Cytaty o dzieciństwie
strona 2

„Sprawdziliśmy, jak wygląda czytelnictwo w różnych grupach wiekowych. I okazało się, że dziewczynki czytają książki, a chłopcy nie. Jeśli się do tego nie zabierzemy, to za dziesięć lat co drugi Polak wchodzący na rynek pracy będzie funkcjonalnym analfabetą. (…) Państwo też musi zdać sobie sprawę z tego, jak ważne jest rozbudzanie nawyków kulturowych od wczesnego dzieciństwa i wyrównywanie kapitałów kulturowych u dzieci z różnych rodzin. Bo osiągnięcia młodych ludzi są związane nie tylko ze statusem materialnym rodziny, ale też ze statusem kulturowym.”

Michał Boni (1954) polski polityk

Źródło: Samo zaciskanie pasa to żadna reforma, „Gazeta Wyborcza”, 26–27 lutego 2011.

O dzieciach, O ludziach, O książkach, O czytaniu

„Jest tak, jakbyśmy mieli wszczepioną tę samą sztuczną pamięć. Nie pamiętamy prawie nic z naszego prawdziwego dzieciństwa, ale pamiętamy wszystko, co zdarzyło się w rodzinach z telewizyjnych seriali. Mamy te same najważniejsze cele. Wszyscy przeżywamy te same lęki.”

Chuck Palahniuk książka Rozbitek

Rozbitek (1999)

„Sztuka naiwna i sztuka dziecka stały się nieustającym źródłem mojej roboty graficznej i teatralnej. Właśnie matka i ciotka ocaliły od zapomnienia wartości dzieciństwa. Nauczyły mnie spraw w sztuce najważniejszych (…): bezpośredniości, radości i decyzji wyboru.”

Adam Kilian (1923–2016) polski scenograf teatru lalek

Źródło: „Teatr Lalek” 1995, nr 2

O dzieciach, O sztuce, O matce, O decyzjach

„Miałem szczęśliwe dzieciństwo, niczego mi nie brakowało. Byłem raczej wydelikaconym idealistą. Uważałem, że aktorstwo otworzy mi drzwi do lepszego świata, pełnego fantazji i magii.”

Jeff Goldblum (1952) aktor amerykański

Źródło: Lubię żyć z otwartymi oczami, „Rzeczpospolita”, 7 lutego 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/26970

O fantazji, O czytaniu

„Lubiłam się bawić w takie zwykłe zabawy: w dom, sklep, bank. Chciałam być pielęgniarką, nauczycielką, czyli pociągały mnie praktyczne profesje. Chociaż przypominam sobie również całe wakacje zabawy w serial Dempsey i Makepeace na tropie, więc może coś „artystycznego” się we mnie tliło. Poza tym byłam strasznym urwisem, chodziłam poobijana, odnosiłam też cięższe rany, dwa razy konieczne były szwy. Do szóstego roku życia byłam nieznośna, ale wyszumiałam się i od tamtej pory jestem grzeczniejsza.”

Joanna Gleń (1978)

o swoim dzieciństwie. Źródło: Wołali na mnie „Baronowa” - druga część wywiadu z Joanną Gleń, serialową Malwiną http://www.barwyszczescia.pl/wywiady:914.html

O domu, O wakacjach

„(…) w domach dziecka nie zmieniło się nic od czasów komunizmu. Przypominają one bardziej obozy koncentracyjne, niż miejsca, gdzie można doznać szczęśliwego dzieciństwa.”

Jacek Filipiak (1967)

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21562

O dzieciach, O domu

„Od dzieciństwa dziadek z babcią, ojciec z mamą czegoś mi zabraniali, narzucali, za coś karcili. Jak poszedłem do szkoły, rodzice zaczynali mi mierzyć długość baków. Kazali skracać, wyrzucali do fryzjera. To też była próba zmuszania mnie do czegoś, ograniczania mojej swobody. Czasami była to gra głupoty. Nauczyciele wprowadzali reguły, jak należy wyglądać, bo – ich zdaniem – tak było ładniej. Nie zastanawiali się nad tym, że drażnią w ten sposób uczniów. Pamiętam, jak mój nauczyciel – całkiem młody, ładnie wyglądał na ślubnym portrecie z małżonką, na monidle – narzucał podobny styl. Cenzura polega także na dyktowaniu innym, aby byli do siebie podobnym.”

Franciszek Maśluszczak (1948)

Źródło: Błażej Torański, Knebel. Cenzura w PRL-u, wyd. Zona Zero, Warszawa 2016, ISBN 978-83-946131-0-5, s. 102.

O głupocie, O grach, O rodzicach, O nauczycielach

„Od najwcześniejszego dzieciństwa był Kommodus odrażający, nikczemny, okrutny, rozpustny, nieprzyzwoity w wyrażeniach i nierządny.”

Kommodus (161–192)

Źródło: Historia Augusta, tłum. Hanna Szelest, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 41.

O książkach, O świecie, O historii

„Wychowywałam na Roztoczu, mieliśmy tam swoje drzewa – brzozy, które witaliśmy obowiązkowo, gdy pojawialiśmy się w puszczy. Lata dzieciństwa ukształtowały moją wrażliwość, w dorosłych latach mój Ryś (Ryszard Filipski) pomógł mi ukierunkować i uporządkować myślenie, poglądy oraz oceny rzeczywistości.”

Lusia Ogińska (1974)

Źródło: Rozmowa z Lusią Ogińską, „Podlaskie Echo Katolickie” nr 50/2004 http://lusiaoginska.pl/index.php?m=2&p=7&id=14

O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Nie mam żadnych pamiątek z dzieciństwa – powiedziała smutno. – Żadnych fotografii, starego pamiętnika ani pluszowych zwierzątek – nic. Tylko wspomnienia, a te są straszne…”

Jana Frey (1969)

W ślepym zaułku wolności

„Skąd się biorą ci wywołujący przerażenie ludzie (…)? Najczęściej już w rodzinnym domu przesiąkli dogłębnie tym, co teraz okazują innym. (…) mieli od dzieciństwa do czynienia tylko z alkoholem (…) i wołającymi o pomstę do nieba przekleństwami. Ale nie wszyscy. Są (…) tacy, którzy pochodzą z rodzin zasobnych materialnie (…), lecz zimnych uczuciowo, zajętych jedynie zdobywaniem pieniędzy (…) i nigdy nie traktujących poważnie spraw Bożych, bądź szydzących nawet z tych spraw.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia podczas konsekracji kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Płocku, 24 października 1999

O ludziach, O domu, O matce

„Dziś zaczniemy od wspomnień z mojego dzieciństwa. Oto Księga Samochodów Ladybird z 1963 roku i jak nietrudno się domyślić niewiele w niej ciekawego. Ciągle tylko nudne, szare kształty, aż dochodzimy do strony 40, gdzie odnajdujemy Maserati 3500 GT. Dla mnie, kiedy byłem mały, było to jak Jordan i Cameron Diaz. Razem w kąpieli. Z myśliwcem Lightning. I mnóstwem kisielu.”

