Cytaty na temat kultura
strona 8

„To, co nie zostało nazwane — nie istnieje. A jeżeli nawet istnieje, jest obce i przez sam ten fakt — groźne. Nazywane staje się i staje się bliższe. (…) Nazywanie, a więc słowo, język wiążą się nierozerwalnie z kulturą, cywilizacją — czymś, co przeciwstawia się naturze symbolizującej bardziej odczuwanie i działanie. Chyba to tracimy właśnie — tę zdolność odczuwania, taką pierwotną zdolność, jaką chyba jeszcze można zaobserwować w kontakcie niemowlęcia z matką, w kontaktach z dziećmi, które potrafią wyrazić uczucia bez słów, a dopiero później, gdy zaczynają mówić, używać języka jako środka komunikacji, zaczynają — paradoksalnie — tracić tę łączność.”

Teresa Radziewicz (1970)

Robert Rutkowski, Jeszcze zdarzają się wiersze: „wiersz ostatni” Teresy Radziewicz http://szafa.kwartalnik.eu/41/htm/wywiad/rutkowski2.html, w: „Szafa. Kwartalnik literacko-artystyczny” nr 41, grudzień 2011

O dzieciach, O emocjach, O komunikacji, O matce

„Po pokonaniu Niemiec hitlerowskich zostały osadzone w Polsce, w wyniku zdrady ze strony aliantów, władze okupacyjne podporządkowane Związkowi Sowieckiemu. W zamiarach Stalina leżała ostateczna likwidacja państwa polskiego, Narodu, kultury i języka, nie mówiąc już o zatarciu śladów religii katolickiej w tej części Europy. Komunistom nie wystarczyło wymordowanie tysięcy oficerów i przywódców polskich, nie wystarczyło zesłanie setek tysięcy (ostatecznie milionów) Polaków do syberyjskich łagrów, nie wystarczyło zakatowanie i wymordowanie dziesiątków tysięcy polskich patriotów, którzy po roku 1945 nie pogodzili się z poddaniem Polski czerwonej okupacji. Im to nie wystarczyło: przez ludzi, którzy nigdy nie byli Polakami, a w rządzie okupacyjnym jedynie udawali Polaków, postanowili zmienić duszę i sumienia Polaków. Podjęli różne zbrodnicze akcje zmierzające do ograniczenia działalności Kościoła, do zafałszowania jego oblicza poprzez różnego rodzaju dywersje, poprzez nękanie policyjne kapłanów i biskupów, poprzez oszczercze kampanie propagandowe, procesy pokazowe, w wyniku których wielu dzielnych kapłanów utraciło zdrowie, a nawet życie.”

Jerzy Bajda (1928–2012) polski teolog

Źródło: Oddać Polskę Chrystusowi, naszdziennik.pl, 21 maja 2008 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20080521&id=my11.txt

O życiu, O ludziach, O zdrowiu, O zdradzie

„Wojna jest istotną częścią amerykańskiego doświadczenia, a jej natężenie stale rośnie. Jest wbudowana w amerykańską kulturę i głęboko zakorzeniona w amerykańskiej geopolityce. Jej cel musi być jasno rozumiany.”

George Friedman (1949)

Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek
Źródło: s. 55

O wojnie

„Przede wszystkim brakuje im ideowości. Genialnym przykładem są juwenalia, które od zawsze były oazą wolnej kultury studenckiej. Obecnie wszyscy nastawieni są na czysta zabawę. Ta zabawa wówczas też była, ale studenci byli bardziej otwarci na coś nieznanego, na awangardę, trudniejszą sztukę. Teraz student przychodzi na juwenalia tylko po to, by się nagrzać. Dlatego na imprezy juwenaliowe zaprasza się zespoły disco polo. I niby to jest dla jaj, ale tak naprawdę po 15 minutach wszyscy się świetnie bawią, jak było dawniej przy studenckich kapelach rockowych.”

Krzysztof Skiba (1964) muzyk polski (Big Cyc)

o studentach.
Źródło: „Dlaczego” nr 91, lipiec 2007

„Pamięć jest kluczowym pojęciem każdej kultury. Wszystko co tworzymy, z czym obcujemy, zawiera się w pamięci.”

Paweł Huelle (1957) pisarz polski

Źródło: Janusz Wróblewski, Rozmowa z Pawłem Huelle, polityka.pl, 4 listopada 2009 http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/paszportypolityki/6146,1,rozmowa-z-pawlem-huelle.read

„Najgłębszy fundament jedności przyniosło Europie i przez wieki go umacniało chrześcijaństwo ze swoją Ewangelią, ze swoim rozumieniem człowieka i wkładem w rozwój dziejów, ludów i narodów. Nie jest to zawłaszczanie historii, jest bowiem historia Europy jakoby wielką rzeką, do której wpływają rozliczne dopływy i strumienie, a różnorodność tworzących ją tradycji i kultur jest jej wielkim bogactwem. Zrąb tożsamości europejskiej jest zbudowany na chrześcijaństwie, a obecny brak duchowej jedności wynika głównie z kryzysu tej właśnie chrześcijańskiej samoświadomości.”

Urszula Krupa (1949) polska lekarka, działaczka społeczno-polityczna i dziennikarka

Źródło: Wystąpienie w Parlamencie Europejskim, 4 maja 2009 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20090504+ITEM-014+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=1-034

O ludziach, O historii, O wieku, O bogactwie

„Umysł europejczyka uznaje, że ma granice, akceptuje swoją niedoskonałość, jest sceptyczny, wątpi, stawia znaki zapytania. W innych kulturach tego nie ma. Więcej – są one skłonne do pychy, do uznawania wszystkiego, co własne, za doskonałe, słowem – są one w stosunku do siebie bezkrytyczne. Winą za całe zło obarczają wyłącznie innych, inne siły (spiski, agentów, obcą dominację w różnych formach). Wszelką krytykę uznają za złośliwy atak, za przejaw dyskryminacji, za rasizm itd. Przedstawiciele tych kultur traktują krytykę jako osobistą obrazę, jako rozmyślną próbę ich poniżenia, nawet jako formę znęcania się.”

Ryszard Kapuściński książka Heban

Heban

O sile, O złu

„Przebieramy coraz szybciej nogami na ruchomej bieżni, która prowadzi donikąd. Aby produkować coraz więcej towarów, prowadzimy rabunkową gospodarkę zasobami naturalnymi, ludzkimi i kulturalnymi Ziemi. Są one tak przetrzebione, że nie czerpiemy już z nich takiej satysfakcji, jaką mieliśmy dawniej. Aby zaspokoić głód utraconych wartości – ciszy, towarzystwa drugiego człowieka, piękna i zdrowego otoczenia – konsumujemy coraz więcej materialnych produktów, co prowadzi do jeszcze większej degradacji naszego środowiska i kultury.”

Dennis Meadows (1942)

Źródło: „Granice wzrostu” na nowo, European Heritage Fund, tłum. „Forum”, 10 grudnia 2012.

O głodzie

„Prywatnie mam wszystko, o czym marzyłem jako młody człowiek. Szczęśliwą rodzinę, dom, pracę, która sprawia mi satysfakcję. Spokojne, wygodne życie. Ale widzę kryzys państwa, który doprowadził do katastrofy smoleńskiej. Widzę powszechny niedostatek i brak perspektyw, emigrację młodzieży. Kłamstwo i manipulacje w mediach. Upadek wszystkiego, co Polacy mają wspólne i co ich łączy: od dróg i torów kolejowych – po świadomość historyczną i kulturę. Widzę rządzących, którzy nie liczą się z ludźmi i ludzi, którzy nie liczą się z państwem. I Polskę, z którą pod rządami PO-PSL nikt się nie liczy w Europie.”

Andrzej Waśko (1961) polski polityk i literaturoznawca

Źródło: Dlaczego kandyduję?, andrzejwasko.pl http://www.andrzejwasko.pl/index.php/aktualnoci/95-dlaczego-kandyduj

O życiu, O ludziach, O kłamstwie, O młodzieży

„Każdy komu drogie są wartości kultury, nie może nie być pacyfistą.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

„Czuję się tam lepiej niż gdziekolwiek indziej. Bombaj to wspaniałe miasto. Tam mieszkają ludzie z różnych kultur.”

Anna Kalata (1964) polska działaczka polityczna

Źródło: Oto wspaniałe życie Anny Kalaty w Indiach, dziennik,pl, 21 grudnia 2010 http://rozrywka.dziennik.pl/artykuly/314412,oto-wspaniale-zycie-anny-kalaty-w-indiach.html

O życiu, O ludziach

„(…) wyobrażenia religijne zrodziły się z tej samej potrzeby, co inne zdobycze kultury – z konieczności obrony przed przygniatającą przewagą natury. Do tego doszedł jeszcze jeden motyw: pęd do skorygowania odczuwanych jako przykre niedociągnięć kultury.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O naturze

„Człowieka charakteryzuje używanie rozumu i dlatego jest on w stanie z tego, co jest środkiem, uczynić cel, i to jest właśnie alienacja. To jest alienacja ludzkiej natury, na którą zwrócił uwagę papież Jan Paweł II. Podstawą wszelkich typów alienacji jest zamiana środków na cel, a celu na środek. To jest największy błąd we współczesnej kulturze.”

