Cytaty o rzeczywistości
strona 11

„To niemożliwe, myślałem, by szarość i przeciętność, które mnie otaczają, były nieodwołalne – by w żaden sposób nie dało się tego odmienić. Ostatecznie, tym razem to i ode mnie zależy, co się tu będzie działo. Mam wpływ na rzeczywistość. Mogę ją przecież współtworzyć. A zatem – trzeba działać, należy coś przedsięwziąć. Niech znów się zacznie coś dziać, niech wrócą dawne czasy i sławni bohaterowie, wcieleni w nowe postaci!”

Antoni Libera książka Madame

Madame
Źródło: rozdział I, s. 11.

O myślach, O myśleniu

„Jestem przekonany, że czas nie istnieje. Sądzę, że można opisać przyrodę, nie używając pojęć czasu jak i przestrzeni, a wyrzucenie ich z języka okaże się użyteczne i przekonujące. Pojęcia czasu i przestrzeni to tylko pewne przybliżone pojęcia, których używa nasz umysł, żeby wyobrazić sobie rzeczywistość. Podobnie jak pojęcie powierzchni wody, które traci sens w odpowiednio małej skali, gdy widać poszczególne atomy formujące wodę i powietrze.”

Carlo Rovelli (1956) włoski fizyk i filozof, profesor

Źródło: wyborcza.pl, 24 stycznia 2005 http://wyborcza.pl/1,75248,2509424.html

O wodzie, O czasie, Sens

„Film animowany tym właśnie różni się od filmu „normalnego”, że daje szansę stworzenia całkowitej fikcji. Rzeczywistość musi tu zostać od początku do końca wyprodukowana. Tworzę takie obrazy, które mają możliwie najmniej szans zaistnienia w prawdziwej rzeczywistości (…). Ważne – że jest to świat całkowicie własny, jednorazowy, nad którym mogę zapanować, świadomie określić kolor, formę, jej trwanie, kierunek, ruch.”

Piotr Kamler (1936)

Źródło: „Film” 28/76

O świecie, O kolorach, Obraz

„Jeśli o tym, co dotyczy tych praw i wolności, decydują podmioty prywatne: firmy, koncerny, organizacje – to my się nie mamy jak przed nimi bronić. Klasyczne środki: odwołanie do nadrzędnego organu, proces przed sądem administracyjnym, skarga do Trybunału Konstytucyjnego, do rzecznika praw obywatelskich – tu nie zadziała. Prawo umów pochodzi z innej rzeczywistości i nie chroni nas przed zglobalizowaną władzą gospodarczą i korporacyjną.”

Ewa Łętowska (1940) profesor prawa, rzecznik praw obywatelskich

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Poprzez różne umowy państwo pozbywa się władzy, wyborcza.pl, 18 czerwca 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,11954133,Letowska__Poprzez_rozne_umowy_panstwo_pozbywa_sie.html#ixzz1ynccWm4K

O wolności

„Nie ma już czegoś takiego jak klasyczna inscenizacja. Telewizja, film narzuciły kompletnie inny sposób montowania przedstawień. Reżyser wie, że może sobie teraz pozwolić np. na symultaniczną narrację. Widz jest przyzwyczajony do skrótu myślowego. Zawsze protestuję tylko przeciwko jednej formie teatru, która jest dla mnie jego zaprzeczeniem, tzn. próbą odzwierciedlenia na scenie rzeczywistości w skali 1:1. Teatr ma tworzyć nową rzeczywistość w oparciu o świat, który nas otacza.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: Bartosz Bator, Teatr Narodowy to nie tylko artystyczne przedstawienie oparte na rzemiośle, „Dziennik” nr 272, 22 listopada 2008 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/62572,druk.html

O świecie

„Każdy aktor ci to powie: na początku kariery zamykałem oczy i wyobrażałem sobie, że stoję na podium, trzymam w ręku Oscara i dziękuję Akademii. Ale oczywiście rzeczywistość skorygowała te plany. Zdaję sobie sprawę, że osiągnąłem już sporo, ale to wciąż nie jest to, co sobie zamierzyłem. Mam nadzieję, że najlepsze ciągle jeszcze przede mną.”

Patrick Dempsey (1962) aktor amerykański

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Ten serial dał mi naprawdę wiele. Patrick Dempsey rozmawia z Yolą specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 25 lipca 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=47543

„Warunkowanie przeszkadza w widzeniu rzeczywistości. – Nie widzimy JEJ w jej istocie z powodu oszukańczej i wypaczonej indoktrynacji.”

Bruce Lee (1940–1973) amerykański aktor i mistrz sztuk walki pochodzenia chińskiego

„Gdy ktoś wyznaje, że słowo jest prymarne wobec rzeczywistości, nie tylko izoluje się od świata, ale wypowiada brednie. Niestety sam Kołakowski wydaje mi się typem takiego intelektualisty. (…) Czysta gra intelektualna, jaką on uprawia, nie gorszy mnie jednak, ale nudzi.(…) Pamiętam z tych czasów [tego] filozofa, który wypowiada zdanie, że „pozbycie się przesądów religijnych jest takim samym obowiązkiem, jak wytępienie robactwa.””

Zygmunt Kubiak (1929–2004) polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej

Teraz jest on wziętym komentatorem enuncjacji papieskich.
Źródło: Klasyczne miary i świat współczesny. Z Zygmuntem Kubiakiem rozmawia Paweł Czapczyk, Biblioteka „Więzi”, 2009, s. 72.

O świecie, O grach

„Między filozofią a religią dochodzi niekiedy do ostrego starcia, niekiedy do zgodnej symbiozy; starcie występuje najczęściej wtedy, kiedy filozofowie wychodzą z założeń poglądu na świat różnego od założeń danej religii, i na odwrót – zgodna symbioza występuje tam, gdzie założenia (postawa wobec rzeczywistości) są podobne.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Zarys historii filozofii
Źródło: s. 26

O świecie, O religii

„Być może istnieje nawet możliwość wyzwolenia całkowicie nowych funkcji operacyjnych czy poznawczych mózgu u człowieka, które nigdy dotychczas nie wytworzyły się jeszcze w sposób naturalny. Mózg jest przecież układem nadmiarowym, co wykazała dobitnie chociażby historia człowieka (porównajmy praczłowieka z człowiekiem współczesnym). Możliwe więc, że kiedyś będziemy mieli więcej fantazji i zaczniemy przekształcać także człowieka, bo do tej pory przekształcaliśmy rzeczywistość.”

Kazimierz Obuchowski (1931–2014) polski psycholog, doktor habilitowany

Źródło: rozmowa z Jackiem Syskim, Czuwanie rozumu, Wyd. Czytelnik, Warszawa 1979

O fantazji, O historii

„Napisałem iż nie wierzę w praktyczne przeprowadzenie dekomunizacji. System upadł na tyle dawno, a nowa rzeczywistość ustabilizowała się na tyle mocno, iż przestałem ową niemożność uważać za oburzającą. Trzeba nauczyć się działać w takiej sytuacji, jaka jest, a nie w takiej, jaka być powinna, Z tego wszakże nie wynika, iż akceptując tę sytuację uznajemy idee, które ją usankcjonowały. Godząc się na obecność byłych komunistów w życiu publicznym, nie musimy godzić się na obecność ich poglądów w naszych umysłach”

Ryszard Legutko (1949) filozof polski, działacz polityczny

Źródło: Ich baza, ich nadbudowa?, „Życie”, 31 sierpnia 1998.

O życiu

„Realizatora filmowego poza talentem i poczuciem rzeczywistości musi cechować marksistowska postawa wobec życia i sztuki.”

Andrzej Wajda (1926–2016) polski reżyser filmowy

Źródło: Piotr Włodarski, Pan Andrzej, Wyd. Piotr Włodarski, Łódź 2001.

„(…) nasze przeróżne przekonania dotyczące nas samych mogą okazać się fałszywe, dopóki nie zostaną poddane weryfikującemu oddziaływaniu rzeczywistości.”