Jeremy Clarkson (1960) angielski dziennikarz motoryzacyjny

„Przez cały czas, od wczesnego dzieciństwa, we wszystkich instytucjach wbijano mi do głowy, że jestem bezgranicznie szczęśliwa. Zaczęło się to w „ekskluzywnym” przedszkolu w Tbilisi. Do tego przedszkola przyjęto mnie tylko dlatego, że moja ciocia Maro grywała tam dzieciom na fortepianie, żeby dorobić na życie. Była harfistką w konserwatorium, ale w konserwatorium absolutnie nic nie było do ukradzenia. Zresztą ciocia, typowy przeżytek burżuazji, hołdowała staromodnym, przedrewolucyjnym przesądom i gdyby jej nawet rozsypano na pudle fortepianu cukierki, a w orkiestrze znalazłaby kiełbasę, pewno by niczego nie tknęła, choć nieraz ssało ją w żołądku z głodu. Niestety, z harfą na chałturę wybrać się nie sposób. Co innego skrzypce czy obój – można było sobie tłusto dorabiać na pogrzebach i weselach.”

Helena Amiradżibi-Stawińska (1932–2017) polska reżyserka i scenarzystka filmowa, pochodzenia gruzińskiego

Słodkie życie księżniczki (1996)

O życiu, O głodzie, O dzieciach, O czasie

„Szkoła to z dnia na dzień popełniane morderstwo na dzieciństwie i młodości.”

Emil Zegadłowicz (1888–1941)

O szkole

„Witkacy to artysta, który był ze mną od dzieciństwa. Idol. Nie pamiętam, kiedy pierwszy raz o nim usłyszałem. Nie znałem jeszcze jego sztuk, ale już ta tajemnicza postać wynurzała się przede mną. Myślałem: „Będę taki jak on”. Kiedy dowiedziałem się, że Witkacy napisał pierwszą sztukę, mając siedem lat, szybko zabrałem się do pisania. Ale, niestety, swój pierwszy dramat stworzyłem, mając dziesięć lat. Byłem w tyle.”

Łukasz Kos (1970)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 2 listopada 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ksrk.htm

O myślach, O myśleniu

„Tak jak zbiera się kurz, tak samo wspomnienia z minionego dzieciństwa.”

Ian Curtis książka Przejmujący z oddali

Źródło: Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali

„(…) pewne obrazy z dzieciństwa zostają w albumie pamięci wyryte niczym fotografie, niczym sceneria, do której człowiek zawsze wraca pamięcią, choćby upłynęło nie wiadomo jak wiele czasu.”

Carlos Ruiz Zafón (1964)

Cykl Trylogia mgły, Książę mgły (1993)
Źródło: rozdział 1

O czasie, Obraz

„Było to w czasach, gdy chrzciliśmy wieloryby. Polecenie kapelana brzmiało jasno i wyraźnie: „Każdy wieloryb, który będzie się wzdrygał przyjąć chrzest, musi zostać natychmiast zabity!”. Kapelan wiedział co mówi, jako że potrafił płynnie czytać i pisać. Tych sztuczek nauczył się jakoby jeszcze w dzieciństwie.”

Dariusz Muszer (1959) polski prozaik, poeta, publicysta, eseista, krytyk literacki, dramaturg i tłumacz

Źródło: Wspomnienie wielorybnika

O wspomnieniach, O czytaniu

„Jej światem był Żyrardów. Pracowała od wczesnego dzieciństwa w fabryce, była przykręcaczką, rodziła dzieci, niańczyła je, czuwała nad niemi po nocach, kładła jedno za drugiem do grobu i wreszcie poszła za niemi.”

Paweł Hulka-Laskowski książka Mój Żyrardów

o swojej matce
Mój Żyrardów

O dzieciach, O świecie, O matce, O nocy

„Od dzieciństwa byłam „urwipołciem”. Mieszkając w podwłocławskiej wsi w Nasiegniewie, nie bawiłam się lalkami ale organizowałam wraz z braćmi podchody, zabawy w Indian i broniłam młodszych braci pięściami przed tymi, którzy ich bili. Jestem podobna do taty a mój dziadek był ułanem u J. Piłsudskiego i może stąd moja ułańska dusza?”

Barbara Chrabąszczewska (1959)

Źródło: Tomasz Popowski, Barbara Chrabąszczewska, naszwloclawek. pl, 22 września 2010 http://www.naszwloclawek.pl/barbara-chrabaszczewska

O duszy

„W dużym mieście widz ma wybór: może pójść do jednego z kilku teatrów, a w Łomży ma tylko jeden. I dlatego muszę tak konstruować repertuar, aby znalazły się w nim propozycje dla maluchów i żeby ten jeszcze nie całkiem dorosły odbiorca przyszedł do nas. Najpierw więc szukam tematów, które mogłyby widza w tym trudnym przedziale wiekowym – między dzieciństwem a dorosłością – zainteresować. Dopiero potem próbuję znaleźć interesujący tekst, a na końcu formę.”

Jarosław Antoniuk (1963) teatrolog, reżyser

Źródło: Stefan Drajewski, Teatralne rozmowy w każdym wieku, «Polska Głos Wielkopolski» nr 269, 19 listopada 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/127641.html

O wieku, O dorosłości

„Potrafię prowadzić kombajn, ciągnik i motor. W dzieciństwie gdy inni mieli wakacje, jeździli na kolonie, ja miałam żniwa.”