Mieczysław Albert Krąpiec (1921–2008) filozof polski, duchowny katolicki

Źródło: Mieczysław Krąpiec, ks. Jan Sochoń, Porzucić świat absurdów, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, Lublin 2002, s. 25.

O świecie, O błędach, O naturze

„To, co powiedział pan Karczewski, jak i to, co mówiła pani Szydło, już pomijam wszystkich tych pomniejszych, to niestety dowodzi braku kultury osobistej, ale to dowodzi także takiej bezradności intelektualnej. Oni nie potrafią odnieść się do zarzutów merytorycznie, ani nie potrafią z tym polemizować, w związku z tym obrażają. To jest zresztą bardzo typowe dla takich, powiedziałbym, dosyć prostych umysłów.”

Włodzimierz Cimoszewicz (1950) polski polityk, premier RP

o krytyce listu byłych prezydentów, szefów MSZ i działaczy opozycji demokratycznej w PRL przez marszałka Senatu Stanisława Karczewskiego i premier Beatę Szydło. Źródło: rozmowa z Moniką Olejnik w Radiu Zet http://www.radiozet.pl/Radio/Programy/Gosc-Radia-ZET/Artykuly/Wlodzimierz-Cimoszewicz-u-Moniki-Olejnik-00021881, 26 kwietnia 2016.

„Maria Kuncewiczowa jest jedną z tych postaci w naszej literaturze, które zyskały już sobie trwałą i solidną pozycję. Jej niepospolita i wszechstronna kultura artystyczna, subtelność i pastelowość rysunku, język giętki, plastyczny, pełen wdzięku, a przytem par excellence liryczny, kompozycja nigdy nie szablonowa, inteligentna i celowa… Należy ona przy tym do rzędu tych pisarzy, którzy odzywają się wtedy jedynie, gdy istotnie mają coś do powiedzenia; kiedy chwyta za pióro – jest to już jakby ostatni etap, rezultat poważnych przemyśleń, podsumowanie ważnego i istotnego zagadnienia, zakończenie pewnego procesu.”

Maria Kuncewiczowa (1895–1989) polska pisarka

nota wydawcy.
O Kuncewiczowej
Źródło: Drugie życie doktora Murka, wyd. Tow. Wyd. Rój, Warszawa 1936, s. 348.

O życiu, O literaturze

„Książki moje zalicza się zwykle do kategorii popularnonaukowych. Nie uchybiając tej skądinąd pożytecznej dziedzinie, muszę wyznać, że ambicje moje sięgają dalej. Może ulegam złudzeniu, ale uważam siebie za pisarza, który za tworzywo artystyczne obrał sobie po prostu epopeję zdobyczy naukowych. Pasjonuje mnie odkrycie, ale w większym jeszcze stopniu sam odkrywca jako człowiek, jego trud, jego mozół i dramatyczna przygoda w drodze ku prawdzie, jego sukcesy jakże często osiągane za cenę zdrowia i życia. (…) Jeżeli pisałem o losach starodawnych kultur, to zawsze czyniłem to w poszukiwaniu tej właśnie afirmacji życia, tego cennego wątku ludzkiego postępu, który przewija się poprzez burzliwe czasokresy wojen, okrucieństw i ciemnoty. Szukałem człowieka, który miotając się w pętach pierwotnych instynktów i zabobonów, szedł jednak naprzód ku świtającym horyzontom bytu. Śledzenie jego pełnej udręki wędrówki przez ery, epoki i stulecia – to właśnie temat moich książek. Nie ma bowiem bardziej przejmującej epopei niż pochód rodzaju ludzkiego od jaskiniowca do odkrywcy atomu i tajemnic kosmosu.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Opowieści biblijne (1963)
Źródło: ze wstępu, wydanie dwunaste, Warszawa 1987, s. 7.

O losie, O tajemnicy, O książkach, O poszukiwaniu

„Nie ma kultur doskonałych, wszystkie kultury są jakoś ułomne, czegoś im brak. Kontakt z innymi kulturami może te braki uzupełniać. Z drugiej strony, aby lepiej zrozumieć i docenić własną kulturę, trzeba mieć jakąś skalę porównawczą. Dlatego właśnie warto poznawać inne kultury, nie kosztem kultury własnej, lecz dla pełniejszego rozwoju własnej osobowości. Dzięki odpowiedniej postawie unikniemy pułapek multikulturalizmu, w ramach którego kultury sprowadza się do strojów i posiłków, by docelowo stworzyć globalistę, czyli człowieka bez kultury. Narzędziem globalizacji jest tolerancja, która działa zazwyczaj w jedną stronę: akceptuj innych, ale nie siebie. Ale gdy nikt nie będzie siebie szanował, to kultury narodowe znikną, zostanie tylko pracownik, klient i konsument. To będzie jakiś homunkulus. Nam chodzi o kulturę dla człowieka jako osoby.”

Piotr Jaroszyński (1955)

Źródło: Kultura dla człowieka, naszdziennik.pl, 31 grudnia 2011 http://naszdziennik.pl/index.php?dat=20111231&typ=my&id=my09.txt

O osobowości

„Pracowitość, wielka wiedza, rozwaga i kultura osobista – tak posła [Jerzego Młynarczyka], z zawodu profesora prawa cywilnego i morskiego charakteryzują ci, którzy współpracują zn nim w komisji ustawodawczej, zwłaszcza przy zmianach we wszystkich kodeksach. W Sejmie, w którym prawników jest tak niewielu, a liczba ustaw rośnie lawinowo, tacy posłowie są na wagę złota i nie mają czasu, by bywać w kuluarach i błyszczeć w mediach.”

Janina Paradowska (1942–2016) dziennikarka polska

O politykach lewicy
Źródło: „Polityka”, 20 lipca 2004

O wiedzę, O czasie

„Nas nie bawią ci frajerzy od zabawiania, chuj im na grób, dwa chuje na krzyż złożone (tu obrażamy też uczucia religijne). Sprawa jest prosta: Wojewódzki z tym drugim pajacem powinni zniknąć z polskiej pop-kultury. Wypierdalać natychmiast! Mogą sczeznąć. Oby ślad po nich nawet na Wikipedii nie został. I pierdoli nas, że tyle tu wulgaryzmów. To przecież tylko taka konwencja. W dodatku jesteśmy przekonane, że Lis i Hartman za nami też się ujmą. Panie redaktorze, panie profesorze, wiemy, że możemy na panach polegać. W końcu broniąc naszej wolności słowa, być może będą panowie mieli szansę pokazać się kolejny raz w telewizji.”

Kuba Wojewódzki (1963) polski dziennikarz muzyczny

Autorki: Marta Karaś, Ilona Witkowska, Taka, kurwa, konwencja, przekrój.pl, 1 lipca 2012 http://www.przekroj.pl/artykul/815910,906094-Taka--kurwa---konwencja.html?p=1 reakcja na obronę Wojewódzkiego, zgodnie z którą jego żarty z Ukrainek mieściły się w konwencji programu.

O emocjach, O wolności

„Trzeba odróżnić naturę od kultury. Czy naturalna jest rodzina złożona z taty, mamy, córki i syna? Teraz tak, ale w historii mieliśmy inne modele rodziny. Abraham żył w poligamii. Mieliśmy niewolnictwo – żony się kupowało. Mieliśmy model patriarchalny, w którym żona też należała do męża. Pojęcie rodziny cały czas się zmienia. Kościół we wszelkich przejawach życia społecznego wchodzi w rolę sądu. Tymczasem jest wiele rzeczy do przedyskutowania, a nie osądzenia. Na przykład homoseksualizm. Kiedyś uważano, że to choroba, teraz, że nie.”

Marcelo Ciaramella (1958)

Źródło: rozmowa Mirosława Wlekłego, Frakcja biednych księży, „Gazeta Wyborcza”, 25–26 maja 2013.

O chorobach, O rodzinie, O historii, O naturze

„Kultura musi nauczyć się współistnieć z rynkiem.”

Waldemar Dąbrowski (1951) polityk polski

„Zaczynamy być ofiarami zatłoczenia, ściśnięcia. Coraz mniej jest miejsca dla nas. Coraz większe apartamenty dla jednych i coraz mniejsze klitki dla innych. Coraz ciaśniej na parkingach i na ulicach. I w tej ciasnocie się miotamy, a kultura naciąga na nas kaftan dobrych obyczajów. I tylko w tym sensie mogłabym się zgodzić, że jesteśmy ofiarami zabezpieczenia przed konfliktem – zmniejsza się tolerancja na agresję, a rośnie zapotrzebowanie na savoir vivre. Z perspektywy naszej kultury lepsi są depresjonaci zalegający w mieszkaniach niż agresywni i aktywni kibole miotający się po ulicach.”

