Cytaty o historii
strona 11

„Modne jest kino akcji, a tu okazuje się, że dwa i pół tysiąca lat temu wszystko już było. Bo Król Edyp to jest właściwie kryminalna historia. Dzisiejsze środki, mimo tej ogromnej techniki, przegrywają z tym.”

Jan Kociniak (1937–2007) polski aktor

Źródło: „Głos Wielkopolski”, 3 listopada 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ritr.htm

„Bójcie się Boga, kochani bracia, jak długo będziecie spali? Jak długo będziecie się opierać Jego woli, dlatego, że Bóg was, jak sądzicie, opuścił? Ach, ile razy już wam powtarzałem, co należy czynić. Bóg nie może już dłużej czekać z objawieniem, wy musicie działać (…). Przystąpcie do dzieła i czyńcie wolę Pańską, jest już najwyższy czas. Przestrzeżcie waszych braci, by nie szydzili z bożych znaków, bo w takim razie musieliby wszyscy zginąć. Cały niemiecki, francuski i włoski kraj już powstał, Pan chce tak uczynić, by nikczemnicy poszli precz. W Fuldzie w Wielkim Tygodniu zniszczono cztery kolegiaty, Chłopi w Klettgau, Hegau i Schwarzwaldzie już powstali w sile trzech tysięcy, a ich liczba stale rośnie.”

Thomas Müntzer (1489–1525) teolog, reformator Kościoła katolickiego

fragment odezwy do górników w Mansfeld w 1525.
Źródło: L. Szczucki, J. Tazbir (oprac.), Reformacja z serii Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, zeszyt 13, Warszawa 1960.

O Bogu, O sile, O nauce, O czasie

„Wszyscy twierdzą, że pierwszym celem Hitlera będzie akcja przeciw Polsce. Widziałem się z nim w przejeździe przez Berlin i wcale nie nabrałem tego przekonania. Człowieka tego w pierwszej kolejności interesują reformy wewnętrzne i nie ma on urazu antypolskiego.”

Gustaw V (1858–1950) król Szwecji z dynastii Bernadotte

słowa z 1933, w oświadczeniu do ambasadora Polski.
Źródło: Paweł Wieczorkiewicz, Adolf Hitler [w:] Andrzej Szwarc, Marek Urbański, Paweł Wieczorkiewicz, 100 postaci, które tworzyły historię Polski, wyd. Świat Książki, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2000, ISBN 837311288X, s. 398.

O książkach, O świecie

„Harfa, co niegdyś na dworze Tary
Duszę muzyki w pieśń wplatała,
Wisi na murach niema, bez wiary,
Jakby ta dusza gdzieś uleciała.
Oto zasnęła duma przeszłości”

Thomas Moore (1779–1852) poeta irlandzki

Źródło: Norman Davies, Wyspy. Historia, Wydawnictwo Znak, Kraków 2003, s. 157.

O wierze, O duszy, O przeszłości

„Spokój jest jedną z rzadkich możliwości szczęścia.”

Eugène Fromentin (1820–1876)

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 138.

O literaturze

„Trudno jest pisać o tym, co dzieje się teraz, historia jest zbyt świeża, bohaterowie żyją. Zmiany następują szybko nie tylko w mieście, w Polsce, w świecie. Ten okres wciąż trwa, wszyscy go tworzymy. Zatem poczekajmy.”

Andrzej Chwalba (1949)

o pisaniu historii najnowszej.
Źródło: Rafał Monita, Jacek Poprawski, „Kurier WL”, 2004, nr 16.

„My, ludzie, jesteśmy jak psy. Potrafimy czuć się najsamotniej w towarzystwie innych. Ale boimy się bardziej niż psy, bo wiemy, że ból ma swoją historię, rozpoznajemy go, gdy się do nas zbliża.”

Mons Kallentoft książka Jesienna sonata

Jesienna sonata

O bólu, O ludziach, O psie

„Skutkiem tego wszystkiego było przekonanie czarnoskórych Amerykanów, że ich największym wrogiem nie jest pracodawca, który ich okrada, lecz biały, będący towarzyszem pracy.”

W.E.B. Du Bois (1868–1963) amerykański pisarz, socjolog, krytyk, intelektualista, działacz społeczny

w 1913 o wykorzystywaniu przez fabrykantów czarnych robotników najemnych jako łamistrajków i celowym podsycaniu rasistowskich poglądów wśród białych robotników.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 428.

„W sprawozdaniu dla Jeżowa napisz, że Pan Bóg istnieje. Od towarzysza Stalina za wierną służbę zasłużyłem na wdzięczność. Od Boga na surową karę za to, że setki razy naruszałem jego przykazania. Spojrzyj, gdzie teraz jestem i sam wyciągnij wnioski: czy Bóg istnieje?”

Gienrich Jagoda (1891–1938) radziecki funkcjonariusz policji politycznej

wypowiedziane do przesłuchującego Jagodę Abrama Słuckiego, szefa INO (wydziału zagranicznego NKWD) – na Łubiance, w maju 1937.
Źródło: Andrzej Poczobut, Czekiści pod ścianą w: „Ale Historia” nr 45 (95), dodatek do „Gazety Wyborczej”, Warszawa, 9 listopada 2013, s. 11.

O Bogu, O karze, O wdzięczności

„Cała historia uprzytamnia nam, że narody, które żyją pod presją zewnętrznego zagrożenia, wymagają ogromnej koncentracji władzy w społeczeństwie.”

Justo Sierra (1848–1912)

Źródło: Tadeusz Łepkowski, Historia Meksyku, Wrocław, Ossolineum, 1986, s. 299

„Historia mnie uniewinni.”

Fidel Castro (1926–2016) przywódca kubański

La historia me absolverá. (hiszp.)
z przemówienia w sądzie we własnej obronie w procesie ataku na koszary Moncada, 1953.
Źródło: Historia mnie uniewinni

„Bartosz Heller: Nie ma chyba sensu, kolejny raz mówić o tych wielkich nieobecnych, o Piotrku i Mariuszu. A jak uważasz, czy w ogóle jest temat ich nieobecności, czy mimo ich braku, tutaj, na parkiecie w Moskwie, to chyba nie jest usprawiedliwienie za porażkę z Belgią?
Łukasz Kadziewicz: Piotrek jest kontuzjowany, Mariusza sprawa wygląda tak, jak wygląda, ale to nie jest ważne. Skoncentrujmy się na nas. To nie Mariusz i Piotrek się nie popisali, to my – dwunastu zawodników grających tutaj zagrało bardzo słabo i powiem szczerze, że jest mi wstyd. Wstyd przed tymi ludźmi, którzy przyjechali, przed milionami Polaków oglądających nas w telewizji, bo, powiedzmy to sobie, zagraliśmy żałośnie źle i nie ma sensu opowiadać historii, że Belgia zagrała mecz życia.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

po nieudanym występie na ME 2007. Źródło: TVP 1 (zapis wywiadu w serwisie YouTube) http://www.youtube.com/watch?v=GXpOVmSaxys&feature=related

Sens

„W nowozelandzkiej literaturze, a także w kinie, popularnym zabiegiem jest prowadzenie narracji z punktu widzenia dzieci. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest chyba to, że postrzegamy siebie jako ludzi otwartych, nie zdradzających tendencji do manipulacji, pozbawionych cynizmu i snobizmu. Ponieważ nie posiadamy bogatej historii, patrzymy na świat bez jej bagażu, próbujemy go po prostu zobaczyć i zrozumieć. Dlatego percepcja dziecka jest najlepszą formą do wyrażenia tego, jak odbieramy rzeczywistość i samych siebie.”