Margareta Budner (1975) lekarz medycyny, senator VI kadencji

Źródło: Wszystko w rodzinie – Połowa to parlamentarzyści, naszemiasto.pl, 1 czerwca 2007 http://warszawa.naszemiasto.pl/serwisy/zycie_konina/204973,1-vi-2007-wszystko-w-rodzinie-polowa-to-parlamentarzysci,id,t.html

O rodzinie, O wakacjach

„Na drewnianej werandzie, gdzie nasturcje jak płomyki
pną się po śniadych schodach,
i stary dębowy stół jest środkiem świata;
z siostrą cioteczną próbuję zrozumieć uśmiechy dorosłych”

Krzysztof Boczkowski (poeta) (1936–2018)

Źródło: W dzieciństwie i później

O uśmiechu, O siostrze

„Wszystkie lata naszego życia, od dzieciństwa do starości, są bardzo krótkim okresem w porównaniu z wiecznością.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

„Filozofia jest bliska dzieciństwu. Filozofowanie to dziwienie się, zachwycanie, zadawanie pytań, intrygowanie, odszukiwanie sensu, który nam ucieka. Przy okazji to także zdawanie sobie sprawy z tego, że nic nie wiemy. Dla mnie filozofia z dzieciństwem jest związana bardzo mocno. Gdy słyszę, że jestem jak dziecko, odczytuję to jako komplement pod moim adresem jako filozofa.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Wywiad, „Dziennik Polski”, 16 września 2005

O dzieciach, Sens, Pytanie

„Mam austriackie korzenie, herb i te sprawy, szwedzkie imię,
pruskie naleciałości, ojca germanofila, ciotkę
nazistkę (…)
czasem bełkoczę bez sensu po frankofońsku,
przeklinam Arabów i Rosjan, ale mile wspominam
dzieciństwo nad Sekwaną. A tak naprawdę, chciałabym być
Żydem”

Ninette Nerval (1983) polska poetka

Źródło: Et au dela

O czasie, Sens

„Łódzka zasymilowana inteligencja żydowska przed wojną była środowiskiem, które wisiało pomiędzy społecznością żydowską i polską. Gardziła prostymi Żydami, zwanymi chałaciarzami. Ta pogarda była większa wobec litwaków, Żydów wysiedlonych z Rosji centralnej, którzy nie znali polskiego lub znali go bardzo kiepsko, a mniejsza wobec „rdzennego” łódzkiego plebsu. Nie było solidarności narodowej, natomiast istniało poczucie solidarności warstwowej. Życie towarzyskie toczyło się w obrębie społeczności zasymilowanych Żydów, małżeństwa mieszane należały do rzadkości.”

Jerzy Urban (1933) polski dziennikarz

Źródło: Igor Rakowski-Kłos, Jerzy Urban opowiada o swoim dzieciństwie w Łodzi http://wyborcza.pl/1,75475,12569027,Jerzy_Urban_opowiada_o_swoim_dziecinstwie_w_Lodzi.html, wyborcza.pl, 28 września 2012.

O życiu, O małżeństwie, O wojnie, O inteligencji

„I nie ma nikogo i nic, i jeździ się po świecie z walizką i z pudłem książek i właściwie bez ciekawości. Co to właściwie za życie: bez domu, bez odziedziczonych rzeczy, bez psów. Gdyby się miało przynajmniej wspomnienia. Ale kto je ma? Gdyby dzieciństwo było, ale jest jak pogrzebane…”

Rainer Maria Rilke (1875–1926) poeta austriacki

O życiu, O książkach, O domu

„O wy, Księgi mojego dzieciństwa,
Pisane dwujęzyczną mową,
Polską hebrajszczyzną,
Hebrajską polszczyzną,
Dwumową
Świętą
I jedyną.
Gdy ma się ku zachodowi
I z lipy przed moim domem opadają liście,
Siedzę nad Tobą,
Biblio,
I wywołuję z Twoich wersetów
Wszystkich najlepszych,
Którzy są dla mnie niedościgłym wzorem.”

Roman Brandstaetter (1906–1987) polski pisarz

Źródło: Biblio, ojczyzno moja

O domu

„Wciąż mamy w Argentynie skandalicznie wysoką liczbę biednych. Jesteśmy krajem marzeń dla wielu, niemniej jednak wielu innych ma potworne trudności aby żyć w nim godnie.”

Fernando María Bargalló (1954) argentyński biskup

Źródło: Dymisja argentyńskiego biskupa. Za „przyjaciółkę z dzieciństwa”., tierralatina.pl, 28 czerwca 2012 http://www.tierralatina.pl/2012/06/argentyna-dymisja-biskupa/

„Ciężka sprawa. Muszę się zastanowić… Nie macie niczego do rysowania? Wiecie, to jak w serialu brazylijskim. Była chyba kuzynką mojego dziadka – multiinstrumentalisty. Jego też nie miałem okazji poznać. Rosjanie zabrali go w 1945 roku i już nie oddali. Miałem dzieciństwo bez jednego dziadka. Ale jeśli odziedziczyłem jakieś talenty, to po nim chyba.”

Grzegorz Halama (1970) polski aktor kabaretowy

odpowiedź na pytanie, kim była dla niego Loda Halama.
Źródło: Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Grzegorz Halama. Mógłbym być agentem Mosadu, „Playboy” nr 5, 2008

„W domu zostawiamy pole minowe po naszym dzieciństwie, nie wolno więcej tam wchodzić.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

O domu

„Czas cykliczny sam w sobie jest wolny od konfliktów. Ale to dzieciństwo czasu nie jest erą pokoju. W praktycznej działalności panów historia zaczyna walczyć o to, aby stać się historią. Wytwarza nieodwracalność na wyżynach społeczeństwa; jej ruch ustanawia i zużywa czas pośród niewyczerpanego czasu społeczeństwa cyklicznego.”

Guy Debord (1931–1994) francuski pisarz, filozof, myśliciel polityczny, filmowiec

Społeczeństwo spektaklu (1973)
Źródło: s. 99

O pokoju, O historii, O czasie

„Bardzo dużo koreańskich piosenek zna moja babcia. Skończyła 73 lata i wciąż ma fenomenalną pamięć. Potrafi zaśpiewać piosenkę, która trwa godzinę i ma ze 20 zwrotek… A gdy pytam, skąd ją zna, mówi, że usłyszała kiedyś w dzieciństwie!”

Iwan Komarenko (1976) wokalista rosyjski (Ivan i Delfin)

Źródło: Ivan Komarenko - Muzyka jak narkotyk... http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/828/Ivan-Komarenko-Muzyka-jak-narkotyk.html

O muzyce, O babci

„Matka mi opowiadała, że od wczesnego dzieciństwa ze starszym ode mnie o dwa lata i pięć miesięcy bratem Oleczkiem bijałem się na pięści i że pomimo że brat był ode mnie silniejszy, kończyło się na tym, że go pobijałem, a to dzięki rozmaitym fortelom w rodzaju podstawiania nogi, a w razie potrzeby gryzienia go w nos albo w ucho. Dzisiaj już nikogo nie gryzę, natomiast do fortelów uciekam się, w razie potrzeby, do dziś dnia.”

Ignacy Chrzanowski (1866–1940) polski historyk literatury

Pamiętnik
Źródło: Marzena Florkowska, Wnosił jasną smugę humoru…, op. cit., s. 32.

O matce

„Mam kilka koszmarnych cech – brak mi determinacji, szybko się nudzę, bywam adecyzyjna. To składa się na naturę multizadaniowca, co oznacza, że lubię i potrzebuję robić kilka rzeczy naraz. Równocześnie każde z tych zadań będę wykonywała najlepiej jak potrafię, z dużym nakładem ambicji. Jest to problematyczne zjawisko, które zaczęło się u mnie już w dzieciństwie. Byłam tak zwanym dzieckiem wielu talentów, czego efektem jest to, że koniec końców nie ma się żadnego.”

