Cytaty o historii
strona 20

„Ustrój, jaki nami rządzi, to połączenie starej nomenklatury, rekinów finansjery, fałszywych demokratów i KGB. Tego nie mogę nazwać demokracją – to wstrętna, nie mająca precedensu w historii hybryda, o której nie wiadomo, w jakim kierunku będzie się rozwijać… [ale] jeśli ten sojusz zwycięży, będą nas eksploatować nie przez 70, ale przez 170 lat.”

Aleksander Sołżenicyn (1918–2008) rosyjski prozaik, noblista

o Rosji z początku lat dziewięćdziesiątych.
Źródło: Ryszard Kapuściński, Imperium, Czytelnik, 1993, s. 6.

O demokracji

„Póki poeci czytają poetów, póty jest nadzieja.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Historia pewnej dykcji poetyckiej (2014)
Źródło: D. Jung, Historia pewnej dykcji poetyckiej [w]: Beata Patrycja Klary, Rozmowy z piórami, cz. 2, Toruń 2014, s. 79

O nadziei, O czytaniu

„Religią interesowałem się od dzieciństwa. Przez całą podstawówkę chciałem zostać księdzem katolickim. Kiedy jednak odkryłem w sobie homoseksualizm, zrozumiałem, że nie ma dla mnie miejsca w instytucji, która jawnie dyskryminuje gejów i lesbijki. Im dłużej interesowałem się historią Kościoła rzymskiego tym bardziej przekonywałem się o jego hipokryzji i zakłamaniu. Definitywnie zrezygnowałem z praktykowania wiary rzymskokatolickiej.”

Szymon Niemiec (1977) polski działacz ruchu gejowskiego, politolog

O wierze, O religii, O dzieciństwie

„Tak czy owak wszystko dobrze się skończyło. Zmieniłem kierunek studiów na historię z ukierunkowaniem polityczno-filozoficznym i poznałem kilku nowych przyjaciół. Od tego czasu, życie na uczelni było wszystkim czego pragnąłem począwszy od niewielkiej ilości czasu jaki ode mnie wymagano. Tak naprawdę, nigdy się nie pogodziłem z faktem, że osiągnięcia na uczelni to coś wymagającego wysiłku. Dwa lata później zakończyłem swoją edukację z bardzo średnimi ocenami i dwoma na nowo odkrytymi i raczej naiwnymi ambicjami z lat młodzieńczych. Chciałem podróżować. I chciałem pisać.
Chęć oczywiście, sama w sobie nie gwarantuje sukcesu. Niestety moje raczej cieplarniane wychowanie nie nauczyło mnie tego. Nie nauczyły mnie tego również 3 lata w instytucji edukacyjnej, gdzie kobiety w średnim wieku codziennie sprzątają ci pokój i ścielą łóżko. Prawdę mówiąc byłem zepsuty. Przeniosłem się do Londynu, który wessał mnie niczym doktora Watsona na początku Studium w szkarłacie. W przeciwieństwie do Dr. Watsona nie zamierzałem jednak pozostać na długo – chciałem zaoszczędzić jedynie trochę pieniędzy, coś napisać i wybrać się w podróż dookoła świata płacąc za wszystko z zaliczek od hojnego wydawcy.
Jasne.
Londyn zweryfikował te marzenia. W domu, w Norfolk, a nawet w Cambridge, moje pragnienie zostania pisarzem odróżniały mnie od tłumu. W Londynie, fakt, że chcesz zostać pisarzem (artystą, reżyserem ) było czasem czymś dobijająco przeciętnym. Każdy w Londynie pisze powieść, planuje to zrobić, zna kogoś kto to robi, pracuje w wydawnictwie, albo co najgorsze z wszystkiego – już coś wydał.
Dzięki szczęśliwej sytuacji geopolitycznej będącej następstwem kliku wieków brytyjskiego imperializmu ustępującego pola szybko rozwijającej się strefie wpływów Stanów Zjednoczonych, ludzie na całym świecie chcą się uczyć angielskiego.
Z zupełnie zrozumiałych, choć pedagogicznie niepewnych powodów, ludzie wierzą, że jedyny sposób by nauczyć się angielskiego to lekcje z native speakerami. Dodaj do tego powszechną żyłkę handlową przedsiębiorców, odrobinę sprytnej reklamy i oto wynik – przemysł Nauki Języka Angielskiego (NJA). Niecały rok od momentu, gdy zdecydowałem, że chcę żyć i pracować za granicą znalazłem się w Istambule mając za sobą cztery tygodnie treningu w International House bez wartego uwagi doświadczenia i z większą pensją niż lokalny lekarz. Czyż gospodarka rynkowa nie jest wspaniała?
NJA była dla mnie dość przypadkową karierą (zapewne podobnie jak w przypadku 90% jej pracowników), lecz dziwnym trafem kontynuowałem ją 14 lat. Poczucie winy w stosunku do nieszczęsnych tureckich lekarzy sprawiło, że dobrze wyuczyłem się tego fachy. Czytałem literaturę, dołączyłem do zawodowych stowarzyszeń, zapisałem się na dalsze kursy. Z Istambułu jeździłem do Londynu, Z Londynu do Madrytu, z Madrytu do Glasgow. Z nieopierzonego ucznia stałem się dyrektorem studium, potem doświadczonym profesjonalistą w dziedzinie NJA i wreszcie trenerem nauczycieli. Moje wynagrodzenie rosło. Niewielkie szkółki otworzyły mi drogę do w miarę poważnych instytucji, które otworzyły mi drogę do profesjonalnych firm, które otworzyły mi drogę do posady na uniwersytecie. Rozdawałem foldery na konferencjach. Ale zaraz…
Czy nie chciałem zostać pisarzem? No tak. Podczas, kiedy utrzymywałem się z uczenia angielskiego, również pisałem w tym języku. czasem wściekle, czasem spokojnie i leniwie – zależnie od nastroju. Pisałem krótkie historie, pisałem artykuły. Pisałem scenariusz i poświęciłem półtora roku mojego cennego czasu próbując sprawić aby jakiś filmowiec potraktował go poważnie. Pisałem powieść. Zupełnie nic nie wydałem i nikt nie zrobił filmu.
Na plus mogę policzyć to, że pisałem to na co miałem ochotę.
W końcu napisałem Modyfikowany węgiel. Golancz go wydał, Hollywood kupiło, a ja zostawiłem swoją stałą pracę.
Osiem miesięcy. Tak po prostu.
Ciągle piszę. Musiałbym być martwy albo sparaliżowany, żeby przestać.”

Richard Morgan (1965)

Źródło: informacja biograficzna z obwoluty Modyfikowanego węgla

O życiu, O kobietach, O ludziach, O pokoju

„Historii – jako dokument. Narodowi niemieckiemu – na wieczną hańbę.”

Józef Gosławski (1908–1963) polski rzeźbiarz i medalier

rewers medalu Majdanek (1944).

„Dwóje z lekcji historii pisane są na skórze narodów.”

Aleksander Kumor

„Oni rozumują następująco: jeśli wykazujesz jakieś oznaki pojednawcze, przyjazne, to oznacza tylko tyle, że jesteś słaby. To z kolei oznacza, że można dalej naciskać, żądać więcej. I oni nigdy się już nie zatrzymają w tym procesie. Bardzo ważne jest, aby tym ludziom nigdy nie okazywać słabości. A zachowanie polskiego rządu w całej tej historii wydało się nam bardzo niebezpieczne. Odsłaniało niebezpiecznie wysokie rosyjskie apetyty i ich święte przekonanie, że uzyskają od Polski czego tylko zapragną. Proszę mnie zrozumieć, nie istnieje pojęcie „poprawić stosunki z Kremlem”. Nie ma takiej definicji. Bo cóż to znaczy „poprawić stosunki z KGB”? Skoro oni swojego partnera w stosunkach postrzegają dwu-biegunowo? Albo jesteś ich wrogiem, albo jesteś ich agentem. I nie istnieje nic pomiędzy.”

