Cytaty na temat kultura
strona 3

„Patriotyczny… Nie sądzę, że jestem patriotą w dosłownym tego słowa znaczeniu. Myślę, że patriotyzm jest problematycznym terminem, ponieważ sugeruje nacjonalistyczną dumę i lojalność wobec państwu, rządowi albo instytucji. Lubimy używać mowy ojczystej patriotyzmu w USA, albo takich wyrażeń jak wolność, demokracja, kapitalizm itp. Uważam, że nie czuję się zobowiązany do tych idei i myślę, że to niebezpieczne być lojalnym wobec państwa. Jako dziecko, pamiętam, że lojalność była wymagana do ślubowania wierności fladze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Myślę, że to swego rodzaju problem, ponieważ Stany Zjednoczone są krajem imigracji… wielu ludzi przyjeżdża tutaj, a ich lojalność wykracza daleko poza obecny rząd, gdyż sięgają wielu innych pokoleń krajów, kultur, historii i ludzie codziennie trzymają to w sobie i wydaje mi się, że jest to absurdalne, żeby pytać obywateli o ślubowanie wierności rządowi. Uważam, że mój muzyczny projekt, nie powinien w istocie być mylony z patriotyzmem i nacjonalizmem.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: audio wywiad http://www.divshare.com/download/10374874-53a

O dzieciach, O ludziach, O demokracji, O historii

„Ziemia nie jest dla nas towarem do sprzedania i prywatyzacji. To podstawa naszej tożsamości, kultury i autonomii. Żądamy zaprzestania przesiedleń w imię nowoczesności, rozwoju, żądamy ochrony środowiska i łagodzenia skutków zmian klimatycznych”

Dayamani Barla

Źródło: Joanna Irzabek, Barla Dayamani Żelazna dama, polityka.pl, 3 listopada 2008 http://www.polityka.pl/swiat/ludzie/272581,1,barla-dayamani.read

O ludziach

„Dla mnie Emiraty, tygiel rozmaitych nacji, były niezwykle interesujące. Oczami socjologa miałem okazję obserwować szybki awans cywilizacyjny społeczeństwa, rozwój ekonomiczny kraju, ale też i rozwój narodowej kultury poddany dość mocnej presji obcych, napływowych ludzi. Przecież w ciągu jednego tylko pokolenia nieomal wszystko się tutaj zmieniło! Nastąpił ogromny skok. Beduińskich koczowników zastępują dziś ludzie wykształceni, fachowcy z rozmaitych dziedzin.”

Andrzej Kapiszewski (1948–2007) Polski dyplomata i socjolog

Źródło: Teresa Bętkowska, Przybliżyć Polakom świat – a światu Polskę http://www2.almamater.uj.edu.pl/91/08.pdf, „Alma Mater” nr 91, kwiecień 2007, s. 15.

O ludziach, O świecie

„Od wielu lat zajmuję się video artem i w takich przypadkach zawsze pojawia się zagrożenie, że w pewnym momencie można zacząć się powtarzać. Fotografuję i tworzę instalację, więc zmiana materiału, w którym pracuję jest dla mnie czymś naturalnym. Prawdziwym wyzwaniem było raczej stworzenie czegoś dla zupełnie innej widowni niż dotychczas, w której znaleźli się także krytycy filmowi, producenci czy dystrybutorzy. Chciałam, żeby film wszedł do normalnej dystrybucji w kinach na świecie. Czułam, że nadszedł czas, by przekroczyć pewne granice, zaistnieć w jakiś sposób także w obrębie kultury popularnej.”

Shirin Neshat (1957)

Źródło: wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=67028

O zmianach, O czasie

„Ojciec mnie kochał, matka wychowywała. A że mama była osobą pełną empatii, nigdy do końca nie wsiąknęła w miejskie życie i wciąż identyfikowała się z góralską kulturą, tradycją, obyczajowością – to bardzo mi imponowało.”

Henryk Gaertner (1922–2020)

Źródło: Teresa Bętkowska, Ojciec kochał – matka wychowywała, „Alma Mater” nr 156–157, kwiecień-maj 2013, s. 27.

O życiu, O matce, Kochać się

„Gazeta Wyborcza” stara się śledzić wszystkie moje kroki, żebym przypadkiem nie powrócił na arenę kultury narodowej. Zaproszenie mnie do Gorzowa jest aktem wielkiej odwagi.”

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 12 listopada 2008

„Somalijczycy, mężczyźni i kobiety, starzy i młodzi. Składam wam w darze tych kilka słów, jako spuściznę, spadek, o piśmiennictwie, literaturze i języku Somalijczyków. Nie mam wątpliwości, że jest to wspaniała podstawa waszej kultury, o którą musicie się troszczyć ze wszystkich stron, zewsząd, gdziekolwiek będziecie. Zarówno, gdy będzie to literatura w pojęciu ogólnym, jak i poezja, prawdziwe opowieści czy fikcja, teatr czy krytyka. Jesteście wspaniałym narodem i utalentowanymi ludźmi. Jestem tego pewien.”

Bogumił Andrzejewski (1922–1994) polski językoznawca i poeta

ostatnie słowa skierowane do Somalijczyków krótko przed śmiercią w 1994 roku.

O śmierci, O kobietach, O mężczyznach, O literaturze

„Stawiamy sobie dwa główne cele. Pierwszy to doprowadzenie do zagwarantowania wolności Tybetańczykom w Tybecie. Nie chodzi o niepodległość, tylko o poszanowanie wolności obywatelskich: wolności edukacji, gospodarowania, religii, kultury. O to staramy się środkami politycznymi. A drugi cel to opieka nad Tybetańczykami na uchodźstwie. Tu staramy się zapewnić ochronę zdrowia, edukację, pomoc w rozwoju rolnictwa, pomoc socjalną.”

Tsering Wangchuk (1974)

Źródło: Ewa Siedlecka, Minister rządu tybetańskiego wierzy, że Tybetańczycy będą górą, wyborcza.pl, 9 czerwca 2012 http://wyborcza.pl/1,75248,11892842,Minister_rzadu_tybetanskiego_wierzy__ze_Tybetanczycy.html

O religii, O wolności, O pomocy

„Według standardów naszej kultury jestem zupełnym zerem, tak wielkim, że magazyn „People” nie tylko o mnie nic nie napisał, ale nawet odmówił mi prenumeraty, bojąc się, że czarna dziura mojej egzystencji wessie go w mrok zapomnienia.”

Dean Koontz (1945) pisarz amerykański

Odd Thomas (2003)

„Istotne jest nie tyle to, kiedy, a czy nawet w ogóle zdołamy zbudować powszechną, globalną, chrześcijańską kulturę i cywilizację – ważne, byśmy w tym kierunku podejmowali wszelkie możliwe starania.”

Karl Stehlin (1962) niemiecki prezbiter, przełożony Bractwa Świętego Piusa X w Europie Środkowej i Wschodniej, przełożony Bractwa w …

Źródło: „Zawsze Wierni” nr 5 (168), wrzesień-październik 2013, s. 5.

„Kultura, która nie posługuje się terminem osoba, nie ma nic do powiedzenia na temat miłości. Podobnie zresztą i psychologia, jeżeli nie posługuje się terminem osoba, będzie sprowadzała miłość do potrzeb biologicznych, będzie milczała w kwestii akceptacji patologii seksualnej, mając na uwadze poprawność polityczną.”

Antoni Jozafat Nowak (1935–2013) polski franciszkanin, antropolog i psycholog

Źródło: Psychologia XX-XY, Rzeszów 2011, s. 87.

O miłości

„Europejczycy są zapatrzeni we własną tradycję. Amerykanów uważają za nowobogackich, traktują z lekką pogardą. Tymczasem Amerykanie, dzięki swoim pieniądzom, poznają świat. Właśnie świat, nie tylko Europę. I wiedzą to, czego nie wiedzą Europejczycy: że zadufany w sobie stary kontynent nie jest już pępkiem świata. Że istnieją wspaniałe, stare kultury w Ameryce Południowej, w Azji.”

James Ivory (1928) reżyser amerykański

Źródło: „Rzeczpospolita”, 9 czerwca 2001

O pieniądzach, O świecie

„Cywilizacja to władza nad światem, a kultura to miłość do świata.”

Antoni Kępiński (1918–1972) polski psychiatra i pisarz

Autoportret człowieka. Myśli, aforyzmy, Cywilizacja
Źródło: s. 132

O miłości, O świecie

„Jedność językowa jest naturalnym wynikiem jedności narodowej, koniecznym warunkiem dla istnienia narodowej kultury. W sytuacji, w której mamy do czynienia z mnogością dialektów, jedność językowa osiągnięta może być tylko wtedy, gdy jeden z dialektów otrzyma pierwszeństwo.”

