścisku kontrrewolucji. Socjalizm w PRL jest zagrożony ze wszelkimi konsekwencjami dla sojuszników Polski.”

Erich Honecker (1912–1994) niemiecki polityk komunistyczny, przywódca NRD (1971–1989), I sekretarz SED

podczas spotkania z Breżniewem na Kremlu w maju 1981.
Źródło: Bartosz T. Wieliński, Zdławić „Solidarność”, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 9 grudnia 2013.

„Jakiś czas temu przyszedł do produkcji serialu [Plebania] list od 10-letniego chłopca. Pisał, że po raz pierwszy w życiu zobaczył jak jego tata alkoholik, oglądając w telewizji tę historię, płacze. I że widok ten uświadomił mu, że ojciec jest człowiekiem, a nie tylko pijakiem. Myślę, że dla takich chwil warto grać!”

Jarosław Gruda (1965) polski aktor

Źródło: Uciekłem w aktorstwo, „Tele Tydzień”, nr 1, 29 grudnia 2008 http://www.plebania.pl/wywiady/gruda.html

O myślach, O czasie, O płaczu, O myśleniu

„Pozbawienie mnie mszy było bardzo ciężkim ciosem, ale Pan mnie wypełnia, a Chrystus jest dla mnie bardzo żywy i bardzo realny w moim bliźnim, w moim narodzie. Kocham go, kochając swój naród, i służę mu, służąc swojemu narodowi, walcząc o pokój, walcząc o to, aby Nikaragua miała godne stosunki z innymi krajami i rządami. Wierzę w Pana, odczuwam tę wiarę coraz silniej, kiedy staje się również wiarą w człowieka i w historię. Nie boję się historii. I myślę, że nic nie może oderwać nas od Pana, nic nie może nas od Pana oddzielić, tylko my sami, nie z zewnątrz, ale od wewnątrz.”

Miguel d'Escoto Brockmann (1933–2017)

Źródło: Teófilo Cabestrero, U źródeł teologii wyzwolenia http://www.ocm.republika.pl/4/1_5.html, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1985, ISBN 9788303011763

O pokoju, O wierze, O myślach, O myśleniu

„Pogranicze to miejsce w pewnym zawieszeniu, a jednocześnie przestrzeń, w której wszystko wydaje się zwielokrotnione. Pogranicze jest surowe, ma posmak oryginalności. Poza tym to tereny przesiąknięte historią.”

Jaroslav Rudiš (1972) pisarz czeski

Źródło: Maciej Robert, Pociągi, pogoda, pogranicze http://www.dwutygodnik.com/artykul/3390/, Dwutygodnik.com nr 80/2012.

O pogodzie

„(…) istnieje około 25 adaptacji tej historii, wiedziałem, że moja propozycja musi się czymś wyróżniać (…).”

Cary Fukunaga (1977)

o pracy nad Jane Eyre. Źródło: Anna Serdiukow, Pod powierzchnią oczywistych znaczeń. Wywiad z Carym Fukunagą, stopklatka.pl, 10 października 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=81500

„Można się poświęcić matematyce, a zaniedbać historię, bo wykształcenie matematyczne nic na tym nie cierpi, że nie będzie miało oparcia o wykształcenie historyczne. Ale nie można specjalnie wychowywać się w cnocie męstwa, a zaniedbać roztropność, lub dbać o sprawiedliwość, a zapomnieć o wstrzemięźliwości; i to nie tylko dlatego. że każda z tych cnót jest równie potrzebną w życiu, ale że żadna z nich nie może być doskonałą, żadna nie może normalnie funkcjonować bez pomocy drugich, na których koniecznie musi się opierać; jak męstwo bez roztropności nie jest męstwem, lecz wnet przeradza się w zuchwalstwo i szaleństwo, tak i sprawiedliwość nie jest możliwą bez wstrzemięźliwości i vice versa.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