Władimir Bukowski (1942–2019) rosyjski dysydent, pisarz, obrońca praw człowieka

o Rosji i śledztwie dotyczącym katastrofy smoleńskiej

O zachowaniu

„Zwycięzcy nic nie pamiętają. Przegrani pamiętają wszystko. Każde irańskie dziecko wie, co Brytyjczycy robili w Iranie na przykład w 1958 roku. My nie mamy o tym zielonego pojęcia, bo i po co pamiętać. Z tych samych powodów każde palestyńskie dziecko powie nam wszystko o masakrze w Deir Jassin w 1948 roku. Dlatego każda kolejna ofiara, każde zabite palestyńskie lub izraelskie dziecko tworzy nowy kawałek historii.”

John le Carré (1931)

o perspektywie rozwiązania konfliktu izraelsko-palestyńskiego.
Źródło: rozmowa Adama Michnika i Pawła Smoleńskiego, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 września 2011.

O dzieciach

„Lekcja dla jednego człowieka, to dla drugiego historia, ale często historia jednego człowieka dla drugiego może okazać się lekcją.”

Cecelia Ahern (1981) irlandzka pisarka

Podarunek (2008)

„Odczuwam nieopisany wręcz wstręt do wszystkiego, co czynią i mówią kobiety. Wolę mężczyzn nie dlatego, że ich kocham, lecz dlatego, że nie są kobietami.”

Krystyna (królowa Szwecji) (1626–1689) królowa Szwecji

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, op. cit., s. 175.

O kobietach, Kochać się

„To zaborca niemiecki zmanipulował i ustanowił naszą historię oraz panowanie władców dopiero od 550 roku, odcinając 2400 lat naszej starożytnej historii od XVIII wieku p. n. e.
W tym celu wymyślił błędnie Piasta i dynastię Piastowską, która jest uparcie utrzymywana do dziś. Nigdy bowiem nie było takiego imienia. Słowo piast jest skrótem od piastuna, czyli majordoma (zarządca dworu królewskiego). Tak więc: piast=piastun=majordom i nic więcej. A nasza historiografia nadal utrzymuje dynastię nazwaną od zawodu piastuna, czyli majordomową. A tak naprawdę, jest to wielka dynastia Lechitów lub Lechicka.
Dokonano tego specjalnie, żeby ukryć i zapomnieć nazwy; Lechia, Lechy, Lechici, lechicki czy dynastia Lechicka, król lechicki. Zmieniono także tytuły kronik lechickich, nazywając polskimi np. Kadłubka itd.”

Janusz Bieszk (1955) polski autor

Wywiad "Słowiańscy królowie Lechii" z 15 września 2016

O wieku

„Jeśli noga tego człowieka stanie ponownie na tej ziemi, któryś z nas – on albo ja – będzie musiał stąd odejść, ponieważ nie dopuszczę do tego, by moi synowie znosili udręki, jakich zaznałem ja.”

Alejandro Agustín Lanusse (1918–1996)

słowa z 1968 o Juanie Perónie.
Wariant: Jeśli noga tego człowieka stanie ponownie na tej ziemi, któryś z nas – on albo ja – będzie musiał stąd odejść, ponieważ nie dopuszczę do tego, by moi synowie znosili udręki, jakich zaznałem ja. [słowa z 1968 o Juanie Perónie. ]
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), wyd. Polonia Book Fund, 1989, ISBN 0902352806, s. 666.

O odejściu, O udręce

„Puśćcie hugenotom krew! Lekarze mówią, że puszczanie krwi w sierpniu może zdziałać cuda!”

Gaspard de Saulx (1509–1573)

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, s. 130.

O kobietach, O świecie

„Dla Macziguengów historia ani nie postępuje, ani się nie cofa: obraca się, powtarza.”

Mario Vargas Llosa książka Gawędziarz

Gawędziarz

„Ekspansja jest wszystkim.”

Cecil Rhodes (1853–1902) polityk brytyjski

Źródło: Oswald Spengler, Zmierzch Zachodu. Zarys morfologii historii uniwersalnej, tłum. Józef Marzęcki, Warszawa 2001, s. 52.

„Historia sama sobie sens nadaje, tworząc wartości, które zasługują na wierność.”

Paweł Jasienica książka Polska Piastów

Polska Piastów
Źródło: wyd. PWN, Warszawa 1966, s. 152

O wierności, Sens

„Z jako takim wykształceniem historycznym nikt nie byłby zwolennikiem etatyzmu, centralizacji, biurokracji, bo przypomni sobie Bizancjum. Jak tam biurokratyzm wpłynął na państwowość! Moskiewska zaś historia pouczy, jak pod koniec XV w. trzeba było wstrzymać ekspansję państwa, gdyż zabrakło diaków. Ileż nauk mieszą w sobie „reformy” Piotra W.! Dzieje XX w. narzucają znów wniosek, że parlamentaryzm musi się wykoleić, gdzie państwowość podlega biurokracji.”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

O biurokracji

O wykształceniz, O nauce

„Historia brzemienna w skutki. Wszędzie nieuregulowane rachunki.”

Günter Grass książka Turbot

Turbot

„Jest jedyna forma nieśmiertelności, o którą warto zabiegać, a jest nią ludzka życzliwość.”

Ludwik Hirszfeld (1884–1954) polski lekarz

Źródło: Historia jednego życia, Pax, 1989, s. 45.

„Walka z krzyżem i o krzyż ma swoją długą i dramatyczną historię. Wrogowie, którzy chcieli niszczyć chrześcijaństwo, zawsze podejmowali walkę z krzyżem. Dramatycznie wyglądają także ostatnie stronice historii zapisane wydarzeniami po drugiej wojnie światowej w Polsce, Europie i świecie. Starsze pokolenie Polaków pamięta z autopsji tę walkę, poczynając od usuwania krzyży ze szpitali, szkół i innych budynków użyteczności publicznej w okresie stalinowskim, poprzez walkę o krzyż na Żwirowisku w Oświęcimiu, aż do ostatniego sporu o krzyż w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu przed Pałacem Prezydenckim.”

Ignacy Dec (1944) polski teolog katolicki, biskup

Źródło: Nie zdejmę krzyża, naszdziennik.pl, 11 września 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20100911&id=my41.txt

O wojnie, O walce

„Każdy Niemiec powinien wiedzieć, że jeżeli występuje on przeciwko walczącym Niemcom… to zginie razem ze swoją rodziną.”

Robert Ley (1890–1945) niemiecki polityk

z gazety „Der Angriff”.
Źródło: D. Mielnikow, Zagowor 20 ijula 1944 goda w Giermanii, s. 217, cyt. za: Historia drugiej wojny światowej 1939–1945, tłum. Marian Laprus, Antoni Pacześniak, t. 9, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, s. 533–534

O wojnie, O rodzinie

„W oczach przyzwoitych kobiet są oni tylko zwykłymi posągami.”

Liwia Druzylla (-58–29 p. n. e.)

powstrzymując Oktawiana przed gniewem, gdy na spacerze zobaczyli pewnego razu gołych mężczyzn
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 78.

O kobietach, O świecie

„Z jednej strony byłbym za tym, żeby promować nowoczesną polską kulturę wśród Litwinów, zwłaszcza młodych i średniego pokolenia, którzy mogą się tym zainteresować, ponieważ nie leżymy tak daleko od siebie, mamy wspólną w miarę historię. To powinno być coś, co wzbudza naturalną ciekawość. (…). Tutaj pewnym złotym środkiem byłoby połączenie tak naprawdę. Promowanie rzeczywiście nowoczesnej Polski, a nie Polski z cepelii, również wśród Polaków litewskich i dla Litwinów. I pewnie tutaj pojawia się naturalny problem. Być może po prostu te grupy oczekują czegoś innego. Być może ta grupa polska jest nastawiona bardziej tradycyjnie i ona bardzo by chciała z jakiegoś oczywistego względu i sentymentu posłuchać np. zespołu „Mazowsze” – przykład pierwszy z brzegu, jaki mógłby zaistnieć – a nie zespołu T. Love. To jest długa dyskusja na ten temat i faktycznie myślę, że MSZ i Ministerstwo Kultury musiałoby wypracować tutaj na pewno lepszą pozycję.”

