Cytaty na temat pojęcie
strona 2

„Kiedy się ma złamane serce boli wszędzie. Nie mam pojęcia, który kawałek mojego serca jest naruszony. To tak jak z talerzami – wiele maleńkich szczelinek tworzy jedno ogromne pęknięcie.”

Mian Mian (1970)

Źródło: Panda Sex

Serce

„Wokół mnie przez wiele lat przewijały się różne pojęcia, aż dorobiłem się jednego: „artysta kontrowersyjny.””

Józef Szajna (1922–2008) polski malarz, scenograf, reżyser

Źródło: Dorota Wyżyńska, Jubileusz Józefa Szajny, „Gazeta Wyborcza Warszawa”, 19 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jjsz.htm

„Powinniśmy oddać całą należytą powagę terminom „globalne obywatelstwo” i „wspólna troska”. Taka potrzeba zaangażowania i ustanowienia globalnej organizacji politycznej, która zneutralizuje i skanalizuje mechanizmy rynkowe, odpowiada prawdziwej perspektywie komunistycznej. To właśnie tego rodzaju odwołanie do „dóbr wspólnych” uzasadnia wskrzeszenie pojęcia takiego jak komunizm.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Życie u kresu czasu, „Krytyka Polityczna”, 19/2009.

O życiu, O czasie

„Zasada ostentacyjnego marnotrawstwa kieruje kształtowaniem się nawyków myślowych, określających co jest stosowne i godne w odniesieniu do sposobu życia i przedmiotów użytkowych. Tą drogą zasada ta przenika inne zasady zachowania się, które nie są związane bezpośrednio z pieniężnym kodeksem prestiżu, lecz mają pewne trwałe bądź przejściowe znaczenie gospodarcze. A więc zasada zaszczytnego marnotrawstwa może wpłynąć bezpośrednio lub pośrednio na poczucie obowiązku, poczucie piękna, pojęcie użyteczności, pojmowanie pobożności i naukowe rozumienie prawdy.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O zachowaniu

„Lektura powieści Marii Rodziewiczówny „Między ustami a brzegiem pucharu” powinna być lekturą obowiązkową. Pokazuje ona bowiem coś, czego inne narody po prostu nie mogą pojąć, a mianowicie, że nieważne są brudne wioski, nieważne to, że inni mają fortuny, skoro nie znają zapachu zacieru wódczanego, nieważne, że babcia zrzędliwa, panna odęta, a Jasio przaśny bęcwał, skoro promienieje z nich siła moralna. Jak? Którędy? Skąd? - Nie wiadomo. „Amen – wymówił Jan z Wentzlem, pochylając głowę. A Jadzi zdawało się, że tego słowa nie mówił tylko mąż i brat, ale że powtarzał za nimi cały chór z grobów rozrzuconych po całym świecie”. Tym wesołym zdaniem kończy się powieść Marii Rodziewiczówny. A teraz przyznajmy się: przecież musieliśmy chyba czytać ją wszyscy, bo inaczej skąd bylibyśmy tacy, jak jesteśmy?”

Krzysztof Teodor Toeplitz (1933–2010) polski dziennikarz

Źródło: Siła moralna, „Polityka”, grudzień 1984.

O sile, O czytaniu, O babci

„Nie tylko trudno było mu zrozumieć fakt, że pojęcie „pies” może obejmować tyle różnych jednostek różnej wielkości i różnego kształtu; ale niepokoiło go także i to, że pies widziany o godzinie trzeciej czternaście (z profilu) może posiadać tę samą nazwę co tenże pies widziany o trzeciej piętnaście”

Jorge Luis Borges (1899–1986) argentyński pisarz, poeta i eseista

en face
Opowiadania
Źródło: opowiadanie Pamiętliwy Funes

„Otóż sądzę, że podstawą humanistyki jest opowieść. Nie wystarczy coś zobaczyć, przeżyć lub nawet pojąć. Trzeba to jeszcze umieć opowiedzieć.”

Maria Janion (1926) polska uczona, historyk literatury

Niesamowita Słowiańszczyzna
Źródło: s. 9

„Jan Paweł II, zaniedbując wprowadzenie skutecznych mechanizmów kontrolnych, kształtował instytucję, co do której każdy człowiek mający choćby elementarne pojęcie psychosocjologiczne wie, że będą się w niej rodzić patologie. Dzięki niemałej liczbie opracowań wiemy już szczegółowo, co się działo za jego pontyfikatu, wiemy, że ukrywanie przestępstw seksualnych, skandale finansowe – wszystko to miało bezpośredni związek z wadliwą strukturą organizacyjną, uniemożliwiającą przejrzystość i nadzór, przepływ informacji”

Tadeusz Bartoś (1967) polski teolog i filozof

choćby mania utajniania wszystkiego Źródło: rozmowa Cezarego Michalskiego, Kościół jako instytucja paramilitarna, krytykapolityczna.pl, 28 grudnia 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/BartosKoscioljakoinstytucjaparamilitarna1/menuid-1.html

„Są tacy w niektórych krajach jakie odwiedziłem, którzy mają jasne pojęcie drogi od socjalizmu do kapitalizmu, np. w Czechosłowacji p. Wacław Klaus, a w Polsce p. Janusz Korwin-Mikke. Z ich punktu widzenia problem kluczowy stanowi odebranie własności z rąk władzy państwa i przekazanie w ręce ludzi, chodzi im po prostu o usunięcie rządu na bok.”

Milton Friedman (1912–2006) ekonomista amerykański, noblista

Źródło: Czerkawski B., Wolny prywatny rynek, [w:] „Najwyższy Czas!” nr 28, Warszawa 1990, s. I.

O ludziach, O problemach, O czasie

„W żadnym innym chyba europejskim języku socjalizm nie został tak sponiewierany jak w polskim. We francuskim, hiszpańskim czy włoskim jest to słowo, która ma swoją nową i żywotną treść. Nic się nie da zmienić w miejscu lewicy we współczesnej Polsce, jeśli nie odzyska się i nie określi na nowo tego kluczowego słowa i całej związanej z nim struktury ideowej. Trzeba wreszcie skończyć z tym oszukańczym przeinaczeniem, którego dokonano w 1948 r. i które się za nami wlecze. Dlaczego socjalizm jest ciągle identyfikowany z najgorszymi formami stalinowskiego etatyzmu? Przyczyniła się do tego również naiwna wiara w automatyczne rynkowe zbawienie rozpowszechniona przez neoliberałów w latach 90. Oszołomienie to jednak minęło i znowu pojęliśmy, że w kapitalizmie nie dominują akcjonariusze, lecz podział na pracę i kapitał.”

Andrzej Mencwel (1940) polski historyk i krytyk literatury i kultury polskiej, antropolog kultury, eseista, publicysta

Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Niepodległościowi lewacy. Spór o polski patriotyzm, „Ale Historia” http://wyborcza.pl/alehistoria/1,150661,19559464,niepodleglosciowi-lewacy-spor-o-polski-patriotyzm.html, wyborcza.pl, 1 lutego 2016.

O wierze, O historii

„Jestem eklektykiem. Wszystko wywiera na mnie wpływ. Filmy angielskie i francuskie z lat 40. No i włoski neorealizm – filmy z tego okresu są niewiarygodnie piękne. Sam dążę do klasycznego stylu narracji, który umożliwia widzowi śledzenie aktora, nie akcji. Lubię amerykańskie filmy klasy „B”, dzisiaj już niemodne. Hollywood umarło w 1962 roku, dzisiejsze filmy nie mają nic wspólnego z prawdziwym kinem. Nie potrafię pojąć, jak to możliwe, że dorośli ludzie mają czelność pokazywać innym dorosłym ludziom takie bzdury. Zapotrzebowanie na głupotę musi być duże, ale żeby mieć tyle odwagi?”

Aki Kaurismäki (1957)

Źródło: Matti Pukko, Ironiczny i nostalgiczny, „Kino” nr 11/2006, s. 30, tłum. Irena Gruca-Rozbicka.

O ludziach, O głupocie

„Nie ma na świecie nikogo, kto by wiedział i mógł chociaż pojąć to wszystko, co uczyniłem w życiu; nie ma nikogo na tej ziemi, kto mógłby to uczynić.”

Gilles de Rais (1405–1440) marszałek Francji

Źródło: Ludwik Stomma, Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Wydawnictwo Literatura Net Pl, Gdańsk, ISBN 8392364546, s. 41.