W szkole wychowania
Źródło: Oświata a wychowanie, ss. 36, 37

O wykształceniz, O sprawiedliwości, O cierpieniu, O matematyce

„(…) Jeżeli świat nie jest rozsypaną przed nami łamigłówką, tylko zupą, w której pływają bez ładu i składu kawałki, od czasu do czasu zlepiające się przez przypadek w jakąś całość? Jeżeli wszystko, co istnieje, jest fragmentaryczne, nie donoszone, poronne, zdarzenia mają koniec bez początku albo tylko środek, sam przód albo tył, a my wciąż segregujemy, wyławiamy i rekonstruujemy, aż zaczynamy widzieć całe miłości, całe zdrady i klęski, chociaż naprawdę jesteśmy cząstkowi, byle jacy. Nasze twarze, nasze losy urabia statystyka, jesteśmy wypadkową ruchów brownowskich, ludzie to nie dokończone szkice, przypadkowo zarysowane projekty. Perfekcja, pełnia, doskonałość – to rzadki Wyjątek, zdarzający się tylko dlatego, że wszystkiego jest tak niesłychanie, niewyobrażalnie wiele! Olbrzymiość świata, nieprzeliczalna jego mnogość jest automatycznym regulatorem codziennej zwyczajności, dzięki niej uzupełniają się pozornie luki i wyrwy, myśl dla własnego zbawienia odnajduje i scala odległe fragmenty. Religia, filozofia są klejem, wciąż składamy i zbieramy rozpełzające się w statystykę ochłapy, żeby je złożyć w sens, jak w dzwon naszej chwały, żeby odezwały się jednym, jedynym głosem! Tymczasem jest tylko zupa. Matematyczny ład świata to nasza modlitwa do piramidy chaosu. Na wszystkie strony wystają kawałki życia poza znaczenia, które ustaliliśmy jako jedyne, a my nie chcemy, nie chcemy tego widzieć! Tymczasem istnieje tylko statystyka. Człowiek rozumny to człowiek statystyczny. Czy dziecko będzie piękne czy brzydkie? Czy muzyka da mu rozkosz? Czy dostanie raka? O tym wszystkim decyduje gra w kości. Statystyka stoi u naszego poczęcia, ona wylosowuje zlepki genów, z których tworzą się nasze ciała, ona wylosowuje naszą śmierć. O spotkaniu kobiety, którą pokocham, o mojej długowieczności, o wszystkim decyduje normalny rozkład statystyczny, więc może także o tym, czy będę nieśmiertelny? Może ona staje się czyimś udziałem na ślepo, przez przypadek, od czasu do czasu, tak samo jak uroda lub kalectwo? A skoro nie istnieją jednoznaczne przebiegi, skoro rozpacz, piękno, radość i brzydota są dziełem statystyki, statystyką jest podszyte nasze poznanie, istnieje tylko ślepa gra, wiekuiste układanie się przypadkowych wzorów. Nieskończona liczba Rzeczy szydzi z naszego umiłowania Ładu. Szukajcie – a znajdziecie; zawsze w końcu znajdziecie, jeżeli będziecie tylko dość żarliwie szukali, statystyka bowiem niczego nie wyklucza, czyni wszystko możliwym, jedynie mniej lub więcej prawdopodobnymi. Historia zaś jest ziszczaniem się brownowskich ruchów, statystycznym tańcem cząstek, które nie przestają marzyć o innym doczesnym świecie…
– Może i Bóg istnieje tylko czasami? – rzucił niegłośno Inspektor. Pochylił się do przodu i z niewidzialną twarzą słuchał tego, co Gregory z takim trudem wyrzucał z siebie, nie śmiejąc nań spojrzeć.
– Może – obojętnie odparł Gregory. – A przerwy w jego istnieniu są bardzo długie, wie pan?
Wstał, podszedł do ściany i wpatrzył się niewidzącymi oczami w jakąś fotografię.
– Może i my…”

