Cytaty o bogactwie
strona 4

„Nieprawym sposobem zdobyte bogactwo i zaszczyty podobne są do przepływających po niebie chmur.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

„Bogactwo dzieli ludzi, a bieda zbliża ich do siebie. Ty masz cukier, a ja nie; pożyczam trochę od ciebie. Następnego miesiąca możesz nie mieć mąki, więc pożyczę ci trochę mojej.”

Ray Charles (1930–2004) amerykański muzyk rockowy

O ludziach

„Tusk nie dostrzega, że w pewnych obszarach – sytuacji emerytów czy osób młodych – kapitalizm dociera właśnie do swoich granic. Przy wzrastającym bogactwie społeczeństwa nie jest w stanie zapewnić takich standardów życia i zabezpieczenia społecznego jak kiedyś. Nie wypełnia umowy społecznej, zgodnie z którą starsi ludzie w pewnym momencie mogą skończyć pracę. Politycy twierdzą, że nic się nie stało, że wystarczy przesunąć te granice, na przykład wieku emerytalnego. Ale jak daleko można je przesuwać? Jak bardzo można zwiększać obciążenie pracowników? (…) Już wielu komentatorów mówi, że te 67 lat to dopiero początek. Co będzie za pięć lat? Będziemy pracować do siedemdziesiątki? Wyraźnie widać, że to nie jest żadne wyjście z problemu.”

Maciej Gdula (1977) sociolog

Źródło: rozmowa Magdaleny Błędowskiej, Sztuczny konflikt, markowany kompromis, krytykapolityczna.pl, 29 marca 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/GdulaSztucznykonfliktmarkowanykompromis/menuid-1.html

O ludziach, O wieku

„W społeczeństwie, w którym wszystkie niemal dobra są własnością prywatną, dążenie do zdobycia środków utrzymania jest potężną i stałe aktualną pobudką działania biedniejszych warstw ludności. Potrzeba zapewnienia sobie bytu i minimalnych wygód może przez jakiś czas być dominującym motywem zdobywania dóbr przez klasy pracujące fizycznie, których byt opiera się na niepewnych podstawach, które posiadają mało i gromadzą mało. Jednakże w toku dalszej analizy okaże się, że nawet wśród tych ubogich klas rola potrzeb fizycznych nie jest tak wielka, jak się czasem sądzi. Natomiast wśród klas społecznych zajętych głównie gromadzeniem bogactw motyw zdobycia środków utrzymania lub podstawowych wygód życiowych nie odgrywał nigdy zasadniczej roli. Podstawą powstania i rozwoju własności jako instytucji społecznej nie była potrzeba zdobycia minimum środków egzystencji. Istotną pobudką była od początku chęć wyróżnienia się spośród innych poprzez bogactwo i żaden inny motyw – chyba na krótko i wyjątkowo – nie wysunął się na pierwsze miejsce w dalszym rozwoju systemu własności.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O czasie

„Lubię przyglądać się państwom lepiej zorganizowanym, bardziej estetycznym. To czasem nie tylko kwestia bogactwa. Mniejsze samochody i telewizory, za to ładniejsze ulice, czysty i punktualny transport publiczny (…).”

Łukasz Foltyn (1974) informatyk polski

Źródło: Lubię być Polakiem, „Zwierciadło”, 8/1942, sierpień 2008, s. 47

O czasie

„Problem nie polega na tym, by „200 rodzinom” rekinów kapitalistycznych w Polsce i kilkunastu tysiącom rodzin obszarniczych nie pozwolić w dalszym ciągu zżerać kawioru, spijać szampana i rozbijać się po Riwierze. Gdyby nawet rzeczywiście wszyscy oni taki tryb życia prowadzili, ani ich stopa życiowa, ani nawet skapitalizowane przez nich sumy nie mogą obdzielić wszystkich głodnych ani zgalwanizować zamierającego życia. Zło, jak powiedzieliśmy, tkwi w samym systemie gospodarki kapitalistycznej, niezdolnej do uruchomienia nieprzebranych zasobów energii ludzkiej, tkwiącej w masach, ani nawet do eksploatowania bogactw naturalnych.”

Stanisław Dubois (1901–1942) polski działacz socjalistyczny, publicysta

Źródło: 300 milionów i 200 rodzin. Tylko 300 milionów, „Dziennik Popularny” nr 1, 1 stycznia 1937 http://lewicowo.pl/300-milionow-i-200-rodzin-tylko-300-milionow/

O problemach, O złu

„O wy szlachto, synowie najprzedniejszych z mych ludzi, miękcy i wymuskani, mający zaufanie w swe urodzenie i bogactwa. Nie zważacie na moje rozkazy, a swoje postępy. Zaniedbaliście dążenie do uczenia się, a jedyne co was interesuje to prześciganie się w gnuśności i ciemnocie. Na Króla, który jest w Niebiosach, klnę się, że za nic mam waszą szlachetność i piękno. Niech inni was podziwiają, a ja podaję to do waszej przytomności z całą pewnością, że albo gnuśność swą zastąpicie czynami sławetnymi, albo nie dostaniecie nic od Króla Karola.”