Kamila Pawluś (1979) poetka i tłumaczka polska

Źródło: Maciej Woźniak, Kandydka idzie do miasta http://www.artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=168&artykul=3577, ArtPapier nr 1 (217), 1 stycznia 2013

Sens

„Wolno nam, gdy jest powód, mówić o zmarłym źle, ale gdy się przyzwyczaimy wszyscy do tego, że ich materialne szczątki są jak kamień przydrożny, bezosobowe, rzeczowe, bez żadnego odniesienia do naszego życia duchowego, choćby czasem mogły się przydać, grozi nam, że również żyjących będziemy traktować jako przedmioty wymienialne. I to byłby kres naszej kultury.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Mini wykłady o maxi sprawach (1997–2003)

O czasie, O zmarłych

„Jego muzyka, jego osobowość zmieniły oblicze amerykańskiej kultury. Elvis Presley był symbolem buntowniczego ducha naszego narodu.”

Jimmy Carter (1924) polityk amerykański, 39. prezydent Stanów Zjednoczonych (1977–1981)

Źródło: przemówienie na pogrzebie Elvisa Presley

O muzyce, O osobowości

„Odnoszę wrażenie, że Wyspiański dotyka po prostu jasno problemu zakorzenienia człowieka w kulturze.”

Anna Augustynowicz (1959)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Lublin, 6 lipca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wyspianskib.htm

O wrażeniach

„(…) kino jest częścią kultury, bywa że i sztuki, a więc opiera się na hierarchii i tym samym subiektywnym odbiorze.”

Tadeusz Lubelski (1949) polski historyk i teoretyk filmu

Źródło: Patryk Tomiczek, Nie znoszę nudy. Wywiad z prof. Tadeuszem Lubelskim, stopklatka.pl, 20 października 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=70405

„Nasza inicjatywa jest rodzajem hołdu składanego naszym przodkom i ich potomkom, którzy tworzyli tę tradycję i kulturę. Wykorzystujemy czas, aby odkłamać prawdę o polskiej szlachcie i zmienić jej obraz wypaczony od okresu Pierwszej Rzeczypospolitej. W okresie niewoli nie mieliśmy na to wpływu, potem okres 20-lecia międzywojennego był zbyt krótki, aby dokonać refleksji o pozytywnej roli szlachty średniej i drobnej. Nie wymieniam tu ziemiaństwa, ponieważ jeśli mówimy o jakichkolwiek przewinieniach to dotyczą one ziemiaństwa właśnie i magnaterii. Potem lata powojenne aż do 1989 r. też nie były dobrym okresem na obiektywną ocenę roli polskiej szlachty. A to właśnie ona przyczyniła się do odzyskania niepodległości. Warto zatem sięgać do naszych polskich i podlaskich korzeni szczególnie tuż przed 1 maja 2004 r., u progu połączenia z Unią Europejską. Nasza kultura jest naszą identyfikacją narodową.”

Krzysztof Tołwiński (1968) polski polityk

o działalności Związku Szlachty Polskiej. Źródło: O Związku Szlachty Polskiej, wrotapodlasia.pl, 4 marca 2004 http://www.wrotapodlasia.pl/pl/wywiady/jubilat+o+ZSP.htm

O czasie, Obraz

„Europie potrzebna jest inicjatywa. Rosnący wpływ ekonomiczny takich krajów jak Indie czy Chiny będzie miał wkrótce ogromne konsekwencje również dla światowej kultury. Choć nie sądzę, by obecne procesy prowadziły do sytuacji, w której jedna dominująca kultura zostanie zastąpiona przez inną, to jednak trzeba myśleć globalnie. Nie zastanawiać się nad tym, czy Europa coś traci, ale skupić się na roli, jaką może odegrać w sytuacji, gdy coraz silniejsze stają się inne centra kulturowe.”

Jonathan Mills (1963)

Źródło: Marcin Malicki, Globalna polifonia http://www.culturecongress.eu/theme/theme_alien_europe/mills_interview_alien_europe, Europejski Kongres Kultury http://www.culturecongress.eu.

O myślach, O myśleniu

„Człowiek, który wyszedł pierwotnie z łona przyrody, był też tylko jednym ze zwierząt stworzonych przez przyrodę, a nie człowiekiem. Człowiek jest produktem człowieka, kultury, historii.”

Ludwig Feuerbach (1804–1872) niemiecki filozof

O historii, O zwierzętach

„Zachodnie kultury mają wiele bardzo dobrych właściwości, ale ich słabością jest przykładanie wagi do drobiazgów, pewnego rodzaju przewrażliwienie. Prowadzi to do tego, że ludzie stają się pozbawieni radości i sfrustrowani, zamiast rozwijać współczucie.”

XIV Szamarpa (1952–2014)

Źródło: Buddyzm na Wschodzie i na Zachodzie, diamentowadroga.pl http://www.diamentowadroga.pl/dd49/buddyzm_na_wschodzie_i_na_zachodzie

O ludziach

„Jeżeli media również są władzą, to dlatego, że kształtują znaczenie pewnych pojęć, że tworzą komunikaty. To władza wynikająca z panowania nad dyskursem. Właśnie w tym miejscu polityka wkracza w sferę kultury.”

Jerzy Hausner (1949) polski polityk i ekonomista

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, Egzekwowanie demokracji, „Krytyka Polityczna”, Nr 30/2012.

O demokracji

„Państwo w tradycyjnym, jednonarodowym rozumieniu nie jest najlepszym rozwiązaniem. Potrzebna jest – jak w USA – zgoda i pełna wola do akceptowania głównych zasad.
Dlatego nie powinno być żadnej debaty, czy w Europie, nawet między muzułmanami, ma obowiązywać szariat jako równoległy i równorzędny system prawny. Ortodoksyjni Żydzi nie mogą żądać, by nie jeść wieprzowiny i stosować się do religijnych zasad. Chrześcijanom nie wolno mieć tradycyjnie uprzywilejowanej pozycji kosztem niechrześcijan, bo Europa tylko wywodzi się z tradycji judeochrześcijańskiej, ale już nie jest chrześcijańskim społeczeństwem, tradycyjna kultura chrześcijańska dotyczy mniejszości.”

Michael Wolffsohn (1947) niemiecki historyk, publicysta i nauczyciel akademicki

Źródło: Nadciąga krwawa, europejska wojna, wyborcza.pl, 29 czerwca 2011 http://wyborcza.pl/1,97738,9832410,Nadciaga_krwawa__europejska_wojna.html?as=3&startsz=x

O wojnie, O woli

„Melodramat jest częścią naszej rzeczywistości, naszej kultury, nie powinniśmy więc go ignorować, czy też nim gardzić, nawet jeśli mamy ambicję tworzenia wysmakowanych dzieł o dużych walorach artystycznych.”

Ang Lee (1954) reżyser amerykański pochodzenia tajwańskiego

Źródło: Błażej Hrapkowicz, Kino prawdziwsze niż życie. Rozmowa z Angiem Lee, stopklatka.pl, 18 stycznia 2008 https://archiwum.stopklatka.pl/news/kino-prawdziwsze-niz-zycie-rozmowa-z-angiem-lee

O rzeczywostości

„Kultura, jak zawsze, jest ze swej istoty elitarna i wszystkich nie pociąga.”

Zygmunt Kubiak (1929–2004) polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej

Źródło: Klasyczne miary i świat współczesny. Z Zygmuntem Kubiakiem rozmawia Paweł Czapczyk, Biblioteka „Więzi”, 2009, s. 97.

O świecie

„Ten naród musi być trzymany krótko. Trzeba zagonić do roboty, niech pracują, produkują. Trzeba prawie wszystkiego nauczyć od nowa. Mówić po polsku, jeść nożem i widelcem. Trzeba wbić do łbów patriotyzm i kulturę.”

Stanisław Skalski (1915–2004) lotnik polski, generał

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 29 października 1993

„Największą może zasługą chrześcijaństwa w dziedzinie rozwoju kultury jest zrehabilitowanie pracy, którą świat pogański miał zawsze w pogardzie i zwalał na barki słabych i upośledzonych.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 237

O świecie

„Mistrz świata powinien kochać szachy bardziej niż własne życie – i oczywiście bardziej, niż sławę. Powinien uwielbiać szachy jak Steinitz, mieć siłę woli Laskera, takt Capablanki, inteligencję Czigorina, demoniczność Alechina, kulturę myślenia Botwinnika, rozsądek Smysłowa, zuchwałość Tala, opanowanie Spasskiego, ambicję Fischera, spokój Karpowa…”

Max Euwe (1901–1981) szachista holenderski

Źródło: Garri Kasparow, Moi wielcy poprzednicy, tom II, Wydawnictwo RM, Warszawa 2006, str. 108.

O życiu, O inteligencji, O myślach, O sile

„Jest szansa na uwolnienie kultury z ciasnego gorsetu obecnie obowiązujących form prawnych.”