Vincent Ward (1956)

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=47590

O dzieciach, O ludziach, O świecie, O literaturze

„Czym innym jest czytanie o historii, a czym innym przyjazd do Łodzi. Zobaczyłem na własne oczy, gdzie był mur getta. Rozmawiałem z ludźmi, którzy pamiętają tamte czasy – zarówno z religijnymi katolikami jak i z tymi, którzy w czasie II wojny światowej stracili w obozach koncentracyjnych członków swoich rodzin. Dla kogoś takiego jak ja, kto urodził się z dala od tego wszystkiego, realizacja tego filmu była piękną lekcją historii.(…) Mam nadzieję, że takie spotkanie z Polską nie zdarzyło się w moim życiu po raz ostatni.”

Joseph Fiennes (1970) aktor angielski

mowa o filmie Wiosna 1941. Źródło: Polacy wiedzą, jak się bawić! - wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50770

O wojnie, O wiośnie, O czasie, O czytaniu

„Jesteśmy z Maciejem na tyle silnym małżeństwem, że nic nie powinno mieć wpływu na nasz związek. Specjalnie poprosiłam TVN o partnera, który nie był dotąd uwikłany w żadne romansowe historie, by był spokojny i sympatyczny. I taki jest Stefano. A jeśli chodzi o mojego męża, to zarówno on, jak i ja wielokrotnie obracaliśmy się wśród różnych pięknych ludzi, ale to nie powód, żeby od razy wietrzyć romans.”

Justyna Steczkowska (1972) polska piosenkarka

Wypowiedzi w wywiadach

O małżeństwie, O ludziach

„Nie trzeba kupować narodu, wystarczy mieć tych inżynierów dusz i to zupełnie załatwia problem zniewolenia.”

Józef Stalin (1879–1953) przywódca ZSRR

wypowiedź Stalina z okresu 1945–1950, o roli elit w narzucaniu ustroju komunistycznego w powojennej Polsce.
Źródło: Oblicza PRL. Najnowsza historia Polaków, dodatek historyczny Instytutu Pamięci Narodowej do gazety „Rzeczpospolita” nr 2, 20 listopada 2007, s. 13.

O duszy, O problemach

„Argentyński pisarz Jorge Luis Borges mówił, że są tylko cztery tematy, które pojawiają się w książkach: historia miłości między dwojgiem ludzi, historia miłosna między trojgiem ludzi, walka o władzę i temat podróży. (…) Mnie najbardziej pociąga podróżowanie, ponieważ czuję się pielgrzymem i dlatego ten temat pojawia się prawie we wszystkich moich książkach.”

Paulo Coelho (1947) pisarz brazylijski

Źródło: „Tom Kultury” nr 9, 11–24 maja 2007

O ludziach, O książkach, O podróżowaniu, O walce

„Nie jesteśmy tymi, co pragną wejść do rządu i stamtąd narzucać krok i słowo. Nie będziemy.
Nie jesteśmy tymi, co wyznaczają cenę własnej lub cudzej godności i zmieniają walkę w jarmark, gdzie polityka jest zajęciem handlarzy, bijących się nie o plany, lecz o klientów. Nie będziemy.
Nie jesteśmy tymi, co oczekują przebaczenia i jałmużny od tego, który udaje, że pomaga, gdy w rzeczywistości kupuje i nie wybacza, ale poniża tego, kto będąc, stanowi wyzwanie i żądanie, i popyt, i potrzebę. Nie będziemy.
Nie jesteśmy tymi, co w swojej naiwności oczekują, że z góry przyjdzie sprawiedliwość, która wzrasta od dołu, wolność, która tylko ze wszystkimi daje się zdobyć, demokracja, która ma wiele pięter i o którą się walczy przez cały czas. Nie będziemy.”

Subcomandante Marcos (1957)

wystąpienie w imieniu Zapatystowskiej Armii Wyzwolenia Narodowego na Placu Zócalo w mieście Meksyk, 11 marca 2001.
Źródło: Mowa z Zócalo, przeł. Halina Lubicz-Trawkowska, w: Wielkie mowy historii, t. 4

O sprawiedliwości, O demokracji, O przebaczeniu, O rzeczywostości

„Nie miałbym nic przeciwko temu, by moja książka była tak postrzegana i czytana jak bestsellery Irvinga Stone'a. Zamęt jest mutacją, a może inaczej – jest przypadkowo finalnym kształtem wcześniejszych scenariuszy filmowych ułożonych w serial opowiadający o życiu Mickiewicza. Stąd wszelkie fantazje (zwłaszcza dialogowe), choć starałem się trzymać tam, gdzie trzeba, znanych i potwierdzonych faktów. Nie nazwałbym tej książki ani ściśle biografią, ani powieścią, przywiązałem się do określenia – opowieść. I niech tak będzie. Opowiadam swoją wersję historii, które się zdarzyły lub które mogły się wydarzyć. Całe życie Mickiewicza jest owiane gęstą mgławicą tajemnic i niedopowiedzeń; bardzo rzetelnie prowadzona od lat kronika jego życia i twórczości nadal jest nieukończona, a w częściach zrealizowanych ileż jest wariantów i niepewności…”

Piotr Załuski (1945)

Źródło: Michał Hernes, Poeci i żandarmi, czyli serial o Mickiewiczu, stopklatka.pl, 11 października 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=81544

O życiu, O tajemnicy, O książkach, O fantazji

„Zdobędziecie wolność, jeśli wasz wróg dowie się, że zrobicie wszystko, aby ją zdobyć. Wówczas będziecie ją mieć. To jedyny sposób, aby ją uzyskać. Gdy przyjmiecie postawę tego rodzaju, otrzymacie etykietę „szalonego czarnego”, albo raczej „szalonego czarnucha”, bo oni nie używają słowa „czarny”. Możliwe też, że nazwą was „ekstremistami”, „wywrotowcami”, „buntownikami”, „komunistami” bądź „radykałami”. Kiedy jednak wystarczająco długo pozostaniecie radykałami i przekonacie wystarczająco wielu ludzi, aby byli jak wy, zdobędziecie waszą wolność.”

Malcolm X (1925–1965) przywódca Organizacji Jedności Afroamerykańskiej

w 1964.

O ludziach, O wolności

„Milczenie autorów, którzy zlekceważyli nie tylko takie rzekome cuda, jak rozdarcie zasłony czy zaćmienie Słońca, lecz nawet samą postać Jezusa, uprzytamnia nam pewne psychologiczne zjawisko: rozdźwięk między rzeczywistością historii a rojeniami żyjących w odosobnieniu pierwszych gmin chrześcijańskich, pozostających w kręgu swoich wierzeń, między obojętnym otoczeniem grecko-rzymskiego społeczeństwa a garstką wtajemniczonych sióstr i braci w Chrystusie, upojonych pięknem swoich nieziemskich zachwyceń i tęsknot.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Źródło: ks. Piotr Pierzchała, s. Otylia Olga Pierożek, Jarosław Jarszak, Być świadkiem Zmartwychwstałego w Kościele. Podręcznik do nauczania religii w klasach I liceum i technikum, Wydawnictwo Katechetyczne, Warszawa 2012, ISBN 9788393531547, s. 145.

O religii, Cytaty o pięknie, O rzeczywostości, Chrystus

„Nigdy nie uważałem Joanny za heretyczkę (…). Nigdy nie uważałem, że należy ją poddać torturom.”

Thomas de Courcelles (1400–1469)

w protokole procesu zanotowano, że na procesie Joanny d’Arc domagał się tortur wbrew temu późniejszemu oświadczeniu.
Źródło: Kazimierz Pytko, Mężczyźni świętej Joanny, „Focus Historia” nr 10 (90)/2014 (październik), s. 38.

O mężczyznach

„Gdy podjąłem decyzję, że będę występował w M jak miłość, [żona] zapytała, czy zdaję sobie sprawę, z czym to się wiąże. Wtedy zacząłem sobie przypominać zetknięcia z widownią. Zaczepiali nas ludzie i nie byli zadowoleni z tego, jak zachowuje się jej bohaterka. Pytali, czy ma zamiar dalej tak postępować. Często byli źli. Moja żona jest bardzo delikatnym człowiekiem i miała kłopoty z przejściem do innego tematu. Ktoś opowiadał mi też historię o aktorze, który grał w serialu osobę niepełnosprawną. Po ujęciu wstał z wózka inwalidzkiego i zszedł z planu. Podbiegła do niego kobieta i zaczęła krzyczeć, że jest kłamcą.”

