Cytaty o historii
strona 10

„Śmierć w komorze gazowej następowała w czasie od 3 do 15 minut, w zależności od warunków pogodowych. Wiedzieliśmy, kiedy ludzie byli martwi, bo przestawali krzyczeć.”

Rudolf Höß (1901–1947) administrator niemiecki, nazista

fragment zeznania złożonego przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 249.

O śmierci, O ludziach, O książkach, O świecie

„Czemu przegapiłem taką wspaniałą okazję?!”

Jan II Doskonały (1455–1495) król Portugalii

podczas wizyty na jego dworze Krzysztofa Kolumba, który odniósł sukces jako odkrywca Ameryki, a niegdyś bezskutecznie prosił Jana II Doskonałego o wsparcie dla swej podróży
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 56.

O wsparciu, O nauczycielach, O sukcesie, O wieku

„Niemal wszystkie kraje, niemal wszystkie grupy społeczne czy etniczne przeżyły w ciągu tego ćwierćwiecza szok zasadniczej zmiany swojej relacji z przeszłością.”

Pierre Nora (1931)

Źródło: wywiad udzielony Jackowi Żakowskiemu, cyt. za: Magdalena Nowicka, Rachunek wystawiony historii, „Wiedza i życie”

O życiu, O wiedzę, O relacjach, O przeszłości

„[…] wszyscy jesteśmy powiązani z innymi ludźmi, a ci inni ludzie powiązani są z jeszcze innymi, i że świat pełen jest ludzkich historii, ale wszystkie te historie stanowią jedno.”

Mitch Albom (1958) amerykański pisarz i dziennikarz sportowy

Pięć osób, które spotykamy w niebie
Źródło: epilog

O ludziach, O świecie

„Nazwałem organizację „Tygrysami Wyzwolenia”, ponieważ symbol tygrysa ma głębokie korzenie w politycznej historii Tamilów, ucieleśnia on przebudzenie narodu tamilskiego. Poza tym tygrys symbolizuje walkę partyzancką.”

Velupillai Prabhakaran (1954–2009)

Źródło: Joanna Łupińska, V. Prabhakaran. Sylwetka założyciela i przywódcy Tamilskich Tygrysów, psz.pl, 17 kwietnia 2009 http://www.psz.pl/tekst-19327/V-Prabhakaran-Sylwetka-zalozyciela-i-przywodcy-Tamilskich-Tygrysow/Str-2

O walce

„W pewnym mianowicie znaczeniu odpowiadamy za swoich przodków. Jeśli wierzymy w to, że naród jest realnością żyjącą i że przechowuje ciągłość swego trwania, wówczas musimy wierzyć, że naród dzisiejszy tak samo odpowiada za swoją przeszłość, jak pojedynczy osobnik odpowiada za swoją, to znaczy, że musi się kłopotać dzisiaj o spłatę długów wczoraj zaciągniętych z przekonaniem, że są to jego własne długi, nie zaś poczynione przez „historię”, czyli przez Nikogo.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Sprawa polska (1973)

O przeszłości

„(…) Kieślowski na pewno miał na mnie duży wpływ i nadal mnie inspiruje. Bardzo dobrze rozumiem i czuję jego filmy, jego sposób opowiadania. Spotkanie z nim potwierdziło, że dążenie do jak najbardziej świadomego opowiadania historii jest dla mnie w filmie najważniejsze.”

Grzegorz Zgliński (1968) polski reżyser, scenarzysta, operator, producent i montażysta filmowy, gitarzysta

Źródło: wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27692

„Historyczne wydarzenie 23 sierpnia 1944 stanowiło początek rewolucji ludowej w Rumunii, epoki wielkich przeobrażeń rewolucyjnych w życiu gospodarczym i społecznym kraju, w strukturze społeczeństwa, zapewniało pełną niepodległość naszej ojczyźnie.”

Nicolae Ceaușescu (1918–1989) komunistyczny przywódca Rumunii

o pokonaniu reżimu faszystowskiego generała Iona Antonescu w dniu 23 sierpnia 1944.
Źródło: „Prawda”, 22 sierpnia 1974, cyt. za: Historia drugiej wojny światowej 1939–1945, t. 9, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, tłum. Marian Laprus, Antoni Pacześniak, s. 495.

O wojnie, O prawdzie, O ojczyźnie

„Dla ministra finansów najbardziej miękką pościelą jest twarda waluta.”

Antoine Pinay (1891–1994) polityk francuski

Źródło: Historia powszechna http://www.historia-powszechna.yoyo.pl/cytaty/d.php?d=765

„Nie lubię uczyć się historii, bo w podręcznikach do historii mieszkają sami wielcy ludzie.”

Ryszard Smożewski (1930–2008)

Stróż z kopalni Źródło: „Życie Literackie” nr 36, 2 września 1956, s. 4 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14826

O życiu, O ludziach

„Zawsze byłem przejęty tak wielkim respektem dla Pisma Świętego, zawsze wierzyłem, że niebo stoi otworem przed tymi, którzy naśladują bohaterów tej świętej księgi… Ach, mój drogi! Nie dziwi mnie już szaleństwo Pigmaliona! Czyż historia świata nie jest pełna podobnych słabostek? Nie trzebaż było od tego zacząć, aby zaludnić ziemię? A w jaki sposób mogło to stać się zbrodnią, jeśli wówczas nią nie było? Co za niedorzeczność! Młoda dziewczyna nie może mnie podniecać, ponieważ miałem nieszczęście przyczynić się do wydania jej na świat?! To, co winno najbardziej ją do mnie zbliżyć, ma być powodem oddalenia? Mam patrzeć na nią chłodno i obojętnie, ponieważ jest do mnie podobna, ponieważ płynie w niej moja krew, a więc dlatego, że jednoczy w sobie wszystkie zalety zdolne wzbudzić najgorętszą miłość! Co za sofizmaty, co za bzdury! Zostawmy głupcom obowiązek poszanowania tych śmiesznych zakazów; nie dotyczą one umysłów takich jak nasze. Królestwo piękna i święte prawa miłości nie mają nic wspólnego z nędznymi konwencjami społecznymi. Usuwają je precz swoim blaskiem, podobnie jak promienie słońca oczyszczają.”

Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814)

Zbrodnie miłości

O miłości, O nieszczęściu, O świecie, O szaleństwie

„Jest szalony? Mam więc nadzieję, że pogryzie kilku innych moich generałów.”

Jerzy II Hanowerski (1683–1760) król Wielkiej Brytanii

o generale Jamesie Wolfe.
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 102.

„(…) zdaję sobie sprawę, że jest to kino, które bardziej trafi do kobiet. To one szukają romantycznych, magicznych historii. Ja jednak myślę, że kino albo jest dobrze opowiedziane, albo nie. Są oczywiście tematy bliższe raz męskiej, a raz żeńskiej widowni. Ale na przykład Bigelow pokazała, że i kobieta może zrobić twarde, męskie kino. Ja sama zrealizowałam przecież sensacyjny teatr telewizji. A moim marzeniem jest wyreżyserowanie kolejnego odcinka przygód Jamesa Bonda. Chciałabym mieć kiedyś taki budżet i taką zabawę na planie.”

Ewa Pytka (1964)

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=69081

O kobietach, O myślach, O myśleniu

„Historia przyznała rację Fidelowi.”

Aleksis Tsipras (1974) grecki polityk

Źródło: Fidel Castro nie żyje. "Żegnaj, komendancie", "dla wielu był bohaterem". Dużo ciepłych słów od światowych przywódców http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/kondolencje-po-smierci-fidela-castro-od-zachodnich-politykow,695126.html, tvn24.pl, 26 listopada 2016.

„Na Sycylii jest takie powiedzonko. Jeśli chcesz zabić psa, nie odcinaj mu ogona, tylko łeb.”