Bogdan Zdrojewski (1957) polityk i samorządowiec polski

Źródło: Jacek Cieślak, Uwolnić sztukę z gorset, „Rzeczpospolita” nr 80 online, 6 kwietnia 2011 http://www.rp.pl/artykul/9131,637952-Uwolnic-sztuke-z-gorsetu.html

O szansie

„Rosja może być dla Polski ważnym partnerem, rynkiem zbytu nie tylko dla polskich towarów, lecz również dla polskiej kultury. Umiejętność konstruktywnej współpracy z Rosją nie uczyniłaby nas wasalem Rosji, zwiększyłaby natomiast życzliwość i szacunek dla nas w krajach Unii Europejskiej oraz pozwoliłaby nam odgrywać pozytywną rolę w integrowaniu z Europą wszystkich naszych wschodnich sąsiadów.”

Andrzej Walicki (1930) filozof i historyk polski

Źródło: Aleksander Hall, Antykomunista, który bronił PRL, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 lipca 2010.

O współpracy

„W przeciwieństwie do moich kolegów bardzo chętnie uczyłem się w szkole średniej języka rosyjskiego. Sporo czytałem w oryginale rosyjskich tekstów, oglądałem rosyjskie kino i ogólnie interesowałem się rosyjską kulturą.”

Andrzej Celiński (reżyser) (1961) reżyser

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, „Dzieci z Leningradzkiego”. Tubka kleju zamiast obiadu, stopklatka.pl, 25 lutego 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=24439

O dzieciach, O czytaniu

„Posiadanie na własność kobiet wiąże się z przywożeniem branek z wypraw wojennych i bierze swój początek z niższej fazy barbarzyństwa. Pierwotne branki były uważane za trofea wojenne. Praktyka ta dała początek instytucji małżeństwa własnościowego, gdzie mężczyzna był głową domu, a kobieta niewolnicą i jego własnością. Następstwem tego zwyczaju było rozszerzenie niewolnictwa nie tylko na kobiety branki; pojmani wrogowie mężczyźni, a także ludzie niższego stanu stawali się niewolnikami, zaś małżeństwo własnościowe stało się formą stosowaną nie tylko wobec branek, lecz wobec wszystkich kobiet. Tak więc współzawodnictwo w kulturze łupieżczej doprowadziło, z jednej strony, do ustanowienia małżeństwa opartego na przymusie, a z drugiej – do instytucji własności indywidualnej. We wczesnej fazie obie te instytucje pokrywają się, obie pełnią tę sama funkcję; pozwalają zwycięskiemu mężczyźnie złożyć dowody w formie trwałych i widomych dowodów zwycięskiego podboju. Obie sprzyjają z kolei umocnieniu dążenia do panowania, właściwego wszystkim społeczeństwom łupieżczym. Prawo posiadania na własność kobiet rozszerza się następnie na owoce ich pracy i tak powstaje – obok prawa posiadania ludzi – prawo posiadania rzeczy.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O kobietach, O mężczyznach, O małżeństwie, O ludziach

„Liga Mistrzów, Liga Mistrzów! – kto odpadnie ten zostaje
Nowe charty się ścigają na wybiegu i rodzaje
Tych pościgów bezustannych to zależą od kultury
Lecz element nowojorski jest właściwie wszystkim wspólny
To jest etos dominacji i nie będziesz miał wakacji
I przynajmniej przez pięć pierwszych lat nie myśl o prokreacji
Tutaj w firmie tego nie ma, to firmie zawadza
Kokaina sprawia, że energia cię rozsadza
Możesz stanąć w szeregu już gotowy do biegu, hej”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik solo
Źródło: utwór Wiek XX z płyty Melassa

O myślach, O wakacjach, O wieku, O myśleniu

„Według mnie poezja powinna być jednym z głównych kierunków poznawania innych narodów, ich kultury, dorobku i dziedzictwa narodowego. Niestety, poezja polska z epoki romantyzmu była zbyt narodowa, aby ją dzisiaj tłumaczyć na inne języki. Jest właściwie nieprzetłumaczalna. Ale w tym przypadku nieprzetłumaczalność jest jej pięknem. Uniwersalizm to nic innego, jak dzieło, z którym wiele innych osób może się identyfikować.”

Adam Lizakowski (1956)

Źródło: Agnieszka Szymanik, Juliusz Bolek, Poezja jest pod moją skórą, 8 stycznia 2010 http://www.polishnews.com/index.php?option=com_content&view=article&catid=63:sztukaart&id=1217:poezja-jest-pod-moj-skor&Itemid=187

Cytaty o pięknie

„Ideologia kolonialistyczna, pragnąc ułatwić ucisk tego wspaniałego ludu [Majów], zniekształciła kulturę indiańską i narzuciła dyskryminację rasową. Przez długi czas uważano Indian za istoty niższe, za lud zacofany, nie potrafiący przyswoić sobie postępu i techniki. Niemało rewolucjonistów było w sobie przeszłości więźniami tej ideologii i uważało masy indiańskie za kulę u nogi rewolucji. Doświadczenie walki partyzanckiej wykazało, że chłopstwo indiańskie, zamiast być przeszkodą dla rewolucji, jest jej siłą decydującą. Nie ma ludu, bez względu na to, jak zacofanym uczynił go ucisk, który by nie mógł zostać zmobilizowany przez zbrojną walkę wyzwoleńczą, mającą prawidłowo ocenić orientację. Konkretnie położenie wsi i droga naszej rewolucji pozwalają na zmobilizowanie owych mas chłopskich, wychodząc nie od poziomu ich świadomości, lecz od stopnia wyzysku, który cierpią.”

Luis Augusto Turcios Lima (1941–1966)

Źródło: Zbigniew Marcin Kowalewski, Guerilla latyno-amerykańska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 89.

O ludziach, O sile, O cierpieniu, O czasie

„Nasze pokolenie nie toczy żadnej wielkiej wojny, nie zmaga się z żadnym wielkim kryzysem, ale przecież my też walczymy, prowadzimy wielką wojnę o duszę. Prowadzimy wielką rewolucję przeciwko kulturze. Nasze życie to jeden wielki kryzys. Przechodzimy kryzys duszy.”

Chuck Palahniuk (1962)

Podziemny krąg (1996)

O życiu, O wojnie, O duszy

„Sarmata był (…) homo ludens i homo politicus. Lubił się bawić, wysoko rozwinął kulturę zabawy (…) oraz związane z nią dziedziny sztuki (…).”

Janusz Maciejewski (1930–2011) polski filolog

Źródło: Sarmatyzm jako formacja kulturowa (1974)

„Mój ojciec nigdy nie zachwiał się w przekonaniu, że trzeba robić wszystko, co się da, dla wsparcia kultury tybetańskiej i Tybetańczyków.”

X Panczenlama (1938–1989)

Autorka: Yabshi Pan Rinzinwangmo O X Panczenlamie Źródło: Tybet: za muzykę w komórce grozi więzienie, ratujtybet.org, 28 stycznia 2009 http://archiwum.ratujtybet.org/aktualnosci/2009_01_28_Tybet_za_muzyke_w_komorce_grozi_wiezienie

O wsparciu

„Dziecko, gdy zadaje pytanie, jest tym naprawdę zainteresowane. Nie stoi za nim zazwyczaj żadna kultura, posługuje się ono tylko i wyłącznie własnym intelektem. Nie jest również pod wpływem żadnej retoryki ani sofistyki. Dopytuje z pasją i zaangażowaniem. Dziecka nie można spławić, odwołując się do jakiejś zagmatwanej kultury czy filozofii. Ja wierzę więc, że najbardziej filozoficznymi osobami jesteśmy, będąc dziećmi.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Wywiad, „Dziennik Polski”, 16 września 2005

O dzieciach, Pytanie

„Być może ktoś ode mnie oczekuje jakiegoś słowa uznania pod adresem masowej religii. Obawiam się, że nic z tego. Masowa religia w znacznym stopniu zdradziła ludzkiego ducha i wydała go, jak Samsona, ostrzyżonego i oślepionego, na pastwę kultury pełnej frustracji i autodestrukcji. Popularne hasła masowej religii są często równie jałowe i fałszywe jak slogany reklamujące nowy rodzaj mydła, tylko znacznie groźniejsze, bo jakość mydła można przynajmniej łatwo sprawdzić. Grzechem religijności jest uczynienie z Boga, pokoju, szczęścia, zbawienia i wszystkich pragnień człowieka – produktów, które wypuszcza się na rynek w atrakcyjnym opakowaniu. Problem nie leży w szczerości przekonań kaznodziejów i pisarzy religijnych, ale w samych założeniach, na których bezkrytycznie opierają swą działalność. Umysłowość religijna naszych czasów rzadko wykazuje skłonność do krytycznej analizy problemów naprawdę ważnych. Wygodnie nam z naszymi nawykami i zaściankowymi niechęciami, lecz czy aby nie nazbyt łatwo godzimy się na dwuznaczności, które Ewangelie i Prorocy każą nam bezkompromisowo odrzucać.”