Gustav Preller (1875–1943) południowoafrykański pisarz, krytyk literacki, dziennikarz i historyk

Źródło: Grzegorz Bębnik, Ostatnia walka Afrykanerów, Biała Podlaska 2004, str. 23

O walce

„Nie chodzi mi o to, aby użalać się nad ofiarami czy obwiniać katów. Te łzy i ten gniew, gdy dotyczą przeszłości, pozbawiają nas naszej moralnej energii niezbędnej, by działać tu i teraz. Zwłaszcza, że granice nie zawsze są jasne, a w dalszej perspektywie prześladowca okazuje się również ofiarą. Na krótszą metę (a do tej pory dzieje ludzkości składały się wyłącznie z krótkich odcinków) ofiary – ogarnięte rozpaczą i skażone uciskającą je kulturą – same zwracają się przeciwko innym ofiarom.”

Howard Zinn (1922–2010)

Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś
Źródło: s. 38–39.

O gniewie, O przeszłości, O łzach

„Dziś władze naszego kraju chcą wymazać pamięć o tradycjach Rzeczpospolitej. Przywrócono radzieckie podręczniki do szkół, nie zezwala się na naukę w języku ojczystym, indoktrynuje się młodzież przy pomocy ideologii państwowej, niszczy się zabytki kultury.”

Alaksandr Milinkiewicz (1947) polityk białoruski

Źródło: Borys i Milinkiewicz przeciw sankcjom wobec Białorusi, PAP, gazeta.pl, 2 maja 2007 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,4103682.html

O młodzieży, O nauce, O pomocy

„Stan wojenny zastał mnie w Szwajcarii. Łaziłem nad Renem, układałem sobie fragmenty tekstów w głowie i czekałem na okazję powrotu. Dostałem propozycję, że mogę mieć od zaraz szwajcarski paszport, a rodzinę można ściągnąć przez Czerwony Krzyż. Miałbym z czego żyć, bo mogłem pracować w paryskiej „Kulturze”. Jednak ani przez sekundę nie miałem wątpliwości, że moje miejsce jest w Polsce. Nie chwalę się, że byłem taki dzielny. To nie ja wybrałem Polskę. To Polska wybrała mnie. Nie mógłbym żyć bez polskiego powietrza.”

Wojciech Młynarski (1941–2017) polski kompozytor i wykonawca piosenki autorskiej

Źródło: „Dziennik Zachodni”, 17 maja 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/calycz.htm

O rodzinie, O czekaniu

„To prawda, że Izrael zbudował silne i nowoczesne wojsko, jednocześnie stworzył jednak na pustynnej ziemi fantastyczne rolnictwo, nowoczesny przemysł i wysoko rozwiniętą medycynę. W ciągu niespełna 60 lat powstała niepowtarzalna kultura łącząca przeszłość i tradycję z nowoczesnością.”

Zvi Rav-Ner (1950)

Źródło: Ambasador Izraela polemizuje z prof. Baumanem Absurdalne tezy, polityka.pl, 31 sierpnia 2011 http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1518992,1,ambasador-izraela-polemizuje-z-prof-baumanem.read

O prawdzie, O przeszłości

„Oni naprawdę podrywają demokratycznie wybranych przedstawicieli naszych, oni naprawdę chcą zastępować, nie szanują demokracji i dlatego tutaj jakaś jest luka, by nie każdy mógł sobie pozwalać na takie zachowanie. No przecież to nie można, już ja nie wchodzę w to, że jak popatrzymy na sprawców tego wszystkiego to się okaże, że sprawcy są prawie przede wszystkim winni tego, co się stało i ja wiem, że tak los udowodni i Kaczyńskim będzie bardzo nieładnie, kiedy prawda wyjdzie na jaw, to jest po pierwsze. Ale przede wszystkim chodzi o to żeby naprawdę przestali podrywać…
Monika Olejnik: Autorytet.
Lech Wałęsa: … autorytet demokratycznego państwa, tutaj musimy jakieś prawo, które nauczy nas kultury, zachowania, bo nie można tak w nieskończoność pozwalać na coś podobnego.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

o wysłuchaniu zorganizowanym przez europosłów PiS w Parlamencie Europejskim, które dotyczyło katastrofy smoleńskiej. Źródło: Radio Zet http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Lech-Walesa8, 9 grudnia 2010

O losie, O prawdzie, O zachowaniu, O demokracji

„Mówi chmura córce chmurce
napatrz że się napatrz,
bo to tam przeciwko nam
wznoszą wielki drapacz.
Wznoszą w górę Dom Kultury,
wielkie, ostre ściany.
A my chmury, biedne chmury
będziemy drapane.”

Józef Prutkowski (1915–1981) polski pisarz i aktor

Źródło: Mówi chmura córce chmurce

O domu, O górach

„Kiedyś telewizja w Polsce traktowana była jako medium próbujące łączyć kulturę wysoką z masową. Działo się tak zwłaszcza w socjalizmie, kiedy telewizja miała mieć charakter edukacyjny. I ten ogon, w postaci misji, ciągnie się za nią do dziś. Musimy pamiętać, że telewizja powstała w USA jako medium masowe, służące praktycznie wyłącznie rozrywce. To tylko Europa broniła jej jako środka transmisji kultury wysokiej.”

Tadeusz Nyczek (1946) polski krytyk literacki, teatralny i plastyczny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Trójmiasto, 31 maja 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/czytc.htm

O charakterze

„A mit, gdy się przyjmie, zamienia kulturę w naturę. Sprawia, że nowe zachowania, wartości i symbole stają się czymś naturalnym, odwiecznym i zrozumiałym dla każdego. I w taki sposób mit zaczyna wyprzedzać historię. Natura zawsze wyprzedzała kulturę. Kultura zrozumiała jest dla nielicznych, ponieważ jej zrozumienie wymaga wiedzy i wysiłku myślenia. Naturze wystarczy się jedynie poddać. Wcale nie trzeba jej rozumieć. Zresztą nie trzeba prawie nic rozumieć, gdy z kultury uczyni się kulturę masową. Obrazy są proste i zrozumiałe.”

Janusz Leon Wiśniewski książka Bikini (powieść Janusza Leona Wiśniewskiego)

Bikini

O zachowaniu, O historii, O myślach, O zrozumieniu

„Bliższa eksplikacja religii zawsze jest określona przez historię różnych dogmatów i instytucji, jest zanurzona w dziejach kultury, a więc nie można tej doktrynalnej strony religii przedstawiać jako czegoś co wszyscy powinni uznać, bo to jest prawda. To jest prawda może w jakimś znaczeniu, ale ta prawda musi być – jest – tłumaczona językiem różnych historycznie ukształtowanych kultur.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Źródło: Czas ciekawy, czas niespokojny. Z Leszkiem Kołakowskim rozmawia Zbigniew Mentzel, Część 2, wyd. Znak, 2008, s. 179.

O prawdzie, O religii, O historii, O czasie

„(…) gwałt na dziecku jest nie do przyjęcia w naszej kulturze. A jednak ciągle się zdarza i to na tyle często, że trzeba ten problem w końcu dostrzec. Ważne jest też to, że wzorzec zachowania, w tym przypadku dewiacja, jest przenoszony na następne pokolenie.”

Andrzej Pieczyński (1956) aktor i reżyser polski

o potrzebie realizacji spektaklu Krzyk poruszającego problem molestowania i gwałcenia dzieci. Źródło: Renata Ochwat, Trauma zostaje na całe życie, „Gazeta Lubuska” nr 77, 2 marca 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/114567.html

O życiu, O dzieciach, O zachowaniu, O problemach

„(…) w liberalizmie wolność jako idea naczelna dopuszcza dyskryminację i zwalczanie innych, którzy nie są twórczy i aktywni w kulturze, co też zacieśnia miłość tylko do tych ludzi, którzy są tej samej ideologii, dopuszczając ich do braterstwa i równości. Tak samo idea walki rewolucyjnej rezerwuje miłość dla współwalczących i dla sprzymierzeńców, których chce wyzwolić z niesprawiedliwości społecznej.”

Stefan Kunowski (1909–1977) profesor, pedagog, autor teorii warstwicowej, poeta

Podstawy współczesnej pedagogiki
Źródło: s. 91

O miłości, O ludziach, O wolności, O walce

„Gimnazja popełniły jeden zasadniczy błąd. Skupiły się wyłącznie na sprawach nauki i rozwoju intelektualnego. To akurat się udało – potwierdzenie znajdujemy w badaniach. Kompletnie zaniedbano jednak wszystkie inne kwestie. Choćby sprawę wyżycia emocjonalnego młodzieży. W gimnazjach prawie nie ma sportu, teatru, kultury.”