Karol Wielki (748–814) król Franków i Longobardów, cesarz Imperium Rzymskiego

Źródło: Notker Balbus, Gesta Caroli Magni

O ludziach, Cytaty o pięknie, O zaufaniu

„Dramat, który przeżywamy, tragedia, którą przechodzimy, polega na tym, że nasza wiara nie jest już z całą stanowczością potwierdzana i że wskutek fałszywego ekumenizmu w pewien sposób dochodzi się do tego, że wszystkie religie stawia się na jednym poziomie. (…) A to pozostaje w całkowitej sprzeczności z prawdą Kościoła. Wierzymy, że nasz Pan Jezus Chrystus jest naszym Bogiem, naszym Zbawicielem, naszym Odkupicielem; wierzymy, że tylko Kościół katolicki posiada tę prawdę. I z tego wyciągamy wnioski dla naszego osobistego życia. (…) Inne religie zostały stworzone przez ludzi, a nie przez Boga. Nasza święta i gorąco umiłowana religia natomiast pochodzi od samego Boga, od samego Jezusa Chrystusa. (…) Nie możemy ich prowadzić w błąd, mówiąc: „Wasza religia jest równie dobra jak nasza”. Byłoby to kłamstwo, byłby to egoizm, nie byłaby to prawdziwa miłość bliźniego. Jeśli pomyślimy, że wraz z tą religią otrzymaliśmy wielkie bogactwo, musimy pragnąć, aby się nim podzielić z innymi, podarować innym to bogactwo.”

Marcel Lefebvre (1905–1991) francuski biskup katolicki, twórca schizmy

Źródło: s. 25–27

O miłości, O Bogu, O ludziach, O kłamstwie

„Bogactwem człowieka są: uśmiech, przyjazny gest, pogodne słowo.”

Phil Bosmans (1922–2012)

O uśmiechu

„Co bogactwo bez rozumu? Co uroda bez cnoty?”

Marcin Bielski (1495–1575) pisarz polski

Źródło: Księga aforyzmów, myśli, zdań, uwag i sentencji ze stu pisarzy polskich wybranych, wyboru dokonał Władysław Bełza

O myślach, O myśleniu

„W niektórych społeczeństwach Dzień Pracy został wydzielony jako dzień zastępczego próżnowania. Ma to na celu wzbudzenie większego szacunku dla pracy ludzkiej za pośrednictwem prastarej i łupieżczej metody przymusowego powstrzymywania się od czynności użytecznych. W ten paradoksalny sposób „pracy jako takiej” nadaje się godność przypisywaną zwykle bogactwu, które pozwala właściwie od pracy się powstrzymać.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

„Zdrowie jest najpierwszym dobrem, uroda drugim, a bogactwo trzecim.”

Platon (-427–-347 p. n. e.) grecki filozof

O zdrowiu

„Zbyteczne byłby opisywanie przerażenia sądu dowodami tak podłych czynów, popełnionych przez kogoś, kto zawsze utrzymywał, że jedynym bogactwem kraju są dzieci.”

Nelly Rivas (1939–2012)

uzasadnienie wyroku trybunału wojskowego, który po obaleniu Juana Peróna sądził go in absentia; na tym procesie korzystano z opublikowanej korespondencji między Perónem a Rivas.
Źródło: Przemysław Słowiński, Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze, op. cit., s. 201.

O kobietach, O pieniądzach, O dzieciach, O seksie

„Serce jest bogactwem, którego się nie sprzedaje ani się nie kupuje, ale które się ofiarowuje.”

Gustave Flaubert (1821–1880) powieściopisarz francuski

Serce

„Cywilizacyą nazywa się taki stan społeczny człowieka, w którym wszystko, co dzikie, doznaje niemiłosiernego prześladowania, dopóki się nie ucywilizuje, to jest nie zmieni się na użyteczne dla ludzi. Litość mamy tylko dla stworzeń użytecznych i bezbronnych. Stopień też użyteczności bezsilnych istot nie naszego gatunku wyzwala uczucia miłosierdzia u człowieka. Tkwi w tem dążność do nieograniczonego zarządu ziemią i na tem się zasadza wysoka dyplomacya ludzka względem tygrysów, niedźwiedzi, wilków, lisów, zajęcy, cietrzewi, kuropatw, skowronków, słowików i t. d. Przewodnią myślą czynów pracowitego człowieka jest posiadanie raju na ziemi, płodzącej bogactwa tylko dla niego samego przydatne. W takim raju nawet komar nie powinien zakłócać spokoju monarsze świata.”

Adolf Dygasiński (1839–1902) polski pisarz, publicysta i pedagog

W puszczy
Źródło: rozdz. IX, s. 120

O ludziach, O emocjach, O myślach, O wilkach

„Za bogactwo się płaci. Za dużo się płaci. Żadne skarby nie są tego warte.”

Edmund Niziurski książka Awantura w Niekłaju

Źródło: Awantura w Niekłaju

„Sława w tym życiu – to radości powód,
zasługa z cnoty jest nim w drugim świecie;
bogactwem tylko – gdy braknie tych obu
żadnego mędrca nie uradujecie.”

Sakja Pandita (1182–1251)

Drogocenna skarbnica wytwornych maksym
Źródło: str. 49

„Spójrzmy tylko na królestwo nasze, jedno z pierwszych w Europie, spójrzmy na jego siły i środki obronne, na jego dostatki, bogactwa, na wszystko, co ludziom jest potrzebne. Czegóż nam brakuje? Oto rządu silnego i ustalonego ładu prawnego, a wtedy wszystko będziemy mieli i stać będziemy silni i pewni siebie.”

Jan Zamoyski (1542–1605) polski magnat, kanclerz i hetman wielki koronny

fragment przemówienia sejmowego z 1575.
Źródło: Sławomir Leśniewski, Jan Zamoyski. Hetman i polityk, Warszawa 2008.