Thomas Merton (1915–1968) amerykański pisarz, poeta, trapista

O Bogu, O pokoju, O religii, O problemach

„Na tym etapie rozwoju gospodarczego, w którym dobra opinia opiera się na próżnowaniu na pokaz, idealna kobieta powinna mieć maleńkie i delikatne dłonie i stopy oraz smukłą figurę. Te cechy, oraz wady budowy, które się z tym łączą, wskazują, że osoba ta nie jest zdolna do żadnego użytecznego wysiłku i musi być utrzymywana, w bezczynności, przez swego właściciela. Kobieta taka jest niepotrzebna i kosztowna – i dlatego cenna, bo świadczy dobrze o możliwościach finansowych. W wyniku tego na omawianym etapie rozwoju kultury, kobiety starają się dostosować do ideału dokładając wysiłków w celu zmienienia swego wyglądu tak, by odpowiadał tym wyrafinowanym gustom epoki. Mężczyźni pod wpływem kryteriów elegancji opartych na pieniądzu uznali owe sztucznie wytworzone, patologiczne cechy fizyczne za pociągające.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O kobietach, O mężczyznach, O wysiłku, O wyglądzie

„Premier Kaczyński chce budować Świątynię Opatrzności Bożej, bo w Warszawie jest za mało wysokich budynków. Przecież mamy Pałac Kultury.”

Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka

„Demokracja zakłada, że ludzie mają olej w głowie. A z tym bywa różnie. Umasowienie wiedzy przyniosło ze sobą zrównanie i zarazem sprofilowanie wszystkiego, świat myśli rozpadł się na kawałki. Za czasów moich studiów dostęp do dóbr kultury był ograniczony, zresztą i podaż była nieporównanie mniejsza; czytaliśmy i oglądali mniej więcej to samo – i mogliśmy o tym dyskutować. W tej chwili każdy z nas czyta i ogląda co innego, ginie wspólna płaszczyzna, rosną trudności w komunikacji. Współczesne pisma – także internetowe – starają się przyciągać czytelników, którzy mają podobne poglądy i upodobania, tworzą się enklawy, nisze, w których wszyscy utwierdzają się w jestestwie swoim. I stają się coraz bardziej nieprzemakalni na inne myśli i idee. Świat nam się rozpada na części i paradoksalnie zmniejsza.”

Małgorzata Szpakowska (1940)

Źródło: Zofia Zaleska, Niepiękne dwudziestolecie http://www.dwutygodnik.com/artykul/4019/, Dwutygodnik.com nr 93/2012.

O ludziach, O świecie, O demokracji, O komunikacji

„Dżdżownica staje się najczęściej ofiarą słońca, które może ją wysuszyć albo ogrodowej łopaty, która ją przebije. Człowiek może stać się ofiarą prawie wszystkiego: idei, religii, kultury, prawa, własnego partnera, wreszcie… samego siebie.”

Stefan Pacek (1938)

O religii

„Czy kultura, która jest jałowa, negatywna, pasywna i autorytarna może uchronić się przed upadkiem? W rzeczywistości przyszłość Frankokanadyjczyków jest smutna.”

Pierre Vadeboncoeur (1920–2010)

Źródło: Marta Kijewska-Trembecka, Quebec i Quebecois. Ideologie dążeń niepodległościowych, Kraków 2007, s. 174.

O rzeczywostości, O przyszłości

„W trzydziestym pierwszym roku ery Trujillo, El Benefector, dobroczyńca i ojciec odrodzonej ojczyzny, odnowiciel finansowej niepodległości, najwyższy protektor dominikańskich ludzi pracy, geniusz pokoju, główny protektor kultury, pierwszy wróg komunizmu (…) generalissimus Rafael Leonidas Trujillo Molina zginął tragiczną śmiercią w zamachu przygotowanym przez zwyrodniałych spiskowców, których zbrodniczą dłonią kierowali zdrajcy ojczyzny, wrogowie wolności i demokracji…”

Rafael Leónidas Trujillo (1891–1961)

żałobny komunikat wygłoszony przez radio dominikańskie w dniu 31 maja 1961.
Źródło: Władysław B. Pawlak, Księga zamachów. Od Sarajewa do Dallas, op. cit., s. 268.

O śmierci, O ludziach, O pokoju, O demokracji

„Kultura nie może istnieć bez religii. W jakimś sensie kultura sublimuje się w religię, a religia wyraża się w kulturze. Kultura bez religii umiera. Społeczeństwo pozbawione religii staje się bezideowe, ma nie ideały, ale plany, które mają to do siebie, że mogą być zrealizowane albo i nie. Kultura i sztuka są nierozerwalnie związane ze strefą duchową, ta zaś rodzi się ze sztuki. Jeżeli jest inaczej – nie ma sztuki, rośnie liczba ludzi nienasyconych, którzy wolą umrzeć, aniżeli żyć.”

Andriej Tarkowski (1932–1986) rosyjski reżyser, aktor, scenarzysta

O ludziach, O religii, O sztuce, Sens

„Nie chciałbym manifestować w towarzystwie pana Biedronia czy pani Senyszyn z pejczem, która obraża Ojca Świętego. Nie chciałbym iść w towarzystwie pani Środy czy pani Szczuki, które notorycznie nienawidzą Kościół i zasady moralne, w których się wychowałem i które są podstawą kultury i cywilizacji w znanym nam kształcie.”

Stefan Niesiołowski (1944) polityk polski, biolog

przed „błękitnym marszem” PO.
Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 2 października 2006

„Jakże niewdzięczne, w ogóle jak krótkowzroczne jest dążenie do zniesienia kultury!”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

„U nas „pop” wcale nie jest „popular”. Jesteśmy świetni w kulturze niezależnej, niszowej. Mamy znakomitych jazzmanów, deathmetalowców. Ale nasze gwiazdy pop nie mają szans na światową karierę. U nas mainstreamem nikt się na poważnie nie zajmuje. Takich gwiazd pop, jakie mamy, są na świecie tysiące.(…) W polskiej muzyce dzieje się wiele dobrych rzeczy, ale na pewno nie w popie.”

Mikołaj Lizut (1973) polski dziennikarz

Źródło: Znany dziennikarz ostro o polskim show-biznesie: Ta wiocha udaje..., onet. pl 31 stycznia 2013 http://muzyka.onet.pl/publikacje/znany-dziennikarz-ostro-o-polskim-show-biznesie-ta,1,5408976,wiadomosc.html

O muzyce

„Z jednej strony – Brytyjczycy importują niemal 50 milionów węgla, przy zużyciu rocznym na poziomie 64 mln ton, choć ich własne pokłady obliczane są na 3,2 miliarda. Z drugiej, likwidacja kopalń nie tylko pozbawiła środków do życia dziesiątki tysięcy ludzi, nie tylko zamordowała całą kulturę górniczej working-class, gdzie z 230 tysięcy górników zostało koło 6 tysięcy, nie tylko stworzyła miasta-widma, wypełnione bezrobotnymi w trzecim pokoleniu – ale także stała się zaczątkiem tego, co dziś wielbiciele pani Thatcher uważają za największą brytyjską bolączkę: wielkiej zależności od socjalu. W ciągu dekady jej rządów – które poza walką z górnikami, oznaczały generalną dezindustrializację – zwalniani masowo uciekali na rentę, toteż liczba Brytów niezdolnych do pracy z powodu choroby wzrosła z 770 tysięcy do 1,6 miliona. I to mimo, iż w szczycie rządów Thatcher bezrobocie wynosiło 12 procent – ponad dwa razy więcej, niż kiedy obejmowała władzę. W dniach po śmierci „Żelaznej Damy” najpopularniejszą piosenką w brytyjskim internecie była „Ding-dong, the witch is dead” („Dzyń dzyń, wiedźma nie żyje”). Inaczej mówiąc pytanie o to, czy jakiś polityk będzie dla Polski „prawdziwą Thatcher” to trochę jakby zapytać, czy daje nadzieję na bycie prawdziwą epidemią syfilisu.”

Margaret Thatcher (1925–2013) premier Wielkiej Brytanii

Autorka: Agnieszka Wołk-Łaniewska, Thatcher lepsza niż prawdziwa, strajk.eu, 14 stycznia 2015 http://strajk.eu/index.php?article=580

O śmierci, O ludziach, O chorobach, O walce

„Kiedy my rozwijaliśmy kulturę zwaną hip hop, ty dopiero się uczyłeś mówić, ty fałszywa dziwko.”

Popek (1980) polski raper i zawodnik MMA

Monster
Źródło: Znawcy rapu

„To wielki dzień dla polskiej kultury.”

Piotr Gliński (1954) polski socjolog, wykładowca akademicki, ekolog i polityk

po podpisaniu umowy o zakupu przez Skarb Państwa kolekcji dzieł sztuki należącej do Fundacji Książąt Czartoryskich. Źródło: Zbiory Czartoryskich własnością wszystkich Polaków! To wielki dzień dla polskiej kultury http://wpolityce.pl/kultura/321446-zbiory-czartoryskich-wlasnoscia-wszystkich-polakow-to-wielki-dzien-dla-polskiej-kultury, wpolityce.pl, 30 grudnia 2016.

„Polska szkoła filmowa to wojenny temat i neorealistyczna forma. Fascynowaliśmy się włoskim neorealizmem. To było coś nowego: zdjęcia plenerowe, przy naturalnym oświetleniu. Nie znosiliśmy filmów przedwojennych, kręconych w atelier, jak Pani minister tańczy czy Dodek na froncie. Nigdy wcześniej kino w obrębie kultury narodowej nie było tak ważne. Nosiło na sobie ciężar utrzymania tożsamości narodowej.”