O ludziach, O chorobach, O literaturze

„Polska, sąsiadująca z państwem Sowietów, nie może sobie pozwolić na zbytek długotrwałej autosugestii w ocenie tworzącej się o miedzę formacji dziejowej. „Nieustraszonymi oczyma”, jak mówi Żeromski, wpatrzeć się musi w to, co tam wyziera z mgławicy rewolucyjnej. Tymczasem pojęcia nasze opierają się przeważnie na przeżyciach i wrażeniach z lat 1918–1920. Sądzimy o krajobrazie na podstawie zdjęcia migawkowego, dokonanego w czasie szalonej wichury. Tworzymy sobie więc zdanie, że w tym dziwnym kraju drzewa rosną nie pionowo, lecz pałąkowato, nachylone w jedną stronę, a także, że różne przedmioty u nas nieruchome, tam mają zwyczaj bujać w powietrzu.”

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

o podejściu II RP do Rosji sowieckiej. Źródło: Stefana Żeromskiego tragedia pomyłek, www.nowakrytyka.pl http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article446

O wrażeniach, O czasie

„Dopiero gdy wytną ostatnie drzewo a ostatnia rzeka zamieni się w cienką, brudną stróżkę.
Syn człowieczy pojmie że nie można jeść pieniędzy, zaś ciągłe powtarzanie przysłów sprawia, że brzmisz jak ciota.”

Banksy brytyjski artysta graffiti

Wojna na ściany (2005)

O drzewach

„Tajemnica człowieka jest zbyt ogromna i zbyt głęboka, aby mógł ją pojąć drugi człowiek”

Jan Grzegorczyk (1959)

Adieu. Przypadki księdza Grosera

O tajemnicy

„To żałosne, skoro taka postać jak ja znalazła się na liście autorytetów. Chyba coś złego dzieje się z tym pojęciem i z tą wartością. Jerzy Owsiak prowadzi wielką akcję na rzecz WOŚP, Dalajlama na rzecz swego narodu, a ja prowadzę wielką akcję na rzecz swojego intelektualnego hedonizmu, więc jestem największą kanalią w tym towarzystwie.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

o rankingu „Rzeczpospolitej” dot. autorytetów. Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/9119/owsiak_wojewodzki_i_majewski_-_autorytety_pokolenia_jpii, 16 lipca 2009

„Na Komedę mogę się jeszcze zgodzić, ale, uczciwie mówiąc, nawet nie mam pojęcia, co to jest rap czy hip-hop. To znaczy, słyszałem o tym, ale nie rozpoznaję.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

o muzyce nowoczesnej.
Źródło: Wywiad dla „Dziennika”, 29 lipca 2006

„Nie ma w naturze niczego, co można by nazwać wolnością. Pojęcie wolności zawsze odnosi się do stosunków między ludźmi.”

Ludwig von Mises (1881–1973) ekonomista austriacki

Źródło: Wolność i własność

O naturze, O wolności

„Stała Einsteina to nie stała, to nie środek. To samo pojęcie zmienności – to w końcu pojęcie gry. Innymi słowy, to nie jest pojęcie czegoś – środka, z którego obserwator może opanować pole – lecz samo pojęcie gry.”

Jacques Derrida (1930–2004) filozof francuski

Źródło: Structure, sign and play in the discourse of the human science w: Alan Sokal, Jean Bricmont, Modne bzdury. O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów, tłum. Piotr Amsterdamski.

O nauce

„„Rynek” – podobnie jak „materializm dialektyczny” – to pojęcie abstrakcyjne. Z jednej strony wydaje się ultraracjonalny (jego argument bije wszystkie inne), a z drugiej skrajnie nielogiczny (nie daje się kwestionować). Ma swoich wiernych wyznawców, ma zwolenników, którzy prywatnie mogą wątpić w dogmaty, ale nie widzą innego wyjścia, jak głosić je publicznie. Ma wreszcie swoje ofiary, z których wiele – zwłaszcza w USA – posłusznie połknęło pigułkę (Murti-Bing) i teraz z dumą głosi zalety doktryny, która im samym nigdy nie przyniesie korzyści.”

Tony Judt (1948–2010)

Źródło: wyborcza. pl, 3 września 2010, tekst powstał 13 lipca 2010, tłum. Katarzyna Witakowska http://wyborcza.pl/1,97782,8334536,Zniewolone_umysly_dawniej_i_dzis__Tony_Judt_czyta.html

„Teoria i praktyka faszyzmu jest antytezą chrześcijańskiego pojęcia państwa, przyznającego naturalnym prawom osoby, rodziny i społeczeństwa pierwszeństwa ponad prawem.”

Alcide De Gasperi (1881–1954) polityk włoski

na ostatnim zjeździe Partito Popolare (28 czerwca 1925).
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), op. cit., s. 621.

O historii

„Wszyscy starają się o miejsce przy żłobie, fachowość się nie liczy, ale kontakty – nawet jeśli nie mają pojęcia o pracy.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Źródło: Krzysztof Pilawski, Opowieści niebiblijne http://www.przeglad-tygodnik.pl/pl/artykul/opowiesci-niebiblijne, „Przegląd”, 43/2013

„Większość tego, co powiedziałem, może się wydawać trudne do pojęcia. Idea że XXI stulecie może się zakończyć konfrontacją pomiędzy Meksykiem a Stanami Zjednoczonymi, z pewnością jest mało prawdopodobna w 2009 roku, podobnie jak wizja potężnej Turcji czy Polski.(…) Oczywiście, im dokładniejszy jest opis, tym mniej staje się wiarygodny. Nie da się przewidzieć szczegółów nadchodzącego stulecia – poza tym że od dawna nie będę już żył i nigdy się nie dowiem, jakie błędy popełniłem. Ale twierdzę, że naprawdę można zobaczyć szerokie zarysy tego co nastąpi, i spróbować nadać temu jakąś interpretację, choćby była to interpretacja często spekulatywna. O tym właśnie jest niniejsza książka.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 24

O książkach

„Pamiętam Marię Czubaszek z dawnych lat. Lubiłem jej emitowane w radiowej Trójce monologi. Podobał mi się jej zjadliwy humor i bawiła mnie słowna ekwilibrystyka. Nie miałem pojęcia, że ta kobieta nosi w sobie ciężki problem. Dowiedziałem się o tym cztery lata temu, gdy pani Czubaszek publicznie oświadczyła, że nie ma dzieci, bo ich nie cierpi. Po chwili jednak okazało się, że ma dzieci, tylko one nie żyją, bo ich mama dwa razy „usunęła ciążę”. „Boże, jak to cudownie, że ja to zrobiłam” – cieszyła się do mikrofonu, zapewniając, że nie odczuwa żadnej traumy. (…) Ojcze Przedwieczny, miej miłosierdzie dla nas i dla Marii Czubaszek. I dla całego świata.”

Franciszek Kucharczak (1962) polski dziennikarz

o Marii Czubaszek.

O kobietach, O Bogu, O dzieciach, O problemach

„Ponieważ nie miałem większego pojęcia o gotowaniu, polałem indyka zimną wodą, dodałem wszystkie przyprawy, jakie znalazłem, i włożyłem go do pieca. Usiadłem przy oknie (ale było tak zakurzone, że nic nie było przez nie widać), i zacząłem rozmyślać na temat możliwości jednowymiarowego malarstwa.”

Mehis Heinsaar (1973)

1983

O piekle, O wodzie, O malarstwie, O gotowaniu

„Łatwo zaś pojąć, że kształcenie młodzieży nawet w niższych szkołach ludowych nie może się ograniczać do samej nauki religii, że przeto nadzór i nad tymi szkołami nie może, a przynajmniej nie powinien wyłącznie być powierzony kościołowi. W szkołach średnich i wyższych nauki rozmaitością i obszarem takich nabierają rozmiarów, iż o duchownym ich zarządzie mowy wcale być nie może.”