Hanna Lemańska książka Chichot losu

Chichot losu

„Dzisiaj definicja słowa „teatr” została gwałtownie poszerzona. Poszukiwania „innego teatru”, który za wszelką cenę miał być opozycją do istniejącego (trzeba przyznać, że w nie najlepszej kondycji) sprawiło, że zaczęliśmy nazywać teatrem przedsięwzięcia, które z teatrem nie miały nic wspólnego. Lubię teatr za to, że jest teatrem. Ciągle fascynuje mnie pusta scena, na której można wykreować dowolny świat, gdzie rzeczywistość może się jedynie odbić. W teatrze szukam metafory, iluzji, metafizyki, a zupełnie nie interesuje mnie poprawny do bólu, bardzo modny ostatnio teatr społeczno-polityczny, z dydaktycznym przesłaniem. Teatr stawia pytania, a nie narzuca gotowych odpowiedzi. Ostatnio często mam wrażenie, że wielu ludzi zajmujących się teatrem po prostu go nie lubi. Nie lubią jego teatralności, więc zadają sobie wiele trudu, żeby go upodobnić do filmu, telewizji lub gazety, co ma dowodzić uwrażliwienia teatru na problemy społeczne.”

Maciej Englert (1946) polski aktor i reżyser teatralny

Źródło: „Dziennik”, 9 sierpnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tnzs.htm

O ludziach, O świecie, O poszukiwaniu, O wrażeniach

„Istniejące dowody wskazują więc na to, że stan bycia szczęśliwym spełnia wszystkie rozsądne kryteria choroby umysłowej. Jest on, statystycznie biorąc, nienormalny i towarzyszy mu specyficzny zespół objawów; przynajmniej niektóre dane dowodzą, że stanowi on objaw zakłóceń funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego; na koniec, wiąże się on z rozmaitymi zaburzeniami aparatu poznawczego – zwłaszcza z brakiem kontaktu z rzeczywistością.”

Richard Bentall (1956)

W artykule Bentall żartobliwe wykazywał, jak trudno jest ustalić niedwuznaczne kryteria odróżniające zdrowie umysłowe od choroby psychicznej.
Źródło: artykułu z czasopisma Journal of Medical Ethics, z czerwca 1992 roku, pt. A proposal to classify happiness as psychiatrie disorder (Propozycja klasyfikacji szczęścia jako zaburzenia psychiatrycznego).

O zdrowiu, O chorobach

„… pogląd Pani rozmówcy zdaje się bazować na założeniu, jakoby rozum był źródłem prawdy. Czy tak jest rzeczywiście? Rozum jest raczej władzą poznawczą, szukającą prawdy i rozróżniającą prawdę od fałszu, ale przecież rozum prawdy nie ustanawia. Rozum jedynie odczytuje prawdę zawartą w rzeczywistości, przy czym może się nawet pomylić. Rzecz jasna, rozum nie jest martwym ekranem, odbijającym rzeczywistość biernie i bezdusznie; jest władzą poznawczą żywej osoby ludzkiej, która otwiera się na rzeczywistość w sposób aktywny. Sytuacja ta rodzi wprawdzie skomplikowane problemy filozoficzne, nie zmienia jednak faktu zasadniczego: że źródłem prawdy jest rzeczywistość, nie rozum.”

Jacek Salij (1942) teolog polski, dominikanin

Źródło: Rozum i objawienie w Szukającym drogi

„Rzeczywistość nie ma o niczym pojęcia. Rzeczywistość jest pełna wątpliwości i niepewności. Rzeczywistość bywa napalona i miewa dni, kiedy lubi czytać gazetki z dowcipami. Rzeczywistość to ten starszy gość w miasteczku, narzekający, że wnuki znowu zwinęły mu sztuczną szczękę. Rzeczywistość to pięciu kolesiów, którzy usiłują nastroić trzy gitary i jeden keyboard i strasznie im to nie idzie. Rzeczywistość jest źródłem każdej gwiazdy i planety, każdej galaktyki. Każdego pyłku, każdego atomu, każdego kleptonu, sleptonu i leptonu. Rzeczywistość jest źródłem każdego gluta w twoim nosie, każdej plamy potu na koszulce twojego starego, każdego kawałka gówna, który przyczepił ci się do zadka. Rzeczywistość to ta chwila.”

Brad Warner (1964)

Hardcore zen (2010)

O nastroju, O czytaniu

„Miłość – iluzja skrzydeł, a rzeczywistość łańcuchów.”

Sydney Smith (1771–1845)

O miłości

„Chrześcijański bóg jest w rzeczywistości znacznie lepiej scharakteryzowany w wedyjskich hymnach, niż w jakiejkolwiek innej publikacji, ze Starym Testamentem włącznie.”

L. Ron Hubbard (1911–1986)

Źródło: Andrzej Zwoliński, Scjentologia, Kraków 2007, s. 55

O Bogu

„Kiedy śnisz, wydaje ci się, że przeżywasz wieloraką rzeczywistość i że znajdujesz się w świecie zewnętrznym, lecz wszystko w zaklętym świecie snu pochodzi od twej własnej duszy, ba, jest twoją własną duszą i niczym innym. Problem polega tylko na tym, że nie rozumiesz tego, dopóki się nie przebudzisz, a wtedy sen już nie istnieje. Wtedy zdjął już wszystkie fałszywe maski i pozostaje tym, czym był przez cały czas, a mianowicie tobą samym.”

Jostein Gaarder (1952) pisarz norweski

Maja

O duszy, O problemach, O snach, O czasie

„Gdy mamy niską samoocenę, często manipuluje nami lęk. Lęk przed rzeczywistością, do której czujemy się nieprzystosowani, (…) żyjemy raczej po to by unikać bólu niż doświadczać radości.”

Nathaniel Branden (1930–2014)

6 filarów poczucia własnej wartości

„Poprawia nieporządną rzeczywistość tak, jak poprawia się kwiaty w wazonie.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

Podręcznik do ludzi (1999)

O Kwiatach

„Nasz zawód jest nieustannie obecny w naszym życiu rodzinnym. Oddychamy tą samą atmosferą, mamy podobne pragnienia i ambicje. Rozumiemy się i nie zazdrościmy sobie sukcesów. Potrafimy się także doskonale wspierać, gdy któreś z nas przeżywa jakieś niepowodzenie. Często rozmawiamy o przeszłości teatru, filmu, Teatru Telewizji. Moje córki wsłuchują się w nasze wspomnienia, a oglądając dawne polskie filmy, mówią. – Jakie to było fajne kino! Jakie scenariusze, jak ładnie grali aktorzy. O coś w nich chodziło, były pełne poezji, jakieś takie tajemnicze. Dotykały rzeczywistości, ale nie wprost, nie mrugały za bardzo, nie były nachalne. I faktycznie. Dzisiejsza rzeczywistość jakoś nie jest w stanie wykreować nowego Kabaretu Starszych Panów czy drugiej Agnieszki Osieckiej…”

Jerzy Schejbal (1946) aktor polski

Źródło: Justyna Hofman-Wiśniewska, Seriale są wielkim wyzwaniem, „Tele Tydzień” 32/06, 9 sierpnia 2006 http://web.archive.org/web/20060823230322/http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ssww.htm

O sukcesie, O przeszłości, Niepowodzenie, Córki

„Człowiek jest istotą, która przekracza – w pragnieniu i poszukiwaniu – całość rzeczywistości.”

Karol Tarnowski (1937) polski filozof

O poszukiwaniu

„Tylko w złych powieściach ludzie są podzieleni na dwa obozy i nie stykają się ze sobą. A w rzeczywistości wszystko się tak przeplata! Jakimż trzeba być niepoprawnym zerem, żeby grać w życiu tylko jedną rolę, znaczyć zawsze jedno i to samo!”

Borys Pasternak (1890–1960) rosyjski poeta i prozaik

O ludziach

„Komunistyczna propaganda chińska przedstawia bardzo różowy obraz sytuacji. Ale w rzeczywistości nawet Chińczycy, którzy przyjeżdżają do Tybetu, odnoszą wrażenie, że jest tam strasznie.”