Andrzej Wajda (1926–2016) polski reżyser filmowy

Źródło: „Magazyn Filmowy SFP”, 2/2007

O szkole

„Architektura to inspirujący klimat i piękno. To pasja tworzenia dla ludzi w kontekście czasu i miejsca, natury i kultury.”

Tomasz Konior (1968)

Źródło: www.koniorstudio.pl http://www.koniorstudio.pl/

O ludziach, Cytaty o pięknie, O naturze, O pasji

„Prowadzimy walkę nie z partią polityczną, lecz z „sektą” spiskowców przeciw całej duchowej kulturze ludzkości, przeciwko idei bóstwa.”

Roman von Ungern-Sternberg (1885–1921)

Źródło: A.F. Ossendowski, Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów, Gdańsk 2002, s. 118.

O Bogu, O ludziach, O zwierzętach, O walce

„(…) Gdynia nie tylko chce być, lecz jest nowoczesnym miastem – pod każdym względem. Także na płaszczyźnie kultury. A gdyński samorząd dba o artystów i o to, by sztuka, w tym teatr – miały jak najlepsze warunki rozwoju. Samorząd Gdyni wspiera i wspierać będzie wszystkie wartościowe inicjatywy kulturalne. Powiem więcej – im odważniejsze pomysły, tym ich większa szansa na patronat Miasta! Bo w legendę Gdyni wpisana jest odwaga, wolność, prawda, rozmach, szerokie horyzonty myślenia. A są to przecież synonimy nowoczesności.”

Wojciech Szczurek (1963) polski prawnik i samorządowiec

Źródło: Joanna Puzyna, Gdynia jest bardzo kulturalnym miastem, „Fora”, 10 maja 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/gjbk.htm

O prawdzie, O sztuce, O myślach, O wolności

„Czytanie rozwija te wszystkie zdolności, funkcjonujemy przecież w cywilizacji słowa, dziecko będzie w tym uczestniczyło. Nawet jeśli będzie się to odbywało przez komputer, liczy się słowo i obraz, a w książce dla dziecka jest jedno i drugie. Oczywiście można sobie wyobrazić życie plemion obchodzących się bez druku, gdzie inicjacja kulturalna dziecka odbywa się bez książki, ale w naszej kulturze posługujemy się znakiem i dziecko będzie w niej funkcjonować.”

Joanna Papuzińska (1939) polska pisarka i poetka, autorka książek dla dzieci, krytyk literacki

Źródło: Maria Czernik, Funkcjonujemy w cywilizacji słowa – mówi prof. Papuzińska http://qlturka.pl/2015/12/08/funkcjonujemy-w-cywilizacji-slowa-mowi-profesor-joanna-papuzinska/, qlturka.pl, 14 stycznia 2009

O życiu, O dzieciach, O książkach, O literaturze

„To praca na cały etat i w pełnym wymiarze godzin. Reprezentuję kraj, rodzinę i dynastię, historię, kulturę Szwecji i jej mieszkańców, a także szwedzki rząd. Nie narzekam na brak zajęć.”

Karol XVI Gustaw (1946) król Szwecji

odpowiedź na pytanie: jak to jest być królem? Źródło: polityka.pl, Monarchia ludowa, 9 maja 2011 http://www.polityka.pl/swiat/obyczaje/1515376,2,z-wizyta-u-szwedzkiej-pary-krolewskiej.read#ixzz1M3lhfW2j

O rodzinie, O historii

„Oprócz Jana Andrzeja Morsztyna, później Gałczyńskiego, Boya, Tuwima, Pawlikowskiej lub takiej osobowości jak Anna Świrszczyńska ten gatunek i temat praktycznie w Polsce nie istnieje. Tu leży chyba najgłębsza na mapie ludzkości depresja kultury erotycznej. Ale nie bez wyjątków! Nie wynika to z charakteru narodowego Polaków. Na taki stan rzeczy złożyły się odwieczne tradycje kościelnej hipokryzji, rubaszności szlacheckiej, nędzy ludowej i literackiego prostactwa w połączeniu z nieobecnością kultury mieszczańskiej. Przez długie lata cokolwiek u nas wykraczało poza dopuszczalne rejony westchnień i ślubu, kwiatków i motylków, odsyłano z oburzeniem do piekła pornografii. A już nie daj Boże, jeśli płci towarzyszył humor czy jakakolwiek lekkość ujęcia! Choćby tzw. obscena poetyckie Boya. Do tej pory właściwie nikt ich nie wydał.”

Robert Stiller (1928–2016) polski tłumacz i pisarz

Źródło: „Wysokie Obcasy”, 12 lipca 2009

O Bogu, O piekle, O charakterze, O ślubie

„W telewizji rzeczywiście ważne jest to, co widzi oko. Sama się na tym łapię: wyłączam się ze słuchania i oceniam scenografię programu, oprawę, muzykę, wygląd uczestników, ale to skrzywienie zawodowe. Wydaje mi się, że kultura oglądania telewizji w Polsce niepokojąco często polega na bezmyślnym gapieniu się w ekran. Nie uciekniemy już przed taką powierzchownością. Ponoć człowiek umie się skoncentrować maksymalnie na 45 sekund.”

Magda Mołek (1976) polska dziennikarka

Źródło: Magda Mołek: walczę o swoje, film.onet.pl, 17 marca 2008 http://film.onet.pl/wiadomosci/publikacje/wywiady/magda-molek-walcze-o-swoje,1,3812729,wiadomosc.html

O wyglądzie

„Połowa europejskiego repertuaru operowego powstała w Rosji. Genialna literatura, wspaniały balet. Ale przede wszystkim panuje tam wielka miłość zwykłych ludzi do sztuki, do artystów. Rosjanin będzie pościć, ale uskłada na bilet do teatru! Muzea są pełne zwiedzających, księgarnie czytających. Nawet polityka – tak restrykcyjna! – nie zabiła w Rosjanach potrzeby obcowania ze sztuką. W Polsce to się nie udało, w Polsce zniszczono sztukę beznamiętnym skreśleniem kultury z każdego możliwego budżetu. Z dwóch procent, wydawanych przez państwo na kulturę, zostały dwie dziesiąte; poniżej błędu statystycznego. A w Rosji buduje się nowe teatry i filharmonie. Ot, paradoks.”

Henryk Baranowski (1943–2013) polski reżyser, scenarzysta i aktor

Źródło: „Dziennik Zachodni”, 7 maja 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/okoszmarzew.htm

O miłości, O ludziach, O błędach, O literaturze

„Najwyższa już pora na wyrażenie oburzenia (wzorem młodych Hiszpanów), na „przewartościowanie wartości”, na nowy ruch kontrkultury, na odejście od narzuconej im przez kulturę masową oraz nader licznych w Polsce neoliberalnych ekspertów wizji życia, w myśl której można być szczęśliwym w nieszczęśliwym społeczeństwie, odgrodziwszy się od niego murem i zamieszkawszy w jednym z licznych gett (osiedli grodzonych) powstających w polskich miastach. Że najwyższa już pora na Nową Solidarność, nową obietnicę równości i sprawiedliwości”

Andrzej Szahaj (1958) filozof polski

stara została roztrwoniona przez ich rodziców Źródło: Posprzątać po neoliberalizmie, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2011 http://wyborcza.pl/1,97863,10030760,Odpowiedz_Sierakowskiemu__Posprzatac_po_neoliberalizmie.html

O sprawiedliwości, O myślach, O odejściu, O rodzicach

„Ludzie, którzy mówią o wojnie cywilizacji, schlebiają sobie, bo wierzą, że należą do jakiejś cywilizacji. Słowo „cywilizacja” jest martwe. Nie można mówić o jednej czy dwóch cywilizacjach, które są w opozycji do siebie. Cywilizacji nie ma. Mówi o tym dawna myśl wywodząca się z kręgu kultury hinduskiej, zawarta w eposie Mahabharata.”

Peter Brook (1925) brytyjski reżyser

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 23 listopada 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pbrook1.htm

O wojnie, O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Żywotny składnik kultury ludzkiej, nie jest błahą powiastką, ale ciężko wypracowaną, aktywną siłą, nie stanowi intelektualnego wyjaśnienia ani obrazu artystycznego, ale to pragmatyczny dokument wiary pierwotnej i moralnej mądrości.”

Bronisław Malinowski (1884–1942) polsko-brytyjski antropolog

Źródło: Mit, magia, religia, w: Dzieła, t. 7, Warszawa 1990.

O wierze, O religii, O sile, Obraz

„Przeciw absurdom, fanatyzmom, kłamliwym propagandom mamy tylko broń edukacji. Niestety, procesy w kulturze, które wydają się nam tak niebezpieczne, redukowanie naszych zainteresowań do tego, co sprawia, że życie jest zabawniejsze i obfitsze w dobra konsumpcyjne, pogarda dla wartości tradycyjnych, dla prawdy, dla bezinteresownej wiedzy, o ile nie powiększają one naszych bogactw i nie oferują rozrywek – wszystko to podważa te właśnie systemy edukacyjne, które mogłyby stanowić antidotum.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

podczas 66. Światowego Kongresu PEN Clubu. Źródło: „Przekrój” http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61774, nr 28/2820, 11 lipiec 1999, s. 12.

