Cytaty o historii
strona 4

„Nie ma co się oburzać na radykalną lewicę i pozować na świętoszków. Wszyscy dopuściliśmy do tego, by Polska stała się gnojowiskiem. Odświętne glancowanie butów to rozwiązanie krótkowzroczne. Trzeba zacząć wywozić gnój: postmodernizm, gender, propagandę homoseksualną, pogardę wobec własnej historii. Oczywiście pewien margines brudów będzie istniał zawsze, chodzi jednak o to, by zmieścić go w wychodku, a nie roznosić po uniwersytetach czy państwowych instytucjach kultury.”

Wojciech Wencel (1972) polski poeta, eseista i krytyk literacki

Źródło: "Język nacechowany pogardą". Sprzeciw wobec nagrody dla Wencla http://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2017-02-22/jezyk-nacechowany-pogarda-rada-jezyka-polskiego-przeciw-nagrodzie-dla-wencla/, polsatnews.pl, 22 lutego 2017

O butach

„Ateny są jak ospały koń, a ja jak giez, który próbuje go ożywić.”

Sokrates (-470–-399 p. n. e.)

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, tłum. Iwona Zimnicka, Warszawa 1995, s. 81.

O świecie, Koń

„Uważam, że hasło sprzed lat: „bierzemy władzę po to, by oddać tę władzę ludziom” jest ciągle aktualne. I nie mam jakiejś szczególnej alergii także do środowisk, które podkreślają rangę autonomii wspólnot lokalnych. Ale zawsze znajdą się ci, którzy trochę przesadzają. I moim zdaniem ideolodzy Ruchu Autonomii Śląska trochę przesadzają. Ale partnerów wybierają w samorządach, w sejmikach, wybierają wyborcy, wybierają ludzie. (…) Nie widzę powodu, by nie współpracować ze Ślązakami, dla których historia Śląska jest trochę bardziej śląska niż wydaje się to w Warszawie, w Gdańsku, czy w Białymstoku.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

Źródło: polskatimes.pl, 2 grudnia 2010 http://www.polskatimes.pl/pap/340116,czy-jest-pan-za-autonomia-slaska-czy-chce-pan-polski,id,t.html

O ludziach

„Wiara Jarosława Kaczyńskiego, że państwo może decydować, kto i kiedy ma prawo czuć się Ślązakiem, Kaszubem i w jakim stopniu ma być Polakiem, wpisuje się w najgorsze stereotypy naszej historii. W język upokorzeń, dyskryminacji i wymuszonej emigracji. Odrażających postaw rządzących, którzy, podobnie jak dziś Jarosław Kaczyński, tylko sobie dawali prawo do określania, gdzie leży racja stanu i kto ją wyznacza.”

Tomasz Wróblewski (dziennikarz) (1959) dziennikarz

Źródło: Zanim wywalą nam bezpieczniki, dziennik.pl, 4 kwietnia 2011 http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/komentatorzy/artykuly/329307,zanim-wywala-nam-bezpieczniki.html,1,2

O wierze

„Wierzę w ogólnoludzką kulturę. W swojej twórczości dotykam jednocześnie spraw lokalnych i uniwersalnych. Podobno pisarstwo jest zawsze autobiograficzne, ale tylko częściowo się z tym zgadzam. Tworzenie beletrystyki nie jest przede wszystkim opowiadaniem innym ludziom własnej historii. Znacznie ciekawsze jest to, że literatura daje nam nieograniczone możliwości poznawania życia innych ludzi, podróżowania w czasie i przestrzeni, budowania empatii pomiędzy ludźmi, którzy bardzo się różnią. Sztuka opowiadania historii pomaga nam wcielić się w inną osobę i spojrzeć na świat jej oczami. Dlatego sztuka i literatura mają fantastyczne możliwości budowania porozumienia pomiędzy ludźmi. Cała sztuka temu służy…”

Elif Şafak (1971) Turecko-brytyjska pisarka i działaczka feministyczna

Źródło: Magdalena Walusiak, Kuchnia to kultura – rozmowa z Elif Safak, Empik.com http://www.empik.com/kuchnia-to-kultura-rozmowa-z-elif-safak,59362,a, 28 kwietnia 2010.

O ludziach, O świecie, O sztuce, O podróżowaniu

„Literatura jest moją utopią.”

Helen Keller (1880–1968) niewidoma i głuchoniema pisarka amerykańska

Literature is my Utopia. (ang.)
Źródło: Historia mego życia

O literaturze

„Ludzie lubią oglądać miłe, ciepłe historie.”

Agnieszka Grochowska (1979) polska aktorka

Źródło: Dorota Wyżyńska, Antygona w Teatrze Telewizji, „Gazeta Wyborcza”, 15 października 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/antygonaw.htm

O ludziach

„Pamiętam dokładnie wszystkie jego opowieści, z których część mogłaby stworzyć fabułę cudownej książki. Jego chropowate dłonie, którymi zawsze poklepywał mnie po ramieniu na przywitanie, zwykle pociły się w trakcie snucia setek historii. Nie wiem ile w nich było prawdy, a ile pięknej wyobraźni Pana Mirona, ale to nie jest ważne. Ważniejsze było poczciwe, lwowskie el, które stary bukinista wplatał w słowa milicja, solidarność, PRL, Gomułka. Uwielbiałem słuchać jego lwowskiego el.”

Kajetan Gendek (1990)

Źródło: Antykwariat

O książkach

„Mam nadzieję, że Grabski się w grobie nie przewraca. To ironia historii, że tak fatalny dla Polski rok, rok wejścia do Unii Europejskiej, ma być rokiem Grabskiego.”

Henryk Ostrowski (1960) polski polityk

Źródło: W Sejmie spór o Grabskiego, wyborcza.pl, 28 sierpnia 2003 http://wyborcza.pl/1,75248,1640933.html

„Legalnie zabija się ludzi, którzy stanowią dla innych coś w rodzaju biologicznego zagrożenia.”

Michel Foucault Historia seksualności

Źródło: Historia seksualności

O ludziach

„Stworzenie w podziemiu namiastki państwa, było przedsięwzięciem zupełnie bez precedensu w okupowanej Europie i słusznie stanowi przedmiot dumy naszego narodu.”

Tomasz Szarota (1940) polski historyk i publicysta

Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1995, s. 18

„(…) my wszyscy, tworzący dla was rozmaite historie, zawsze opowiadamy w nich o sobie.”

Gregor von Rezzori (1914–1998)

„w noc świętego bartłomieja ukrywałem się w stogu siana
nie byłem innowiercą nie miałem poglądów
tacy rzecz jasna są najgorsi nie mogą liczyć
na bożą łaskę ani kupić odpustu
zwykle kręcą się wokół gospodarstwa karmią
bydło grabią siano albo pracują
w kancelarii listy zaklejają językiem”

Eugenijus Ališanka (1960)

Źródło: z historii wiary, tłum. Izabela Korybut-Daszkiewicz

O wierze, O nocy

„Grybauskaitė rozumie, że z dojściem do władzy świadomego prezydenta Białorusi, prawdziwego patrioty Białorusi, Litwa będzie zmuszona robić przegląd wielu historycznych wersji. Mamy z Litwą wspólną historię, wiele podręczników trzeba będzie przepisywać. Dlatego Grybauskaitė jest zainteresowana, by sytuacja pozostała na dzisiejszym poziomie. W tym sensie Łukaszenka jest jej sojusznikiem.”

Ryhor Kastusiou (1957) polityk

Грыбаўскайце разумее, што з прыходам да ўлады нацыянальна сьвядомага прэзыдэнта Беларусі, сапраўднага патрыёта Беларусі Літве давядзецца рабіць перагляд шматлікіх гістарычных вэрсій. У нас ёсьць зь Літвой супольная гісторыя, многія падручнікі давядзецца перапісваць. Таму ў Грыбаўскайце ёсьць зацікаўленасьць, каб сытуацыя заставалася на сёньняшнім узроўні. У гэтым пляне Лукашэнка — яе саюзьнік. (biał.) o krytyce wyrażonej przez prezydent Litwy Dalię Grybauskaitė pod adresem białoruskiej opozycji. Kwestie społeczne, Polityka zagraniczna Źródło: Radio Swaboda, 13 września 2011 http://www.svaboda.org/content/article/24326902.html

Sens

„Nasze społeczeństwa ogarnął niepokój – uczucie, że tak dalej być nie może. Zbyt wiele problemów pozostaje nierozwiązanych: od kryzysu gospodarczego przez demontaż państwa socjalnego aż po niszczenie środowiska naturalnego naszej planety. Dlatego wezwanie do oburzenia się przychodzi najwyraźniej we właściwym momencie historii.”