Carlos Marcello (1910–1993)

Marcello porównywał braci Johna i Roberta Kennedych do psa – tego pierwszego do łba, a drugiego do merdającego ogona.
Źródło: Paul Elliott, Krwawa historia morderstw i zamachów politycznych, tłum. Grzegorz Siwek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2001, ISBN 831109100, s. 163.

O domu

„Już starożytność była olbrzymim koncentracyjnym obozem, w którym jedni, to znaczy większość – byli skazani na katorżniczą pracę niewolników, a drudzy – pisali dialogi i dramaty, robili historię, byli estetyczni i wzniośli… Piękno, dobro, prawda – te pojęcia zostały zbudowane na przemilczanej, krwawej, okrutnej krzywdzie człowieka. (…) Kiedy Niemcy zwyciężą, wymordują wszystkich. (…) Nikt o nas wiedzieć nic nie będzie. Zakrzyczą nas poeci, adwokaci, filozofowie, księża. Stworzą piękno, dobro i prawdę. Stworzą religię.”

Tadeusz Borowski (1922–1951) polski poeta, prozaik i publicysta

Źródło: Maria Janion, Niesamowita Słowiańszczyzna, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007, str. 201.

O prawdzie, O religii, Cytaty o pięknie

„A może by z niej upiec chleb?”

Eva Perón (1919–1952) argentyńska działaczka związkowa, żona gen. Perona

podczas rozmów Juana Peróna z Francisco Franco w Hiszpanii, kiedy ten drugi stwierdził fałszywie, że posiada tyle mąki, iż nie wie, co z nią zrobić.
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, tłum. Barbara i Daniel Lulińscy, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, ISBN 8311095914, s. 171.

O kobietach, O domu

„Ja też bym chętnie dorwał się do MEN i zalecił studiowanie jako historii wyłącznie „Historii ruchów konserwatywnych i liberalnych” – ale właśnie dlatego coś takiego jak MEN nie powinno istnieć!”

Janusz Korwin-Mikke/J

Źródło: blog, 1 lutego 2009

„Zachód ma do zaofiarowania narodom Azji tylko śmierć. Wschód ofiarowuje nam życie, przyjaźń i miłość.”

Vijaya Lakshmi Pandit (1900–1990)

słowa z 1954
Źródło: Edmund Osmańczyk, Ciekawa historia ONZ, wyd. Iskry Warszawa 1965, s. 209.

O miłości, O życiu, O śmierci, O przyjaźni

„(…) cała historia ludzkiego życia to walka pomiędzy mądrością a głupotą.”

Philip Pullman (1946) pisarz angielski

Mroczne materie III: Bursztynowa luneta (2000)

O mądrości, O głupocie, O walce

„Kiedy śpiewam, zależy mi na tym, żeby opowiedzieć jak najwierniej pewną historię. Jeżeli wymaga to ode mnie potraktowania mojego głosu jako jednego z instrumentów – robię to.”

Mary Komasa (1985) polska wokalistka, kompozytorka, autorka tekstów i instrumentalistka

Źródło: Monika Jagiełło, Mary Komasa: dla muzyki trzeba się czasem poobijać, muzyka.onet.pl, 31 marca 2015 http://muzyka.onet.pl/wywiady/mary-komasa-dla-muzyki-trzeba-sie-czasem-poobijac/fxwfv9

O muzyce, O śpiewie, O czasie

„J. Matłachowski (…) Nota bene z rozmów z autorem bodaj w 1980 r. w Warszawie wyniosłem wrażenie, że wiara w spiskową teorię dziejów stanowiła zasadniczy element metodologii J. Matłachowskiego.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 39.

O wierze, O wrażeniach

„Prokurator generalny Moret: Panie premierze, w imię historii, dla swoich adwokatów, proszę być dzielnym!
Pierre Laval: Nikt nie będzie mi mówił takich rzeczy!”

Pierre Laval (1883–1945) polityk francuski

gdy Moret przybył wraz z adwokatami Baraducem i Naudem do celi Lavala w dniu 15 października 1945; po tych słowach naciągnął na twarz prześcieradło, połknął zawartość jakiejś ampułki i rzucił ją z wściekłością pod nogi prokuratora, jednak nie udało mu się uniknąć egzekucji.
15 listopada 1945
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 285.

O śmierci, O ludziach, O książkach, O wiedzę

„(…) w tej chwili coraz większą popularność zdobywa przekonanie, że kolektyw może ustalać nie tylko wartości liczbowe, jak cena rynkowa towaru, lecz również dysponuje jakąś wyższą inteligencją dostarczającą własnych idei, a nawet najważniejszych opinii. Ten sposób myślenia już wiele razy w historii prowadził do społecznych i politycznych katastrof. Mnie niepokoi wizja, że tylko kolektyw – a nie pojedynczy człowiek – jest ważny i prawdziwy. To był błąd popełniany przez wszystkie totalitarne ideologie, od nazizmu przez Pol Pota po islam.”

Jaron Lanier (1960) amerykański kompozytor i futurysta

O Wikipedii
Źródło: „Der Spiegel”, 13 listopada 2006

O błędach, O inteligencji, O myślach, O myśleniu

„Teraźniejszość przeinacza przeszłość, a przeszłość miesza się z teraźniejszością i z przyszłością, i nikt nie wydostanie się poza wielowarstwowy i wielokierunkowy bieg czasu ani nie wymknie się historii.
Historia pozostawia na czasie ślady krwi i naprzód krwią jest pisana, później atramentem.”

Andrzej Wydrzyński (1921–1992) polski reżyser

Malowidło przedstawiające kochanków

O czasie, O przeszłości, O przyszłości

„a ludzie lubią snuć
historie o takiej rybce
jak kruche nie jest w Polsce nic
powtórka na żywo
z dnia na dzień nakładka
siatki zmarszczek na skórę
moda wzięła górę
dobranoc pchły na noc”

Marcus Slease (1974)

Tom Hello Tiny Bird Brain (2011)
Źródło: Przeszkadzasz, tłum. Adam Zdrodowski

O ludziach, O górach, O modzie, O nocy

„Nasz wiek ma wyjątkowy charakter, po raz pierwszy pojawiła się szansa na rewolucję powszechną – całkowitą i totalną. Społeczeństwo burżuazyjne jedno osiągnęło na pewno – zrewolucjonizowało środki produkcji na skalę niespotykaną dotąd w historii.”

Murray Bookchin (1921–2006)

Anarchizm ery dobrobytu
Źródło: str. 4

O charakterze, O szansie, O wieku

„O ile poza granicami Francji, w Kanadzie, w Belgii walońskiej, w Szwajcarii romańskiej, literatura francuskojęzyczna wyrasta niejako na gruncie naturalnym rodzimego języka, o tyle w Luksemburgu ta literatura nie jest zjawiskiem spontanicznym, lecz efektem dobrowolnej przynależności do duchowej ojczyzny, która nakłada się niejako na ojczynę oficjalną. Jest wyznaniem wiary, aktem miłości, świadectwem przyjaźni, być może najlepszym i niezaprzeczalnym dowodem naszego przywiązania do Francji.”

Alphonse Arend (1907–1987)

Źródło: Józef Łaptos, Historia Luksemburga w: Historia małych krajów Europy pod red. Józefa Łaptosa, Ossolineum, Wrocław, 2002, ISBN 8304045907, s. 235.

O przyjaźni, O wierze, O literaturze, O ojczyźnie

„Szczególnie w Jarosławie Kaczyńskim zachowała się chęć rewanżu i złość, to bardzo napędza. W moim przypadku to nie jest tak – ja mam już swoje miejsce w historii Polski.”