O życiu, O wiedzę, O bogactwie

„Celem Cesarstwa Japońskiego jest stworzenie nowego porządku, trwałej stabilizacji w Azji Wschodniej. Aby ustanowić ten porządek, jest niezbędne zwiększenie współpracy w polityce, ekonomice i kulturze, między Japonią, Mandżukuo i Chinami.”

Fumimaro Konoe (1891–1945) japoński polityk, premier Japonii

przemówienie do parlamentu, 3 sierpnia 1938.
Źródło: Baabar, Historia Mongolii, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2005, str. 464–465.

O historii, O współpracy

„Odpowiada nam forma pracy politycznej UW, standardy kultury politycznej charakterystyczne dla tej partii, jej otwartość na dialog. W pewnych sprawach mamy odmienne poglądy, istnieją też – zwłaszcza w skali lokalnej – konflikty pomiędzy UW a środowiskami ekologicznymi, ale styl polityki uprawianej przez UW umożliwia dyskusję, rodzi nadzieję na rozumny kompromis.”

Piotr Gliński (1954) polski socjolog, wykładowca akademicki, ekolog i polityk

fragment tekstu przekazany przedstawicielom mass mediów na konferencji prasowej z 20 czerwca 1997. Tekst dotyczył przyczyn nawiązania współpracy pomiędzy Wyborczą Koalicją Liderów Ekologicznych a Unią Wolności. Źródło: WKLE: Dlaczego Unia Wolności? http://zb.eco.pl/zb/98/wkleuw.htm

O wolności, O współpracy

„Wszystko bierze się z jakichś skrawków, zdań, wrażeń. Instynktownie. Dlatego jestem całkowicie przeciwny walce o prawa autorskie w internecie – wszystko, co istnieje, powinno być wykorzystywane po raz kolejny. W taki sposób budujemy kulturę, prawda?”

Lars von Trier (1956) duński reżyser filmowy

Źródło: rozmowa Pawła Felisa, „Duży Format”, 26 maja 2011

O prawdzie, O wrażeniach, O walce

„Liberalizm stawia ponad wszystko wolność jednostki. Demokratyczna lewica uważała, że człowiek jest wolny, ale ma obowiązki społeczne, winien starać się o zmniejszenie nierówności materialnych, ograniczających prawa do udziału w kulturze i życiu społecznym.”

Andrzej Friszke (1956) polski historyk

Źródło: rozmowa Pawła Wrońskiego, Na prawo i na lewo odkurzanie starych idei, „Gazeta Wyborcza”, 29 kwietnia 2013.

O wolności

„Nie chcemy obcej kultury. Chcemy, aby nasza cywilizacja była ponad wszystkie inne kultury w tej części Europy.”

Joanis Metaksas (1871–1941) polityk grecki, generał

Źródło: Czy greckiego władcę zabiła tajna służba?, „Świat na dłoni Extra”, nr 2/2016, s. 18.

O świecie

„Zarówno irańska sztuka, jak i kultura wciąż w dużym stopniu mnie inspirują, ale nie cenię rzeczy tylko z racji ich pochodzenia. (…) Nie jestem osobą pragnącą należeć do jakiejkolwiek społeczności, której członkowie patrzą na siebie przez pryzmat narodowej tradycji. Nie szukam więc na siłę kontaktu z Irańczykami przebywającymi na emigracji. (…) Nie chodzi tu o nacjonalizm, ale autentyczne rozumienie przeżycia. Jest z tym trochę tak jak ze wspomnieniami z dzieciństwa – każdy ma swoje, ale podobne przeżycia ewidentnie zbliżają do siebie niektórych ludzi. Nie można jednak żyć tylko przeszłością, pielęgnować w sobie nostalgii i płakać nad tym, że mieszka się w innych współrzędnych geograficznych.”

Marjane Satrapi (1969) irańsko-francuska pisarka, autorka komiksów, reżyserka filmów animowanych

Źródło: Anna Bielak, Jestem zdegustowana http://www.dwutygodnik.com/artykul/4191/, Dwutygodnik.com nr 98/2012.

O ludziach, O sztuce, O sile, O przeszłości

„Kultura białoruska, ta niezależna i niepokorna wobec władzy, skazana jest obecnie na największą inwigilację. (…) W Grodnie, gdzie mieszkam, sam byłem świadkiem, gdy agenci KGB rekwirowali książki, które z politycznego punktu widzenia nie były akceptowalne, chodzi tutaj głównie o krytykę wobec prezydenta Łukaszenki.”

Juryj Humianiuk (1969–2013) białoruski poeta, prozaik i dziennikarz

o sytuacji w dziedzinie kultury na Białorusi, 25 listopada 2008. Źródło: Maciej Jung, Rozmowa z Jurym Humianiukiem i Vitalem Voranauem http://zeszytypoetyckie.pl/krytyka/223-z-jurym-humianiukiem-i-vitalem-voranauem-rozmawia-maciej-jung, „Zeszyty Poetyckie”

O książkach

„Czyż ten nieszczęsny, dziki lud białoruski (…), można uważać za duchowego pana tej ziemi? (…). W jednej Polsce, w jej wpływie i kulturze, znaleźć może zbawienie kraj ten i barbarzyńska ludność jego.”

Władysław Glinka (1864–1930) polski polityk i działacz społeczny

Źródło: Pamiętnik wielkiej wojny, t. 2, cz. 1, Warszawa 1927, s. 68, cyt. za: Dariusz Tarasiuk, Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905–1918, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2007, s. 111, ISBN 9788322726297.

O wojnie, O ludziach

„Mój bracie socjalisto, liberale, i nie tylko, jeśli trudno Ci uszanować krzyż przed Pałacem Prezydenckim, stanowiący dla chrześcijanina uobecnienie sacrum, to uszanuj w nim przynajmniej – jak uczyniło wielu artystów, którzy nie mieli daru wiary w Boga – godność i sacrum Twojego i mojego człowieczeństwa. Zdobądź się na minimum kultury i bądź zwyczajnie człowiekiem, nie poniżaj swojego człowieczeństwa i przestań mówić, że krzyż nas podzielił.”

Zdzisław Klafka (1959)

Źródło: Obsesja krzyża? Słowo do moich braci socjalistów, liberałów i nie tylko…, naszdziennik.pl, 21 sierpnia 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20100821&typ=my&id=my91.txt

O Bogu, O wierze

„Zatrucie świata stanem półświadomości. Nie ma nic gorszego niż półświadomość, niedouczenie, półprawda, półinteligent. Nie darmo (objaw, to sygnał) nastał czas miernot. Upowszechnienie kultury, w tym pojęciu kryje się jakaś zabójcza bzdura. Popularyzacja, uproszczenia, skróty, digesta, kultura masowa – to coś bardzo śmiesznego i groźnego jednocześnie. Nie jestem reakcjonistą w tym sensie, że bynajmniej się nie łudzę, że można i trzeba czynnie temu przeciwdziałać. Nie chce mi się tłumaczyć czemu nie można. Nie można przeciwdziałać ewolucji gatunku. Chcę mieć tylko prawo do powiedzenia sobie, że bynajmniej ewolucja nie musi oznaczać lepszości.”

Sławomir Mrożek (1930–2013) polski dramatopisarz, prozaik i rysownik

Dzienniki, Dziennik. Tom 1. 1962–1969

O czasie, Sens

„[Polskość to] popęd ku śmierci i samozniszczenia, tępienie dobra wśród swoich, by nie mieć w stadzie nikogo lepszego od siebie. (…) Mamy do czynienia z wyścigiem szczurów odwróconym do góry nogami. W społeczeństwie zachodnim, w kulturze europejskiej szczury ścigają się o to, kto będzie lepszy, po to by nie zginąć. W Polsce ścigają się o to, kto będzie najlepszy, po to by oddać swoje życie w ofierze. I giną najlepsi. To odwrócony mechanizm selekcji.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: wyborcza.pl, 13 maja 2011 http://wyborcza.pl/1,75475,9587843,Robia_czarny_PR_Jezusowi.html?as=4&startsz=x#ixzz1MF88Rpe5

O życiu, O śmierci

„Anglia otworzyła Birmę dla świata, ale nie otworzyła świata przed Birmą. Birmańczyk został skazany na prowadzenie bardzo skromnego życia w wielkim mieście, jego religia i kultura uległa degradacji, a on sam nie mógł już spełniać funkcji społecznych, handlowych i przemysłowych, które niegdyś stały przed nim otworem.”

John Sydenham Furnivall (1878–1960)

Źródło: Michał Lubina, Kala znaczy obcy. Indusi i Indie w Birmie, Polska-azja.pl, 15 lutego 2011 http://www.polska-azja.pl/2011/02/15/michal-lubina-kala-znaczy-obcy-indusi-i-indie-w-birmie/

O religii

„Najważniejsze trzy słowa dla Polski, Polaków, naszej kultury, filozofii: wódka, wojna i kiełbasa są rodzaju żeńskiego.”