Aleksandra Kwaśniewska (1981) polska dziennikarka

Źródło: Iza Bartosz, Aleksandra Kwaśniewska niczego nie żałuje, polki.pl http://polki.pl/viva_artykul,10011343,2.html

O dzieciach, O naturze

„Nagle poczułem, że najważniejsza jest rodzina i muszę walczyć z urazami, jakie pozostawiło mi dzieciństwo. Boksuję się z własną przeszłością, chcę odbudować relacje z matką, może uda mi się też dotrzeć do ojca.”

Jamie Foxx (1967) aktor amerykański

był wychowywany przez babcię.
Źródło: Boksuję się z przeszłością, „To i Owo” nr 48, 2009, s. 5.

O rodzinie, O matce, O relacjach, O przeszłości

„Na pierwszym miejscu moja rodzina, potem sport. Bardzo ważni są dla mnie znajomi ze środowiska niepełnosprawnych. Inaczej patrzą na życie niż osoby zdrowe. Nie ma w nich za grosz zawiści, wszystkim życzą jak najlepiej. Już od dzieciństwa przebywałam z racji mojej niepełnosprawności w ich towarzystwie. Dużo mnie nauczyli, wśród nich się wychowywałam.”

Natalia Partyka (1989) polska tenisistka stołowa

Źródło: Fenomen Natalii Partyki – wywiad z naszą zawodniczką http://www.time-out.pl/rozmowki/602-fenomen-natalii-partyki-wywiad-z-naszp-zawodniczkp

O życiu, O rodzinie, O sporcie

„Dzieciństwo pełne miłości pozwala przeżyć połowę życia w tym zimnym świecie.”

Jean Paul (1763–1825) pisarz niemiecki, humorysta

„Aktorstwo od zawsze mnie fascynowało. Inspirował mnie świat wokół i chciałam się artystycznie rozwijać. To było moje skryte, pielęgnowane od dzieciństwa marzenie. Marzeniem moich rodziców był mój dyplom z ekonomii. Chcieli, żebym przejęła rodzinny biznes w Nysie Kłodzkiej. Mimo przeróżnych tarć, wygrali i poszłam na studia do Warszawy. Skończyłam je z tytułem magistra, ale nie czułam się spełniona. Nie robiłam tego, co kochałam, więc zdecydowałam się wyjechać. Jeśli chcemy spełniać marzenia, w pewnym momencie musimy wybrać między wygodą życia, do której przywykliśmy, a ryzykiem, które niesie to, co nieznane.”

Katarzyna Wołejnio (1973)

Źródło: Anna Bielak, Miała być matką, została niewolnicą Conana... Katarzyna Wołejnio specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 20 lipca 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=78983

O świecie, O marzeniach, O matce, O biznesie

„Czułość rodzi się w chwili, gdy człowiek zostaje wyrzucony na próg dojrzałości i poniewczasie zaczyna uświadamiać sobie zalety dzieciństwa, z których jako dziecko nie zdawał sobie sprawy.”

Milan Kundera książka Życie jest gdzie indziej

Życie jest gdzie indziej

O dzieciach

„Zawsze lubiłam pomagać innym. Już tak mam od dzieciństwa. Niektórzy zarzucają mi, że robię tak z próżności. I że tylko dlatego napotkanym nawet obcym ludziom mówię „dzień dobry”, i do każdego się uśmiecham, żeby zwrócić na siebie uwagę. Tymczasem to u mnie wynika z jakiejś wewnętrznej potrzeby.”

Ewa Decówna (1943)

Źródło: Bożena Stasiak, Cieszę się każdym kolejnym dniem, „Super Express” nr 11, 14 stycznia 2013, cyt. za: e-teatr.pl http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/154160.html

„Dzisiejsze nieśmiałe dziecko, to to, z którego wczoraj się śmialiśmy.
Dzisiejsze okrutne dziecko, to to, które wczoraj biliśmy.
Dzisiejsze dziecko, które oszukuje, to to, w które jeszcze wczoraj nie wierzyliśmy.
Dzisiejsze zbuntowane dziecko, to to, nad którym się wczoraj znęcaliśmy.
Dzisiejsze zakochane dziecko, to to, które wczoraj pieściliśmy.
Dzisiejsze roztropne dziecko, to to, któremu wczoraj dodawaliśmy otuchy.
Dzisiejsze serdeczne dziecko, to to, któremu wczoraj okazywaliśmy miłość.
Dzisiejsze mądre dziecko, to to, które wczoraj wychowaliśmy.
Dzisiejsze wyrozumiałe dziecko, to to, któremu wczoraj przebaczyliśmy.
Dzisiejszy człowiek, który żyje miłością i pięknem, to dziecko, które wczoraj żyło radością.”

Ronald Russell (1904–1974)

Źródło: Lata dzieciństwa

O miłości, O dzieciach, Cytaty o pięknie, O przebaczeniu

„Urodziłem się prawie 6 lat po zakończeniu wojny i do trzynastego roku życia wychowywałem się we wsi Chrostowo w okolicach Ostrołęki. Przed wojną mieszkało w niej kilku Żydów. Gdy byłem dzieckiem, rodzice pokazywali miejsca ich domów i wspominali o nich. Żydzi wracali także we wspomnieniach sąsiadów. Pamiętam kilka często powtarzanych opowiadań. Oto jedno z nich: W jakimś okresie wojny późnym wieczorem ktoś nieśmiało kołatał do drzwi domu. Był to Żyd, który uciekał z Warszawy. Wynędzniały brudny prosił o coś do jedzenia. Usłyszał: sami niewiele mamy; jest tylko chleb i słonina, a przecież ty jesteś Żydem i mięsa wieprzowego nie jesz. Przybysz odpowiedział: Teraz dla mnie nie ma przykazań, zjem, co mi dacie. Posiliwszy się przenocował, a nad ranem stwierdził: Muszę uciekać, nie mogę was narażać. Gdyby znaleźli mnie Niemcy, zabiliby i mnie, i was wszystkich. Nie mogłem zrozumieć, dlaczego Żyd musiał uciekać, dlaczego jadł słoninę, skoro jego religia surowo zabraniała mu tego, ani dlaczego Niemcy mieliby go zabić – i to nie tylko Żyda, lecz i całą polską rodzinę. Później zrozumiałem, że nad moim dzieciństwem krążył cień Szoah.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 293.