Aleksander Kwaśniewski (1954) polski polityk, przezydent Polski

Źródło: Kaczyzmy i inne izmy, mówi Aleksander Kwaśniewski, dodatek do „Gazety Wyborczej”, 15 października 2007

O zachowaniu

„Poszedłem do kościoła i powiedziałem Panu: „Uratuj mnie od uzależnienia od narkotyków i alkoholizmu, mojej depresji i gniewu. Jeżeli jesteś Bogiem, uzdrów mnie. Daj mi spokój i radość, o której każdy mówi, że ją masz”. I Pan tak zrobił. Kocham siebie i kocham każdego człowieka. Jestem odmienioną osobą. Zażywałem każdy narkotyk, o jakim można pomyśleć, ale uczucia, które teraz mam, są lepsze niż te, które wtedy odczuwałem. Narkotyki imitują uczucie obecności Boga. Prawdziwy kontakt ze Stwórcą wywołuje dreszcze i… nie ma po nim bólu głowy. Nie czuję ani nienawiści, ani lęku, ani gniewu, ani smutku. Mam tyle pokoju wewnątrz. Mogę iść do każdego i podzielić się miłością. Jestem w zgodzie z Bogiem i pomagam ludziom.”

Brian Welch (1970) gitarzysta amerykański

Źródło: Niezwykła historia nawrócenia muzyka Kornu http://www.fronda.pl/a/niezwykla-historia-nawrocenia-muzyka-kornu-robie,25396.html, fronda. pl, 15 stycznia 2013

O Bogu, O pokoju, O muzyce, O emocjach

„Historia to szczególny łańcuch głupstw, popełnianych bezustannie, choć niezliczoną ilość razy przekonano się o ich fatalnych następstwach. Każdy polityk czuje się niczym nowy odkrywca Ameryki, którego dokonania przerastają dzieło Kolumba. Historia zdaje się istnieć wyłącznie po to, aby nie wyciągać z niej żadnej nauki. Uczyć się z niej może jedynie człowiek pokorny, a dzięki temu pozbawiony wewnętrznych wątpliwości i autentycznie ukierunkowany historycznie, który w każdej godzinie gotów jest odpowiadać przed własnym sumieniem.”

Edgar Julius Jung (1894–1934)

Źródło: Sinndeutung der deutschen Revolution

O nauce

„Moja żona żałuje tylko, że Bóg nie obdarzył jej większą liczbą cielesnych otworów, tak aby mogła pełniej zadowolić więcej osób w tym samym czasie.”

Justynian I Wielki (482–565) cesarz bizantyjski

o cesarzowej Teodorze oskarżanej o cudzołóstwo.
Źródło: Prokopiusz z Cezarei, Historia sekretna

O Bogu, O czasie

„Głupi jesteście! Przed tym, jak tam wejść, trzeba znać drogę, którędy wyjść!”

Triboulet (1479–1536)

gdy król Franciszek I dyskutował z doradcami o wyborze drogi, którą należy maszerować w trakcie wyprawy włoskiej.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 8301124385, s. 258.

O nauczycielach, O wieku

„Każdy musi znaleźć swoją własną drogę, bo historia jest nauczycielką życia. To jest prawda niepowtarzalna. Jeśli nie chcemy się uczyć tej historii, to się jej nie nauczymy. Każdy marzy jednak o tym, by być zatopionym w tym nurcie czasu i wiedzieć co się wydarzyło. Dzięki temu będziemy mogli mówić co się wydarzy, a od tego zależy los nas wszystkich.”

Janusz Kukuła

Źródło: „Polskie Radio”, 12 listopada 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jrsnn.htm

O losie, O prawdzie, O czasie

„Gdyby geolodzy mogli zostawić mnie w spokoju! Pod koniec każdego wersetu Biblii słyszę uderzenia ich młotków.”

John Ruskin (1819–1900) angielski krytyk i teoretyk sztuki

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 450.

O świecie

„Nie marudź!”

Myra Hindley (1942–2002)

do Lesley Ann Downey, jednej z ich ofiar, gdy ta prosiła, by puścić ją do domu.
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 173.

O domu

„Dziś głosi się hasło „Black is beautiful”, jest się dumnym z tego, że się jest kobietą, Żydem czy Bretończykiem. Ta duma wydaje mi się tyleż dyskusyjna, co niegdysiejsze niedocenianie samego siebie. Nikt nie powinien się wstydzić swojej przeszłości i rodziny: akceptować siebie, to akceptować również swoją historię, osobistą i zbiorową. Ale czy od odrzucania samego siebie trzeba zaraz przejść do przesadnego podbijania własnej wartości?”

Albert Memmi (1920) pisarz i eseista francuski

Poznajemy rasizm na własnej skórze
Źródło: s. 8–9.

O kobietach, O przeszłości

„Wszyscy Herero muszą opuścić tę ziemię. Jeśli tego nie zrobią, wówczas ja ich do tego zmuszę… Każdy Herero, który znajdzie się w niemieckich granicach, uzbrojony czy nie, prowadząc stado czy bez stada, zostanie zastrzelony… Jeńcy nie będą brani. Taka jest moja decyzja w sprawie ludu Herero.”

Lothar von Trotha (1848–1920)

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 192.

O ludziach, O książkach, O świecie, O decyzjach

„Od najwcześniejszego dzieciństwa był Kommodus odrażający, nikczemny, okrutny, rozpustny, nieprzyzwoity w wyrażeniach i nierządny.”

Kommodus (161–192)

Źródło: Historia Augusta, tłum. Hanna Szelest, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 41.

O książkach, O świecie, O dzieciństwie

„Innym ubocznym skutkiem europejskiej integracji jest GSM, standard cyfrowej telefonii komórkowej, który zdominował świat. Zarówno historia WWW, jak i dzieje GSM pokazują, jak trudno przewidzieć przełomowe wynalazki. (…) GSM to rzadki z kolei przykład pozytywnego wkładu biurokracji w postęp techniczny – ustanowienie standardu obowiązującego na dużym rynku stworzyło warunki dla szybkiego rozwoju zarówno technologii, jak i usług telefonii komórkowych”

Edwin Bendyk (1965) polski publicysta

w USA, na skutek braku standaryzacji usług komórkowych telefonia mobilna rozwijała się wolniej Źródło: Antymatrix, 9 maja 2007 http://bendyk.blog.polityka.pl/?p=222

O świecie

„Jego [Napoleona] życie można opisać jako poemat akcji. (…) Jego seksualne wyczyny warte były pióra Arthura Schnitzlera. Był jednym z tych niepospolitych ludzi, którzy tworzyli historię i kształtowali przeznaczenie swych czasów i generacji, które miały przyjść – w bardzo konsekwentny sposób. Świat, w którym przyszło mu żyć, był całkowicie wykreowany przez niego, tak jak współczesny, europejski i światowy ład jest wynikiem II wojny światowej. Poza tym nie było dotychczas żadnego dobrego filmu o Napoleonie. Odkryłem, że wszystkie tematy, które koncentrują się w historii Bonapartego, są bardzo żywotne we współczesnym świecie: odpowiedzialność i nadużycia wynikające z posiadania władzy, dynamizm społecznych przemian, związki między jednostką a narodem, wojną, militaryzmem etc., stąd film o Napoleonie nie byłby jeszcze jednym, pustym, historycznym brykiem, ale filmem o podstawowych problemach także naszych czasów, obecnych również w czasach napoleońskich. Pomijając jednak wszystkie mądrości płynące z historii Bonapartego, klarowność i moc życia Napoleona to fantastyczny materiał na wciągający film biograficzny.”

Stanley Kubrick (1928–1999) amerykański reżyser filmowy

w wywiadzie dla Josepha Gelmisa.
Źródło: Piotr Kletowski, Filmowa odyseja Stanleya Kubricka, wyd. Korporacja Ha! art, Kraków 2006, ISBN 9788389911469, s. 53, 54.