Dalajlama XIV (1935) Dalajlama, duchowy i polityczny przywódca Tybetu

Wypowiedzi, oświadczenia i przemówienia Źródło: Dalajlama: samopodpaleniom w Tybecie winne „ludobójstwo kulturalne”, gazeta.pl, 7 listopada 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114877,10601605,Dalajlama__samopodpaleniom_w_Tybecie_winne__ludobojstwo.html

O wrażeniach, Obraz

„Nie należy wierzyć, że istnieją granice grozy, którą zdolny jest przyjąć ludzki umysł. Wręcz przeciwnie, wszystko wskazuje na to, iż w miarę jak ciemność staje się coraz głębsza, głębia owa zaczyna rosnąć wykładniczo – i choć nie chcemy tego przyznać, to doświadczenie podpowiada nam, iż kiedy koszmar staje się dość czarny, groza zaczyna rodzić grozę, a jedno przypadkowe zło płodzi następne, często rozmyślne złe czyny, póki w końcu wszystko nie pochłonie ciemność. Najstraszniejszym zaś pytaniem pozostaje to, ile dokładnie grozy może znieść ludzki umysł i wciąż zachować niezłomną, nieugiętą łączność z rzeczywistością… W pewnym momencie wszystko staje się zabawne. Możliwe, że w tej właśnie chwili nasze zdrowie umysłowe zaczyna albo ratować się przed upadkiem, albo też załamywać i pękać. To moment, gdy człowiekowi wraca poczucie humoru.”

Stephen King książka Smętarz dla zwierzaków

It’s probably wrong to believe there can be any limit to the horror which the human mind can experience. On the contrary, it seems that some exponential effect begins to obtain as deeper and deeper darkness falls – as little as one may like to support the idea that when the nightmare grows black enough, horror spawns horror, one coincidental evil begets other, often more deliberate evils, until finally blackness seems to cover everything. And the most terrifying question of all may be just how much horror the human mind can stand and still maintain a wakeful, staring, unrelenting sanity. That such events have their own Rube Goldberg absurdity goes almost without saying. At some point, it all starts to become rather funny. That may be the point at which sanity begins either to save itself or to buckle and break down; that point at which one’s sense of humor begins to reassert itself. (ang.)
Cmętarz zwieżąt (Smętarz dla zwierzaków)
Źródło: s. 215

O zdrowiu, O zachowaniu, O złu, Pytanie

„Od czego więc absolutna rzeczywistość ma być niezależna? Jeżeli chcemy ją uniezależnić od ludzi, to trzeba przy tym uwzględnić, że byłaby ona dla ludzi nieprzydatna.”

Ludwik Fleck (1896–1961) polski mikrobiolog

Źródło: O kryzysie rzeczywistości (1929, „Zur Krise der 'Wirklichkeit'”, tłum. W.A. Niemirowski), in: Psychosocjologia poznania naukowego, Wyd. UMCS, Lublin, 2006, str. 183.

O ludziach

„Nauczyłam się dość dawno, że każdy wybór jest polityczny, że zawsze tak było, choć czasami rzeczywistość potrafiła skutecznie ukrywać swój ideologiczny charakter.”

Milica Tomić (1960)

Źródło: Goran Injac, Perspektywa inteligentnej bomby Rozmowa z Milicą Tomić, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/1166-perspektywa-inteligentnej-bomby.html

O charakterze

„Stalinowscy sędziowie i prokuratorzy zostali uznanymi adwokatami, czy radcami prawnymi. Często żyją do dziś nieosądzeni za swoje zbrodnie. Żyją w dostatku, pobierając dużo wyższe emerytury od swoich ofiar. A ich dzieci – cóż – często korzystają z profitów komunistycznych dygnitarzy. Do dziś kreują polską rzeczywistość. Są wszędzie – w polityce, biznesie, mediach… Podam przykład czysto ludzki, przykład cmentarza na Powązkach Wojskowych w Warszawie. Dzieci PRL-owskich prominentów chodzą na groby swoich przodków, zapalają lampki. A dzieci ofiar? Oni w wolnej Polsce nie mają takiego „przywileju”, bo grobów ich ojców czy dziadków po prostu nie ma.”

Tadeusz Płużański (ur. 1971) (1971) polski historyk, dziennikarz i publicysta

Źródło: Ważna rozmowa Wiktora Świetlika z Tadeuszem M. Płużańskim, autorem książki „Bestie”, wpolityce.pl, 14 kwietnia 2012 http://wpolityce.pl/wydarzenia/26643-wazna-rozmowa-wiktora-swietlika-z-tadeuszem-m-pluzanskim-autorem-ksiazki-bestie

O dzieciach, O książkach

„Jak wiadomo, Pan Bóg jest wszechmocny i wszystko wie, a świat stworzył doskonały i nawet guzik od gaci nie może nikomu spaść bez woli Bożej.(…) Nie można prosić o nic: ani o zdrowie, ani o pomyślność, ani o niepodległość ojczyzny. Gdyby bowiem Bóg naprawił coś cudem, oznaczałoby to, że rzeczywistość jest niedoskonała. Stan doskonały jest wtedy, gdy niczego nie trzeba naprawiać.”

Stanisław Lem (1921–2006) polski pisarz, futurysta

Źródło: Stanisław Bereś, Rozmowy ze Stanisławem Lemem

O Bogu, O zdrowiu, O świecie, O ojczyźnie

„Proces rozwoju społecznego stanowi niepodzielną całość. Z wielkiego jego strumienia systematyzująca ręka badacza wyodrębnia w sposób sztuczny fakty ekonomiczne. Samo określenie jakiegoś faktu jako faktu ekonomicznego oznacza już jego abstrakcję, pierwszą z wielu narzuconych przez warunki techniczne naszemu myśleniu dążącemu do odtworzenia rzeczywistości. Żaden fakt nie jest nigdy bez reszty, wyłącznie, czy „czysto” ekonomiczny; ma zawsze także i inne aspekty, często ważniejsze. Mimo to mówimy o faktach ekonomicznych również i w nauce, podobnie jak w zwykłym życiu, i z tym samym uzasadnieniem. Z takim samym uzasadnieniem można pisać historię literatury, chociaż literatura każdego narodu jest nierozerwalnie związana ze wszystkimi innymi elementami jego życia.”

Joseph Schumpeter (1883–1950) ekonomista amerykański pochodzenia austriackiego

Źródło: Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s.1.

O historii, O literaturze, O myślach, O nauce

„Film kręcony w Kazachstanie. Była to wielka przygoda. Tam na planie, czy poza nim, praktycznie nie ma różnicy. Te przestrzenie, ci ludzie są tacy sami od wielu lat. Prawie nic się tam nie zmienia. To było całkowite oderwanie od znanej mi rzeczywistości. Można więc powiedzieć, że w tym momencie przełomowe jest dla mnie osobiste przeżycie. Ale też kumulacja moich doświadczeń i tego, co do tej pory zrobiłam.”

Agnieszka Grochowska (1979) polska aktorka

Źródło: Artur Cichmiński, Wyszło tak niechcący. Grochowska w Stopklatce, stopklatka.pl, 7 listopada 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=71051

O ludziach

„Rzeczywistość jest z tej samej przędzy co i marzenia.”

Władysław Reymont (1867–1925) polski pisarz

O marzeniach

„Zostało mi tak niewiele, czego mógłbym się uczepić… I nie chcę, aby mi to odebrano.
– Nikt nie może nam odebrać wspomnień – powiedział Lonerin ze smutnym uśmiechem.
– Mylisz się. Rzeczywistość wyrywa je nam jedno po drugim.”

Licia Troisi (1980)

Wojny świata wynurzonego, Nowe królestwo
Źródło: rozdział 23, Trup puszczy

O uśmiechu

„Wymyślono film, aby zarejestrować świat. Ale zauważono, że gdy się nagra więcej klatek, a potem odtworzy je z normalną szybkością, zobaczymy świat w zwolnionym tempie. Kamera, która miała tylko odtwarzać rzeczywistość, zaczęła widzieć o wiele więcej niż my widzimy.”

Zbigniew Rybczyński (1949) polski reżyser filmów animowanych

Źródło: wywiad Tadeusza Sobolewskiego, cyt. za: Zbigniew Rybczyński. Podróżnik do krainy niemożliwości, praca zbiorowa, Warszawa 2000

O świecie

„Choć wizerunku nie zaneguję, to chętnie spróbowałbym innej rzeczywistości i zagrał np. rolę tragiczną.”

Jacek Borusiński (1972) polski artysta kabaretowy

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Katowice, 9 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jbczh.htm

„To ta chwila, gdy matka nie ma co dać dziecku zjeść.
Wszystko przepiła, poszła spać i ma cię gdzieś.”

