Cytaty o wojnie
strona 15

„O lekarzu świadczy opinia chorych, o nauczycielu – uczniów. A o człowieku posługującym się zawodowo piórem – czytelników.
Debiutowałem jako dwudziestoletni dziennikarz w katolickiej prasie w podziemiu niepodległościowym w latach II Wojny Światowej, a mając lat dwadzieścia dwa – także w prasie Armii Krajowej. Pracuję więc piórem już prawie sześćdziesiąt pięć lat.
Napisałem sporo rzeczy lepszych i gorszych, ale źródłem prawdziwej satysfakcji jest dla mnie, że nie muszę się niczego, co napisałem, wstydzić, albo marzyć, aby zapadło się pod ziemię.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

wstęp do blogu Władysława Bartoszewskiego. Źródło: wladyslawbartoszewski.blox.pl http://wladyslawbartoszewski.blox.pl/, 5 października 2006

O nauczycielach

„W 120. rocznicę urodzin generała Kazimierza Sosnkowskiego – współtwórcy niepodległości Rzeczypospolitej z 1918 r. i zwycięstwa nad bolszewikami w 1920 r., polityka i ministra spraw wojskowych kilku rządów II Rzeczypospolitej, Naczelnego Wodza w latach 1943–1944, jednego z wybitnych przywódców polskiej emigracji niepodległościowej i niezłomnego orędownika sprawy polskiej na arenie międzynarodowej – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej czci Jego pamięć. Generał Kazimierz Sosnkowski, współtwórca Legionów Polskich i Wojska Polskiego odradzającego się po I wojnie światowej, dowódca, polityk i mąż stanu – dobrze zasłużył się Ojczyźnie.
Kazimierz Sosnkowski – symbol walki o niepodległość, wszedł na trwałe do naszej historii i powinien znaleźć godne miejsce w pamięci historycznej kolejnych pokoleń Polaków.”

Kazimierz Sosnkowski (1885–1969) generał polski, minister

Źródło: Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 9 grudnia 2005 r. http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WMP20050801125&type=2&name=M20051125.pdf w sprawie uczczenia pamięci gen. Kazimierza Sosnkowskiego w 120. rocznicę urodzin.

O historii, O urodzinach, O walce, O ojczyźnie

„Pokój jest to nic tylko brak wojny.”

Ronald Reagan (1911–2004) prezydent USA

O pokoju

„Zabijcie 3 miliony z nich [Bengalczyków] a reszta będzie nam jadła z rąk.”

Yahya Khan (1917–1980)

do dowódców armii, podczas wojny o niepodległość Bangladeszu (1971). Źródło: Wojciech Tomaszewski, Kartki z kalendarza W. Tomaszewskiego: Wojna domowa w Pakistanie i wyzwolenie Bangladeszu, polska-azja.pl, 13 grudnia 2011 http://www.polska-azja.pl/2011/12/13/kartki-z-kalendarza-wojciecha-tomaszewskiego-40-rocznica-wojny-domowej-w-pakistanie-i-wyzwolenia-bangladeszu/

„Śmierć Maschadowa jest dla nas ogromną stratą, to dla nas ciążki cios. Ale ta wojna, oswobodzenie narodu – nie zależy od jednego wybitnego nazwiska. Jakim by sławnym bohaterem nie był człowiek, on jest jedynie częścią narodu, a nie całym narodem. Dlatego śmierć liderów nie powstrzyma dżihadu. Pozostali przy życiu będą kontynuować walkę.”

Chalim Sadułajew (1966–2006)

Źródło: PREZYDENCI, czeczenia.com.pl http://czeczenia.com.pl/content/blogcategory/75/161/

O śmierci, O walce

„Przełamanie [frontu], które i tak jest poza naszymi możliwościami, nie jest konieczne. W zasięgu naszych możliwości są cele, których utrzymanie zmusi francuski Sztab Generalny do rzucenia walki wszystkich żołnierzy. Jeżeli tak zadecydują, to francuskie siły zostaną wykrwawione na śmierć.”

Erich von Falkenhayn (1861–1922) wojskowy niemiecki

z listu do cesarza Wilhelma II Hohenzollerna z lutego 1916.
Źródło: Bogusław Wołoszański, Wojna, miłość, zdrada, Wydawnictwo Wołoszański, Warszawa, ISBN 9788389344830, s. 24.

O miłości, O śmierci, O zdradzie, O sile

„Dyktatura nasza jest pokrewna dyktaturze faszystowskiej, poprzez umocnienie władzy wojną wydaną niektórym zasadom demokracji, poprzez swój zdecydowany charakter narodowy oraz troskę o ład społeczny. Różnica zaś zaznacza się w postępowaniu na rzecz odrodzenia. Dyktatura faszystowska ciąży ku pogańskiemu cezaryzmowi, ku nowemu państwu, które nie honoruje granic natury prawnej czy moralnej i prze do celu bez skrupułów łamiąc wszystkie przeszkody (…) Portugalskie Nowe Państwo, przeciwnie, nie może i nie zamierza przekraczać pewnych granic natury moralnej, które uważa za niezbędne, niczym ostrzegawcze sygnalizatory, w jego reformatorskiej akcji.”

António de Oliveira Salazar (1889–1970) wieloletni dyktator portugalski

A nossa ditadura aproxima-se, evidentemente, da ditadura fascista no reforço daautoridade, na guerra declarada a certos princípios da democracia, no seu caráter acentuadamente nacionalista, nas suas preocupações de ordem social. Afasta-se, nos seus processos de renovação. A ditadura fascista tende para um cesarismo pagão, paraum Estado Novo que não conhece limitações de ordem jurídica ou moral, que marcha para o seu fim, sem encontrar embaraços ou obstáculos. (...) O Estado Novo português, ao contrário, não pode fugir, nem pensa fugir, a certas limitações de ordem moral que julga indispensável manter, como balizas, à sua acção reformadora. (port.)
Porównanie ideologii Estado Novo z faszyzmem, dokonane w 1933 r.

O demokracji, O charakterze, O naturze

„Nikt przecie nie jest tak nierozumny, żeby wybierał wojnę zamiast pokoju: bo w pokoju synowie grzebią swych ojców, w wojnie – ojcowie swych synów.”

Herodot książka Dzieje

Dzieje
Źródło: I, Klio.

O pokoju

„Padania wygra. Państwo włoskie przegrało mecz. Wojna ekonomiczna doprowadziła do porażki Włoch.”

Umberto Bossi (1941) włoski polityk

podczas obrad reaktywowanego parlamentu Padanii (grudzień 2011). Źródło: „Niepodległość zaczyna się od Vicenzy”, rp.pl, 4 grudnia 2011 http://www.rp.pl/artykul/9102,764428-Wlochy--proba-oderwania-polnocy-kraju.html

„Bolesławie, Bolesławie, ty przesławny książę panie,
Ziemi swojej umiesz bronić wprost niezmordowanie!
Sam nie sypiasz i nam także snu nie dasz ni chwili,
Ani we dnie, ani w nocy, ni w rannej godzinie! (…)
On prowadzi dozwolone wojny z poganami,
My wzbronioną walkę wiedziem tu z chrześcijanami!
Dlatego też Bóg poszczęścił mu walką zwycięską,
A nas słusznie za zadane krzywdy karze klęską!”

Bolesław III Krzywousty (1086–1138) książę Polski w latach 1107-1138

pieśń przypisywana czeskiemu rycerstwu walczącemu z Krzywoustym Źródło: Gall Anonim, Kronika polska http://www.zswsucha.iap.pl/STREFA_N/WiLeHi/lektury/kronika/0091.htm, XII wiek

O Bogu, O karze, O wieku, O walce

„Zabijcie dziesięciu naszych ludzi, a my zabijemy jednego z waszych. To wy pierwsi będziecie mieli dosyć.”

Hồ Chí Minh (1890–1969) wietnamski polityk komunistyczny

Źródło: Artur Dmochowski, Wietnam: wojna bez zwycięzców, Kraków 1991, s. 134

O ludziach

„Uszanujmy pamięć tych wspaniałych dziewcząt i chłopców, którzy oddali swoje życie za wolność i niepodległość swojej ukochanej ojczyzny. (…) Cmentarz, gdzie pochowani są powstańcy i żołnierze II wojny światowej, nie jest miejscem do wygłaszania politycznych poglądów.”

Zbigniew Ścibor-Rylski (1917–2018) Polski generał, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego

podczas obchodów rocznicy wybuchu powstania warszawskiego na Powązkach. Źródło: Generał Ścibor-Rylski apeluje o powagę. Z tłumu: Hańba! i buczenie http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,12236196,General_Scibor_Rylski_apeluje_o_powage__Z_tlumu__Hanba_.html, gazeta.pl, 1 sierpnia 2012.