Mariusz Bonaszewski (1964) polski aktor

Źródło: Zły, czy dobry? – wywiad z Mariuszem Bonaszewskim, 29 grudnia 2010 http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/6663/Zly-czy-dobry-wywiad-z-Mariuszem-Bonaszewskim.html

O miłości, O kobietach, O ludziach, O decyzjach

„Uważam, że istnieje duża szansa, iż badania wczesnego wszechświata i wymogi matematycznej spójności doprowadzą do poznania kompletnej, jednolitej teorii w ciągu życia obecnego pokolenia, jeżeli, oczywiście, nie wysadzimy się najpierw w powietrze.”

Stephen Hawking książka Krótka historia czasu

Źródło: Krótka historia czasu

O szansie, O czasie

„Gdy byłam w przedszkolu chciałam być panią nauczycielką. W I klasie szkoły podstawowej, gdy zobaczyłam, jak naprawdę wygląda praca nauczyciela, zapragnęłam być panią doktor. Za to w II klasie podstawówki przygotowywaliśmy się do wystawienia na koniec roku spektaklu. Dostałam rolę Wróżki ABC i byłam tym okropnie przejęta! Pamiętam piękny kostium, który Mama uszyła mi ze swojej ślubnej sukni… Niestety, rozchorowałam się i, na miesiąc przed końcem roku szkolnego, Mama wysłała mnie nad morze – żebym nawdychała się jodu. No i nie zagrałam wymarzonej roli… Od tego momentu postanowiłam: zostanę aktorką! Moja nauczycielka historii myślała, że wybiorę historię. Moja nauczycielka niemieckiego, że germanistykę. Mama, że będę prawnikiem… A ja, wbrew wszystkim, złożyłam papiery do Filmówki!”

Anna Zagórska (1964) polska aktorka

Źródło: Anna Zagórska – Mama marzyła, że zostanę prawnikiem http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/822/Anna-Zagorska-Mama-marzyla-ze-zostane-prawnikiem.html

O myślach, O nauczycielach, O morzu, O myśleniu

„Cała postępowa ludzkość z największym bólem przyjęła tragiczną wiadomość o zgonie największego człowieka naszych czasów.”

Bolesław Bierut (1892–1956) polski polityk komunistyczny

oświadczenie po śmierci Stalina.
Źródło: Wojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914–1993 t. 2, Warszawa 1995, s. 263.

O śmierci

„Ta historia jest prawdziwa I dlatego taka smutna
O miłości niemożliwej
Jak pendolino do Kutna
Ta historia jest wstydliwa
Dwie dziewczyny
Miłość wiesz
K. i P. lat siedemnaście
Fajne laski, ale les
(…)
I przystawiam Ci do głowy
Moją miłość jak pistolet
Chodź zabiorę Ciebie tam
Gdzie nie będzie boleć”

Maria Peszek (1973) aktorka i piosenkarka polska

Źródło: Jak pistolet, album Karabin (2016)

O miłości, O dziewczynach

„Cenię to, że scenarzyści pozwalają nam przechodzić od niezwykle smutnych historii do sytuacji wręcz komediowych. Myślę, że widzom też to odpowiada.”

Kyra Sedgwick (1965) aktorka amerykańska

Źródło: Brenda Johnson nas zaskoczy, „To i Owo” nr 40, 5 października 2010, s.5.

O myślach, O myśleniu

„Historii nikt nie tworzy, nie można jej zobaczyć, tak jak nie można zobaczyć, jak rośnie trawa.”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

O trawie

„Calderon świadomie mieszał różne historyczne rzeczywistości.(…) Problem dyletanctwa Calderona nie dotyczy jednak tylko historii jako takiej. To jest jakby wyraz jego sprzeciwu wobec wszelkich reguł, w tym tej podstawowej: zgodności czasu, miejsca i akcji.”

Antonio Regalado (1932–2012)

Źródło: Wojciech Stańczyk, Nie doić Szekspira http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61157, „Przekrój”, nr 28/2611, 9 lipca 1995, s. 28–29.

O problemach, O rzeczywostości, O czasie

„Świat istnieje w Bogu.”

Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling (1775–1854) filozof niemiecki

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 379.

O Bogu, O świecie

„Należy pamiętać, że Armia Krajowa nie była dla społeczeństwa ciałem obcym. Jej żołnierze oddawali w powstaniu życie, żeby to społeczeństwo stało się wolne. AK była emanacją narodu i powszechnie uznawano ją wówczas za bezpośrednią kontynuatorkę Wojska Polskiego. Mieszkańcy Warszawy dali wyraz nierozłączności społeczeństwa i armii podziemnej w pierwszych dniach powstania, kiedy na całym wyzwolonym terenie powszechnie świętowano odzyskanie wolności. Jedność żołnierzy i ludności cywilnej załamała się z czasem, ale była to naturalna kolej rzeczy. (…) Jest to bardzo delikatna kwestia, bo choć nie da się zaprzeczyć, że rozdźwięk narastał, to nadawanie mu przesadnego znaczenia jest ahistoryczne.”

Wojciech Roszkowski (historyk) (1947) historyk polski, działacz polityczny

Źródło: O krok za daleko, „Rzeczpospolita”, cyt. za: Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow, Poznać przeszłość. Wiek XX. Podręcznik do historii dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy, wyd. Nowa Era, Warszawa 2012, ISBN 9788326708565, s. 218.

O życiu, O wolności, O czasie, O wieku

„Nie przypadkiem to na Haiti istnieje mit o zombie, czyli o żywym trupie, człowieku, któremu skradziono umysł i duszę i pozostawiono jedynie zdolność do pracowania. Według mitu, zakazano dodawania soli do jedzenia zombie, bo to przywróciłoby jego energię duchową. Historia kolonizacji to proces generalnej zombifikacji człowieka. To także poszukiwania ożywczej soli, aby człowiek znów mógł używać swojej wyobraźni i kultury.”

René Depestre (1926) pisarz i poeta haitański

Źródło: Wade Davis, Passage of Darkness: The Ethnobiology of the Haitian Zombie, University of North Carolina Press 2015, s. 75.

O jedzeniu, O duszy, O poszukiwaniu

„Niektórzy mówią mi, że ta cała historia jest moim wymysłem. Pytam ich wtedy: więc co robiłem przez te dziewięć dni na morzu?”

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

Opowieść rozbitka (1970)

„Silne i świadome swej potęgi Niemcy będą gwarantem pokoju.”

Theobald von Bethmann Hollweg (1856–1921)

fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie mowy historii, t. 2

O pokoju

„Pewien fragment historii III RP się zakończył. Lepper reprezentował ten punkt widzenia, o którym my, mieszczuchy, nie mamy pojęcia – człowieka, który całe życie spędził na wsi.”

Krzysztof Skowroński (1965) polski dziennikarz

Źródło: Krzysztof Skowroński WSPOMINA Andrzeja Leppera: Nie znaliśmy go, se.pl, 6 sierpnia 2011 http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/krzysztof-skowronski-wspomina-andrzeja-leppera-nie-znalismy-go_199222.html

O życiu

„Matuszko, łaskawa caryco! Co mam wyrazić i opisać w związku z tym, co się wydarzyło? Nie zaszczycisz swego wiernego sługi zaufaniem. Lecz powiem prawdę, jak w obliczu Boga. Matuszko, gotów jestem umrzeć, ale nie wiem, jak doszło do tego nieszczęścia. Jesteśmy zgubieni, jeśli nie okażesz mi łaski. Matuszko – jego już nie ma. Nikt by w to nie uwierzył. Jak mogliśmy sobie uroić, że podniesiemy rękę na cara. Lecz, caryco, nieszczęście już się stało. Przy stole u księcia Fiodora doszło do kłótni i zanim zdążyliśmy ich rozdzielić, jego już nie było.”