Józef Dietl (1804–1878) lekarz, prezydent Krakowa

O reformie szkół krajowych (Kraków 1865)
Źródło: Stosunek szkoły do kościoła

O młodzieży, O religii, O nauce

„Czy ludzie nas kiedyś zrozumieją? – zastanawiała się siedząca obok mnie Wisia. – Czy ktoś nas zrozumie, choćby nie wiem, ile opowiadać? Jakimi słowami da się opisać to, że można do takiego koszmaru przywyknąć, i do tego zawszonego parszywego łóżka, i do tych mętnych ziółek, i że naszym jedynym pragnieniem jest teraz tylko to, aby nam dali spokój. Aby nas nie ruszali. Kto tego nie przeżył, nie zrozumie, tak jak nie odczuje naszej udręki mimo najwierniejszej relacji. Bo po cóż będziemy opisywać najpotworniejsze sceny? Wzbudzą na pewno zgrozę, ale przecież nasze cierpienie polega przede wszystkim na ciągłości, na beznadziejności. Jesteśmy wiecznie w stanie bólu psychicznego i fizycznego. To tak jakby stale ktoś bliski umierał. I tak jakby stale ktoś na ciebie pluł. I tak jakby wszystko to działo się jednocześnie. Czy ja wiem, jak to przetłumaczyć na pojęcia ludzi wolnych?”

Krystyna Żywulska (1914–1993) polska pisarka, felietonistka, autorka tekstów piosenek i graficzka

Przeżyłam Oświęcim (1946)

O ludziach, O cierpieniu, O udręce, O relacjach

„Jest przecież rzeczą ogólnie znaną – a w każdym razie takie jest powszechne przekonanie – że począwszy od schyłku okresu patriarchalnego zaznacza się stopniowy upadek obyczajów. Proces ten sprowokował niejednego dżentelmena ze starej szkoły do wyrażenie swej dezaprobaty dla prostackich obyczajów panujących nawet wśród klas wyższych nowoczesnego społeczeństwa przemysłowego. Ten zanik dobrych manier dający się zaobserwować w klasie przemysłowców – a określany często jako wulgaryzacja obyczajów czy też po prostu prostactwo – dla tak zwanych ludzi subtelnych i wrażliwych stał się jedną z głównych plag dzisiejszej cywilizacji. Niedocenianie dobrych manier przez ludzi zajętych świadczy tylko o tym – nie obniżając ich wartości – że pojęcie przyzwoitości jest produktem stylu życia klasy próżniaczej i zachowuje żywotność tylko dopóty, dopóki najważniejszym czynnikiem organizacji społecznej jest hierarchia pozycji.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O ludziach

„Dlaczego ludzie szukają obecności drugich? Szukają czasem dobrowolnie i jest to zjawisko powszechne, najpowszechniejsze, jak i to, że znajdując, nie są jednocześnie z tego zadowoleni, a przeciwnie, wola nieustająca pozostawania z drugim jest stowarzyszona z cierpieniem i udręką z tego pozostawania wynikającymi, czego dowodem są chociażby stosunki między ludźmi, nieustające ressentimenti wobec drugich. Ideałem by było, żeby drugi określał mnie, ale zgodnie z moimi życzeniami, zgodnie z moim przepisem na mnie samego. Tym się pewnie tłumaczy, że robimy wszystko, co możemy, żeby drugiemu narzucić własne pojęcie o sobie samym.”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

Dzienniki, Dziennik. Tom 1. 1962–1969

O ludziach, O cierpieniu, O udręce, O woli

„Gram, odkąd skończyłam osiem lat, nie znam innego życia. Naprawdę nie mam pojęcia, co innego mogłabym robić. Studiowałam literaturę angielską na uniwersytecie, może zostałabym nauczycielką?”

Rose Byrne (1979) aktorka australijska

Źródło: „To i Owo” nr 5, 2 lutego 2010, s. 5.

O literaturze

„Przeciętny polityk z AWS myśli w kategoriach „Gazety Wyborczej”, wierząc, że Pinochet był faszystą, Adolf Hitler był ze skrajnej prawicy, a demokracja to wspaniały ustrój. Innymi słowy: od dwunastu lat ludzie, określający się mianem „centroprawicy”, nie mają zielonego pojęcia, czym jest prawica i myślą w kategoriach lewicowych, uważając, że prawicowość to antykomunizm i chodzenie do Kościoła.”

Adam Wielomski (1972) polski publicysta konserwatywny, monarchista

Źródło: Kłania się Gramsci, 9 sierpnia 2007 http://adamwielomski.salon24.pl/64639,klania-sie-gramsci

O ludziach, O demokracji, O myślach, O myśleniu

„Wszystkie moje przedsięwzięcia są skierowane przeciw Rosji. Jeżeli Zachód jest zbyt tępy lub ślepy, by to pojąć, będę zmuszony dojść do porozumienia z Rosjanami, obrócić się i uderzyć na Zachód, a po jego pokonaniu ponownie zwrócić się z całą siłą przeciwko Związkowi Sowieckiemu.”

Adolf Hitler (1889–1945) kanclerz Rzeszy, twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej

11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem. Źródło: Carl J. Burckhardt, Meine Danziger Mission, Monachium 1960, s. 339–343 http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm.

O sile

„Dla mnie polityczny przekaz zabija muzykę. Sztuka jest po to, żeby zapomnieć o polityce, o tych wszystkich gównach. Na pewno nie będę bawiła się w politykę. A już najbardziej mnie wkurza wpieprzanie Boga i religii do sztuki. Muzyka powinna być daleka od takich rzeczy. Nosowskiej ktoś zarzucił, że wypruwa flaki przed publicznością. I bardzo dobrze, to jej własne flaki, przynajmniej ma o nich pojęcie.”

Agnieszka Chylińska (1976) polska piosenkarka

Źródło: Marta Szekichowska-Kiziniewicz, O sobie samej Chylińska, (1998)

O Bogu, O religii, O sztuce, O muzyce

„Entomologia: Istna mgła angielska. I jak tu trafić do następnego obrazka?
Profesorek: Muszę przyznać, Entomologio, że mam na ten temat mgliste pojęcie. Ale, ale! Jak poznałaś, że to jest mgła angielska?
Entomologia: Po szwajcarskim akcencie.
Profesorek: Przecież po szwajcarskim akcenciepoznajemy dziury w serze?!
Entomologia: Dziury w serze poznajemy po zapachu.
Profesorek: Po zapachu poznajemy V symfonię Beethovena! Widzisz, wszystko się nam poplątało w tej mgle.”

Tadeusz Baranowski (1945) polski scenarzysta i rysownik komiksów, ilustrator, grafik

Antresolka profesorka Nerwosolka

„Nie ma nic szczytniejszego i wspanialszego nad religię, a nic marniejszego i nikczemniejszego nad pojęcie, jakie mają o niej niektórzy bigoci.”

François Fénelon (1651–1715)

O religii

„Luter usprzecznił byt. Dla Lutra wszystko, co istnieje, z Bogiem Objawienia chrześcijańskiego na czele, jest sprzecznością, czyli w samym Bogu istnieje cała rzeczywistość. To jest taka próba teologicznego panteizmu. (…) W dotychczasowej filozofii przed Marcinem Lutrem każdy człowiek, każda osoba ludzka była podmiotem substancjalnym, przynajmniej w tej wielkiej myśli greckiej metafizyki, później też scholastyki, chrześcijańskiej myśli szeroko pojętej. Luter dokonał redukcji rozumienia substancji i ją tylko ograniczył do pojęcia Boga. Tylko Bóg jest substancją. To oznacza, że taki upadły anioł światłości, tj. nic innego jak wcielenie samego Boga. I dlatego Luter stawia tezę, w Komentarzu do Psalmów, w 1530 roku: „Zanim Bóg stał się Bogiem, musiał najpierw stać się diabłem.””

Tadeusz Guz (1959) ksiądz katolicki, filozof, teolog

Źródło: wypowiedź w Radiu Maryja z 21 listopada 2009 podczas audycji Istota nazizmu hitlerowskiego cz. I.

O Bogu, O aniołach, O myślach, O rzeczywostości

„Podstawą życia w obozie było, w moim pojęciu, maksymalne miganie się od pracy oraz organizowanie jedzenia, a w zasadzie można to ująć w jedno zdanie – postępować przeciw wszystkim zarządzeniom władz obozowych, bo wszystkie zarządzenia miały na celu jak najszybsze wykończenie więźniów.”

Stanisław Grzesiuk książka Pięć lat kacetu

Pięć lat kacetu, O życiu w obozie koncentracyjnym

O jedzeniu

„Poczucie winy to skomplikowana sprawa (…). Są tacy, którzy powinni się czuć winni, ale nic nie czują, i tacy, co czują się winni, chociaż nie mają ku temu powodu. Oczywiście istnieją i tacy, według których pojęcie winy nie ma żadnego sensu.”