O wojnie, O dzieciach, O rodzinie, O religii

„Matka opowiadała mi, jak w dzieciństwie zakonnice w katolickiej szkole biły ją po lewej ręce, kiedy nią pisała. Dziś nauczyciel poszedłby za kratki za znęcanie się nad dzieckiem. Mój wewnętrzny optymista chciałby wierzyć, że seksualność koniec końców stanie na równi z pisaniem: nie będzie podziału na dobrą i złą. Po prostu jesteśmy inaczej zaprogramowani.
Przy okazji warto zaznaczyć, że nigdy nie pytamy nowo napotkanej osoby, czy jest lewo – czy praworęczna.
Bo tak naprawdę obchodzi to wyłącznie tego, kto trzyma pióro.”

Jodi Picoult (1966)

Tam, gdzie ty (2012)

O dzieciach, O matce, O nauczycielach

„Widziałem, jak tłum białych zlinczował i wykastrował młodego czarnoskórego. Jego zbrodnia polegała na tym, że gwizdnął z podziwem na widok białej dziewczyny.”

B.B. King (1925–2015) amerykański muzyk bluesowy, gitarzysta i wokalista

wspominając dzieciństwo spędzone w Lexington.
Źródło: Ed Vulliamy, Z chaty Król, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 22 października 2012.

O dziewczynach

„Zaspokoić potrzebę bycia z kimś, kto też pamięta magię dzieciństwa. To jest szczególnie ważne dla jedynaków (…).”

Joanna Szczepkowska (1953) aktorka polska

Inne wypowiedzi Źródło: „Rzeczpospolita”, 25 października 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/anmbg.htm

„Pamiętam z dzieciństwa, jak mama powtarzała: „Obiad, którego nie robi się w dwadzieścia minut, nie liczy się”. Miała w domu książkę kucharską pod tytułem „Nie znoszę gotować”. Mogłaby się pod tym hasłem podpisać. Gotowanie z pewnością nie było jej pasją. Dlatego też na naszym stole pojawiały się proste, niewymyślne dania. W dodatku najczęściej przyrządzone z przetworzonych produktów.”

Meryl Streep (1949) aktorka amerykańska

Źródło: wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=59224

O domu, O gotowaniu

„Nigdy mu się nie udawało. Tak jak w dzieciństwie próbowałem uchwycić moment zasypiania i zawsze wpadałem w nagły ciemny sen jak w studnię, tak i teraz, zawsze po kolejnym spojrzeniu na horyzoncie nie było już chmur-były Tatry.”

Jerzy Pilch (1952) polski pisarz, publicysta, scenarzysta

Moje pierwsze samobójstwo

O snach

„Egoizm jest ludziom szczepiony w ciągu całego życia, począwszy od dzieciństwa, szczepiony przez wychowanie i przez warunki społeczne, przez konkurencję, przez ciężką walkę o chleb, przez panowanie pieniędzy, przez cały system niewoli. Jest to ogromna hodowla i szkoła egoizmu, w której kształcą się wszyscy…”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Związki przyjaźni z: Edward Abramowski, Pisma, tom I http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_1/359, Warszawa 1924.

O przyjaźni, O szkole, O walce, O egoiźmie

„Zmieniamy się. Wszyscy. Bezpowrotnie. Jakaś część w człowieku pozostaje niezmieniona: rdzeń, czyste serce, które wynosimy z dzieciństwa. Obrasta ono jednak kolejnymi warstwami i dziecko, którym byliśmy, ulega zniekształceniu, aż stanie się dorosłym, kimś tak różnym i tak zwyrodniałym w stosunku do pierwowzoru, że gdyby to dziecko mogło spojrzeć na siebie z zewnątrz, nie rozpoznałoby dorosłego, którym się stało, i z pewnością byłoby sobą przerażone.”

Bernard Minier (1960)

Krąg
Źródło: rozdział 32

O dzieciach, Serce

„Są rzeczy ważniejsze od wymiaru sprawiedliwości i od polityki. To sprawy święte, w obliczu których człowiek jest człowiekiem, a nie politykiem czy prawnikiem. W latach 50. w Smorgoni, gdzie mieszkałem w dzieciństwie, zburzono cerkiew. Wraz z matką modliliśmy się pod jabłonią. Matka umarła. W Smorgoni wybudowano nową cerkiew. Ale gdy tam przyjeżdżam modlę się pod jabłonią. (…) Plac jest kościołem, w którym modlimy się za Białoruś.”

Uładzimir Niaklajeu (1946) poeta, prozaik, polityk

Źródło: Sądzą nas za plac, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011

O sprawiedliwości, O matce

„Ilekroć wspominam dzieciństwo, przesłania mi oczy żółta mgła. (…) Onaż to, „wspaniała”, jak mawiano, żółcień, żółcień przysługująca jedynie domowi cesarskiemu sprawiała, że od najwcześniejszych lat czułem się istotą jakiegoś „niebiańskiego” rodzaju, niepodobną do innych ludzi.”

Puyi (1906–1967) ostatni cesarz Chin

Byłem ostatnim cesarzem Chin
Źródło: tom I, s. 34

O ludziach, O domu

„W wieku trzynastu lat: irańska szkoła, szary uniform, woń kadzidła, cuchnące klasy, zajęcia, prace domowe, kucie aż do przesady, żadnych wakacji, żadnego kina, żadnego wolnego czasu dla siebie. Nauka, zadania domowe, zajęcia, egzamin na wiosnę.”

Sorajja Esfandijari Bachtijari (1932–2001) księżniczka Iranu

wspominając dzieciństwo.
Źródło: Ulrike Grunewald, Słynne rywalki, czyli gra o miłość, pieniądze i władzę, op. cit., s. 109.

O miłości, O pieniądzach, O szkole, O grach

„Zawsze stały u nas ładne meble i nasz dom był przyjemny dla oka. Mieliśmy oddzielne pokoje, jadalnię, prosięta i zwierzęta gospodarskie. Znałam ludzi pozbawionych tego wszystkiego, wiedziałam, że mam lepiej i że nie jesteśmy biedni.”