O sile

„Ludzie pragną bogactw i zaszczytów. Lecz przyjmować się ich nie godzi, jeśli nie są zdobyte właściwą drogą. Ludzie nienawidzą ubóstwa i stanu niskiego. Lecz wydobyć się z nich nie przystoi, jeśli właściwą drogą osiągnąć tego nie można.”

Konfucjusz (-551–-479 p. n. e.) chiński myśliciel, filozof, nauczyciel i polityk, twórca konfucjanizmu; jego nauki głęboko wpłynęł…

O ludziach

„Nie ma większego bogactwa w narodzie nad światłych obywateli.”

Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego

13
Źródło: przemówienie w czasie wręczenia doktoratu honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Watykan, 23 listopada 2004.

O czasie

„Bożeż mój, Boże! toż bogactw wszelakich na świecie, jak tego śmiecia w izbie, kiedy przez cały tydzień jej nie zamieść. Toż tam ludzie dokazują, weselą się i grzeszą! Chyba oni nigdy nic nie robią, że im to wszystko do głowy przychodzi. Chyba oni Pana Boga nie lękają się i wstydu w oczach nie mają, kiedy takie rzeczy robić mogą. Człowiek i sto lat przeżyć mógłby, a w pracy i biedzie do głowy by mu nie przyszło, że są na świecie takie bogactwa, piękności, dziwy i grzechy!
Oj, grzechy! Te szczególniej ludzi tych w oczy kłuły i w głowach im zamęt sprawiały. Nie dlatego, aby człowiek sam nigdy już Pana Boga nie obrażał i, szczególniej upiwszy się, siakim takim grzechem duszy nie obarczył. Ale zawszeż takie marnowanie darów boskich, rozpusty, kłótnie, zabijanie siebie i innych […], to już piekło, czyste piekło!”

Eliza Orzeszkowa książka Cham

Cham
Źródło: s. 54.

O Bogu, O ludziach, O duszy, O piekle

„Pamiętaj, że bogactwo nie przynosi zysku, kiedy jest gromadzone w skarbcu, wzrasta zaś, powiększa się wówczas, kiedy rozchodowane jest na potrzeby poddanych, na opłacenie tego, co im należne, na wyzwolenie ich od trosk; w ten sposób osiąga się dobrobyt ludu, chwałę władcy, rozkwit, tak zdobywa się sławę i potęgę (…) Jednocześnie Ty, dzięki temu, zdobędziesz wielkie możliwości zebrania podatku gruntowego (…) zwielokrotni się ściągane przez ciebie poziemne i wzrośnie twoje bogactwo, a tym samym zdobędziesz siły po temu, by przywiązać do siebie wojsko i zadowolić rzesze ludu obsypując je darami.”

Tahir ibn Husajn (776–822)

w liście do syna Abdallaha.
Źródło: Bobodżan Gafurow, Dzieje i kultura ludów Azji Centralnej, przeł. Stefan Michalski, PIW, Warszawa 1978, str. 353.

O ludziach, O sile

„Nic nie jest bardziej fałszywe, niż bogactwo. To nieprzyjazny towarzysz. To wewnętrzny wróg.”

Jan Chryzostom (349–407) biskup Konstantynopola, pisarz chrześcijański

Źródło: „Dziś”, tom X, 1999.

„Kobiety i inni niewolnicy są wysoko cenieni zarówno jako dowody bogactwa, jak też jako środki jego gromadzenia. Wśród plemion pasterskich nabycie niewolników jest taką samą inwestycją podejmowaną z myślą o zysku, jak nabycie bydła. Niewolnictwo kobiet wywarło tak wielki wpływ na życie ekonomiczne w okresie kultury quasi-pokojowej, że np. w czasach Homera kobieta stała się jednostką miary wartości. Nie jest istotne wśród jakich plemion to miało miejsce – istotny jest fakt, że niewolnictwo stało się podstawą systemu produkcji i że niewolnikami były zwykle kobiety. Powszechną i podstawową formą stosunków międzyludzkich w tym okresie jest stosunek pana i sługi. Uznanym dowodem bogactwa – posiadanie wielu kobiet oraz innych niewolników, których zadaniem było obsługiwanie osoby swego pana oraz produkowanie dóbr dla niego.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu, O kobietach, O myślach, O myśleniu

„Jeżeli potrzebuje aż miliona akrów, żeby czuć się bogaty, to chyba dlatego, że czuje się wewnętrznie strasznie ubogi. A jeżeli jest ubogi duchowo, to nawet milion akrów nie da mu poczucia bogactwa. I może właśnie dlatego jest zawiedziony, że cokolwiek by zrobił, nie jest w stanie poczuć się bogatszym.”

John Steinbeck książka Grona gniewu

Grona gniewu

„Bogactwo to ogół rzeczy użytecznych wytworzonych przez pracę, albo lepiej – owoc wszystkich wysiłków, które wkładamy w zaspokojenie naszych potrzeb i pragnień.”

Frédéric Bastiat (1801–1850) francuski ekonomista

Przeklęty pieniądz
Źródło: s. 136

O wysiłku

„Najgorsze jest to, że nie ma w Birmie żadnej trzeciej siły, która – jak Kościół w Polsce – mogłaby służyć za pośrednika między wojskiem a opozycją. Buddyzm jest dużo bardziej zdecentralizowaną religią i politycznie bardzo zróżnicowaną. Niektórzy bonzowie [opaci klasztorów] popierają opozycję, bywają aresztowani, giną. Innych przywódcy reżimu usiłują uwieść, łożąc wielkie sumy na świątynie, uczestnicząc demonstracyjnie w religijnych świętach. Ale naród widzi ich bogactwo i wie, że z buddyjskim nakazem ubóstwa nie ma to nic wspólnego.”