Stanisław Lem książka Śledztwo

zaczął i zawahał się – ... i my jesteśmy tylko czasami, to znaczy: raz mniej, niekiedy prawie znikamy, rozpływamy się, a potem nagłym skurczem, nagłym wysiłkiem, scalając na chwilę rozpadające się rojowisko pamięci... na dzień stajemy się...
finalna rozmowa Inspektora z Gregorym.
Utwory, Śledztwo

O śmierci, O kobietach, O Bogu, O losie

„Nie jestem zbudowany ani teatrem, ani obrzędami kościelnymi: komedianci zadają sobie wiele trudu, żeby wywołać uciechę, klech zaś czyni to, by nakłonić do religijnego skupienia. (…) [papież jest] najlepszym komediantem w Rzymie.”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

O religii
Źródło: Karlheinz Deschner, I znowu zapiał kur – Krytyczna historia Kościoła, Gdynia 1996; t. 2, s. 306–308.

„Jakby na własne poniżenie, niegdysiejsi opozycjoniści, a obecnie propagandyści reżimu, stosują te same metody walki z patriotyzmem, które niegdyś potępiali, jako antypolski sowietyzm. Gdyby Głowiński nie stał się jednym z nich, mógłby stworzyć dzieło większe niż Klemperer, bo obejmujące dwa systemy – komunizm i postkomunizm. Gdyby do obozu moczarowsko-michnikowskiego nie dołączyli Krzemiński i Śpiewak, mogliby wejść do historii socjologii jako Malinowscy ekshibicjonizmu moralnego i politycznego ludzi Marca ’68, którzy z roli ofiar przeobrazili się w dyktatorów medialnego ludożerstwa. A tak, trzeba im przypomnieć, że chodzą po telewizjach w butach po redaktorze Misiornym, zwalczającym KOR ma łamach „Trybuny Ludu”, który może jeszcze bardziej niż Snopkiewicz czy Bratkowski może być uznawany za patrona zawodu znanego kiedyś, jako „Kur wie lepiej”, a obecnie uprawianego przez Lisa, Miecugowa, Olejnik i rzeszę innych, którzy nie wiedzą, że Szpotański już dawno ich służbę opisał.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Jest Peerelu spadkobiercą PeO, wyszkowski.com.pl, 9 lipca 2011 http://www.wyszkowski.com.pl/index.php?option=com_k2&view=item&id=1825:jest-peerelu-spadkobiercą-peo&Itemid=105

O ludziach, O butach, O walce

„Jesteśmy dumnym narodem z bogatą historią. Wyjdziemy z tego kryzysu! Wygramy tę wojnę!”

Ewangelos Wenizelos (1957)

podczas parlamentarnej debaty nad wotum zaufania dla gabinetu Jeoriosa Andreasa Papandreu (21 czerwca 2011). Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/12691,1707790,0,1,rzad-grecji-sie-obronil-i-obiecuje-wyjdziemy-z-tego-kryzysu,wiadomosc.html

O zaufaniu

„Przykład Fejgina pokazuje, jak w III RP funkcjonuje „gruba kreska” Tadeusza Mazowieckiego i jakie rodzi skutki. Był on zapewne ostatnim baronem bezpieki. Ale żyją jeszcze funkcjonariusze tego resortu, pełniący w Centrali funkcje kierownicze nieco niższego szczebla, oraz wysocy funkcjonariusze struktur terenowych: Wojewódzkich i Powiatowych Urzędów Bezpieczeństwa. Nie wszyscy do końca pozostali w resorcie, niektórych bowiem partia „oddelegowała” do nauki, jak na przykład ppłk. UB Wiktora Herera, który został mianowanym profesorem PRL, specjalizującym się w ekonomice rolnictwa; w tym charakterze (czy tylko?) był nawet… doradcą Komisji Krajowej Solidarności; oraz ppłk. Ryszarda Nazarewicza, profesora… historii. Inni poszli „w dyplomację”, do aparatu partyjnego i administracyjnego, do handlu zagranicznego.”