Stéphane Hessel (1917–2013)

Źródło: Romain Leick, Buntujcie się!, polityka.pl, 20 lutego 2011 http://www.polityka.pl/swiat/tygodnikforum/1513280,1,buntujcie-sie.read

O emocjach

„Nie jestem człowiekiem religijnym i mam czyste sumienie.”

Marcel Petiot (1897–1946)

w dniu swej egzekucji.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 237.

O książkach, O świecie

„Kryzys w Polsce wywołał w Europie falę gwałtownego poruszenia. Trafiła mi się świetna okazja, by własnym podpisem dołączyć do plejady wybitnych i znanych intelektualistów i artystów, którzy podpisali się pod zaproszeniem na spektakl ku czci bohaterskiego narodu polskiego zorganizowany w Operze Paryskiej pod patronatem francuskiego Ministerstwa Kultury. Jednak niektórzy zawodowi antykomuniści oświadczyli publicznie, że mój akt protestu nie przejdzie do historii, jak w ich przypadku. W owej naładowanej emocjami atmosferze, każde zachowanie nie dość jednoznaczne uznawano za dwulicowość.”

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

o stanie wojennym w Polsce.
Źródło: Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, op. cit., s. 253.

O książkach, O świecie, O zachowaniu

„Nie dość, że wbrew zaleceniom Polacy zaczęli się narodowo bałamucić, to jeszcze ten pochówek pary prezydenckiej na Wawelu. To był kolejny policzek dla postępowego salonu i zagrożenie, że prawicowo-romantyczna hydra, demony, jak je nazwał Kazimierz Kutz, urosną w siłę. Bezideowe palikmioty nie mogły na coś takiego pozwolić. Redaktor Adam chwycił zdenerwowany za telefon i zadzwonił do Andrzeja do Krakowa. „A… a… Aaandrzej naa… na… napisz list. Zde… zde… zdewaweluj Kaczora. Ty ma… ma… masz sukces z ty… tym «Katyniem», to… tobie wolno. A my w… w… w «Gazecie» cię po… po… poprzemy”. Trudno odmówić racjonalności działaniu redaktora, który pokochał jak nikt inny organizacyjną funkcję prasy. Niestety, poparcie było niewielkie, bo Polacy nie dorośli do poziomu wajdalizmu historii.”

Marek Król (1953) dziennikarz polski, działacz polityczny

Źródło: Nie polezie orzeł w GWna, wprost. pl, 19 kwietnia 2010 http://www.wprost.pl/blogi/marek_krol/?B=1200

O sile, O sukcesie

„Niezliczone świadectwa (…) dowodzą, że temperament tubylców jest łagodny i spokojny. (…) My natomiast mieliśmy za zadanie nękać ich, grabić, mordować, ranić i niszczyć; nic więc dziwnego, że Indianie próbowali od czasu do czasu zabić jednego z nas.(…) To prawda, że admirał Kolumb był równie ślepy jak ci, którzy przyszli po nim; poza tym tak bardzo obawiał się, że nie zadowoli króla, iż dopuścił się wobec Indian zbrodni niemożliwych do naprawienia.”

Bartolomé de Las Casas (1474–1566) hiszpański duchowny katolicki, obrońca Indian

Źródło: Historia de las Indias, cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 33.

O prawdzie, O czasie

„Przypadki źle wyglądają, kiedy trzeba zrekonstruować historię z późniejszej perspektywy. Dlatego, że zna się już początek i zakończenie, i chciałoby się prostą drogą przejść od jednego do drugiego. Ale kiedy tkwi się w samym środku historii, koniec jest sprawą otwartą i możliwych jest wiele wersji zakończenia. W takiej sytuacji przypadki właściwie niczym się nie różnią od tak logicznych, jak by się później zdawało, związków przyczynowo-skutkowych. Wtedy są to tylko wydarzenia, które prowadzą nas krok dalej w ciemną przyszłość. Do końca, o którym nie mamy jeszcze bladego pojęcia.”

Bernhard Jaumann (1957)

Godzina szakala
Źródło: s. 122

O przyszłości

„Galicjanie praktycznie nie mają nic wspólnego z narodem Wielkiej Ukrainy. W 1945 r. Galicję można było bez bólu zwrócić Polsce.”

Dmytro Tabacznyk (1963)

Źródło: Iwona Gal, Minister zmienia historię Ukrainy, „Gazeta Wyborcza”, 8 września 2010.

„Musieliśmy zniżyć się do poziomu Francuzów – tych prawdziwych kanibali. Wojna za wojnę, zbrodnia za zbrodnię, zniewaga za zniewagę. Tak ocaliłem mój kraj. I pomściłem Amerykę.”

Jean-Jacques Dessalines (1758–1806) polityk haitański (cesarz Jakub I)

w kwietniu 1804, usprawiedliwiając rozkaz wymordowania kilku tysięcy białych kolonistów ocalałych z wojny, którzy jeszcze zostali na Haiti i którym wcześniej zagwarantował bezpieczeństwo.
Źródło: Adam Węgłowski, Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie, Kraków 2016, s. 61.

O wojnie

„Powiem ci ciekawą historię. Otóż nazywam się Weronika Anna Dolores Rosati. Święta Weronika otarła Jezusowi twarz. Anna to matka Marii Dziewicy. A Dolores – matka cierpiąca. To ostatnie imię sama sobie wybrałam podczas bierzmowania.”

Weronika Rosati (1984) polska aktorka i tancerka

Źródło: „Gala” nr 5, 2009.

O matce

„Historia naszego kraju nie składa się wyłącznie z sukcesów i zwycięstw. Istnieją w niej także pewne, że tak powiem, wstydliwe elementy. Takie choćby, jak nasz udział w II wojnie światowej i przegrana pod Iwo Jimą. Tego rodzaju epizody po prostu się przemilcza. W szkołach nie wspomina się ani słowem o Iwo Jimie. Skutek jest taki, że kolejne pokolenia wyrastają w kompletnej niewiedzy na temat tego, co działo się na świecie zaledwie kilkadziesiąt lat temu. Dlatego właśnie takie filmy, jak Listy z Iwo Jimy są potrzebne, by otworzyć ludziom oczy, by przekazać im prawdę. Podczas kampanii promocyjnej w Japonii miałem okazję spotkać się z uczniami szkół średnich. Zachęcałem ich do nauki historii, bo to najlepszy sposób na to, by nie powtarzać błędów z przeszłości.”

Ken Watanabe (1959)

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Wstydliwe elementy. Ken Watanabe, gwiazda „Listów z Iwo Jimy” specjalnie dla Stopklatki, Stopklatka.pl, 9 marca 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=36541

O wojnie, O gwiazdach, O nauce, O sukcesie

„To prawda, że nie jesteśmy silni. Albo jeszcze nie. Ale to nie wywołuje w nas żadnego kompleksu niższości, ponieważ nie wystarczy mieć wielu proletariuszy w partii, żeby być uznany za partię proletariacką. Wystarczy pomyśleć, że proletariusze w Europie byli zawsze po stronie mieszczaństwa, to, co się liczy, to proletariacka ideologia, proletariacki program. Zdobyć wielu fedainów, przyciągając ich choćby pieniędzmi, nic nie znaczy; stu fedainów rekrutowanych za pomocą dobrego żołdu. Nawet gdybyśmy mieli pieniądze Al-Fatah, nie przyjęlibyśmy zbyt wielu ludzi, nadal byśmy myśleli, że siła fedainów nie opiera się na liczbie, ale na jakości. Szczególnie kiedy trzeba uciec się do strategii sabotażu, jak to pani nazywa.”

George Habasz (1926–2008) terrorysta palestyński

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w marcu 1972 w Ammanie
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 978-83-7799-039-1, tłum. Agnieszka Czepnik, Anna Osmólska-Mętrak, Joanna Ugniewska, s. 180-181.

O pieniądzach, O ludziach, O prawdzie, O myślach

„Ja połknąłem bakcyla animacji, jak wielu z nas, już w dzieciństwie. Traktowałem postacie z filmów animowanych tak, jakby istniały naprawdę. Barwny świat kreskówek był najwyraźniej lepszym miejscem niż mój posępny dom rodzinny w Queens. Chciałem stać się częścią tego świata.”