O życiu, O wolności, O ojczyźnie

„Mam kategorie „Z”. Na wypadek wojny, ja zostaję jeńcem wojennym.”

Woody Allen (1935) amerykański scenarzysta, reżyser, producent i aktor pochodzenia żydowskiego

„Podwórze było małym bardzo małym kwadratem w środku ziemia uczepiona
wątłego korzenia dom podparty wypchany szkielet odzierał tapetę jak
łuskę cebuli do głębi aż do pierwszego roku

Obok ogromny pokój lalek była wojna mówiła moja… to była ściana
po prostu odcięta jak chętnie wstawiłabym tam meble i bawiłabym się w kuchniach
w różowozielonych i niebieskich ustawionych jedna na drugą

Ale wszystkie dzieci były jeszcze małe i miały cieniutkie włosy w ich snach
przechodziły wychudzone konie i ojciec przechodził w buciorach przez łóżko”

Bärbel Klässner (1960)

Źródło: Podwórze

O dzieciach, O pokoju, O domu, O snach

„Z ich punktu widzenia ciągle żyjemy w czasach kolonializmu. Zmieniły się tylko argumenty usprawiedliwiające agresję. Kiedyś Zachód mówił, że mieszkańcy Bliskiego Wschodu nie potrafią sami rządzić i muszą być rządzeni. Teraz słyszymy, że Bliski Wschód nie może się sam zdemokratyzować, w związku z tym musi zostać zdemokratyzowany. Można się zastanowić, czy to normalne, że jedno państwo wprowadza do innego państwa swoje wojska, uzasadniając to względami własnego bezpieczeństwa. To drugie państwo znajduje się przy tym tysiące kilometrów od pierwszego, a w wyniku ingerencji giną tysiące niewinnych ludzi, często przez pomyłkę. A taką pomyłkę sądy pierwszego państwa usprawiedliwiają sytuacją wyższej konieczności. Jak to się stało, że w 2003 roku koalicja państw zachodnich, także z Polską, wprowadziła bez sankcji ONZ swoje wojska do Iraku – suwerennego państwa – na podstawie sfabrykowanych danych wywiadowczych, wywołując wojnę domową, która spowodowała śmierć setek tysięcy osób, doprowadziła do milionowych przymusowych przesiedleń i zrodziła Państwo Islamskie?”

Jerzy Zdanowski (1949)

Źródło: rozmowa Dariusza Jaronia, Zamachy w Paryżu. Prof. Zdanowski: Jesteśmy w trakcie wojny http://fakty.interia.pl/raporty/raport-zamachy-w-paryzu/komentarze/news-zamachy-w-paryzu-prof-zdanowski-jestesmy-w-trakcie-wojny,nId,1922395, interia.pl, 15 listopada 2015.

O śmierci, O ludziach

„Wiesz, brakuje mi drobiazgów. Pokrzykiwania na śmieciarzy. Wyciskania soku pomarańczowego. Spóźniania się na autobus. Pracy w laboratorium jako fizyk… technolog. Moje całe życie. Zamieniłam je na to. Teraz walczę. Prowadzę wojny. Nie robię badań. Biorę się za problemy, które trzeba rozwiązać, bo inaczej będą ginąć ludzie. Nie piję na umór ginu z tonikiem. Nie kocham się w co trzeci czwartek z byłym chłopakiem. Nie jem małży na Mulberry Street. Nie jestem już Angie. Jestem Engineer.”

Warren Ellis (1968) Angielski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny.

Engineer, zapytana, czy brakuje jej dawnego życia.
Authority

O życiu, O ludziach, O piciu, Chłopak

„W Indiach masowo zabija się niemowlęta płci żeńskiej lub usuwa się ciążę po ustaleniu, że płód jest płci żeńskiej. No bo po co dziewczynka na świecie? Chociaż tak naprawdę powinno być odwrotnie. Po co na świecie tylu facetów? (…) Nadmiar facetów powoduje tylko powódź testosteronową, wieczne rykowisko, walkę, konflikty, wojny.”

Wojciech Eichelberger (1944) polski psychoterapeuta

Źródło: W. Eichelberger, A. Suchowierska, Królewicz Śnieżek. Baśniowe stereotypy płci. Bajki na opak, op. cit., s. 126.

O walce

„Oznacza to trzy do czterech lat pokoju dla Abisynii.”

Habte Gijorgis (1851–1926)

na wieść o przystąpieniu Włoch do I wojny światowej.
Źródło: Andrzej Bartnicki, Kultura, polityka, dyplomacja: studia ofiarowane profesorowi Jaremie Maciszewskiemu w sześćdziesiątą rocznicę Jego urodzin, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 156.

O pokoju, O urodzinach, O studiach

„Uważam, że wojna była tragicznym błędem. Wydaliśmy 2 bln dolarów, 3 bln dolarów, straciliśmy tysiące zabitych, wielu weteranów jest kalekami.”

Donald Trump (1946) prezydent Stanów Zjednoczonych

I say the war was a disaster. We spent $2 trillion, $3 trillion. Lost thousands of lives, thousands of lives. We have wounded warriors all over the place. (ang.) o wojnie w Iraku. Źródło: cnn.com, 17 lutego 2016 http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/1602/17/cnr.03.html

O błędach

„Przez cały czas wojna zdaje się toczyć w tej samej odległości od nas.”

Gene Wolfe Pazur Łagodziciela

Źródło: Pazur Łagodziciela

O czasie, O odległości

„Wciąż wychodzą na jaw fakty kładące się smugą cienia na polskim pontyfikacie. Według wielu, do świętości Jana Pawła II nie bardzo pasuje tolerowanie i zalecanie ukrywania pedofilii duchownych, jawna przychylność dla zbrodniczego reżimu Pinocheta czy potępienie usuwania ciąży przez zgwałcone ofiary wojny bałkańskiej. Wręcz się z nią kłóci ortodoksyjny zakaz stosowania prezerwatyw, także przez nosicieli wirusa HIV, co przyczyniło się do rozpowszechnienia epidemii AIDS i śmierci tysięcy ludzi. (…) Miłość Jana Pawła II wydaje się mocno toksyczna. Papieska zaś chęć dostosowania świata do Rzymu spowodowała więcej osobistych nieszczęść niż przyniosła korzyści. Tysiącom ludzi wręcz zrujnowała życie.”

Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka

Źródło: blog Joanny Senyszyn http://senyszyn.blog.onet.pl/CZWORCA-SWIETA,2,ID346423351,n, 17 października 2008

O miłości, O życiu, O śmierci, O nieszczęściu

„Straszliwa walka pomiędzy Herkulesem boskim i Herkulesem ludzkim, pomiędzy Bogiem a człowiekiem, rozpoczyna się na nowo. Wściekłość sług zła równa się bohaterskiej odwadze sług Boga. Koleje walki różne: teatr jej rozciąga się do wszystkich lądów, od bieguna do bieguna. Zwycięzca w Europie, zwyciężony w Azji, ginie w Afryce, triumfuje w Ameryce. I każdy człowiek, świadomie czy nieświadomie, służy i walczy w jednej z tych armii, i nie ma nikogo, kto by nie miał swego udziału w klęsce lub triumfie. Kajdaniarz i książę, ubogi i pan, zdrów i chory, mędrzec i prostak, dziecię i starzec, człowiek ucywilizowany i dziki, wszyscy walczą w tej samej walce. Każde słowo, jakie wypowiada człowiek, natchnione jest Bogiem, albo natchnione światem, i głosi koniecznie, czy to wprost, czy nie wprost, ale zawsze jasno, chwałę jednego lub triumf drugiego. Abel sprawiedliwy i Kain bratobójca są typami dwóch tych Miast, w których rządzą prawa przeciwne i panują nieprzyjaźni sobie panowie, a z których jedno nazywa się miastem Bożym, a drugie miastem światowym, i pomiędzy którymi jest wojna, nie dlatego, że w jednym przelewa się krew, a w drugim się nie przelewa, ale ponieważ w jednym przelewa ją miłość, a w drugim zemsta; ponieważ w jednym ofiarowaną jest ona człowiekowi dla nasycenia jego namiętności, a w drugim Bogu na ofiarę przebłagalną.”

Juan Donoso Cortés (1809–1853)

Źródło: Ensayo sobre el catolicismo, el liberalismo y el socialismo

O miłości, O Bogu, O świecie, O zemście

„Najbardziej niezapomnianym przeżyciem była dla mnie wojna… i koniec mojej ojczyzny…”

Józef Roth (1894–1939) pisarz austriacki

Źródło: John Koster, Joseph Roth, w: 501 wielkich pisarzy, red. Julian Patrick, MWK, Warszawa 2009, ISBN 9788361095333, s. 326, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon, Julita Degórska, Małgorzata Koenig.