Jan Wróbel (1964) polski historyk, nauczyciel i publicysta

Źródło: „Super Express”, 26 marca 2010 http://www.se.pl/wydarzenia/opinie/mniej-wkuwania-wiecej-kultury_134562.html

O młodzieży, O błędach, O sporcie, O nauce

„Trudno, a raczej całkowicie niemożliwe jest dla nas zrozumieć Chiny z 1900 roku. Społeczeństwo o olbrzymiej kulturze, o filozofii bardziej inteligentnej i subtelnej niż nasza z XIX wieku, o wspaniałej sztuce, o manierach obcowania człowieka z człowiekiem tak wyszukanych i ceremonialnych, że w porównaniu z nimi nasze obyczaje były raczej kłótnią pijanych drabów z tramwaju. Kuchnia chińska była także niesłychanie kunsztowna, wyrafinowana i wspaniała. Medycyna chińska, a raczej terapia lecznicza, również stała wyżej od naszej.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 30

O wieku

„Po zwycięstwie nad Zenitem poszedłem na trybuny dać buziaka mojej żonie Natalii. Błyskawicznie obok mnie pojawił się jeden z organizatorów z ostrą reprymendą. Ten sam człowiek udał się potem do prezesa mojego klubu w towarzystwie dwóch policjantów i chyba chciał mi wymierzyć karę. (…) Ten incydent został nagłośniony w całym świecie arabskim. Udzieliłem nawet wywiadu na żywo telewizji Al Jazeera, w którym tłumaczyłem przebieg zajścia.(…) Przeprosiłem mieszkańców za zachowanie. Przyznałem, że przebywam w obcym kraju i nie znam reguł w nim obowiązujących. Faktem jest, że czułem się bardzo dziwnie, całe zamieszanie z powodu jednego pocałunku. Trzeba jednak odnosić się z szacunkiem do innych kultur.”

Leandro Vissotto Neves (1983) siatkarz brazylijski

na Klubowych Mistrzostwach Świata w Katarze. Źródło: reprezentacja.net http://www.reprezentacja.net/siatkowka/1/23874

O karze, O zachowaniu

„Jeśli spojrzymy na sytuację w Tybecie, wydaje się ona niemal beznadziejna: nasilające się represje, dewastacja środowiska naturalnego, dramatyczna erozja naszej tożsamości i kultury, wywołana masowym przenoszeniem ludności chińskiej do Tybetu. Niemniej sprawa Tybetu jest ściśle związana z tym, co dzieje się w samych Chinach. A Chiny, niezależnie od tego, jak potężne, pozostają częścią świata. Współczesny świat staje się zaś coraz bardziej dostępny, otwarty, wolny, demokratyczny, szanujący prawa człowieka.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

oświadczenie z okazji 42. rocznicy powstania tybetańskiego, 10 marca 2002. Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Orędzie Jego Świątobliwości Dalajlamy, hfhrpol.waw.pl, 10 marca 2001 http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=130

O świecie

„Coraz bardziej zaczyna mnie interesować emocja, ale staram się jednak w kinie szukać tego, co najważniejsze, czyli obrazu. Znajduję temat w Czeskiej Republice, w Ostrawie (…). Okazuje się, że w krajach leżących tak blisko siebie jest kompletnie inne podejście do śmierci. Czeska kultura zawsze mnie fascynowała, literatura i szczególnie fotografia, film. Ale też mnie fascynuje podejście Czechów do śmierci.”

Marcin Koszałka (1970) polski operator filmowy

Źródło: Masterclass Marcina Koszałki, pisf.pl, 2 listopada 2011 http://www.pisf.pl/pl/kinematografia/news/masterclass-m-koszalki-w-jihlavie

O śmierci, O literaturze, Obraz

„Dzięki telewizji cyfrowej odbieramy czeskie programy i te mają największą oglądalność. Na nasze filmy nikt nie przychodzi. Są melancholijne, smutne, bez akcji. Dlatego nie są popularne nawet w kraju. Nie mówiąc już o zagranicy. Słowacy wolą kulturę czeską. Nie potrzebują własnej. Mam nadzieję, że to się w końcu zmieni. Musi. Kultura jest przecież jedynym atutem tożsamości narodowej w zjednoczonej Europie! Są pierwsze jaskółki – w popkulturze. Słowacy nie wsłuchują się ślepo w MTV. W muzyce dzieje się najwięcej. I dlatego jest popularna też w Czechach.”

Martin Šulík (1962)

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=22703

„(…) przykre było obserwowanie egzystencji rezydentek, które niczym się nie naraziły i trwają, bo są pracowite i lojalne. Godzą się na coraz gorsze stanowiska, coraz gorsze płace, gorsze traktowanie, byle tylko przetrwać, bo gdzie one, starzejące się, mądre i pracowite, znajdą pracę? Na moich oczach rozgrywał się najgorszy spektakl upodlenia. Mądre, inteligentne, kompendia wiedzy o pracy w telewizyjnym medium są wobec młodszych koleżanek dość miłe, ale tylko tyle, ile wymaga podstawowa grzeczność. Boją się piranii. Piranie, młodziutkie i ładniutkie, są początkowo przymilne, z czasem jednak hardzieją i pokazują, kto tu rządzi. Nieliczne mają tyle kultury, by szanować starsze koleżanki i liczyć się z nimi, a przynajmniej ich nie lekceważyć.”

Małgorzata Kalicińska (1956) polska powieściopisarka

Cykl Rozlewisko, Dom nad rozlewiskiem
Źródło: rozdział 1, Koloseum, czyli pracowałam w TVP

O wiedzę, O czasie

„Polityczne dzieje Polski, jej geograficzne położenie oraz różnorakie inne uwarunkowania złożyły się na dość skomplikowaną historię, ale Polska zawsze zachowywała zawziętość w niezależności ducha. Polska kultura nigdy nie została zredukowana do satelity żadnej innej kultury. Była wyzywająco niezależna. To niezwykłe osiągnięcie – nie tylko samych wielkich artystów, ale bardziej generalnie specyficznej polskiej mentalności, polskiego stanu umysłu.”

Jonathan Mills (1963)

Źródło: Agata Dduszko-Zyglewska, Dwadzieścia pięć tysięcy artystów http://www.dwutygodnik.com/artykul/3832-dwadziescia-piec-tysiecy-artystow.html, Dwutygodnik.com nr 88/2012, sierpień 2012.

O historii, O piekle

„AI [Amnesty International] musi porzucić propagandę aborcji, którą papież Jan Paweł II nazwał obroną „kultury śmierci”. We Włoszech protestujemy przeciwko tej propagandzie, organizując wielkie manifestacje w obronie życia. Na demonstracjach tych widać prawdziwe Włochy: kraj ludzi, którzy pracują, zakochują się w sobie, żenią i wychowują razem swoje dzieci.”

Rocco Buttiglione (1948) włoski polityk chrześcijańsko-demokratyczny

Źródło: „Dziennik”, 15 czerwca 2007

O śmierci, O dzieciach, O ludziach

„Poczucie winy to kluczowa sprawa w podejściu do klasyki. To następstwo edukacji, która jest kulą u nogi w jej zrozumieniu. Bo w szkołach uczy się jedynej słusznej interpretacji. Robi się z uczniów petentów, wbijając w głowę, jak mają teatr czy kulturę w ogóle odbierać.”

Paweł Demirski (1979) polski dziennikarz i dramaturg

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Opole, 17 kwietnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cnlk.htm

O zrozumieniu

„Najpierw (…) krytykom chodziło o wprowadzenie nazwisk debiutantów na scenę krytycznoliteracką i określenie ich dokonań w perspektywie tradycji i nowatorstwa. Towarzyszyła temu prowizoryczna, powoływana na chwilę terminologia oraz spory o istotę przełomu. (…) Potem mocniej do głosu doszły rozpoznania dotyczące ogólnego stanu kultury, a zwłaszcza popkultury, mass mediów i ekonomicznych uwarunkowań 2 sztuki.”

Anna Kałuża (1977) polska krytyczka literacka

Źródło: Autonomie, autonomie…, „Dekada Literacka” 2008, nr 2-3 (228–229)

„Windsorom brak kultury. Królowa nigdy nic nie czyta. W Windsorze są tylko książki o koniach.”

Rab Butler (1902–1982)

Źródło: Milena Rachid Chehab, Nikt mnie bezkarnie nie dotknie, wyborcza.pl, 30 maja 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,126959,11832417,Nikt_mnie_bezkarnie_nie_dotknie.html

O książkach, O czytaniu, Koń

„Dyplomatyczne i towarzyskie formy Führer opanował lepiej od urodzonego władcy (…) Kanclerz bez wątpienia wierzy w Boga. Chrześcijaństwo uznaje za fundament zachodniej kultury (…) Mniej jasna jest jego koncepcja Kościoła katolickiego jako instytucji ustanowionej przez Boga.”

Michael von Faulhaber (1869–1952) niemiecki duchowny katolicki, kardynał

w 1937 po trzygodzinnej prywatnej rozmowie z Adolfem Hitlerem.
Źródło: John Cornwell, Papież Hitlera: Sekretna historia Piusa XII, tłum. Andrzej Grabowski, Warszawa 2006, s. 81.