Tina Turner (1939) amerykańska piosenkarka

o latach wczesnego dzieciństwa.
Źródło: Kurt Loder, Tina Turner: She’s Got Legs! / Soul Survivor, „Rolling Stone”, 11 października 1984

O ludziach, O pokoju, O domu, O zwierzętach

„Moje życie… Kiedy o tym myślę, widzę przed sobą smugę światła. Przy bliższym spojrzeniu smuga ta przybiera kształt komety, z głową i ogonem. Głowa o najsilniejszym świetle, to dzieciństwo i dorastanie. Dalej ku tyłowi kometa rozrzedza się. Ta najdalsza część, ogon, staje się coraz bardziej rozproszona, ale i szersza. Teraz jestem daleko z tyłu, w ogonie komety…”

Tomas Tranströmer (1931–2015) poeta szwedzki

Półgotowe niebo
Źródło: Wspomnienia mnie widzą

O życiu, O myślach, O myśleniu

„W Nowym Jorku nie można się nudzić. Jest on zlepkiem wszelkich kultur i etnicznych dzielnic, gdzie odnalazłem nawet zakonserwowany świat mojego dzieciństwa. To właściwie spęd niespokojnych typów wagabundów, wariatów i wieśniaków z całego świata. W gruncie rzeczy jest to gigantyczna wiocha świata z wesołym miasteczkiem na obrzeżu, gdzie ludzie jeszcze potrafią się bawić. Dla twórcy jest to kopalnia wrażeń i obserwacji.”

Andrzej Czeczot (1933–2012) polski grafik, twórca filmów animowanych

Źródło: Czeczot: Dla Amerykanów jestem „too sophisticated”, „Gazeta Wyborcza”, 19 lipca 1990

O ludziach, O świecie, O wariatach, O wrażeniach

„Pisanie listów było jednym z moich ulubionych zajęć w dzieciństwie. Często korespondowałam z członkami rodziny, ze znajomymi… Wszystkie te zapisane kartki zachowały się do dzisiaj. Czasem do nich wracam i wspominam krewnych, którzy już nie żyją… A dzisiaj? Wożę ze sobą laptopa. Mój adres e-mailowy zna bardzo niewiele osób, dlatego moja elektroniczna korespondencja jest z reguły bardzo intymna. Szczerze mówiąc, wolę maile od telefonu.”

Renée Zellweger (1969) aktorka amerykańska

Źródło: wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=37240

O zachowaniu, O czasie

„(…) dzieciństwo w teatrze jest bardzo przyjemne. Widzi się wiele ciekawych rzeczy… Do tej pory pamiętam taki moment, gdy po przedstawieniu stałam za kulisami i mogłam na chwilę wejść na scenę. I nagle zrobiło mi się tak jakoś dziwnie… Poczułam, że jestem w naprawdę szczególnym miejscu. Miałam wtedy zaledwie kilka lat, więc to musiało być naprawdę silne uczucie, skoro pamiętam je do dzisiaj! Ale, niestety: gdy w końcu sama zostałam aktorką, to się już nie powtórzyło. Na scenie zawsze towarzyszył mi stres czy skupienie, ale już bez takiego „dreszczu”… Zresztą, na początku, wcale nie chciałam być aktorką. Marzyłam, żeby pracować z dzikimi zwierzętami. Najpierw myślałam o ogrodzie zoologicznym, ale później, gdy pojawił się serial „Elza z afrykańskiego buszu”, moje aspiracje wzrosły. Praca na łonie natury, na sawannie… To dopiero wyzwanie! A potem ktoś mi uprzytomnił, że jak już skończę zoologię, to prawdopodobnie będę uczyć w szkole. No i jakoś mi przeszło… Później był okres, gdy bardzo lubiłam malować. Ale przełomowy moment nastąpił, gdy miałam anginę i nie chodziłam przez to do szkoły. Z nudów zaczęłam sobie nagrywać na magnetofon wiersze. I tak mnie to wciągnęło, że rok później zdawałam do szkoły teatralnej!”

Hanna Mikuć (1955) aktorka polska

Źródło: Hanna Mikuć – Zostałam aktorką przez... anginę http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/821/Hanna-Mikuc-Zostalam-aktorka-przez-angine.html

O emocjach, O myślach, O naturze, O zwierzętach

„(…) wszystko, co przeżywamy w dzieciństwie ma wpływ na to, kim jesteśmy w przyszłości. Modeluje to, kim się stajemy. W większości przypadków nie jest możliwe, by powiedzieć – przez ten jeden, konkretny wypadek jestem taki, a nie inny. To suma doświadczeń naznacza nas na całe życie, zbiór przeżyć z dzieciństwa szlifuje nasz charakter, kształtuje osobowość, tworzy pragnienia, lęki, upodobania.”

Neil Gaiman (1960) angielski pisarz

Źródło: wywiad, 24 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64159

O życiu, O charakterze, O przyszłości, O osobowości

„W dzieciństwie znacznie łatwiej jest nas zranić, gdyż mamy dużo więcej wrażliwych miejsc, a za to żadnego pancerza.”

Jonathan Carroll (1949) pisarz amerykański

Czarny koktajl

„Nieprawda, że dzieciństwo to czas zupełnej szczęśliwości. Odkąd jest świadome, dziecko czuje się często jak pijany we mgle, ciągle obija się o ostre kanty życia, nie rozumiejąc ich istnienia.”

Nadzieja Drucka (1898–1986)

O dzieciach, O czasie

„Historia tworzenia portretu Adolfa Hitlera pokazuje, że jesteśmy skłonni uwierzyć, iż wszystko, włączając najgorsze nawet zbrodnie, może zostać wyjaśnione poprzez analizę doświadczeń z dzieciństwa. To nieprawda. Można powołać się na przykłady setek tysięcy, a może nawet milionów dzieci, które doświadczały w dzieciństwie podobnych zdarzeń jak Hitler czy Stalin, ale tylko kilkoro z nich w dorosłym życiu okazało się być potworami. I przeciwnie – znamy wiele przypadków ludzi, którzy doświadczali w dzieciństwie czułości i miłości, a w dorosłym życiu popełnili odrażające zbrodnie.”

Tomasz Witkowski (1963)

Zakazana psychologia. Tom II
Źródło: s. 71.

O dzieciach, O ludziach, O historii

„Jedenasty września zinfantylizował cały kraj. Ameryka mogła dorosnąć, lecz zamiast tego postanowiła powrócić do dzieciństwa.”

Thomas Pynchon (1937) amerykański pisarz

W sieci
Źródło: s. 372

„Urodziłem się we Lwowie. Ojciec śpiewał w chórze w teatrze operowym. Brat mamy, obdarzony pięknym barytonem, był solistą w operze. Miał w swym repertuarze partię Oniegina, śpiewał w Halce Moniuszki, w Traviacie. Ja z magią teatru zetknąłem się już w wieku 7 lat, oglądałem opery, balet. Już w dzieciństwie lubiłem się przebierać w kostiumy teatralne, co niepokoiło moją mamę.”