Graham Masterton (1946) brytyjski pisarz

Sens

„Nasz manifest (…) wychodzi od relacji polsko-żydowskich, ale mówi o czymś szerszym. O pewnej wizji polskiego społeczeństwa, o marzeniu. To nie jest apel tylko do Żydów. Ja tam w pewnym sensie otwieram pojęcie Żyda. Tytuł mojej wystawy w Pawilonie Polskim na Biennale w Wenecji – „i zadziwi się Europa” – sugeruje, że Polska może dać przykład, jak społeczeństwo może traktować mniejszości, jak z nimi żyć. Chciałabym skierować uwagę na mniejszości, dać siłę tym, którzy zwykle jej nie mają. Chcę, by w moim filmie wystąpili mieszkający w Polsce Afrykanie, Rosjanie, Ukraińcy, Żydzi. To, że oni będą reprezentować polski naród, może mieć pozytywny wpływ na rzeczywistość, spowodować zmianę.”

Yael Bartana (1970)

Źródło: wysokieobcasy. pl, 11 kwietnia 2011 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53662,9399606,Smierc_lidera.html?as=1

O marzeniach, O rzeczywostości, O sile, O relacjach

„Ci, którzy sądzą, że na Placu Wolności (tak amerykańscy Oburzeni przemianowali nowojorski Park Zuccottiego) jest tylko garstka idealistów, nie mają pojęcia o tym, co tu się naprawdę dzieje. Tu każdego dnia wykuwa się przyszłość.”

Carne Ross (1966)

Źródło: Komu bije dzwon, „USA Today”, tłum. „Forum”, 17 października 2011.

O wolności, O przyszłości

„Nie pozostaje mi nic innego, jak uznać istnienie Najwyższej Inteligencji, której należy przypisać obmyślenie i ukształtowanie ciągle nas zaskakującej relacji między mózgiem a umysłem – jest to coś znacznie przekraczającego nasze pojęcie.”

Robert J. White (1926–2010) neurochirurg amerykański

Źródło: „The Reader’s Digest”, wrzesień 1978, s. 99.

O inteligencji, O relacjach

„Opole jest polską nazwą, a dookoła jest coraz więcej nazw wiosek po niemiecku. Ja się w ogóle z tym nie zgadzam, nie mam pojęcia, dlaczego tak jest. Wychowywałem się na Opolszczyźnie od urodzenia i zawsze byłem przyzwyczajony do polskich nazw. Tak samo ci ludzie, którzy wychowywali się tam, uczyli się w naszych polskich szkołach, chodzili do pracy, biorą teraz polskie emerytury lub renty, wychowywali dzieci w polskich szkołach, leczyli się w polskich szpitalach, dlaczego żądają, żeby ich wioski nazywały się po niemiecku? Jest to dziwna sprawa, nad którą się zastanawiam: dlaczego mniejszość ma rządzić większością? Jeżeli jest mniejszość niemiecka, to jest to mniejszość i niech uszanują nasze prawo. Jeżeli jest na wiosce dwóch Niemców i żąda nazwy niemieckiej to się im natychmiast daje nazwę niemiecką.”

Andrzej Nowak (gitarzysta) (1959) polski gitarzysta

Wypowiedzi z wywiadów Źródło: Złe Psy (Andrzej Nowak). Rock'n'roll i patriotyzm, metalmundus.pl, 8 sierpnia 2012 http://www.metalmundus.pl/articles.php?article_id=3742

O dzieciach, O ludziach, O psie

„Cokolwiek ktoś źle powiedział o Sowietach (a choćby tylko o sowieckim przestępcy), jest ex definitione nieprawdą, a nawet podłym oszczerstwem, więc powinno być zdementowane. Słuszność lub niesłuszność zarzutu jest przy tym sprawą obojętną, pojęciem pustym, sprawdzać ich nie ma potrzeby i wręcz nie należy. Ten rodzaj reakcji na wszelkie oskarżenia jest jedynym możliwym ze strony samych Sowietów, to rzecz oczywista; ale również ich sojusznicy mają obowiązek tak właśnie reagować na zarzuty czynione Sowietom, w przeciwnym razie demaskują się z tendencją antysowiecką.”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Semantyka zbrodni

„Skończyłam szkołę i po raz pierwszy znalazłam się na planie filmowym, wiem, że chcę grać, chociaż nie mam o tym najmniejszego pojęcia.”

Romy Schneider (1938–1982) aktorka austriacka

o początkach kariery aktorskiej.

„Jezus nie tylko po prostu zalecał, byśmy panowali nad chciwością i żądzą zmysłów; stworzył On system bodźców, wywołał nie mniej gorące od tamtych namiętności pchające nas w przeciwnym kierunku – niczym siła witalna rosnących drzew, traw i całej wegetacji przeciwstawiająca się sile ciążenia; ta pierwsza prze w górę i na zewnątrz, druga zaś ciągnie w dół. Dzięki Jezusowi przesyceni, tęsknimy do abstynencji, a dusząc się w splątanym labiryncie seksu – do czystości. Nie ucieczka od świata, ale odkrywanie go – oto dyrektywa Jezusa; świat raz odkryty i ujrzany Jego oczyma ukaże głębię i przepych wcześniej nieprzeczuwane – podobnie jak ładna twarz dotknięta smutkiem ujawnia swe ukryte piękno. Jeśli oko jest narzędziem grzechu, to wyłup je, radzi Jezus, nie po to, by oślepnąć, lecz aby widzieć naprawdę; jeśli ręka lub noga – odetnij ją, nie po to, aby stać się kaleką, ale aby odzyskać zdrowie. Przyszedł, jak sam mówi, nie żeby niszczyć życie, ale byśmy mieli je w obfitości. Nie pojmie tych słów ten, dla kogo obfitość znaczy dostatek – owoc połowu Morza Martwego: sam nie wiedziałem jednak, czym jest radość, póki nie przestałem gonić za szczęściem; nie dbałem o życie, póki nie wybrałem śmierci. Winien jestem Jezusowi wdzięczność za oba te odkrycia.(…)”

Malcolm Muggeridge (1903–1990)

Jezus. Człowiek, który żyje
Źródło: Szymon Hołownia, Tabletki z krzyżykiem, op. cit., s. 155.

O życiu, O śmierci, O szczęściu, O zdrowiu

„Kiedy miałam pięć lat, moim rodzicom urodził się chłopiec, a mama powiedziała, że zawsze marzyłam o braciszku. Skąd przyszła jej do głowy taka myśl, nie mam pojęcia. Długo się nad tym rozwodziła, wysuwając same zmyślone argumenty, które ciężko było mi jednak odeprzeć.”

Alice Munro (1931)

Oko
Źródło: s. 329.

O myślach, O rodzicach, O myśleniu

„Nie miałam pojęcia o tej okropnej konstytucji i tak też im powiedziałam. Nie wiedziałabym, gdzie jej szukać, nawet gdybym zechciała ją przeczytać!”

Julia Grant (1826–1902)

na pytanie jednej z kobiet, czy wojna secesyjna jest zgodna z konstytucją; Julia Grant usłyszała to pytanie, gdy zakwaterowano ją w domu należącym do rodziny konfederatów.
Źródło: John B. Roberts II, Ranking pierwszych dam, tłum. Agnieszka Weseli, Wydawnictwo Amber, Warszawa 2004, ISBN 8324115668, s. 121.

O kobietach, O wojnie, O domu

„Wreszcie zadumą pojąłem, iż z dni
Najpiękniejszymi te się godzi nazwać,
Gdy, przed oczami krajobraz, gadając,
Przemienialiśmy w kraj duszy”

Hugo von Hofmannsthal (1874–1929) Austriacki pisarz, poeta i dramaturg epoki modernizmu; przedstawiciel symbolizmu i secesji w literaturze ni…

Źródło: Przesłanie, tłum. Stefan Napierski

O duszy

„Humanizm oznacza troskę o to, by rozrost zakresu i siły aparatu władzy nie sprowadził człowieka do roli narzędzia i nie ograniczył jego życia do wykonywania poleceń elity i by pojęcie przeciwnika politycznego czy ideowego nie utożsamiało się z pojęciem absolutnego wroga, wobec którego każda broń jest wskazana i święta.”