O życiu, O wojnie, O ludziach, O świecie

„Nigdy nie rozumiałem, skąd pochodzi to określenie. Być może z faktu, że nigdy nie prowadziłem antykomunistycznej propagandy. Albo z faktu, że prowadzę politykę neutralności. Większość krajów niezaangażowanych jest oskarżana o lewicową orientację albo wręcz o patrzenie w kierunku Związku Radzieckiego.”

Makarios III (1913–1977) cypryjski duchowny prawosławny, arcybiskup, prezydent Cypru

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w listopadzie 1974 w Nowym Jorku (zapytany przez nią, dlaczego jest nazywany „czerwonym arcybiskupem”).
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 657.

„Nikt łzami nie zmieni biegu historii.”

Glauber Rocha (1939–1981)

Źródło: O poder de mau humor, cyt. za: Złote myśli, „Reader’s Digest. Przegląd – edycja polska” nr 8/2003, s. 27.

O myślach, O myśleniu, Łza

„Potrzebujemy Bożej opieki, Bożej mocy. Potrzebujemy wolności i prawdy, które dał Bóg i których to wartości drugi człowiek nie ma prawa kogokolwiek z nas pozbawić.”

Wiesław Mering (1945)

Źródło: Bp Mering: metody walki Hitlera z Kościołem wciąż aktualne. O historii: fałszowana przez całe dziesięciolecia znowu zaczyna przeszkadzać?, wpolityce.pl, 4 maja 2012 http://wpolityce.pl/wydarzenia/27889-bp-mering-metody-walki-hitlera-z-kosciolem-wciaz-aktualne-o-historii-falszowana-przez-cale-dziesieciolecia-znowu-zaczyna-przeszkadzac

O Bogu, O wolności, O walce

„'Herbatniki'
Wydarzyło się to faktycznej osobie, a jestem nią ja. Chciałem złapać pociąg. Było to w kwietniu 1976 roku, w Cambridge w Wielkiej Brytanii. Zostało jeszcze trochę czasu do odjazdu pociągu. Poszedłem po gazetę, by porozwiązywać krzyżówkę, po kawę i paczkę herbatników. Usiadłem przy stoliku. Opiszę wam scenerię – jest niezwykle ważne, abyście bardzo wyraźnie ją ujrzeli. A więc tu mamy stolik, tu gazetę, filiżankę z kawą, herbatniki. Naprzeciwko mnie siedzi mężczyzna, całkiem przeciętny gość w biznesowym garniturze, z teczką. Nic nie wskazywało na to, aby miał zrobić cokolwiek dziwnego. A jednak zrobił: nagle pochylił się do przodu, wziął do ręki herbatniki, rozerwał opakowanie, wyjął jednego i zjadł.
Muszę powiedzieć, że z takiego typu rzeczami my Brytyjczycy bardzo źle sobie radzimy. W naszej historii, naszym wychowaniu, naszej edukacji nie ma nic, co uczyłoby nas, jak zachować się w stosunku do kogoś, kto w biały dzień kradnie nam herbatniki. Wiadomo, co by się stało, gdyby rzecz miała miejsce na dworcu South Central w Los Angeles. Natychmiast rozpoczęłaby się strzelanina, zjawiłyby się helikoptery, CNN, rozumiecie… w końcu zrobiłem to, co zrobiłby każdy czerwonokrwisty Brytyjczyk: zignorowałem wydarzenie. Gapiłem się w gazetę, wziąłem łyk kawy, próbowałem zrozumieć artykuł, w tekst którego się wpatrywałem, nie byłem jednak w stanie nic pojąć, z wyjątkiem powtarzania w myśli: „Co mam robić?”.
W końcu uznałem: „Trudno, muszę coś zrobić”. Próbując z całych sił nie zauważać, że w tajemniczy sposób paczka została otwarta, wyjąłem herbatnik. Pomyślałem sobie: „To go uspokoi”. Nie uspokoiło, bowiem po chwili powtórzył to, co przedtem. Wziął następny herbatnik. Ponieważ za pierwszym razem nic nie powiedziałem, za drugim jakby trudniej było podnieść temat: „Przepraszam bardzo, trudno tego nie zauważyć, ale…”. Nic by to nie dało.
Zjedliśmy całą paczkę. Było w niej co prawda tylko osiem herbatników, ale sprawa zdawała się trwać wieczność. On brał herbatnik, ja brałem herbatnik, on brał herbatnik. Kiedy skończył, wstał i odszedł. Wymieniliśmy pełne znaczenia spojrzenia, po czym poszedł sobie, ja zaś głęboko odetchnąłem i opadłem ciężko na oparcie krzesła.
Wkrótce podstawiono pociąg, dopiłem kawę, wstałem i podniosłem gazetę, pod którą leżały moje herbatniki. Tym, co szczególnie lubię w tej opowieści, jest wrażenie, że gdzieś po Anglii przez ostatnie ćwierć wieku krąży całkowicie przeciętny facet, który ma do opowiedzenia identyczną historię – tyle tylko, że brakuje jej puenty.”

Douglas Adams (1952–2001) brytyjski pisarz

z przemowy do pracowników Embedded Systems, 2001

O losie, O prawdzie, O facetach, O zachowaniu

„Do mieszkających samotnie kobiet zazwyczaj czepiają się rozmaite historie.”

Martha Grimes (1931)

Hotel Paradise

O kobietach

„Naprawdę lubię muzykę, ale jest z nią pewien zasadniczy problem: jeśli nie masz konkretnej historii, to trudno jest o niej opowiadać. Muzyka jest kompletnie niewerbalna. Nie da się jej przełożyć na słowa ani wytłumaczyć. To jest właściwe niemożliwe. Muzyka to raczej pewnego rodzaju wewnętrzne doświadczenie, magiczne przeżycie.”

Malik Bendjelloul (1977–2014) szwedzki reżyser filmowy

Źródło: Artur Zaborski, Lepiej bym tego nie zmyślił!, empik.com, 26 lutego 2013 http://www.empik.com/lepiej-bym-tego-nie-zmyslil-wywiady-empikultura,90546,a

O muzyce, O problemach

„Ów bezimienny piekielny potępieniec – pół bestia, pół człowiek – wciąż przebywa na wolności i grasuje po naszym mieście. Ohydne, nieludzkie zło, śmiertelnie niebezpieczna przebiegłość, nienasycona żądza krwi – oto cechy charakteryzujące tego szalonego zabójcę. Ta upiorna kreatura, podążająca śladem swych ofiar niczym tropiący zwierzynę Indianin, upaja się krwią, a mimo to wciąż pozostaje nienasycona.”

Kuba Rozpruwacz (1865) Seryjny morderca działający w okolicach Londynu

Źródło: „Star”, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, op. cit., s. 175.

O wolności, O złu

„Zwróćże mi, niewdzięczniku, wszystkie wiersze Cyda,
A poznasz wtedy jasno, oskubana wrono,
Że ci ta twoja pycha rozgłosu nie przyda −
Mnieś to winien twą całą sławę niezmierzoną.”

Jean de Mairet (1604–1686)

oskarżenie Pierre'a Corneille'a o plagiat z Młodości Cyda hiszpańskiego poety Guillen de Castro. Corneille z tego utworu istotnie korzystał.
Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 76, tłum. J. Dackiewicz

O literaturze

„Tak liczne, różne i uporczywe były zmowy przeciwko mnie, że czasem czuję się jak bohater powieści kryminalnej.”

Husajn ibn Talal (1935–1999)

napisane przez niego w jednej ze swoich książek
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 185.