Aung San Suu Kyi (1945) polityk birmańska

Źródło: Birma przekracza swój Rubikon, wyborcza.pl, 24 września 2007 http://wyborcza.pl/dziennikarze/1,96904,4513404.html

O religii, O sile

„Najdalej idące konstytucje państw demokratycznych, najszerzej pojęte przedstawicielstwa ludowe nie osiągają nigdy i nigdy osiągnąć nie mogą takiego zabezpieczenia wolności człowieka, takiego poszanowania woli jednostki wobec zbiorowości, jaka charakteryzuje stowarzyszenie. W żadnej też formie organizacji państwowej nie znajdujemy takiej łatwości przystosowywania się do warunków i potrzeb, do nowo powstającej idei i ruchów, jak w stowarzyszeniach. Dlatego śmiało możemy twierdzić, że wobec mnożących się ciągle zagadnień życia ludzkiego, wobec jego rosnącej zmienności, bogactwa typów i kierunków, wobec rozwoju indywidualizmu grup i jednostek, poddających się coraz trudniej pod ogólne normy, ten typ organizacji społecznej, który przedstawiają stowarzyszenia, jest typem przyszłości, dziedzicem nowożytnego Państwa. Owe skromne „ustawy” rozmaitych kooperatyw spożywców rolnych, kredytowych, na które przyzwyczailiśmy się patrzyć lekceważąco, traktować jako politykę zaściankową małych czynów i małych ludzi, kryją w sobie jednak zarodek nowej myśli politycznej, mogącej wyrugować w przyszłości wszelkie „konstytucje” i „przedstawicielstwa” państwowe jako zbyteczny przeżytek niewoli.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Idee społeczne kooperatyzmu; w: Edward Abramowski, Braterstwo, solidarność, współdziałanie. Pisma spółdzielcze i stowarzyszeniowe, wyd. Stowarzyszenie Obywatele Obywatelom, Łódź 2009.

O ludziach, O myślach, O wolności, O przyszłości

„Ci są bogatszymi od wszystkich, którzy żądze bogactw przytłumili.”

Jan Chryzostom (349–407) biskup Konstantynopola, pisarz chrześcijański

Źródło: Wykład Ewangelii św. Mateusza, homilia 4.

„Niech nikt nie pyszni się bogactwem sułtanatu!
Dążąc do swego celu za pomocą sprawiedliwości, będziesz się czuł lepiej! (…)
Pozornie wydaje się spokojem, cierpieniem jednak sułtanat.
Nie ufaj bogactwu świata, to nie zostaniesz oszukany…
Bądź ostrożny, Ilhami, ponieważ sułtanat nie jest wieczny.”

Selim III (1761–1808)

fragment tzw. gazela, wiersza sułtana Selima III (tłum. Melaike Huseyin).
Źródło: Osmanowie (tom 2. serii Dynastie Świata), Biblioteka Gazety Wyborczej, 2011, ISBN 9788326802881, s. 4.

O sprawiedliwości, O cierpieniu, O pomocy

„Bogactwo, wiedza, doświadczenie – to wszystko przychodzi za późno w życiu.”

André Gide (1869–1951) prozaik francuski

O wiedzę

„W imię Boga ludzie wszczynają wojny z innymi i ściągają bogactwo do swojego gniazda.”

Errico Malatesta (1853–1932) włoski myśliciel polityczny, anarchista

Religia

O Bogu, O wojnie, O ludziach

„Bogactwo człowieka mierzy się rzeczami, z których on spokojnym sercem rezygnuje.”

Julius Döpfner (1913–1976) niemiecki duchowny katolicki, kardynał

Serce

„Wielki jest człowiek, który w bogactwie żyje tak, jakby był ubogi.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

„Są żony jak mordercy: z umysłem zepsutym, nieczułe, innych mężczyzn kochają, ale swymi mężami pogardzają, gotowe nawet zabić tego, który zdobył ich swym bogactwem. Są żony jak złodziejki: Cokolwiek mąż kupi, zarobi dla niej lub zapracuje, ona stara się jeszcze coś z tego podbierać. Są żony tyrany: zgnuśniałe, żarłoczne, skłonne do wylegiwania się, gwałtowne, złośliwe i nieokrzesane, takie dominują nad mężczyzną, który ich utrzymuje. Są takie żony jak matka: ze współczuciem troszczą się o swego męża, jak matka o syna, z dbałością zarządzają majątkiem. Są żony przypominające siostrę: trzymają się swego małżonka niczym młodsza siostra starszego brata i skromnie wypełniają jego życzenia. Są żony i przyjaciółki zarazem: których widok męża zawsze cieszy jak widok przyjaciela po długim rozstaniu, szlachetne i cnotliwe, oddane swemu mężowi. Są żony posłuszne: łagodne i lękliwe, znoszące męża cierpliwym sercem, chętnie spełniające jego pragnienia.”

Budda Siakjamuni (-563–-483 p. n. e.)

Kanon palijski, Anguttara Nikaya
Źródło: IV, 91 Sujata Sutta

O matce, O siostrze, Serce, Kochać się

„Tak długo jak bogactwa i środki produkcji pozostaną własnością jedynie kilku ludzi, tak długo większość zawsze będzie zmuszona żyć i pracować w biedzie.”