O Bogu, O historii

„doskonałą unią prowincji, krajów związkowych, państw-miast, wolnych miast, miejskich republik, regionów, krain, ziem i gmin, zbudowaną na fundamencie solidarności i bogatą w kultury, krajobrazy, obyczaje, języki, dialekty, systemy wartości, indywidualne i grupowe style życia i egzystencjalne projekty, światopoglądy, światopoglądy, światoobrazy, mity i tradycje”

Tomasz Gabiś (1955)

Gry Europejskie

„Żadna kultura nie może przeżyć, jeśli stara się być jedyną i wykluczającą inne.”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

No culture can survive if it attemps to be exclusive. (ang.)

„Katowice mają z jednej strony Hutę Siemianowską i Królewską hutę za sąsiady, obydwa najokazalsze przemysłowe zakłady na Śląsku – każda w własnym dobrze uporządkowanym obrębie, z robotnikami, urzędnikami. Każdy sięga tu, wszystka praca idzie z ręki do ręki, równie jak machiny. Tu przystępujcie wy Alchymiści! Tu jest kamień mędrców znaleziony; panujący porządek, wiadomość i praca – tu jest kompozycja, która żelazo w złoto przemienić zdoła. Tu Górny Śląsk z Anglią w współzawodnictwo wstępuje, to jest olbrzymi warsztat szyn żelaznych kolei, owych pośredników kultury, które ludzi i idee zmieszane w kościch sześciościannych przerzucają, na żadne granice nie zważając.”

Józef Lompa (1797–1863) śląski działacz, poeta, publicysta

Józef Lompa o Katowicach w 1855, dziesięć lat przed uzyskaniem przez nie praw miejskich
Źródło: Wojciech Janota: Katowice w literaturze polskiej. Katowice: Biblioteka Śląska, Śląskie Towarzystwo Miłośników Książki i Grafiki, 2008, ss. 8, 9. ISBN 978-83-923385-2-9.

O ludziach

„Rasizm z subkultury skinów przesuwa się do kibolstwa, do kultury hiphopowej, do promocji nacjonalizmu. Przez ostatnie lata na stadionach wyhodowano skrajną prawicę. Ma świetną bazę, infrastrukturę, jest wspierana programami i pieniędzmi z samorządu. Naiwną nadzieją był pomysł, że przez dotacje uda się powściągnąć te środowiska. Ich struktury okrzepły. Antysemickie flagi są na porządku dziennym. Jak im się Bauman pojawił na horyzoncie, ładnie się wpisał w to, czego nienawidzą.”

Rafał Pankowski (1976)

Źródło: Miasto spotkań białej siły, „Newsweek”, 27/2013, s. 14.

O sile

„Nie ma czegoś takiego jak wartości katolickie w kulturze. Nikt nie żyje według religii katolickiej. Ona już w ogóle nie jest obecna w życiu codziennym, co najwyżej w formie ceremonii polegających na jedzeniu, piciu i dawaniu sobie prezentów. Zapewne nikt z protestujących nie żyje w dziewictwie do ślubu i nie ryzykuje spłodzenia dziecka przy każdym stosunku, jak to nakazuje religia. A najgorsze jest to, że nie zachowuje się jak chrześcijanin, tylko jak człowiek, który reprezentuje partię katolicką. To przykre, bo wartości chrześcijańskie to najpiękniejsza spuścizna religii katolickiej.”

Maria Anna Potocka (1950)

Źródło: Anna Zielińska, Kiedy kupa jest sztuką, a kiedy sztuka kupą? http://wyborcza.pl/1,75475,11229684,Kiedy_kupa_jest_sztuka__a_kiedy_sztuka_kupa_.html, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 25 lutego 2012.

O dzieciach, O religii, O jedzeniu, O sztuce

„Trzeba ci koniecznie obmyślić jakiś fach. Pracowałeś w Ministerstwie Kultury, to może literat… dziennikarz?… Co o tym sądzisz? To dosyć trudne do sprawdzenia zajęcie. Bo lekarz czy inżynier to zbyt ryzykowne. Zaraz mogłoby się wydać, że się na tym nie znasz, a literat… Przecież masz jakieś pojęcie o literaturze? Coś tam chyba czytałeś?”

Zygmunt Zeydler-Zborowski (1911–2000)

Źródło: Sekret Julii, s. 7

O literaturze, O czytaniu

„Ile braku rozsądku lub premedytacji było w oddaniu tak wielu gazet, stacji radiowych i telewizyjnych, portali internetowych w ręce resortowych dzieci bądź właścicieli z zagranicy. Czy brakiem zwykłej życiowej mądrości jest małpowanie Zachodu? Jaka dziejowa konieczność może popierać lewacką politykę multi-kulti, dla której wszystkie kultury są jednakowo ważne, tylko nie ta, w której wyrośli, chrystusowa, chrześcijańska. W ostatnich tygodniach, dniach, obserwujemy, jak tzw. nowoczesna demokracja tu w kraju i na pogubionym duchowo Zachodzie panicznie przestraszyła się Polski. To przecież nie o takie czy inne trybunały chodzi, tylko o to, że taka Polska, Polska odnajdująca swoją tożsamość w chrześcijaństwie, solidarna z wiarą i nadziejami prostego człowieka, zatroskana o naprawienie krzywd i niesprawiedliwości ze strony Wschodu i Zachodu, ze strony własnych elit i bankierów, jest niewygodna.”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: homilia w Radomiu podczas obchodów 40. lecia wydarzeń z czerwca 1976; "Lewackie multi-kulti" i "resortowe dzieci" na homilii w rocznicę Czerwca'76 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114871,20309663,homilia-na-obchodach-czerwca-76-jak-mozna-popierac-lewacka.html#BoxNewsImg gazeta.pl, 27 czerwca 2016

O dzieciach, O wierze, O demokracji

„Myślę, że znalazłabym w Senacie niszę dla siebie. Nie robię tego dla pieniędzy czy popularności. Jest sztuka, kultura, służba zdrowia, są prawa porzuconych zwierzą i przy tej ustawie wiele PiS-owi pomagałam. Mówiąc wprost lubię tę partię.”

Anna Chodakowska (1948) aktorka polska

Źródło: Chodakowska: Większość Polaków to lemingi, fronda.pl, 10 września 2011 http://www.fronda.pl/news/czytaj/tytul/chodakowska:_wiekszosc_polakow_to_lemingi_14936

O ustawie, O sztuce, O myślach, O czytaniu

„Kiedyś to się bardzo liczyło, że ktoś jest ze stolicy. Warszawa miała swój klimat, swoją kulturę, a nawet swoich złodziei, którzy mieli swój charakter. Nie kradli na własnych dzielnicach, byli szarmanccy i uprzejmi. W tej chwili, to się zamazało. Kilkadziesiąt lat temu była Warszawa z Pragi, ze Śródmieścia, z Mokotowa. Teraz to wszystko się pomieszało. Chyba nie ma już prawdziwych warszawiaków.”

Katarzyna Łaniewska (1933) polska aktorka

Źródło: „Kieleckie Słowo Ludu”, 24 listopada 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/modnaba.htm

O ludziach, O charakterze

„Jak podróżnik, który bodaj raz opuścił dom, jest mądrzejszy od człowieka, który nigdy nie wyszedł nawet za próg, tak my, zyskawszy znajomość jakiejś obcej kultury, winniśmy posiąść zdolność do tym wnikliwszego oceniania naszej własnej.”

Margaret Mead (1901–1978) uczona amerykańska, antropolog

Źródło: Dojrzewanie na Samoa, PIW, Warszawa 1986, tłum. Ewa Życielińska.

O domu

„To, co w kulturze pani Dulskiej jest zakazane, naganne, w kulturze psychoterapii jest bardzo cenne. Dlaczego ludzie mówią o gwałtach, alkoholizmie rodziców i innych traumatycznych zdarzeniach ze swojego życia? Bo to element terapii zbiorowej. Wyznanie prawdy ma funkcję magiczną. Rzecz powiedziana przestaje straszyć…”

Kazimiera Szczuka (1966) polska historyczka literatury

Źródło: „Viva!”

O ludziach, O rodzicach

„Koniec kultury myśli związany jest z degeneracją słów: gdzie upada język, zastępuje go twórczość obrazkowa.”

Stefan Kisielewski (1911–1991) polski publicysta, działacz polityczny, kompozytor

Źródło: Rzeczy najmniejsze

O myślach, O myśleniu

„Klasa robotnicza Rosji, pod kierownictwem bolszewików, uczyniła próbę przebudowania życia tak, aby wykluczyć możliwość periodycznych ataków szału, przeżywanych przez ludzkość i założyć podwaliny wyższej kultury. Na tym polega sens rewolucji październikowej.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Moje życie (1929)
Źródło: s. 659

Sens

„Erotyczne jest wszystko to, co ze sfery seksualności biologicznej przeniknęło do naszego życia za pośrednictwem szeroko rozumianej kultury.”

