Cytaty o historii
strona 7

Hastings Kamuzu Banda (1898–1997) dyktator Malawi

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 255.

O książkach, O świecie

„Hitler w 1939 roku wyliczył i opublikował, ile milionów dostaje Kościół z podatku kościelnego. Dzisiaj też nam mówią – tyle dostajecie, zapominając, że te pieniądze są nie dla księdza, ale dla wiernych, dla tych, którzy potrzebują opieki, bo nie mają domów; dla tych, którymi nie chce się opiekować nikt, bo budzą przerażenie i wstręt i dlatego zajmują się nimi siostry i bracia zakonni; dla dzieci, które nie mają normalnych rodzin i którym trzeba zapewnić godziwe wychowanie; dla matek, które nie mają gdzie podziać się ze swoimi dziećmi. Ale ludziom się wmawia, że to wszystko pazerni księża.”

Wiesław Mering (1945)

Źródło: Bp Mering: metody walki Hitlera z Kościołem wciąż aktualne. O historii: fałszowana przez całe dziesięciolecia znowu zaczyna przeszkadzać?, wpolityce.pl, 4 maja 2012 http://wpolityce.pl/wydarzenia/27889-bp-mering-metody-walki-hitlera-z-kosciolem-wciaz-aktualne-o-historii-falszowana-przez-cale-dziesieciolecia-znowu-zaczyna-przeszkadzac

O pieniądzach, O dzieciach, O matce, O siostrze

„Mam 50 lat i różne historie życiowe za sobą. Gdyby nie Pan Bóg, pewnie nie byłoby mnie wśród was, bo byłem bliski odebrania sobie życia. Dziś wiem, że Bóg nadaje sens wszystkiemu, co robię. Czasem ktoś pyta mnie: „Co ty, katol jesteś?”. Wtedy mówię, że tak, że nie wstydzę się być katolem, nawet jeśli to nie jest dziś modne. Wielu moich kumpli szanuje moje zdanie i nie kpi z wartości, które wyznaję, ale zawsze znajdą się tacy, którzy cię wyśmieją. Ja się tym nie przejmuję, bo wiem, w Kogo wierzę. Kiedy mam „doła” biorę do ręki różaniec.”

Muniek Staszczyk (1963) polski muzyk rockowy

Źródło: Różaniec lekiem na „doła”, „Egzorcysta”, październik 2013, nr 10 (14), s. 46

O Bogu, O czasie, Sens

„Tych chrześcijan, którzy pragnęli oderwać historię Chrystusa od judaizmu i skupić się na mesjanizmie Jezusa i dziejach rozprzestrzeniania się chrześcijaństwa w cesarstwie rzymskim. Droga do oczyszczenia i odkupienia grzechów – jak pokazywał przypadek Aryjczyka Longinusa – wiedzie tylko przez walkę i rozlew krwi.”

Sidney D. Kirkpatrick (1955)

Źródło: Hitler i święte insygnia, Wydawnictwo Literackie, 2012.

O walce, Chrystus

„Rządy Heroda, który był faktycznym władcą Judei i wielu okolicznych ziem, począwszy od roku 37 p. n. e. aż do swojej śmierci na cztery lata przed nastaniem ery chrześcijańskiej, to epizod w historii żydowskiej, z którym ani żydowscy, ani chrześcijańscy historycy nie mogą sobie poradzić. Herod był jednocześnie Żydem i anty-Żydem; obrońcą i dobroczyńcą cywilizacji grecko-rzymskiej, a zarazem wschodnim barbarzyńcą zdolnym do niewypowiedzianego okrucieństwa.”

Herod Wielki (-74–-3 p. n. e.) król Judei

Źródło: Paul Johnson, Historia Żydów, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, op. cit., s. 13.

O śmierci

„Ten francuski biolog na początku XIX wieku wymyślił, że cechy nabyte mogą być dziedziczone. Pogląd ten krytykowany przez wielu badaczy, skompromitował się ostatecznie, gdy w okresie Rosji radzieckiej zaprzągł go w kierat ideologii stalinowski agronom Trofim Łysenko. A tu masz!
Najnowsze badania w „Nature Neuroscience” wywołują chichot historii. Dowodzą bowiem, że pewne cechy nabyte mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie. Jak na przykład reakcja lękowa wobec określonych zapachów.”

Jean Baptiste de Lamarck (1744–1829) biolog francuski

Autorka: Olga Woźniak, Czego się boi twoje DNA?, „Gazeta Wyborcza”, 4 grudnia 2013.

O wieku

„Niezliczone alternatywne scenariusze, które istnieją na każdym etapie dziejów, nie zasługują, aby im poświęcać zbyt wiele uwagi. Historia nie jest grą planszową, którą można rozgrywać tyle razy, ile się nam podoba. Co się stało, to się stało. Co się nie stało, to się nie stało.”

Norman Davies książka Zaginione królestwa

Źródło: Zaginione królestwa, Wydawnictwo Znak, Kraków 2010, s. 38.

„Jako chłopiec usłyszałem tę historię w kościele. Pewien mężczyzna naprawiał pochyły dach na wysokim budynku i w pewnej chwili zaczął się zsuwać. Zbliżając się do krawędzi, zaczął się gorączkowo modlić: „Uratuj mnie, Panie, a będę chodzić do kościoła w każdą niedziele, przestane pic i stanę się najlepszym człowiekiem w mieście”. Gdy tylko wypowiedział ostatnie słowo swojej modlitwy, jego spodnie zahaczyły o wystający gwoźdź i w ten sposób został uratowany. Mężczyzna wzniósł oczy ku niebu i krzyknął: „W porządku, Panie Boże. Sam sobie poradziłem.””

Richard Paul Evans (1962)

Trudno o prawdziwszy obraz ludzkiej natury.
Dotknąć nieba

O Bogu, O naturze, Obraz

„Stalin wcale nie był tym, za kogo chcieli i chcą widzieć go przeciwnicy komunizmu, rzucający nań liczne oskarżenia. Wręcz przeciwnie, był on sprawiedliwym człowiekiem z zasadami… My, albańscy komuniści, z powodzeniem stosujemy w praktyce nauki Stalina… Jego bogate i niezwykle cenne doświadczenia służą nam za drogowskaz na drodze, którą podążamy, i są nam pomocne w naszych działaniach.”

Enver Hoxha (1908–1985) komunistyczny przywódca Albanii

Źródło: Wspomnienia, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 261.

O książkach, O świecie, O nauce

„Niech zginie pamięć mordercy i gladiatora!… Był okrutniejszy od Domicjana, bardziej występny od Nerona! Jak postępował, tak niech teraz cierpi!… Niewinnych nie pogrzebano. Trupa mordercy niech wloką na haku! Morderca odgrzebał pochowanych – niech wloką trupa mordercy!”

Kommodus (161–192)

z ustawy uchwalonej przez senatorów rzymskich po śmierci Kommodusa.
Źródło: Historia Augusta, tłum. Hanna Szelest, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 41.

O śmierci, O książkach, O świecie, O cierpieniu

„Historią trzeba kierować, trzeba nią zarządzać.”

Robert Ludlum (1927–2001) pisarz amerykański

Protokół Sigmy

„Światło, oświecenie, oto dewiza, którą wypisywali na sztandarach [przedstawiciele tej epoki], po raz pierwszy bowiem w historii epoka sama wybierała sobie imię.”