Wilku (1977)

Źródło: Smak chwili na albumie Witam was w rzeczywistości grupy WWO

O dzieciach, O matce

„Porzuć stare iluzje i lęki – powiedziała. – Nie większy z nich użytek niż z tej starej broni. Razem przekujemy mity Świata na rzeczywistość.”

Anne Rice (1941) pisarka amerykańska

Królowa potępionych

„Pozbyłem się złudzeń, Platforma coraz bardziej przypomina mi – a w paru kwestiach nawet przebija – SLD. Mówię tu o nepotyzmie, czarowaniu piarem i działaniach pozorowanych. Skupienie się głównie na zamazywaniu rzeczywistości do złudzenia przypomina mi czasy tow. Gierka. Powiem więcej, te wszystkie socjotechniczne sztuczki zmuszają do zastanowienia, czy dzisiejsi specjaliści Platformy w samej partii i przyjaznych jej mediach to nie ci sami ludzie, którzy kilkadziesiąt lat temu wmawiali nam, że jesteśmy w czołówce przemysłowych krajów świata.”

Paweł Kukiz (1963) polski muzyk rockowy, polityk i aktor

Źródło: Tak bardzo im wierzyłem…, „Gazeta Polska”, 9 lutego 2011

O ludziach

„Skandalem jest, że dziś jedynym dokumentem w obrocie międzynarodowym jest rosyjski raport MAK. Doskonale wiemy, że jest to dokument propagandy antypolskiej. On nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Należałoby oczekiwać, że rząd polski podejmie jakąś akcję w tej sprawie, że będzie walczył z tymi tezami. Jednak takiej aktywności dziś nie widać.”

Jan Olszewski (1930–2019) polski polityk prawicowy, premier III Rzeczypospolitej

o katastrofie smoleńskiej. Źródło: Olszewski: Oczekuję działań rządu ws. Smoleńska, stefczyk.info, 28 marca 2012 http://www.stefczyk.info/publicystyka/opinie/olszewski-oczekuje-dzialan-rzadu-ws-smolenska

„Intuicja, podstawowy element w matematyce, jest w takim samym stopniu potrzebna w sztuce. Ale błądzenie w teorii wirtualnej – ponieważ matematyka jest kompletnie wirtualna – jest czymś nieprawdopodobnie przyjemnym. Ten instrument, którym jest mózg, nagle zajmuje się czymś, co jest w ogóle niematerialne. Przenosi się w zupełnie inną rzeczywistość – to nadzwyczajne uczucie. Objawienia w matematyce nie mają sobie równych.”

Jerzy Juk-Kowarski (1944)

Źródło: „Didaskalia”, 1 grudnia 2003

O emocjach, O matematyce

„Uczciwość polega na uznaniu faktu, że to, co nierzeczywiste, jest nierzeczywiste i nie może mieć żadnej wartości, że ani miłości, ani sławy, ani pieniędzy nie zdobywa się za pomocą oszustwa — że próba zdobycia wartości poprzez oszukiwanie cudzych umysłów stanowi akt wynoszenia swoich ofiar ponad rzeczywistość, stwarzanie sytuacji, w której sam stajesz się pionkiem w rękach ich ślepoty, niewolnikiem ich bezmyślności i uników, podczas gdy ich inteligencja, rozumność i spostrzegawczość stają się wrogami, których musisz się bać i wystrzegać — że człowiek nie chce żyć jako istota uzależniona, szczególnie zaś uzależniona od cudzej głupoty, ani jako dureń czerpiący wartość z otumaniania innych durniów — że uczciwość nie jest obowiązkiem społecznym ani poświęceniem dla dobra innych, lecz najbardziej samolubną cnotą, jaką może praktykować człowiek: odmową poświęcenia rzeczywistości własnego istnienia na rzecz cudzych iluzji.”

Ayn Rand książka Atlas zbuntowany

Atlas zbuntowany

O głupocie, O inteligencji, O pomocy, O uzależnieniu

„Choć jednak człowiek wyabstrahował przestrzeń i czas z rzeczy przestrzennych i czasowych, mimo to uważa czas i przestrzeń za pierwsze, podstawowe warunki istnienia tych rzeczy. Myśli sobie zatem, że świat, tj. ogół wszystkich rzeczy rzeczywistych, materia, treść świata, powstał W przestrzeni i W czasie. (…) W rzeczywistości jest wprost odwrotnie… nie przestrzeń i czas są założeniem dla rzeczy, lecz rzeczy są założeniem dla przestrzeni i czasu. Wszak przestrzeń albo rozciągłość zakłada coś, co jest rozciągłe, a czas, a ruch – czas jest przecież tylko pojęciem wyabstrahowanym z ruchu – zakłada coś, co się rusza. Wszystko jest przestrzenne i czasowe.”

Ludwig Feuerbach (1804–1872) niemiecki filozof

Wykłady o istocie religii

O świecie, O myślach, O czasie, O myśleniu

„Rodacy! Nie mam po temu prawa i nie mam zamiaru nikogo z was pouczać. Wiem także, choćby z racji mego zawodu, że nikt nie ma monopolu na patriotyzm. Z jakichkolwiek jednak przesłanek światopoglądowych on wynika, sprowadza się do tego samego: do miłości i obrony tej, w konkretnej rzeczywistości istniejącej Polski, w dążeniu do jej nieustannego doskonalenia, do zachowania naszej narodowej tożsamości wyrażającej się we własnej, wciąż rozwijającej się kulturze, w pragnieniu, by dla wszystkich swych dzieci była matką sprawiedliwą. Możemy się różnić w tysiącu spraw, ale w tym, co dla narodu, rodziny naszych wszystkich rodzin, najważniejsze, musimy i możemy się porozumieć.”

Henryk Jabłoński (1909–2003) polski polityk

z przemówienia telewizyjnego 31 grudnia 1981 r.
O socjalistyczną demokrację

O dzieciach, O zachowaniu, O matce

„Film nigdy nie jest odzwierciedleniem rzeczywistości. To jest zawsze wariacja na temat.”

Artur Żmijewski (aktor) (1966) polski aktor

Źródło: Rozmowy w toku

„Rasa? To jest uczucie, a nie rzeczywistość: dziewięćdziesiąt-pięć procent, co najmniej, to uczucie. Nic mnie nigdy nie przekona do tego, że czyste biologicznie rasy nadal istnieją. Wystarczająco zabawne, nikt kto głosił „szlachetność” rasy Teutońskiej był sam Teutonem. Gobineau był Francuzem, Chamberlain, Anglikiem; Woltmann, Żydem; Lapouge, kolejny Francuz.”

Benito Mussolini (1883–1945) wódz ("duce") włoskich faszystów, premier Włoch

odpowiedź w wywiadzie dla niemiecko-żydowskiego dziennikarza Emila Ludwiga na pytanie odnośnie poglądów Il Duce na kwestie rasowe.
Źródło: Lawrence A. Fernsworth, Dictators and Democrats (1941), s. 68

O emocjach

„Ludzie nie lubią być klasyfikowani. Coma jest po prostu dla wszystkich wrażliwych, którzy chcą przeżyć nową przygodę, którzy nie boją się otworzyć na inną rzeczywistość.”

Piotr Rogucki (1978) wokalista polski (Coma)

Źródło: Piotr Rogucki z zespołu Coma: wywiad, students.pl, 13 listopada 2008 http://www.students.pl/kultura/details/13145/Piotr-Rogucki-z-zespolu-Coma-wywiad

O ludziach

„Marzenia danego pokolenia stają się rzeczywistością następnych.”

Mihály Károlyi (1875–1955)

Źródło: Złote myśli, „Reader’s Digest. Przegląd – edycja polska”, 4/2003, s. 29.

O marzeniach, O myślach, O myśleniu

„2.06 Istnienie i nieistnienie stanów rzeczy jest rzeczywistością.”

Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny

Istnienie stanów rzeczy nazywamy też faktem pozytywnym, nieistnienie – negatywnym.
2.06 Das Bestehen und Nichtbestehen von Sachverhalten ist die Wirklichkeit. (Das Bestehen von Sachverhalten nennen wir auch eine positive, das Nichtbestehen eine negative Tatsache.) (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus

„Ludzie, którzy lękają się mocniejszych wrażeń, są tchórzami, bo naga rzeczywistość ich przeraża, a tacy właśnie słabi ludzie są największymi szkodnikami kultury i charakteru. Tacy wychowaliby naród jako gromadę przeczulonych człowieczków, masturbantów fałszywej kultury w rodzaju św. Alojzego, o którym powiedziano w księdze mnicha Eustachego, że gdy św. Alojzy usłyszał, jak mąż jeden z wielkim hukiem wypuścił wiatry, rozpłakał się i w modlitwie dopiero znalazł ukojenie.”