Aleksiej Orłow (1737–1807)

list do Katarzyny II z jego reakcją na tajemniczą śmierć Piotra III Romanowa.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 189.

O śmierci, O kobietach, O Bogu, O nieszczęściu

„Kocham cię, kocham cię, kocham cię z całego serca. Jesteś najlepszy, mój ty wielki, zły biznesmenie.”

Karla Homolka (1970) kanadyjska seryjna morderczyni

fragment listu miłosnego do Paula Bernardo.
Źródło: Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 191.

Serce, Kochać się

„Jeżeli ktoś idąc z orężem w ręku wysunie się o krok przed historię, musi zginąć.”

Ryszard Kapuściński książka Cesarz

Cesarz

„Mnie historie miłosne jakoś nie nudzą. Bo to, co zdarza się między „nią” i „nim” zanim przyjdzie happy end, to jednak za każdym razem inna historia. Tak jak w życiu, nigdy nie kocha się tak samo.”

Ryszard Zatorski (1955)

o komediach romantycznych. Źródło: Reżyser Ryszard Zatorski o filmie „Dlaczego nie!”, kinomaniak.pl, 16 stycznia 2007 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/14,1

Kochać się

„Nie ma jednego „my”. Co znaczy „my” dla Polaka, żołnierza Werhmachtu? Co znaczy „my” dla górala, który podpisał Goralenvolk, co znaczy „my” dla Polaka z Wołynia, który w celu ochrony własnego życia wstąpił do partyzantki radzieckiej. My nie mamy jednej historii II wojny światowej i jednej pamięci. Kiedy ja to mówię na terenie Lubelszczyzny, jestem absolutnie niezrozumiany. Muzeum II Wojny Światowej powinno być agorą, w której się te różne historie opowiada. Musimy mieć pamięć polifoniczną.”

Rafał Wnuk (1967) historyk polski

Źródło: Czy wypada pytać o sens powstania warszawskiego? (zapis dyskusji w Ośrodku Brama Grodzka - Teatr NN) http://lublin.wyborcza.pl/lublin/1,48724,20732851,czy-wypada-pytac-o-sens-powstania-warszawskiego.html, lublin. wyborcza. pl, 24 września 2016.

O wojnie

„Świat staje się snem, sen staje się rzeczywistością.”

Novalis (1772–1801)

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 372.

O świecie, O rzeczywostości, O snach

„Sens współczesnych konstytucji polega na tym, że ograniczają władzę, także suwerena, prawami człowieka. A demokracja to ustrój, w którym władza większości jest ograniczona przez prawa mniejszości. W społeczeństwach XXI wieku podstawą legitymacji władzy nie jest jedynie wynik wyborów, ale także przestrzeganie praw człowieka.”

Ryszard Piotrowski (1952)

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Piotrowski: W imię suwerenności „narodu”, rasy, klasy popełniano w historii niewyobrażalne zbrodnie http://wyborcza.pl/1,75968,20649007,piotrowski-w-imie-suwerennosci-narodu-rasy-klasy-popelniano.html?order=najfajniejsze#opinions, wyborcza.pl, 6 września 2016.

O demokracji, O wieku, Sens

„Podpieram się mnemotechniką. Na moją historię składają się powtarzalne chwile. Wyciągam je spomiędzy obłoków niepamięci. Uznaję rzeczywistość, lecz odpycham ją na bok, montując swoje kapryśne etiudy.”

Robert McLiam Wilson książka Ripley Bogle

Źródło: Zaułek łgarza (ang. Ripley Bogle), tłum. Maria Grabska-Ryńska

O rzeczywostości

„Terminy reakcja postępowa i reakcja konserwatywna, które z powodzeniem i w sposób naturalny można stosować do wielu dziedzin, mogą być skrajnie mylące w odniesieniu do Kościoła. W samej istocie wiary chrześcijańskiej, katolickiej leży przylgnięcie do niezmiennego Bożego objawienia, uznanie, że jest w Kościele coś, co przekracza wzloty i upadki kultur oraz rytm historii. Boże objawienie oraz Mistyczne Ciało Chrystusa różnią się całkowicie od wszelkich istnień przyrodzonych. Postawa konserwatywna, tradycjonalistyczna jest w tym przypadku istotnym składnikiem właściwej reakcji na jedyny w swoim rodzaju fenomen Kościoła. Nawet człowiek bynajmniej nie konserwatywnego usposobienia i pod wieloma innymi względami postępowy, musi być konserwatywny w stosunku do nieomylnego magisterium Kościoła, o ile ma pozostać prawowiernym katolikiem. Można być jednocześnie człowiekiem postępowym i katolikiem, nie można jednak, będąc katolikiem optować na rzecz postępu w zakresie katolickiej wiary. Idea katolika postępowego w tym sensie stanowi oksymoron, contradictio in adjecto.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Wielu dziś, niestety, nie rozumie już tej sprzeczności i dumnie ogłasza się katolikami postępowymi.
Koń trojański w mieście Boga
Źródło: s. 22, 23

O Bogu, O wierze, Sens, Chrystus

„Miłość, która jest epizodem w życiu mężczyzny, stanowi całą historię życia kobiety.”

Anne-Louise Germaine Necker (1766–1817)

Inna wersja: Miłość to historia życia kobiety, epizod w życiu mężczyzny.
Źródło: Franciszek Urbańczyk, Problemy oświaty dorosłych, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1973, s. 241.

O miłości, O kobietach

„Państwo w całej swej historii służyło do przeszkadzania w jednoczeniu się ludzi, dla paraliżowania inicjatywy miejscowej, dla tłumienia istniejących wolności i zabijaniu w zarodku nowych.”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Państwo, władza

O ludziach, O wolności

„Historyk nie może być bowiem prokuratorem, nie może stawiać zarzutów. Rolą historyka jest wyjaśnianie nawet wtedy, kiedy wnioski, które wyciąga, nie są krzepiące ani budujące. Powinien podchodzić do historii z dystansem i bez emocji.”

Andrzej Chwalba (1949)

o zawodzie historyka.
Źródło: Marek Karpiński, „Nowe Książki” 2005, nr 1.

O książkach

„Jednym z pewników, których uczy historia, jest, że rozstrzygającym czynnikiem życia zbiorowego nie są formy urządzeń, instytucje, tylko jest stan dusz ludzkich danego społeczeństwa. Nic nie pomoże najdoskonalsza ustawa, najstaranniej obmyślany ustrój, jeśli materiał ludzki jest lichy, jeśli etyka i umysłowość jednostek stanowiących społeczeństwo stoją nisko. Wszystko zatem, co ma się spełnić w przyszłości jako faktyczna zmiana stosunków, musi być rozstrzygnięte w ludzkich duszach.”

Stanisław Witkiewicz (1851–1915) pisarz, malarz, teoretyk sztuki

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_witkiewicz_stanislaw

O ustawie, O duszy, O zmianach, O przyszłości

„Wierzyłem w to zwycięstwo cały czas, choć mój nos był mocno rozbity. Jestem bardzo wierzącym człowiekiem i wiem również, że wiara czyni cuda. I udało się, rzeczywiście przeniosła góry. Wiem tylko tyle, że zaraz na początku strasznie bolał mnie nos, bo Briggs złamał mi go powtórnie. Ale nie traciłem nadziei.”

Tomasz Adamek (1976) polski bokser

o stoczonej walce 21 maja 2005 z Australijczykiem – Paulem Briggsem, w której Polak po raz pierwszy w historii zdobył tytuł zawodowego mistrza świata federacji WBC (Adamek na 4 tygodnie przed walką złamał nos podczas sparingu, przystępując do walki o mistrzostwo wiedział, że zostanie złamany ponownie).

O wierze, O czasie, O zwycięstwie, O walce

„(…) [człowiek] rodzi się sędzią czy kupcem, wojskowym, rolnikiem czy marynarzem i wskutek tego nie tylko z natury rzeczy, lecz i dzięki swej sytuacji staje się bardziej uzdolniony do wypełniania w społeczeństwie odpowiedniej funkcji.”