Paul Hazard (1878–1944) francuski historyk literatury

Myśl europejska w XVIII wieku od Monteskiusza do Lessinga (1946)

O świetle

„Ogłaszamy tedy niniejszym, że uważamy węzeł, który nas łączył aż dotąd z organizmem państwowym Rzeszy, za rozwiązany i że na skutek połączenia się skonfederowanych stanów reńskich uznajemy urząd i godność głowy Rzeszy za wygasłą, a nas za zwolnionych tym samym ze wszystkich obowiązków, jakie przyjęliśmy wobec Rzeszy Niemieckiej i z tego powodu składamy przy niniejszym noszoną dotychczas przez nas koronę cesarską oraz dzierżawione przez nas rządy cesarskie.”

Franciszek II Habsburg (1768–1835)

deklaracja o złożeniu korony Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego z 1806.
Źródło: M. Jedlicki, Powszechna historia państwa i prawa. Wybór tekstów źródłowych, Warszawa 1965.

„Historia pozwala na zachowanie pewnego cudzysłowu. Może polega to po prostu na braku odwagi. Teraz nie wiadomo, kto jest kim i komu, ewentualnie, można się narazić.”

Paweł Deląg (1970) aktor polski

o filmach historycznych. Źródło: „Rzeczpospolita”, 7 grudnia 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pdelag.htm

O zachowaniu

„Jeśli dobro ogółu ma być głównym celem dla jednostek, to podobnie szczęście jednostki powinno być głównym celem dla społeczeństwa obywatelskiego – bo w jakim sensie ogół ma się cieszyć jakimkolwiek dobrem, jeśli jego jednostki, same dla siebie, będą nieszczęśliwe?”

Adam Ferguson (1723–1816) szkocki ekonomista i myśliciel polityczny

Źródło: Esej o historii społeczeństwa obywatelskiego (1767)

O szczęściu, Sens

„Kiedy coś dociera do rządowego urzędu, natychmiast jest zyamenizowane – wszystkie projekty reform traktuje się obojętnie, niedbale i nieefektywnie.”

Czang Kaj-szek (1887–1975) chiński polityk, wojskowy

wypowiedziane w 1932.
Źródło: John King Fairbank, Historia Chin. Nowe spojrzenie, Warszawa-Gdańsk 2004, s. 271.

„Nasze życie koncentrowało się wokół Rodziny. Rodzina (pisana dużą liter w odróżnieniu od grupy najbliższych krewnych), tak jak to rozumiano na Sycylii, jest grupą osób, bliskich oraz krewnych, których łączy więź wzajemnego zaufania. Członkowie Rodziny, niezależnie od tego, czym każdy z nich się zajmował, zawsze chronili i wspierali się nawzajem.”

Joseph Bonanno (1905–2002) amerykański gangster

A Man of Honor: The Autobiography of Joseph Bonnano (1983)
Źródło: Lauren Carter, Najgroźniejsi gangsterzy w historii, MUZA SA, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7495-509-6, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 12.

O życiu, O rodzinie, O zaufaniu

„Historia jest opisem biologicznej zaborczości i drapieżności człowieka… zoologią ludzi.”

Stefan Pacek (1938)

O ludziach

„W czasie realizacji filmu długo rozważałam pewne kwestie. Zastanawiałam się, czy ofiara zawsze musi opowiadać swoją tragiczną historię. Przecież równie dobrze może to zrobić ktoś inny, korzystając z jej porad. Uznałam, że nie jest to zły pomysł.”

Anja Salomonowitz (1976)

o własnym filmie Zdarzyło się przed chwilą. Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=39265

O czasie

„Niewiedza nie zwalnia od odpowiedzialności, ponieważ są sytuacje, w których wiedzieć jest obowiązkiem moralnym.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Źródło: Odpowiedzialność i historia (1957)

„Jestem śmiertelnie chora i wkrótce umrę. Mam jednak przeczucie, że utracisz koronę, zanim jeszcze nastąpi mój koniec.”

Katarzyna Medycejska (1519–1589)

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 135.

O kobietach, O świecie

„Kiedy nagrywałam Songi Brechta, historia przyspieszyła biegu. To, co było treścią postawy artystycznej początku lat osiemdziesiątych, kiedy kolejne wersje recitalu konsekwentnie burzone przez cenzurę, tu, na płycie zamknięte w klamrze Pieśni o Mackie Majchrze, nie wymagało już komentarza. Zawarłam go w ostatniej części płyty.”

Elżbieta Wojnowska (1948) polska piosenkarka i kompozytorka

Źródło: Marek Gaszyński, Czy wiesz? Zagadki. Muzyka rozrywkowa, Warszawa 1996, wyd. Alfa, s. 18.

O muzyce

„W odrębnej organizacji najbardziej nieskomplikowana mała kobietka może szybko nauczyć się, jak przewodniczyć spotkaniu, jak składać wnioski i jak bronić swego stanowiska, wygłaszając krótką „przemowę”. Po roku czy dwóch tego rodzaju praktyk jest już gotowa do pracy z ludźmi. Jest ogromna różnica pomiędzy pracą wspólnie z mężczyznami a zwykłym siedzeniem w posłuchu i respekcie, w cieniu ich agresywnej władzy.”

Josephine Conger-Kaneko (1874)

Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 443.

„Kiedy spotykamy człowieka, który od trzydziestu lat i poprzez pięćdziesiąt filmów opowiada nam zawsze tę samą prawie historię – dramat duszy wydanej na łup złu – i utrzymuje niezmiennie ten sam styl oparty na analizowaniu postaci pogrążonych w abstrakcyjnym świecie ich namiętności, trudno byłoby zaprzeczyć, iż stajemy wobec kogoś, kto w komercjalnej kinematografii jest rzadkością: wobec autora filmów.”

Alexandre Astruc (1923–2016)

Źródło: „Cahiers du Cinéma” 1956, nr 39, cyt. za: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1957, s. 60.

O duszy

„To częste powracanie wojny w mojej pracy jest bardzo polskie. Bardzo polskie jest również postrzeganie rzeczywistości jako wojny. To konsekwencja naszej historii, że wszędzie dopatruje się wrogów.”

Dorota Masłowska (1983) polska pisarka i poetka

o swojej twórczości i o Polsce.
Źródło: Klaus Dermutz, Krzyk Metalowej Dziewczynki, „Forum”, 20 kwietnia 2009.

O wojnie, O rzeczywostości

„Sułek jest rzeczywiście niczym Lenin – wiecznie żywy. To prawdziwy fenomen, bo „Trójka” nadaje ciągle powtórki, a – jak świadczą listy – niektórzy słuchacze, zwłaszcza młodzi, sądzą, że to jest pisane na bieżąco. Historia starej panny, nieco egzaltowanej, zakochanej od lat w jakimś bęcwale, który nadal chodzi do szkoły podstawowej, wciąż śmieszy.”

Marta Lipińska (1940) Polska aktorka

o audycji Kocham pana, panie Sułku. Źródło: Jan Bończa-Szabłowski, Uśmiechać się, a nie rechotać, rp.pl, 10 marca 2008 http://www.rp.pl/artykul/104528.html

„Hej, George, podejdź tutaj!”