O książkach, O czasie

„Należy zwrócić uwagę, że historia wykazała także powierzchowność innego sądu, wywodzącego się ze starożytności, a głoszącego, iż lud potrzebuje jakoby tylko chleba i igrzysk. Nieraz mogli się przekonać różni późniejsi władcy, że otrzymawszy sam chleb, lud niechybnie zapyta zaraz o masło i wędlinę, bojkotując najatrakcyjniejsze nawet igrzyska.”

Janusz A. Zajdel książka Limes inferior

Limes inferior

O ludziach

„Istnieje niezliczona ilość opowiadań na świecie. Jest to przede wszystkim cudowna różnorodność gatunków, utrwalonych w najrozmaitszych tworzywach (…). Co więcej, w nieskończonej niemal liczbie opowiadanie obecne jest we wszystkich czasach, wszystkich miejscach, wszystkich społeczeństwach. Narodziło się wraz z samą historią ludzkości; nie ma ani nigdzie nie było społeczeństwa nieznającego opowiadania (…). Opowiadanie drwi sobie z dobrej czy niedobrej literatury; międzynarodowe, ponadczasowe, ogólnokulturalne, jest wszechobecne, jak życie.”

Roland Barthes (1915–1980)

Źródło: Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań, wyd. 1966, tłum. Wanda Błońska

O życiu, O literaturze

„Poproszono mnie, bym (…) polecił badacza przyrody, który miałby towarzyszyć kapitanowi Fitz-Royowi, zaangażowanemu przez rząd do opracowania mapy południowego krańca Ameryki. Oświadczyłem, że uważam Cię za osobę, która ma pełne kwalifikacje, by podjąć się takiego zadania. Jeśli chodzi o wynagrodzenie, to nic mi na ten temat nie wiadomo. Podróż potrwa dwa lata…”

John Stevens Henslow (1796–1861)

w liście do Karola Darwina w sierpniu 1831.
Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 438, 439.

O świecie

„Heil Hitler!”

Joachim von Ribbentrop (1893–1946) polityk III Rzeszy

witając w pałacu Buckingham w 1937 brytyjskiego króla Jerzego VI.

„Jest jedna rzecz, której jako fan i widz nie mogę̨ zaakceptować́. To moment, w którym widzę̨, że serial jest przedłużany ze względów komercyjnych. Jest tyle świetnych historii, które niepotrzebnie są̨ rozciągane w czasie. Czasami aż̇ nie mogę̨ uwierzyć́, ile projektów, pomimo tylu lat istnienia na antenie, wciąż̇ jest realizowanych dla telewizji.”

Terence Winter (1960)

Źródło: Katarzyna Kasperska, Terence Winter: Dla „Zakazanego Imperium” nadszedł kres, stopklatka.pl, 14 września 2014 http://stopklatka.pl/wywiady/-/134423769,terence-winter-dla-zakazanego-imperium-nadszedl-kres

O czasie

„Kiedy wstępowaliśmy do Zakonu przysięgaliśmy poświęcić nasze życie, kiedy i gdzie zajdzie taka potrzeba.”

Jean de la Valette (1494–1568) wielki mistrz zakonu joannitów

Źródło: Mariusz Misztal, Historia Malty w: Historia małych krajów Europy pod red. Józefa Łaptosa, Ossolineum, Wrocław, 2002, ISBN 8304045907, s. 299.

O życiu

„Mogła mieć czterdzieści-pięćdziesiąt lat, twarz miałą raczej okrągłą z małym, prostym noskiem, brew cienką i małe usta o pełnych wargach; jej skóra była gładka i czarna jak węgiel - a wtedy napotykałeś jej oczy i z nagłym, lodowatym dreszczem przerażenia pojmowałeś, że wszystko, co o niej słyszałeś, to prawda i że okropności, które wcześniej oglądałeś nie potrzebują żadnego więcej wytłumaczenia. Oczy te były małe i myślące, i złe, jak oczy węża; patrzyły bez mrugnięcia, a w ich głębi czaiło się przerażające okrucieństwo i złośliwość.”

George MacDonald Fraser książka Flashman's Lady

o Ranavalonie I Okrutnej
Źródło: Flashman's Lady, wyd. Barrie & Jenkins, 1977 cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 86.

O prawdzie

„Urodzony przywódca o magnetyzującej, dynamicznej osobowości, silnej woli i nieustraszonym sercu, z determinacją dążącym do celu.”

David Lloyd George (1863–1945)

o Adolfie Hitlerze.
Źródło: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, s. 67.

O osobowości, Serce

„Mogła mi pani o tym powiedzieć wcześniej. Zrezygnowałem z papierosów, ale lubię zapach tytoniu, zapach dymu.”

Mohammad Reza Pahlawi (1919–1980)

gdy Oriana Fallaci spytała, czy może zapalić papierosa.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 429.

„Słowo "pokój" nie powinno nigdy paść z ust naszych najwyższych urzędników ani też nie powinni oni pozwolić, żeby zagościło ono choć na krótką chwilę w ich myślach. W przypadku takiego kraju, jak nasz, z jego rozległymi terytoriami rozciągającymi się się na dziesiątki tysięcy li, z jego olbrzymimi zasobami bogactw naturalnych i setkami milionów mieszkańców, jeśli tylko każdy z was dowiedzie swej lojalności wobec Cesarza i miłości do ojczyzny, czyż musimy się lękać jakiegokolwiek najeźdźcy? Niech nikt nie myśli o zawieraniu pokoju, ale niechaj każdy stara się chronić dom i groby swych przodków przed grabieżą i zniszczeniem ręką bezlitosnego najeźdźcy.”

Cixi (1835–1908) cesarzowa Chin

fragment tajnego edyktu Cixi skierowanego do jej współpracowników 21 listopada 1899 roku
Źródło: Isaak Taylor Headland, Court Life and China: The Capital, Its Official and People, New York [Nowy Jork], wyd. F.H. Revell, ok. 1909, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 58

O pokoju, O domu, O myślach, O ojczyźnie

„Resztę historii już znacie – w końcu cała ludzkość musiała zapłacić za to, że Horrorarium zostało opublikowane.”

Kazimierz Kyrcz (1970) pisarz polski, autor horrorów

Źródło: opowiadanie Horrorarium

„Won stąd, cywile! Sami tylko wojskowi dziś prezentować się mają!”

Konstanty Pawłowicz Romanow (1779–1831) wielki książę rosyjski

słowa wypowiedziane do elit polskiego społeczeństwa przed wizytą cara Aleksandra I w Warszawie w 1815.
Źródło: Tomasz Małkowski, Historia III. Zeszyt ćwiczeń dla klas III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2013, s. 91.

O ćwiczeniach

„Historia jest jak dobre stare kino. Przed twoimi oczami przesuwają się bohaterowie: zwycięzcy i straceńcy. A ty nie musisz biedzić się nad scenariuszem, bo jest już gotowy.”

Quentin Tarantino (1963) amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

„Dawniej komputery były produkowane na wiele lat. Dziś w produkcję nowego sprzętu wpisana jest autodestrukcja po roku czy dwóch latach użytkowania. Mój pierwszy komputer ważył kilka ton, dlatego niekoniecznie chciałem go mieć z powrotem, ale i wielkogabarytowe komputery tu są. Chlubą muzeum jest na pewno Odra 1305 – komputer przypominający wielką szafę, który nie mieści się w placówce. Obejrzeć go można w Szopienicach. Większość ludzi centrum rozwoju polskiej myśli technicznej lokalizuje jedynie w Warszawie i Wrocławiu. A my zgromadziliśmy dokumenty, które potwierdzają, że Śląsk w połowie lat 80. był pierwszym miejscem produkcji i wdrażania komputerów w Polsce. Chcemy też pokazać, że historia komputerów nie zaczęła się w latach 80. ub. wieku, ale o wiele wcześniej.”