Charles Maurras (1868–1952)

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 159.

O literaturze, O naturze

„Tak się historii koło kręci,
że najpierw są inteligenci,
co mają szczytne ideały
i przeobrazić świat chcą cały.
Miłością płonąc do abstraktów,
najbardziej nienawidzą faktów,
fakty teoriom bowiem przeczą,
a to jest karygodną rzeczą.”

Janusz Szpotański (1929–2001) satyryk i poeta polski, działacz opozycji w PRL

Źródło: Towarzysz Szmaciak czyli wszystko dobre, co się dobrze kończy

O świecie

„To zbrodniarze, bo urodzili się 10 lat przed tym, nim zdobyliśmy Filipiny.”

Jacob H. Smith (1840–1918)

słowa z rysunku prasowego z 5 maja 1902 r. przedstawiającego egzekucję dzieci filipińskich dokonanej przez amerykańskich żołnierzy, którym Jacob H. Smith rozkazał zabijać każdego jeńca powyżej 10. roku życia.
O Jacobie H. Smicie
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 190.

O dzieciach, O książkach, O świecie

„Niech przed Bogiem, krajem i potomnością odpowiedzą lekkomyślni sprawcy tych nieszczęść. Niech spadnie na ich sumienie krew najzacniejszej polskiej młodzieży.”

Paweł Popiel (1807–1892)

krytyka powstania styczniowego
Źródło: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk, 2012, ISBN 978-83-7420-253-4, s. 213.

O Bogu, O nieszczęściu, O młodzieży

„Halkę (…) wystawiano dotąd najczęściej jako harlekinową historię o mezaliansie. Kolejni reżyserzy koncentrowali się na krzywdzie wiejskiej dziewczyny, wykorzystanej i porzuconej przez panicza. Motyw zdrady, pasji i dręczących Janusza wyrzutów sumienia kulminował się w scenie, gdy Halka pojawia się na dworze Stolnika i przerywa zaręczyny ukochanego z jego córką Zofią. Tło społeczne opery najczęściej pomijano lub wykorzystywano tylko do kolorowej stylizacji. Nawet współautor legendarnego filmu z 1937 r., patron polskiego teatru politycznego Leon Schiller, nie wybijał faktu, że wieś, z której pochodzi Halka i zakochany w niej Jontek, to własność Janusza. Gniew Jontka i samobójstwo Halki w ostatniej scenie rozgrywały się tylko na planie uczuć, a nie konfliktów społecznych.”

Marc Minkowski (1962)

Źródło: Anna S. Dębowska, „Gazeta Wyborcza” nr 298, 23 grudnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129870.html

O zdradzie, O emocjach, O dziewczynach, O samobójstwie

„Ten system Wasza Świątobliwość zna o wiele lepiej, niż my wszyscy. To system kłamstwa, oszustw, niesprawiedliwości, grabieży, karykatury wszelkich idei cywilizacji i porządku. To system egoizmu posuniętego do absurdu, narodowego szowinizmu zupełnie szalonego, nienawiści do wszystkiego, co uczciwe i piękne. Ten system stanowi coś tak niebywałego, że zdumienie jest chyba pierwszym uczuciem, jakiego się doznaje na widok tej potworności. Do czego ten system doprowadzi nieszczęsny naród niemiecki? Będzie to musiała być degeneracja rasy nieznana dotychczas w historii.”

Andrzej Szeptycki (1865–1944) greckokatolicki metropolita kijowsko-halicki

List do papieża Piusa XII, 29–31 sierpnia 1942

O kłamstwie, O emocjach, O egoiźmie

„[Właściciel] mógł teoretycznie wszystko. Mógł nawet zabić. Dopiero w 1773 r. konstytucja sejmowa zakazała zabijania poddanych. Ale ilu ich rzeczywiście zabito, tego nie wiemy.”

Michał Kopczyński (1964)

Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Chłopi swoich panów, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 28 października 2013.

„Ani kobieta, ani chrześcijanin nie mogliby rządzić nad Nilem. To wynika z naszych wartości, kultury, historii, z realiów naszego kraju. Nie zabronię kobiecie kandydować na prezydenta, ale to, czy będę na nią głosował, to już zupełnie inna sprawa.”

Mohamed Mursi (1951–2019) egipski polityk

Źródło: Marta Urzędowska, Egipski prezydent poucza Amerykanów, „Gazeta Wyborcza”, 24 września 2012

O kobietach

„Profesor Porębski był wszechstronnym człowiekiem, który łączył w sobie rozmaite osobowości i zawody. Miał ogromną wiedzę w zakresie nie tylko historii sztuki, i wykorzystywał ją jako muzealnik, kurator, wychowawca innych historyków sztuki, nauczyciel, profesor, autor galerii, czy wreszcie jako krytyk piszący o sztuce współczesnej. Ale miał też duszę artysty – nie tylko komentował twórczość innych, sam także był twórcą.(…) Poza tym był mistrzem polszczyzny, miał w swoim dorobku liczne literackie próby i dzieła. Myślę, że było mu miło, gdy mówiono o nim „pisarz.””

Krystyna Czerni (1957) polski krytyk sztuki

o Mieczysławie Porębskim. Źródło: Katarzyna Kowalska, Sztuka służy temu, by mówić o rzeczach ważnych, o.pl, 8 stycznia 2013 http://magazyn.o.pl/2013/krystyna-czerni-katarzyna-kowalska-sztuka-sluzy-temu-by-mowic-o-rzeczach-waznych/

O sztuce, O duszy, O myślach, O nauczycielach

„Mali ludzie, zwycięzcy się nie sądzi. (…) Wielu z was historia za te nikczemne czyny nazwie kołtunami.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

odnosząc się do zarzutów współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa. Źródło: mikroblog http://i.iplsc.com/wpis-lecha-walesy/00051LOLD83PABS1-C122-F4.png, Wykop.pl, 2016

O ludziach, O współpracy

„Jedni lubią prostować ścieżki historii, inni – historię tych ścieżek.”

Jacek Wejroch (1929)

„Opowiem krótko historię Maldorora dobrego, w pierwszych latach życia, kiedy był szczęśliwy; już opowiedziałem.”

Comte de Lautréamont książka Pieśni Maldorora

Pieśni Maldorora

„Nigdy nie należy być pewnym, że życie nasze dobiega już kresu, bo kiedy nam się zdaje, że los skończył pisać swą historię, to gdy odwracamy stronicę księgi naszego życia, widzimy ze zdziwieniem świeżo napisany rozdział.”

Lucy Maud Montgomery (1874–1942) pisarka kanadyjska

Cykl Ania z Zielonego Wzgórza, 7. Dolina Tęczy (1919)

O życiu, O losie

„Spójrzmy na tę samą historię z dwóch różnych punktów widzenia. Ten sam dzień, ten sam moment, ale dla jednego kończy się szczęśliwie […], a dla innego kończy się źle.”

Mitch Albom (1958) amerykański pisarz i dziennikarz sportowy

Pięć osób, które spotykamy w niebie
Źródło: Dziś są Eddiego urodziny

O urodzinach

„Uwielbiam opowiadać historie! Nie kumam zdekonstruowanego teatru. Ludzie nigdy się nie znudzą opowiadaniem historii. Ważne tylko, żeby forma nie była archaiczna, sztampowa i żeby wynikała z czasów, w których żyjemy. No i cały czas pamiętam, czego nas uczyła Maja Komorowska: że zawsze na końcu trzeba dać nadzieję.”

Agnieszka Glińska (1968) polska aktorka

Źródło: Tadeusz Nyczek, Koniec z kulturą, „Przekrój” nr 5, 1 lutego 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/110452.html

O ludziach, O czasie

„Kościół ma głęboki szacunek dla dziejów Narodu. Skrzętnie zbieramy okruchy dziejowe, jak okruchy ewangeliczne, bo są one zawsze pożywne. Najdrobniejsza okruszyna Ewangelii żywi ducha. Podobnie okruchy dziejów Narodu są siewcą jego ducha. Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.”