O ojczyźnie

„Na podwórko wpadł Niemiec na spienionym koniu i zażądał mydła. Gdy się umył, podjechał samochód i go zabrał. Koń został, lecz nie na długo. Podczas bombardowania zwierzę znikło. Zaraz po tym przez wieś przeszli żołnierze Armii Czerwonej. Gdy wreszcie nastała cisza, wziąłem mamę na rower i ruszyliśmy w stronę Białej Podlaskiej. To, co zobaczyliśmy na trasie, było wstrząsające. Wszędzie leżało mnóstwo zwłok. Poznaliśmy prawdziwy koszmar wojny.”

Wacław Kowalski (1916–1990) aktor polski

o końcowym czasie II wojny światowej. Źródło: „Słowo Polskie”, cyt. za: Przecie on nasz podlaski, tutejszy http://wesly.republika.pl/waclawkowalskipodlasiak.html

O samochodach, O ciszy, O czasie, O zwierzętach

„Niech żyją Niemcy! Niech żyje Argentyna! Niech żyje Austria! Byłem posłuszny prawom wojny i mojemu krajowi. Jestem gotowy. Panowie, wkrótce się spotkamy, taki jest los wszystkich ludzi. Całe życie wierzyłem w Boga i umieram, wierząc w Niego.”

Adolf Eichmann (1906–1962) niemiecki funkcjonariusz nazistowski, zbrodniarz wojenny

ostatnie słowa.
Źródło: Neal Bascomb, Wytropić Eichmanna, wyd. Znak, Kraków 2009.

O życiu, O Bogu, O losie, O ludziach

„On (Bóg) jest źródłem całego dobra. Wypełniaj wolę Boga, którą jest pokój. Strzeż się rozlewu krwi; bądź czujny, bo możliwość ku temu nigdy nie śpi. Pozyskuj serca, dbając o sprawy ludzi, dla których jesteś wybrany przez Boga i przeze mnie, by troszczyć się (o nich), aby żyli w dobrobycie. Stałem się wielki, ponieważ wygrałem serca ludzi przez łagodność i dobroć. Nigdy nie żyw pogardy dla innego człowieka dlatego, że śmierć nie ominie nikogo. Bądź rozważny. Bóg wybaczy temu, kto żałuje, okazuje skruchę, ponieważ On jest łaskawy.”

Saladyn (1138–1193)

do syna na krótko przed śmiercią.
Źródło: Malcolm C. Lyons, David E.P. Jackson, Saladyn. Polityka świętej wojny, tłum. Katarzyna Pachniak, PIW, Warszawa 2006.

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O pokoju

„No więc raz białoruscy dziennikarze zainteresowali się przyczynami takiej wściekłej rusofobii Pazniaka. Rezultaty ich dochodzenia okazały się szokujące! Okazuje się, że jego dziadziuś, Jan Poźniak, jeszcze przed wojną był członkiem narodowo-socjalistycznej partii Białorusi. Była taka profaszystowska grupka emigrantów-nacjonalistów, która się okopała w latach 30. w hitlerowskim Berlinie. Jan Poźniak liczył się tam redaktorem naczelnym partyjnej gazety „Białoruski Świt”, gdzie publikowane były artykuliki o niepełnowartościowości Rosjan, którzy barbarzyńsko poniżyli „Białorusinów-Aryjczyków”, o konieczności zniszczenia „Żydów-komunistów” (…) Ciekawe, że potem te myśli, po prawie 50 latach, prawie słowo w słowo powtórzył wnuk Jana Poźniaka.”

Jan Poźniak (1895–1940) publicysta i działacz białoruskiej mniejszości narodowej w II Rzeczypospolitej

Paszkwile

O myślach, O myśleniu

„Można „negować” państwo w książkach, wydawanych w „normalnych warunkach”, za zezwoleniem burżuazyjnego państwa, ale w warunkach rewolucji nie ma miejsca na żadne „negowanie” państwa, przeciwnie – trzeba państwo opanować. (…) Partia rewolucyjna, nawet po wzięciu władzy (…), wcale nie jest panem życia i śmierci społeczeństwa. Ale tym surowiej oskarżamy teorię anarchistyczną, która wydawała się być zupełnie odpowiednią dla czasów pokojowych, lecz której przyszło pospiesznie się wyrzec, jak tylko nastały „wyjątkowe okoliczności” (…) rewolucji. W dawnych czasach zdarzali się generałowie – zdarzają się prawdopodobnie i teraz – co uważali, że najbardziej niszczy armię wojna. Niewiele lepsi od nich są ci rewolucjoniści, co się skarżą, że rewolucja burzy ich doktrynę.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Źródło: Stalinizm a bolszewizm (Przyczynek do problemu korzeni historycznych i teoretycznych Czwartej Międzynarodówki), „Biuletyn Opozycji”, sierpień 1937, marxists.org http://www.marxists.org/polski/trocki/1937/08/stalinizm-bolszewizm.htm

O śmierci, O książkach

„Gdybym tylko miał pieniądze, aby kupić sądową ugodę. Gdybym tylko mógł pozbyć się jej.”

Rudolph MacLeod (1856–1928)

o Macie Hari
Źródło: Bogusław Wołoszański, Wojna, miłość, zdrada, op. cit., s. 12.

O miłości, O pieniądzach, O zdradzie

„Moje całe życie było takie popier… Rzeczywiście dużo nas spotkało: Wilno, wojna, wygnanie, brat, który uciekał do partyzantki, dzikie harce we Wrocławiu. No bo czy normalne są zabawy w piecach krematoryjnych, fałszowanie zezwoleń od rodziców, że mogę palić papierosy… A jednocześnie strach, terror, łamane kręgosłupy. Wszystko nie tak, nie po kolei, nic normalnie. Ech…”

Janusz Horodniczy (1935)

Źródło: Robert Mazurek, Teatr zastraszania, „Rzeczpospolita”, 22 października 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/148813.html?josso_assertion_id=19AFC4EFD21AF2B0

O życiu, O strachu, O piekle, O rodzicach

„Szczerze się uradowałem, spotkawszy tam dziennikarzy z radia i z innych dzienników wychodzących w naszym mieście: z konserwatywnej „La Prensa”, z liberalnego „El Heraldo” i sensacyjnej popołudniówki „El Nacional” (…) bo zgodnie z duchem naszego miasta żołnierze utrzymywali więzy przyjaźni, podczas gdy wojny prasowe wywoływali i prowadzili marszałkowie”

Gabriel García Márquez książka Rzecz o mych smutnych dziwkach

Rzecz o mych smutnych dziwkach

O przyjaźni

„Nie wiem, czy pan zdaje sobie sprawę z tego, że plany Hitlera w stosunku do Polski nie były znane nikomu nawet u nas do końca wojny i do dziś nie wiadomo, jakie były. Chcieliśmy poufnie uzyskać akceptację przedstawicielstwa polskiego, szukaliśmy zastępczego państwa polskiego, za które uznaliśmy kościół katolicki. Ale kler odrzucił taką możliwość. Konsekwentnie popierał AK. Może pan nie zechce tego słuchać, ale nawet po stronie niemieckiej był podziw dla Polaków. Wszędzie można było znaleźć ludzi do współpracy, tylko w jednej Polsce nie.”

Krzysztof Kąkolewski Co u pana słychać?

Alexander Dolezalek na temat oporu Polaków wobec kolaboracji
Źródło: Co u pana słychać?, wyd. 2010, s. 106.

O ludziach, O współpracy

„Powiedziałbym, że żyjemy dziś w stanie wojny, wojny światowej. Zagrożenia są wszędzie, otaczają nas – w telewizji, w gazetach, na meczu piłkarskim. Świat stał się bardzo mały. Dociera dziś do nas każdy objaw gniewu, mamy świadomość każdego punktu zapalnego, wszystkich konfliktów – i z tymi tematami każdego dnia kładziemy się spać.”

Krzysztof Globisz (1957) aktor polski

„Rzeczpospolita”, 25 listopada 2004 Źródło: Wywiad http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/makbetz.htm

O świecie

„Wojna to jedyna rzecz, którą my, ludzie, potrafimy robić dobrze.”

Dariusz Domagalski (1972)

Postać: Michał Küchmeister von Sternberg
I niechaj cisza wznieci wojnę
Źródło: s. 40.

O ludziach

„Moje malarstwo nie pochodzi ze sztalug. Rzadko bywa, abym przed malowaniem rozciągał płótno. Chętnie przytwierdzam je do muru albo rozpościeram na podłodze.(…) Coraz bardziej oddalam się od używanych powszechnie narzędzi malarskich jak sztalugi, paleta itd. Używam kijów, kielni murarskich, noży, płynnej farby, którą mogę wylewać i farby gęstej z piaskiem, miałkim szkłem i innymi obcymi domieszkami.”