Piotr Fuglewicz (1954) informatyk

Źródło: Od a(corna) do z, 5 kwietnia 2014 http://rodzina.wiara.pl/doc/1926895.Od-a-corna-do-z

O ludziach, O rodzinie, O wierze, O myślach

„Czyż nie wieszali ludzi głową w dół, nie topili w workach, nie krzyżowali na deskach, nie grzebali żywcem, nie miażdżyli na śmierć? Nie zmuszali ich do jedzenia odchodów? Nie zdzierali im skóry batem? Nie rzucali żywcem na pożarcie przez robaki i mrówki albo zostawiali przywiązanych na bagnach, by pożarły ich komary? Nie wrzucali ich do kotłów wrzącego syropu? Nie wpychali mężczyzn i kobiet do beczek, najeżonych wewnątrz kolcami i nie staczali ich ze zboczy w przepaść? Nie rzucali nieszczęsnych czarnych psom ludojadom, dopóki te nie były już tak nażarte ludzkim mięsem, że okaleczone ofiary dobijano bagnetami i sztyletami?”

Pompee Valentin Vastey (1781–1820)

w 1814, usprawiedliwiając wymordowanie w 1804 roku kilku tysięcy białych kolonistów ocalałych z powstania niewolników w Haiti.
Źródło: Adam Węgłowski, Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie, Kraków 2016, s. 61.

O śmierci, O kobietach, O ludziach, O jedzeniu

„Dobrem jest nie samo życie, lecz piękne życie.”

Seneka Starszy (-54–39 p. n. e.)

Źródło: historia-powszechna.pl http://www.historia-powszechna.yoyo.pl/cytaty/d.php?d=576

O życiu

„Kościół płocki, słusznie szczycący się wielowiekową historią wiary, podobny jest do ewangelicznej Elżbiety. Prastara diecezja płocka otwiera dziś podwoje swego domu temu, który przychodzi w imię Pańskie, by głosić dobrą nowinę o zbawieniu. W centrum owej dobrej nowiny jest prawda o Bogu, który jest miłością, miłością miłosierną. To znaczy taką, która przebacza, która bardziej chce leczyć, podnosić niż rozliczać, która gotowa jest wychodzić na poszukiwanie owiec zagubionych.”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w katedrze płockiej podczas uroczystego ingresu rozpoczynającego pracę w diecezji płockiej, 31 maja 2007

O Bogu, O prawdzie, O wierze, O domu

„Zawsze nim byłem. I nigdy bezmyślnie. W ciągu ostatnich trzydziestu lat na świecie dokonały się wielkie zmiany. Kto by pomyślał trzydzieści lat temu, że kolonializm się skończy i że wojna przestanie być akceptowana jako sposób ujarzmiania krajów? Kto by pomyślał, że hierarchie społeczne przestaną być akceptowane z takim przekonaniem, że słowo socjalizm przestanie budzić strach…”

Makarios III (1913–1977) cypryjski duchowny prawosławny, arcybiskup, prezydent Cypru

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w listopadzie 1974 w Nowym Jorku (zapytany przez nią, czy jest optymistą).
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 655.

O wojnie, O strachu

„Nasz od wielu lat trawiony nihilizm prędzej czy później odbije się nam czkawką, a wtedy nieprzygotowani, przegramy. I tutaj, w co przynajmniej jeszcze wierzę, powinna zaczynać się rola poety – mówić prawdę o świecie widzianym nie z perspektywy spikerów, ale marginaliów, resztek mądrości, czułości i wiary. Bez nich nie ma poezji.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Historia pewnej dykcji poetyckiej (2014)
Źródło: D. Jung, Historia pewnej dykcji poetyckiej [w]: Beata Patrycja Klary, Rozmowy z piórami, cz. 2, Toruń 2014, s. 65–66

O wierze

„Spieszcie tak szybko jak to możliwe do króla Childeberta. Zachowujcie się, jakbyście byli żebrakami i prosili o jałmużnę. Przeszyjcie go nagle sztyletem, tak aby moja rywalka Brunhilda straciła władzę. Gdyby jednak król był pilnie strzeżony, spróbujcie za wszelką cenę zabić jego matkę Brunhildę. Gdybyście w trakcie zamachu stracili życie, obdaruję hojnie waszych krewnych.”

Fredegunda (545–597)

instrukcja wyłożona zamachowcom, którzy mieli zabić Childeberta II i Brunhildę
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 115.

O życiu, O kobietach, O świecie, O matce

„To kaci z partyjnej nominacji, zwyrodnialcy i sadyści.”

Johann Reichhart (1893–1972)

o katach mianowanych pod rządami Hitlera.
Źródło: Bartosz Wieliński, Oberkat III Rzeszy, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 6 sierpnia 2012

„Postanowiłem zrobić film Oszołom o nieżyjącym Michale Faltzmanie – odkrywcy afery FOZZ. Wydawało mi się, że to dobry moment, bo telewizją rządziła prawica. Faltzman, dociekliwy księgowy zdemaskował wielką aferę prania pieniędzy przeznaczonych na oddłużenie polskiego długu. Afera była tak oczywista i namacalna, że wzbudziła moją niechęć do narracyjnej tautologii. Opowiedziałem więc tę historię jako wstęp do realizacji filmu fabularnego. Aktor Jerzy Światłoń przygotowując się do tej roli rozmawia z wieloma ludźmi, którzy znali Faltzmana. I tu zaciera się właściwie granica między fabułą i dokumentem. Dodatkowo aktor gra w teatrze postać Konrada z Wyzwolenia Wyspiańskiego. Kwestie ze „sceny z maskami” zupełnie niewiarygodnie pasowały do opowieści o Faltzmanie. Padały jak memento. Ten film został przyjęty już znacznie gorzej. Ukazała się m. in. wzmianka w „Polityce”, że utrudniam działalność polityczną Balcerowiczowi, który właśnie miał zostać szefem Unii Wolności.”

Jerzy Zalewski (1960) reżyser i scenarzysta polski

Źródło: Prywatna wojna – rozmowa z Jerzym Zalewskim, poloniainfo.se, 23 lutego 2001 http://www.poloniainfo.se/artykul.php?id=363

O wojnie, O domu, O grach, O wolności

„Często wkurza mnie, jak kobieta funkcjonuje tylko dla mężczyzn, chce się im podobać i tylko z tego czerpie satysfakcję, zamiast czerpać ją z siebie, ale jak już mówiłam, to nie kobiet wina, a historii ludzkości.”

Małgorzata Szumowska (1973) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: „Zwierciadło” nr 2/1960, luty 2010

O kobietach

„Idę na krótką wyprawę, która może zająć trochę czasu.”

Lawrence Oates (1880–1912)

I am just going outside and may be some time (ang.) ostatnie słowa – wyczerpany i schorowany Oates oddalił się od swoich towarzyszy, aby nie stanowić dla nich ciężaru podczas wędrówki do składu żywności. Ciała Oatesa nie odnaleziono nigdy. Źródło: Fredrik Rűtter, Sterk historie, enkelt fortalt, „Tønsberg Blad”, 11 listopada 2010, nr 261, cyt. za: Dramatyczna historia, prosto opowiedziana http://www.btl.bialystok.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=294&Itemid=0&limit=1&limitstart=2&lang=pl, tłum. Justyna Żamojda

O czasie

„…albowiem wszelkie ciało udzielne w narodzie będzie działało przeciw poczynaniom rządu, przy którym będą istniały utajone rewolty, konspiracje, w które niestety obfituje historia; nie można spodziewać się, że zmienią postępowanie, gdyż w ich interesie leży istotnie fascynowanie oczu ludu kłamstwem, strachem przed piekłem, dziwacznymi dogmatami i abstrakcyjnymi czy też niezrozumiałymi ideami teologii.”