Jaroslav Hašek (1883–1923) czeski pisarz i dziennikarz

Źródło: posłowie do Przygód dobrego wojaka Szwejka

O ludziach, O wrażeniach, O charakterze

„W drugim dniu Zielonych Świątek miał się odbyć wiec narodowy w Iławie. Byliśmy przygotowani do wyjazdu w towarzystwie prof. Dykiera. Czekaliśmy tylko na samochód, który lada chwila miał z Iławy nadjechać. Tymczasem godzina upływała za godziną, termin wiecu minął, automobil się nie zjawiał. Okazało się później, że szofer wysłany po nas, był to Niemiec, który, wskutek jakiejś urojonej przyczyny nie dojechał do Kwidzyna. Według relacji późniejszej jednego z miarodajnych czynników miejscowych samochód został stać na drodze z winy szofera. Jakkolwiek tam było w rzeczywistości, my nie mogliśmy być z Kwidzyna do Iławy wyjechani, gdzie zgromadzenie ludzi polskich daremnie na nas wyczekiwało.”

Stefan Żeromski (1864–1925) powieściopisarz polski

Źródło: Iława-Kwidzyn-Malbork, „Rzeczpospolita” nr 4–6, 1920.
Inter arma, wyd. J. Mortkowicza, Warszawa-Kraków 1920.

O ludziach, O samochodach, O relacjach, O czekaniu

„Główny problem polega na tym, że wszystko się dzieje w imieniu pacjenta, obok niego, i człowiek w śpiączce zupełnie traci poczucie mocy sprawczej. Przestaje wpływać na rzeczywistość, jest ubezwłasnowolniony i czuje się niepotrzebny. W opowieściach ludzi, którzy obudzili się ze śpiączki, powraca taki obraz: grupa lekarzy, studentów stoi nad pacjentem, trwają dyskusje, zapadają wyroki… A on wszystko widzi i słyszy. Próbuje krzyknąć: „Jestem! Jestem!””

Ewa Błaszczyk (1955) polska aktorka

Oczywiście nikt tego nie dostrzega.
Wejść tam nie można (2005)
Źródło: s. 27, 28

O ludziach, O problemach, Obraz

„Biurokracja żyje i żywi się fikcjami. Na swych stołkach urzędowych jest jak głuszec po gałęziach, i podobnież „jako głuszec, gdy tokuje nic nie widzi, nic nie czuje”; traci wprost zdatność dostrzegania rzeczywistości. Urzędnik pochodzi z wydziału prawniczego, z tego wydziału prawdziwie fikcyjnego; na uniwersytet nie uczęszczał, egzaminy pozdawał ze skryptów, a potem poprzestawać musi na bezlitosnej fikcji życia, jaką jest żywot urzędnika. Załatwia sprawy, jakich nigdy nie obserwował w życiu; nie znając się na niczym, rozstrzyga o wszystkim. Zamkną go w kancelarii i każą mu rządzić.”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

O biurokracji

„Niewypowiedziana tajemnica wydaje się nam zawsze bardziej kusząca niż rzeczywistość.”

Piotr Szulkin (1950–2018) polski reżyser, scenarzysta, pisarz

Źródło: Piotr Kletowski, Samotność seksualna kobiety http://www.dwutygodnik.com/artykul/3775/, Dwutygodnik.com, nr 87/2012.

O kobietach, O tajemnicy, O samotności

„Ale jak mogłaś go kochać? Był mężem innej kobiety. Miał dzieci. Był dla ciebie emocjonalnie niedostępny. Był oszustem. Tak naprawdę nigdy, nawet w najbardziej romantycznej chwili, nie byliście razem. Więc w rzeczywistości niczego nie straciłaś.”

Emily Giffin (1972)

Dziecioodporna

O kobietach, O dzieciach, Kochać się

„Władza jest największą fantazją ludzkości – władza nad innymi, władza nad sytuacją, nad życiem. (…) uwielbiam dawać moim odbiorcom poczucie władzy nad rzeczywistością, ale również kazać im ponosić moralne konsekwencje swoich decyzji.”

Peter Molyneux (1959) brytyjski twórca gier komputerowych

Źródło: Piotr Stasiak, Rozmowa z Peterem Molyneux, twórcą gier wideo Daję władzę, polityka.pl, 3 stycznia 2011 http://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/1511564,2,rozmowa-z-peterem-molyneux-tworca-gier-wideo.read

O fantazji, O grach, O decyzjach

„Słowa są najważniejsze. Mają własny rozum”. (…) Jest to prawda równie oczywista i łatwo dostrzegalna jak każda idea, jaka kiedykolwiek rzuciła cień na wejście do mrocznej jaskini naszej percepcji. Ale słowa są także zdradzieckimi pułapkami, czyhającymi na każdy, nawet najmniejszy błąd. Słowa kierują nasze myślenie na kręte ścieżki ułudy, a fakt, że większość życia spędzamy w zamkach, które z nich właśnie wybudowaliśmy, dowodzi ponad wszelką wątpliwość, iż brakuje nam obiektywizmu, bez którego nie sposób dostrzec ogromnych zniekształceń rzeczywistości powodowanych przez język.”

Dan Simmons (1948) amerykański pisarz fantastyki naukowej

Cykl Hyperion Cantos, Dylogia Hyperion, Hyperion (1989)
Źródło: Pieśni Hyperiona

O prawdzie, O błędach, O myślach, O myśleniu

„Fizyka to pasjonująca nauka, bo jest naszym Wielkim Pytaniem skierowanym do Rzeczywistości.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Kosmologia kwantowa (2001)
Źródło: s. 147, Zakończenie: w erze Plancka fizyka spotyka się z filozofią

O nauce, Pytanie

„A może rację mają sceptycy, definiujący intuicję jako wewnętrzne przekonanie, że mamy rację, niezależne od tego, czy tak rzeczywiście jest? (…) Skoro inteligentni ludzie tak często wierzą w rzeczy wyraźnie głupie, czy nie potrzebujemy jednak więcej myślenia dyskursywnego, charakterystycznego dla lewej półkuli mózgowej? Czy powinniśmy częściej konfrontować intuicję z rzeczywistością i poddawać przeczucie sceptycznej analizie, żeby myśleć i postępować mądrzej?”

David G. Myers (1942)

Źródło: Intuicja. Jej siła i słabość

O ludziach, O myślach, O sile, O myśleniu

„Dość uparcie, chociaż może nieefektownie, realizowałem swoją wersję pojmowania sztuki jako dziedziny niezależnej, a jeśli były jakieś odniesienia do rzeczywistości, to wynikały one z tego, co niosła literatura i napięcia czasu.”

Jerzy Grzegorzewski (1939–2005) polski reżyser teatralny

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_grzegorzewski_jerzy

O literaturze, O czasie

„Wrażliwość Kolskiego, jego sposób patrzenia na rzeczywistość, są bliskie temu, co sam odczuwam. Podoba mi się jego dbałość o szczegóły, wyczulenie na prawdę. W kinie wiele osób nie zwraca nawet uwagi na charakteryzację, na to, czy kołnierzyk koszuli bohatera jest wytarty. A Kolski potrafi godzinami to sprawdzać. Sam patynuje kostiumy. W każde ujęcie chce tchnąć życie.”

Bartosz Opania (1970) aktor polski

Źródło: „Zwierciadło” nr 8/2000

O życiu

„Teatr powinien współistnieć z rzeczywistością. Nie chodzi o to, żeby schlebiać wszystkim gustom widza, tylko żeby próbować podjąć z tym widzem mądry dialog. Pamiętam świetne zdanie Teresy Budzisz-Krzyżanowskiej z wywiadu udzielonego „Kulturze”, w którym mówiła, że dzisiaj zachwycamy się każdym kamieniem, który leży na drodze, ale nie szukamy już brylantów.”