Jackson Pollock (1912–1956) malarz amerykański

Źródło: Stanisław Krzysztof Stopczyk, Plastyka, rozdz. XII, Sztuka na zachodzie Europy i w USA po II wojnie światowej, s. 48, 49.

O sztuce, O malarstwie

„(…) postępująca kompromitacja premiera Pawlaka przy okazji umowy gazowej z Rosją – i to być może jedyna korzyść z nadchodzącego monopolu Gazpromu, który w obszarze energetyki dostaje właśnie szansę miłościwie nam panować przez najbliższą ćwierć wieku. Opinia publiczna długo tolerowała jawny nepotyzm, arogancję i partyjny lobbing na rzecz jednej branży (biopaliwa). Jednak pomysłu wojny z UE o „suwerenne” prawo do podporządkowania całej branży obcej korporacji nawet cierpliwe społeczeństwo polskie może nie zdzierżyć i w końcu wyśle PSL na zasłużoną emeryturę”

Michał Sutowski (1985)

tą z KRUS oczywiście Źródło: krytykapolityczna.pl, 22 września 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/MichalSutowski/KtosieboiJanuszaPalikota/menuid-295.html

O wieku

„Polskie życie polityczne nie może być dżunglą afrykańską, w której buszuje kilkunastu hultai klasowych. (…) Wasz faszyzm albo zginie w Polsce, rozbije głowę o demokrację, albo Polska zapłonie wojną domową.”

Ignacy Daszyński (1886–1936) polski polityk

po napadnięciu przez prawicowe (endeckie) bojówki.
Źródło: Walentyna Najdus, Ignacy Daszyński 1866–1936, Warszawa 1988

O życiu, O demokracji

„Ta wojna zbliża nas do granic barbarzyństwa. W ciągu swego życia wiele razy wojowałem ze szczepami Kafrów prawie zupełnie dzikimi. Ci Kafrowie nie byli wcale takimi barbarzyńcami jak Anglicy, którzy palą farmy i wtrącają kobiety i dzieci w stan nędzy zupełnej, nie myśląc o tym, aby dać im nad głową dach i kawałek chleba. Wiem, że Bóg nie opuści narodu boerskiego. Jeśli Transwal i Orania stracą niepodległość, to dopiero po całkowitym wymordowaniu obydwu naszych narodów, wraz z kobietami i dziećmi.”

Paul Kruger (1825–1904) polityk burski

o wojnie burskiej.
Źródło: Stanisław Cat-Mackiewicz, Europa in flagranti, Universitas, Kraków 2012, s. 13–14.

O kobietach, O Bogu, O dzieciach, O myślach

„W czasie pierwszej wojny światowej ojciec był ranny siedmiokrotnie, w tym dwa razy ciężko. Miał przestrzeloną nasadę nosa i wielką szramę na policzku, którą tłumaczono sobie czasem niesłusznie jako symboliczne naznaczenie przez korporację jurystów, co bywało praktykowane w Niemczech. Po przestrzeleniu uda na froncie włoskim i zagrożeniu gangreną chciano mu amputować nogę, ale się na to nie zgodził i wykurował się ziołami przynoszonymi przez matkę towarzysza niedoli. Takie rozwiązanie leżało w jego charakterze. Co do kuli szrapnelowej, która przebiła mu chrząstkę nosową i utkwiła w gardle, istnieją różne wersje tej historii, ale najprawdziwsza wydaje się podana przez pana Bajtka [pracownik kancelarii Władysława Michejdy]: Dr Hinterstoisser w Cieszynie nazwał pani ojca „Kugelschlucker” [połykacz kul]. Jak przyjechał z frontu do Cieszyna do szpitala, to tam go badali, prześwietlali, szukali, a on: „Czego szukacie?” – „Ja, wir suchen die kugel”. A ojciec na to: „Ich habe sie in der hintertasche”. Ostatkiem przytomności udało mu się ją bowiem wypluć i schować do kieszeni, a dzisiaj, po osiemdziesięciu latach, przechowywana jest w domu wśród najcenniejszych przedmiotów.”

Władysław Michejda (1896–1943)

o siedmiokrotnym odniesieniu ran podczas I wojny światowej.
O Władysławie Michejdzie

O domu, O historii, O matce, O charakterze

„Głos oddany na Hillary Clinton to głos za idiotyczną, niekończącą się wojną. Ona nie tylko poparła wojnę w Iraku. Sama zrobiła własny Irak, czyli wojnę w Libii. I jeśli zostanie prezydentem, to zrobi więcej takich Iraków. Czytałem tysiące jej notatek i listów, nie potrafi ocenić sytuacji i popycha Amerykę w niekończące się, głupie wojny, które przyczyniają się do wzmocnienia terrorystów.”

Julian Assange (1971) australijski aktywista, dziennikarz, wydawca

w 2016. Źródło: Mariusz Zawadzki, Julian Assange. Człowiek, który stworzył prezydenta Trumpa http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,21272332,julian-assange-czlowiek-ktory-stworzyl-prezydenta-trumpa.html, wyborcza.pl, 21 stycznia 2017.

O czytaniu

„W dniu dzisiejszym, rozbrajając i biorąc w niewolę siły czerwonych, wojska narodowe osiągnęły swoje ostatnie cele militarne. Wojna skończyła się!”

Francisco Franco (1892–1975) dyktator Hiszpanii

En el día de hoy, cautivo y desarmado el Ejército Rojo, han alcanzado las tropas nacionales sus últimos objetivos militares. La guerra ha terminado! (hiszp.)
ostatni oficjalny komunikat wojenny wygłoszony przez radio w Burgos 1 kwietnia 1939, obwieszczający koniec wojny domowej.

O sile

„Widzę, że płonna jest nadzieja na uzyskanie w tej republice sprzętu nieodzownego do kontynuowania wojny wyzwoleńczej w Nikaragui.”

Augusto Sandino (1895–1934)

w prywatnym liście (4 sierpnia 1929).
Źródło: Zbigniew Marcin Kowalewski, Guerilla latyno-amerykańska, op. cit., s. 30.

O nadziei

„Pan Bociański był pułkownikiem „dyplomowanym”, a więc tumanem ex definitione.”

Ludwik Bociański (1892–1970) polski wojskowy i działacz polityczny

Źródło: Michał K. Pawlikowski, Wojna i sezon http://www.pogon.lt/703/czas1.html. Instytut Literacki. Paryż 1965.

„Lapidarność, z jaką Tochman opowiada o potwornościach wojny i jej toksycznych konsekwencjach, wywołuje potężny efekt właśnie dzięki oszczędności stylu: okrucieństwo mówi samo za siebie, nie potrzebuje opisu ani koloryzowania.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Źródło: „The Times”.

„Wojna jest najważniejszym czynnikiem służącym krzewieniu kultury i wzrostowi potęgi.”

Friedrich von Bernhardi (1849–1930)

Niemcy i następna wojna (1912)

„Zespoły filmowe, które kiedyś istniały dziś straciły na znaczeniu – a warto byłoby powrócić do tego rodzaju pracy. Teraz jest tak, że realizuje się jeden projekt, potem następny i jeszcze kolejny, ale nie ma żadnej wspólnoty. Poza tym polska kinematografia w pewnym momencie się po prostu rozsypała. Młody narybek nie mógł się porozumieć ze starszymi twórcami. Dziś mam wrażenie, że robi się znowu więcej, jest większa inicjatywa. Myślę, że z czasem skuteczniej będzie się docierać do poszczególnych filmowych grup i one się będą jednoczyć, mówić wspólnym głosem. Ale też trzeba pamiętać, że tamto wielkie filmowe pokolenie było naznaczone doświadczeniem wojny. Nas ani World Trade Center, ani wojna w Iraku nie naznaczyły w ten sposób. I dobrze. Ale w związku z tym, nie ma jednej życiowej dominanty – panuje większy eklektyzm. Z drugiej strony nasze doświadczenia bywają różne, ale dzięki temu kino jest bardziej różnorodne.”

Lesław Żurek (1979) polski aktor

Źródło: Trzeba umieć wąchać czas. Janusz Morgenstern i Lesław Żurek wspólnie specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 22 października 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=59755

O myślach, O wrażeniach, O czasie, O myśleniu

„Rumfoord miał z Dreznem kłopot. Jego jednotomowa historia Amerykański Sił Powietrznych w drugiej wojnie światowej miała być popularnym skrótem dwudziestosiedmiotomowej Oficjalnej historii Sił Powietrzbych w drugiej wojnie światowej. Rzecz polegała na tym, że w tych dwudziestu siedmiu tomach nie było prawie nic na temat nalotu na Drezno, chociaż zakończył się on takim oszałamiającym sukcesem.”