Piotr Kępiński (1964)

o promocji polskiej kultury na Litwie.

O myślach, O problemach, O myśleniu

„A wróciliśmy do miejsc naszej miłości, starych ulic,
gdzie z liści spadał deszcz brunatny, w bezksiężycowe miasto.
Stają mi w oczach sceny tradycji pasterskiej:
Dafnis i Chloe koziołkujący pod drzewem,
Adam i Amaryllis, a może imiona są inne,
Werter przeszyty piorunem, kornwalijskie historie.
Towarzyszy nam wszędzie echo, w tych starych murach,
i z echem naszych kroków ta odleglejsza pamięć
tworzy harmonię. Dlatego ten spór?”

Bogdan Czaykowski (1932–2007)

Źródło: Tradycje miłości

„Nie wystarczy poprzestać na znajomości geografii, topografii, przyrody, historii czy archeologii Ziemi Świętej. To są wymiary bardzo ważne, ale mogą być zewnętrzne wobec Biblii. One stanowią oprawę wydarzeń, o których Biblia opowiada. Jeżeli ktoś przywiązuje wagę do realiów, powinien pamiętać, że czytanie i objaśnianie Biblii ma przede wszystkim wymiar wewnętrzny. Trzeba ją przepuścić przez filtr własnego wnętrza, duchowości, potrzeb i życia po to, aby ją uczynić własną, czyli swoją. Biblia jest księgą zaadresowaną. Nie jest tak, iż w jednakowym stopniu jest przeznaczona dla każdego oraz że każdy może ją czytać z jednakowym pożytkiem. Biblia to list napisany przez Boga. List może trafić w przypadkowe ręce i nie będzie wiele mówić temu, kto go przeczyta. Biblia ma konkretny adres: powstała z wiary i w celu budowania wiary. Biblię najlepiej i najpełniej rozumieją ci, którzy mają potrzebę umacniania i pogłębiania swojej wiary. Oczywiście znajomość realiów świata biblijnego może temu bardzo pomagać.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Źródło: Jacek Dziedzina, Tam jestem u siebie http://kosciol.wiara.pl/doc/2300479.Tam-jestem-u-siebie, kosciol.wiara.pl, 20 stycznia 2015

O Bogu, O wierze, O czytaniu

„Mieli do wyboru – własne państwo albo folwark. I wybrali folwark.”

Michał Kopczyński (1964)

o polskiej szlachcie.
Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Chłopi swoich panów, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 28 października 2013.

„Ludzie oczekujący, że Afrykanie z radością przeskoczą z epoki kamiennej do epoki samochodów, zapominają, ile wysiłków kosztowało to naszych przodków, aby ludzkość mogła przebrnąć przez historię aż do naszych czasów.”

Karen Blixen książka Den afrikanske farm

Pożegnanie z Afryką

O ludziach, O wysiłku, O zapominaniu, Radość

„Opera, która nie ma za bohatera tenora, nie odnosi sukcesu u publiczności. Jest coś dziwnego w historii i rozwoju muzyki, że tak naprawdę zachwycał zawsze głos wysoki. Ale też przecież zawsze chcemy budować jak najwyższe budynki, 75 pięter wzwyż, a nie 75 w dół. Łapanie tej góry postrzegamy w kategorii łapania nieba. W dole jest piekło.”

Warcisław Kunc (1962)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Szczecin, 28 lipca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tztp.htm

O piekle, O sukcesie

„Historia świata jest historią brutalnego ucisku kobiet, dzieci, artystów przez mężczyzn… Nie lubię męskości… Określenie „zniewieściały” jest w gruncie rzeczy określeniem pochlebnym. Oznacza ono, że dany osobnik często się myje, nie lubi zabijać ludzi, zdolny jest do współczucia, nie lubi wrzeszczeć i pchać się, żeby udowodnić swoją ważność. Kobiety znają wartość życia ludzkiego, nie tylko dlatego, że rodzą ludzi, ale także dlatego, że ich wychowują i wiedzą, jaka to męka, odpowiedzialność i wysiłek. Mężczyźni nie wychowują dzieci, w najlepszym wypadku na pierwszego oddają na ten cel pewną ilość pieniędzy. Nic dziwnego, że potem masakra może wydać im się zajęciem nie tylko lubym, ale i pożytecznym.”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

Dzienniki, Dziennik. Tom 1. 1962–1969

O kobietach, O mężczyznach, O dzieciach, O ludziach

„Ideologie przyznawały państwu, jego filozofom i jego policjantom, władzę nie tylko nad żywymi, ale i nad umarłymi, i to nie tylko zmienną rangę i miejsce w historii, ale i prawo do grobu.”

Jan Kott (1914–2001) polski tłumacz, eseista, krytyk i teoretyk teatru

Zjadanie bogów

„Naśladowanie rzeczy starożytnych jest chwalebniejsze, niż naśladowanie nowoczesnych.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

Źródło: „Kwartalnik historii nauki i techniki”, t. 13, PWN, 1968, s. 297.

O nauce

„Na Górnym Śląsku młodzież nie uczy się o dorobku naszego regionu, poznaje za to panteon wielkich Polaków! To właśnie przez ten strach z taką determinacją dąży się do tego, by w murach Muzeum Śląskiego pokazywać jedynie słuszny pogląd na historię Górnego Śląska”

Jerzy Gorzelik (1971)

Źródło: Gorzelik podbija stawkę i gra o autonomię wszystkich regionów kraju. A media ochoczo mu przyklaskują, rozdmuchując marsz RAŚ do granic możliwości, wpolityce.pl, 14 lipca 2013 http://wpolityce.pl/artykuly/57931-gorzelik-podbija-stawke-i-gra-o-autonomie-wszystkich-regionow-kraju-a-media-ochoczo-mu-przyklaskuja-rozdmuchujac-marsz-ras-do-granic-możliwości

O młodzieży, O strachu, O grach

„Ależ zwróćcie się z tym do mojej matki, albowiem ja nic o tym nie wiem.”

Henryk III Walezjusz (1551–1589) pierwszy elekcyjny król Polski i król Francji

częsta odpowiedź stosowana do ministrów krytykująca autokratyzm Katarzyny Medycejskiej.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 132.

O kobietach, O świecie, O matce

„Chwała Bogu, teraz jesteśmy wolni od wszelkiej wojny!”

Henryk VIII Tudor (1491–1547) król Anglii

reakcja na śmierć pierwszej żony – Katarzyny Aragońskiej.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 89.

O śmierci, O Bogu, O wojnie

„Historia tego hymnu pokazuje istotę całej Rosji. Jaki wniosek powinniście wyciągnąć z tego wy, Europejczycy i Amerykanie? Rosja jest krajem, który bardzo szanuję, jak wielu z was, ale musicie pamiętać: ten kraj może zmieniać słowa, wiersze, słownictwo, ale Rosja nigdy nie zmieni melodii.”

Aleksander Kwaśniewski (1954) polski polityk, przezydent Polski

przemówienie w Kijowie podczas spotkania Yalta European Strategy, 14 września 2014. Źródło: Aleksander Kwaśniewski zaśpiewał w Kijowie hymny ZSRR i Rosji, wp.pl, 15 września 2014 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1329,title,Aleksander-Kwasniewski-zaspiewal-w-Kijowie-hymny-ZSRR-i-Rosji,wid,16884491,wiadomosc.html

„Cóż za bezgraniczna pycha przypisywać zjawiskom sprzeczności, w które wplątują nas nasze nieudolne pojęcia! (…) Jeżeli cała analiza Historii przeprowadzona według Metody operuje podobnymi trikami, to jest naprzód wprowadza pojęcia, a później bierze sprzeczności za sprzeczności obserwowanego materiału, to ładnie będzie wyglądało Imperium wzniesione na takich fundamentach.”