Ewa Kaim (1971)

Źródło: „Dziennik”, 20 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/klnku.htm

„Uwodziciele wierzą, że kobiety nie mogą się oprzeć ich urokom i kapitulują. W rzeczywistości kobiety kapitulują tylko przed sobą.”

Martine Carol (1920–1967) aktorka francuska

O kobietach

„Człowiek ma prawo posługiwać się rzeczywistością dla poznania prawdy – to mu zostało dane.”

Thomas Mann (1875–1955) prozaik niemiecki, noblista

Das ist dem Menschen erlaubt und gegeben, daß er sich der Wirklichkeit bediene zur Anschauung der Wahrheit. (niem.)
Zamienione głowy
Źródło: Ostatnie nowele, tłum. Walentyna Kwaśniakowa, Czytelnik, 1958, s. 21.

„Na planie czasem udaję wyższego niż jestem w rzeczywistości. Cała reszta jest prawdziwa.”

Tom Cruise (1962) aktor amerykański

Źródło: Anna Bugajska, Tom Cruise. Złoty chłopiec, „To i Owo” nr 15, 9 kwietnia 2013, s. 5.

O czasie

„Gdyby Jarosław Kaczyński i Przemysław Gosiewski oraz kolega Antoni Macierewicz zapalili sobie skręta raz dziennie, na pewno Polska byłaby bardziej przyjemna niż wtedy kiedy oni zupełnie na trzeźwo komentują rzeczywistość w naszym kraju.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

o legalizacji miękkich narkotyków. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Palikot-gdyby-szef-PiS-palil-trawe-kraj-bylby-przyjemny,wid,10106456,wiadomosc.html, 30 czerwca 2008

„Dobry kabaret może coś uświadomić. Słyszałem kiedyś śliczną definicję. „Dobre poczucie humoru to szersze spojrzenie na rzeczywistość.””

Grzegorz Halama (1970) polski aktor kabaretowy

Źródło: Seweryn Domagała, Rozmowa o kabarecie - Czubaszek, Andrus, Górski i Halama, 26 marca 2008 http://www.sewi.pl/wywiady/rozmowa-o-kabarecie-czubaszek-andrus-gorski-i-halama/

„Kosmici, czyli indywidualiści, mają w sobie innowacyjnego ducha, są niesłychanie kreatywni, choć często źle przystosowani do wymagań społecznych. Nierzadko tworzą swoje własne rytuały jako rzeczywistość alternatywną. Jednak przyczyną ich niedostosowania jest najczęściej wyostrzona wrażliwości społeczna i empatia, niezgoda na niesprawiedliwość, ujawnianie we własnej grupie jej niekonsekwencji i niesprawiedliwości.”

Maciej Bennewicz (1961)

Życie na Ziemi. Poradnik dla kosmitów (2013)

„Kulturowa specyfika narodów nie jest legendą, lecz decyduje o europejskiej rzeczywistości. Istnieje określony gen wspólny dla wszystkich Żydów, Baskowie też mają specyficzne geny.”

Thilo Sarrazin (1945)

Źródło: Florian Rotzer, Zły duch, „Forum”, 13 września 2010.

„Na papierze stosunki są bardzo dobre, wymiany delegacji, mężów stanu, mądre przemówienia, staranie ambasady polskiej, by przyciągnąć diasporę polską. W rzeczywistości nie znam żadnej polskiej firmy, przedsiębiorstwa, poszczególnych postaci zainteresowanych w ścisłej współpracy. Nie możemy nabyć tu na Łotwie gazet i tygodników polskich, jak niegdyś, nie przyjeżdżają do nas teatry i piosenkarze z Polski, choć z Rosji sporo. Nie mamy możliwości uczestniczyć w polskiej kulturze, np. oglądać polskich filmów. Tak pokrótce wyglądają te stosunki polsko-łotewskie.”

Ryszard Łabanowski (1940)

o stosunkach polsko-łotewskich. Źródło: Tomasz Otocki, Łabanowski: Ossendowskiego przybliżyć Łotwie, pl.delfi.lt, 14 lipca 2013 http://pl.delfi.lt/kultura/kultura/labanowski-ossendowskiego-przyblizyc-lotwie.d?id=61852221

O współpracy

„Nacjonalizm w swym sformułowaniu ideologicznym, które zawdzięcza narodowej demokracji, w znacznym stopniu daje wyraz tej koncepcji narodu, którą nazwaliśmy biologiczną. W obecnym zaś swoim stadium reprezentuje on schyłkowy opór przeciwko historycznej koncepcji narodu, której torował drogę w swoich pismach Stanisław Brzozowski. Koncepcja ta wyraziła się z całą mocą w dziejach naszych, poczynając od r. 1905, przy czym nasz nacjonalizm w ciągu tego czasu reprezentuje stale opozycję przeciwko narastającej rzeczywistości dziejowej Polski walczącej i pracującej oraz przeciwko siłom, które stanowią jej dynamikę.”

Kazimierz Zakrzewski (1900–1941)

Źródło: Przyczynki do socjologii narodu, „Droga”, nr 4/1930. http://lewicowo.pl/przyczynki-do-socjologii-narodu/

O demokracji, O sile, O czasie

„W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina „Państwo a rewolucja” z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada.””

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

Źródło: Socjalizm – ale jaki?, „Orzeł Biały”, Nr 140, kwiecień 1976 http://lewicowo.pl/socjalizm-%E2%80%93-ale-jaki/.

O nauce

„Bardzo współczesny. Do tego stopnia, że w spektaklu użyliśmy sondy. Na ekranie pojawiają się nakręcone wśród ludzi odpowiedzi na pytania, kim jest Kordian. Odpowiedzi udzielają różni ludzie, ale pytania zostały postawione również osobom publicznym, które pojawiają się w naszym życiu społecznym, a kojarzą się z romantyzmem, albo z walką, również polityczną, którą aktualnie toczą, czy takim, którzy są ikonami współczesnych bohaterów i pseudobohaterów. Na przykład Michał Wiśniewski pojawiający się w sondzie, który dla wielu młodych ludzi jest jednym z idoli, a który mówi, że czuł się kiedyś Kordianem, ale rzeczywistość sprowadziła go do poziomu.”

Maciej Sobociński (1975)

o przygotowanym spektaklu Mit: Kordian na podstawie dramatu Juliusza Słowackiego. Źródło: „Dziennik Teatralny”, 29 stycznia 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/starams.htm

O ludziach, O walce, Pytanie

„Pożądanie wprowadzone w ruch przez takiego Rousseau rzuca intelekt w nieskończony świat postrzeżeń, zamiłowań, doświadczeń duchowych, subtelności i zachwytów – w gruncie smutnych jak śmierć, lecz w danej chwili rzeczywistych – które ukazują się nam jedynie w grzechu. Istnieje uduchowienie grzechu, o wiele bardziej przewrotne niż ordynarny pociąg do rozkoszy zmysłowej. To, co trzyma potomków Jana Jakuba, to DUCHOWY SMAK owocu znajomości zła. To właśnie ich niesie dzisiaj głęboki nurt ku niskim regionom, które uważają za płodniejsze niż szczyty, nie rozumiejąc, że w rzeczach ducha jedynie dziewictwo jest płodne. I prawdą jest, że w tych niskich kręgach, w „świecie podziemnym”, gdzie walczą ze sobą wielkie siły sprzeczne pierwiastka irracjonalnego z instynktem, jest jeszcze coś z bytu, z rzeczywistości i życia. Prawdą jest, że porządek rozumu znęca się bezlitośnie nad tym życiem i że tak być powinno. Tak długo bowiem, jak człowiek rządzony jest wyłącznie prawem natury i rozumu, bunt mieszka w nim razem z prawem i część jego istoty musi doświadczyć gwałtu.”

Jacques Maritain (1882–1973) filozof i teolog francuski

Trzej Reformatorzy. Luter, Kartezjusz, Rousseau

O śmierci, O świecie, O naturze, O sile

„Oświadczam otwarcie, że nie akceptuję ustroju państwowego ZSRR, ideologii państwowej ZSRR, jego polityki wewnętrznej i zagranicznej, teorii i praktyki prawodawczej, sowieckich porządków, rzeczywistości i sposobu życia. Życie w konflikcie z własnym obywatelstwem uważam za niemożliwe. Wynika stąd, że nie ma żadnej możliwości, bym dobrowolnie, bez przymusu pozostawał dłużej obywatelem ZSRR.”