Kurt Vonnegut książka Rzeźnia numer pięć

Rzeźnia numer pięć

O historii, O sukcesie

„Ojczyznę kocha każdy. Jakże bowiem nie kochać tego, czego drobnym ułamkiem jesteśmy sami, co przepełnia sobą każdy nasz nerw, każdą drobinę krwi, każdą myśl, pragnienia, każde podświadome drgnienie naszego życia. Ojczyzna jest wszystkim – w czym, naokoło czego, z czego żyjemy.”

Augustyn Suski (1907–1942) poeta polski, przywódca konspiracyjnej Konfederacji Tatrzańskiej

Źródło: tajna prasa wyd. podczas wojny, cyt. za: Urszula Perkowska, POETA I DZIAŁACZ SPOŁECZNY. Augustyn Suski (1907–1942), „Alma Mater”, nr 100, luty 2008, s. 81.

O myślach, O ojczyźnie, O myśleniu, Kochać się

„Państwo! Jego rząd, jego władcy, jego urzędnicy zawsze byli ponad powszechnym prawem moralnym. „Dokumenty Pentagonu” to tylko jeden z ostatnich przykładów na to, jak powszechnie szanowani ludzie potrafią publicznie kłamać w żywe oczy. Takich przykładów historia dostarcza bez liku. Dlaczego? Powodem jest „racja stanu”. Służba dla państwa usprawiedliwia wszystkie postępki, które są uważane za niemoralne lub niezgodne z prawem wówczas, gdy dopuszcza się ich „prywatna” osoba. Libertarianina można poznać po tym, że z żelazną konsekwencją i bezkompromisowo będzie stosował powszechne prawo moralne do osób pracujących w aparacie państwa. Libertarianie nie znają tu wyjątków. Państwo (a ściślej mówiąc, „członkowie rządu”) przez całe wieki ubierało swoją przestępczą działalność w piękne słowa. Od wieków inicjowało masowe mordy, nazywało je „wojną” i nobilitowało w ten sposób wzajemne wyrzynanie się tysięcy ludzi. Od wieków brało ludzi w niewolę, wcielając ich do sił zbrojnych i nazywając ten proceder „poborem” do zaszczytnej „służby dla kraju”. Od wieków dokonywało rabunku pod groźbą użycia broni, nazywając to „ściąganiem podatków.””

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

Jeśli chcielibyście wiedzieć, jak wygląda państwo i jego postępki w oczach libertarianina, wystarczy, że wyobrazicie sobie państwo jako bandę kryminalistów. Cała libertariańska argumentacja staje się wtedy oczywista.

O ludziach, O historii, O wieku

„Niech pan spojrzy na Wałęsę. Jak on mówi? Mamle ustami jak ryba. Taki Hitler, gdy doszedł do władzy, miał obok siebie najlepszych niemieckich aktorów. Uczyli go dykcji, słowa, gestu; przecież polityk także jest na scenie. Dobry był. Wiem, co mówię, przed wojną chciałem być aktorem.”

Stanisław Skalski (1915–2004) lotnik polski, generał

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 29 października 1993

O rybach

„Nazwanie rzeczy i spraw ludzkich prowadzi do ich zrozumienia i osądu. Zwłaszcza po chaosie pojęć – poezja musi podjąć po ostatniej wojnie, po potopie kłamstw, trud odbudowy moralnej świata, przez odbudowę wartości słowa. Musimy na nowo oddzielić zło od dobra, światło od ciemności. (…) Słowo (…) musi powrócić do macierzystego portu – do znaczenia.”

Zbigniew Herbert (1924–1998) polski poeta

Źródło: Od słowa ciemnego chroń nas…

O zrozumieniu, O świetle, O złu

„Nie podrzyna się gardła śpiącemu.”

Isoroku Yamamoto (1884–1943) admirał, jeden z największych dowódców marynarki japońskiej

na wieść o tym że atak nastąpił o 7:55, a nie jak planowano o 8:00, równocześnie z wypowiedzeniem wojny.

„W imię Boga ludzie wszczynają wojny z innymi i ściągają bogactwo do swojego gniazda.”

Errico Malatesta (1853–1932) włoski myśliciel polityczny, anarchista

Religia

O Bogu, O ludziach, O bogactwie

„W pamiętnej, antypolskiej mowie z 13 maja 1921 r. Lloyd George wśród wielu, łagodnie mówiąc, „nieścisłości” rzucił Polakom w twarz jedną prawdę: „Gdybyśmy budowali na wojskach polskich, które walczyły po stronie państw centralnych, to Polska byłaby dziś krajem niemieckim lub austriackim”. P. [pan] Witos, prostując imieniem rządu polskiego różne i niemałe błędy i nieścisłości owej mowy, tego jedego punktu prostować nawet nie próbował. I słusznie, bo sprostować go nie było można, bo wiemy już na pewno na mocy wielu faktów dokonanych w czasie wojny oraz niemieckich i austriackich pamiętników i dokumentów urzędowych, ogłoszonych po wojnie, że w tym jedynym może punkcie mow Lloyda George’a tkwiła surowa, ale ścisła prawda.”

Irena Pannenkowa (1879–1969)

Źródło: Daria i Tomasz Nałęcz, Józef Piłsudski…, op. cit., s. 180.

O prawdzie, O czasie

„Przeprowadziłem najbardziej wyrafinowany i spektakularny atak polityczny w Europie po drugiej wojnie światowej. Zrobiłbym to znowu.”

Anders Behring Breivik (1979) norweski masowy morderca

podczas drugiego dnia procesu, 17 kwietnia 2012. Źródło: Breivik niczego nie żałuje i chce uniewinnienia, dziennik.pl, 17 kwietnia 2012 http://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/387495,anders-behring-breivik-niczego-nie-zaluje-i-chce-uniewinnienia.html

„A jeżeli się do rządów zabiorą ludzie ubodzy i jeśli łaknący dóbr osobistych dorwą się do dobra publicznego, aby je rozdrapywać dla siebie, wtedy nie ma sposobu. Zaczną się walki o władzę i taka wojna domowa wewnątrz państwa zgubi i samych walczących i zgubi resztę państwa.”

Platon Państwo

Państwo
Źródło: Księga VII

O ludziach, O walce

„Gwizdki gwizdały, klaksony trąbiły, radia wyły jak diabli – mógłbym przysiąc, że każdy wynalazek z ostatnich dwustu lat jest głośniejszy od wszystkiego co było dotychczas.”

Henry Kuttner (1915–1958) amerykański pisarz science-fiction

Źródło: Zimna wojna

„Naprawdę zawsze polega to na tym samym barbarzyństwie: od Troi do Mostaru czy Sarajewa, zawsze jest to ta sama wojna.”

Arturo Pérez-Reverte książka Terytorium Komanczów

Terytorium Komanczów

„Niemcy do głębi odczuwają poniżenie Gdańska. Ten Korytarz irytuje je, jak nic innego w układzie pokojowym. (…)
Już kilkanaście lat po podpisaniu traktatu wersalskiego Korytarz polski stanowił bez wątpienia najniebezpieczniejszy składnik sytuacji europejskiej. Burzył on wszelkie nadzieje na rozbrojenie i popychał zahipnotyzowanych, bezsilnych mężów stanu w kierunku kolejnej wojny.”

Herbert George Wells (1866–1946) powieściopisarz angielski

The indignity and menace of Danzig burnt into the German imagination. That Corridor fretted it as nothing else in the peace settlement had fretted it. (…) Within a dozen years of the signing of the Treaty of Versailles the Polish Corridor was plainly the most dangerous factor in the European situation. It mocked every projection of disarmament. It pointed the hypnotized and impotent statescraft of Europe straight towards a resumption of war. (ang.) fragment opubl. w 1933 dzieła Kształt rzeczy przyszłych w którym autor po raz pierwszy używa w stosunku do polskiego Pomorza sformułowania „Korytarz polski” szeroko później wykorzystywanego przez Josepha Goebbelsa. Źródło: The Shape of Things to Come, 1933 http://ebooks.adelaide.edu.au/w/wells/hg/w45th/book1.html#chapter10

„Bezpieczeństwo w Eurazji zależy od tego, jak rozwinie się rywalizacja na Kremlu. Jeśli Igor Sieczyn i jego sprzymierzeńcy zdołają popchnąć Rosję w kierunku sprzymierzonego z Chinami, jednopartyjnego państwa, to możliwa jest wojna o Krym z Ukrainą. Jeśli wygrają ci, którzy chcą integracji z Zachodem na swoich warunkach, wojny nie będzie. Ja sam jestem staromodnym europejskim socjaldemokratą w stylu lat 70. Nie chcę, żeby Rosja upodobniła się do Chin.”