Czesław Miłosz książka Zniewolony umysł

Zniewolony umysł

„Już odśpiewana ta pieśń i przebrzmiała;
Cicho luteńko, jam zamilkł już.”

Thomas Wyatt (1503–1542)

o swej śmierci.
Źródło: Do swej lutni, cyt. za: P. Mroczkowski, Historia literatury angielskiej, wyd. Ossolineum, Warszawa 1986.

O śmierci, O literaturze

„Znam te sprawy, ponieważ studiowałem historię. Uczęszczałem na specjalne zajęcia z historii Polski. Wiem, jak wyglądało to w dwudziestoleciu międzywojennym, jak wpływało to na sytuację Łotwy. Anegdotycznie mogę powiedzieć, że drukowano u nas wówczas różne mapy: jedne miały potwierdzać polską wersję, jeśli chodzi o przynależność regionu wileńskiego, drugie litewską. Sądzę, że nie powinniśmy wracać do tego okresu. Te konflikty o język polski na Wileńszczyźnie są stymulowane z zewnątrz, by skłócać kraje regionu. Podobnie jak to miało miejsce w dwudziestoleciu międzywojennym, gdy tym wszystkim manipulowała sowiecka Rosja, by zastopować stworzenie Ententy Bałtyckiej.”

Jānis Dombrava (1988) łotewski polityk

o konflikcie polsko-litewskim. Źródło: Spotkanie w Sejmie z narodowcami. Jānis Dombrava dla Radia Wnet, radiownet.pl, 30 czerwca 2013 http://www.radiownet.pl/publikacje/spotkanie-w-sejmie-z-narodowcami-janis-dombrava-dla-radia-wnet

„Chodziłem do szkoły rosyjskiej. Na granicy posługiwałem się wyłącznie tą mową. W więzieniu istnieje specjalna gwara. Otrzymywałem jedno z popularnych pism literackich. Uważnie podpatrywałem budowę zdań. Po latach pobytu na Świętym Krzyżu dostałem podręcznik gramatyki. To był mój przewodnik. Zabrałem się do pisania. Szło. Palił się we mnie olbrzymi pożar tamtego życia. Wyzyskiwałem każdą chwilę, zapisując grube bruliony.”

Sergiusz Piasecki (1901–1964) polski pisarz, oficer wywiadu

w wywiadzie udzielonym w 1937 r. po opuszczeniu więzienia na Świętym Krzyżu, o tym jak nauczył się polskiego i zaczął pisać.
Źródło: Ewa Tomaszewicz, Żywot człowieka uzbrojonego, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 30 stycznia 2012.

„Można powiedzieć, że ojciec Krąpiec jako prawdziwy filozof, wielki, intelektualny wizjoner i myśliciel, świadek bytu, pochylał się nad rzeczywistością, nad światem, nad człowiekiem, nad kulturą. Zainspirowany przez największe umysły z dziejów kultury europejskiej odkrywał prawdę o bycie, a przez rzeczywistość i historię pokazywał wielkość i wspaniałość Boga.”

Ignacy Dec (1944) polski teolog katolicki, biskup

Źródło: Wydawał się najlepszym i najszczęśliwszym z ludzi, naszdziennik.pl, 8 maja 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20090508&id=my12.txt

O Bogu, O ludziach, O świecie, O rzeczywostości

„Nasze taborowe wędrowanie jest już historią. Przyzwyczajanie się do osiadłego trybu życia nie było łatwe. Czuliśmy się długo jak ptak zamknięty w klatce i kiedy tylko się udawało, uciekaliśmy z niej. Dokładnie tam, dokąd ucieka ptak – do lasu. Taborowe życie nie sprzyjało kształceniu dzieci, nie wytwarzało pewnych nawyków „miejskich” i niektóre z tych problemów jeszcze powracają.”

Henryk Nudziu Kozłowski

Źródło: O codzienności, tradycji, magii i trwaniu przez dzieje polskich Romów, ulicki.pomorzezachodnie.pl, maj 2004 http://ulicki.pomorzezachodnie.pl/wywiady/strony/kozlowski.htm

O życiu, O dzieciach, O ptakach

„Mimo, iż jeszcze nie wydobrzała po wydaniu na świat syna, ta dwudziestopięcioletnia kobieta była niezwykłą pięknością. Jej blada twarz, którą okalały czarne włosy, pałała nadzwyczajną żądzą. Miała wąską kibić, która pasowała do jej wysokiego wzrostu. Jej kołyszący chód dodawał jej wyjątkowej dostojności. W rozmowie zachwycała swoim dowcipem i umiała niemal natychmiast przejść na poważne tematy. Wiedziała, jak zdobyć mężczyznę.”

Stanisław August Poniatowski (1732–1798) król Polski (panowanie: 1764–1795), mecenas literatury, nauki i sztuki

o swej kochance Katarzynie II Wielkiej.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 199–200.

O kobietach, O świecie

„Gdybyśmy zaczęli na Ziemi jeszcze raz wszystko od początku i liczyli tylko na przypadek, wówczas w takich samych warunkach fizycznych nie powstałoby nic, co by choć w przybliżeniu przypominało istoty ludzkie. Po prostu w naszej historii ewolucyjnej jest za dużo przypadków, żeby gdziekolwiek indziej mogły powstać istoty żywe, całkiem podobne do istot ludzkich.”

Carl Sagan (1934–1996) astronom amerykański, popularyzator muzyki

Źródło: „Time” z 13 grudnia 1971, s. 55.

„Członkostwo w NATO pozostaje dla nas opcją. Jest możliwe, ale jak dotąd nie znaleźliśmy powodów, aby starać się o wstąpienie do Sojuszu Atlantyckiego. Kto wie, może kiedyś.”

Mari Kiviniemi (1968) fińska działaczka polityczna

Źródło: polityka.pl, Pogodziliśmy się z naszą historią, 31 stycznia 2011 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1512266,1,rozmowa-z-premier-finlandii.read#ixzz1HpNEyoW3

„Nauka wkracza obecnie w dziedzinę właściwą nam, powieściopisarzom (…). Mamy tak traktować charaktery, uczucia, fakty ludzkie, jak chemik czy fizyk traktują ciała nieożywione, jak fizjolog traktuje ciała żywe…”

Émile Zola (1840–1902) francuski pisarz

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 147.

O emocjach, O literaturze, O charakterze, O nauce

„Żadna historia nie jest oderwana od innych. Czasami historie splatają się ze sobą, a czasem pokrywają się wzajemnie, tak jak rzeka pokrywa kamienie.”

Mitch Albom (1958) amerykański pisarz i dziennikarz sportowy

Pięć osób, które spotykamy w niebie
Źródło: Koniec

O czasie

„Wiele jest jeszcze takich mitów, które są teraz regenerowane. Jest tak, że post factum nadaje się pewnym czynom i zachowaniom jakieś cechy hurrapatriotyzmu i bohaterstwa.”

Aleksander Tarnawski (1921)

Źródło: rozmowa Magdaleny Rigamonti, Ostatni Cichociemny, Aleksander Tarnawski: Historia jest teraz tworzona na nowo. Nie chcę brać w tym udziału http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/527433,aleksander-tarnawski-ostatni-cichociemny-rozmowa.html, wiadomości.dziennik.pl, 28 lipca 2016.

O zachowaniu

„Lata, które wypełniły kontury historii
nakreśliły oblicze każdego kraju.
Mimo to, jeszcze czujesz oszołomienie dziecka,
które zasnęło przeglądając atlas,
a sen zaniósł je bardzo daleko od domu.”

Pelayo Fueyo (1967)

Źródło: Atlas, tłum. Jolanta Rzegocka

O dzieciach, O domu, O snach

„Odmowa całowania kija, którym łojono ludziom skórę, otwiera nowy rozdział w historii Arabów.”