Jerzy Adam Kowalski (1958)

Homo eroticus
Źródło: s. 293

„Bergman znał wszystkie odpowiedzi. To był człowiek wielkiej kultury, bardzo pogłębionej, która obejmowała zarówno dziedzinę literatury, historii, filozofii, jak i muzyki… To prawda, że bardzo surowemu wychowaniu, jakie odebrał, towarzyszyły ciężkie chwile, ale wytworzyło ono w nim wyjątkowe zdolności twórcze.”

Max von Sydow (1929) aktor szwedzki

Źródło: rozmowa Pascala Merigeau, Wolność gwiazdora, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, nr 14/15, 2 kwietnia 2012.

O prawdzie, O historii, O literaturze, O wolności

„To jest wirus i nie jest on częścią naszego dziedzictwa, czy kultury narodu jemeńskiego.”

Ali Abdullah Salih (1947–2017) polityk jemeński

o antyrządowych protestach w 2011. Źródło: Prezydent Jemenu: kraj zaraził się wirusem, onet.pl, 21 lutego 2011 http://wiadomosci.onet.pl/cnn/prezydent-jemenu-kraj-zarazil-sie-wirusem,4190036,8765525,artykul-fotoreportaz-duzy.html

„Zanik wyznania mojżeszowego w Polsce doprowadził, moim zdaniem, do ogromnego zubożenia kultury polskiej i kultury chrześcijańskiej, a w pewien sposób zubożył tożsamość polskiego katolicyzmu. Istotnie, trudno jest teraz prowadzić dialog katolicko-judaistyczny w Polsce, chociaż na urządzane przez nas spotkania religijne zapraszamy rabina Joskowicza oraz przedstawicieli ambasady izraelskiej. Przybywają też nieliczni Żydzi polscy i te kontakty są coraz częstsze. Pewnie chciałaby pani usłyszeć, że wiele możemy się od nich nauczyć. Ale proszę sobie wyobrazić, że to właśnie do nas, księży katolickich, przychodzą ludzie, którzy uświadomili sobie swoje żydowskie pochodzenie i tożsamość. Od nas dowiadują się o dziejach judaizmu w Polsce. Powstaje więc pewien paradoks, gdy osoby pochodzenia żydowskiego zgłębiają swoją przeszłość i dzieje swoich przodków za pośrednictwem strony, która pozostawała z nimi w konflikcie.”

Waldemar Chrostowski (1951)

Rozmowy o dialogu
Źródło: s. 35.

O ludziach, O przeszłości

„Kraj jest KURWA ICH. Kraj!!!! On ma nazwę i nie należy do Wrońskich, Stasińskich, Lisów ani innych pętaków.”

Jan Pawlicki polski dziennikarz

Źródło: Pełna kultura nowego szefa TVP 1. "Po co k*** go followujesz masochisto:)))))", gazeta.pl, 9 stycznia 2016 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,19448091,pelna-kultura-nowego-szefa-tvp-1-po-co-k-go-followujesz.html#Czolka3Img

„To kraj, w którym łatwo się żyje. Składa się nań wiele narodowości, kultur i religii, więc Australijczycy nauczyli się tolerancji. Pozwalają każdemu być sobą, nie wtrącają się w niczyje sprawy. Poza tym Australia jest piękna, ma cudowny klimat.”

Gosia Dobrowolska (1958) aktorka pochodzenia polskiego działająca w Australii

Źródło: „Rzeczpospolita”, 28 lipca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cnga.htm

O religii

„Mam pretensję do tego kraju, tego systemu, który spowodował tak ogromny regres świata nauki i kultury. Nie mamy kinematografii, rynku producentów z prawdziwego zdarzenia, żenująca jest też walka o telewizję publiczną, która trwa od piętnastu lat. Spójrzmy na teatry w Polsce. Prawie wszystkie są państwowe. Większość z nich bardziej przypomina muzea niż miejsca, które mają przyciągać publiczność. Na każdym kroku ktoś próbuje mi wmówić, że już sam fakt, że jestem znany i popularny, powinien mi wystarczyć. Chwilami wydaje mi się, że śnię. A w tym śnie nie jestem artystą zawodowym, tylko aktorem amatorem.”

Tomasz Stockinger (1955) aktor polski

Źródło: wywiad, „Gala”, 26-9/2004 http://uroda.onet.pl/plotki/wywiady/tomasz-stockinger,1,4973343,artykul.html

O snach, O nauce, O walce

„Jeśli w ogóle narzekam na młodzież, to najwyżej na jej niedostatek roszczeniowości. Zabrali wam szansę na stabilny rozwój, którą miało moje pokolenie. Skazali was na niekończące się wolontariaty, darmowe staże, śmieciówki i kredyty do grobowej deski. Zamiast porządnej edukacji dostaliście Wikipedię, zamiast dostępu do kultury pirackie serwisy, zamiast wolności słowa hejt na Facebooku.”

Wojciech Orliński (1969) polski dzienikarz

Źródło: Internet. Czas się bać, wyd. Agora, Warszawa 2013.

O młodzieży, O wolności, O czasie

„Był gotów na wszystko. Gdybym postawiła warunek, że wymaluje w czerwone kwiatki cały Pałac Kultury od góry do dołu, zapewne bez namysłu popędziłby po stosowną farbę.”

Joanna Chmielewska książka Romans wszech czasów

Romans wszech czasów

„Dzieciństwo to dla mnie święty czas. Dziecko poznaje świat w sposób bezpośredni, nie przez kulturę. My poznajemy świat tylko przez kulturę: przez telewizor, filmy, książki, Internet, gazety. Poznajemy coś, bo ktoś nam już o tym mówił. A dziecku nikt jeszcze tego nie zdążył powiedzieć. Dotyka trawy, kwiatów, widzi słońce, takie jakie ono jest naprawdę. Dziecko poznaje w sposób czysty”

Tomasz Budzyński (1962) polski wokalista rockowy, malarz, poeta

Źródło: Marcin Jakimowicz, O Woodstocku, małym białym ubranku i przyjściu antychrysta z Tomkiem Budzyńskim rozmawia Marcin Jakimowicz, 2tm23.art.pl http://www.2tm23.art.pl/wywiady2.html

O dzieciach, O książkach, O świecie, O trawie

„Język zdjęć filmowych przekracza granice kultur.”

Janusz Kamiński (1959) polski operator filmowy i reżyser działający w USA

Źródło: „Zwierciadło” nr 3/1925, marzec 2007

„Chcę jednak podkreślić, że tę walkę o wolność widzimy szerzej, nie chodzi tylko o Telewizję Trwam i Radio Maryja. Widzieli panowie, co działo się w trakcie Marszu Niepodległości. Przyjeżdżają niemieccy bojówkarze, dzieci i wnuki tych, którzy tę Polskę niszczyli. I w Warszawie, mieście tak straszliwie doświadczonym, atakują Polaków tylko za to, że idą z narodowymi flagami. To skandal niewyobrażalny.  A jeszcze gorsze jest to, że ci ludzie zostali zaproszeni przez organizację utrzymywaną przez Ministerstwo Kultury, wspieraną hojnie przez prezydent Warszawy. To niewyobrażalne! Na szczęście jest wielu ludzi, którzy się temu sprzeciwiają, są solidarni w obronie biednych i krzywdzonych.”

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

Źródło: Bez mediów nie obronimy naszych wartości, „Uważam Rze”, 5 lutego 2012

O szczęściu, O dzieciach, O ludziach, O wolności

„Na styku wielu różnych kultur, jak w przestrzeni amerykańskiej, arabskiej bądź europejskiej, ludzie należący do różnych grup etnicznych, rasowych oraz narodowych podzielają wspólny, nowy typ tożsamości cywilizacyjnej – ponadnarodowej i międzykulturowej, ułatwiającej wzajemne zrozumienie oraz komunikację międzyosobniczą.”

Tadeusz Paleczny (1955)

Źródło: Anna Wojnar, Współczesne ujęcie kultury, „Alma Mater”, nr 100, luty 2008, s. 113.

O ludziach, O komunikacji, O zrozumieniu

„Harry Potter to okultyzm i czary. Wciąga młodych czytelników w świat ciemnej magii, jest niebezpieczny. (…) młody czytelnik jest w świecie Pottera konsekwentnie pozbawiany umiejętności odróżniania dobra od zła. Dokonuje się to przez intelektualny zamęt i emocjonalną manipulację. Harry Potter jest jedną z tych ofert kultury wypełniającej duszę treściami zabijającymi dążenie do piękna i świętości, a aktywizującymi egoizm i pragnienie bycia Bogiem.”