Errico Malatesta (1853–1932) włoski myśliciel polityczny, anarchista

Kapitalizm

O ludziach

„Marks (…) aż do końca pozostał wiernym zasadniczo Feuerbachowskiej myśli o reintegracji. Myśl ta polegała na następującym: człowiek wyrzuca poza siebie wyniki własnej swej twórczości – religię, sztukę, prawo itd., i traktuje je jako byty niezawisłe, którym on służy; w gruncie rzeczy służy jednak zawsze sobie, gdyż temu, co sam stworzył. Uznanie tego jest uświadomieniem sobie własnych bogactw, wcieleniem na nowo w człowieka tego, co wyłonił on z siebie, a zarazem jego wyzwoleniem.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

fragment przedmowy.
Kultura i życie (1907)

O religii, O myślach, O myśleniu

„Oczywiste twierdzenie, że zasada nienaruszalności własności prywatnej jest sprzeczna z zasadą czy obyczajem dążenia do bogactwa i zdobywania uznania – poprzez konsumpcję na pokaz, nie wymaga chyba specjalnego uzasadnienia. Większość przestępstw związanych z naruszeniem własności – zwłaszcza wielkich przestępstw – ma źródło w tej sprzeczności. Jest również rzeczą powszechnie znaną, przysłowiową nawet, że w przypadku przestępstw przynoszących wielką fortunę przestępcy kara nie jest tak wysoka ani potępienie tak znaczne, jakich należałoby oczekiwać w świetle naiwnie pojmowanego kodeksu moralnego. Złodziej lub oszust, któremu przestępstwo umożliwiło zyskanie wielkiego bogactwa, łatwiej niż drobny złodziej uniknie rygorystycznego wymiaru sprawiedliwości, a na dodatek dzięki zdobytemu bogactwu i ostentacyjnemu wydawaniu swych nieregularnych dochodów zyska pewne quantum dobrej reputacji”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O sprawiedliwości, O karze

„Musimy też walczyć na płaszczyźnie politycznej, aby prawa socjalne każdego kraju Unii Europejskiej były ujednolicone na najwyższym poziomie. Musimy starać się przebudować same podstawy prawne Unii Europejskiej. Obecnie Unia jest Europą rynku i maksymalnego zysku dla międzynarodowych koncernów oraz firm zajmujących się obrotem kapitału. Musimy walczyć o Europę praw socjalnych, Europę, w której najważniejsze będą prawa pracowników, Europę, w której pracownicy także będą mieli udział w podziale wytworzonego przez siebie bogactwa.”

Olivier Besancenot (1974) francuski polityk

Odniesienia do Unii Europejskiej oraz internacjonalizmu
Źródło: „Trybuna” (Warszawa), 16 lutego 2009

„Pan Jezus miał dwunastu uczniów i z Judaszem sobie nie poradził. To znaczy człowiek ma taką silną moc pójścia wbrew Bogu nawet – Pan Bóg nie zmusza człowieka, ale człowiek w sposób wolny wybiera – na różne sposoby: oszczerstwa, odbieranie dobrego imienia, mówienie o jakichś naszych rzekomych bogactwach, o maybachach, o helikopterach, nawet o łodzi podwodnej. Bzdury przeróżne.”

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

O Bogu

„Miłość jest to największe i jedyne bogactwo na ziemi”

Alphonse Daudet (1840–1897) francuski pisarz, poeta

Źródło: Nie jedno ma imię. Aforyzmy o miłości, wyb. Kiejstut R. Szymański, Wrocław 1997.

O miłości

„Dla nas, dzieci, najcenniejszym bogactwem były prawdopodobnie inne dzieciaki, mnóstwo innych mieszkających obok dzieci, z którymi można się było bawić, dosyć dzieci w każdym wieku, żeby można było zorganizować dowolną zabawę i utworzyć dowolną drużynę. Ulice były podzielone na segmenty przez przecinające je aleje i w każdym z takich segmentów przy każdej ulicy było dość dużych i małych dzieci, by stworzyć samowystarczalną społeczność rekreacyjną.”

Joseph Heller (1923–1999) pisarz amerykański

Paragraf 23

O dzieciach, O wieku

„Państwo jest bogate bogactwem swych obywateli.”

Adam Smith (1723–1790) brytyjski myśliciel

Źródło: Piotr Grabowiec, Model społeczeństwa obywatelskiego w historiozofii Feliksa Konecznego, wyd. Uniwersytet Wrocławski, 2000, s. 189.

„Nam jest potrzebna świadomość, że mamy wspólną ojczyznę z różnymi narodami i to stanowi o naszym bogactwie duchowym.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: onet.pl rozmowy, spotkanie 19 kwietnia 2002

O ojczyźnie

„Zazwyczaj nie cierpię wygrywania, gdyż pozwala mi wejrzeć głębiej w serca moich pozornie najserdeczniejszych przyjaciół. Najlepsi z nich przegrywają do mnie z żalem; uważają za niesprawiedliwość, aby bogowie dodawali temu, który jest cesarzem i panem niezmierzonych bogactw.”

Robert Graves książka Ja

August w liście o grze w kości.
Ja, Klaudiusz

O Bogu, O grach, O cierpieniu, Serce

„B[ucur] T[incu], przyjaciel z dzieciństwa, pisze mi, ze czuje gorycz, bo nie mógł się "zrealizować". Takie rozgoryczenie jest nieuzasadnione. Każdy realizuje się na własny sposób. Ci zaś, którzy myślą, że pozostali gdzieś poniżej własnych możliwości, są w błędzie. Niech tylko spojrzą na tych, którym się udało, którzy dali z siebie wszystko, którzy - dzięki zasługom czy szczęściu - stali się znani: to wraki, strzępy, ludzie przegrani (…) Nic mi oni nie mają do powiedzenia, nudzę się przy nich; za to jakież wrażenie bogactwa w zetknięciu z tamtymi! Uciekajcie od wszystkich, którzy mają za sobą dzieło!