Arthur Bremer (1950) amerykański zamachowiec

chwilę przed zamachem.
Źródło: Paul Elliott, Krwawa historia morderstw i zamachów politycznych, tłum. Grzegorz Siwek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2001, ISBN 831109100, s. 16.

O domu

„O historii nikt nie ma prawa wydawać sądu, jeśli nie przeżył jej na sobie.”

Lesław Bartelski (1920–2006) polski prozaik, krytyk literacki

„Czytam historię
I widzę, coś zrobił
Przez tysiąclecia, Człowiecze!
Zabijałeś, mordowałeś l wciąż przemyśliwasz,
Jakby to robić lepiej.
Zastanawiam się, czyś godzien, Aby cię pisać przez wielkie C.”

Leopold Staff (1878–1957) poeta polski

Źródło: Człowiek

O czytaniu

„Jest sposób – i to jedyny sposób – aby zahamować i powstrzymać to zło: wszyscy czerwonoskórzy powinni się sprzymierzyć i wspólnie domagać się równych praw do tej ziemi, jak to było na początku i jak być powinno; albowiem nigdy nie była ona podzielona, lecz należy do wszystkich, będąc do użytku każdego. Żadne plemię nie ma prawa jej sprzedawać, nawet innemu plemieniu, a tym bardziej obcym – tym, którzy chcą mieć nie mniej niż wszystko.”

Tecumseh (1768–1813) wódz Indian

apel o zjednoczenie Indian do oporu w obliczu inwazji białych.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 179.

O złu

„(…) klasycyzm znaczy dziś naśladownictwo Sofoklesa i Eurypidesa, przekonane, że nie wywoła ziewania Francuzów XIX wieku (…).”

Stendhal (1783–1842)

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 129.

O literaturze, O wieku

„Liberalna demokracja i gospodarka wolnorynkowa uzupełniają się wzajemnie i stanowią samonapędzający się mechanizm.”

Francis Fukuyama (1952)

Źródło: Koniec historii, Warszawa 1992.

O demokracji

„Jesteśmy niekochanymi dziećmi historii, wychowanymi na telewizji, która przez lata wmawiała nam, że pewnego dnia zostaniemy milionerami i gwiazdami filmowymi, i gwiazdami rocka, ale tak się nie stanie. I to właśnie teraz do nas dociera. I strasznie nas to wkurza.”

Chuck Palahniuk (1962)

Podziemny krąg (1996)
Wariant: Jesteśmy niekochanymi dziećmi historii, wychowanymi na telewizji, która przez lata wmawiała nam, że pewnego dnia zostaniemy milionerami i gwiazdami filmowymi, i gwiazdami rocka, ale tak się nie stanie. I to właśnie teraz do nas dociera. Więc nie zadzieraj z nami.

O dzieciach

„Jestem stalowym ramieniem uderzającym nieubłaganie… uderzającym nieubłaganie… uderzającym nieubłaganie. Zastrzeliłem tych… oficerów, aby propagować rewolucję i wszystkich, którzy jej służą. Sprzymierzam się z wielkimi przywódcami narodów, takimi jak Kemal Ataturk, Lenin, Kwame Nkrumah, Patrice Lumumba, Azikiwe, Mao Tse-tung.”

François Duvalier (1907–1971) polityk haitański

po kilku zamachach na niego w 1967.
Źródło: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 115.

„Moją kochanką jest władza.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 115

„Ja mam swoją ocenę minister Fotygi jako szefa resortu, ale czasami ludzie przepoczwarzają się w pięknego motyla na innych funkcjach.”

Sławomir Nowak (1974) polski polityk

o nominacji Anny Fotygi na ambasadora Polski przy ONZ. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1589499,0,1,bolesna-historia-milosci-fotygi-i-sikorskiego,wiadomosc.html, 6 marca 2009

O ludziach

„Przeczytanie tego komunikatu jest równoznaczne zaprzeczeniu jego istnienia i wyrażeniu na niego zgody.”

Gary Shteyngart (1972)

Źródło: Supersmutna i prawdziwa historia miłosna, przeł. Jerzy Korpanty, Świat Książki, Warszawa 2011.

O książkach, O świecie

„Skoro nawet nasz sztandar, symbolizujący prawdziwie republikańskie rządy ludu, został zbrukany i zakrwawiony na polu bitwy, to zostanie on znów w niedługim czasie podniesiony przez licznych jego obrońców, mających więcej niż mu szczęścia, i załopocze pewnego dnia, by nadać godności instytucjom chilijskim, ku szczęściu ojczyzny, którą kocham ponad wszystko w życiu.”

José Manuel Balmaceda Fernández (1840–1891)

z testamentu politycznego napisanego przed śmiercią.
Źródło: F. Encina, I. Castedo, L. Historia de Chile, t. III, Santiago, 1954, s. 2008, cyt. za: Alfredo Lastra Norambuena, Chile 1891: Kontrrewolucja i obca interwencja w: Zamachy stanu, przewroty, rewolucje. Ameryka Łacińska w XX w. pod redakcją Tadeusza Łepkowskiego, Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, Warszawa 1983, ISBN 8307008336, s. 31.

O śmierci, O ludziach, O czasie, O ojczyźnie

„(…) nie uważam, że Tropic Thunder jest parodią filmu wojennego. To by było zbytnie uproszczenie. Jest to przede wszystkim historia o aktorach, którzy żyją na planie filmowym i nie potrafią odróżnić fikcji od rzeczywistości. Nie mają dystansu do siebie, a swoje role traktują ze śmiertelną powagą i wyrachowaniem. Jeden z bohaterów postanawia zagrać człowieka upośledzonego umysłowo, bo liczy na to, że dostanie za to Oscara. Inny do tego stopnia utożsamia się ze swoim bohaterem, że przemalowuje sobie skórę na czarno i nawet kiedy nie ma kamer, przez cały czas nie wychodzi z roli. Nie nabijam się w tym filmie z wojny jako takiej, bo wiem, że nie jest to powód do żartów. Śmieję się natomiast z tego, jak schematycznie i sztampowo wojna przedstawiana jest w hollywoodzkich filmach. Trochę na zasadzie: „Jeśli widziałeś jeden, to widziałeś już wszystkie.””

Ben Stiller (1965) aktor, reżyser i scenarzysta amerykański

o filmie Jaja w tropikach Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=49066

O wojnie, O rzeczywostości, O czasie

„Spójrzcie na tych dzisiejszych dostojników: myślą jedynie o sprawach doczesnych, troska o dusze obca jest ich sercu. W pierwszych latach istnienia Kościoła kielichy były z drzewa, a dostojnicy ze złota; dzisiejszy Kościół ma kielichy ze złota i dostojników z drewna…”

Girolamo Savonarola (1452–1498) dominikanin włoski, reformator religijny

Źródło: Pierre Pierrard, Historia Kościoła katolickiego, przeł. Tadeusz Szafrański, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1981, s. 171.

O duszy, O myślach, O myśleniu, Serce

„My, muzułmanie, usunęliśmy brud fałszu ze stronic historii.
Uwolniliśmy ludzkość z więzów niewolnictwa
Ziemię wokół Al-Kaby omiotły nasze czoła,
Koran, który zesłałeś, przycisnęliśmy do piersi, ale teraz
Twoje błogosławieństwa spłynęły na domostwa niewiernych i obcych.
A tylko na biednych muzułmanów Twój gniew spada jak błyskawica.”