Anton Surikow (1961–2009)

Źródło: wywiad przeprowadzony przez Bena Judaha, „Standpoint”, styczeń 2010, tłum. „Forum”, 22 marca 2010.

„Wojna niekoniecznie opracowała jakikolwiek atut dla Japonii.”

Hirohito (1901–1989) cesarz Japonii

„Doznaję dziś naprawdę wielkiej radości, ukazując całemu Kościołowi jako dar Boży dla naszych czasów życie i świadectwo Siostry Faustyny Kowalskiej. Zrządzeniem Bożej Opatrzności życie tej pokornej córy polskiej ziemi było całkowicie związane z historią XX w., który niedawno dobiegł końca. Chrystus powierzył jej bowiem swoje orędzie miłosierdzia w latach między pierwszą a drugą wojną światową. Kto pamięta, kto był świadkiem i uczestnikiem wydarzeń tamtych lat i straszliwych cierpień, jakie przyniosły one milionom ludzi, wie dobrze, jak bardzo potrzebne było orędzie miłosierdzia. Jezus powiedział do Siostry Faustyny: „Nie znajdzie ludzkość uspokojenia, dopokąd się nie zwróci z ufnością do miłosierdzia mojego” (Dz., 300). Za sprawą polskiej zakonnicy to orędzie związało się na zawsze z XX wiekiem, który zamyka drugie tysiąclecie i jest pomostem do trzeciego. Nie jest to orędzie nowe, ale można je uznać za dar szczególnego oświecenia, które pozwala nam głębiej przeżywać Ewangelię Paschy, aby nieść ją niczym promień światła ludziom naszych czasów.”

Faustyna Kowalska (1905–1938) polska zakonnica, święta kościoła katolickiego

fragment homilii Jana Pawła II wygłoszonej podczas kanonizacji s. Faustyny Kowalskiej, Rzym 30 kwietnia 2000 r. O Faustynie Kowalskiej Źródło: Homilia Jana Pawła II wygłoszona podczas kanonizacji s. Faustyny http://liturgia.wiara.pl/doc/419395.Homilia-Jana-Pawla-II-wygloszona-podczas-kanonizacji-s-Faustyny wiara.pl

O życiu, O ludziach, O wierze, O historii

„Irak nauczył nas, że powstania nie da się zakończyć wybijając powstańców.”

Ryan Crocker (1949)

Źródło: Wawrzyniec Smoczyński, WYWIAD: Jak zakończyć wojnę w Afganistanie Nie wybijemy talibów, polityka.pl, 29 kwietnia 2012 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1526091,1,wywiad-jak-zakonczyc-wojne-w-afganistanie.read

„To wy byliście lwami – ja tylko ryczałem.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

do żołnierzy brytyjskich po zakończeniu II wojny światowej.

„Nie oznacza, że każdy Emisariusz jest komandosem. Nie, niezupełnie, ale właściwie, kim jest żołnierz? Ile ze szkolenia sił specjalnych odciska się na ciele, a ile w umyśle? I co się stanie, jeśli się je rozdzieli?
Żeby użyć frazesu – kosmos jest wielki. Najbliższy z Zamieszkałych Światów znajduje się pięćdziesiąt lat świetlnych od Ziemi. Najdalszy – cztery razy dalej, a niektóre z transportowców kolonizacyjnych wciąż jeszcze lecą. Jeśli jakiś maniak zacznie potrząsać ładunkami taktycznymi albo innymi zabawkami zagrażającymi biosferze, to co wtedy? Informację można przesyłać przez strunową transmisję nadprzestrzenną tak blisko natychmiastowości, że naukowcy wciąż spierają się o terminologię, ale to, by zacytować Quellcristę Falconer, nie przenosi żadnych cholernych dywizji. Nawet gdyby wystrzelić transportowiec z wojskiem, gdy tylko zacznie się bałagan, oddziały ekspedycyjne doleciałyby na miejsce akurat na czas, by pobawić się z wnukami zwycięzców.
To nie jest metoda na rządzenie Protektoratem.
Dobra, można zdigitalizować i przesłać umysły solidnej grupy bojowej. Dawno już minęły czasy, gdy w wojnie decydowała liczebność, a większość zwycięstw ostatniej połowy tysiąclecia została osiągnięta przez małe, ruchliwe siły partyzanckie. Można nawet przelać p. m. c. żołnierzy wprost w powłoki z uwarunkowaniem bojowym, podrasowanym systemem nerwowym i ciałami napakowanymi hormonami. I co dalej?
Znajdą się w ciałach, których nie znają, w nieznanym świecie, walcząc z bandą nieznajomych przeciwko innym obcym za sprawę, o której prawdopodobnie nigdy nawet nie słyszeli, a już z pewnością nie rozumieją. Klimat jest inny, tak samo jak język, kultura, zwierzęta, roślinność i atmosfera. Szlag, nawet grawitacja się różni. O niczym nie mają pojęcia, a nawet jeśli przetransferuje się ich z zaimplantowaną wiedzą o lokalnych warunkach, dostaną potężną dawkę informacji, które powinni zasymilować, kiedy najprawdopodobniej już kilka godzin po upowłokowieniu będą musieli walczyć na śmierć i życie.
I tu właśnie wkracza Korpus Emisariuszy.
Wspomaganie neurochemiczne, interfejsy elektroniczne, mechanika – to wszystko jest fizyczne. Większość nawet nie dotyka samego umysłu, a to właśnie umysł zostaje przesłany. Stąd wziął się Korpus. Zaczęli od technik psychoduchowych od tysiącleci rozwijanych na Ziemi przez kultury orientalne i wydestylowali je w system szkoleniowy tak złożony, że jego absolwenci na większości planet mają prawny zakaz sprawowania jakichkolwiek stanowisk wojskowych lub politycznych.
Nie żołnierze. Niezupełnie.”

Richard Morgan książka Modyfikowany węgiel

Modyfikowany węgiel (2002)
Źródło: s. 44–45

O życiu, O śmierci, O świecie, O sile

„Tomasz Lis nie wie, kiedy wybuchła II Wojna Światowa. (…) Niestety publicysta całkowicie się myli. Wielka Brytania do wojny przystąpiła 3 września 1939. Na czele rządu stał wtedy nie Churchill, lecz właśnie Chamberlain. Sir Winston premierem został dopiero w maju 1940.”

Cezary Gmyz (1967)

Inne wypowiedzi Źródło: Cezary Gmyz: Tomasz Lis nie wie, kiedy wybuchła II Wojna Światowa, blog.rp.pl, 21 maja 2009 http://blog.rp.pl/blog/2009/05/21/cezary-gmyz-tomasz-lis-nie-wie-kiedy-wybuchla-ii-wojna-swiatowa/

„Nie jesteśmy znienawidzeni, za to kim jesteśmy. Nienawidzą nas za to, co czynimy. To nie nasze pryncypia rozsiały po świecie arabskim pandemiczną nienawiść do Ameryki. Sprawiła to nasza polityka […]. Jeżeli chcemy uniknąć wojny cywilizacji, na której nic nie zyskamy, musimy słuchać, co oni, a nie my mówią o Ameryce”

Patrick Buchanan (1938) amerykański polityk i publicysta

Źródło: Robert Potocki, Paleopolityka amerykańska wg Patricka Buchanana, geopolityka.org, 11 marca 2012 http://www.geopolityka.org/analizy/1368-paleopolityka-amerykanska-wg-patricka-buchanana

O nienawiści

„W środowisku aktorskim znane jest powiedzenie z lat 60. XX wieku. Przed wojną aktorki marzyły, żeby zostać gwiazdami. Teraz wszystkie gwiazdy marzą, żeby zostać aktorkami. Stąd liczne dowcipy w naszej branży, na przykład o śmierci w kartonach czy o przejściu z TVP do Cartoon Network. Byle się mówiło…”

Jerzy Pal (1962)

Źródło: Małgorzata Budzik, Aktor z niespokojną duszą, „Przegląd Regionalny” nr 12, grudzień 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/129676.html

O śmierci, O duszy, O wieku

„We mnie nie ma uwielbienia dla wojny.”

Maciej Franz (1969) polski historyk

„Nie jest to film o wojnie między narodami, brak w nim wyraźnego rozróżnienia na złych i dobrych bohaterów. Wszyscy są ludźmi, z których każdy może przechodzić z jednego obozu do drugiego, raz stać po stronie dobra, a innym razem – po stronie zła. Chciałam pokazać, że zagrożenie nie tkwi w innym narodzie, ale w nas samych. To właśnie było dla mnie najważniejsze.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

o filmie „W ciemności”.
Źródło: rozmowa Melissy Silverstein, Rozjaśnić mrok, „Women and Hollywood”, tłum. „Forum”, 9 stycznia 2012.