Jerry Beck (1955)

Źródło: Wstęp w: Sztuka animacji. Od ołówka do piksela historia filmu animowanego pod red. Jerry’ego Becka, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006, ISBN 832134433X, s. 6.

O świecie, O sztuce, O domu, O dzieciństwie

„Niezależnie od wszystkiego, na wskroś i wbrew, głosy ofiar nie zamilkną i ziemia ich krzyku nie ukryje. To, co było przedtem, nie wróci, ale czas po Zagładzie nigdy już nie będzie czasem błogiej niewinności.”

Piotr Cywiński (1972) polski historyk

fragment przemówienia wygłoszonego w trakcie obchodów 65. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz. Źródło: Oś – Oświęcim – Ludzie – Historia – Kultura, nr 22, luty 2010 http://pl.auschwitz.org.pl/m/index.php?option=com_docman&task=doc_download&gid=305&Itemid=82

O ludziach, O czasie

„Ja cię stworzyłem. Jesteś z mojego ciała i krwi. Mam prawo cię dotykać.”

Fred West (1941–1995)

do Anne Marie West
Źródło: Gordon Burn, Happy Like Murderers: The True Story of Fred and Rosemary West, Faber & Faber, 1998, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 135.

„Otwarcie na cywilizację ostatniej części naszego globu, do której ona jeszcze nie dotarła, rozproszenie ciemności, które tam panują, i oświecenie tamtejszych ludów.”

Leopold II Koburg (1835–1909)

o celach kolonizacji europejskiej w Afryce.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, op. cit., s. 189.

O ludziach

„Na ogół ogłoszenie tej [roku VIII - 1799] konstytucji było słuchane i przyjęte przez lud paryski raczej z obojętnością niż zajęciem. Ten lud jest zobojętniały na wszystko poza pokojem.”

Daniel Alfons von Sandoz-Rollin (1740–1809)

o reakcji społeczeństwa francuskiego na przewrót 18 brumaire'a we Francji z 9 listopada 1799 r. (wpis z dnia 15 grudnia 1799)
Źródło: Okres napoleoński 1800-1816. Teksty źródłowe do nauki w historii w szkole średniej, w świetle źródeł przedstawił A. M. Skałkowski, zesz. 46, Kraków 1923

O ludziach, O pokoju, O nauce

„Nie zgadzam się z Panem Adamem z Zaosia, że jesteśmy „Chrystusem Narodów” /cierpiętnikami z własnego wyboru/. Jesteśmy narodem sportowców. Rozgrywamy mecze historii remisowo; mamy tyleż samo powstań, co upadków.”

Stefan Pacek (1938)

Chrystus

„Demokracja parlamentarna nie była wcale i nie jest wcale spełnieniem snów doktryny liberalnej; powiedziałbym: wręcz odwrotnie! Była przykrą niespodzianką dla tej doktryny i dla jej przedstawicieli i w zakresie teorii i w zakresie praktyki; wprowadziła bowiem klasę robotniczą – w roli czynnika decydującego – na scenę historii najnowszej.
Liberalizm czerpał soki żywotne z naiwnego optymizmu. Formuła – skrócona i uproszczona – głosiła po prostu: niech każdy robi, co może; niech utrwali się „wolna gra” sił społeczno-ekonomicznych, talentów, zdolności, interesów; z „wolnej gry” powstanie budowla harmonijna. Rozwój kapitalizmu zaprzeczył radykalnie wszystkim złudzeniom tego optymizmu. Kapitalizm nie otworzył pola dla żadnej „wolnej gry.””

Mieczysław Niedziałkowski (1893–1940) polityk polski

Równość formalna wobec prawa nie okazała się równością faktyczną w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym. Źródło: Socjalizm a liberalizm, w: Demokracja parlamentarna w Polsce, Wyd. Księgarni Robotniczej, Warszawa 1930 http://lewicowo.pl/socjalizm-i-liberalizm/

O demokracji, O grach, O optymiźmie, O snach

„Oczywiście rocznicę tę odnotujemy w środkach masowego przekazu, jak również w tym dniu powinniśmy złożyć hołd poległym w II wojnie światowej. Natomiast uważamy, że na charakter 1 września coraz bardziej powinno się składać tworzenie tradycji uroczystego rozpoczęcia roku szkolnego. (…) Chodzi o to, aby czynić coraz bardziej z 1 września dzień jak gdyby uroczystego dzwonka dla młodzieży, aby odchodzić od tego, powiedziałbym, trochę martyrologicznego charakteru.”

Jerzy Łukaszewicz (1931–1983) polski działacz partyjny z okresu PRL

słowa z 1973
Źródło: Jolanta Zarembina, Całkiem inna wojna, „Newsweek Historia”, 9/2014, s. 1.

O wojnie, O młodzieży, O charakterze

„Kiedyś Izaak Baschevis Singer powiedział, że jedyne, co możemy światu zaoferować, a czego jeszcze nie słyszał, to naszą własną historię.”

Mieczysław Szcześniak (1964) polski muzyk

Źródło: Monika Zytke, Mieczysław Szcześniak „To, co nas spotyka, przychodzi spoza nas”, „RUaH - nr 13/2000”, nuta.pl http://www.nuta.pl/wywiady/d/1/65/

O świecie

„Pomyśl
Historia to zmyślne, korytarze, pokrętne przejścia
I problemy; zwodzi nas szeptami ambicjami, kusi próżnością.”

Robert Ludlum (1927–2001) pisarz amerykański

Protokół Sigmy

„Historia nie uczy nas właściwie niczego innego poza tym, na czym polega złe rządzenie.”

Thomas Jefferson (1743–1826) 3. prezydent Stanów Zjednoczonych

„Drogi Ike, dziś splunąłem do Sekwany.”

George Patton (1885–1945) amerykański generał

do Dwighta Davida "Ike'a" Eisenhowera po wkroczeniu do Paryża w 1944
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 171

„Po raz pierwszy w historii zdarza się, że ludzie zdolni są nie tylko poznać ewolucję i jej służyć, lecz kochać ją, i zaczynają wyraźnie mówić o Bogu, bez wysiłku i swobodnie, jakby już oswojeni z tym, iż Go kochają całym sercem i całą duszą, lecz całym wszechświatem.”

Pierre Teilhard de Chardin (1881–1955) francuski teolog katolicki, jezuita

Źródło: Anne Bancroft, Współcześni mistycy i mędrcy, Warszawa 2002, s. 55.

O Bogu, O ludziach, O duszy, O wysiłku

„Przeczytałem Mein Kampf. Cudowna książka, z dobrymi pomysłami w zakresie oświaty, zdrowia, propagandy organizacji itd.”

Robert Baden-Powell (1857–1941) brytyjski wojskowy, pisarz, twórca skautingu

Wychowanie
Źródło: dziennik, październik 1939, cyt. za „Focus Historia” 2/2010.

O książkach

„Rozpoczęcie powstania warszawskiego było katastrofalnym błędem, bo przecież nie było cienia szansy, że Stalin będzie tolerować niezależne polskie władze. Nawet gdyby powstańcy jakimś cudem zdołali wypchnąć Niemców z Warszawy, czekałaby ich śmierć z rąk NKWD.”

Antony Beevor (1946) brytyjski historyk

Źródło: rozmowa Bartosza Wielińskiego, Wojna Stalina, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 maja 2013.

O śmierci, O wojnie, O błędach, O czekaniu

„Jego środkowa część to najpiękniejszy utwór, jaki powstał w całej historii. Mam przy tym nadzieję, że całą kompozycję gram inaczej i lepiej niż wtedy, gdy miałem 13 lat. Im zresztą bardziej zagłębiamy się w muzykę Chopina, tym więcej w niej odkrywamy. To świat złożony z wielu różnych cząstek.”

Lang Lang (1982)

o koncercie f-moll. Źródło: „Rzeczpospolita”, Chińskie oczy Fryderyka , 7 stycznia 2010 http://www.rp.pl/artykul/416277.html

O świecie

„Nigdy nie wyjdzie mi z pamięci widok owych nieszczęsnych żołnierzy, przed kilku tygodniami jeszcze pełnych zapału i energii. Przyodziani w najosobliwszy sposób, w szaty jakiej bądź płci i stanu, byle tylko mogły ich osłonić od mrozu dokuczliwego, byliby pobudzili do pustego śmiechu w innych okolicznościach. Otóż wlokło się kilkanaście tysięcy takich istot nieszczęśliwych, rozrzynali obrzydliwą strawę na kawałki i pożerali surową. Który z nich padł, temu żaden nie dopomógł do powstania. Każdy go mijał obojętnie, pozostawiając losowi.”