Muhammad Iqbal (1877–1938)

Źródło: Bruce Lawrence, Koran. Biografia, Warszawa, Warszawskie Wydawnictwo Literackie, 2008, str. 144

O gniewie

„Mam nadzieję, że was zgwałcą, kanalie!”

Aileen Wuornos (1956–2002) amerykańska seryjna morderczyni

do ławników, którzy 27 stycznia 1992 ogłosili Wuornos winną morderstwa pierwszego stopnia.
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, op. cit., s. 163.

„A mit, gdy się przyjmie, zamienia kulturę w naturę. Sprawia, że nowe zachowania, wartości i symbole stają się czymś naturalnym, odwiecznym i zrozumiałym dla każdego. I w taki sposób mit zaczyna wyprzedzać historię. Natura zawsze wyprzedzała kulturę. Kultura zrozumiała jest dla nielicznych, ponieważ jej zrozumienie wymaga wiedzy i wysiłku myślenia. Naturze wystarczy się jedynie poddać. Wcale nie trzeba jej rozumieć. Zresztą nie trzeba prawie nic rozumieć, gdy z kultury uczyni się kulturę masową. Obrazy są proste i zrozumiałe.”

Janusz Leon Wiśniewski książka Bikini (powieść Janusza Leona Wiśniewskiego)

Bikini

O zachowaniu, O myślach, O zrozumieniu, O wiedzę

„Bliższa eksplikacja religii zawsze jest określona przez historię różnych dogmatów i instytucji, jest zanurzona w dziejach kultury, a więc nie można tej doktrynalnej strony religii przedstawiać jako czegoś co wszyscy powinni uznać, bo to jest prawda. To jest prawda może w jakimś znaczeniu, ale ta prawda musi być – jest – tłumaczona językiem różnych historycznie ukształtowanych kultur.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Źródło: Czas ciekawy, czas niespokojny. Z Leszkiem Kołakowskim rozmawia Zbigniew Mentzel, Część 2, wyd. Znak, 2008, s. 179.

O prawdzie, O religii, O czasie

„Jeżeli panowanie tej kobiety potrwa dłużej, to Madagaskar zostanie całkowicie wyludniony… Krew i zawsze krew – to maksyma królowej Ranavalony, a każdy dzień, w którym nie podpisze co najmniej pół tuzina wyroków śmierci wydaje się tej nikczemnej kobiecie stracony.”

Ida Pfeiffer (1797–1858)

Źródło: Last travels, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 83.

O śmierci, O kobietach

„Mówią nam, że żyjemy w wolnej republice, że nasze instytucje są demokratyczne, że jesteśmy wolnym narodem, który rządzi się sam (…). To już zbyt wiele dla mnie, nawet jeśli to żart (…).
Na przestrzeni dziejów prowadzono wojny w celu podboju i grabieży (…). A to jest wojna w pigułce. Wojny zawsze wywołuje klasa panów; bitwy zawsze stacza klasa ciemiężonych.”

Eugene Debs (1855–1926)

mowa wygłoszona na procesie przed Sądem Najwyższym w 1918, Debs został aresztowany za naruszenie Ustawy o szpiegostwie, bowiem wśród jego słuchaczy byli młodzi ludzie w wieku poborowym, a więc jego przemówienie mogło „utrudniać rekrutację lub werbunek do armii”.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 474.

O wojnie, O ludziach, O wieku

„Historia zmiecie tę władzę.”

Leszek Moczulski (1930) polski polityk

w ostatnim słowie na pierwszym procesie KPN (8 października 1982 roku). Źródło: Polonus http://www.polonus.mojeforum.net/temat-vt306.html?postdays=0&postorder=asc&start=0

„To byli harcerze tacy jak ja, „Zawiszacy”, którzy byli prowadzeni przez druha „Kuropatwę”, Przemysława Góreckiego. Cudowny, nadzwyczajny człowiek. I on, dokąd jeszcze „Prudential” jako tako stał, on nam w podziemiach „Prudentialu” urządzał wieczorne kominki. Tam żeśmy śpiewali wieczorami, dokąd jeszcze się dało. Ten śpiew to rzecz bardzo ważna! Młodzieży teraz to mówię, jak bardzo ważne jest wspólne śpiewanie. Nigdy tego nie zapomnę. „Kuropatwa” nas bardzo rozśpiewywał, on nam w tym śpiewie wzmacniał jedność. Kiedyś o czwartej nad ranem przed „Prudentialem” stanęłam razem z oddziałem idącym do pierwszej linii. Oni śpiewali jakąś modlitwę, a ja razem z nimi. Siły tego śpiewu, tego drżenia, tych skrzydeł rozwijanych, któreśmy czuli wszyscy w sobie, nie zapomnę do końca życia. Dlatego wiem jedno, że wspólne śpiewanie jest taką ogromną siłą, której nikt z młodzieży nie docenia! Szkoda, myśmy tego doświadczyli i mogę to potwierdzić.”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

o powstaniu warszawskim. Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O młodzieży, O sile, O śpiewie

„Natychmiast opuściłam bok łóżeczka i zaczęłam robić oddychanie usta-usta. Ale to nic nie pomagało.”

Marie Noe (1928) amerykańska seryjna morderczyni

o dziesiątym dziecku - Arthurze Josephie
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 127

„Nic takiego nie znajdziemy w historii Afryki, w jej pejzażu. To przestrzeń otwarta, wolna, bezbronna, niczym nie ograniczona, nieskrępowana.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

Polityka i społeczeństwo

„Imię Alfreda będzie żyło tak długo, jak ludzkość będzie szanowała przeszłość.”

Alfred Wielki (849–899)

napis na posągu Alfreda Wielkiego w Winchester.
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 48.

O przeszłości

„To najlepszy i najwybitniejszy znawca historii II wojny światowej. Badacz, dla którego miarodajne są źródła, a nie poglądy historiografii, opinie kolegów, czy wrzask mediów. Człowiek, któremu z racji ogromnych zasług – zebrania lub odtajnienia i udostępnienia kluczowych dokumentów III Rzeszy, czapką buty czyścić by trzeba. Historyk tej miary, że ma prawo napisać i powiedzieć wszystko. A, że do tego głosi prawdę i niektóre jego poglądy są odległe od tak ukochanego przez polską prasę wysokonakładową bajdurzenia w stylu „politycznej poprawności.””

Paweł Wieczorkiewicz (1948–2009) historyk polski

Narobił sobie oczywiście wpływowych wrogów.
o Davidzie Irvingu, czołowym negacjoniście Holokaustu, antysemicie i polonofobie (oskarżył m.in. Jana Pawła II o udział w zbrodniach wojennych).
Źródło: Bogdan Reszka, Polityczna poprawność, a prawda historyczna, „Templum Novum”, marzec 2006.