Tengiz Gudawa (1953–2009)

treść listów, jakie Gudawa i członkowie jego rodziny wystosowali do Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dniu 19 listopada 1982.
Źródło: Guram Soselia, Tengiz Gudawa w: Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989, tom II, wyd. Fundacja Ośrodka Karta, Warszawa 2007, ISBN 9788388288845, s. 207.

O życiu

„Za długie siedzenie w bibliotekach osłabia kontakt z rzeczywistością.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

Podręcznik do ludzi (1999)

„(…) znam Polaków, którzy w pełni zaakceptowali swoją nową rzeczywistość. Przyzwyczaili się do niemieckich zwyczajów i rytuałów i zaczęli je traktować jak własną narodową tradycję. Większość jednak nie może się przyzwyczaić. Większość – mieszkając w Niemczech, żyje w Polsce. I na zawsze pozostaje w takim właśnie rozkroku. Ale to umożliwia spojrzenie z dystansu zarówno na to, co jest tu, jak i na to co jest tam. Pozwala zobaczyć więcej i przekonać się, że życie jest wielowymiarowe.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: W Berlinie przestałem się czuć emigrantem – rozmowa Tomira Mazura – „tomir pisze o kulturze” https://tomirmazur.wordpress.com/2015/10/15/w-berlinie-przestalem-sie-czuc-emigrantem/

O życiu

„Filmy reagujące na rzeczywistość rzadko się udają (…).”

Olaf Lubaszenko (1968) aktor i reżyser polski

Źródło: „TeleRzeczpospolita”

„Mity nie są oczywiście specjalnością brytyjską. W wielu krajach wciąż żyją narodowe legendy, często związane z ostatnią wojną, np. legenda francuskiej Resistance czy „niemieckiego oporu wobec Hitlera”. U nas takim żywym mitem jest oczywiście „The Finest Hour” (Najwspanialsza Godzina), czyli okres 1940–1941, kiedy – jak mało wiarygodnie mówił Churchill – „staliśmy osamotnieni”. Rzeczywiście żył wówczas w narodzie duch poświęcenia i determinacji, ale „klejnot oprawiony w srebrne morze” utrzymywał się dzięki zasobom Wspólnoty Narodów, nie wspominając już o polskich i czeskich pilotach oraz o norweskiej flocie handlowej. W rzeczywistości Niemców pokonała Armia Czerwona, a Japończyków – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych oraz dwie bomby atomowe. (…) W 1945 „błogosławione królestwo” było zadłużonym bankrutem uzależnionym od hojności Amerykanów, która nie spłynęła na nas od razu.”

Geoffrey Wheatcroft (1945)

Źródło: Imperium kontratakuje, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 8 lipca 2016.

O wojnie, O uzależnieniu, O morzu

„Kiedy więc ktoś pyta o istnienie boga mając na myśli świat realny, nie zaś rzeczywistość literacką wykreowaną w piśmiennictwie religijnym, to jedyną racjonalną odpowiedzią jest „Nie rozumiem pytania”, nie zaś „Nie wiem.””

Barbara Stanosz (1935–2014) uczona polska, filozof, logik

Źródło: Mariusz Agnosiewicz, Rozmowa z prof. Barbarą Stanosz, racjonalista.pl, 16 czerwca 2003 http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,2503/q,Rozmowa.z.prof.Barbara.Stanosz

O Bogu, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Powiedziałem wtedy – a jest to w protokołach – że jeśli nie dopuszczą do powstania autentycznych organizacji robotniczych zdolnych wyrażać i kontrolować rzeczywistość, dojdzie w niedługim czasie do większych jeszcze dramatów. I prawdą jest też, że z tego starcia nie wyszedłem zupełnie czysty. Postawili warunek: podpis. I wtedy podpisałem.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

Źródło: Droga nadziei, 1990, s. 66.

O czasie

„Nie opieraj się na danych, które nie mają oparcia w rzeczywistości.”

Tadeusz Gicgier (1927–2005)

„Rzeczywistości – strasznej, oszalałej –
Dziwna nieśmiałość zadawała kłam,
Jak dziwka nas bezwstydnie zdobywała,
Na kłódkę zamykając usta nam.”

Włodzimierz Wysocki (1938–1980) rosyjski aktor, pieśniarz, poeta

Źródło: W obiecywany nie wierzyłem raj…, tłum. Marlena Zimna

„Kiedy fotografuję, to w rzeczywistości ci poszukuję odpowiedzi na pytanie: „czym są rzeczy?””

Wynn Bullock (1902–1975)

When I photograph, what I'm really doing is seeking answers to things. (ang.)

O poszukiwaniu, Pytanie

„Brak wiary w siebie jest chorobą. Jeśli stracisz panowanie nad tym, wątpliwości staną się twoją rzeczywistością.”

John Flanagan (1873–1938) amerykański lekkoatleta

Płonący most z tomu 2: Zwiadowcy

O wierze

„Twierdzę, że każdy monoteizm jest ze swej istoty tworem fundamentalistycznym. Nie może być wątpliwości co do tego, że np. judaizm, chrześcijaństwo i islam są wyraźnymi monoteizmami, a więc religiami, w których wiara w osobowego Boga znajduje się na najważniejszym, centralnym miejscu. (…) Na tym właśnie polega najbardziej fundamentalny fundamentalizm tych religii. Albowiem nakazują one, dekretują, ustanawiają jako absolutną miarę coś (tzn. wiarę w osobowego Boga), co w żadnym razie nie jest absolutnie przekonywające, dowiedzione czy niekwestionowane. Osobowy Bóg jako praźródło, praprzyczyna wszelkiej rzeczywistości ma być ostateczną instancją, która rozwiązuje wszystkie problemy ludzi i świata, naprawia wszelkie zło. W gruncie rzeczy jednak wiara w osobowego Boga nie rozwiązuje ani jednego problemu, przeciwnie: przez samo założenie istnienia Boga problemy stają się jeszcze większe. Również osobowy Bóg jako taki sam w sobie jest kolejną zagadką.”

Hubertus Mynarek (1929)

Zakaz myślenia. Fundamentalizm w chrześcijaństwie i islamie
Źródło: s. 41

O Bogu, O ludziach, O wierze, O religii

„Chciałem być aktorem, który ma coś do powiedzenia, aktorem, który będzie obsadzany w ważnych rolach dramatycznych, a tymczasem byłem tylko amantem (choć dziś powiedziałbym, że „aż”, bo jest to kwestią aktora, jak zagra daną rolę). I myślałem, że mogę mieć większy wpływ na rzeczywistość, na to, jakie myśli płyną ode mnie z desek teatru, jeśli zajmę się reżyserią. Niestety, będąc etatowym aktorem Teatru Polskiego we Wrocławiu, nie sposób było tego pogodzić z egzaminami do szkół teatralnych. Do tego zawodu wszedłem tylnymi drzwiami. Najpierw ucząc w Szkole Teatralnej, zacząłem bardziej niż trzeba reżyserować egzaminy z piosenki aktorskiej. Kilka osób zobaczyło taki egzamin, a w szczególności dyrektor teatru Romek Kołakowski, i powierzono mi recital (…).”

Wojciech Kościelniak (1965)

Źródło: Piotr Wyszomirski, Nie jestem mordercą musicalu. Rozmowa z Wojciechem Kościelniakiem, 29 kwietnia 2011 http://www.top.wielkiemiasto.pl/index.php?id=2&t=1&page=24233

O myślach, O myśleniu

„Nie lubię pracy – żaden człowiek jej nie lubi. Lubię jednak to, co daje praca – szanse odnalezienia siebie, własnej rzeczywistości.”