Franciszek Gajewski (1792–1868)

o odwrocie wojsk napoleońskich spod Moskwy w 1815.
Źródło: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 60.

O śmiechu

„Głównym znakiem bliskiego upadku chrześcijaństwa jest ta okoliczność, że ludy najbliżej stolicy chrześcijaństwa żyjące, najbardziej cnót chrześcijańskich są pozbawione. Gorszące przykłady Kurii rzymskiej stały się powodem, że lud włoski wyzuł się wszelkich pobożniejszych zasad i wszelkie prawie postradał uczucia religijne. Kościół i duchowieństwo najwięcej zawiniło, że my, Włosi, staliśmy się niedowiarkami i rozpustnikami.”

Niccolò Machiavelli (1469–1527) włoski pisarz, historyk i dyplomata

Niccolo napisał słynnego Księcia, którego postać tytułowa zainspirowana była osobą Cesare Borgii, syna papieża Aleksandra VI, brata Lucrezii, wł. polityka, kardynała, księcia Romanii.
Źródło: J.H. Merle d’Aubigne Historia Reformacji XVI w, tom 1, s. 146.

O ludziach, O emocjach

„Drogi czytelniku, muszę cię prosić na samym początku, abyś przeczytał tę opowieść tak szybko, jak tylko potrafisz. Chociaż i tak nie ręczę, czy doczytasz rzecz do końca, choćbyś nie wiem jak się śpieszył.
Nie zalecam jednak czytania po łebkach. Nie umiem opowiadać inaczej jak dokładnie, po kolei, obawiam się więc, że przerzucając tylko niedbale stronice nie uchwycisz tego najważniejszego, co mam do przekazania na samym końcu. Ach, jakżebym chciał, abyś już znał zakończenie tej historii. Życzę ci, i sam również pragnę tego gorąco, aby ta próba zakończyła się pomyślnie…
Słucham? Żebym, w takim razie, od razu powiedział, co mam do powiedzenia? Kiedy mówię przecież, taki już mam charakter – a naraziło mnie to na niemałe kłopoty w moim dziennikarskim fachu, że nie potrafię inaczej opowiadać, jak systematycznie, fakt po fakcie.”

Sakyō Komatsu (1931–2011)

początek opowiadania.
Papier czy włosy

O charakterze, O czytaniu

„Olechowski posłuży Piskorskiemu za taran, który wprowadzi na polską scenę polityczną nową partię. Historia, jeśli się powtarza, to w formie farsy.”

Jarosław Gowin (1961) publicysta, senator VI kadencji

o odejściu Andrzeja Olechowskiego z PO do Stronnictwa Demokratycznego. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1607857,0,1,olechowski-opuszcza-po-tusk-jego-list-jest-zabawny,wiadomosc.html, 2 lipca 2009

O odejściu

„Nasza narodowa historia nie musi być sławiona w poematach. Jest piękna niczym pieśń od swojej pierwszej do ostatniej stronicy. Gdy jest przedstawiana cudzoziemcowi nie trzeba z niej wymazywać nieprzyjemnych epizodów, a żaden okres nie napawa nas wstydem. Nawet jej najbardziej kontrowersyjne postacie są wielkie. Okresy wielkich pomyłek są krótkie i zawsze są początkiem zmian na lepsze. Ze względu na jej piękno nie musimy, wzywając naszych synów do heroizmu, przywoływać ani Grecji, ani Rzymu, gdyż Prat był całą Spartą. Jest trzeźwa i prosta niczym klasyczny marmur: wojna o Niepodległość, ciężka ale zwycięska; okres organizacji, krótszy niż w jakimkolwiek kraju Ameryki; Wojna o Pacyfik, której nie chcieliśmy odpowiadając jedynie na nierówne i okrutne wyzwanie. Należy podkreślić sprawiedliwość naszych wojen aby uniknąć często wysuwanych oskarżeń o bycie narodem militarystycznym. Aż zbyt dobrze wiemy, że szpada jest bronią ostateczną po którą sięga się w celu obrony prawa; wiemy i nigdy nie zapomnimy, że horror starcia zbrojnego sam się usprawiedliwia i jest nakazem sprawiedliwości.”

Gabriela Mistral (1889–1957) poetka chilijska, noblistka

O wojnie, O sprawiedliwości, Cytaty o pięknie

„Obaj z Kapuścińskim uważaliśmy, że nasza cywilizacja jest znacznie bardziej krucha niż cesarstwo rzymskie, bo za bardzo opieramy się na technice. Jeśli zepsuje się rower, to do naprawy wystarczą obcęgi i jakieś drobiazgi. Ale jak padnie twardy dysk, to koniec.”

Werner Herzog (1942) reżyser niemiecki

Źródło: wywiad Michała Chacińskiego Historie są jak złodzieje, „Duży Format”, 6 maja 2010.

„Jest oczywiste, że historia Kościoła ma rozdziały ciemne i głupie, jednak mężny katolicyzm nie powinien za nie pokutować wielbiąc nowoczesny świat.”

Nicolás Gómez Dávila (1913–1994)

Źródło: Na straconym posterunku, przeł. T. Gabiś, Bielsko-Biała 2004, s. 60.

O świecie

„Wiedziałem, że Stalin jest nieśmiertelny i jest chorążym pokoju. Myśl, że to zbrodniarz, chyba w ogóle nie mogła się pojawić w takiej głowie, jaką wówczas miałem. (…) Biłbym wtedy brawo, gdyby Polska została 17. republiką ZSRR.”

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

w rozmowie z Jackiem Trznadlem opublikowanej w „Hańbie domowej” pod koniec lat 80., o swoich poglądach w okresie PRL.
Źródło: Bogdan Wróblewski, Historia KPP a la Rymkiewicz, „Gazeta Wyborcza”, 8 lipca 2011

O pokoju, O myślach, O myśleniu

„Jak to możliwe, Najjaśniejszy Panie, że największy monarcha na świecie chce poślubić taką kobietę? Poślij mnie na śmierć, a i tak powiem, że to hańba.”

Franciszek Michał le Tellier, markiz de Louvois (1641–1691)

krytyka małżeństwa Ludwika XIV i markizy de Montespan.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 159.

O śmierci, O kobietach, O małżeństwie, O świecie

„George Orwell swego czasu powiedział, że niektóre idee są tak głupie, że może w nie uwierzyć tylko intelektualista (…). Historia dwudziestowiecznych intelektualistów była pod tym względem szczególnie haniebna. Prawie każdy dwudziestowieczny dyktator-ludobójca cieszył się poparciem intelektualistów, nie tylko we własnym kraju. (…) Lenin, Stalin, Mao i Hitler mieli swoich miłośników, obrońców i apologetów pośród intelektualistów z zachodnich państw demokratycznych, których nie obchodziło, że ci dyktatorzy mordowali członków swego własnego narodu na niespotykaną wcześniej skalę (…).”

Thomas Sowell (1930)

Źródło: Intelektualiści mądrzy i niemądrzy, Fijor Publishing, Warszawa 2010, tłum. Kamil Maksymiuk-Salamoński, s. 15.

O czasie

„Znany z przeszłości związek zawodowy skupiony wyłącznie na doraźnych kwestiach nie odpowiada wymaganiom dnia dzisiejszego (…).
Starania każdego związku, aby zachować swą niezależność i odrębność od innych organizacji związkowych, prowadzą do narastania uwikłań prawnych, coraz większej niezgody, konfliktów i ostatecznego rozłamu (…).
Trzeba nauczyć związkowców (…), że ruch na rzecz praw pracowniczych to coś więcej, nieskończenie więcej, niż dążenie do niewielkiego wzrostu płac; że to coś więcej niż strajk niezbędny do jego osiągnięcia; że choć ów ruch wiąże się ze wszelkiego rodzaju działaniami, które mogą poprawić warunki pracy jego członków – to jego wyższym celem jest obalenie kapitalistycznego systemu prywatnej własności narzędzi pracy, zniesienie niewolnictwa opartego na niskich płacach oraz osiągnięcie wolności całej klasy robotniczej – a w istocie całej ludzkości.”