O wojnie, O prawdzie, O butach, Odległy

„To nie jest lekki, żartobliwy utwór o miłości, ale o tym, że patriarchat ma się dobrze i nic nie zmieni tej sytuacji. To historia o bezwzględnym dążeniu do przejęcia władzy i pieniędzy. Viola i Sebastian, uosobienie miłosnej niewinności, to wraz z Kapitanem trio, które przybywa do miasta, by przejąć je w swoje władanie. Ich droga wiedzie przez dwory najbogatszych i najbardziej wpływowych osób: księcia Orsina i Olivii, bogatej dziedziczki. Viola, Sebastian i Kapitan to królowie samozwańczy i skuteczni. Ale takie rozumienie sztuki Szekspira odkryła przede mną dopiero jej lektura w oryginale, stąd potrzeba ponownego jej tłumaczenia, które zrobiłyśmy wspólnie z dramaturżką, Jagodą Hernik-Spalińską.”

Katarzyna Raduszyńska (1977)

o sztuce Wieczór Trzech Króli Szekspira. Źródło: Łukasz Kaczyński, Szekspir a sprawa kobiet, „Polska Dziennik Łódzki” nr 105, 7 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/138698.html?josso_assertion_id=0092264B10887558

O kobietach

„Gdy przyjmuję rolę, oznacza to, że czuję się częścią historii. Kocham kino francuskie i potrzebuję go.”

Marion Cotillard (1975) aktorka francuska

Źródło: Marion Cotillard o filmie „Niebo nad Saharą”, „Kino Świat”, 8 lipca 2011 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/129,1

O świecie, Kochać się

„Nigdy wcześniej tak się nie nabrudziło.”

Ian Brady (1938–2017)

komentarz o śmierci Edwarda Evansa zabitego 14 ciosami siekierą w głowę
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 175.

O śmierci

„Historia Solidarności jest zapisana i nikt jej nie zmieni. Biografią wolnej, demokratycznej Polski jest biografia Solidarności i jej liderów. To Lech Wałęsa, kierując Solidarnością, i milionami ludzi, do tego doprowadził.”

Bogdan Lis (1952) polski polityk

Źródło: Bogdan Lis: Dokumenty z szafy Kiszczaka? To teksty ubeckie, to nie Wałęsa http://www.newsweek.pl/polska/bogdan-lis-myslalem-ze-macierewicz-to-agent-kgb,artykuly,381262,1.html, newsweek.pl, 6 marca 2016.

O ludziach

„Bez praw nie może być prawdziwej wolności.”

Andrzej Frycz Modrzewski (1503–1572) polski pisarz polityczny

Źródło: Ignacy Chrzanowski, Historia literatury niepodległej Polski, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1922, s. 121.

O literaturze, O wolności

„Problem braku zainteresowania na ogół nie wynika z epoki, tylko marnej jakości historii, która jest na ekranie opowiadana. Spójrz na ostatni film Tarantino, rozgrywa się podczas drugiej wojny światowej, a widzowie tłumnie odwiedzili kina. Nie jest to zatem kwestia okresu historycznego. Chodzi głównie o to, kto, co i jak opowiada.”

Borys Lankosz (1973) polski reżyser, aktor i scenarzysta filmowy

Źródło: Artur Cichmiński, Chodzi o to kto, co i jak opowiada - rozmowa z Borysem Lankoszem, reżyserem filmu „Rewers”, stopklatka.pl, 10 listopada 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=60334

O wojnie, O problemach

„Zupełnym wyjątkiem była rozprawa Jana M. Ciechanowskiego, którą już parokrotnie krytykowałem, reprezentowała bowiem jednostronny, anglosaski, punkt widzenia na problem Powstania, tym razem także mile przyjmowany przez komunistyczne środki przekazu, a utrwalający stereotyp Polaków jako niedowarzonych romantyków i miernych polityków. Czy ten stereotyp może być akceptowany przez naszą historiografię?”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 30–31.

O problemach

„(…) tym, co czyni Manhattan tak bardzo wyjątkowym, a tym samym Nowy Jork, to to, że miasto to znajduje się na bardzo małej wyspie, co oznacza, że nie może się ono rozbudowywać na zewnątrz. Kiedy opuszczasz Manhattan, jesteś już praktycznie w innym mieście, innej jednostce administracyjnej (…). Także wszystko, co się tam dzieje, musi się dziać na małej powierzchni (…). Dlatego też ludzie żyją tam praktycznie jeden na drugim: bogaci, biedni, bardzo bogaci, bardzo biedni etc. Do tego wszystkiego dochodzą jeszcze imigranci i gotowe. To właśnie plus ta fizyczność Nowego Jorku tworzą jego wygląd, energię, historię i stanowią o jego atrakcyjności.”

Suzanne Vega (1959) piosenkarka amerykańska

Źródło: Miłosz Habura, Suzanne Vega: „Dzięki Norah Jones nie muszę grać jazzu”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/2/156/

O ludziach, O wyglądzie

„Rewolucja chińska się nie udała.”

Czang Kaj-szek (1887–1975) chiński polityk, wojskowy

wypowiedziane w 1932.
Źródło: John King Fairbank, Historia Chin. Nowe spojrzenie, Warszawa-Gdańsk 2004, s. 270.

„Z naszej strony tak kombinowaliśmy, żeby ten film był czytelny dla różnych pokoleń. Zarówno dla tych, dla których był on strasznie ważny jak i dla tych którzy o tej historii nic nie wiedzieli.(…) Mam nadzieję, że połączył też widzów z tym co Paktofonika chciała powiedzieć, bo to są bardzo fajne i mocne teksty. Dobrze, że dzięki przekazowi kinematografii mogło to po 10–12 latach powrócić.”

Leszek Dawid (1971)

dzień po gali rozdania Złotych Kaczek. Źródło: Ola Szatan, Leszek Dawid: To widzowie zdecydowali o sukcesie „Jesteś Bogiem”, „Dziennik Zachodni”, 27 listopada 2012 http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/708157,leszek-dawid-to-widzowie-zdecydowali-o-sukcesie-jestes,id,t.html?cookie=1

O Bogu, O sukcesie

„Historia Sinobrodego była moją wieloletnią obsesją. Kiedy byłam małą dziewczynką, bałam się tej baśni. Moja starsza siostra płakała ze strachu, kiedy czytałam ją głośno, byłam młodsza i mniejsza, ale dużo bardziej odważna! Dopiero kiedy zaczęłam dorastać, zdałam sobie sprawę, że to opowieść, poprzez którą uczy się dziewczynkę kochania mężczyzny, który ją potem zabija. Baśń o Sinobrodym jest zresztą oparta na prawdziwej historii. Wierzy się, że wiele dzieci zostało porwanych i zamordowanych przez Gillesa de Rais, stronnika Joanny D’Arc.”

Catherine Breillat (1948) francuska pisarka, scenarzystka, reżyserka i aktorka

Źródło: wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69002

O dzieciach, O strachu, O siostrze, O czytaniu

„Ktoś przychodził z czystej ciekawości, a wychodził zachwycony.”

Agata Zubel (1978) kompozytorka, śpiewaczka i pedagog

Źródło: Adam Domagała, Pierwsza w historii opera na PPA, „Gazeta Wyborcza, Wrocław”, 15 marca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pierwszaw.htm

„Jeżeli będziemy rozpatrywali historię nie taką, jaką mogła lub powinna była być, lecz jaką była rzeczywiście, to będziemy musieli stwierdzić, że wojna stanowiła nieodzowny czynnik rozwoju kapitalizmu.”

Róża Luksemburg (1871–1919) niemiecka polityk

Źródło: Reforma socjalna czy rewolucja? (1900), w: Wybór pism, t. I, Warszawa 1959, s. 174.