Tadeusz Kościuszko (1746–1817) polski i amerykański generał

list do Adama Czartoryskiego (1814) o potrzebie rozdziału Kościoła od państwa.
Źródło: „Kwartalnik Historyczny”, R. LXXII, nr 4, 1965.

O ludziach, O kłamstwie, O strachu, O piekle

„Historia będzie dla mnie łaskawa, ponieważ mam zamiar ją napisać.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

„Rodacy! Dziękuję Wam za odwagę, którą miliony z Was się wykazują, oddając swój głos. Widzimy Waszą determinację. Słyszymy głos Waszego poparcia. Podzielamy Waszą niecierpliwość. Władza jest w waszych rękach. Obywatele Zimbabwe zasłużyli sobie na świętowanie. Ale dochodzą słuchy, że na horyzoncie naszego kraju zbierają się ciemne chmury… Niewiele jest przykładów w historii ludzkości, żeby naród, który zetknął się z taką brutalnością, potrafił ciągle przejawiać tak radosny entuzjazm.”

Morgan Tsvangirai (1952–2018)

oświadczenie prasowe złożone podczas oczekiwania na wyniki wyborów prezydenckich w Zimbabwe w 2002.
Źródło: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, op. cit., s. 200.

O cierpliwości

„Fenomenalny facet. Może to będzie tandetne i nieprofesjonalne, co powiem, ale dla mnie jest to jeden z lepszych piłkarzy w historii.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

o Wojciechu Kowalczyku. Źródło: Kulisy Sportu (zapis wywiadu w serwisie YouTube). http://www.youtube.com/watch?v=kDEQ9E5YIx4&feature=mh_lolz&list=PL67A2999A04310D4B

O facetach, O sporcie

„Osoba żywego Chrystusa pociąga mnie, zniewala i koi, jakbym był małym dzieckiem. Pójdź, pragnę, byś wraz ze mną dała się pociągnąć owej sile, podobnej do otchłani światła.”

Alcide De Gasperi (1881–1954) polityk włoski

w liście do swej przyszłej żony Franciszki Romani z 1921, który zawierał propozycję małżeństwa.
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), op. cit., s. 620.

O małżeństwie, O dzieciach, O sile, Chrystus

„Bez perspektywy życia wiecznego postęp ludzki na tym świecie pozbawiony jest oddechu. Zamknięty w ramach historii, wystawiony jest na ryzyko, że będzie sprowadzony jedynie do tego, by coraz więcej mieć.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 93.

„Wilno stanowi centrum życia Litwinów, również może to być centrum białoruskie. My nie będziemy walczyć o Wilno z Białorusinami, potrafimy się zmieścić razem, dlatego że nie mamy agresywnych dążeń jak niektórzy. Co innego Polacy: oni byli i są agresorami. Wilno jest cenne z powodu pamięci o naszej słynnej przeszłości i naszego dziedzictwa. Każdy zabytek przeszłości, każde wzgórze, każda dolina smutno nam przypomina, czyje to było…”

Antanas Smetona (1874–1944) litewski polityk

Źródło: Dangiras Mačiulis, Rimas Miknys, Alvydas Nikžentai, „Okupacja Wilna” – rzecz o historii drugiego stopnia, „Mówią Wieki” http://www.mowiawieki.pl/index.php?page=artykul&id=516

O wieku, O przeszłości

„Idea jednego narodu, jednej rzeszy itp. nie jest nowa. Ten śniady kurdupel Hitler, który jako ostatni w historii nadużył tych idei, pożądając władzy i chwały w Europie, już dawno temu został potępiony przez przyzwoity, cywilizowany i demokratyczny świat.”

Jaroslav Paška (1954) słowacki polityk

podczas debaty o konstytucji węgierskiej w PE, 8 czerwca 2011. Źródło: 11. Zmieniona konstytucja węgierska (debata), europarl.europa.eu, 8 czerwca 2011 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20110608+ITEM-011+DOC+XML+V0//PL&language=PL

O świecie

„Historia miłości jest historią rodu ludzkiego.”

Charles Nodier (1780–1844)

„Takie jest życie sportowca: dziś jest się tu, jutro tam. Wszystkie poprzednie zwycięstwa to już historia. Sportowcy nie mogą żyć przeszłością.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

Źródło: reprezentacja.net http://reprezentacja.net/siatkowka/seniorzy/aktualnosci/29490_lukasz_kadziewicz_zawodnik_nie_moze_zyc_historia

O życiu, O przeszłości

„Lelewel (Herr Lölhöffel) – historiografia już od zaborów pięknie wyidealizowała tego Pana. Nie bez powodu nasz wybitny uczony orientalista, językoznawca i numizmatyk prof. dr hab. Ignacy Pietraszewski, nękany pod zaborami za swój patriotyzm, dedykował „Nowy przekład dziejopisów tureckich, dotyczących się, historii polskiej…(t.1–Berlin 1846), następująco: «Szlachetnym tylko i wiernym rodzinnej ziemi mojej Braciom – nie zaś tym, którzy z uszczerbkiem Ojczyzny obcym zaprzedali swą uczoność, myśli, uczucia, słowem całą osobistość swoją, poświęcam.»”

Janusz Bieszk (1955) polski autor

O emocjach, O myślach, O ojczyźnie, O myśleniu

„Proszę przysłać nam którąkolwiek z pańskich córek, tę którą uzna Pan za najwłaściwszą dla mego syna.”

François de Beauharnais (1714–1800)

do Josepha Gasparda de Taschera, który w następstwie wysłał swą córkę Józefinę (przyszłą cesarzową Francji).
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, ISBN 8311095914, tłum. Barbara i Daniel Lulińscy, s. 45.

O kobietach, O domu

„Najbardziej interesująca była dla mnie relacja Pawełka – dziecka, i Andrzeja – mężczyzny nie do końca dojrzałego w swoich emocjach. Jest alkoholikiem, ale mnie bardziej od zewnętrznych objawów jego choroby ciekawiło, skąd się wziął ten jego gigantyczny życiowy zakręt, z którego nie może się wydostać. Piękna opowieść o przyjaźni. Skrajne emocje, trochę śmiesznie, trochę smutno. Mnie ta historia wzruszyła. Czytając scenariusz, popłakałem się.”

Robert Więckiewicz (1967) aktor polski

o roli w filmie Wszystko będzie dobrze.
Źródło: „Gazeta Wyborcza – Wysokie Obcasy” 2007, nr 257

O przyjaźni, O dzieciach, O chorobach, O relacjach

„Bardzo długo nie chciałam mieć dzieci. Z różnych względów. Jako pięcioletnia dziewczynka podsłuchałam rozmowę mamy z ciotką Marylą, czyli żoną generała Józefa Urbanowicza, podczas wakacji na Krymie. Oświadczyłam im wtedy, że nigdy nie wyjdę za mąż i nigdy nie będę miała dzieci. Z pewnością na tak stanowcze podejście do tematu wpływ miała mam i jej opowieści o przeżytym horrorze porodu. Do tej pory na filmach nie mogę oglądać takich scen. Natychmiast pocą mi się ręce, robi mi się słabo i jestem przerażona. Bałam się także, że moje dziecko powieli los naszej rodziny – będzie obciążone historią.”

Monika Jaruzelska (1963) polska dziennikarka, stylistka, projektantka mody

Rodzina
Źródło: s. 69

O losie, O dzieciach, O wakacjach

„Proszę was bardzo, żebyście nie zapominali o naszej nekropolii, o tym, że leżą tam nasi dziadkowie i nasze babcie, właściwie cała nasza Łomża. Na tym cmentarzu wypisana jest cała nasza historia. Pamiętajcie o tym.”