Jan Strzelecki (1919–1988) socjolog polski, eseista, działacz społeczny

Źródło: O socjalistycznym humanizmie (1946), lewicowo.pl http://lewicowo.pl/o-socjalistycznym-humanizmie/

O sile

„Negacja państwa w życiu indywidualnym, uznawanie istotne pojęcia rewolucyjnego byłoby wyrzeczeniem się tych wszystkich czynności, gdzie państwo jest potrzebne i wstrzymaniem się od wszelkiej pomocy udzielanej jego funkcjom.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Etyka a rewolucja w: Edward Abramowski, Pisma, tom I http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_1/307, Warszawa 1924

O pomocy

„Rzecz wyobrażona porusza zmysły, zatem wyobraźnię, jako pojęcie lub zdolność, można przyrównać się do steru lub wędzidła.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

„Szukam nauczyciela i mistrzaniech przywróci mi wzrok słuch i mowęniech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcianiech oddzieli światło od ciemności.”

Tadeusz Różewicz (1921–2014) polski poeta, dramaturg, prozaik

Źródło: Ocalony [w:] Słowo po słowie, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2003, s. 9.

O świetle, O nauczycielach

„Przyroda i historia są najstarszymi pojęciami, za pomocą których duch ludzki ujmuje świat zjawisk. Ujmuje je zaś stosownie do naoczności przestrzeni i czasu, jakimi mu się wyłaniają, gdy w celu uchwycenia nieustającej dynamiki zmieniających się zjawisk analizuje je podług ich rodzaju.”

Johann Gustav Bernhard Droysen (1808–1884)

Źródło: Zarys historyki

O świecie, O historii, O czasie, O pomocy

„Somalijczycy, mężczyźni i kobiety, starzy i młodzi. Składam wam w darze tych kilka słów, jako spuściznę, spadek, o piśmiennictwie, literaturze i języku Somalijczyków. Nie mam wątpliwości, że jest to wspaniała podstawa waszej kultury, o którą musicie się troszczyć ze wszystkich stron, zewsząd, gdziekolwiek będziecie. Zarówno, gdy będzie to literatura w pojęciu ogólnym, jak i poezja, prawdziwe opowieści czy fikcja, teatr czy krytyka. Jesteście wspaniałym narodem i utalentowanymi ludźmi. Jestem tego pewien.”

Bogumił Andrzejewski (1922–1994) polski językoznawca i poeta

ostatnie słowa skierowane do Somalijczyków krótko przed śmiercią w 1994 roku.

O śmierci, O kobietach, O mężczyznach, O literaturze

„Pogarda Polaków dla władzy, pogarda dla siły – o której nie mają pojęcia, czym jest, bo zbyt długo już bezrefleksyjnie jakiejś sile obcej zawsze podlegają (…) – sprawia, że nie ma tutaj ani z kim, ani o czym rozmawiać. Apelowanie do Polaków o równe prawa dla kogoś? O przestrzeganie prawa powszechnego? O szacunek dla państwa, które sami żeśmy sobie stworzyli? Przecież bywaliśmy czasami silniejsi wobec biedniejszych od nas lub różniących się od nas językiem, religią, zachowaniem. Bywaliśmy silni wobec Żydów, wobec Ukraińców, bywamy silni wobec gejów (…) Jesteśmy silniejsi od wyrzucanych z pracy czy tych, którzy w imię „elastyczności rynku pracy” pozbawiani są podstawowej prawnej osłony przed silniejszymi, jaką jest umowa o pracę.”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Jedynie władza jest ciekawa, krytykapolityczna.pl, 29 czerwca 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/Jedyniewladzajestciekawa/menuid-291.html

O religii, O zachowaniu, O sile

„Nie miałem też pojęcia o grze na gitarze. Nauczyłem się paru akordów, a pewnego dnia zagrałem jeden po drugim i mój przyjaciel, który się temu przysłuchiwał, stwierdził: „Wiem! To Everybody Hurts REM!””

Joaquin Phoenix (1974) aktor amerykański

I nagle się okazało, że umiem grać. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Zanadto wczułem się w rolę. Joaquin Phoenix specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 17 lutego 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=29916

O grach

„Małe księgarnie, gdzie godzinami można szperać po regałach, wymierają. Księgarnie internetowe, jak Amazon, nie nadają się do takich poszukiwań. Można tam co najwyżej zamówić książkę, którą się już zna. Na tym zresztą polega różnica między gazetą a internetem. Sieć jest tak wielka, że daje informacje tylko na temat tego, czego się szukało. Czytając gazety, można natomiast trafić na coś, o czym nie miało się bladego pojęcia. Mam oczywiście na myśli dobre gazety.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: rozmowa Arno Widmanna, Cena wolności, „Frankfurter Rundschau”, tłum. „Forum”, 23 stycznia 2012.

O poszukiwaniu, O myślach, O wolności, O czytaniu

„Nie mógł pojąć dlaczego pelikan jest symbolem miłosierdzia; chyba tylko dlatego, że trzeba być bardzo miłosiernym, żeby go sobie upodobać.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

z przemyśleń Syme'a.
Człowiek, który był Czwartkiem

„Niedługo przed zakończeniem mityngu wyszedł na estradę politruk i opowiadał nam bardzo wzruszająco o prawach i obowiązkach obywateli sowieckich. Długo porównywał je z prawami obywateli państw kapitalistycznych. I zrozumieliśmy, że tam są nie prawa obywateli, lecz całkowite bezprawie, terror i wyzysk. Tylko my, szczęśliwi obywatele Związku Radzieckiego, cieszymy się swobodą, o jakiej nawet pojęcia nie mają obywatele państw burżuazyjnych.”

Sergiusz Piasecki książka Zapiski oficera Armii Czerwonej

Zapiski oficera Armii Czerwonej
Źródło: op. cit., s. 69.

„co się zaś tyczy pojęcia „dobra” i dążeniu ku niemu, to uznanie pomocy wzajemnej za podstawowy rys w życiu wszystkich istot żywych niewątpliwie stanowi prawdę budzącą entuzjazm”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Egalitaryzm

O pomocy

„Jeszcze zupełnie niedawno, gdy ktoś zadawał pytanie o miejsce mojego urodzenia, odczuwałem pewne zażenowanie. Nie dlatego, żebym się wstydził, że pochodzę z Vukovaru, Boże uchowaj; chodziło o to, że wiedziałem, iż odpowiedź postawi mojego rozmówcę w niezręcznej sytuacji; nie będzie miał pojęcia ani gdzie ten rozkoszny Vukovar się znajduje, ani o co w ogóle chodzi i dlatego szybko spróbuje zmienić temat. Albowiem dla wielu ludzi nazwa ta właściwie nic nie oznacza.; mylą sobie Vukovar z Vinkovcami, z Viroviticą, nawet z Bjelovarem, a jeśli już potrafią odnaleźć go na mapie, nie umieją powiedzieć o nim nic bliższego. Więc kiedy natkną się jeszcze na kogoś, kto na domiar złego urodził się w Vukovarze, wydaje im się, że mają do czynienia z osobą, której się w życiu nie poszczęściło. Tak jakby mówili: „Zatem Vukovar, cóż zrobić, nikt w końcu nie jest doskonały.””

Pavao Pavličić (1946)

Źródło: Miejsce na mapie, tłum. Magdalena Dyras

O Bogu, O ludziach, Pytanie

„Nie pojmiesz patrząc, staraj się zrozumieć wierząc.”

Aureliusz Augustyn z Hippony (354–430) wczesnochrześcijański biskup i teolog

„Pojęcie prawa jest z istoty rzeczy związane z ideą sprawiedliwości. Prawo jest zawsze usiłowaniem zmierzającym do realizacji sprawiedliwości.”

Georges Gurvitch (1894–1965)

O sprawiedliwości

„Reich najlepiej dowodzi swego talentu filozoficznego nie podejmując iluzorycznego pojęcia mas do eksplikacji faszyzmu i podejmuje wyjaśnianie poprzez analizę pożądania.”

Gilles Deleuze (1925–1995) francuski filozof

Anty-Edyp (z Feliksem Guattarim)

„Zdecydowałem się odejść z teatru nie mając pomysłu na to, co dalej. Pisałem piosenki, do których teksty przychodziły do mnie w czasie modlitwy. Jednak nigdzie tych utworów nie wykonywałem. Nie miałem pojęcia, czy to jest dobry materiał na koncert czy na płytę.”