Tariq Ali (1943)

Źródło: Kto następny?, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 28 lutego 2011.

„Lubię polską sztukę — Monikę Sosnowską, Roberta Kuśmirowskiego. Zawsze interesowała mnie też radziecka awangarda, na przykład Mielnikow, reżyserzy z Europy Wschodniej, tacy jak Tarkowski. Ogromne wrażenie zrobiły na mnie także stalinowskie wieżowce w Moskwie, tak zwane siedem sióstr. Powstały może w najcięższym, najbardziej brutalnym okresie historii ZSRR, ale z punktu widzenia urbanistycznego są świetne.”

Christian Kerez (1962)

Źródło: Grzegorz Piątek, Christian Kerez: Nie interesują mnie efekty specjalne http://www.archirama.pl/architektura/christian-kerez-nie-interesuja-mnie-efekty-specjalne,67_278.html?&page=0, „Architektura-murator” nr 05/2007.

O wrażeniach

„W moim magicznym domu
wszystko się zdarzyć może.
Same zmyślają się historie,
sam się rozgryza orzech.”

Magda Czapińska (1951) poetka polska, autorka tekstów piosenek

Źródło: W moim magicznym domu

O domu

„Chyba tylko razem z głową!”

Krzysztof Zbaraski (1580–1627)

reakcja na żądanie, by zdjąć czapkę przed sułtanem podczas audiencji powitalnej w Stambule.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 296.

O nauczycielach, O wieku, O zdjęciach

„(…) pewne historie warto opowiadać na nowo językiem współczesnego kina.”

Ian McKellen (1939) aktor brytyjski

Źródło: wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=7124

„Przynajmniej od ukazania się „Końca historii” Francisa Fukuyamy istniejący na Zachodzie porządek nazywaliśmy „liberalną demokracją”. W tej nazwie zawierają się dwie piękne idee: wolności i równości. Trudno było jej idealistycznemu urokowi nie ulec. Sęk w tym, że opisuje ona tylko niematerialną część faktycznie istniejącego systemu, czyli demokratycznego kapitalizmu. Jego kształt wyznacza punkt przecięcia dwóch osi: demokracji i kapitalizmu. Równości (praw) i nierówności (bogactwa). Przez te 20 lat punkt przecięcia osi gwałtownie się przesunął. Potęga kapitalizmu wzrosła niepomiernie i niezauważenie. Powstał globalny system instytucji rynkowych (banków, funduszy, korporacji) nie tylko zbyt wielkich, by upaść, lecz także zbyt potężnych, by państwa mogły je kontrolować. A jednocześnie demokracja gwałtownie się zdegenerowała, stając się (…) „mediokracją”, czyli faktycznie branżą show-biznesu.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: Czy po kryzysie czeka nas wojna?, polityka. pl, 30 września 2011 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1519692,1,czy-po-kryzysie-czeka-nas-wojna.read

O wojnie, O demokracji, O biznesie, O wolności

„Synu, szukaj królestwa wartego ciebie, ponieważ Macedonia jest dla ciebie za mała.”

Filip II Macedoński (-382–-336 p. n. e.)

do Aleksandra Macedońskiego.

„Władca, który prawie wszystkie ziemie w sąsiedztwie naszym posiadał.”

Wacław II (1271–1305)

Źródło: Kronika zbrasławska. W: Fontes Rerum Bohemicarum, t. 4., cyt. za: Podziały i zjednoczenie państwa polskiego (1138–1320), oprac.R. Grodecki, Teksty źródłowe do nauki w historii w szkole średniej, z. 18., Kraków 1924.

O nauce

„Myślę o dłuższej serii dokumentów poświęconych Chodorkowskiemu. Kusi mnie też, żeby zrobić fabularny film traktujący o historii Juliana Assange'a. Uważam, że obu tych ludzi łączy to, że wzbudzają ambiwalentne uczucia i są bardzo ciekawymi ludźmi. Ich biografie to gotowe scenariusze filmowe.”

Cyril Tuschi (1969)

Źródło: Michał Hernes, Cyril Tuschi: Rosyjski rząd nie traktuje mnie serio, 13 października 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=81589

O ludziach, O emocjach, O myślach, O myśleniu

„Zielone ropnie czy różowiutkie ciała wszystko nam jedno. Dotykamy jednych i drugich, ponieważ jedne i drugie istnieją, ponieważ łajdak w równym stopniu zasługuje, by wziąć go pod lupę, co najdoskonalszy z ludzi, ponieważ w naszych miastach roi się od upadłych dziewczyn, które posiadają tam takie samo prawo obywatelstwa, jak dziewczyny uczciwe. Społeczeństwo ma dwa oblicza: obydwa oblicza ukazujemy, posługujemy się wszystkimi barwami palety, zarówno czernią, jak błękitem, podziwiamy bez różnicy Riberę i Watteau, ponieważ obaj mają styl, ponieważ obaj czerpali z życia (…) Biorąc jako przedmiot studium mężczyznę i kobietę, chcemy, by działali w środowisku zaobserwowanym i oddanym skrupulatnie do najdrobniejszych szczegółów, chcemy ukazać, jeśli to możliwe, mechanizm ich cnót i występków, poddać sekcji miłość, obojętność czy nienawiść, będące wynikiem przejściowego lub stałego kontaktu tych dwóch istot. Jesteśmy smutnymi lub wesołymi demonstratorami zwierząt!”

Joris-Karl Huysmans (1848–1907) pisarz francuski

Źródło: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 146, tłum. T. Kowzan.

O miłości, O kobietach, O nienawiści, O ludziach

„Odkąd skończyłyśmy piętnaście lat, byłyśmy na całym świecie, miałyśmy bardzo dużo dyscypliny i nadal jesteśmy bardzo głodne.”

Beyoncé Knowles (1981) wokalistka amerykańska

o historii zespołu.

„Nakręciłam taki film, jaki sama miałam ochotę obejrzeć. A że akurat byłam w nastroju na ciepłą, romantyczną historię… No cóż, tak wyszło. Nie sądzę, żebym miała kiedykolwiek ochotę nakręcić kino akcji. Wolę raczej takie spokojne produkcje. Pozwalają uwierzyć, że świat nie jest taki zły, a ludzie – mimo wszystkich kłopotów z komunikacją – potrafią się porozumieć.”

Sofia Coppola (1971) amerykańska aktorka, scenarzystka i reżyser filmowa, a także fotografik i projektantka mody

o filmie Między słowami. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Walentynkowy prezent dla Tokio. Sofia Coppola specjalnie dla Stopklatki, 20 lutego 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=18680, tłum. Krzysztof Lipka-Chudzik

O ludziach, O świecie, O komunikacji

„Każda uczelnia jest (…) z definicji nie tylko wspólnotą żywych, ale właśnie połączeniem przeszłości i przyszłości; tych, którzy odeszli, z tymi, którzy przyjdą po nas. Jeżeli chce się poznać, ale i współtworzyć historię miasta, regionu, naturalnie – również uniwersytetu, to należy pójść na jego cmentarze. Bardzo łatwo przychodzi tam właśnie przekonać się o prawdziwości słów Herberta Masz mało czasu – trzeba dać świadectwo.”

Jan Wiktor Tkaczyński (1960)

Źródło: NIECHAJ MÓWIĄ NIE TYLKO KAMIENIE... Rozmowa z prof. Janem Wiktorem Tkaczyńskim, inicjatorem ustanowienia pierwszego w Polsce Komitetu ds. Opieki nad Grobami Profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, „Alma Mater” nr 124, kwiecień 2010, s. 24.

O odejściu, O czasie, O przeszłości, O przyszłości

„Chłopcy, skupmy się na naszym celu. Wygrajmy olimpiadę, a potem każdy z was podejmie decyzję co do swojej przyszłości.”