Bohdan Stupka (1941–2012)

Źródło: Jan Bończa-Szabłowski, Ręka Woszczerowicza, „Rzeczpospolita”, 19 września 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rekaw.htm

O śpiewie, O wieku

„Człowiek zmienia się od dzieciństwa po grób. Kiedy więc jest sobą?”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

Źródło: Wielka księga mądrości, wybór Jacek i Tomasz Ilga

„Czasem, ni z gruszki, ni z pietruszki, dzwonił jej w głowie alarm. Serce zaczynało bić szybko, w ustach pojawiał się metaliczny smak, włoski na skórze stawały dęba. Strach. I ten sygnał był najtrudniejszy do interpretacji. Łatwo pomylić napad lęku z intuicyjną reakcją na niebezpieczeństwo. Zające nie mają ataków paniki z powodu trudnego dzieciństwa, strasznych katastrof albo traumatycznych doświadczeń z innymi osobnikami swojego własnego gatunku. Chyba nie mają. Jeśli zające się boją, to znaczy, że mają się czego bać w tej konkretnej chwili. Nie idą do psychiatry, tylko spieprzają ile sił. A ludzie inaczej. Mają swoje obszary niepamięci, gdzie przeszłość rządzi jak pijany zawiadowca stacji. Wysyła sygnały i pociągi widma, jakby nadciągała katastrofa, teraz. Tyle że to taki fotomontaż, bo katastrofa dawno już była i wszyscy przeżyli. Mają się tak i owak, ale żyją. Zawiadowca jest pijany, naćpany, kopnięty i wkurwiony na cały świat. Dlatego zawraca dupę i nie daje żyć.”

Anna M. Nowakowska (1960)

Dziunia (2013)

O ludziach, O świecie, O strachu, O czasie

„Walką z AIDS zająłem się w latach 80. po tym, jak zmarło na tę chorobę siedmiu moich przyjaciół. Mówiłem publicznie o AIDS, co wówczas było szokujące nawet w kraju tak tolerancyjnym jak Szwecja. Wyzwolenie gejowskie pozornie miało już wtedy miejsce, ale pod powierzchnią kłębiły się uprzedzenia. AIDS pokazało wtedy wszystkim, ile jeszcze jest do zrobienia. AIDS był dla gejów Holokaustem i jedyni ludzie, którzy potrafili wówczas zrozumieć, przez co przechodziłem, to starzy Żydzi. A więc ludzie, którzy przeszli przez obozy w Europie Wschodniej, którzy stracili wszystkich znajomych i całe rodziny, którzy nie mogli nawet powrócić do miejsc z dzieciństwa.”

Alexander Bard (1961) szwedzki artysta, muzyk i filozof kultury

Źródło: Radosław Bomba, Nigdy nie robię wielkich planów, wywiad, 16 lipca 2008 http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/964

O ludziach, O walce

„Auto jest nie tylko integralną częścią kultury roznamiętnionej w konsumpcji (…) samochód jest kultury tej Alfą (…) widać to szczególnie mocno, jeśli jest się szczęśliwym nie-użytkownikiem samochodu i patrzy na użytkowników samochodów niczym entomolog na mrówki (…) samochodem i jego kulturowymi obrazami pieścimy się mentalnie już od dzieciństwa (…) rozparcelowany na połyskujące w słońcu części, „niesamowity” samochód jest w kulturze konsumpcji „autoprezentem”. Nagradzamy nim siebie (bo w pracy stres, w domu rozwydrzona żona, dzieci nas nie kochają, w związku z czym musimy pokazać samym sobie, że ktoś nas jeszcze kocha – my sami mianowicie). Kupujemy samochód jako prezent dla siebie samego lub siebie samej (…) Wartość użytkowa takiego „autoprezentu” jest daleko mniej ważna.”

Tomasz Szlendak (1974)

Źródło: Dziesięć przedmiotów popkultury, „Kultura Popularna” 3(9)/2004.

O dzieciach, O samochodach, O domu, Obraz

„Spoglądając na moją przeszłość muszę stwierdzić, że w mojej młodości wszedłem na złą drogę (…). Miałem obok siebie osoby wierzące, żyjące zgodnie z wiarą, ale nie doceniałem ich rad ani przykładu. Mając 20 lat, w przypływie namiętności, dopuściłem się zbrodni. Obecnie wzdrygam się na samą myśl o niej. Maria Goretti teraz jest Świętą, była jakby dobrym aniołem dla mnie, przysłanym przez Opatrzność Bożą, aby mnie ratować. Jeszcze teraz słyszę w sercu moim słowa jej przebaczenia. Modliła się za mnie, orędowała za swoim zabójcą. Skazano mnie na 30 lat więzienia. Gdybym nie był tak młody, skazano by mnie na dożywocie (…). Ci, którzy będą czytać ten list, niech z niego zaczerpną tę zbawczą naukę, że trzeba strzec się zła, a zawsze szukać dobra, i to już od dzieciństwa.”

Alessandro Serenelli (1882–1970)

Źródło: ks. Wincenty Zaleski, Święci na każdy dzień, Wydawnictwo Salezjańskie, Warszawa, 2002, ISBN 8386655194, s. 374.

O wierze, O aniołach, O myślach, O przebaczeniu

„Wszystkim nam w pewnej chwili nasze istnienie objawiło się jako coś osobliwego, cennego i nieprzekazywalnego. Prawie zawsze objawienie to zdarza się w wieku młodzieńczym, odkrycie nas samych przejawia się jako poczucie, że jesteśmy samotni; pomiędzy światem a nami otwiera się niedotykalna, przezroczysta ściana: ściana naszej świadomości. To prawda, że ledwie się rodzimy, czujemy się samotni; ale dzieci i dorośli mogą wykroczyć poza swą samotność i zapomnieć o sobie dzięki zabawie czy pracy. Natomiast młodzieniec, oscylujący między dzieciństwem a młodością, przystaje na chwilę zdumiony przed nieskończonym bogactwem świata. Jest oszołomiony istnieniem. A po zdziwieniu następuje refleksja: pochylony nad rzeką swojej świadomości zapytuje się, czy ta twarz wykwitająca powoli z głębi, zniekształcona przez wodę, należy do niego. Osobliwość istnienia – która u dziecka jest tylko wrażeniem – zmienia się w problem i pytanie, w zapytującą świadomość.”

Octavio Paz (1914–1998) meksykański poeta, dziennikarz, krytyk i eseista, noblista

Źródło: Labirynt samotności, tłum. Jan Zych

O dzieciach, O prawdzie, O świecie, O wrażeniach

„To nie miał być żaden hołd. Zależało mi raczej na odtworzeniu tej atmosfery sprzed lat, kiedy pójście do kina miało w sobie coś magicznego. Dlatego osadziłem akcję w 1979 roku – to był idealny czas na tego typu rozrywki. Właściwie nie musiałem korzystać z pomocy researcherów, bo pamiętam doskonale czasy własnego dzieciństwa. Po kinie człowiek przez resztę dnia chodził z głową w chmurach, a potem kręcił samemu filmy amatorską kamerą na taśmie super 8 mm i wydawało mu się, że jest drugim Stevenem Spielbergiem.”