Leszek Żebrowski (1955) polski historyk, ekonomista i publicysta

Źródło: Fejgin i inni, czyli fejginiątka są wśród nas, „Nasza Polska”, 28 sierpnia 2002

O charakterze, O nauce

„Naród, w którym rozłożona została rodzina – zanika. Istnieje bowiem biologiczna zależność i więź między rodziną a narodem (…) Naród stanowi ochronę dla rodziny i odwrotnie. W ciężkich czasach bytu narodowego, gdy nie mieliśmy wolności politycznej naród ze wszystkimi swoimi wartościami chronił się w zaciszu i dyskrecji życia rodzinnego. Pamiętam, jak będąc małym chłopcem uczyłem się w domu historii Polski na 24 obrazkach, które ojciec mój wyciągnął gdzieś z ukrycia. Czytaliśmy tę książkę podczas długich zimowych wieczorów. Jakże wiele z tamtych czasów zapadło mi w duszę do dziś dnia. Naród musi uznać prawa rodziny, a zwłaszcza prawo do jej trwałości. I nic z tego przeciwko temu podejmować nie może, bo szkodziłby sam sobie. Na służbie rodziny musi być cały dorobek narodu – jego język, dzieje, obyczaj i tradycje.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

wypowiedziane w 1976.

O rodzinie, O domu, O duszy, O wolności

„Kościół potępia sekty, bo obawia się utraty kontroli nad ludźmi. Musimy pamiętać, że spośród wszystkich religii i sekt w całej historii ludzkości Kościół papieski jest organizacją najbardziej zbrodniczą.”

Hubertus Mynarek (1929)

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Kościół to perwersja, eioba.pl http://www.eioba.pl/a/2e05/kosciol-to-perwersja

O religii

„Historia ludzkości to nieustanna próba ujarzmienia naszej ciemnej strony.”

Mirosław Baka (1963) polski aktor

Źródło: „Rzeczpospolita”, 3 lutego 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nielu.htm

„Przyroda i historia są najstarszymi pojęciami, za pomocą których duch ludzki ujmuje świat zjawisk. Ujmuje je zaś stosownie do naoczności przestrzeni i czasu, jakimi mu się wyłaniają, gdy w celu uchwycenia nieustającej dynamiki zmieniających się zjawisk analizuje je podług ich rodzaju.”

Johann Gustav Bernhard Droysen (1808–1884)

Źródło: Zarys historyki

O świecie, O czasie, O pomocy

„Historia naszego życia, a czasem i śmierci, jest zapisana w kościach.”

Simon Beckett książka Zapisane w kościach

Written in Bone
Zapisane w kościach (2007)

O śmierci, O czasie

„Będziecie w domu, zanim liście opadną z drzew.”

Wilhelm II Hohenzollern (1859–1941) król Prus i cesarz Niemiec

obietnica złożona żołnierzom na początku I wojny światowej
Źródło: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 248.

O wojnie, O domu

„Premier Mikołajczyk poparł myśl walki o Warszawę, licząc na to, że sukces umożliwi korzystniejszy kompromis z Stalinem. Dziś wiemy, że się mylił. Gen. Sosnkowski widział tragiczne aspekty sytuacji może najjaśniej i wahał się między sprzecznymi wariantami – heroicznym i szukaniem możliwości przetrwania przez minimalizację strat. Decyzji jednoznacznej – nie pierwszy raz w życiu – nie podjął. Czynniki krajowe otrzymawszy nie tylko zachętę, ale i uprawnienia, w poczuciu odpowiedzialności za sytuację musiały podjąć decyzję ostateczną. Wybrały, zgodnie z polską tradycją, decyzję ryzykowną, ale i zarazem taką, która wydawała się ostatnią polską szansą.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 41.