Jakub Kornacki (1974) aktor polski

Źródło: Łukasz Jacek Sośniak, Rozbijać ludzkie twierdze, „Niedziela. Tygodnik Katolicki” nr 4, 23 stycznia 2013 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/154625.html

O odejściu, O czasie

„Jako dziecko myślałem naiwnie, że otwarty związek polega na tym, że rodzice mogą ze sobą swobodnie rozmawiać i wymieniać poglądy. Przez długi czas nie miałem pojęcia, że zgadzają się na chodzenie do łóżka z innymi partnerami. Gdy byłem starszy i zrozumiałem, o co w tym wszystkim chodzi, wolałem nie zagłębiać się w szczegóły i myślałem, że może to dobrze.”

David Sieveking (1977)

Źródło: Łukasz Knap, David Sieveking: czego nauczyłem się od Alzheimera, film.onet.pl, 28 października 2013 http://film.onet.pl/artykuly-i-wywiady/david-sieveking-czego-nauczylem-sie-od-alzheimera/nn9p5

O dzieciach, O myślach, O rodzicach, O czasie

„Wtedy pomyślała, że mimo całej niepojętości życia, my, prawdopodobnie, przechodzimy przez nie pragnąc jedynie powrotu do piekła, które nas zrodziło, i zamieszkania w nim u boku kogoś, kto kiedyś z tego piekła nas wybawił. Próbowała odpowiedzieć sobie na pytanie, skąd płynie ta absurdalna wierność rzeczom potwornym, ale pojęła, że nie ma na to odpowiedzi. Rozumiała tylko, że nic nie jest silniejsze od tego instynktu, który każe nam wracać w miejsce, gdzie zadano nam ból, i powielać tę chwilę przez całe lata. Z tą jedną myślą, że ktoś, kto uratował nas raz, może potem zrobić to na zawsze. W nie kończącym się piekle, takim samym jak tamto, z którego przychodzimy. Lecz nagle miłosiernym. I bez krwi.”

Alessandro Baricco (1958) włoski pisarz

Bez krwi

O bólu, O myślach, O piekle, O zamieszkaniu

„Mając piękną żonę, nie chwal, bo gdy ci uwierzą, będziesz żałował, żeś nie pojął brzydkiej.”

Grzegorz z Sanoka (1406–1477) rzymskokatolicki arcybiskup Lwowa, humanista

„bo czyż nie jest oczywistym nonsensem powołać kilku ludzi i powiedzieć im: „układajcie i wydawajcie prawa, dotyczące wszystkich przejawów i potrzeb życia naszego, nawet jeśli żaden z was nie ma o nich pojęcia?””

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Demokracja

O ludziach

„Nie ma dzieci – są ludzie; ale o innej skali pojęć, innym zasobie doświadczenia, innych popędach, innej grze uczuć. Pamiętaj, że my ich nie znamy.”

Janusz Korczak (1878–1942) polski pisarz, lekarz

Źródło: Hanna Kirchner, Janusz Korczak, pisarz-wychowawca-myśliciel, Instytut Badań Literackich, 1997, s. 18.

O dzieciach, O ludziach, O emocjach, O grach

„Zamiast rozmyślać w kategoriach systemowych, zastanówmy się lepiej nad podstawowymi pojęciami, takimi jak praca, własność. Jaki jest na przykład nasz stosunek do rzeczy? Czyż to nie rzeczy narzucają nam sposób, w jaki będziemy żyć?”

Paul Jorion (1946)

Źródło: rozmowa Jean-Gabriela Fredeta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

„Nie rozumiem zamieszania wokół bycia modnym. Nie uznaję też pojęcia moda sezonu. Zawsze kieruję się własnym gustem.”

Olga Bołądź (1984) polska aktorka

Źródło: Mistrzyni wszelkiego typu okazji i niskich cen – wywiad z Olgą Bołądź, 27 października 2010 http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/6457/Mistrzyni-wszelkiego-typu-okazji-i-niskich-cen-wywiad-z-Olga-Boladz.html

O modzie

„Z jakąś młodzieńczą, fałszywie pojętą ambicją obraził się na coś takiego w życiu, na co się nikt nie obraża. Zaczął mieć pretensje do przebiegu wydarzeń, do samej historii. Rozpoczął zatarg z historią i po dziś dzień wyrównuje z nią porachunki.”

Borys Pasternak książka Doktor Żywago

Doktor Żywago

O historii

„Masz pojęcie jak będzie wyglądał świat za 50 lat? Starsze panie będą siedzieć przy stoliku, by zagrać sobie w brydża i wszystkie będą miały tatuaże na pulchnych rękach. Boże święty! Kto by chciał mieć wytatuowaną babcię?! – Ethel zapaliła papierosa i westchnęła ciężko. – A ja przecież pamiętam czasy, gdy chłopcy nosili się schludnie. A dziś wszyscy chcą wyglądać niechlujnie. To przez Policjantów z Miami. Odkąd puścili ten serial, mężczyźni przestali się golić! Jak Boga kocham, ludzie są tacy głupi… Coś się robi modne i nagle wszyscy to robią! Gdzie się podział indywidualizm? Wcale bym się nie zdziwiła, gdyby najpierw w telewizji przebojem okazał się jakiś program o naturystach, a następnego dnia cała Ameryka przestała nosić ubrania!”

Fannie Flagg (1944) pisarka i aktorka amerykańska

Wciąż o tobie śnię

O mężczyznach, O Bogu, O ludziach, O świecie

„Kto podnosi rękę na literaturę, temu ta rączka uschnie. To jest nieuchronne. Proces, który niebawem się rozpocznie, wygrałem więc, zanim się rozpoczął. I wygram go – nawet jeśli przegram w sądzie. Adam Michnik jest skończony. To jest koniec jego fałszywego mitu. Ten proces to jest koniec Adama Michnika. W naszym języku istnieje pojęcie śmierci cywilnej. Okazuje się, że możliwe jest także cywilne samobójstwo.”

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

Źródło: Oświadczenie Jarosława Marka Rymkiewicza, bibula.com, 25 października 2010 http://www.bibula.com/?p=27830

O śmierci, O literaturze, O samobójstwie

„Tylko nasze pojęcie czasu pozwala nam mówić o sądzie ostatecznym. W gruncie rzeczy jest to sąd doraźny.”

Franz Kafka (1883–1924) pisarz austriacki pochodzenia żydowskiego

O czasie

„Tylko rozbitek, który uniknął śmierci na tonącym okręcie, może pojąć psychikę człowieka, który śmieje się wyłącznie dlatego, że może oddychać.”

Kōbō Abe książka Kobieta z wydm

Kobieta z wydm (1962)

O śmierci

„Trzeba ci koniecznie obmyślić jakiś fach. Pracowałeś w Ministerstwie Kultury, to może literat… dziennikarz?… Co o tym sądzisz? To dosyć trudne do sprawdzenia zajęcie. Bo lekarz czy inżynier to zbyt ryzykowne. Zaraz mogłoby się wydać, że się na tym nie znasz, a literat… Przecież masz jakieś pojęcie o literaturze? Coś tam chyba czytałeś?”

Zygmunt Zeydler-Zborowski (1911–2000)

Źródło: Sekret Julii, s. 7

O literaturze, O czytaniu

„Pakistan wielokrotnie wzywał Indie aby przestały prześladować muzułmanów i chroniły ich podstawowe, ludzkie prawa. Z tą sprawą zwróciliśmy się do Organizacji Narodów Zjednoczonych w nadziei na pobudzenie sumienia świata. Opinia światowa, a szczególnie opinia w krajach muzułmańskich powinna zmobilizować się i wywrzeć presję w tym względzie na rząd Indii… Nie ma potrzeby mówić, że w najszerzej pojętym interesie Indii leży, aby 50 milionów Indusów, którzy są muzułmanami żyło bezpiecznie zamiast tego, aby poświęcać ich na ołtarzu bigoterii… Niesprawiedliwość, jakiej doznają muzułmanie w Kaszmirze z rąk Indusów stwarza największe zagrożenie dla świata islamu.”

Zulfikar Ali Bhutto (1928–1979) pakistański polityk

Źródło: Barbara Wizimirska, Drogi kariery. Zulfikar Ali Bhutto i jego partnerzy: Indira Gandhi i Mujibur Rahman, op. cit., s. 52.