Jeffrey Abrams (1966) amerykański aktor, reżyser i scenarzysta

o swoim filmie Super 8. Źródło: Yola Czaderska-Hayek, To nie był hołd dla Spielberga. Yola rozmawia z J.J. Abramsem o „Super 8”, stopklatka.pl, 14 czerwca 2011 http://www.stopklatka.pl/wydarzenia/wydarzenie.asp?wi=77881&klik=polecaneglowna

O czasie, O pomocy

„W dzieciństwie zdarza się zawsze taka chwila, kiedy otwierają się drzwi, by wpuścić do środka przyszłość.”

Graham Greene (1904–1991) angielski powieściopisarz i dramaturg

Źródło: Moc i chwała

O przyszłości

„Światopogląd osobisty (…) jest to zespół własnych przekonań, oparty o wiedzę jakiegoś rodzaju, dającą pewność poznania oraz zaspakajającą samorzutne pytania poznawcze, nurtujące wszystkich normalnych ludzi. (…) W rzeczywistości (…) często światopogląd jest zwichnięty i może stanowić niezborny konglomerat poglądów wyuczonych z książek, pomieszanych z przesądami i zabobonami z dzieciństwa. W innym wypadku może wystąpić niepełny światopogląd (…).”

Stefan Kunowski (1909–1977) profesor, pedagog, autor teorii warstwicowej, poeta

Podstawy współczesnej pedagogiki
Źródło: s. 61, 62

O ludziach, O książkach, O rzeczywostości, Pytanie

„Dziesięć dni przed porodem akuszerka (…) powiedziała mojej mamie, że będą bliźnięta. Mama zachowała to przede mną w tajemnicy. Nie wiedziałam do końca. Gdy zobaczyłam drugie dziecko, byłam zupełnie zaskoczona. Pierwszy na świat przyszedł Jarek. Pamiętam, że miał sinoniebieską skórę. 45 minut później urodził się Leszek. Pierwszy rok był bardzo trudny. Ale następne już nie – chłopcy bawili się razem, potrafili zająć się sobą. Zaczęli mówić dość późno – mieli ponad dwa latka. Ale od razu pełnymi zdaniami. Domownicy i przyjaciele od dzieciństwa nazywali mnie „Dada.””

Jadwiga Kaczyńska (1927–2013) polska filolog

Chłopcy podchwycili to i mówili tak też o sobie – w domu były przez to trzy „Dady”. Źródło: Sznurowadła i polityka – przypominamy wywiad z Jadwigą Kaczyńską http://niezalezna.pl/37448-sznurowadla-i-polityka-przypominamy-wywiad-z-jadwiga-kaczynska, niezalezna.pl, 19 stycznia 2013.

O dzieciach, O świecie, O zachowaniu, O domu

„(…) w każdym spektaklu staram się pozostawić jakieś przesłanie. Zależy mi na tym, by dzieci oglądały teatr, który będzie w nich budował świat dobra i szlachetności. Bo dzieciństwo to jest kopalnia, z której czerpie się całe życie.”

Czesław Sieńko (1956)

Źródło: „Dziennik Polski”, 9 marca 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/silam.htm

O życiu, O dzieciach, O świecie

„Panie, przyjmujemy teraz Twoją moc, która nas dotyka i uzdrawia nasze serca, nasze życie duchowe, nasz umysł, nasze ciało, całą naszą istotę. Niech Twoja uzdrawiająca moc, przemieniająca moc, przepływa teraz w każdej osobie. Ty, Panie poruszaj się w nas. Dziękujemy Ci. Przyjmujemy teraz Twoje dotknięcia naszych serc. Jesteśmy poranieni przez grzech, poranieni przez ludzi, dotykaj nas, a będziemy uzdrowieni. Dotykaj, Jezu, naszego dzieciństwa, bo niektórzy z nas byli wykorzystani przez najbliższych seksualnie, niektórzy byli bici. Jezu, oczyszczaj nas swoją Przenajświętszą Krwią.”

John Baptist Bashobora (1946) ksiądz katolicki, teolog, psycholog

Źródło: Jesteśmy ambasadorami Boga na ziemi, Pomoc, Częstochowa 2015, s. 101.

O życiu, O Bogu, O ludziach, O pomocy

„Absolutne bezpieczeństwo związane z posiadaniem ziemi, którą kocham, opuściło mnie właśnie wtedy, w tej chwili i nigdy go już nie odzyskałam. Opuściłam dzieciństwo z bolącym sercem i umysłem pełnym gniewu i urazy. Dorosłość zaczęła się od gorzkiego smaku w ustach i mglistego postanowienia, że nie odejdę. Nie opuszczę Wideacre. Nie ustąpię miejsca Harry'emu. Jeśli świat każe dziewczętom opuszczać domy, to świat powinien się zmienić. Ja nigdy się nie zmienię.”

Philippa Gregory książka Wideacre

Źródło: Dziedzictwo (ang. Wideacre), tłum. Hanna Milewska

O świecie, O odejściu, O dorosłości, Serce

„Wczoraj – dzieciństwo młodości, młodość wieku dojrzałego, zupełna przeszłość starości.”

Ambrose Bierce (1842–1914) amerykański dziennikarz, satyryk i pisarz

O wieku, O przeszłości

„Moje dzieciństwo nie należało do najłatwiejszych, ale za nic w świecie nie zamieniłbym go na żadne inne.”

Sérgio Dutra Santos (1975) siatkarz brazylijski

Źródło: siatkówka.net http://siatkowka.net/news/article/1391/sergio-umiem-juz-nawet-wasza-piosenke-8222polska-bialo-czerwoni8221/IO/neste/3.html?cHash=88b68afd67

„Aktorstwo to ciężki, ale przyjemny kawałek chleba. Czy odebrało mi dzieciństwo? Nie! Przyznaję, że trochę męczyło mnie zamieszanie wokół mojej osoby, ale to, że szybko stałam się popularna, na pewno mnie nie zmieniło. Woda sodowa nigdy nie uderzyła mi do głowy… Jedyne, czego naprawdę żałuję, to, że w ogóle nie miałam czasu dla przyjaciół i było mi z tego powodu bardzo przykro. Żeby pielęgnować przyjaźń, trzeba przyjaciołom poświęcać każdą wolną chwilę. Ja wolnych chwil praktycznie nie miałam w ogóle.”

Joanna Jabłczyńska (1985) aktorka polska

Źródło: Dorastały na oczach milionów widzów, teletydzien.pl, 2 lipca 2012 http://www.teletydzien.pl/gwiazdy/news-dorastaly-na-oczach-milionow-widzow,nId,616530

O przyjaźni, O wodzie, O czasie