O myślach, O decyzjach, O stracie, O sukcesie

„Historycznie mój kraj nigdy nie przyjaźnił się z Rosją. Byliśmy monetą przetargową dla Imperium Rosyjskiego, krajem buforowym dla Związku Radzieckiego… Tylko głupi uczy się na swoich pomyłkach, jak postanowiłem uczyć się na cudzych – przeczytałem historię… Ale nie tę, którą dawali nam w szkole (…). Teraz i na własnej skórze poczułem, że niebezpiecznie jest być Białorusinem… Ale z radością i poczuciem wykonanego obowiązku idę na to niebezpieczeństwo. (…) próbuję walczyć na niezależność Kraju, kocham Białoruś… Być Białorusinem – to nie tylko mówić po białorusku, to ŻYĆ Białorusią, być gotowym oddać nawet życie za kraj…”

Walancin Ciszko (1989) białoruski działacz religijny, polityczny i społeczny

Гістарычна наш край ніколі не сябраваў з Расіяй. Мы былі разменнай манетай для Расійскай імперыі, буфернай краінай для Савецкага Саюзу… Толькі дурны вучыцца на сваіх памылках, я вырашыў вучыцца на чужых – перачытаў гісторыю… Але не тую, што давалі нам у школе (…). Цяпер і на ўласнай шкуры адчуў, што быць беларусам – небяспечна… Але з радасцю і пачуццём выкананага абавязку іду на гэтую небяспеку. (…) спрабую змагацца за незалежнасць Краіны, люблю Беларусь… Быць беларусам – гэта не проста гаварыць па-беларуску, гэта ЖЫЦЬ Беларуссю, быць гатовым аддаць нават жыццё за краіну… (białorus.) Źródło: Валянцін Цішко: „Люблю Беларусь” http://budzma.by/projects/belarus/valyancin-tsishko-lyublyu-byelarus.html, budzma.by, 9 grudnia 2009.

O życiu, O przyjaźni, Kochać się, Radość

„Patriotyczny… Nie sądzę, że jestem patriotą w dosłownym tego słowa znaczeniu. Myślę, że patriotyzm jest problematycznym terminem, ponieważ sugeruje nacjonalistyczną dumę i lojalność wobec państwu, rządowi albo instytucji. Lubimy używać mowy ojczystej patriotyzmu w USA, albo takich wyrażeń jak wolność, demokracja, kapitalizm itp. Uważam, że nie czuję się zobowiązany do tych idei i myślę, że to niebezpieczne być lojalnym wobec państwa. Jako dziecko, pamiętam, że lojalność była wymagana do ślubowania wierności fladze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Myślę, że to swego rodzaju problem, ponieważ Stany Zjednoczone są krajem imigracji… wielu ludzi przyjeżdża tutaj, a ich lojalność wykracza daleko poza obecny rząd, gdyż sięgają wielu innych pokoleń krajów, kultur, historii i ludzie codziennie trzymają to w sobie i wydaje mi się, że jest to absurdalne, żeby pytać obywateli o ślubowanie wierności rządowi. Uważam, że mój muzyczny projekt, nie powinien w istocie być mylony z patriotyzmem i nacjonalizmem.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: audio wywiad http://www.divshare.com/download/10374874-53a

O dzieciach, O ludziach, O demokracji, O myślach

„Życie każdego człowieka jest dziennikiem, w którym chciałoby się napisać jedną historię, a pisze się inną.”

James Matthew Barrie (1860–1937) szkocki pisarz

O życiu

„Drogi Johnie, mam nadzieję, że zdołasz mi przebaczyć. Przygotowuję się do wyjazdu. Tak będzie lepiej dla wszystkich. Kiedyś znów będziemy razem. Proszę, daj mi godzinę na opuszczenie miasta. Zniszcz tę kartkę.”

Audrey Marie Hilley (1933–1987)

ostatnie słowa skierowane do ostatniego ze swoich mężów – Johna Homana.
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 36.

O przebaczeniu

Cytaty o historii strona 6

Cytaty o historii
strona 6