O wojnie

„Historia nauczyła nas: im głębiej w świadomości zakotwiczy się poczucie obywatelstwa, tym mocniejsze więzi z ziemią i społeczeństwem.”

Ignacy Zakka I Iwas (1933–2014) patriarcha monofizyckiego Kościoła jakobickiego

Źródło: Apel patriarchy Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego Antiochii, Mar Ignacy Zakka I Iwas, z siedzibą w Damaszku, do prezydenta Syrii, Baszara al-Asada, pixartmedia.home.pl, 9 lipca 2011 http://www.pixartmedia.home.pl/szlomo/index.php?option=com_content&task=view&id=306&Itemid=332

„Wolność myśli, wolność myśli! Demokracja, demokracja! Z pięcioletnimi dzieciakami, które organizują strajki i manifestacje na ulicach. Czy to jest demokracja? Czy to jest wolność?”

Mohammad Reza Pahlawi (1919–1980)

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w październiku 1973 w Teheranie.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 441.

O demokracji, O myślach, O wolności, O myśleniu

„Popłakałem się. Ten dzień przejdzie do historii jako prawdziwe wyrównanie szans niepełnosprawnych ze zdrowymi.”

Oscar Pistorius (1986) lekkoatleta południowoafrykański

o werdykcie Trybunału Arbitrażowego przy MKOl. Źródło: sport.pl, 16 maja 2008 http://www.sport.pl/lekkoatletyka/1,64989,5220894.html

O sporcie

„Zdawało mi się, że nie mogę kochać Pana Jezusa, oraz nieba się spodziewać, jeśli tylko o sobie i o mojej matce myśleć będę… Czułam ciągły pociąg w sobie do większego poświęcenia się dla drugich.”

Maria Teresa Dudzik (1860–1918) polska zakonnica

Wspomnienia. Teresa Dudzik – Historia Zgromadzenia. Archiwum P.O.S. w Rzymie, s. 1.
Źródło: o. Joachim Roman Bar OFMConv., s. Karolina Maria Kasperkiewicz Sł. NSJ – Polscy święci. Służebnica Boża Teresa Dudzik. t.7. ATK. Warszawa. 1985, s. 264.

O matce, O myślach, O myśleniu, Kochać się

„Platon przyjacielem, lecz większą przyjaciółką jest prawda.”

Arystoteles (-384–-321 p. n. e.) Filozof starożytnej Grecji

Wariant: Drogi mi Platon, drogi Sokrates, ale jeszcze droższa prawda.
Źródło: W. Julian Korab-Karpowicz, Historia filozofii politycznej, 2010, s. 63.

O prawdzie

„Czasy, w których była pogoda dla agentów Służby Bezpieczeństwa, a administracja państwowa w ogóle nie panowała nad granicami państwa polskiego są nam dobrze znane. Zapisały się one w historii aferą alkoholową, zapisały się w historii państwa polskiego niszczeniem, z premedytacją, przemysłu zbrojeniowego. Nam, rolnikom, zapisały się dodatkowo, gdyż po raz pierwszy władza wybrana w sposób demokratyczny pod Mławą przeciwko nam, rolnikom, użyła swojej siły. Dlatego rząd premiera Jana Olszewskiego powitaliśmy jako rząd nadziei i w dalszym ciągu w tym rządzie pokładamy nadzieję. Dlatego będziemy głosowali przeciwko odwołaniu rządu premiera Jana Olszewskiego.”

Józef Frączek (1952) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 4 czerwca 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/0d0dc04b02f54036c125750700452d88?OpenDocument

O sile, O pogodzie

„Nigdy nie pozwolę powiedzieć, że to było niesłuszne. Zawsze tłumaczę młodzieży, że to było konieczne z wielu powodów. Po pierwsze, byliśmy i tak skazani na wywózkę na Syberię, jak się stało z akowcami w Wilnie. Po drugie, byliśmy tak bardzo zmobilizowani, że nie mogło nie wybuchnąć, a gdyby wybuchło niekontrolowane, mogłoby być dużo gorzej. A po trzecie, jednak zatrzymaliśmy tę nawałnicę. A po czwarte w końcu Powstanie miało taką nośność, że mimo, że byliśmy już co prawda sprzedani, ale mimo wszystko jakieś rozmowy w sprawie Polski dawały tę rękojmię, ten argument, że my jesteśmy narodem, z którym się trzeba liczyć. Dlatego uważam, że Powstanie musiało wybuchnąć, niezależnie od tragedii, którą się zakończyło. Tak mi się wydaje!”

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

o powstaniu warszawskim. Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O prawdzie, O młodzieży

„To optymistyczna historia miłosna, w której wiele jest emocji, niespodzianek oraz zwrotów akcji i która dobrze się kończy. Od razu wiadomo, że to film Bertranda Blier. Jest to jeden z jego prostszych filmów, ale paradoksalnie dodało mu to siły.”

Bernard Campan (1958)

o filmie Za ile mnie pokochasz. Źródło: Bernard Campan o filmie „Za ile mnie pokochasz”, „Monolith”, 15 listopada 2007 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/34,1

O sile

„Janek to był gaduła pierwszego sortu. W skrócie – opowiedział mi wszystko o wszystkim tutaj [na Śląsku]. I o wszystkich. Do dzisiaj mam wrażenie, że on znał wszystkich stąd, a wszyscy stąd znali Janka.”

Miuosh (1986)

o Janie Skrzeku. Źródło: Raper Miuosh: Historię Wujka trzeba przekazać dalej. Teraz czas na mnie, dziennikzachodni.pl, 9 grudnia 2016 http://www.dziennikzachodni.pl/wiadomosci/katowice/a/raper-miuosh-historie-wujka-trzeba-przekazac-dalej-teraz-czas-na-mnie,11551666/

O wrażeniach, O czasie

„Nauczyłem się, że źródłem prawdziwej władzy jest zimna krew.
Nauczyłem się, że źródłem prawdziwej siły jest czyste sumienie.
Nauczyłem się, że źródłem prawdziwego bogactwa jest kochająca rodzina i dobrzy przyjaciele.”

Joseph Bonanno (1905–2002) amerykański gangster

zdania napisane na końcu autobiografii
A Man of Honor: The Autobiography of Joseph Bonnano (1983)
Źródło: Lauren Carter, Najgroźniejsi gangsterzy w historii, MUZA SA, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7495-509-6, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 24.

O rodzinie, O sile, O bogactwie

„Kiedy się szumem, tłumem, gwarem
Ludzkie skupiska ustokrotnią
Najdroższym na świecie towarem
Będzie samotność
Tęsknotą ciszy uciekamy
W bezludność wyspy, słońce południa
Lecz kiedy na niej zamieszkamy
Wyspa przestaje być bezludna
Przybędzie z nami trud i strach
Niewola dnia, historii schemat
Jak pięknie wiatr układa piach
Tam gdzie nas nie ma”

Jonasz Kofta (1942–1988) polski poeta, dramaturg, satyryk, i piosenkarz

Źródło: Wyspa w: Wiersze, Toruń 1994, s. 47.