(…)

Jedyne, co robi mi naprawdę dobrze, to praca fizyczna. Nic innego nie potrafi mnie uszczęśliwić, bo nic innego tak przyjemnie ie zawiesza wiru pytań bez odpowiedzi.

Doskwiera mi chroniczne roztargnienie. Dłuższa koncentracja męczy mnie i nudzi. Na szczęście jestem obsesjonatem, a obsesja zmusza nas do koncentracji, jest koncentracją automatyczną.

"Zrobiliście błąd, stawiając na mnie!" - mamy w chwilach przygnębienia ochotę powiedzieć tym, którzy oczekują od nas Bóg wie jakich cudów. Zostać poniżej tego co można by zrobić, co powinno się zrobić… trudno o konstatację bardziej gorzką.”

Emil Cioran (1911–1995) pisarz pochodzenia rumuńskiego

Zeszyty 1957 - 1972

O Bogu, O szczęściu, O ludziach, O błędach

„Cały proces stanowi syntezę funkcjonowania kapitalizmu: naukowcy osiągają postęp techniczny, który może przynieść korzyść tysiącom ludzi. Pracują jednak dla prywatnej firmy, tak więc korzyści czerpie tylko firma. A za nimi stoi państwo, gwarantujące odbieranie zysków: na mocy prawa patentowego wszyscy muszą mu płacić.
W tym układzie postęp techniczny nie jest dążeniem do poprawy życia ludzi, lecz troską o pomnażanie bogactwa nielicznych.
(Wielkie korporacje bioinżynieryjne są oczywiście bardzo sprytne. Wprowadzają niewielkie zmiany do patentów, które są bliskie wygaśnięcia, żeby rozszerzyć stan posiadania – i dalej zarabiać. Czasem stwarzało to sytuacje zgoła absurdalne: firma teksaska Rice-Tec uzyskała w 1977 roku patent na ryż basmati, który jest uprawiany przez Hindusów i Pakistańczyków od tysiącleci. Albo weźmy tylko Monsanto, które ma patent na pszenicę nap bal, używaną do wyrobu podpłomyków chapati – najpopularniejszego chleba w Indiach – i zachowuje tę własność w Stanach Zjednoczonych).”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O ludziach, O czasie

„Kobieta (…) ma prawo oczekiwać od mężczyzny tylko dwóch podarków: na lato ciąża, a na zimę łapcie z cienkiego łyka. Tak pierwszy, jak i drugi podarek ma za zadanie zakotwiczyć kobietę w domu. Dom jest bowiem miejscem dla kobiety odpowiednim, przez naturę jej przypisanym. Kobieta z wielkim brzuchem i uczepionym jej kiecki potomstwem od domu się nie oddali i nie przyjdą jej do głowy żadne głupie pomysły, a to gwarantuje pokój ducha mężczyźnie. Spokojny duchem mężczyzna może ciężko pracować gwoli pomnażania bogactwa i dobrobytu swego władcy.”

Andrzej Sapkowski książka Sezon burz

Sezon burz

O kobietach, O pokoju, O domu, O naturze

„Słońce. Mdło. Tutaj stoimy w kolejce, a tam, na przeciwległym chodniku, idą i idą, mijają i mijają, bez przerwy lizą i lizą, skąd tyle tego, przecież już jestem o dwadzieścia kilometrów od centrum Buenos Aires! A jednak mijają i mijają, wciąż wyłażą zza rogu i przechodzą i wyłażą i przechodzą i wyłażą i przechodzą i wyłażą aż zwymiotowałem. Zwymiotowałem, a ten co przede mną stał spojrzał i nic, bo i cóż! Tłok.

Ja znowu zwymiotowałem i - nie wiem, czy nie przesadzam - jeszcze raz zwymiotowałem. Cóż jednak z tego znowu i z tego jeszcze raz, kiedy tam znowu przechodzą i jeszcze przechodzą, a w samym Buenos Aires, jest z pięć milionów pięć razy dziennie chodzących do wychodka czyli w sumie dwadzieścia pięć milionów na dwadzieścia cztery godzin, zwymiotowałem, podjechał ombibus i wsiadaliśmy, jeden za drugim, a trzeci za drugim i siódmy za szóstym, szofer ziewał, przyjmował pieniądze, wydawał bilety, płaciliśmy jeden za drugim, ruszamy, jedziemy, radio, przygrzewa, duszno, przelewa się przede mną roztopione masło rozlewające się jejmości ze złotym naszyjnikiem a staruszkowi coś się gaworzy, wpychają się, napychają, wypychają, pchają, ja bym zwymiotował…

Po co? Miliony! Miliony! Miliony! Iluż wymiotowało w tej samej chwili w Buenos Aires, ilu? Ze stu może, w sumie, ze stu pięćdziesięciu? Więc po co dodawać jeden więcej wymiot? Jakież bogactwo! Milionerem byłem, wszystko mnożyło mi się przez tysiąc i milion.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Dziennik 1961-1966