Hanka Bielicka (1915–2006) polska artystka kabaretowa

o łomżyńskiej nekropolii
Źródło: Z kształtów cienia: dwieście lat łomżyńskiego cmentarza, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, Łomża 2001, ISBN 8391203735.

O zapominaniu

„To zło wcielone i najgorszy przywódca w historii Serbii.”

Milo Đukanović (1962) polityk czarnogórski

opinia na temat Slobodana Miloševicia. Źródło: interia.pl, 24 kwietnia 2000 http://fakty.interia.pl/news/news/prezydent-czarnogory-miloszewic-to-zlo-wcielone,12959

O złu

„Chcemy przypominać o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski, a takimi wydarzeniami były niewątpliwie te, które odbywały się na Śląsku w latach 1919–1921. III Powstanie Śląskie okazało się zwycięskie. Dzięki niemu do Polski trafiła najbardziej uprzemysłowiona część tego regionu z większością kopalń i hut. Było to wydarzenie ważne nie tylko dla Śląska, ale także dla Polski. My chcemy o tym przypominać w formie konferencji.”

Bronisław Korfanty (1952) ekonomista polski, senator VI kadencji

Źródło: Aby o sprawach Śląska było trochę głośniej w Warszawie, naszdziennik.pl, 19 czerwca 2007 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20070619&typ=po&id=po42.txt

„Chcemy, żeby całe przedstawienie zadawało kłopotliwe pytania i proponowało różne rozwiązania, chociaż ani jedno z nich nie będzie odpowiedzią na to najważniejsze. Na nie tak naprawdę nie da się odpowiedzieć. Chcemy, żeby widzowie szukali z nami możliwości. To jest pomysł na ten spektakl, ale to jest już zapisane w sztuce. W żaden sposób nie chcemy przekształcać tekstu, obudowywać go jakąś formą. Chodzi o naprawdę prostą historię opowiedzianą ciekawymi środkami.”

Ondrej Spišák (1965)

Źródło: W niebie go nie chcą, w piekle też, TAT, 18 września 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wngn.htm

Pytanie

„Historia jednak matka jest dobrego rozumu.”

Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679) polski pisarz polityczny

Źródło: Przysłowia mów potocznych, albo przestrogi obyczajowe, radne, wojenne http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=92602, wyd. Karola Pollaka, Sanok 1855, s. 2-3

O matce

„Orzeł, sęp i kruk nie śpieszy
Z większą do ścierwa ochotą,
Jako lud, mnisi i kleszy,
Gdy poczuje w kiesie złoto.
Jak oplączą bogatego,
Nim wyda ostatnie tchnienie,
Że im całe odda mienie,
A wyzuje zeń krewnego.
Mnich i Frank złe chwalić każą,
Bo też korzyść z tego mają,
A pisarki i lichwiarze
Wszyscy kupy się trzymają.
Łgarstwo, kłamstwo tak już światem
Zawładnęło, że w parafii
Nie masz, kto by nie potrafił
Klepać głupstw za panem bratem.”

Peire Cardenal (1180–1278)

Źródło: liryka prowansalska, cyt. za: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 14, tłum. Z. Romanowicz.

O ludziach, O kłamstwie, O świecie, O literaturze

„(…) wykazywał [on] przyjacielski stosunek do swoich współzawodników, bez typowej pogardy władcy wobec poddanych. Możemy więc mówić o honorowym zachowaniu, które po wiekach będzie nosiło miano fair play.”

Amenhotep II

O Amenhotepie
Źródło: Wojciech Lipoński, Historia sportu, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 41.

O zachowaniu, O sporcie, O wieku

„Tradycyjnie, Boże Narodzenie nie było ważnym świętem. Myślę, że większe święta to Wielkanoc, Zesłanie Ducha Świętego i Wielki Post. Myślę, że są bardziej dojrzałe z religijnego znaczenia, podczas gdy Boże Narodzenie po prostu jest – to znaczy jest to bardzo znaczące wydarzenie; wcielenie Boga – ale to był dopiero początek historii i prawdziwe opowieści Jezusa są o dwóch ostatnich latach jego życia, więc Boże Narodzenie zawsze wydawało mi się naprawdę przesadzone z religijnego punktu widzenia.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: „Drowned In Sound”, 6 grudnia 2007 http://drownedinsound.com/in_depth/2664661

O Bogu, O myślach, O myśleniu

„Zasadnicze zatem dylematy, przed jakimi stanęli polscy politycy wiosną 1944 r. brzmiały: czy kapitulować przed żądaniami Stalina, czy liczyć na jakąś możliwość uczciwego kompromisu, czy wreszcie podjąć ryzyko otwartego przeciwstawienia się dyktatowi Stalina. Polscy politycy stanęli więc przed niezwykle trudnym zadaniem. Z jednej strony to był problem właściwej oceny Związku Sowieckiego, z drugiej zaś stosunku do aliantów zachodnich. Ludzie nie mający bezpośrednich doświadczeń w kontaktach z Rosją, tak jak Stanisław Mikołajczyk, Stanisław Kot, ulegali z reguły złudzeniom co do Związku Sowieckiego. Tych złudzeń nie podzielali przywódcy krajowi obserwujący działania sowieckie w różnych formach na ziemiach polskich od 1939 r.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 35.

O ludziach, O wiośnie, O kotach, O problemach

„Tym, co najbardziej lubię w tym gatunku kina, jest gra między oczekiwanym a zaskoczeniem. Dziecko pragnie, aby historia miała coś, co zna, bo to daje poczucie bezpieczeństwa – a jednocześnie chce być nieustannie zaskakiwane. To jest ciągłe rozbijanie lustra, w jakim odbija się świat, i sklejanie go na nowo.”

Andrzej Maleszka (1955) polski reżyser i scenarzysta

o filmach przeznaczonych dla dzieci.
Źródło: wywiad Jakuba Sochy, „Kino” 4/2008

O dzieciach, O świecie, O grach

„Razem zapisaliśmy dziś bardzo jasną kartę w historii nowoczesnej Europy. Udowodniliśmy, że nawet w najtrudniejszych warunkach demokracja nie ugina się przed szantażem. Demokracja, jeśli trwa uczciwie przy swoich wartościach, pozwala zawsze znaleźć wspólne wyjście z każdej sytuacji. Gdy obywatele i obywatelki uwierzą w siebie, mogą razem przezwyciężyć każdą, najtrudniejszą nawet okoliczność.”

Aleksis Tsipras (1974) grecki polityk

Źródło: Tsipras: Grecy powiedzieli, jakiej Europy pragną, krytykapolityczna.pl, 6 lipca 2015 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/wybory-europy/20150706/tsipras-grecy-powiedzieli-jakiej-europy-pragna

O demokracji

„Powiśle ma inny charakter – tu między pasiastymi leżakami stoi mgła z Wisły (…). Są tu ortaliony z Pragi i sztuczne futra z Nowego Światu, garnitury z Centrum i skóra, także naga – Ursynowa. A wszystko to trze o siebie i iskrzy. Kłębi się gwałtownie i niestrudzenie. Jest to bałagan doskonały – wzorcowa ekspresja wyjątkowego miasta. W potłuczonym szkle nad ranem odtwarza się jego historia, w ostrych zapachach i rozdzwonionych domofonach – spełnia się teraźniejszość: krnąbrna, niezrozumiała, również podszyta wandalizmem. Łobuzem jest to miasto, typem spod ciemnej gwiazdy.”

Paweł Soszyński (1979) polski literaturoznawca, krytyk teatralny i pisarz

Źródło: Warszawa jest łobuzem http://www.dwutygodnik.com/artykul/3881/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O świecie, O charakterze

Cytaty o historii strona 10

Cytaty o historii
strona 10