O strachu, O samotności, O słońcu, O zamieszkaniu

„Polityczne dzieje Polski, jej geograficzne położenie oraz różnorakie inne uwarunkowania złożyły się na dość skomplikowaną historię, ale Polska zawsze zachowywała zawziętość w niezależności ducha. Polska kultura nigdy nie została zredukowana do satelity żadnej innej kultury. Była wyzywająco niezależna. To niezwykłe osiągnięcie – nie tylko samych wielkich artystów, ale bardziej generalnie specyficznej polskiej mentalności, polskiego stanu umysłu.”

Jonathan Mills (1963)

Źródło: Agata Dduszko-Zyglewska, Dwadzieścia pięć tysięcy artystów http://www.dwutygodnik.com/artykul/3832-dwadziescia-piec-tysiecy-artystow.html, Dwutygodnik.com nr 88/2012, sierpień 2012.

O piekle

„To jest zawsze ciekawe – jak zestawić codzienność i zwyczajność z nieco pomnikowymi wyobrażeniami historii. Istnieje pewna druga powłoka rzeczywistości, o której się nie chce mówić.”

Paweł Kędzierski (1946–2019)

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=47697

O rzeczywostości

„(…) filmowe demony prześladowały mnie raczej od dawna – już w okresie szczenięcym chodziłem na zajęcia Amatorskiego Klubu Filmowego. Stąd też nawet malowane przeze mnie obrazy miały charakter narracyjny. Zamieszczałem na nich teksty, budowałem rodzaj historii. W którymś momencie zacząłem robić krótkie filmy animowane.(…) Aż w końcu nadszedł moment w którym postanowiłem porzucić animowanych i dmuchanych bohaterów na rzecz ludzi i zarazem zmierzyć się z dłuższą formą.”

Paweł Borowski (1973)

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=59498

O ludziach, O charakterze, Obraz

„W dniu wypadku po prostu uciekałem przed pościgiem milicji, która ścigała mnie od Motelu Krak. Gdyby nie było pościgu, to do wypadku by nie doszło. Wypadek był też wynikiem zaniku działania hamulców.”

Zdzisław Najmrodzki (1954–1995)

o spowodowanym przez siebie wypadku w dniu 19 listopada 1989.
Źródło: Tomasz Szymborski, Nagle zapadł się pod ziemię, „Focus Historia” nr 12 (92)/2014 (grudzień), s. 41.

„Wydaje mi się, że jednym z częstych powodów opuszczania kraju jest polskość właśnie, chęć ucieczki od niej na bezpieczny dystans. Ludzie nie wytrzymują, nie lubią tego wyrazistego jej aspektu, na który składają się wspólnota w rozczarowaniu, solidarność w przegranej, rozpamiętywanie straconych szans, poczucie obrażonej niewinności (rozciągające się wbrew wielu faktom na całą historię), miazmaty wallenrodyzmu, towarzyskie licytacje w przykrościach, biedach, niepowodzeniach, przekonanie o wyższości moralnej i niższości materialnej, które też trudno nazwać przyjemnym, bezterminowe oczekiwanie na rekompensatę za wiarołomność świata (tak jakby można było od kogoś, kto zrobił brzydki, ale udany interes, oczekiwać zadośćuczynienia). Młody człowiek, zwłaszcza przed którym otwiera się życie, pomyśli o tym, jak się ratować, jeśli słyszy wokół siebie zbyt często, że ma być przegrany, bo został już sprzedany i oszukany. Są ludzie, którzy gustują w masochizmie narodowym, są tacy, którzy z tego żyją, ale jedni i drudzy grzeszą społecznie oraz przeciw naturze ludzkiej, której potrzebny jest na co dzień jakiś sens i nadzieja.”

Tomasz Łubieński (1938) polski pisarz, dramaturg, krytyk literacki

Źródło: Ucieczka od polskości, „Znak”, nr 390-391, listopad-grudzień 1987.

O życiu, O ludziach, O nadziei, O naturze

„Najpotężniejsza kobieta w serbskiej historii.”

Slavoljub Đukić (1928) serbski dziennikarz i pisarz

o Mirjanie Marković
Źródło: Erich Schaake, Kobiety dyktatorów, wyd. Videograf II, tłum. Roman Niedballa, Katowice 2004, s. 55.

O kobietach

„Niewolnictwo wśród tych dzikich barbarzyńców – jak ich oceniamy – przyjmuje znacznie łagodniejsze formy niż w naszych koloniach. Z jednej strony nie ma tam bowiem tak rozległych pół uprawnych jak nasze zachodnioindyjskie plantacje, nie ma zatem potrzeby nadmiernej, ciągłej pracy, która wyczerpuje naszych niewolników; z drugiej strony nie jest dozwolony żaden przelew ludzkiej krwi – nawet krwi niewolnika.”

John Newton (1725–1807)

o niewolnictwie, które istniało w Afryce.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 59.

„Rzeczpospolita wierzyła w uszlachetniającą moc wolności i prawa. Pouczała ją własna historia.”

Paweł Jasienica książka Rzeczpospolita Obojga Narodów

Rzeczpospolita Obojga Narodów, Srebrny wiek, Część I
Źródło: s. 44.

O wolności

„Ze swej historii wiemy wszyscy, jak łatwo jest stracić wolność, a jak ciężko ją odzyskać.”

Vaira Vīķe-Freiberga (1937) prezydent Łotwy

Źródło: PAP, 10 maja 2002

O wolności

„Pan Bóg najpełniej objawił się w historii poprzez przyjście na świat Swego Jedynego Syna Jezusa Chrystusa, który stał się człowiekiem. Jezus, Syn Boży i prawdziwy człowiek jest najdoskonalszym obrazem Boga Ojca. Jezus stał się naszym Rzecznikiem wobec Boga Ojca. W słowach Jezusa, w Jego czynach, znakach, w uzdrowieniach, a przede wszystkim w Jego cierpieniu i śmierci na krzyżu, Bóg ujawnił swoją bliskość wobec człowieka, solidarność z cierpiącymi i zagubionymi oraz obciążonymi grzechami.”

Wojciech Ziemba (1941) polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki

Źródło: List Pasterski na Wielki Post 2013 http://archwarmia.pl/biskupi/arcybiskup-wojciech-ziemba-metropolita-warminski/listy-pasterskie/list-pasterski-na-wielki-post-2013/, archwarmia.pl, 17 lutego 2013

O śmierci, O Bogu, O świecie, O cierpieniu

„Wreszcie nasz postęp w dziedzinie zwiększania miejsc pracy będzie wymagał dwóch zabezpieczeń przed powrotem złych duchów starego porządku; cała sfera bankowości, kredytowania i inwestowania musi podlegać ścisłemu nadzorowi; należy położyć kres spekulacji cudzymi pieniędzmi i wprowadzić regulacje zapewniające odpowiedni i mocny pieniądz.”

Franklin Delano Roosevelt (1882–1945) prezydent USA

fragment mowy inauguracyjnej z 4 marca 1933 na rozpoczęcie pierwszej kadencji zawierającej apel o poparcie przez obywateli USA programu Nowego Ładu (New Deal).
Źródło: Mowa inauguracyjna, przeł. Piotr Rączka, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

O pieniądzach

„Prawda historii łączy się tu z legendą, a losy bohaterów opromienia światło mitu, dając wizję poruszającą i wieloznaczną. Ta pozornie historyczna opowieść dotyka rzeczy współczesnych dużo bardziej niż niejedna opowieść współczesna.”