Béla Rajki (1909–2000)

wypowiedziane 4 grudnia 1956 do drużyny piłkarzy wodnych, którzy brali udział w igrzyskach olimpijskich, podczas gdy powstanie antysowieckie w ich ojczyźnie zostało brutalnie stłumione.
Źródło: Boks w wodzie, „Focus Historia” nr 12 (92)/2014 (grudzień), s. 26.

O decyzjach, O przyszłości, O ojczyźnie

„Nie będzie dobrym lekarzem, kto nie jest dobrym człowiekiem (…), kogo nie wzrusza niedola ludzka, kto nie ma miękkości i słodyczy w obejściu, kto nie ma dość siły woli, aby zawsze i wszędzie panować nad sobą…”

Władysław Biegański (1857–1917) polski lekarz internista, logik i filozof

Źródło: Jacek Gawrychowski, Janusz Skalski, Stanisław Gawrychowski, Historia medycyny – Tradycje filozoficzne w polskiej medycynie, „Kardiochir Torakochir Pol” 2006; 3, 2:236–241

O sile

„Moim zdaniem dla jakichś 75 proc. ludności obojętne było to, co działo się za murem getta. Z kolei takich, którzy z różnych powodów – głównie ideologicznych – zwalczali Żydów i wydawali Niemcom, było znacznie mniej, nie więcej niż 10 proc. To właśnie ci niesławni szmalcownicy i sporo drobnomieszczaństwa, które wzbogaciło się na opuszczonych żydowskich domach.”

Krzysztof Dunin-Wąsowicz (1923–2013)

Źródło: Mariusz Nowik, Warszawskie getto zobojętnienia. Ostatni wywiad z prof. Krzysztofem Dunin-Wąsowiczem http://historia.newsweek.pl/warszawskie-getto-zobojetnienia--ostatni-wywiad-z-prof--krzysztofem-dunin-wasowiczem,104203,1,1.html, newsweek.pl, 9 maja 2013

O domu

„Tacy jak ty gotowi są zdradzić ojczyznę!”

Miklós Horthy (1868–1957) polityk węgierski, regent, admirał

do uczestnika demonstracji, domagającej się uwolnienia Ferenca Szálasiego.
Źródło: Piotr Semka, Regent w kleszczach historii, „Uważam Rze Historia”, listopad 2012, nr 8., s. 48.

O ojczyźnie

„Będziemy świadkami pierwszych w historii naszego kraju wyborów prezydenckich wartych co najmniej dwa miliardy dolarów.”

Tom Daschle (1947) amerikansk politiker

o wyborach w 2012.
Źródło: „Forum”, 28 lutego 2011

„Jest to rodzaj tajnego bractwa mającego własne obrzędy obcowania z umarłymi, gdzie płacz i śmiech, patos i ironia współistnieją na równych prawach. Przejęta historią, zawsze aluzyjna, w tym stuleciu tak jak dawniej towarzyszyła ludowi w jego ciężkich przejściach. Linie polskiego wiersza krążyły w podziemiu, były pisane w barakach koncentracyjnych obozów i w żołnierskich namiotach, w Azji, Afryce i Europie. Reprezentować tutaj taką literaturę znaczy czuć się pokornym wobec świadectw miłości i poświęcenia zostawionych przez tych, którzy już nie żyją.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

o literaturze polskiej, przyjmując w 1980 Nagrodę Nobla.
Źródło: Adam Michnik, Rozpacz Miłosza, „Gazeta Wyborcza”, 31 grudnia 2010.

O ludziach, O literaturze, O śmiechu, O płaczu

„Jestem matką… matką…”

Sharon Tate (1943–1969) aktorka amerykańska

ostatnie słowa.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, Świat Książki, s. 296.

O książkach, O świecie, O matce

„Uwielbiam myśl Waltera Benjamina, który studiował historię z filozoficznego punktu widzenia i w swoich teoriach wierzył, że nie rozwija się ona linearnie. Proponował, aby analizując pewne wydarzenia historyczne poruszać się tak, jakby czesałoby się pod włos i sądzę, że to podejście ma sens. Nie boję się bowiem nasilenia ruchów buntowniczych, bo dużo bardziej przeraża mnie ludzka bierność. Obawiam się społeczeństw, które nie zadają sobie pytań i bezkrytycznie akceptują wszystko, co jest im podsuwane. Cieszę się, że się budzimy i zdajemy sobie teraz sprawę, iż kredyty, które wzięliśmy na mieszkania są nieprzydatnymi papierami. To się dzieje dlatego, że w naszych krajach nie toczą się żadne prawdziwie demokratyczne rozmowy i stąd wynika głęboki kryzys tego ustroju politycznego, reagowanie na niego brakiem zaufania. W każdym ustroju, dyktaturach i komunizmie także, ludzie poddają się jakiemuś mechanizmowi. On może im się nie podobać, ale oni wierzą, że on działa i jest dla nich najlepszy. A pewnego dnia po prostu się budzisz i orientujesz się, że jesteś w środku wojny.”

Daniele Vicari (1967)

Źródło: Urszula Lipińska, Transatlantyk. Jesteśmy w środku wojny, stopklatka.pl, 26 sierpnia 2012 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=90297

O wojnie, O ludziach, O zaufaniu, O myślach

„To jest powiedzenie głośno, to jest takie uderzenie pięścią w stół, mimo że być może ten stół jest chroniony jakąś miękką tkaniną, jak to w sądzie, ale Rosja nie lubi słuchać tego z innych ust niż polskie. Bo to łatwo jest na terenie międzynarodowym powiedzieć, że to tylko Polacy mają jakiś taki antyrosyjski gen i bardzo często na zachodzie słyszymy coś takiego, no bo to są w zasadzie takie sąsiedzkie porachunki, może byście się wreszcie dogadali jakoś. Tu nie ma się co dogadywać, tutaj w grę wchodzi historia.”

Izabella Sariusz-Skąpska (1964)

o wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który nazwał Katyń zbrodnią wojenną. Źródło: rozmowa Moniki Olejnik, Gość Radia Zet, 17 kwietnia 2012 http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Blog/Izabella-Sariusz-Skapska#

„My tu u dworu bankietujemy, choć ojczyzna miła i dobra płacze, bo i ja żałuję, że tak rzeczy niedbale idą, ba i niedobrze albo niesłusznie… A tymczasem co ubodzy poddani cierpią, szlachta, Pan Bóg lepiej wie, choć wszystka Korona wie już dawno i płacze do nieba.”

Bartłomiej Nowodworski (1552–1625)

w 1622 r.
Źródło: Jerzy Czajewski, Pieśń o wybuchowym rycerzu, „Focus Historia”, nr 55/wrzesień 2011.

O Bogu, O cierpieniu, O płaczu, O ojczyźnie

„Pierwszy raz w historii socjalizmu postrzegacie terroryzm nie tylko jako ostatnią deskę ratunku, ostateczny środek umożliwiający zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, który należałoby zastosować w obliczu oporu burżuazji; czy też jako konieczną przesłankę rewolucji – lecz jako metodę rządzenia. I to właśnie ów nacisk na terror, na model rosyjski, który, chcąc nie chcąc, należy zastosować w odniesieniu do Francji wraz z niewolniczym, ślepym posłuszeństwem wobec Moskwy, jaki model ten zakłada – to właśnie, powiadam, nas różni i zawsze będzie nas różnić.”

Léon Blum (1872–1950) francuski polityk

mowa wygłoszona w Tours w grudniu 1920 o bolszewikach i ich francuskich sympatykach.
Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności…, op. cit., s. 92

„Pierwszy raz zainteresowałem się animacją mając cztery czy pięciu lat, kiedy obejrzałem Kaczora Daffy - i choć nieustannie rysowałem, to właśnie wtedy postanowiłem, że będę animatorem.”

Bill Plympton (1946)

Źródło: Przedmowa niezależnego twórcy filmów animowanych (rok 2004) w: Sztuka animacji. Od ołówka do piksela historia filmu animowanego pod red. Jerry'ego Becka, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006, ISBN 83-213-4433-X, ISBN 83-213-4433-X, s. 9

O sztuce

„Wyciągnijmy naukę z historii i nie pozwólmy na kolejną tragedię w Europie.”