Gabriele Kuby (1944)

Źródło: Joanna Bątkiewicz-Brożek, Rewolucjonistka, "Gość Niedzielny", 24 maja 2012 http://gosc.pl/doc/1161018.Rewolucjonistka

O Bogu, O świecie, O duszy, O egoiźmie

„Mam niezaprzeczalne prawo zajmować się liczeniem grzechów nacjonalizmu polskiego przede wszystkim, a to dlatego właśnie, że Polacy byli w tamtej połaci kontynentu dziedzicami najstarszej kultury, pionierami Europy. Jeśli inne narodowości uległy obłędom, to Polska dopuściła się również zdrady, zaparła się własnego dorobku.”

Paweł Jasienica (1909–1970) polski pisarz i eseista

o nacjonalizmie polskim.

O zdradzie

„Ruch Narodowy tworzy społeczno-polityczną nieumundurowaną armię, która ma w Polsce przywrócić porządek w państwie, w którym wszystko postawione jest na głowie. Zamiast nauki mamy tresurę testów, zamiast kultury – zachodni chłam, emigracja i bezrobocie – zamiast pracy, zamiast ojczyzny – bananowa republika kolesi. Okradacie nas z naszej przeszłości. Obalić republikę Okrągłego Stołu – to hasło jest w mocy.”

Robert Winnicki (1985) Polski polityk, działacz społeczny, poseł na Sejm RP VIII i IX kadencji

Źródło: I kongres narodowców: „Tworzymy armię, która przywróci porządek” http://wyborcza.pl/1,76842,14062454,I_kongres_narodowcow___Tworzymy_armie__ktora_przywroci.html, wyborcza.pl, 8 czerwca 2013.

O nauce, O przeszłości, O ojczyźnie

„Otóż moim zdaniem ten antysemityzm ma dwie różne przyczyny, albo jeśli ktoś woli, istnieją dwa rodzaje antysemityzmu i antysemitów. Jeden ma charakter ludowy, odruchowy i w gruncie rzeczy gospodarczy. Mechanizm powstania tego antysemityzmu znakomicie opisał w rzeczy o sprawie żydowskiej Karol Marks. Ten antysemityzm jest skutkiem utożsamiania Żydów z wyzyskiwaczem. W Polsce rzecz przedstawia się tak, że głównym wyzyskiwaczem chłopa był szlachcic polski, ale ten był zwykle chroniony przez feudalną ideologię (bunt Szeli jest wyjątkiem w tej dziedzinie). Nienawiść skupiała się więc na wyzyskiwaczu numer dwa, na karczmarzu Żydzie i to tym łatwiej, że był on człowiekiem pod wieloma względami obcym. To był jeden rodzaj antysemityzmu.
Ale w Polsce, jak i gdzie indziej, mieliśmy także inny rodzaj, intelektualny. Podczas gdy pierwszy typ był rozpowszechniony w ludzie, drugi był wytworem inteligencji i miał w niej najwięcej zwolenników. Tym antysemitom nie chodziło o sprawy gospodarcze, ale o kulturalne. Stwierdzali, że Żydzi byli przedstawicielami obcej wiary i kultury, i że jako tacy działali rozkładowo na naszą kulturę narodową, podkopywali wiarę, moralność, wierność ideałom narodowym i tak dalej. A że mieli ogromny wpływ na prasę i piśmiennictwo, stanowili poważne zagrożenie samego istnienia narodu polskiego. Dodajmy że w przytłaczającej większości nie utożsamiali się z Polską, w tych trudnych walkach pozostawali „neutralni.””

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Jeśli chodzi o mnie odrzucam obie wersje antysemityzmu.
Wspomnienia
Źródło: s. 31, 32

O nienawiści, O ludziach, O wierze, O inteligencji

„Każdy, kto jest wiernym Kościoła, a zarazem uczciwym obywatelem ludowej ojczyzny rozumie, że religijna misja Kościoła trwająca przez wszystkie czasy może i powinna być pełniona w ustroju socjalistycznym. Równocześnie milionowe rzesze wierzących w naszym kraju dają codziennie ofiary, i twórczy wkład w nowe budownictwo gospodarczo-społeczne. I właśnie ludowa ojczyzna przywróciła godność ludzką milionom prostych ludzi, w olbrzymiej większości wierzących, przekraczając raz na zawsze stosunki społeczne, w których urodzenie czy majątek decydowały o wartości człowieka, otwarła dzieciom robotników i chłopów dostęp do nauki i kultury i buduje w niezwykle trudnych warunkach powojennego życia podstawy lepszego bytu.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

Źródło: Wnioski, [w:] „Wrocławski Tygodnik Katolicki” nr 5, s. 3–4, 27 września 1953, przedruk w tygodniku „Nasza Polska” nr 4 (225), 26 stycznia 2000, s. 11.

O dzieciach, O ludziach, O nauce, O ojczyźnie

„Turyn – gdyby nie patrzeć z perspektywy Całunu, Juventusu i Fiata – można by porównać do Łodzi. Jest miastem o wiele piękniejszym, ale niemal wszystkie włoskie miasta są piękniejsze od polskich. Gdyby jednak znalazły się pieniądze na rewitalizację Łodzi i jej secesji, zabytkowej infrastruktury przemysłowej, terenów zielonych (podobno największa w Polsce powierzchnia parków miejskich) a zwłaszcza potencjału kultury, nauki i sportu, to kto wie…”

Sławomir Pietras (1943)

Wejście dla artystów (rubryka felietonowa w tygodniku „Angora”)
Źródło: Maggio Musicale w Turynie i Florencji, „Angora” nr 20 (1300), 17 maja 2015, s. 9.

O pieniądzach, O sporcie, O nauce

„Bylibyście zaskoczeni, widząc, co odpadki potrafią powiedzieć o kulturze.”

Robin Cook (1931–1994) pisarz amerykański

Uprowadzenie

„Rozdawanie pieniędzy na bujdy olimpijskie – to luksus, na który może pozwolić sobie tylko kraj bardzo bogaty. Gdyby całe pięć milionów „Funduszu nauki i kultury” oddano na szkoły lub szpitale, nikt rozsądny nie mógłby się oburzać, ale jeżeli naukę i sztukę nazywa się luksusem, na który państwo niema pieniędzy, i jednocześnie oddaje się te pieniądze na subsydjowanie hockeya na lodzie i skakania przez płotki, to mamy święte prawo oburzać się na takie barbarzyństwo (…) Tam gdzie ludność głoduje i mieszka w brudzie i nędzy, w kraju gdzie zarobki robotnicze są najnędzniejsze w Europie, gdzie poziom zdrowotny jest niższy niż na Bałkanach, niema sensu upajać się tem, że jedna bardzo wysoka kobieta rzuca nikomu niepotrzebnym dyskiem – trzydzieści osiem metrów”

Antoni Słonimski (1895–1976) polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny

Źródło: „Wiadomości Literackie” nr 40, 1928

O kobietach, O pieniądzach, O nauce, Sens

„Tradycja jest święta. Jest w niej obecny Bóg poprzez nas i nasze życie wiarą, z którego wyrastają: wiara → uczynki → kultura → tradycja.”

Marcin Bytniewski (1980)

Publikacje teologiczne
Źródło: deon.pl, 2010

O życiu, O Bogu, O wierze

„Ciekawe rozważania, choć w terminach nieco zamaskowanych, o klasowym charakterze kultury narodowej znaleźć można także w Myślach nowoczesnego Polaka Romana Dmowskiego. Świetne to dziełko było spóźnioną próbą wtłoczenia w mętną polską świadomość narodową wyraźnej treści burżuazyjnej i antyszlacheckiej – literacko bodaj przeżycia fazy, której nigdy nie było w naszej rzeczywistości. Wiemy, jak szybko ta próba wykoleiła się w praktyce. Antagonizm mieszczańsko-szlachecki przeżył się w Polsce nie wiedzieć jak i kiedy, i Dmowski-polityk tworzyć musiał swe stronnictwo z obu pierwiastków, oblepiając je obficie, ku większej trwałości, błotkiem małomiasteczkowego kołtuństwa. Lecz Myśli nowoczesnego Polaka pozostały dokumentem pierwszorzędnej wartości. Rzadka w Polsce jasność i konsekwencja myślenia zmusza autora do uznania, że to, co pospolicie uchodzi za „charakter narodowy”, jest właściwie charakterem klasy panującej i ulega zmianie, gdy na czoło narodu wypycha się inna klasa społeczna. W sposób przekonywający wykazuje Dmowski, że tak zwany polski charakter narodowy jest charakterem szlachcica polskiego, ściśle zależnym od sposobu bytowania tej klasy. Typ szlachecki wciąż jeszcze nadaje ton polskiemu życiu kulturalnemu, przy czym snobizm młodszych kulturalnie żywiołów o wiele łatwiej przyswaja sobie cechy ujemne tego typu, niż jego zanikające zresztą w nowoczesnych warunkach życia cechy dodatnie.”