Stefan Wyszyński (1901–1981) polski duchowny katolicki, prymas

w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 18 września 1970.
Źródło: Świadectwa powstania warszawskiego 1944, Andrzej Gałka (red.), op. cit., s.7.

O przeszłości, O przyszłości

„Dobrze by było, gdyby Zagłada Żydów stała się częścią historii Polski, bo jak dotąd to część historii Żydów, która trochę przypadkiem wydarzyła się na naszej ziemi, a my zachowujemy się tak, jakbyśmy nie mieli z tym nic wspólnego.”

Barbara Engelking-Boni (1962) uczona polska, historyk

Źródło: onet.pl, 28 sierpnia 2005 http://tygodnik2003-2007.onet.pl/1547,1243150,1,dzial.html

„Dzisiaj się w światowej dziewięćdziesięciodziewiątce mieszczę. Już nieźle, już się lepiej dzieje, ale mimo wszystko za tłoczno. Proszę mi wierzyć, że jak będzie w 2100 roku pokaz historii sztuki lat naszych, powiedzmy XX wieku, to będzie dziesięciu, nie więcej. I w tej dziesiątce ja będę. Przepraszam bardzo za skromność.”

Roman Opałka (1931–2011) malarz i grafik polski

Źródło: Joanna i Paweł Sosnowscy, Ręka mi drżała http://www.dwutygodnik.com/artykul/4525/, Dwutygodnik.com nr 108/2013.

O wieku

„Jakaż szkoda, że dzieci z biednych rodzin są stracone dla rynku pracy do dwunastego czy czternastego roku życia.”

John Locke (1632–1704) angielski filozof, lekarz, polityk, politolog i ekonomista

Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 117.

O dzieciach

„Na przestrzeni wieków w Europie, a zresztą nie tylko w Europie, prawie każde pokolenie miało "swoją wojnę". Nasze pokolenie musiało dźwignąć ciężar najbardziej niszczycielskiej wojny w historii ludzkości. Jej blizny pozostały na milionach z nas, na ziemi naszych krajów, w pamięci naszych narodów. Nie pozwalają nam one zapomnieć nam, żywym, o obowiązku wobec tych, których zabrakło, i wobec tych, którzy nadejdą, aby kontynuować nasze dzieło.”

Leonid Breżniew (1906–1982) radziecki polityk, działacz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

w przemówieniu na uroczystym posiedzeniu Sejmu PRL w dniu 21 lipca 1974, w czasie oficjalnej wizyty w Polsce w okresie obchodów XXX-lecia Polski Ludowej

O wojnie, O czasie, O wieku

„Wiadomo, iż mrówki czerwone prowadzą wojnę z mrówkami czarnemi i kradną im poczwarki, które po wykluciu się w niewoli stają się najlepszymi robotnicami, pilnemi i posłusznemi. Ludzkość biała w pewnym momencie swej historii znalazła się również wobec podobnej okazji; lecz nie tak mądra, jak mrówki czerwone, przez sentymentalizm pozwoliła uciec okazji, wyrzekając się pod wpływem chrześcijaństwa kompletnego i ostatecznego rozwoju cywilizacji. Czy nie jest to śmieszne, gdy wmawiają w nas, że niewolnictwo jest przeciwne naturze, podczas gdy spotykamy je jako objaw normalny i zupełnie naturalny u najintelgientniejszych zwierząt? […] Gatunki niższe, sąsiadujące z wyższemi a skazane na wymarcie, odnoszą olbrzymią korzyść z niewolnictwa, gdyż zapewnia im ono ciągłość życia i ten rodzaj rozwoju, który najbardziej odpowiada ich słabości.”

Rémy de Gourmont (1858–1915) Francuski poeta, powieściopisarz, i krytyk literacki

Źródło: Fizyka miłości. Rzecz o instynkcie płciowym, tłum. St. Michalski, Warszawa-Łódź 1911, s. 212–214.

O naturze, O zwierzętach

„Wszystkie moje wysiłki [w celu utrzymania pokoju] zostały udaremnione. I to przez kogo? Przez Anglię. A dlaczego? Z powodu neutralności Belgii. Czy ta neutralność, do której pogwałcenia zostaliśmy zmuszeni, walcząc o własną egzystencję, naprawdę jest powodem do wojny światowej? Niemcy, cesarz i rząd kochają pokój. Przystępujemy do tej wojny z czystym sumieniem. Anglia natomiast ponosi ogromną odpowiedzialność.”

Theobald von Bethmann Hollweg (1856–1921)

oświadczenie złożone brytyjskiemu ambasadorowi z powodu rozpętania I wojny światowej.
Źródło: Przemowa do ambasadora Wielkiej Brytanii, 1914, Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 237.

O wojnie, O pokoju, O wysiłku, Kochać się

„Zbieranie materiałów, pomysłów, inspiracji to bardzo żmudny proces. Niektóre historie przychodzą same, płyną ci wprost do ucha. Nad innymi musisz się pochylić, cierpliwie czekać na dogodny moment. Nie ma reguły. Czasami wystarczy zasłyszana opowieść, to jest ta iskra, innym razem musisz iskrze pomóc. Nie przesadzę, jeśli powiem, że wszystko może mieć wpływ na pisanie. Także technika.”

Neil Gaiman (1960) angielski pisarz

Źródło: wywiad, 24 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64159

O czekaniu

„Robię film wówczas, gdy mnie interesuje temat: mogą to być wyścigi samochodowe albo lotnictwo, western lub komedia, ale najbardziej odpowiada mi dramat, w którym występuje człowiek w niebezpieczeństwie. Nie ma działania, gdy nie ma niebezpieczeństwa. Dopiero gdy ono się pojawia – mamy realne działanie. Ocalić życie lub zginąć – oto najprostszy z możliwych dramatów… życie jest bardzo proste… tyle rzeczy czynimy mechanicznie, iż życie staje się rutyną. Tymczasem każdy chciałby uciec od powszedniości. Tworząc historię przygód, widzicie, w jaki sposób zachowują się ludzie w sytuacjach niebezpiecznych, jak reagują w obliczu śmierci, co czynią, co myślą…”

Howard Hawks (1896–1977) reżyser amerykański

Źródło: „Cahiers du Cinéma” 1956, nr 56, cyt. za: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, op. cit., s. 47, 48.

O życiu, O śmierci, O ludziach, O myślach

„Otóż, co najbardziej uderza, wiążę i coraz mocniej dominuje w człowieku, to niesamowite poczucie swojskości. Największa tęsknota na odległość jest niczym w stosunku do tęsknoty powstającej, gdy się znowu opuszcza kraj po krótkim pobycie. Życie nabiera sensu, gdy się wychodzi z samolotu i gdy spotyka się ludzi, z którymi mówi się zarówno o rzeczach dobrych, jak i złych. Widzi się wówczas całą czczość, nierealność, o ile nie wprost cynizm czy też melodramatyczną rzewność rozmów emigracyjnych. Może być w kraju jak najgorzej, może to ktoś nazwać długą i ciemną nocą, która zapada (tak jak to zawsze pisano w historii polskiej o okresach popowstaniowych), niemniej ta noc ciemna posiada więcej światła, czaru niż najpiękniejsze światła życia w Anglii czy Ameryce. Wszystko złe w kraju jest czymś, z czym można i trzeba walczyć, choćby nawet za to groziły największe represje. Wszystko zło, z którym walczą emigranci, wydaje się nie tylko walką z krajem, ale również walką z tymi, którzy w kraju nadstawiają swego karku w imię wspólnych celów.”

Władysław Malinowski (1909–1975) polski dziennikarz i polityk socjalistyczny

8 grudnia 1946, w liście do Adama Ciołkosza, napisanym po powrocie do kraju.
Źródło: Andrzej Friszke, Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.