Aleksis Tsipras (1974) grecki polityk

Źródło: Anna Widzyk, Lider greckiej SYRIZY apeluje do Niemców o solidarność, wyborcza.pl, 22 maja 2012 http://wyborcza.pl/1,91446,11777752,Lider_greckiej_SYRIZY_apeluje_do_Niemcow_o_solidarnosc.html

O nauce

„W wielkiej Historii można zmienić maleńkie prawdy, by tym lepiej ukazać prawdę większą.”

Umberto Eco książka Baudolino

Baudolino

„Sądzę, że na świecie istnieje jedna, tylko jedna historia – ta która napawa nas lękiem i natchnieniem, tak że żyjemy jakby w pewnym seryjnym filmie nieustających myśli i roztrząsań. Ludzie w swym życiu, w rozumowaniu, w pożądaniach i ambicjach, w swym skąpstwie i okrucieństwie, a także w dobroci i wspaniałomyślności – są uwikłani w matnię dobra i zła. Myślę, że to jest jedyna nasza historia i że rozgrywa się ona na wszystkich poziomach uczuć i inteligencji. Cnota i występek były wątkiem i osnową naszej najpierwszej świadomości i pozostaną tkaniną ostatniej, i to na przekór wszelkim przemianom, jakie możemy narzucić polom, rzekom i górom, ekonomii i obyczajom. Nie ma innej historii. Człowiekowi, który strząśnie już z siebie pył i śmierć życia, pozostaną tylko twarde, jasne pytania: czy to życie było dobre, czy złe? Czy postępowałem dobrze, czy źle?”

John Steinbeck książka Na wschód od Edenu

Na wschód od Edenu

O życiu, O śmierci, O ludziach, O emocjach

„W Polsce tego nie robimy. Brakowało u nas filmu, który by to pokazywał. Mam nadzieję, że „Karbala” trafi szczególnie do młodych ludzi - tych, którzy nie znają wojska, nie znają polskiej armii. Nie wiedzą, że bohatera nie trzeba szukać w historii, lecz wystarczy rozejrzeć się wokół - być może w piekarni obok kupuje sobie właśnie bułkę. Albo myślą, że wojna jest sprawą, która nas nie dotyczy, bo jest odległa. Nic bardziej mylnego, wojna może się zdarzyć w każdym momencie. Film może nam pokazać, że mamy dobrą armię z wysokimi aspiracjami. I że warto iść do wojska! Choćby po to, by wiedzieć, co robić, gdy ojczyzna będzie tego potrzebowała.”

Grzegorz Kaliciak (1973) polski pułkownik

Źródło: Karolina Przewrocka, Kali z Karbali. Opowieść dowódcy oddziału, który obronił City Hall http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,138262,18744453,kali-z-karbali-opowiesc-dowodcy-oddzialu-ktory-obronil-city.html#TRwknd, weekend.gazeta.pl

O wojnie, O ludziach, O myślach, O ojczyźnie

„Nie wymyślom historii, pierdolony fantastyki
jest dupienie, są chaje, picie i narkotyki
to wszystko nos łotaczo, to tukej mo miejsce
bestus tekstów mi nie braknie, inspiracja durch mom jesce”

Dohtor Miód (1976)

2005 Bioło Nysa
Źródło: JOFIK

O piciu

„Rzeczpospolita to karczma zajezdna.”

Adam Kazimierz Czartoryski (1734–1823) polski książę, polityk

Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83 stycznia 12438–5, s. 350.

O nauczycielach, O wieku

„Polska od nas wymaga, byśmy byli pokoleniem wielkim. My pokoleniem wielkim będziemy. Nie zawiedzie się na nas historia. Rozumiemy nasze obowiązki i mamy wolę obowiązkom tym sprostać. Idziemy, rwiemy się do czynu. Ramiona nam się prężą do pracy, palą się nam głowy i serca. Z wiarą w Boga i Ojczyznę, z wolą dozgonnej Im służby wchodzimy w życie, idziemy objąć wszystkie posterunki. My, synowie odrodzonej Polski, nowe pokolenie!”

Jędrzej Giertych (1903–1992) harcerz, polityk, dyplomata, dziennikarz, pisarz, publicysta, historyk, prawnik

Źródło: My nowe pokolenie, 1929

O życiu, O Bogu, O wierze, O ojczyźnie

„Wiedzę o świecie mieli ograniczoną i na niektóre tematy ciężko było z nimi dyskutować. Do tego dochodził wypaczony obraz historii. Uważają, że to oni wyzwolili Europę w 1945 roku, a udział aliantów w II wojnie światowej był minimalny. Byli przekonani, że to co wiedzą jest święte i z tym się nie dyskutuje. Odpuszczałem, żeby nie postrzegali mnie jako wroga.”

Zbigniew Bartman (1987) polski siatkarz

o kolegach z rosyjskiego klubu. Źródło: wywiad, 2009 http://aves.lksdwernicki.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=97:wesoych-wit&catid=3:newsflash&Itemid=75

O wojnie, Obraz

„Gdy nie da się zawrócić biegu historii, szkoda tracić czas na zastanawianie się, czy byłoby lepiej, gdyby potoczyła się inaczej.”

Mario Vargas Llosa książka Marzenie Celta

Marzenie Celta

O czasie

„Grecja ma za sobą wiele kryzysów, ale po raz pierwszy w historii nie widzimy szans na przyszłość.”

Petros Markaris (1937)

Źródło: Aleksandra Lipczak, Grecja w piekle, wyborcza.pl, 17 lutego 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,125152,11173710,Grecja_w_piekle.html?as=1&startsz=x

O przyszłości

„Składając Mazowieckiemu życzenia zdrowia z okazji urodzin, trzeba zaznaczyć, że to człowiek, który zaczął od działalności, jako kolaborant stalinowski, a skończył jako kolaborant Jaruzelskiego i Kiszczaka.”

Krzysztof Wyszkowski (1947) polski polityk, publicysta, działacz opozycji w PRL

Źródło: Wyszkowski: Historia Mazowieckiego jest niezwykle smutna, stefczyk.info, 18 kwietnia 2012 http://www.stefczyk.info/publicystyka/opinie/wyszkowski-historia-mazowieckiego-jest-niezwykle-smutna

O urodzinach

„Polityka pronatalna nic nie zmieni, póki elity polityczne nie zrozumieją, na czym polega sukces takiej polityki w Szwecji czy Francji. O dziecku decyduje kobieta, nie wystarczy żeby miała tylko zapewnioną do tego odpowiednią infrastrukturę socjalną. Kobiety to nie inkubatory, tylko osoby – potrzebny jest więc jeszcze drugi czynnik – wolność i autonomia. W Polsce pod tym względem status prawny kobiety niewiele różni się (choć z zupełnie odmiennego powodu) od statusu kobiet w Chinach. Ich ciała są własnością państwa. A niewolnicy, jak uczy historia, to mało produktywny zasób.”

Edwin Bendyk (1965) polski publicysta

Źródło: Kongres Obywatelski, precz z futurofobią! Niech żyje futurofilia!, Antymatrix, 11 listopada 2012 http://bendyk.blog.polityka.pl/2012/11/11/kongres-obywatelski-precz-z-futurofobia-niech-zyje-futurofilia/

O kobietach, O dzieciach, O wolności, O sukcesie

„Podobnie jak kulisi z Indii czy Zulusi z Matabelelandu nie mamy nic do powiedzenia w sprawach zarządzania, ustawodawstwa, administracji i obrony naszego terytorium. Nie mówię tego ze złością, po prostu stwierdzam fakty. W chwili obecnej siedem milionów Kanadyjczyków ma mniej do powiedzenia – tak w teorii, jak i w praktyce – niż najmarniejszy sprzątacz z Liverpoolu albo taksiarz z Fleet Street w Londynie. Oni mogą przynajmniej głosować za lub przeciwko rządom imperium, podczas gdy Kanadyjczycy nie decydują o niczym.”