Eugene Debs (1855–1926)

w 1904.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 440.

O zachowaniu, O wolności, O przeszłości

„Uwielbiam Rosję, jej pisarzy, historię oraz Rosjan. Mój ojciec był swego czasu komunistą i słuchał radia Moskwa. To także część mojej kultury.”

Gérard Depardieu (1948) aktor francuski

Źródło: Jacek Pawlicki, Jak Depardieu rozsierdził Francję, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 stycznia 2013.

O czasie

„Wszystkich, którym kiedykolwiek zdarzyło się myśleć, że świat nie ma sensu, a ludzie są źli, proszę by przeczytali tę książkę do końca. Przekonają się, jak bardzo się mylili.”

Szymon Hołownia (1976) polski dziennikarz

Cytaty z książek
Źródło: Ludzie na walizkach. Nowe historie, wyd. Znak, 2011, s.6.

O ludziach, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Warszawę należy uznać za centrum polskiej konspiracji, polskiego podziemia, Polski Podziemnej, czy po prostu Polski Walczącej, by użyć tych określeń, zamiast mówić o centrum polskiego ruchu oporu, który to termin niemal powszechnie jest odrzucany przez byłych żołnierzy AK. Wiemy już, że od czerwca 1940 r. w Warszawie znajdowało się dowództwo i sztab największej wojskowej organizacji konspiracyjnej, czyli ZWZ (przemianowanej w lutym 1942 r. na Armię Krajową). Miały tu swoje siedziby również dowództwa i sztaby wszystkich innych podziemnych organizacji wojskowych o zasięgu ogólnopolskim. Także kierownictwo cywilnego oporu znajdowało się w Warszawie. Tu działały władze naczelne konspiracyjnych partii i stronnictw politycznych, a także podziemnych organizacji społecznych i zawodowych, by wspomnieć choćby o Radzie Pomocy Żydom czy Tajnej Organizacji Nauczycielskiej. Warszawa była bez wątpienia centrum podziemnego ruchu wydawniczego. Jak obliczyła Stanisława Lewandowska na 1 257 tytułów prasy konspiracyjnej ze stwierdzonym miejscem wydania aż 690, a więc więcej niż połowa, ukazało się w Warszawie. Tu również wydano większość z 1 069 zwartych druków konspiracyjnych, zarejestrowanych w bibliografii Władysława Chojnackiego.”

Tomasz Szarota (1940) polski historyk i publicysta

Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1995, s. 13

O pomocy

„Ludobójstwo jest najgorszą zbrodnią, musi więc być piętnowane zawsze i wszędzie. Niestety, zdarzają się przypadki, ostatnio zbyt często, zrzucania przez katów winy za zbrodnie przeciwko ludzkości na ofiary. Temu zjawisku trzeba zdecydowanie przeciwdziałać, tak jak i wszelkim innym próbom wypaczania historii. Bulwersującą narody i powodującą powszechny sprzeciw jest praktyka nazywania np. niemieckich obozów koncentracyjnych „polskimi” czy „łotewskimi” obozami koncentracyjnymi. Praktyka ta miała miejsce m. in. w stosunku do obozów w Oświęcimiu, Treblince, Trawnikach, a ostatnio za sprawą dziennika „Die Welt” na Majdanku, który został nazwany „polskim obozem koncentracyjnym na Majdanku”. Biorąc pod uwagę, że w czasach II wojny światowej na terenach Rzeszy Niemieckiej i krajów podbitych działało ponad 12000 obozów koncentracyjnych i zagłady, w których zamordowano miliony ludzi, istnieje konieczność uporządkowania raz na zawsze nazewnictwa tych obozów. Czy Komisja Europejska dostrzega ten problem i jakie działania zamierza podjąć?”

Zdzisław Podkański (1949) polski polityk

Źródło: interpelacja złożona w Parlamencie Europejskim, 29 stycznia 2009 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+OQ+O-2009-0017+0+DOC+XML+V0//PL&language=PL

O wojnie, O ludziach, O problemach

„Nigdy nie wolno zapomnieć, że zapis, na podstawie którego sądziliśmy tych oskarżonych, jest zapisem na podstawie którego historia może nas jutro osądzić. Podając tym oskarżonym kielich z trucizną, równocześnie podajemy go do własnych ust.”

Robert Houghwout Jackson (1892–1954) prawnik amerykański

oświadczenie wygłoszone w czasie procesu norymberskiego.
Źródło: Vivien Spitz, Doktorzy z piekła rodem. Przerażające świadectwo nazistowskich eksperymentów na ludziach, Wydawnictwo Replika, 2009, s. 61.

O piekle, O czasie

„A wtem widzimy powstającego Adama [Mickiewicza]. Cała twarz jego przybrała jakąś anielską postać i dziwna, niepojęta światłość otoczyła jego skronie. Powstali wszyscy jakby na zjawienie się bóstwa przychodzącego odwiedzić śmiertelnych. A on wypuszczał z ust swych rzekę słów, najcudowniejszych myśli i rymów, z taką siłą, gwałtownością i mocą, a razem z takim wdziękiem, że im nic równego nie było. Taki pęd niewstrzymany, że nam oddech tamowało. Staliśmy w osłupieniu, milczenie było grobowe. Całej jego improwizacji było może półtorasta wierszy. Kiedy ją skończył, nastąpiła chwila najuroczystsza dla wieszcza, bo wszyscy zalali się łzami, jeden okrzyk uwielbienia wyrwał się z piersi, wszyscy padli przed nim na kolana. Jakieś uczucie spólnej miłości ogarnęło serce wszystkich. Mało znajomi ściskali się jak dawni przyjaciele, poprzysięgali sobie wzajemną przyjaźń. Byli i tacy, co doznali nerwowego ataku, jakiegoś konwulsyjnego wzruszenia. Chorzy mówili, że są uzdrowieni, a artyści czuli w sobie nową siłę twórczą, która im w tej chwili geniusz użyczał.”

Eustachy Januszkiewicz (1805–1874) polski pisarz, wydawca i księgarz

relacja z organizowanej przez siebie uczty, na której był Adam Mickiewicz
Źródło: List do Eugenii Larissówny, 1840, cyt. za: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk 2012, ISBN 978-83-7420-253-4, s. 135.

O przyjaźni, O emocjach, O myślach, O sile

„Jeśli zimową nocą podróżny, poza osadą Malbork, wychylając się nad brzegiem urwiska, nie lękając się wichury ani zawrotu głowy, patrząc w dół, gdzie zagęszczają się cienie, w sieci zbiegających się linii, w sieci przecinających się linii, na dywan z liści w poświacie księżyca, wokół pustego grobu… – jakaż historia tam w tle czekana zakończenie? – pyta ciekawy dalszego ciągu opowieści. (…) – Tak, powieść która tak się zaczyna (…) mógłbym przysiąc, że już ją czytałem…Pan ma tylko początek i chciałby pan znaleźć dalszy ciąg, nieprawda? Kłopot w tym, że kiedyś wszystkie opowieści zaczynały się tak samo. Ktoś przechodził pustą drogą i dostrzegł coś, co przykuwało jego uwagę, co zdawało się skrywać jakąś tajemnicę lub zawierać przestrogę. Wówczas on pytał o wyjaśnienie i opowiadano mu długą historię…”

Italo Calvino książka Jeśli zimową nocą podróżny

Jeśli zimową nocą podróżny (1979)

O tajemnicy, O czekaniu, O czytaniu

„Europa ma kompleks holokaustu. (…) Wy mówicie tyle o wolności wypowiedzi, sukces odniosła książka „Kod Leonarda da Vinci”. Można więc dyskutować o Chrystusie, a o holokauście nie? To nie jest historia Boga, to historia ludzi.”

Baszszar al-Asad (1965)

Źródło: wyborcza. pl, 15 grudnia 2006 http://wyborcza.pl/1,86748,3795275.html

O Bogu, O ludziach, O książkach, O wolności

„Masoneria jest instytucją żydowską, której historia, stopnie, godności, hasła i nauki są żydowskie od początku do końca.”

Isaac Mayer Wise (1819–1900)

Źródło: Israelite of America, 3 sierpnia 1855.

O nauce

„Historia tworzy sama siebie.”

Novalis (1772–1801)

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Najwspanialszy człowiek, jakiego spotkałem. Najtrudniejszy człowiek, z jakim zdarzyło mi się współpracować.”