Julian Brun (1886–1942) polski dziennikarz i działacz komunistyczny

Źródło: Stefana Żeromskiego tragedia pomyłek, www.nowakrytyka.pl http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article446

O myślach, O charakterze, O rzeczywostości, O myśleniu

„W kulturze, jak w rolnictwie, muszą istnieć pewne odłogi, aby mogły się na nich wypasać i wyhasać stada baranów.”

Wincenty Styś (1903–1960)

„Wrogiem najgroźniejszym jest dziś życie bez historycznego planu, miękki i bezkostny subiektywizm. Brak kulturalnej, historycznej woli, brak męstwa, odległych historycznych perspektyw – oto cechy, rzucające się w oczy nowoczesnej europejskiej psychice kulturalnej. (…) Kultura dzisiejsza to w znacznej mierze system złudzeń i iluzji, przesłaniający ten istotny stan rzeczy: – to system ucieczek przed historią. (…) Jedną z najniebezpieczniejszych jest optymistyczna wiara w przyszłość powstającą automatycznie: zabija ona to, co jest najniezbędniejsze – heroizm woli, i to dziś, gdy jest on dla nas, nieposiadających nad sobą żadnej istniejącej obowiązującej formy – jedynym gruntem. Fundament nasz i sklepienie nasze w nas tylko przebywają, nie ma ich poza nami.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Legenda Młodej Polski (1909)
Źródło: I, Nasze „ja” i historia

O życiu, O wierze, O historii, O przyszłości

„Wypowiedź redaktora Jacka Pałasińskiego została wyrażona w języku człowieka, któremu brak jest najpierw kultury, a potem jakiejkolwiek formacji. Nie mam tu na myśli nawet formacji chrześcijańskiej, ale formacji po prostu ludzkiej. Uwłaczanie komuś jest zawsze złym świadectwem dawanym sobie. Jego tekst pełen jest nie tylko niechęci, nienawiści, ale zawiera również kłamstwa. Dotyczy on ludzi, którzy są w najwyższym stopniu patriotami i osobami wierzącymi, którzy nie chcą czynić krzywdy nikomu i działają właśnie w taki sposób, żeby odbudować Polskę zarówno od strony mentalnej, jak i moralnej.”

Krystyna Czuba (1937)

Źródło: Opinia dyskwalifikująca dziennikarza, naszdziennik.pl, 22 sierpnia 2007 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20070822&id=my13.txt

O ludziach, O kłamstwie, O myślach, O myśleniu

„Kultura narodowa, jej wartości i symbole, mimo iż Polska współczesna trwa już siedemdziesiąt pięć lat, nie zaistniała jeszcze w rozwiniętej postaci. Nadal jej brak wyraźnego wpływu na świadomość społeczną, wpływu proporcjonalnego do potrzeb. Szamocze się, odbija od ściany do ściany, raz rozsiadła się w salonie, by po gwałtownym zwrocie powrócić do izby… społeczeństwo złożone z takich ludzi może egzystować – jedni sejmikują, drudzy pracują. Zniknął szlachcic i znika chłop polski, ale pewne formy zachowania się przetrwały, nadal spotyka się szlachecką fanfaronadę i kmiecą pilność.”

Władysław Loranc (1930) dziennikarz polski, działacz PZPR

Źródło: Kraj bez elit, Biblioteka Forum Myśli Wolnej, Kraków 2012.

O ludziach, O zachowaniu, O myślach, O myśleniu

„(…) działanie wychowawcze zawiera w sobie opiekę, dostarczanie rozrywki i kultury, wychowanie fizyczne, umysłowe, moralne, społeczne, estetyczne, ideowe, a obok tego nauczanie, szkolenie, przygotowanie do różnych zadań, np. przysposobienie rolnicze, kształcenie w różnych kierunkach, oświatę, popularyzację, poradnictwo, reklamę, agitację itp. oddziaływanie jednych ludzi na drugich.”

Stefan Kunowski (1909–1977) profesor, pedagog, autor teorii warstwicowej, poeta

Podstawy współczesnej pedagogiki
Źródło: s. 19

O ludziach

„(…) za postęp kultury płacimy utratą szczęścia w wyniku podwyższenia poczucia winy.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Kultura jako źródło cierpień (1930)

„Chwilowym tylko rozwiązaniem jest wtłoczenie internetowego nadmiaru do rubryki „twórców i treści amatorskich” i wyjęcie ich poza nawias „profesjonalnej kultury”. Amatorzy zaczną się w końcu dopominać o swoje prawa.”

Alek Tarkowski (1977)

Źródło: Kultura kornukopii, culturecongress. eu http://www.culturecongress.eu/theme/theme_masses_of_culture/biweekly_tarkowski_mass_of_culture

„Europa to więcej niż handel, euro, kompromisy i dokumenty. To także sport, kultura, zabawa, życie, muzyka.”

Wolfgang Schüssel (1945) polityk austriacki

Źródło: „Polityka”, 1 lipca 2006

O życiu, O muzyce, O sporcie

„Można mi zarzucić wszystko, ale uwagi muszą opierać się na kulturze osobistej. Czasami niektórzy trenerzy się zapędzali, wyzywali i wtedy się odgryzałam. Na parkiecie jako kobieta zniosę dużo, ale nikt nie będzie mi uwłaczał.”

Katarzyna Skowrońska-Dolata (1983) siatkarka polska

Źródło: Nie jestem aniołem http://sport.onet.pl/siatkowka/grand-prix-2010/katarzyna-skowronska-dolata-nie-jestem-aniolem,1,3573921,wiadomosc.html

O kobietach, O aniołach, O sporcie

„Z zaskoczeniem i troską zauważamy, że większość ludzi daje posłuch odpowiednim zakazom kultury, jedynie pod presją przymusu zewnętrznego, zatem jedynie wtedy, gdy może on być skuteczny, jeśli trzeba się go obawiać. Dotyczy to również tak zwanych moralnych wymagań kultury, jednakowych dla wszystkich. W związku z tym możemy wytłumaczyć większą część tego, czego doświadczamy jako niemożność polegania na człowieku w aspekcie moralnym. Nieskończenie wielu cywilizowanych ludzi, którzy wzbranialiby się przed zabójstwem czy kazirodztwem, nie odmawia sobie zaspokojenia żądzy posiadania, agresji i żądzy seksualnej, nie wzdraga się szkodzić innym kłamstwem, oszustwem, zniesławieniem, o ile może to ujść bezkarnie, i stan ten utrzymuje się zaiste od wielu wieków istnienia kultury.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O ludziach, O kłamstwie, O oszustwie, O wieku

„Kocham i podziwiam motywy wielkie, klasyczne, dobrze obmyślane, odznaczające się czarem gry świateł i cieni, które obok kultury i wyobraźni uwidoczniają również wysiłek twórczy artysty.(…) Tyle jest piękna wokół nas w przyrodzie, że naprawdę nie pojmuję, jak można znajdować zadowolenie w odtwarzaniu rzeczy banalnych, chociaż technicznie doskonale sfotografowanych, jak można gorączkowo i za wszelką cenę szukać coraz innych sposobów pseudooryginalnych i tryumfalnie ogłaszać, że wszelkie dotychczasowe osiągnięcia i zdobycze są przeżytkiem.”

Tadeusz Wański (1894–1958)

o swojej twórczości. Źródło: „Fotograf Polski”, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wanski_tadeusz

O wysiłku, O świetle, Kochać się

„Fakt, że marzenie o germańskiej władzy nad światem wzięło sobie na sojusznika antysemityzm, to nie jest bynajmniej niezrozumiały przypadek, łatwo też pojąć, że próba zbudowana nowej kultury komunistycznej w Rosji znajduje psychologiczne wsparcie w prześladowaniu mieszczaństwa. Można jedynie zadać sobie pełne troski pytanie, za co wezmą się Sowieci, gdy już wytępią ze szczętem burżuazję.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Kultura jako źródło cierpień (1930)

O świecie, O wsparciu, Pytanie

„Musimy jednak stale pamiętać, że w każdej chwili Bóg gotowy jest widzialnie wkroczyć w nasz świat, niezależnie od tego, jak postrzegamy to, co nas otacza. Dlatego chrześcijanie wszystkich epok i wszystkich kultur winni nieustannie i niezmiennie oczekiwać paruzji. Czas jej może nadejść w każdej chwili (Mt 24,42; 25,13; Łk 12,40), a z licznych zapowiedzi Pisma wynika, że nastąpi ona właśnie w takiej chwili, kiedy wielu chrześcijan nie będzie się tego spodziewać.”