O życiu, O ludziach, O złu, O odległości

„Gdy byłem dzieckiem, samotność mi nie przeszkadzała. Teraz, kiedy dysponuję wiedzą, jaka została mi przekazana, jest ona dla mnie trudna. Och, mam wielu przyjaciół, wszyscy oni są wspaniałymi ludźmi, ale ci, którzy mnie znają, twierdzą, że jest jakaś cząstka mojej osoby, której nigdy nie ujawniam. To prawda. Nie sądzę, że kiedykolwiek zdołam opowiedzieć komuś o tej historii z Crossem, o tym, czego nie zdołałem dokonać tamtej nocy. Byłoby to wobec nich nieuczciwe.”

James Patrick Kelly (1951) pisarz science fiction i fantasy

10.16 do jednego

O dzieciach, O prawdzie, O samotności

„Pewien bardzo fajny satyryk (…) opowiadał kiedyś w gronie, w którym ja byłem: „Panowie, nie chciałem Wam mówić, ale zmarła mi żona”. Paraliż. To nie jest anegdota, to jest prawdziwa historia. „No to co, kiedy pogrzeb?”, „No pogrzeb będzie za parę dni”, „No tak, jestem już zmuszony, bo ona zmarła parę dni temu”. Szydził, czy drwił, czy przekraczał pewne granice tylko po to, żeby ten żałosny świat nie próbował zrozumieć, docenić albo wczuć się w jego ból.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

Źródło: W roli głównej, TVN Style

O bólu, O świecie, O zmarłych

„Zawsze jest tak samo: najpierw precz z tyranią i korupcją, wiwat wszystkie stany, a potem nocne pukanie do drzwi, szczęk karabinu i smutne rocznice w kalendarzu. Każda rewolucja tworzy najpierw swoją prawomocność, historię, legendę. W Meksyku miała za sobą dziesięć lat walki, milion zabitych, heroiczną epopeję. Lud wierzył w Rewolucję. Ale pewnego październikowego dnia na placu Tlatelolco Rewolucja otworzyła ogień do ludu. Był rok 1968.”

Artur Domosławski (1967) dziennikarz polski

Gorączka latynoamerykańska
Źródło: s. 17.

O ludziach, O walce

„Interesuję się a priori bardzo mało historią, którą opowiadam, interesuje mnie wyłącznie sposób opowiadania, tylko to mnie pociąga.”

Alfred Hitchcock (1899–1980) brytyjski reżyser i producent filmowy

Źródło: André Bazin, Hitchcock contre Hitchcock, „Cahiers du Cinéma” nr 34, 1954, cyt. za: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, op. cit., s. 54.

„Był jedynie asystentem Jacka Kuronia i śmiał się z postulatów niepodległościowych. Teraz chciałby zatrzeć swoją przeszłość, opluwając innych. Historia zna już takie przypadki. To smutne i żałosne.”

Andrzej Czuma (1938) polski prawnik i historyk

reakcja na wcześniejsze słowa Jarosława Kaczyńskiego, w których oskarżył Stefana Niesiołowskiego o wsypanie kolegów na przesłuchaniu w 1970. Źródło: Niesiołowski wcale nie sypał http://www.tvn24.pl/-1,1575874,0,1,niesiolowski-wcale-nie-sypal,wiadomosc.html, tvn24.pl, 4 grudnia 2008

O przeszłości

„Bohaterowie nie są już najważniejsi dla narracji, akcję pcha do przodu wiele innych czynników. Kiedy weźmiemy pod uwagę wysokobudżetowe produkcje, nie sposób nie zauważyć, że ich twórcy obywają się bez dobrych aktorów, jeśli tylko mają w scenariuszu niebezpieczne pościgi i ogniste katastrofy. Bohaterowie takich historii ani nie muszą za wiele rozumieć, ani być rozumiani przez widzów. Dzisiejszy filmowy świat bardzo różni się od tego, który był mi bliski przed laty.”

Martin Landau (1928–2017) aktor amerykański

Źródło: Anna Bielak, Po raz pierwszy w historii świata http://www.dwutygodnik.com/artykul/4155/, Dwutygodnik.com nr 97/2012.

O świecie, O lecie

„Zabijałem mężczyzn i kobiety, starych i młodych, którzy żyli w Oblucitza i Novselo. Zabiliśmy 23 884 Turków i Bułgarów, nie licząc tych, których spaliliśmy w ich domach lub których głów nasi żołnierze nie odcięli. Złamałem pokój z sułtanem.”

Wład Palownik (1431–1476) hospodar wołoski

Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, op. cit., s. 70.

O kobietach, O pokoju, O domu

„Młode pokolenie ma dużo zapału ale jest inne niż to z lat 80-tych niż ci wielcy wojownicy, lodowi. Na pewno nie jest słabsze, bo kondycyjnie i zdrowotnie są świetni. Są tak wytrenowani i wybiegani, robią maratony w świetnych czasach - tego nigdy w himalaizmie nie było, żaden z moich kolegów himalaistów nigdy nie biegł żadnego maratonu w historii. Natomiast, no technicznie jest trochę słabiej i powiedziałbym bym motywacja jest nie ta. Wtedy to był himalaizm zawodowy, każdy mógł się z tego utrzymać. Nikt nie był na żadnej liście płac, no ale radziliśmy sobie. Przywoziliśmy z wypraw więcej pieniędzy niż wywoziliśmy, tak że nikt nie miał żadnej stałej pracy, ewentualnie roboty wysokościowe z doskoku i tak się po prostu żyło na całkiem przyzwoitym poziomie jak na czasy komuny. Na pewno ja za komuny jako himalaista miałem większą swobodę finansową niż dzisiaj jako przedsiębiorca i prezes średniej wielkości firmy. Taka prawda.”

Artur Hajzer (1962–2013) polski alpinista i himalaista

Źródło: 9 Krakowski Festiwal Górski / 2-4.12.2011 https://www.youtube.com/watch?v=pJBk2lD3RtA

O prawdzie, O motywacji

„Mam złe przeczucia, których nie mogę się pozbyć.”

Lizzie Borden (1860–1927)

3 sierpnia 1892; dzień później dokonała zabójstwa swoich rodziców
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 16.

O rodzicach

„Ekonomia jest ważna, ale nie może być fundamentem wszystkiego. Materializm i egoistyczne samozadowolenie są błędną drogą do Europy i w Europie, drogą wiodącą ku przepaści. Europa może właściwie rozwijać się tylko wtedy, gdy wykorzysta swój duchowy potencjał. W swojej tysiącletniej historii Polska dochowała wierności chrześcijaństwu.”

Gerhard Ludwig Müller (1947)

Źródło: Abp Muller: Materializm Europy jest drogą ku przepaści http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,14022213,Abp_Muller__Materializm_Europy_jest_droga_ku_przepasci.html#BoxWiadTxt, gazeta.pl, 2 czerwca 2013

„Najtrudniej jest wykombinować klucz do zdjęć – taki klucz, który pomoże wydobyć istotę scenariusza, istotę historii, i równocześnie jej nie przytłoczy. Trudne rzeczy zaczynają się na poziomie świadomości, myślenia, działania twórczego.”

Paweł Edelman (1958) polski operator filmowy

Źródło: wywiad Ireny Stanisławskiej, „Film” 9/1997

O myślach, O myśleniu

„Ta flandryjska klacz.”

Henryk VIII Tudor (1491–1547) król Anglii

o swej czwartej żonie – Annie z Kleve.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, s. 129.

O książkach, O świecie

„Gdybym była na miejscu Waszej Wysokości, poślubiłabym kobietę, którą bym kochała.”

Krystyna (królowa Szwecji) (1626–1689) królowa Szwecji

do francuskiego króla Ludwika XIV, który był żonaty z Marią Teresą Hiszpańską.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 181.

O kobietach, O świecie, Kochać się

„Gdybym nie był cesarzem, byłbym nauczycielem.”