Henri Bourassa (1868–1952)

Źródło: Canadian Club Adresses 1912, Toronto 1912, str. 79; cyt za Jan Grabowski, Historia Kanady, Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, str. 176

„Celem mojego życia było stworzenie federacji pracowników kolei. Jedno wielkie zrzeszenie – oto mój cel (…). Klasowe podziały organizacyjne sprzyjają klasowym uprzedzeniom i klasowemu egoizmowi (…). Największym pragnieniem mojego życia było zjednoczenie pracowników kolejowych, wyeliminowanie zjawiska „robotniczej arystokracji” (…) i zorganizowanie takiego związku, w którym wszyscy robotnicy będą równi.”

Eugene Debs (1855–1926)

o powołaniu Amerykańskiego Związku Kolejarzy (American Railway Union).
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 366.

O egoiźmie

„Miłość jest celem ostatecznym historii świata – jednością wszechświata.”

Novalis (1772–1801)

O miłości

„Kobieta tak potrzebuje mężczyzny, jak ryba potrzebuje roweru.”

Gloria Steinem (1934)

Źródło: Historia powszechna http://www.historia-powszechna.yoyo.pl/cytaty/k.php?k=951

O kobietach, O rybach

„Trzeba się śpieszyć, bo w ciągu dekady nastąpi rewolucja. W latach 80. świat opanują mikrokomputery”

Jacek Karpiński (1927–2010) polski elektronik i informatyk

w 1970.
Źródło: Bożena Aksamit, Zduszona rewolucja inżyniera Karpińskiego, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 2 lipca 2012.

O świecie

„Biorąc pod uwagę niezmierzoną rzekę literatury, złożoną z materiałów źródłowych wspomnień i wyników nowych badań – ta książka pojawia się późno. Jednocześnie ukazuje się za wcześnie, jeśli chodzi o wyjaśnienie najbardziej zawikłanych splotów najnowszej historii Europy. Jeśli w moim przypadku tak długo to trwało, to przyczyną nie był jakikolwiek zakaz myślenia, ale raczej bezradność wobec wydarzeń historycznych, w których zdają się zacierać wszystkie proste różnice i związki przyczynowe. Nigdy wcześniej tak silnie nie odczułem ułomności języka, jak podczas przywoływania monstrualnych zdarzeń owych czasów. Nigdy tak mocno nie odczułem granic werbalizacji historii, jak podczas próby ujścia ekstremalnych doświadczeń terroru i marzeń w ramach historii równoczesności. Jednak być może trzeba najpierw stracić na chwilę mowę, zamilknąć, aby w ogóle można było zacząć tę pracę uobecniania przeszłości.”

Karl Schlögel (1948)

o Terror i marzenie. Moskwa 1937.
Źródło: Terror i marzenie. Moskwa 1937, Wyd. Poznańskie, ISBN 9788371778247, s. 12.

O książkach, O literaturze, O myślach, O przeszłości

„(…) Polska, Czechy i Słowacja są do siebie bardzo podobne. Świetnie widać to na przykładzie filmów, które charakteryzuje ten sam rodzaj wrażliwości i współczucia dla ludzkich słabości. O tym, że jak wiele łączy nasze kultury przekonałem się niedawno na własnej skórze. Gdy jechałem na „Kino na Granicy” pomyliłem się i zamiast do Cieszyna dotarłem do Szczecina. Musiałem przebyć kilkaset kilometrów pociągiem i w trakcie tej podróży spotkałem wielu życzliwych ludzi. Mój osiemdziesięcioletni współpasażer przez sześć godzin opowiadał mi niesamowite rzeczy o historii środkowej Europy.”

Igor Luther (1942) słowacki operator filmowy

Źródło: Piotr Czerkawski, Sznycel a la Haneke. Rozmowa z braćmi Luthrami, stopklatka.pl, 5 maja 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=76599

O ludziach

„Chciałem ci tylko przypomnieć, że ona się pogodziła, że ja się pogodziłem i że możesz to zrobić i ty, jeżeli tylko zechcesz. Ten świat jeszcze ciebie potrzebuje, bo ta historia nie wypełni się bez twojego udziału. Jeszcze raz, tak jak w przeszłości. I chociaż to prawda, że duża część twojego życia minęła, jest jeszcze miejsce na ostatnią rzecz: na dobry koniec. Dobry koniec może odkupić nawet najbardziej nieuleczalny z bólów – dodał i z uśmiechem wskazał na talizman.”

Licia Troisi (1980)

Wojny świata wynurzonego, Nowe królestwo
Źródło: rozdział 23, Trup puszczy

O prawdzie, O świecie, O uśmiechu, O przeszłości

„No tego się po profesorze historii nie spodziewałem, żeby uczyć Polaków z seriali w HBO!”

Marek Jurek (1960) polski polityk

do Tomasza Nałęcza. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,9883783,Klotnia_o_aborcje_w_radiu_ZET__Ta_ustawa_to_nakaz.html, 3 lipca 2011

„Natura nadal oferuje nam swoje dary, zwielokrotnione dzięki ludzkiemu trudowi. Choć jednak obfitość jest u naszych drzwi, to w coraz mniejszym stopniu korzystamy z jej dobrodziejstw. Wynika to w dużej mierze stąd, że przez swój upór i niekompetencję władcy giełdy dóbr ludzkości zawiedli, popełnili błąd, przyznali się do fiaska, po czym uciekli od odpowiedzialności.”

Franklin Delano Roosevelt (1882–1945) prezydent USA

fragment mowy inauguracyjnej z 4 marca 1933 na rozpoczęcie pierwszej kadencji zawierającej apel o poparcie przez obywateli USA programu Nowego Ładu (New Deal).
Źródło: Mowa inauguracyjna, przeł. Piotr Rączka, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

O błędach, O naturze

„Potrafię sobie wyobrazić Zbigniewa Ziobrę jako księdza. Gdyby zdecydował się pójść tą drogą, na pewno zostałby dobrym duchownym. W historii było wielu księży patriotów, którzy głęboką wiarę łączyli z miłością do ojczyzny.”

Arkadiusz Mularczyk (1971) polski adwokat i polityk

o wyznaniu Zbigniewa Ziobry, który przyznał, że chciał zostać księdzem. Źródło: „Super Express” http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/ziobro-mog-byc-ksiedzem-ale-mia-pociag-do-dziewczy_99864.html, 16 czerwca 2009

O wierze, O ojczyźnie

„Wraz ze słabnięciem afrykańskich państw pojawił się fenomen miejscowych watażków, którzy wypełnili polityczną próżnię. Podstawą ich błyskotliwej kariery stała się niesłychana dostępność tajnej broni i rekrutów do ich prywatnych armii. Watażkowie pojawili się zresztą pod koniec wieku nie tylko w Afryce, ale wszędzie tam, gdzie doszło do kryzysu struktur państwowych. Watażką był nie tylko Somalijczyk Mohammed Farah Aidid (…) Ta nowo powstająca struktura watażków dąży do rozsadzenia struktury tradycyjnych państw.”

Mohamed Farrah Aidid (1934–1996)

Źródło: Ryszard Kapuściński, Rwący nurt historii. Zapiski o XX i XXI wieku, wybór: Krystyna Strączek, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2007, s. 60.

O wieku

„W miarę jak postmodernizm staje się przedmiotem refleksji historii nauki, w to miejsce wkraczają nowe propozycje metodologiczne, będące po części kontynuacją, a po części przeciwieństwem ujęć postmodernistycznych. I właśnie w tym momencie rodzi się kulturoznawstwo jako dyscyplina naukowa”

Jarosław Rokicki (1963)

Źródło: Anna Wojnar, Współczesne ujęcie kultury, „Alma Mater”, nr 100, luty 2008, s. 113.

O nauce