Joseph Conrad (1857–1924) pisarz angielski polskiego pochodzenia

„W tym samym czasie, gdy Avatar zarabia pieniądze na całym świecie, ma miejsce coś, co dziwnie przypomina jego fabułę. Górzyste tereny indyjskiego stanu Orissa, zamieszkane przez lud Dongria Kondh, zostały sprzedane koncernom wydobywczym, które planują eksploatację tamtejszych ogromnych zasobów boksytu (wartych co najmniej 4 bln dolarów). W odpowiedzi na ten projekt wybuchła maoistowska (naksalicka) zbrojna rebelia. (…) W Orissie nie ma szlachetnie urodzonych księżniczek czekających, aż biali bohaterowie je uwiodą i pomogą ich ludowi. Są tylko maoiści organizujący głodujących chłopów. (…)
Ci sami ludzie, którzy z przyjemnością oglądają Avatara i podziwiają zbuntowanych tubylców, wedle wszelkiego prawdopodobieństwa ze zgrozą odwróciliby się od naksalitów, odrzucając ich jako zbrodniczych terrorystów. Prawdziwym awatarem jest więc sam Avatar”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

film zastępujący rzeczywistość.
Źródło: Powrót dzikich, „New Statesman”, tłum. „Forum”, 15 marca 2010.

O pieniądzach, O ludziach, O przyjemności, O czasie

„Montenegro Savicević.”

Dariusz Szpakowski (1951) polski dziennikarz sportowy

sądził, że słowo „Montenegro” to imię (w rzeczywistości narodowość – Czarnogórzec).

„Szalenie ważna w „Biesach” była dla nas nie tylko kwestia rewolucji, ale też teza, że terroryzm, terror, nie pojawia się z powodu siły tych, którzy go wprowadzają, ale z powodu słabości demokratów i niezależnie myślących ludzi. To był spektakl o mechanizmach, które znaliśmy z naszej ówczesnej rzeczywistości i które są wiecznie żywe. O tym, że jeśli nie będziemy uczciwie rozmawiać o przeszłości, upominać się o niezafałszowaną pamięć, jeśli stracimy czujność – historia może się powtórzyć, a ci, przeciw którym od początku występowaliśmy – powrócą. No i powracają, to właśnie przypadek tzw. demokracji w Serbii.”

Borka Pavićević (1947–2019)

Źródło: Joanna Wichowska, Magiczna ściereczka http://www.dwutygodnik.com/artykul/3867/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O ludziach, O demokracji, O historii, O sile

„Człowiek jest dla człowieka pierwszą rzeczywistością.”

Marcin Luter (1483–1546) teolog i reformator religijny

„Powszechna Deklaracja Praw Człowieka jest dziś przemokłym bezwartościowym papierem, protesty przeciw jej łamaniu są coraz słabsze. Totalitaryzm korporacyjny nie potrzebuje już żadnych ideologii. Jesteśmy uśpieni w przeświadczeniu, że żyjemy w demokracji, ale to fikcja. W rzeczywistości rządzą nami instytucje, które nie mają z demokracją nic wspólnego, jak Bank Światowy czy Światowa Organizacja Handlu. Żyjemy w świecie rządzonym przez bogatych. A co ja z tym wszystkim zrobię? Napisałem „Miasto ślepców”, dostałem Nobla i co z tego? Literackie przypowieści noblistów nie zmieniają rzeczywistości.”

José Saramago (1922–2010) pisarz portugalski, noblista

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 19–20 czerwca 2010.

O demokracji

„(…) przyznam, że nie znajduję już epitetów na określenie tego, co widzę. Bo jeśli powiem, że jest to okropne i obrzydliwe, to niczego to nie wniesie do tzw. debaty publicznej. Bardzo chciałbym, żeby jakaś powołana do tego instytucja, czyli może Trybunał Konstytucyjny, może Sąd Najwyższy, odniosła się do wymiaru prawnego tego, co się dzieje. Do władzy doszła bowiem szajka, która za nic ma obowiązujące prawa. Chodzi nie tylko o to, by to rozliczyć, ale o to, by coś podobnego nie powtórzyło się w przyszłości. Sytuacja, w której prokurator generalny wydaje podwładnym polecenia w swojej własnej sprawie, powinna zostać poddana publicznej, fachowej ocenie wybitnych prawników. To powinno zostać przez nich opisane i opublikowane ku przestrodze na przyszłość. To będzie cenniejsze niż ustalenia komisji sejmowych, bo w tych są politycy, którzy rozgrywają między sobą swoje sprawy i interesy. Tylko zatem obiektywni prawnicy mogliby to pokazać w jasnym świetle. To oni powinni przestrzec przyszłych koalicjantów, że tak postępować nie wolno. Oni powinni pokazać bez ogródek, kto przekracza prawo we wszystkich jego aspektach. Dość mam bowiem władzy, która jest instrumentem straszenia społeczeństwa, a nie służbą dla niego. Władza ma dbać o to, byśmy dobrze czuli się w naszym kraju, a nie być źródłem opresji. Tymczasem już dwa lata żyjemy – że użyję modnego ostatnio określenia – w rzeczywistości porażającej.”

Janusz Kijowski (1948)

Źródło: „Trybuna”, 18 sierpnia 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mkna.htm

O przyszłości

„Uleganie presji widowni, schlebianie jej upodobaniom może doprowadzić do zaniżenia poziomu, rezygnacji z ambicji artystycznych. Robienie filmów „pod publiczkę” jest niebezpieczne. Z drugiej jednak strony niedostrzeganie i nieliczenie się z upodobaniami widzów może prowadzić do lekceważenia funkcji filmu i do rozminięcia się z widzami, a przy dużej częstotliwości takich „rozminięć”, do stracenia widowni. W naszej rzeczywistości społecznej sztuka pełni także rolę użytkową, ma przede wszystkim służyć społeczeństwu. Uważam za niemoralne korzystanie z dobrodziejstw naszego systemu tylko po to, by „realizować siebie” i własne ambicje artystyczne. Ten mój stosunek do funkcji użytkowej filmu determinuje każdą moją realizację.”

Jerzy Passendorfer (1923–2003) polski reżyser filmowy

Źródło: Danuta Karcz, Pułapki na widzów, Kino nr 6 (66), 1971, s. 7.

O sztuce

„Nie jestem wielkim intelektualistą i nie chcę się mądrzyć, ale przejście z nieba, jakim był medal MŚ, do ligowej rzeczywistości nie dla wszystkich było łatwe. Czy odbiła nam woda sodowa? Może nie aż tak, ale chyba za szybko uwierzyliśmy w swoją wielkość.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

O wodzie

„Nigdy nie dotrzemy do prawdy o ludziach, o których czytamy w gazetach i wcale nas to nie obchodzi. Kiedy księżna [Diana Spencer] umarła, nie mogłam zrozumieć, dlaczego ludzie objawiają żałobę w tak histeryczny sposób, gdy w rzeczywistości niewiele o niej wiedzieli. Mimo że nigdy jej nie spotkali, uważali, że znali ją dokładnie, bo czytali opowieści w gazetach.”

Alison Jackson (1960)

Źródło: Królewskie majtasy, „Angora”, nr 45 (1221), 10 listopada 2013, s. 81.

O ludziach, O czytaniu

„Bokassa to po prostu skrajny przypadek, karykatura rządów straszących w Trzecim Świecie. Nie jest to jedyny w Afryce przywódca, który podsyca kult swej osoby, nadaje sobie szumne tytuły lub ustanawia marionetkowe instytucje (partia, parlament itd.) właśnie po to, aby uniemożliwić wszelką ewolucję. U tego cesarza odnajdujemy elementy składniowe najbardziej rozpowszechnionego w Afryce systemu politycznego, tylko że w przejaskrawionej formie. Nazywając rzeczy po imieniu: jest to tyrania uważająca się za oświeconą, a w rzeczywistości ślepa.”

Jean-Bédel Bokassa (1921–1996) dyktator Republiki Środkowoafrykańskiej

komentarz lewicowego tygodnika „Jeune Afrique” („Młoda Afryka”).
O Jeanie-Bédelu Bokassie
Źródło: Waldemar Łysiak, Ballada o czarnym Makapho i o duchach w: tenże, Wyspy bezludne, Wydawnictwo Orgelbrandów, Warszawa 1994, ISBN 8386606002, s. 256.

„Tego nie można się nauczyć, tak jak można nauczyć się warsztatu. Trzeba mieć po prostu wizję. Czy stwarzamy, inscenizujemy obraz, czy go „wyciągamy” z rzeczywistości. Nie ma to znaczenia. Znaczenie ma końcowy efekt.”

Ryszard Horowitz (1939) fotografik polski działający w USA

Źródło: Wywiad http://fototapeta.art.pl/2001/hor.php

Obraz

Cytaty o rzeczywistości strona 11

Cytaty o rzeczywistości
strona 11