Alan Brooke (1883–1963)

o Winstonie Churchillu (pierwsze zdanie było wypowiadane przez Alana Brooke’a publiczne, zaś drugie zapisał w dzienniku).
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, tłum. Małgorzata Szubert, Warszawa, 2014, s. 167

„W polskiej tradycji ogromną rolę odgrywały i nadal odgrywają symbole chrześcijaństwa i znaki graficzne, które stały u fundamentów polskiego państwa, takie jak krzyż (…) zlikwidujmy je, a okaże się, że straciliśmy wrażliwość na wyższe formy życia duchowego. A zdrajcy Narodu pragną nam odebrać te wartości i zniszczyć je. Zwykle zaczynają od Boga. A jak od Boga, to od Jego ziemskich symboli, a więc przede wszystkim od krzyża. Niszczenie krzyża ma już samo w sobie oddzielną i wielowiekową historię. Bowiem krzyż dla zasadniczej większości Polaków to znak identyfikacyjny. Daje nam poczucie godności i siły. Jednoczy nas w czasie trudów i zagrożeń. Oświetla drogę. Należy go więc opluć, wyśmiać, skarykaturyzować, wypaczyć jego sens i znaczenie, słowem - odebrać mu wartość, świętość, zdeptać i zepchnąć w cień, by stał się nieważny.”

Stanisław Srokowski (1936) polski pisarz i dramaturg

Źródło: Czy Polacy muszą wyrzec się polskości?, naszdziennik.pl, 31 marca 2012 http://naszdziennik.pl/index.php?dat=20120331&typ=my&id=my11.txt

O Bogu, O sile, O czasie, Sens

„Miłość bez historii jest słowem więznącym w krtani, nie dopowiedzianym gestem, zaklejoną kopertą, w której nie ma listu; jest nie odczytanym hieroglifem, zawierającym jedyną potrzebną informację, jest nie zaspokojonym pragnieniem, także czekaniem, przede wszystkim czekaniem. A czekanie to najokrutniejsza ze wszystkich udręk miłości, którą wbrew sobie samemu nieustannie się podsyca.”

Andrzej Wydrzyński (1921–1992) polski reżyser

Malowidło przedstawiające kochanków

O miłości, O czekaniu

„Istotą offu tak dziś jak i zawsze jest pasja i potrzeba robienia filmów, opowiadania historii obrazem pomimo braku funduszy czy nawet warsztatu.”

Bartek Tryzna (1986)

Źródło: Artur Cichmiński, Offowe Odkrycie Roku: Bartek Tryzna, stopklatka.pl, 15 lutego 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=85288

O pasji, Obraz

„Historia? Przeciętnemu Amerykaninowi wystarczy wiedzieć, że w Ameryce najpierw były plemiona, potem przyjechali Europejczycy i wybili część tubylców, założyli interesującą strukturę państwa, potem była wojna domowa, i już. Tyle wystarczy.”

Marc Prensky (1946)

Źródło: Aleksandra Pezda, Dyktatura nastolatków? Czemu nie?!, wyborcza.pl, 11 maja 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,126639,11705846,Dyktatura_nastolatkow__Czemu_nie__.html

O wojnie

„Był cień, który biegł koło mnie – to wyprzedzał mnie, to zostawał w tyle. Cieniów takich było mnóstwo, cienie te otaczały mnie zawsze, cienie nieodstępne, chodzące krok w krok, śledzące mnie i przedrzeźniające. Czy na polu bitew, czy w spokojnej pracy w Belwederze, czy w pieszczotach dziecka – cień ten nieodstępny koło mnie ścigał mnie i prześladował. Zapluty, potworny karzeł na krzywych nóżkach, wypluwający swą brudną duszę, opluwający mnie zewsząd, nieszczędzący mi niczego, co szczędzić trzeba – rodziny, stosunków, bliskich mi ludzi, śledzący moje kroki, robiący małpie grymasy, przekształcający każdą myśl odwrotnie; ten potworny karzeł pełzał za mną jak nieodłączny druh, ubrany w chorągiewki różnych typów i kolorów – to obcego, to swego państwa, krzyczący frazesy, wykrzywiający potworną gębę, wymyślający jakieś niesłychane historie; ten karzeł był moim nieodstępnym druhem, nieodstępnym towarzyszem doli i niedoli, szczęścia i nie-szczęścia, zwycięstwa i klęski. (…) Ta szajka, ta banda, która czepiała się mego honoru, tu zechciała szukać krwi. Prezydent nasz zamordowany został po burdach ulicznych obniżających wartości pracy reprezentacyjnej, przez tych samych ludzi, którzy ongiś w stosunku do pierwszego reprezentanta, wolnym aktem wybranego, tyle brudu, tyle potwornej, niskiej nienawiści wykazali. Teraz spełnili zbrodnię.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

Źródło: Nie szablą, lecz piórem. Batalie publicystyczne II Rzeczypospolitej, red. Daria Nałęcz, wyd. IBL PAN, Warszawa 1993.

O dzieciach, O ludziach, O duszy, O myślach

„Dobry dyktator to stworzenie tak rzadkie, że naród, który takowe posiada, musi nie tylko przedłużać mu okres sprawowania władzy, lecz samo jego życie.”

Francisco Bulnes (1847–1924)

wypowiedziane w 1887.
Źródło: Tadeusz Łepkowski, Historia Meksyku, Wrocław, Ossolineum, 1986, s. 293

O życiu

„Byłoby dobrze pojmać tę dwójkę i przeprowadzić proces w normalnych warunkach, ale napięcie w Bukareszcie rosło i istniało niebezpieczeństwo wybuchu regularnej wojny domowej.”

Ion Iliescu (1930) polityk rumuński

Iliescu objął urząd po tym, jak dyktatorski prezydent Nicolae Ceaușescu i jego żona Elena zostali rozstrzelani.
Źródło: Reuters Information Service, 1995, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 157, tłum. Jolanta Sawicka.

O wojnie

„Katastrofa smoleńska jest wydarzeniem bezprecedensowym w historii Polski oraz w historii Europy. Zginął prezydent RP, zginęła znaczna część elity politycznej. I to, w jakich okolicznościach. To sprawia, że zachowanie w tej sprawie kompletnego milczenia, udawanie, że nic takiego nie było, a nawet jeśli to nas to nie obchodzi jest nawet nie warte oceny. Takie stanowisko jest kuriozalne.”

Jan Olszewski (1930–2019) polski polityk prawicowy, premier III Rzeczypospolitej

Źródło: Olszewski: Oczekuję działań rządu ws. Smoleńska, stefczyk.info, 28 marca 2012 http://www.stefczyk.info/publicystyka/opinie/olszewski-oczekuje-dzialan-rzadu-ws-smolenska

O zachowaniu

„Ona bardzo przypominała Christine Collins. Była słodka i nigdy się nie gniewała. Ale jeśli chodzi o dzieci, była naprawdę ostra. To jest zatem w dużym stopniu jej historia.”

Angelina Jolie (1975) aktorka amerykańska

o matce.

O dzieciach, O matce

„Póki oddycham – zachowuję nadzieję! (…) I „historia powszechna”, która tobie, pozbawionemu emocji kapłanowi nauki, księgowemu wieczności, wydaje się bezradną sekundą w budżecie czasu, dla mnie – jest wszystkim! I póki oddycham – będę walczył w imię przyszłości, tej świetlanej i jasnej przyszłości, kiedy człowiek, silny i piękny, zapanuje nad żywiołowym biegiem swej historii i skieruje ją ku bezgranicznym horyzontom piękna, radości, szczęścia!”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Źródło: O pesymizmie, optymizmie, XX stuleciu i wielu innych sprawach (1901), marxists.org http://www.marxists.org/polski/trocki/1901/02-optymizm.htm

O optymiźmie, O nauce, O czasie, O przyszłości

„Prawda jest taka, że Kościół zawiódł, nie stając się wzorem dla innych w wyjaśnieniu swojej historii.”

George Weigel (1951)

Źródło: Szymon Hołownia, Polski Kościół zawiódł, „Newsweek” 3/2007, 31 stycznia 2007, s. 24.

O prawdzie

„Młodym zespołom nie jest lekko. Wymaga to od nich naprawdę silnej woli i ogromnych pokładów wytrwałości, by się tym zajmować. I jakby tego było mało, tych nowych formacji jest obecnie od groma. Każde miasto ma swoich muzyków, każdy z nich jest na YouTube, każdy ma album. To jak niekończąca się historia.”