Robert Makłowicz (1963) dziennikarz polski

Źródło: Drugie śniadanie mistrzów, TVN24

O wojnie

„Kultura czyni nas wolnymi, ale prawda również.”

Sergio Mattarella (1941) włoski polityk

La cultura ci rende liberi, ma anche la verità. (wł.) podczas spotkania ze studentami z włoskiej Akcji Katolickiej w 2010. Źródło: Quirinale, Mattarella nell’unica intervista su YouTube: „La verità ci rende liberi”, ansa.it http://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2015/01/30/quirinale-mattarella-nellunica-intervista-su-youtube-la-verita-ci-rende-liberi_60b309b3-7ec3-4355-98f8-66e7850b81d2.html

O prawdzie

„Łódź ma wszelkie cechy prowincji – twierdzi. – Leży na końcu świata, choć to przecież środek Polski, środek Europy. Z jednej strony uderza bogactwo historii i kultury, z drugiej – zwraca uwagę pogarda, z jaką do tego miasta odnoszą się inni. Niedawno Hanna Krall powiedziała mi, że być z Łodzi, to otrzymać posag. Kto wie, czy w przyszłości raz jeszcze nie poświęcę książki tej naszej Ziemi Obiecanej.”

Wojciech Górecki (1970)

Źródło: culture. pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_gorecki_wojciech

O książkach, O historii, O przyszłości, O bogactwie

„Kiedy okazało się, że to jednak norweska nacjonalistyczno-konserwatywna prawica, czyli że Norwegia zaatakowała się sama, eksperci i publicyści szybko wpadli na pomysł, że takiej zbrodni musiał dokonać szaleniec. Gdyby Breivik był muzułmaninem, jego czyn byłby owocem zbrodniczej religii i kultury. Wiadomo, że to „źli ludzie” znajdujący przyjemność w mordowaniu nas bez powodu. Natomiast Norwegowie są dobrzy. A nawet naiwni w dobroci. Nordyk – chrześcijanin czy poganin – w przeciwieństwie do Araba i Czeczena może coś takiego zrobić tylko, gdy oszaleje.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: Czas popatrzeć w lustro, wyborcza.pl, 25 lipca 2011 http://wyborcza.pl/1,88146,10003298,Czas_popatrzec_w_lustro.html

O ludziach, O przyjemności, O religii, O czasie

„(…) mitologia, czyli uświęcona tradycja społeczeństwa, jest zbiorem tradycji wplecionych w kulturę, dyktujących wierzenia, definiujących rytuał, sankcjonujących porządek społeczny i dających wzór zachowań moralnych.”

Bronisław Malinowski (1884–1942) polsko-brytyjski antropolog

Mit w psychice człowieka pierwotnego

O zachowaniu

„Oczywiście nie wyjaśnimy wiele mówiąc, że Rosja należy do Wschodu lub w ogóle do Azji. Jest zadziwiające jak wielu powtarza tak bezsensowne zdanie. Rosja nie jest przecież krajem azjatyckim. Gdyby nawet takim była, przydałoby się wówczas wiedzieć, że w Azji istnieją różne kultury, np. arabska, hinduska, chińska i inne, między którymi istnieją różnice być może większe niż między nimi a kulturą zachodnioeuropejską. Nic się nie zyskuje charakteryzując tło kulturowe Lenina jako „wschodnie” lub wręcz „azjatyckie.””

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Marksizm-leninizm. Nauka czy wiara?
Źródło: s. 37

„Wszyscy Polacy byli antysemitami. Po tysiącu lat watykańskiej propagandy była to część ich kultury. Każdy chłop, któremu powiedziałby pan, że Jezus był żydem, zatłukłby pana toporem. Trudno sobie wyobrazić, co by panu zrobił, gdyby do tego powiedział pan, że Maryja też była żydówką.”

Roman Polański (1933) polski reżyser i aktor

Alle Polen waren Antisemiten. Nach tausend Jahren Vatikan-Propaganda war das Teil ihrer Kultur. Jeder Bauer, dem Sie erzählt hätten, Jesus war Jude, hätte Sie sofort mit der Axt erschlagen. Unvorstellbar, was er mit Ihnen gemacht hätte, wenn Sie dazu noch gesagt hätten, die Jungfrau Maria sei jüdisch. (niem.)
Źródło: „Stern”, 26 grudnia 2005, Mir ist diese Sorte Interview zuwider!

„Dusza polska niezmiennie obraca się ku prawicy, jakby miała wbudowaną igłę magnetyczną wskazującą ten kierunek (…). Doświadczenia tego stulecia – a przede wszystkim myślę o okresie międzywojennym – wystarczą, żeby przekonać, że kultura polska jałowieje, jeżeli zwycięża w niej prawicowe myślenie. Kto więc sądzi, że krocząc na prawo, służy Narodowi przez wielkie N, ten wybiera drogę prowadzącą do jego paraliżu. (…) Czyż trzeba przypominać, że przedwojenny sojusz Kościoła z endecją odsuwał od niego ludzi twórczych i poszukujących, że wytworzył przedział: z jednej strony świat literatury i sztuki, czyli tzw. intelektualiści itp., z drugiej kruchta i nacjonalistyczne hece.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Źródło: Adam Michnik, Rozpacz Miłosza, „Gazeta Wyborcza”, 31 grudnia 2010.

O ludziach, O świecie, O duszy, O literaturze

„To może zabrzmi niedobrze, bo pojęcie jest bardzo płynne, ale ja jestem za kulturą masową. Puryści nie mogą narzucać masom, czego one chcą słuchać. Kiedyś Rubinstein grał w Canergie Hall, a po drugiej stronie występowali „Beatlesi” przed 80 tysiącami ludzi, którzy przecież z własnej woli zapłacili za bilety. Pytano Rubinsteina, co o tym sądzi, a on odparł, że wszystko jest akurat tak, jak trzeba.”

Wacław Kisielewski (1943–1986) pianista polski (Marek i Wacek)

Źródło: „Przekrój”, 1 marca 1967

O ludziach

„Po przełomie 1989 roku Polska przeszła także rewolucję kulinarną. Wróciła kultura jedzenia.”

Paweł Potoroczyn (1961)

Źródło: 4. Europejski Festiwal Smaku w Lublinie, culture.pl, wrzesień 2012 http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/4-europejski-festiwal-smaku-w-lublinie

O jedzeniu

„Rzeczywistych odbiorców ambitnej kultury nie ma wielu. Takie są realia i nie ma się co obrażać. Kiedy się tworzy kanał poświęcony kulturze wysokiej, to trzeba przyjąć, że się przemawia raczej do owej niewielkiej grupy.”

Krzysztof Koehler (1963) polski poeta, eseista, krytyk literacki

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 23 kwietnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/md0p.htm

„Bez prawdy miłość staje się sentymentalizmem. Miłość staje się pustym słowem, które można dowolnie pojmować. Na tym polega nieuchronne ryzyko, na jakie wystawiona jest miłość w kulturze bez prawdy. Pada ona łupem emocji oraz przejściowych opinii jednostek, staje się słowem nadużywanym i wypaczonym i nabiera przeciwstawnego znaczenia.”

Benedykt XVI (1927) papież

Źródło: encyklika Caritas in veritate, 3

O miłości

„Rozmawiając z tymi, którzy stają bezradni, bo nie dysponują żadnymi dowodami niewinności, mimo woli kojarzę sobie rok 1968, kiedy to grono aparatczyków z PZPR rezerwowało dla siebie kompetencje do rozstrzygania, kto jest prawdziwym Polakiem. Ci, których władza uznała za Żydów, nie byli w stanie wykazać swej polskości. Jaką merytoryczną polemikę można było zresztą podjąć z Władysławem Gomułką, gdy w swym osławionym wystąpieniu informował, że Janusz Szpotański to „człowiek o moralności alfonsa” natomiast wobec Pawła Jasienicy formułował zarzut współpracy ze służbami specjalnymi? Kiedy zniknie z polskiej kultury ten styl Pierwszych Sekretarzy? Syndrom Jasienicy ma swe liczne odpowiedniki w pomówieniach obecnej epoki. Wystarczy przypomnieć choćby listę Macierewicza, gdzie logiką (if any) podejrzeń objęto ludzi tak zasłużonych jak prof. Wiesław Chrzanowski, więziony w stalinowskich czasach. Patrząc na podobną praktykę bezpodstawnych oskarżeń uzasadnionych jedynie esbeckim raportem, trzeba konsekwentnie stawiać pytanie: jak często musimy powtarzać praktyki, w których dominuje zawadiacki styl budowniczych Nowej Huty?”

Józef Życiński (1948–2011) polski duchowny katolicki, arcybiskup lubelski

Źródło: Prawda historii a humanizm Ewangelii, „Tygodnik Powszechny”, 15 stycznia 2007, za: „Gazeta Wyborcza” http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,3848228.html

O ludziach, O prawdzie, O historii, O współpracy

Cytaty na temat kultura strona 8

Cytaty na temat kultura
strona 8