„Więc jaka była różnica między tymi dwoma życiami?
Jedno składało się z obowiązków, a drugie z możliwości. Stąd, być może, pojęcie realności. Obowiązki bowiem są namacalne, mocno zakorzenione w czynach obu stron; możliwości zaś to chimery, kruche i bezwartościowe, nawet niebezpieczne. I w miarę, jak stajesz się starszy i mądrzejszy, uświadamiasz to sobie i odcinasz je. W ten sposób jest lepiej. Oczywiście.”

Nicholas Evans książka Zaklinacz koni

Zaklinacz koni

„I to wszystko. I niczego więcej nie jesteś w stanie pojąć – ani w ciągu pierwszej godziny, ani nawet w trakcie całej pierwszej doby.”

Aleksander Sołżenicyn (1918–2008) rosyjski prozaik, noblista

Archipelag Gułag

„Mogłabym ją udusić – nie zdołałam się jednak powstrzymać. I tych słów nie dało się już cofnąć, nie było powrotu do obrazu mojej osoby, jaki wcześniej istniał. Ojciec to usłyszał. Pojął, że uważam siebie za zdolną, by udusić małą Catherine we śnie, całkiem bez powodu.”

Alice Munro (1931)

Noc
Źródło: s. 361.

O snach, Obraz

„Dobro pojedyńczych osób, nie da się pojąć, ani urzeczywistnić bez dobra ogólnego.”

Karol Libelt (1807–1875) filozof polski, działacz polityczny i społeczny

Źródło: Pisma pomniejsze Karola Libelta http://books.google.pl/books?id=a5EyAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false, wyd. J.K. Żupański, 1851, tom 6, s. 171.

„Plan nie jest elementem montażu, jest komórką. Tak jak podział komórek prowadzi do powstawania różnych organizmów, podobnie podział planów – ich zderzenie się, konflikt – rodzi pojęcia. (…) Dla mnie montaż jest zderzeniem, a ze zderzenia dwóch czynników powstaje myśl.”

Siergiej Eisenstein (1898–1948) rosyjski reżyser filmowy

Źródło: Zbigniew Czeczot-Gawrak, Zarys dziejów teorii filmu pierwszego piędziesięciolecia. 1895–1945, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. 200.

O myślach, O myśleniu

„Potrzebowałem odpoczynku. Czułem się wypalony, miałem wrażenie, że kiszę się we własnym sosie. Nie miałem pojęcia, co zrobić ze swoją karierą. I nagle przypomniałem sobie mojego dawnego nauczyciela aktorstwa. To był taki stary, siwowłosy mędrzec, który zawsze kojarzył mi się trochę z postaciami z bajek. Wyobrażałem go sobie jako czarodzieja, który wita podróżnych na leśnej drodze i mówi: „Jeśli poczęstujesz mnie chlebem, spełnię twoje trzy życzenia”. Udzielał nam wskazówek, które w tamtych czasach wydawały się proste i oczywiste, ale dopiero kiedy człowiek znalazł się na pewnym etapie życia, rozumiał, że kryła się w nich mądrość. Jedna z jego rad brzmiała: „Nie można przez cały czas zajmować się tym samym i nie popaść w rutynę. Jeśli nie chcesz stracić artystycznej formy, to raz na jakiś czas musisz zrobić sobie przerwę. Dzięki temu będziesz w stanie dokonywać lepszych wyborów w przyszłości.””

Mel Gibson (1956) amerykański aktor, reżyser i producent filmowy

I rzeczywiście, miał rację. Uważam, że decyzja o kilkuletnim urlopie była słuszna. Z tym większą przyjemnością wróciłem do aktorstwa. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Czułem się wypalony. Yola rozmawia z Melem Gibsonem, 23 kwietnia 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64928

O mądrości, O przyjemności, O wrażeniach, O decyzjach

„Bo wam się wydaje, że jesteście z Czechami i Słowacją do serii, że wasza przestrzeń jest do czeskiej i słowackiej bardzo podobna, co jest nieprawdą, bo jeśli wasza przestrzeń jest do czegokolwiek podoba, to raczej do Rosji czy Ukrainy, ale wy myślicie, że do Czech i Słowacji, w czym utwierdzają was różne wspólne grupy, do których należycie: od Grupy Wyszehradzkiej, która i tak nie działa, do językowej grupy zachodniosłowiańskiej, stworzonej dla potrzeb akademickich badaczy, ale poprawiającej wam humor. (…) Wydaje się wam, że w Polsce jest jak tam, że w sumie może jest „u nas”, w Europie Środkowej, trochę biedniej i surowiej niż w Europie Zachodniej, ale nie aż tak znowu bardzo, że Polska wstaje z kolan i polska przestrzeń publiczna jest być może trochę odrapana, ale generalnie do przyjęcia. Nie zdajecie sobie sprawy, że żyjecie w postapokalipsie, w chaosie, w którym państwo zajmuje się wycinkami rzeczywistości, ale całą rzeczywistością zająć się nie jest w stanie. Bo je to przerasta. I fakt ten manifestuje się w waszej przestrzeni publicznej, tyle że to wypieracie.
A na wschodzie, na wschodzie znajduje się przestrzeń, do której nadal mentalnie przynależycie, ale z której od zawsze próbujecie się wyrwać, co jest – w sumie – i słuszne i ambitne. Ale wyrwano was stamtąd, wraz z granicami dopiero nieco ponad pół wieku temu i nadal macie w sobie mnóstwo wschodu, którym sami przecież gardzicie i którego sami nienawidzicie; ale wasz niby-zachodni kościół jest wschodni, bo więcej w nim bizantyńskiego przepychu niż zachodniej wstrzemięźliwej klasy, więcej w nim wrzeszczących przesądów i zabobonów, batiuszkowania tępego, stygmatyzowania wrzaskliwego niż rzetelnego dialogu i szacunku do bliźniego. Wasze niby-zachodnie urzędy, w których obowiązują zachodnie, niby, zasady, są tak naprawdę wschodnie, bo tylko małpują zachodnie rozwiązania, nie czując ich sensu, nie używając prawa w taki sposób, do jakiego zostało stworzone, olewając jego ducha, a manipulując literą. Wasze niby-zachodnie wartości: prawa człowieka czy akceptacja inności mają znaczenie tylko wtedy, gdy dotycząc was samych, i tak wam trzeba je tłumaczyć, bo inaczej ich nie pojmiecie.”

Ziemowit Szczerek (1978) polski pisarz i publicysta

Siódemka (2014)
Źródło: s. 54.

O myślach, O rzeczywostości, O wieku, O myśleniu

„Piękny jest ten, kto się swojej brzydoty nie wstydzi, bo zaakceptował fakt, że piękne i brzydkie – tak jak słone i słodkie, zimne i ciepłe – sąsiaduje ze sobą, dopełnia się i w każdej jednostce równoważy. Dopóki człowiek tego nie pojmie i nie zaakceptuje oficjalnie tego, co w nim brzydkie, nie znajdzie też swojego piękna.”

Paulina Przybysz (1985) polska piosenkarka

Źródło: „Zwierciadło” nr 8/1966, sierpień 2010

„Wspominać młodzieży o dziełach jej przodków, dać jej poznać najświetniejsze Narodu epoki, stowarzyszyć miłość Ojczyzny z najpierwszymi pamięci wrażeniami, jest to nieomylny sposób zaszczepienia w Narodzie silnego przywiązania do kraju; nic już wtenczas tych pierwszych wrażeń, tych rannych pojęć zatrzeć nie zdoła, wzmagają się one z latami, usposabiając dzielnych do boju obrońców, do rady mężów cnotliwych.”