Peter Baltes (1958)

Źródło: Peter Baltes – Accept (gitara basowa), rockmetal.pl, 18 lutego 2011 http://www.rockmetal.pl/wywiady/accept-peter.baltes.11.html?strona=3

„Uroda jest potężna, ale pieniądz wszechmocny.”

John Ray (1627–1705) angielski biolog i przyrodnik

Beauty is potent, but money is omnipoten. (ang.)
Źródło: Eleanor Herman, W łóżku z królem. 500 lat cudzołóstwa, władzy, rywalizacji i zemsty. Historia metres królewskich, tłum. Katarzyna Kołaczkowska, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2006, ISBN 8389632268, s. 121.

O pieniądzach, O świecie, O zemście

„Francja stała się ofiarą niesłychanej napaści. Atak ten, którego nic nie jest w stanie usprawiedliwić, rozpoczął się bez wypowiedzenia wojny. Niesłusznie wyzwana Francja nie chciała wojny; uczyniła wszystko, aby ją odwrócić.”

Raymond Poincaré (1860–1934) premier i prezydent Francji

Źródło: orędzie prezydenta Raymonda Poincaré (1914), cyt. za: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 248.

O wojnie

„Historia Sokoła to nie tylko historia pierwszego polskiego klubu. To początki dziejów polskiego sportu. To właśnie w Krakowie, dokładnie 14 lipca 1892 roku, z okazji II Zlotu Sokolego, w parku Jordana rozegrano pierwszy międzymiastowy mecz piłkarski pomiędzy Krakowem a Lwowem.”

Jacek Majchrowski (1947) prawnik polski, samorządowiec

o Polskim Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, istniejącym od 1885.
Źródło: Rita Pagacz-Moczarska, Cracoviae Merenti, „Alma Mater” nr 98, grudzień 2007, s. 45, 46.

O sporcie

„W imię Trójcy Świętej, wysyłajmy więc wszystkich niewolników, których da się sprzedać.”

Krzysztof Kolumb (1451–1506) włoski żeglarz i odkrywca

fragment rozkazu dla ekspedycji na Haiti.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 31.

„Historia jest interesująca dzięki barwnie zbudowanym postaciom, których problemy są nas w stanie wciągnąć. Ale dla mnie bardzo ważne też jest miejsce akcji, świat, który zamieszkują.”

Alan Parker (1944) brytyjski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Łukasz Biskupski, Lech Moliński, Alan Parker: Nie chcę remake’u „Harry’ego Angela”, stopklatka.pl, 4 grudnia 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50984

O świecie

„Myślę jednak, że równocześnie duża część młodzieży interesuje się historią i jest ona dla nich ważna. Jeżeli w jakimś np. spektaklu pojawiają się elementy emocjonalne, to przemawia to także do nich. Człowiek wzrusza się z tego samego powodu, niezależnie czy jest starszy, czy młodszy.”

Janusz Kukuła

Źródło: „Polskie Radio”, 12 listopada 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jrsnn.htm

O młodzieży, O myślach, O myśleniu

„Zajmuję raz jeszcze stanowisko, aby nie heroizować narodu polskiego i pozbyć się sentymentalnego do niego stosunku.(…) Historia tego narodu musi dobiec kresu.”

Joseph Goebbels (1897–1945) niemiecki polityk nazistowski, minister propagandy

3 października 1939.
Dzienniki (1923–1945)

„Historię Ameryki czytam bardzo podejrzliwie. Wymaga to ogromnej wiary w siebie i wyobraźni, by zapisać te wydarzenia, a w każdym przypadku zawsze są poprawki, korekty tekstów i zmyślanie. To jest jak opowiadanie. Myślę, że historia Ameryki jest o kodyfikowaniu kłamstwa. Jesteśmy młodym i niedojrzałym narodem, opierającym się na pokrzyżowaniu starych kultur i poświęcamy dużo czasu na gloryfikowaniu tego zmyślenia. Nie mamy takiej bogatej historii jak Europa i jesteśmy tak naprawdę ich przybranymi dziećmi, narodem imigrantów. Jednak myślę, że w braku historii jest coś uwalniającego, jakbym nie musiał cierpieć za grzechy moich litewskich ojców, bo jestem odcięty od nich kulturowo i emocjonalnie.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: „Drowned In Sound”, 6 grudnia 2007 http://drownedinsound.com/in_depth/2664661

O dzieciach, O kłamstwie, O wierze, O myślach

„Kiedy sądzicie oskarżonego o kradzież, panowie sędziowie, to nie pytacie go, od jak dawna jest bez pracy, ile ma dzieci, przez ile dni w tygodniu jada, nie interesujecie się wcale warunkami bytowymi środowiska, w którym on żyje. Posyłacie go do więzienia, poświęciwszy mu niewiele czasu. Nie idą tam bogaci, którzy palą magazyny i sklepy, ażeby otrzymać odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia. I chociaż często spalają się tam także i ludzie, to właściciele tych magazynów mają dość pieniędzy, by opłacić adwokatów i przekupić sędziów. Posyłacie do więzienia nieszczęśnika kradnącego z głodu, ale żaden z setek złodziei, którzy ukradli państwu miliony, nigdy nie spędził nawet jednej nocy za kratami. W noc sylwestrową spożywacie z nimi kolację w jakimś arystokratycznym lokalu i cieszą się oni waszym szacunkiem.”

Fidel Castro (1926–2016) przywódca kubański

Źródło: Historia mnie uniewinni, 1953

O głodzie, O dzieciach, O ludziach, O czasie

„Precz z papieżem, niech żyje Stalin.”

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

na wiecu Związku Młodzieży Polskiej z końca lat 50., cyt. za opisem jego działalności w ZMP, przedstawionym przez samego Rymkiewicza na rozprawie sądowej.
Źródło: Bogdan Wróblewski, Historia KPP a la Rymkiewicz, „Gazeta Wyborcza”, 8 lipca 2011

O młodzieży

„Nie jestem zainteresowany budową armii, byłoby to zbyt niebezpieczne.”

Tiburcio Carías Andino (1876–1969)

Źródło: Artur Gruszczak, Ameryka Środkowa z serii Historia państw świata w XX wieku, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007, ISBN 9788374361323, s. 169.

O wieku

„Architektura weneckiego kościoła Świętego Marka dorównuje w swej głupocie wszystkiemu, czego uczono i dopuszczano się pewno w jego murach. Wszystkie te zabiegi o nadanie znaczenia kłamstwu wydają mi się żałosne, a popisy, które imponują dzieciom i ludziom żądnym wrażeń zmysłowych, zdają mi się – także wówczas, gdy zastanawiam się nad nimi jako twórca, poeta – niesmaczne i mało ważne.”

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) niemiecki poeta

O religii
Źródło: Karlheinz Deschner, I znowu zapiał kur – Krytyczna historia Kościoła, Gdynia 1996; t. 2, s. 306–308.

O dzieciach, O kłamstwie, O głupocie, O wrażeniach

„My mamy bardzo żywą martyrologię, a nie mamy prawdziwej historii, która się przecież zdarzyła. Trzeba się jej uważnie przyglądać, ale teraz my tego nie robimy. Mamy „żołnierzy wyklętych” i tych co się urodzili po 1989 r. Słucham i czytam, co mówią ideologowie takiego IPN-owskiego myślenia: świętym był Łupaszka, a potem dopiero prezes Kurtyka, po drodze nie było nic.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: rozmowa Jerzego Sadeckiego, Ile dać wolności przeciwnikowi?, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 listopada 2012

O myślach, O wolności, O czytaniu, O myśleniu

„Historie piszą zwycięzcy. Legendy zachowuje lud. Piszący puszczają wodzę fantazji. Pewna jest tylko śmierć.”

Péter Esterházy (1950–2016) pisarz węgierski

Harmonia cælestis

O śmierci, O ludziach, O fantazji

„Władca, którego naród polski dwa razy na tron powołał; który w nieszczęściu sercem czułym, spokojnym, a nawet wesołym najdotkliwsze ciosy losu znosił; który na koniec zaszczycony wszelkimi cnotami człowieka i monarchy, jak ów Marek Aureliusz od współczesnych jednomyślnie królem-filozofem nazwany został.”

Stanisław Leszczyński (1677–1766) król Polski

Źródło: Materyały do historyi Stanislawa Leszczyńskiego króla polskiego

O losie, Serce

„Arabowie to Arabowie, a morze jest morzem.”