Piotr II (1825–1891) cesarz Brazylii

Źródło: John Charles Chasteen, Ogień i krew. Historia Ameryki Łacińskiej, tłum. Katarzyna Bartuzi, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2007, ISBN 9788306030594, s. 132.

O nauczycielach

„Bohaterstwo Ukraińskiej Powstańczej Armii już stało się legendą, która złotymi zgłoskami wpisana jest w annały historii naszego państwa i na zawsze pozostanie w pamięci narodu.”

Wiktor Juszczenko (1954) ekonomista i polityk ukraiński; były premier i trzeci prezydent Ukrainy

Źródło: przemówienie na 64 rocznicę stworzenia UPA, 14 października 2006

„Taka jest polska historia, że Wojciech Jaruzelski szedł od Lenino do Berlina. (…) Oczywistą rzeczą jest to, że jeżeli są zaproszeni polscy kombatanci przez stronę rosyjską, a jeżeli jednym z nich jest były prezydent, no to się go w sposób szczególny szanuje i nie robi się z tego sprawy publicznej. Ja uważam, że w interesie nas wszystkich leży to, aby nie rozdrapywać tego problemu.”

Bronisław Komorowski (1952) polski polityk, prezydent Polski

o zaproszeniu generała Jaruzelskiego do Moskwy na uroczystości 9 maja 2010. Źródło: www.rmf24.pl, 7 kwietnia 2010 http://www.rmf24.pl/opinie/wywiady/kontrwywiad/news-bronislaw-komorowski-podleglosc-wobec-partii-tak,nId,271129

„Dzisiaj, tak naprawdę, nie ma przyczyn do antysemityzmu w Polsce. (…) Uważam, że ten stereotyp łączący antysemityzm z katolicyzmem/z chrześcijaństwem jest fałszywy. Bo jak się spojrzy na historię prześladowań Żydów w Europie to zawsze (…) o tym, że Żydzi zamordowali Chrystusa to sobie pobożni ludzie przypominali w momencie kiedy tym Żydom można było coś złupić, coś ukraść. (…) Wydaje mi się, że ten antysemityzm miał zawsze przyczyny ekonomiczne. On oczywiście szukał sobie uzasadnień wzniosłych, bo łatwiej było sięgać po religijne, ale nie było antysemityzmu w Polsce takiego wyraźnego jakoś przez wiele wieków, choć Polska była bardzo katolicka – równie w siedemnasty, jak i w osiemnastym, jak i w dziewiętnastym wieku. Problem prawdziwy zaczął się kiedy Rosja carska przepędziła wielką liczbę Żydów na ziemie etnicznie polskie, wyrzucając ich po różnych pogromach z terenów Rosji właściwej. Problem międzywojenny to jest problem rywalizacji ekonomicznej, bardzo wtedy ostrej. To jest też problem (o czym się nie chce pamiętać z jakiś powodów), że na początku lat dwudziestych, przypomnę, sześćset tysięcy Żydów, którzy uciekli z „raju sowieckiego” dostało obywatelstwo polskie.(…) Uważam, że te przyczyny ekonomiczne były przed wojną bardzo silne i tu należy szukać skutków.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

polemizując z tezą, że źródłem antysemityzmu jest chrześcijaństwo.
Źródło: Relacje polsko-żydowskie, program Warto rozmawiać

O wojnie, O ludziach, O problemach, O relacjach

„Strasznie zgrzeszyłem i zaiste nie wiem, jaka mnie za to spotka kara.”

Aurangzeb (1618–1707)

ostatnie słowa
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 156.

O książkach, O świecie, O karze

„Zawsze będziemy w sobie zakochani… To, że cię poznałem, było najcudowniejszą rzeczą w moim życiu. Nasza miłość była czymś wyjątkowym. A więc, kochanie, dotrzymaj swoich obietnic. Wiesz, o co mi chodzi.”

Fred West (1941–1995)

list Freda Westa do Rosemary West, listopad 1994.
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 129.

O miłości, Kochać się

„Jestem konserwatystą, ale też demokratą. A demokracja nie może być zdrowa, gdy nie ma realnej, programowej alternatywy dla ludzi sprawujących władzę. Od 20 lat mamy hegemonię prawicowo-konserwatywnych idei. One na różne sposoby zawiodły. Powinien nastąpić centrolewicowy zwrot. Kto ma go dokonać? (…) W gospodarce i polityce międzynarodowej konserwatywne pomysły zawiodły. Pomyliliśmy się przyjmując ultrarynkową wizję gospodarki, a wcielając ją w życie wpędziliśmy świat w poważne kłopoty.”

Francis Fukuyama (1952)

Źródło: rozmowa Jacka Żakowskiego, Koniec pewnej historii, polityka.pl, 18 października 2010 http://www.polityka.pl/kraj/rozmowyzakowskiego/1509374,2,z-francisem-fukuyama-amerykanskim-ekonomista-i-politologiem.read

O życiu, O ludziach, O świecie, O demokracji

„Osoby Uładzimira Katkouskiego nigdy nie spotkałem, ale jego niesłabnące dążenia, by rozpowszechniać język białoruski, kulturę i historię w internecie doprowadziły do stworzenia licznych zasobów internetowych, z których korzystam w mojej pracy.”

Uładzimir Katkouski (1976–2007) białoruski informatyk

„Szekspira, Moliera gra się od kilkuset lat. Oznacza to, że są permanentnie współcześni. Bo skupiają się na człowieku, a nie polityce czy publicystyce. Krytycy teatralni domagają się od nas, byśmy zajmowali się aktualnymi problemami społecznymi. Twierdzą, że teatr wówczas jest żywy. Tak, może być i taki. Ale to, co naprawdę zostaje w historii teatru to to, co dotyka człowieka i Boga, ich wzajemnych relacji. Z tego wyrósł teatr. Dlatego krótkotrwałe jest w teatrze, to co zajmuje się tylko materią, a to co skupia się na naszym duchu zostaje, bo jest permanentnym problemem, niezależnie od tego w jakich czasach żyjemy.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: Bartosz Bator, Teatr Narodowy to nie tylko artystyczne przedstawienie oparte na rzemiośle, „Dziennik” nr 272, 22 listopada 2008 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/62572,druk.html

O Bogu, O grach, O relacjach

„Był raz człowiek, który przewracał do góry nogami historię. Człowiek, który obalał imperia i podkopywał dynastie. Za jego sprawą Mount Vernon nie powinno być przedmiotem kultu narodowego, a Columbus, Ohio, winno się nazywać Cabot, Ohio. Przez niego imię Marii Curie powinno być we Francji przeklęte i nikt na świecie nie powinien przysięgać na brodę Mahometa. W rzeczywistości jednak nic takiego się nie stało, jako że był on zwariowanym profesorem; czyli, innymi słowy, dokonywał tego wszystkiego jedynie we własnym odczuciu.”

Alfred Bester (1913–1987) amerykański pisarz

Ludzie, którzy zamordowali Mahometa

O rzeczywostości

„Przez lata pielęgnował w sobie ból – precyzyjny
niczym wskazówka metronomu. Nocami spowiadał się
z niego krzykiem, spoconą pościelą. Był dumny
z katalogu łacińskich nazw wypisanych przy jego

nazwisku, z ciągu dat. Z rozwiązanych krzyżówek,
zaniechanych haseł. Jego ciało powoli stawało się
słowem, którego nie umiał wymówić. Charczał
tylko: Przeżyłem ojca. Długa pauza. Dwukrotnie.”

Maciej Robert (1977)

Źródło: Historia choroby

O bólu, O chorobach, O nocy

„Cywilizacja jest równie krucha jak każda istota ludzka. Każde z licznych piekieł, które człowiek stworzył w całej swojej historii, w tym czy innym zakątku świata, mogło się odrodzić – a również mogło powstać nowe piekło, skuteczniejsze i lepiej przemyślane.”

Dean Koontz (1945) pisarz amerykański

Ostatnie drzwi przed niebem (2001)

O piekle

Cytaty o historii strona 11

Cytaty o historii
strona 11