O pieniądzach, O słońcu

„Ja sam jestem chłopcem leniwym, dość prymitywnym i bardzo mało mam tego, co się nazywa inteligencją. Skończenie prawa zabiło we mnie umiejętność chłonięcia wiedzy w jakiejkolwiek bardziej zracjonalizowanej formie. Trzeba będzie się z tego leczyć. Moja 'prostość' czasem mnie drażni. Pocieszam się, że bogactwo i skomplikowanie bywają często po prostu kabotynizmem i neurastenią i że to mnie jeszcze czeka, a także, że już było.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

O inteligencji, O wiedzę, O czasie, O czekaniu

„W przeszłości można było sięgać po realne zasoby gospodarcze: pola pszenicy, kopalnie złota czy niewolników. Zatem wojny miały sens, bo można się było wzbogacić, atakując sąsiadów. Dziś głównym zasobem gospodarczym jest wiedza, a trudno jest zdobyć wiedzę drogą przemocy. Większość wielkich konfliktów w dzisiejszym świecie występuje na takich obszarach jak Bliski Wschód, gdzie źródła bogactwa są materialne – to ropa naftowa i gaz.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Źródło: Pożegnanie z wojną, wywiad dla „The Guardian”, 19 marca 2017, przedruk i tłumaczenie Andrzej Ehrlich, „Gazeta Wyborcza”, 15–17 kwietnia 2017.

O wojnie, O wiedzę, O przeszłości, Sens

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Kiedy cywilizacja [populacja] wzrasta, dostępna siła robocza znów wzrasta. Z kolei luksus znów rośnie wraz ze wzrostem zysków, a zwyczaje i potrzeby luksusu rosną. Rzemiosła są tworzone w celu uzyskania luksusowych produktów. Realizowana z nich wartość rośnie, w wyniku czego zyski są ponownie mnożone w mieście. Produkcja rozwija się jeszcze bardziej niż wcześniej. I tak idzie z drugim i trzecim wzrostem. Cała dodatkowa praca służy luksusowi i bogactwu, w przeciwieństwie do oryginalnej pracy, która służyła potrzebie życia.”

Ibn Chaldun (1332–1406) filozof i historyk arabski

O sile

„Zwykłe potrawy jako pożywienie, woda jako napój i zgięte ramie jako poduszka: również wtedy można być radosnym, lecz nienależne bogactwo i jeszcze do tego honor są dla mnie jedynie ulotnymi obłokami.”

Konfucjusz książka Dialogi konfucjańskie

Źródło: Lun Yu (Rozmowy), tłum. Agna Onysymow, op. cit., s. 125.

O wodzie

„Oczywiście, że wyjście poza schemat oparty na niskich płacach jest trudne, ale mamy tu, w Polsce, wciąż ogromną rezerwę. Jeśli spojrzymy na udział płac w PKB w polskiej gospodarce, to zauważymy, że jest dużo niższy niż w krajach zachodnich. (…) To po prostu oznacza, że w Polsce dużo większa część wypracowanego bogactwa trafia do kieszeni właścicieli, a nie pracowników. W krajach Zachodu pracownicy dostają większy kawałek tortu.”

Maciej Konieczny (1980) polski polityk

Źródło: rozmowa Jana Smoleńskiego, Potrzebny jest atom https://krytykapolityczna.pl/kraj/maciej-konieczny-eurowybory-rozmowa/, krytykapolityczna.pl, 7 maja 2019.

„Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.”

Paweł Adamowicz (1965–2019) polski prawnik, polityk i samorządowiec; długoletni prezydent Gdańska

Źródło: Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć” https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/, oko.press, 13 stycznia 2018.

„Rosnąca liczba ludzi bardzo bogatych nie dziwi. Jesteśmy cały czas krajem na dorobku i postępujące bogacenie się społeczeństwa sprawia, że coraz więcej mamy miliarderów. A im jest ich więcej, tym bardziej trzeba się zastanowić nad rozkładem bogactwa. NBP zrobił badania, z których wynika, że mamy jednak w Polsce dość duże nierówności – zarówno dochodowe, jak i majątkowe. Wyraźnie więc mamy problem ze zrównoważonym rozkładem bogactwa. To z kolei rodzi problemy.(…) Jeżeli zbyt dużo bogactwa koncentruje się w zbyt wąskiej grupie ludzi, tworzy się problem ograniczeń popytowych, co negatywnie wpływa na gospodarkę. Ci nieliczni, którzy dysponują ogromnymi pieniędzmi, nie są w stanie wydać tego, co mają, a biednych nie stać, by kupować dużo. Choć półki uginają się od towarów, nie ma chętnych, by je nabyć. To rodzi problem dla producentów. Skoro nie mają chętnych na swoje towary, muszą ograniczać produkcję i zwalniać ludzi. Tworzy się zamknięty krąg i gospodarka zwalnia.”

Elżbieta Mączyńska-Ziemacka (1944)

Źródło: Prof. Mączyńska komentuje: Duże pieniądze w rękach tak nielicznych zagrażają demokracji http://www.se.pl/wiadomosci/opinie/prof-maczynska-komentuje-duze-pieniadze-w-rekach-tak-nielicznych-zagrazaja-demokracji_1041799.html, se.pl, 24 lutego 2018.

O ludziach, O problemach, O czasie

„Duża część Episkopatu grzeje się wręcz w świetle Radia Maryja i jego medialnego imperium. Nie tylko dlatego, że mu blisko do rydzykowego, tradycyjnego, ludowego, nieufnego nowinkom katolicyzmu. To chęć podpięcia się pod sukces finansowy, utożsamienie się z katolicyzmem mocy, bogactwa, przepychu.”