Icchak Szamir (1915–2012) polityk izraelski

Źródło: Eli Barbur, Lekcja historii, wprost.pl, 1999 http://www.wprost.pl/ar/3576/Lekcja-historii/?pg=0

O morzu

„Nie chciałbym pozostawiać już jakichkolwiek wątpliwości. (…) Moim najważniejszym celem w tej walce jest utrzymanie jedności Unii, nie zaś zachowanie czy likwidacja niewolnictwa. Gdybym mógł utrzymać jedność Unii, nie uwalniając żadnych niewolników, zrobiłbym to; gdybym mógł ją utrzymać, uwalniając wszystkich niewolników, uczyniłbym to bez wahania; gdybym mógł to zrobić uwalniając część z nich, a zostawiając w niewoli innych, tak właśnie bym postąpił. Wszystko, co robię odnośnie do niewolnictwa i ludności kolorowej, robię, aby zachować Unię, a jeśli z czegoś rezygnuję, czynię to, bo nie wierzę, że pomoże to zachować Unię. (…) Wyłożyłem tu swój cel zgodnie z tym, jak postrzegam swoje urzędowe obowiązki, i nie mam zamiaru naginać ich do mojego osobistego, często wyrażanego życzenia, aby wszyscy ludzie – i wszędzie – byli wolni.”

Abraham Lincoln (1809–1865) prezydent USA

fragment listu z sierpnia 1862 do Horace’ego Greeleya, redaktora gazety „New-York Tribune”.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 253.

O ludziach, O zachowaniu, O walce

„To, co się odbywa na naszych oczach, jest zaplanowaną zmianą formuły zasilania finansowego komunistycznej „nowej klasy”. Źródła zasilania zdobywane do tej pory przy pomocy aparatu partii komunistycznej teraz mają zmienić jedynie formę z rozsypującej się gospodarki planowej na kwitnącą, tzw. rynkową. Tak gigantycznej operacji nigdy dotąd w historii świata nie podjęto.”

Antoni Macierewicz (1948) polityk polski, historyk

w 1992 o przemianach w bloku sowieckim.

O zmianach, O pomocy

„Historia zawsze mnie fascynowała. Jest ona niczym niezmierzony, nieprzenikniony ocean. I jeśli ktoś, mówiąc obrazowo, dostatecznie długo wytrwa u jego brzegów, to odkryje pojedyncze wyspy, rafy, do których zawsze już będzie powracać.”

Gertrud Fussenegger (1912–2009)

Władczynie (1991)
Źródło: Posłowie, s. 257.

„Przy Krzyżakach Forda popełniono potworne błędy. Przede wszystkim to, że rycerze ubrani byli w jednakowe mundury. To nieprawda. Nie było żadnych uniformów, nie było żadnych mundurów zaprojektowanych dla całego wojska. Dotyczyło to również zbroi. Każdy rycerz wyglądał inaczej i dlatego też musieli nosić na sobie i umieszczać na swoich koniach herby, znaki. Poza tym nietypowa, rzadka zbroja była kopiowana i wykorzystana przez wielu rycerzy. To brak wyczucia. U Forda Maćko z Bogdańca wystąpił w stroju kupca weneckiego, bo akurat był ładny kostium… itd. Trzeba wiedzieć co jest charakterystyczne, co mówi o stylu danej epoki. W tamtych Krzyżakach chodziło też o to, aby pokazać jak się biło Niemców. Tymczasem Zakon Krzyżacki, co zresztą bardzo podkreśla Sienkiewicz, był zakonem w dużym stopniu międzynarodowym. Słusznie określił to pan Żamojda, że tamci Krzyżacy to coś w rodzaju bajkowej Historii żółtej ciżemki.”

Szymon Kobyliński (1927–2002) polski grafik, dziennikarz

Źródło: Olgierd Wojtkowiak, Specjalnie dla Stopklatki – Szymon Kobyliński, konsultant przy „Krzyżakach” Żamojdy, stopklatka.pl, 21 września 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=866

Koń

„Dziś w sztuce dominuje tzw. antysztuka, która uderza w tradycję i nieomalże chce ją fizycznie zlikwidować lub odesłać ją do lamusa historii. Z drugiej strony lansuje ona poetykę tzw. wolności i kreatywności, kiedy to istota sztuki jest nieskrępowana niczym swoboda i każdy artysta jest wtedy sam sobie sterem, żeglarzem i okrętem, nie obowiązują go żadne zasady i kanony. Wtedy sztuka nie ma żadnego związku z prawdą, czyli zgodności z celem życia ludzkiego (a sztuka ma to życie doskonalić we wszystkich aspektach) i z zasadami moralnymi.”

Henryk Kiereś (1943)

Źródło: Na nicości jeszcze nic nie zbudowano, naszdziennik.pl, 21 kwietnia 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20090421&typ=po&id=po02.txt

O życiu, O sztuce, O wolności

„Wesele Wyspiańskiego to jakby wycinek z takiego dzieła poetyckiego jak Boska Komedia Dantego. Tylko że Boska Komedia porusza problematykę swoich czasów w sposób uniwersalny, absolutny. Olbrzymie to dzieło jednocześnie rozstrzyga wszelkie problemy polityczne i moralne, a potem jeszcze z punktu widzenia zasad w tym dziele sformułowanych ocenia moralną i polityczną wartość osób znanych Dantemu bądź z historii czy literatury, bądź osobiście. Wesele zajmuje się problemem, który wobec gigantyczności tematyki Boskiej Komedii jest po prostu mikroskopijny – mianowicie stosunkiem inteligenckiej elity Krakowa z 1900 roku do haseł politycznych narodu polskiego. Tam całość zagadnień ówczesnego świata cywilizowanego – tu zaścianek polski, a w tym zaścianku jeszcze zaścianeczek krakowski.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Herezje i prawdy
Źródło: s. 77, 78.

O literaturze

„A niech tam, powiem pani: nie jestem stworzony do życia kontemplacyjnego. Przez tydzień mogę siedzieć zamknięty w tym apartamencie w Plaza, ale ósmego dnia muszę wyjść, widzieć ludzi, czymś się zająć, żyć. Zaoponuje pani, mówiąc: Czy zakon niczego księdza nie nauczył? Cóż, nasze zakony nie są zbyt surowe; ten, kto pozostaje w nich zamknięty, robi to z wyboru, nie z przymusu. I nie jest powiedziane, że wróciłbym do zakonu. Wolę robić to, co robię i… Dlaczego miałbym wracać do zakonu?!?”

Makarios III (1913–1977) cypryjski duchowny prawosławny, arcybiskup, prezydent Cypru

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w listopadzie 1974 w Nowym Jorku.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 9788377990391, s. 652.

O ludziach

„Film jest oczywiście projekcją wyobraźni artysty Waldemara Krzystka, np. akcja esbecji, którą oglądamy na ekranie nie miała miejsca, reżyser specjalnie udramatyzował tę historię. Myślę jednak, że jego wizja oddaje prawdę o tamtych czasach. To także fascynujący obraz Dolnego Śląska, Krzystkowi udało się oddać atmosferę braterstwa, jakie było wtedy między ludźmi, oraz poczucie wolności. Zadbał o detale, odtworzył Wrocław z czasów PRL, te duże fiaty, autokary PKS, śnieg leżący na ulicach… W związku z tym, że reżyser żył w tamtych czasach, sam to wszystko przeżył, miał wyczucie, zadbał o to, by w filmie nie było fałszu.”

Józef Pinior (1955) polityk polski

o filmie 80 milionów, przedstawiających kulisy wyjęcia z banku pieniędzy należących do Solidarności. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/page,2,title,Oni-wykiwali-SB-Kulisy-spektakularnego-skoku-na-bank,wid,14073810,wiadomosc.html, 12 grudnia 2011

O myślach, O wolności, O myśleniu, Obraz

„Jesteśmy sąsiadami, których rozdziela morze. Ale łączy nas historia. Szwedzi dobrze wiedzą, że pod koniec XVI wieku mieliśmy bliskie relacje.”

Karol XVI Gustaw (1946) król Szwecji

o swoich skojarzeniach związanych z Polską. Źródło: Jak być królem Szwecji, wyborcza.pl, 4 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,76842,9534279,Jak_byc_krolem_Szwecji.html#ixzz1LOVwVxy3

O relacjach, O wieku, O morzu

Cytaty o historii strona 4

Cytaty o historii
strona 4