„My, cośmy myśleli tylko o wojnie, mężobójstwie i wszelkiej niegodziwości, myśmy wszyscy po całej ziemi przekuli narzędzia wojenne, miecze, na pługi, a oszczepy na sprzęty rolnicze i uprawiamy pobożność, sprawiedliwość, ludzkość, wiarę, nadzieję, płynącą przez Ukrzyżowanego od samego Ojca.”

Justyn Męczennik (100–165) święty filozof i pisarz chrześcijański

Źródło: Dialog z żydem Tryfonem, w: Apologja. Dialog z żydem Tryfonem, tłum. ks.A. Lisiecki, Poznań 1926, s. 295.

O wierze, O sprawiedliwości, O myślach, O myśleniu

„Jeszcze do niedawna ojciec unikał rozmów związanych z jego przeżyciami w czasie wojny. Mimo to towarzyszyły mi one od dziecka: z tej książki, którą znalazłem w domowej bibliotece w wieku 12 lat, dowiedziałem się, dlaczego nie mam dziadków ze strony ojca i dlaczego u nas w domu nigdy się o tym nie wspominało. Wówczas pamiętnik ten pomógł mi w poznaniu nieznanej części naszej rodzinnej historii… I nadal nie mówiliśmy na ten temat. Może właśnie dlatego uszło mojej uwadze, że przeżycia ojca mogą dziś kogoś jeszcze zainteresować. O sensie wydania tej książki przekonał mnie mój przyjaciel, wielki niemiecki poeta Wolf Biermann, który uświadomił mi jej niezwykłą wartość dokumentalną.”

Andrzej Szpilman (1956) polski kompozytor, producent muzyczny i lekarz stomatolog

Źródło: Wstęp (marzec 2003) w: Władysław Szpilman, Pianista. Warszawskie wspomnienia 1939–1945, Wydawnictwo Znak, Kraków 2002, ISBN 8370069541, s. 5.

O dzieciach, O książkach, O domu, O historii

„Istotą wymyślonej przez MSZ strategii jest stopniowe odcinanie Polonii od finansowania, tak by Polacy mieszkający na wschodzie stracili rację dalszego tam trwania.”

Jacek Matecki (1963)

Źródło: Rosyjska wojna o białego człowieka. Putin wie, że można kupić wszystko, z wyjątkiem obywatela, wpolityce.pl, 19 września 2014 http://wpolityce.pl/swiat/215897-rosyjska-wojna-o-bialego-czlowieka-putin-wie-ze-mozna-kupic-wszystko-z-wyjatkiem-obywatela

„Literaturą zająłem się, żeby być w zgodzie z własną naturą. W literaturze międzywojennej szukam przeszłości, korzeni, tego, co mi zabrano, sięgam do niej, aby ukoić uczucie wydziedziczenia. Urodziłem się we Lwowie, po wojnie jako czternastolatek znalazłem się w Krakowie. Straciłem swoje korzenie. Zorientowałem się, oczywiście nie od razu, że coś mi odebrano. Przeszłość, piękno, elegancję tamtej epoki. W głowie zostały jakieś obrazki, do których wracałem, jakieś reminiscencje, które potem pojawiały się w filmach. (…) Chciałem ten swój świat odtworzyć i coś odzyskałem.”

Janusz Majewski (1931) reżyser polski

Źródło: wywiad Katarzyny Taras, „Kino” nr 4/2006

O świecie, Cytaty o pięknie, O emocjach, O literaturze

„Rok temu sami biskupi powiedzieli o zasadności wprowadzenia podatku kościelnego w wysokości 1 proc., to wówczas była to propozycja godna dla Kościoła. Jak dzisiaj rząd mówi o propozycji podatku kościelnego w wysokości 0,3 proc., to jest wojna z Kościołem? No, trzymajmy się jakiś zasad racjonalności.”

Jarosław Gowin (1961) publicysta, senator VI kadencji

Źródło: Gość Radia Zet, Radio Zet, 20 marca 2012 http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Blog/Jaroslaw-Gowin

„Demokracja sprawdza się w Europie. W Afryce są inne tradycje. Proszę popatrzeć na dzisiejszą Etiopię. Mówi się, że wprowadzono system wielopartyjny, ale tak naprawdę jedynie przywrócono system plemienny. Każdy jest lojalny wobec swojego plemienia albo swojej religii, a nie żadnej partii. Tak samo jest w Sudanie, Rwandzie, Burundi, Kongo, Kenii. Wszędzie. Świat niedługo zobaczy takie wojny w Afryce, jakich jeszcze nigdy nie widział. Straszliwe wojny plemienne.”

Mengystu Hajle Marjam (1937) etiopski wojskowy i polityk komunistyczny

Źródło: Riccardo Orizio, Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami., Poznań 2004

O świecie, O religii, O demokracji

„Ta rola, niestety, nie pomogła mi w karierze, bo dużo osób myślało na początku, że jestem rodowitą Francuzką. Przez jakiś czas nie byłam nawet brana pod uwagę przy obsadach w polskich filmach.”

Aleksandra Nieśpielak (1973)

o roli w filmie Demony wojny wg Goi. Źródło: Nieśpielak Francuzką? http://www.barwyszczescia.pl/3939/niespielak-francuzka.html

O myślach, O czasie, O myśleniu

„Wiem z doświadczenia, że marnie i podle umierają na ogół ci, którzy na wojnie wszelkimi sposobami chcą ocalić swe życie. Ci zaś, którzy zrozumieli, że śmierć jest wszystkim wspólna, i dla ludzi nieunikniona, którzy walczą o piękny zgon – ci, jak widzę, prędzej jakoś dochodzą do starości i cieszą się większym szczęściem za życia.”

Ksenofont książka Anabaza

Anabaza
Źródło: Księga trzecia, I

O życiu, O śmierci, O szczęściu, O ludziach

„Polscy muzułmanie czekali na nowego muftiego przez 60 lat. Dlaczego? Poprzedni mufti – Jakub Sienkiewicz – był zmuszony wyemigrować z Polski podczas II wojny światowej. A wedle zwyczaju mufti pełni swą funkcję dozgonnie, dlatego do śmierci Sienkiewicza w 1965 r. wybór muftiego był niemożliwy. Potem zabrakło odpowiedniego kandydata. Większość polskiej inteligencji wyznającej islam została wymordowana. Tatarzy ginęli w Katyniu i w sowieckich łagrach. Ci, co ocaleli, nie mogli do Polski wrócić.”

Tomasz Miśkiewicz (1977) mufti RP od 2004

Źródło: gazeta.pl, 26 kwietnia 2005 http://kobieta.gazeta.pl/poradnik-domowy/1,63125,2675317.html?as=2&startsz=x

O śmierci, O kobietach, O inteligencji, O czekaniu

„Mity nie są oczywiście specjalnością brytyjską. W wielu krajach wciąż żyją narodowe legendy, często związane z ostatnią wojną, np. legenda francuskiej Resistance czy „niemieckiego oporu wobec Hitlera”. U nas takim żywym mitem jest oczywiście „The Finest Hour” (Najwspanialsza Godzina), czyli okres 1940–1941, kiedy – jak mało wiarygodnie mówił Churchill – „staliśmy osamotnieni”. Rzeczywiście żył wówczas w narodzie duch poświęcenia i determinacji, ale „klejnot oprawiony w srebrne morze” utrzymywał się dzięki zasobom Wspólnoty Narodów, nie wspominając już o polskich i czeskich pilotach oraz o norweskiej flocie handlowej. W rzeczywistości Niemców pokonała Armia Czerwona, a Japończyków – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych oraz dwie bomby atomowe. (…) W 1945 „błogosławione królestwo” było zadłużonym bankrutem uzależnionym od hojności Amerykanów, która nie spłynęła na nas od razu.”

Geoffrey Wheatcroft (1945)

Źródło: Imperium kontratakuje, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 8 lipca 2016.

O rzeczywostości, O uzależnieniu, O morzu

„Nie znam żadnego zachodniego kraju, który wierzy w możliwość rozwiązania konfliktu przez interwencję militarną.”

Jean Asselborn (1949)

Źródło: Luc Michel, Moskwa, Berlin, Pekin – przeciwko wojnie szaleńców..., geopolityka.org, 4 czerwca 2012 http://www.geopolityka.org/komentarze/1503-moskwa-berlin-pekin-przeciwko-wojnie-szalencow

„Nie można negocjować świętości i nierozerwalności małżeństwa, nie można akceptować rozwodu jako leżącego w zasięgu ręki wyjścia z małych trudności.”