Julian Ursyn Niemcewicz książka Śpiewy historyczne

Źródło: Śpiewy historyczne, 1818 rok

O miłości, O młodzieży, O wrażeniach, O ojczyźnie

„EKG
Z miłą starszą panią obsługującą aparat
EKG rozmawiałem dzisiaj o długich włosach.
– Ale to jeszcze może być, ale wie pan czego nienawidzę?
Jak mężczyźni mają kolczyki w uszach.
No nie mogłabym z takim pod jednym dachem mieszkać.
To ja zacząłem okrężnie:
– A wie pani, kiedyś to kobiety nie nosiły spodni.
Było to nie do pomyślenia, a teraz każda jedna nosi.
I powiem pani, że to się bardziej kłóci z naukami w Biblii
niż te długie włosy i kolczyki u mężczyzn.
– Allleee co pan mówi, spodnie to tylko spodnie,
a kolczyki to proszę pana coś znaczą!
Kolczyki to noszą tylko narkomani i ci co są ku sobie,
wie pan. – I patrzy na mnie cały czas badawczo
a ja wreszcie pojąłem czemu to się tak badawczo
na mnie patrzy. Zmiana tematu:
– Wie pan, żeby to już szybciej lepiej było.
Ja:
– Każdy by chciał. Ale to nie takie proste.
Ona:
– Bo najgorsze, że ciągle jest tyle tych, co tylko
o rozrabianiu myślą i rozrabiają i przeszkadzają tylko.
– Na Zachodzie takich co rozrabiają jest tylu,
że by się pani zdziwiła jeszcze. I jakoś od tego rozrabiania
to wcale nie jest Zachodowi gorzej, a jeszcze nawet mu to na
dobre wychodzi. Byle co pani powiedzą, żeby tylko pani im
nie patrzała na ręce, a pani wierzy jak dziecko.
Niech pani wyłączy dźwięk i bardziej na obrazie się skoncentruje.”

Zbigniew Sajnóg (1958) polski poeta i performer

Źródło: „Metafizyka Społeczna, esencjalny kwartalnik na rzecz zbliżenia estetyki z egzystencją” nr 1, wydała Fundacja Totart, Gdańsk jesień 1992

O kobietach, O mężczyznach, O dzieciach, O myślach

„W czasie przesłuchań podwładni Pinocheta stosowali nieludzkie tortury, o których dziennikarze nie mieli pojęcia: prąd elektryczny na genitalia, bicie mokrymi workami, zanurzanie w beczkach z ekskrementami, wyrywanie paznokci i palenie włosów. Tym, którzy brali udział w akcjach oporu, ucinano palce, ramiona, dłonie, uszy, genitalia, wyłupywano oczy.”

Augusto Pinochet (1915–2006) wojskowy dyktator Chile

relacja świadka.
O Augusto Pinochecie
Źródło: „Le Monde”, wrzesień 1973, cyt. za: Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 120.

O książkach, O świecie, O relacjach, O czasie

„Nie widzę powodów, aby grupka fanatyków przemocą troszczyła się o zbawienie mojej duszy i decydowała o tym, jak mam żyć, jak i gdzie się leczyć i jakie spektakle teatralne oglądać.
Każdy z nas ma przyrodzone prawo do wolności, a więc też do ryzyka, w tym ryzyka moralnego. Mam nadzieję, że sytuacja ta uświadomi ludziom myślącym, iż sprawą zasadniczą staje się stworzenie w naszym społeczeństwie pewnej krytycznej masy moralnej i podjęcie działań, dzięki którym pojęcie demokracji, wolności, równości, pluralizmu moralnego, czy też szacunku dla godności osoby ludzkiej i jej decyzji moralnych, przestanie być jedynie pustym i nic nie znaczącym frazesem.”

Zbigniew Szawarski (1941)

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Czyste sumienie to wynalazek diabła, „Gazeta Wyborcza”, 8 lipca 2014

O demokracji, O duszy, O decyzjach, O wolności

„Kto wierzy w przypadek, ten nie pojął mocy losu.”

Kerstin Gier Trylogia czasu

Postać: hrabia de Saint Germain
Trylogia czasu, Błękit szafiru

O losie

„[Rzeczy] można pojąć tylko wówczas, gdy w najwyższym stopniu zbada się zasadę, gdy naturalne w pełni rozwinie się i gdy spełni się przeznaczenie. Znajomość tych trzech rzeczy jest prawdziwą wiedzą.”

Shao Yong (1011–1077)

Źródło: Konfucjanizm. Wprowadzenie, Kraków 2009.

„Przecież ten biedny maluch – kochany marzyciel – nie miał pojęcia o ambicjach, nas dorosłych, o naszych głupich snach o potędze, o interesach i sprawach politycznych, które sprawiają, że stajemy jedni przeciw drugim z taką zajadłością. A jednak z tego powodu cierpiał i umarł…
Dlaczego nie przestajemy wyrywać sobie, walczyć zaciekle o parę skrawków tej podłej ziemi? Może gdybyśmy tylko my za to płacili, ale przecież za winy nas wszystkich, płacą te niewinne istoty…”

Carlo Gnocchi (1902–1956)

refleksja po śmierci sieroty wojennej – jednego z podopiecznych ks. Gocchiego.
Chrystus wśród Strzelców Alpejskich
Źródło: s. 129.

O śmierci, O snach, O cierpieniu, Kochać się

„Mam problemy z jedzeniem. Właściwie to nawet nie mam pojęcia co jeść. Ale jeśli mam pokonać chorobę, to muszę się trzymać tego, w co wierzę – stawiać to wciąż przed sobą. Zrobiliśmy wszystko, co trzeba. Myślę, że mam przed sobą jeszcze sporo do przeżycia.”

Ronnie James Dio (1942–2010) muzyk amerykański

w ostatnim komunikacie dla mediów. Źródło: tok.fm, 19 maja 2010 http://www.tok.fm/TOKFM/0,89191.html

O jedzeniu, O myślach, O myśleniu

„Biedak nie ma więc pojęcia, jak wielką pocieszycielką jest łza.”

Günter Grass książka Blaszany bębenek

Blaszany bębenek

Łza

„Lecz życie nie wie, dokąd podąża. Nie ma żadnego długoterminowego planu. Nie myśli o końcu. W ogóle nie myśli. Nie istnieje umysł, w którym odbywałby się proces myślenia. Ewolucja stanowi przeciwieństwo teleologii. Życie jest rozrzutne i ślepe. Nie zna pojęcia sprawiedliwości. Może sobie pozwolić na marnotrawstwo.”

Carl Sagan (1934–1996) astronom amerykański, popularyzator muzyki

Źródło: Cienie zapomnianych przodków

O życiu, O sprawiedliwości, O myślach, O myśleniu

„We Francji mamy do czynienia z 300 lokalnymi sieciami wymiany, zwanymi Grain de Sel, dosłownie „Ziarna soli”. Te systemy – które pojawiły się na pewnych obszarach w momencie, kiedy stopa bezrobocia sięgnęła około 12% – ułatwiają wymianę wszystkiego poczynając od czynszu, na płodach rolnych kończąc, ale to nie wszystko. Co dwa tygodnie w południowo-zachodniej Francji, w Ariege, odbywa się wielkie przyjęcie. Ludzie zjeżdżają się, aby handlować nie tylko serami, owocami i ciastami, jak w zwykłe dni, ale również godzinami usług hydraulicznych i fryzjerskich, lekcjami żeglarstwa i języka angielskiego. Akceptowane są tylko waluty miejscowe! Pieniądz miejscowy tworzy pracę, a ja odróżniam pojęcie „praca” (work) od pojęcia „posada” (jobs). Dzięki posadzie zarabiasz na życie, natomiast praca to coś co robisz, ponieważ sprawia ci to przyjemność. Posady będą się coraz bardziej dezaktualizować, podczas gdy pozostaje prawie nieskończona ilość fascynującej pracy od wykonania.”

Bernard Lietaer (1942–2019)

Źródło: rozmowa Sary van Gelder, Ponad chciwością i niedostatkiem, „Zielone Brygady. Pismo ekologów” nr 5 (185), lipiec 2003 http://zb.eco.pl/publication/ponad-chciwoscia-i-niedostatkiem-p1630l1

O życiu, O pieniądzach, O ludziach, O przyjemności

„Na tym polega tajemnica, której nigdy nie zdołamy pojąć. Nie sposób wyjaśnić dlaczego serce postanowiło pokochać tego, kogo pokochało.”

Tony Parsons (1953)

Kroniki rodzinne

O tajemnicy, Serce

„Czyściec jako pojęcie czasoprzestrzenne ukształtował się w okresie między III a końcem XIII wieku, skupiając w sobie dawne (…) wierzenia w możliwość pośmiertnego odkupienia – pod pewnymi warunkami – niektórych grzechów.”

Jacques Le Goff (1924–2014)

Źródło: Świat w średniowiecznej wyobraźni, 1985, tłum. Maria Radożycka-Paoletti

O świecie, O wieku

Cytaty na temat pojęcie strona 2

Cytaty na temat pojęcie
strona 2