Leszek Jańczuk (1965) biblista, duchowny protestancki

Źródło: Oczekiwanie paruzji http://archiwumchn.kz.pl/index.php?id=artykuly&link=1997/11-12/oczekiwanieparuzji.html, „Chrześcijanin”, nr 11-12/1997, za: archiwumchn.kz.pl

O Bogu, O świecie, O czasie

„Oto do czego się to według mnie sprowadza: czy te nowe technologie w komunikacji i kulturze – a zwłaszcza w muzyce popularnej, która jest rozległym i ukochanym przedsięwzięciem – pomogą nam lepiej się nawzajem zrozumieć, czy też może raczej zwiodą nas na manowce i oddalą od siebie?”

Roger Waters (1943) muzyk rockowy, basista i wokalista

Filozofia
Źródło: „Penthouse Magazine”, wrzesień 1988

O komunikacji

„Tylko w kulturze, gdzie toleruje się macho, występują mężczyźni-jelenie. To prostacka kultura, brak w niej miejsca dla mądrych kobiet, brak dla nich szacunku. I potem się okazuje, że tylko przed mamą macho srają w gacie ze strachu.”

Grażyna Plebanek (1967) polska filolog polska i pisarka

Nielegalne związki (2010)

O kobietach, O mężczyznach, O strachu

„Upowszechniam pewną kulturę w krajach, gdzie nie jest znana. W jakimś sensie nie stanie się ona nigdy komercyjna. Może któregoś dnia stanie się z nią tak jak z jazzem, który jest grany w klubach na całym świecie. Ale nie przypuszczam, żeby doszło do tego, że flamenco stanie się „plastikowe”, zawsze będzie czymś więcej. Natomiast komercja rozumiana jako sprzedawanie płyt jest logiczna, bo artyści flamenco też muszą coś jeść.”

Cristina Hoyos (1946)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 17 maja 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/taniecjes.htm

Sens

„Procesy gospodarcze spadają do roli jednego, najważniejszego być może, z czynników, poprzez które kultura nadaje człowiekowi jego ostateczny, historyczny kształt, (…) Socjalizm to nie tylko wyzwolenie proletariatu, lecz wyzwalanie się ludzi spod władzy bezosobowych, społeczno-gospodarczych kategorii.(…) [Socjalizm] staje się rozwojem ludzi, dojrzewaniem wspólnoty.”

Jan Strzelecki (1919–1988) socjolog polski, eseista, działacz społeczny

Źródło: O socjalistycznym humanizmie, „Wiedza i życie”, 1946 r.

O życiu, O ludziach, O wiedzę

„Nie mam jednego, stałego autorytetu, jeśli chodzi o postacie z kręgu kultury. Ostatnio obejrzałam film Woody'ego Allena Vicky Cristina Barcelona. Postać, w którą wcieliła się Penélope Cruz, była niesamowita. Na dzień dzisiejszy to właśnie ona jest moim autorytetem w dziedzinie aktorstwa.”

Monika Mrozowska (1980) polska aktorka

„Imperializm rozumu neoliberalnego znajduje swe spełnienie intelektualne w dwóch nowych przykładowych postaciach wytwórcy kultury. Najpierw ekspert, który przygotowywuje, w cieniu kulis ministerstw lub przedsiębiorstw, tudzież w sekrecie think tanks, dokumenty o wysokiej zawartości terminów technicznych, pogrążone, na tyle, na ile to jest możliwe, w języku ekonomii i matematyki. Następnie doradca księcia do spraw komunikacji, który, opuściwszy świat uniwersytetów, proponuje swe usługi sferze dominującej, a jego zadaniem jest nadanie formy akademickiej projektom politycznym nowej arystokracji Państwa i przedsiębiorstwa.”

Pierre Bourdieu (1930–2002) francuski socjolog

Źródło: La nouvelle vulgate planétaire http://www.monde-diplomatique.fr/2000/05/BOURDIEU/13727, Le Monde Diplomatique, maj 2000, s. 7 (wraz z Loïciem Wacquant)

O świecie, O komunikacji, O matematyce

„Największym osiągnięciem dalajlamy jest on sam. Jego obecność w mediach i polityce, mimo protestów i retorsji komunistycznych władz Chin. To, że stał się rozpoznawalnym wszędzie na świecie symbolem tybetańskiej kultury, pokojowego buddyzmu i słusznych tybetańskich dążeń. W naszych czasach tylko kilku ludzi zdobyło taki status symboli szlachetnych spraw: Gandhi, Martin Luther King, Mandela, Wałęsa, papież Wojtyła.”

Adam Szostkiewicz (1952)

Źródło: Siła i słabość dalajlamy, polityka.pl http://www.polityka.pl/swiat/analizy/1507098,1,dalajlama-6-lipca-konczy-75-lat.read

O ludziach, O sile

„Ja lubię, kiedy ktoś mówi do mnie mistrzu Janie. Nawet Kazimierz Dejmek, żartobliwie tak czasem mówił, choć przeważnie zwracał się na ty, więc nie wiem, czy ten tytuł to jest tak na co dzień, czy też honorowy – do odstawienia na półkę. Jeśli serio mamy rozmawiać o progu do przekraczania, od którego zaczynamy postępować jako mistrz, a nie uczeń czy czeladnik to uważam, że składają się na to dwie rzeczy: to co się dotąd zrobiło i nieosiadanie na laurach. Czy dziś, kiedy mówi się o degradacji sztuki i kultury łatwiej jest zostać mistrzem? – Seriale telewizyjne są symbolem zaniku wysokiej sztuki, choć nie twierdzę, że są do niczego. To przecież pewien gatunek w sztuce, który się gdzieś klasyfikuje. Ale jeśli mówimy o kanonie mistrzostwa w sztuce, to na pewno nie można go szukać w serialach.”

Jan Polewka (1945) polski scenograf i reżyser teatralny

Źródło: „Gazeta Krakowska”, 24 lutego 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/omws.htm

O czasie

„Polskość jako zadany temat… Wydawałoby się: tylko usiąść i pisać. A tu pustka, tylko gdzieś w oddali przetaczają się husarie i ułani, powstańcy i marszałkowie, majaczą. (…) Jak wyzwolić się z tych stereotypów, które towarzyszą nam niemal od urodzenia, wzmacniane literaturą, historią, powszechnymi resentymentami? Co pozostanie z polskości, gdy odejmiemy od niej cały ten wzniosło – ponuro – śmieszny teatr niespełnionych marzeń i nieuzasadnionych rojeń? 'Polskość to nienormalność' – takie skojarzenie narzuca mi się z bolesną uporczywością, kiedy tylko dotykam tego niechcianego tematu. Polskość wywołuje u mnie niezmiennie odruch buntu: historia, geografia, pech dziejowy i Bóg wie co jeszcze wrzuciły na moje barki brzemię, którego nie mam specjalnej ochoty dźwigać, a zrzucić nie potrafię (nie chcę mimo wszystko?), wypaliły znamię i każą je z dumą obnosić. Więc staję się nienormalny, wypełniony do granic polskością, i tam, gdzie inni mówią człowiek, ja mówię Polak; gdzie inni mówią kultura, cywilizacja i pieniądz, ja krzyczę Bóg, Honor i Ojczyzna (wszystko koniecznie dużą literą); kiedy inni budują, kochają się i umierają, my walczymy, powstajemy i giniemy. I tylko w krótkich chwilach przerwy rozważamy nasz narodowy etos odrobinę krytyczniej, czytamy Brzozowskiego i Gombrowicza, stajemy się normalniejsi.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

Źródło: Polak rozłamany, „Znak”, listopad-grudzień 1987 http://www.miesiecznik.znak.com.pl/archiwumcyfrowe/80s/1987/390-391.pdf, s. 191.

O pieniądzach, O Bogu, O historii, O literaturze

„Nie wiem, kim tak naprawdę jestem pod względem wyznawanych przeze mnie wartości. Nie ufam politykom, ale pod względem światopoglądowym na pewno jest mi najbliżej do liberalnej lewicy, chociaż czasami lubię popadać sobie nawet w intelektualny anarchizm. Gdy widzę naszych polityków, od razu przypomina mi się utwór wykonywany przez Guernicę y Luno Skurwysyny z rządu. Z rozmarzeniem jednak patrzę na poziom kultury, gdy oglądam na TVP 2 mój ulubiony serial Czas honoru, który był obecny jeszcze w pokoleniu Kolumbów. Przede wszystkim jestem jednak człowiekiem z krwi i kości, który posiada jakieś zalety, ale nie jest też pozbawiony bardzo wielu wad. Od dawna nie chodzę już do Kościoła, ale bardzo lubię słuchać mądrych ludzi Kościoła, do których zaliczam abp. Józefa Życińskiego czy ks. Adama Bonieckiego z „Tygodnika Powszechnego.””

Jarosław Hebel (1974) dziennikarz polski

Lubię bywać w teatrze i upajać się wspaniałymi spektaklami, z których wydobywam intelektualną głębię i jestem oczarowany ich artystyczną wielkością.
Wszyscy byli odwróceni

O ludziach, O czasie