Alfonso López Trujillo (1935–2008) kolumbijski duchowny katolicki, kardynał

Źródło: „Il Tempo”, cyt. za: Kardynał Trujillo: aborcja większą zbrodnią niż wojny http://wiadomosci.wp.pl/kat,1356,title,Kardynal-Trujillo-aborcja-wieksza-zbrodnia-niz-wojny,wid,8376356,wiadomosc.html?ticaid=113c48, wp.pl [udostępniony 2 lipca 2006]

O małżeństwie

„Przyjęcie przez Polskę wojny z dwoma naraz mocarstwami nie było polityką, lecz samobójstwem. O pchnięcie państwa polskiego w kierunku tego samobójstwa oskarżam Rydza i Becka.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Lata nadziei
Źródło: s. 75

O samobójstwie

„Na terenie Polski przed II wojną światową mieszkała więcej niż połowa Żydów z całego świata, współtworząc przez wieki naszą historię i kulturę. Jesteśmy więc dłużni naszym dawnym współobywatelom zainteresowanie ich losem i twórczym działaniem na różnych polach.”

Jerzy Wyrozumski (1930–2018) polski historyk, profesor nauk humanistycznych

Źródło: Anna Wojnar, Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach, „Alma Mater” nr 90, marzec 2007, s. 49.

O losie, O historii, O wieku

„Pokój – szczęśliwość; ale bojowanie
Byt nasz podniebny…”

Mikołaj Sęp Szarzyński (1550–1581) polski poeta

Źródło: Sonet IV. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem, w: Mikołaja Sępa Szarzyńskiego Poezye, Kraków 1903, s. 11.

O świecie, O pokoju

„Dla mnie demokracja parlamentarna to pokojowa wojna wszystkich ze wszystkimi.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

na spotkaniu z robotnikami w Pucku, maj 1990.

O demokracji

„Jako część wojny przeciw bogatym i wielkim… Następnym będzie Umberto.”

Luigi Lucheni (1873–1910) anarchista włoski

zapytany o motywy swego zamachu.
Źródło: Grzegorz Jaszuński, Ostatni monarchowie, op. cit., s. 162.

„Konferencja Jarosława Kaczyńskiego to żałosny pisk zazdrości i zawiści. Dlaczego to p. Kaczyński nie zorganizował takich obchodów? Nie przyjechaliby goście?”

Sławomir Nowak (1974) polski polityk

o krytyce organizacji obchodów wybuchu II wojny światowej przez Jarosława Kaczyńskiego. Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/9507/jaroslaw_na_ostro_po_co_w_ogole_zapraszaliscie_putina_no_po_co, 2 września 2009

„Anglicy nie interesują się bohaterami, jeżeli ci nie są piłkarzami, graczami w krykieta, bądź dżokejami. Jeśli ktoś zdobywa szczyty lub szybko biega, bywa bohaterem pewnych ludzi, nigdy natomiast mas. Dla tych bohaterem jest Królowa albo Churchill. Lecz bohaterowie wojen nie budzą w Anglii szczególnego zainteresowania.(…) W Anglii ani wojna jawna, ani tajna nie jest sprawą bohaterstwa. Anglicy nie lubią myśleć o wojnie, po jej zakończeniu zapominają imiona bohaterów wojennych najszybciej jak mogą.”

Ian Fleming książka Pozdrowienia z Rosji

Pozdrowienia z Rosji (1957)

O ludziach, O myślach, O myśleniu, O zapominaniu

„Albert Einstein i Mark Twain pod koniec swojego życia porzucili wiarę w ludzkość, i to pomimo tego, że Twainowi nie dane było oglądać horroru I wojny światowej. Wojna stała się dzisiaj formą telewizyjnego programu rozrywkowego, a tym, co uczyniło I wojnę światową tak wciągającą były dwa amerykańskie wynalazki: drut kolczasty i karabin maszynowy.”

Kurt Vonnegut (1922–2007) amerykański pisarz i publicysta

Człowiek bez ojczyzny

O wierze

„Wojna rewolucyjna jest wojną mas; może być prowadzona jedynie poprzez mobilizację mas jednocześnie opierając się na nich.”

Mao Zedong (1893–1976) przywódca chiński

„Osiągnij najpierw królestwo polityczne, a wówczas zdobędziesz resztę.”

Kwame Nkrumah (1909–1972) polityk ghański

Źródło: Ryszard Kapuściński, Wojna futbolowa, Warszawa 2007, s. 27.

„To wojna odblokowała kobiety. Przyniosła przeżycia, które muszą znaleźć ujście. Polki nie mają porównywalnej traumy.”

Vedrana Rudan (1949) pisarka chorwacka

Źródło: „Życie Warszawy”, 14 listopada 2005 http://krystynajanda.pl/dorobek/ucho-gardlo-noz/

O życiu, O kobietach

„Wojna staje się zarazem potępieniem, karą i odkupieniem win, z których wyrosła. Potępieniem, ponieważ ujawnia całą jej tragiczną absurdalność; oczyszczeniem dzięki ofierze ludzi i rzeczy; odkupieniem, jako że może dać ludziom dobrej woli godniejsze życie w przyszłości.
W tym tajemniczym związku między człowiekiem a prawem moralnym, między Bogiem a ludzkością, między tym, co tymczasowe a tym, co wieczne, ten kto cierpi z powodu wojny, składa ofiarę za wszystkich, jedna człowieka z Bogiem przywracając pokój i porządek dla swych braci. Żołnierz, będąc taką osobą, jest odkupicielem na ludzką miarę – używam słowa odkupiciel mając na myśli Chrystusa – ponieważ prawo, na mocy którego cierpi i umiera jest takie samo jak to, na mocy którego Chrystus niósł krzyż i na nim zawisł: dla ludzi i ich zbawienia.”

Carlo Gnocchi (1902–1956)

Chrystus wśród Strzelców Alpejskich
Źródło: s. 95.

O życiu, O Bogu, O ludziach, O pokoju

„Znamy – ja znam mojego męża i wszyscy Amerykanie wiedzą, w jaki sposób zachował się w sprawie Afganistanu i wojny z terrorem (…). To smutne, że teraz gra się na ludzkich emocjach, tak jakbyśmy mogli zrobić cokolwiek, żeby do tego nie dopuścić, a przecież nie o to chodzi (…). Na podstawie tych danych wywiadu w żaden sposób nie mógł przewidzieć, co się stanie.”

Laura Bush (1946) żona 43. prezydenta USA

oświadczenie wydane na Węgrzech w okresie, kiedy w Stanach Zjednoczonych do świadomości mediów i obywateli dotarł fakt, że przed 11 września 2001 rząd amerykański otrzymywał wiele wskazówek odnośnie zamachu.
Źródło: John B. Roberts II, Ranking pierwszych dam, op. cit., s. 304.

O zachowaniu, O grach

„Pierwsze lata II RP to było to samo co teraz. Po 1926 r. jednak ruszyliśmy do przodu, a tuż przed wojną rozwijaliśmy się wspaniale. Gdyby nie wojna, Polska w 1955 r. dogoniłaby Francję pod względem poziomu rozwoju.”

Witold Kieżun (1922) polski ekonomista

Źródło: Jacek Karnowski, Michał Karnowski, Okradli nas jak okradli Afrykę, „W Sieci”, 42 (46) 2013, 21–27 października 2013

„Wojna w Azji Dalekowschodniej [wojna na Pacyfiku] była słuszna i usprawiedliwiona.”

Hideki Tōjō (1884–1948) japoński polityk, premier

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 213.

O książkach, O świecie, O historii

„Może dlatego tak bardzo podobał mi się spektakl Niech żyje wojna!!! Demirskiego i Strzępki, bo nikt z mojej rodziny nie walczył i nie zginął w powstaniu warszawskim. Ten mit mnie nie dotyczy.”

Weronika Szczawińska (1981)

Źródło: Łukasz Drewniak, Śmierć Fredrom i Mrożkom, „Przekrój” nr 10, 5 marca 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/134865.html

O śmierci

„To kto został w tych 24 mln?! Tylko chłopi wyszli z wojny, zachowując swoją tożsamość, i to oni stali się bazą społeczną dla nowego systemu. Czyli my z nich wszyscy, a nie z Czartoryskich, Radziwiłłów albo z wybitnych przedstawicieli inteligencji krakowskiej czy warszawskiej.”

Jacek Wasilewski polski socjolog

Źródło: rozmowa Doroty Wodeckiej, Nie wstydź się swojego chłopa, „Gazeta Wyborcza”, 30 czerwca-1 lipca 2012.

O inteligencji