Stanisław Obirek (1956) teolog polski, były jezuita

Źródło: Stanisław Obirek: Jak Jan Paweł II wychował nam kler http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,23949790,stanislaw-obirek-jak-proboszcz-jan-pawel-ii-wychowal-nam-kler.html, wyborcza.pl, 22 września 2018.

O sukcesie

„Dla Sowietów było jasne, że wprawdzie odstąpią Polakom te tereny, ale z możliwie jak najmniejszymi bogactwami. W każdym mieście i w każdej wsi Śląska urządzono, natychmiast po ich zdobyciu, obozy służące przejmowaniu łupów. Kiedy w końcu kwietnia przypadek ponownie sprowadził mnie do kilku wsi w okolicy Głogowa, zobaczyłem, że w domach wyrwane były nawet podłogi, drzwi, futryny, krzyże okienne, umywalki, urządzenia klozetowe, przewody elektryczne i wyłączniki światła. Wszystko to, rzucone na stos, czekało na załadunek i wywiezienie do Rosji. Często urządzenia elektryczne i telefony ładowano łopatami na ciężarówki…”

Jürgen Thorwald (1915–2006)

Wielka ucieczka (1951), ISBN 978-83-08-05853-4, Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o. 1995

O domu, O czekaniu

„Politycy, aby skutecznie, a nie bezwładnie rządzić, muszą uznać, że tak jak grawitacja utrzymuje wszystkich na powierzchni ziemi, tak tylko wolny rynek może tworzyć bogactwo.”

Andrzej Sadowski (1963)

Źródło: Andrzej Sadowski, Otworzyć układ, „Rzeczpospolita", 23 kwietnia 2013, dodatek Lista 500

„Jednych, zwłaszcza jeżeli w przeszłości otarli się o marksizm, niepokoi fakt, że nigdy żaden naród nie był tak wolny od materialnego niedostatku, a zarazem bogactwo jest zużywane w sposób, zdaniem tej grupy, estetycznie i moralnie rewoltujący. Odpowiedzialność za to zjawisko ponosi ich zdaniem masowość społeczeństwa i mniej czy bardziej popularny charakter kultury.”

Melvin Tumin (1919–1994)

Kultura popularna a społeczeństwo otwarte (Popular Culture and the Open Society) (1957)
Źródło: s. 136.

O charakterze, O przeszłości

„Każdy kawałek naszej ziemi – ojczyzny powinien być nam drogi jak relikwia, a jako prochów rodzicielskich nie sprzedaje się za pieniądze, tak samo ziemi rodzinnej nie zamienia się na żadne bogactwa, gdyż w ziemi tej spoczywają szczątki naszych przodków, którzy nam ziemię w dziedzictwie zostawili.”

Adam Chętnik (1885–1967) polski etnograf i działacz społeczno-polityczny

Źródło: Wycieczki na wsi, Warszawa 1916, s. 8.

O pieniądzach, O ojczyźnie

„Ewangelia nie promuje tego, że ktoś mało posiada, ona promuje to, że ktoś mało potrzebuje. Bogactwo występuje zaś nie tyle jako zagrożenie samo w sobie, ile jako przeciwstawione zainteresowaniu Panem Bogiem. Główną naszą troską ma być zbawienie, a nie posiadanie.”

Jacek Stryczek (1963)

Źródło: Ks. Stryczek: Ewangelia uczy, jak się bogacić, „Rzeczpospolita”, 28 kwietnia 2016 https://www.rp.pl/Plus-Minus/304289906-Ks-Stryczek-Ewangelia-uczy-jak-sie-bogacic.html

O Bogu

„Robiłem ten program przez 20 lat, kiedy przy władzy było SLD, potem PiS i PO. We wszystkim, co robię w telewizji, staram się pokazywać prosty fakt, że bogactwo kulturalne wynika z różnorodności. Zgubą dla różnorodności jest nacjonalizm, który w naszej historii oznacza same przykre rzeczy: getto ławkowe, numerus clausus, kolaborację Bolesława Piaseckiego z komunistami, to jest w końcu zbliżenie do Rosji i nienawiść do Niemców. Dla mnie, człowieka czującego się monarchistą, związanego niezwykle mocno z ideą habsburską Europy Środkowej, endecja jest tak wstrętna jak płucka na kwaśno w barze Smok.”

Robert Makłowicz (1963) dziennikarz polski

o programie Makłowicz w podróży, który w marcu 2017 został zdjęty z anteny TVP. <br class="br">Źródło: Agnieszka Kublik, Sylwetka Roberta Makłowicza. TVP jak ogórki z ciepłą wódką http://wyborcza.pl/7,75398,21597584,sylwetka-roberta-maklowicza-tvp-jak-ogorki-z-ciepla-wodka.html, wyborcza.pl, 5 kwietnia 2017.

O nienawiści, O historii

„Dzieje wszystkich narodów, a w ich liczbie dzieje naszego narodu, może najwyraźniej wskazują, że silna i rozumna władza, przy istnieniu w narodzie instynktów samozachowawczych, była i jest tym niezbędnym czynnikiem, który zapewnia narodom niezależność bytu państwowego, moralność społeczną, tężyznę myśli i ducha, a także bogactwo, to jest te wszystkie składniki, które wytwarzają szczęście narodu.”

Szymon Dzierzgowski (1866–1928) polski chemik

Źródło: Demokracja a monarchja http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=246683, Warszawa 1925, s. 3.

O szczęściu, O myślach, O morzu, O myśleniu