Stefan Chwin (1949) polski pisarz

o utworze Panna Ferbelin. Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-literatura-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/stefan-chwin-panna-ferbelin

O losie, O prawdzie, O literaturze, O świetle

„Mam pozytywną wizję kryzysów: tych rozświetleń historii, bolesnych przejść ku nowym formom życia”

José Luis Sampedro (1917–2013)

Źródło: Aleksandra Lipczak, Nadchodzi nowy, lepszy świat, wyborcza.pl, 18 kwietnia 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,126176,11567387,Nadchodzi_nowy__lepszy_swiat.html

O świecie

„Dzisiaj, kiedy w wolnej Polsce co rusz obcinany jest program nauczania historii ojczystej, to można to działanie śmiało nazwać zbrodnią.”

Lucjan Suchanek (1937)

Źródło: Elżbieta Dziwisz, Życie w ciekawych czasach, „Alma Mater” nr 133, luty 2011, s. 21.

O życiu

„Jakim artystą?! Nie pozwalam tak o sobie mówić, bo artyzm to jest coś, co czasem się komuś zdarza, ale ocenia to widz, a może dopiero historia. Dlatego normalny człowiek, według mnie, nie może pozwolić nazywać siebie artystą. Jestem właśnie normalnym rzemieślnikiem i staram się robić wszystko, najlepiej jak potrafię. Moimi majstrami byli m. in. Tadeusz Łomnicki, Aleksander Bardini, Zofia Mrozowska i inni wybitni ludzie teatru. Oni nie uczyli mnie artyzmu, lecz zawodu.”

Emilian Kamiński (1952)

Źródło: W teatrze interesuje mnie synteza życia, „Przegląd” nr 6/, 7 lutego 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/110956.html

O ludziach, O czasie

„Paul Bernardo: Obciągniesz mi?
Karla Homolka: Tak
Paul Bernardo: Ssij jej piersi. No, już. Ssij!
Karla Homolka: Proszę cię, pospiesz się.
Paul Bernardo: [mówi coś niewyraźnie, a potem] Nie robisz tego.
Karla Homolka: Robię
[Po chwili]
Paul Bernardo: Rób to. Liż jej cipkę. Liż ją. No, wyliż ją.
Karla Homolka: Robię to.
Paul Bernardo: Włóż palec do środka.
Karla Homolka: Nie, nie mogę.”

Paul Bernardo (1964) kanadyjski seryjny morderca

nagranie z gwałtu, jakiego dokonali na Tammy Homolce (siostrze Karli).
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 185.

„Historia pokazuje, że trzeba mieć trochę nie po kolei w głowie, żeby w bramce prezentować odpowiedni poziom. Sam jestem tego odpowiednim przykładem. Bez pewnej dozy szaleństwa bramkarz nie będzie dobry, taka jest po prostu prawda.”

Sepp Maier (1944) piłkarz niemiecki

Źródło: „Magazyn” (dodatek do „Przeglądu Sportowego”) nr 5/2011

O prawdzie, O szaleństwie

„Ja wkrótce umrę, lecz ty będziesz przeklęta, albowiem Bóg zemści się na tej, która ma na swoim sumieniu tyle zbrodni.”

Pretekstat z Rouen

do Fredegundy na łożu śmierci.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 118.

O śmierci, O kobietach, O Bogu, O świecie

„Do grupy łączników należał strz. Warszawiak (Witold Modelski). Był to chłopczyk w wieku 11 lat, podobno był synem inżyniera. Jego bohaterstwo nie ma równego w historii. Dowiemy się o tym, gdy zbliżymy się do dramatycznych walk na reducie Banku Polskiego, Ratusza, reducie Długa – Bielańska. Warszawiak ubrany był jak prawdziwy żołnierz w hełm francuski, w mundur żołnierski, a za pasem nosił granat ręczny. Tam, gdzie nikt z łączników nie odważył się biec z meldunkiem, Warszawiak zgłaszał się zawsze na ochotnika, mimo huraganowego ognia.”

Lucjan Fajer (1904–1984)

O wieku

„Historia rozkłada się na dzieje i nadzieje.”

Cyprian Czernik

Źródło: Współczesna aforystyka polska, op. cit.

„A był to człowiek, który nigdy nie stracił wiary w Polskę. Nieodrodny syn ludu polskiego – w najcięższych chwilach zacinał zęby i gdy innych ogarniało zwątpienie, on walczył dalej z przeciwnościami losu. Zaznał nieraz goryczy klęski. Podczas kampanii wrześniowej dowodził 82 Syberyjskim Pułkiem Strzelców, który się szczególnie odznaczył podczas obrony twierdzy w Modlinie. Twierdza uległa przemocy wroga, ale ówczesny pułkownik Chruściel nie uległ. Zaraz po ustaniu walki jawnej – przeszedł do walki z podziemia i objąwszy w kwietniu roku 1941 komendę Okręgu Warszawskiego AK – stworzył największą i najsprawniejszą machinę bojową konspiracji. Gdy powstanie upadło i rozpacz zakradała się do niejednego serca, generał Monter miał do powiedzenia swym żołnierzom w ostatnim rozkazie tylko słowa godne i męskie. Monter nigdy nie uznawał się za pokonanego przez żadnego nieprzyjaciela. Gdy po latach okupacji niemieckiej nastał okres nowej niewoli: uzależnienia Polski od Rosji, Generał, wówczas zastępca szefa sztabu Polskich Sił Zbrojnych w Londynie, a niebawem inspektor PKPR – czuwał nad zabezpieczeniem doli mas żołnierskich na obczyźnie w ramach Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Za to właśnie narzucony Krajowi rząd odebrał mu obywatelstwo polskie. Ale nikt nie może mu odebrać poczesnego miejsca, które zajmuje w naszej historii.”

Antoni Chruściel (1895–1960) generał polski

kpt. Andrzej Pomian w przemówieniu nad grobem „Montera” w imieniu żołnierzy Armii Krajowej, Waszyngton, 2 grudnia 1960.
Źródło: Andrzej Krzysztof Kunert, Komendant Podziemnej Warszawy. Generał Monter Antoni Chruściel, Świat Książki, Warszawa 2012, s. 362–364

O losie, O ludziach, O książkach, O świecie

„Na ślepym torze historii często panuje największy ruch.”

Arnold Joseph Toynbee (1889–1975)

„Imć Gilles de Rais… zgładził, zamordował i okaleczył w ohydny sposób wielu niewinnych młodych chłopców, iż uprawiał z tymi dziećmi rozpustę wbrew naturze i dopuszczał się grzechu sodomii.”

Gilles de Rais (1405–1440) marszałek Francji

Źródło: raport z 1440 biskupa Nantes ze śledztwa przeciwko Gilles’owi de Rais (tłum. K. Arustowicz), cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 99.

O dzieciach, O książkach, O świecie, O naturze

„Ten zabieg odcina nas od zbędnych informacji. Redukuje kolorowe, agresywne tło do minimum, przez co wydobywa na plan pierwszy bohatera i historię.”

Adam Guziński (1970)

o filmach czarno-białych z wyboru twórców. Źródło: Artur Cichmiński, Mój film opowiada o czymś niezwykle subtelnym, stopklatka.pl, 6 czerwca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=46334

Cytaty o historii strona 7

Cytaty o historii
strona 7