Cytaty o historii
strona 27

„Sprzedajesz nam, Boże, wszystkie dobra za cenę trudu.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

Źródło: Zbigniew Wójcik, Historia powszechna XVI–XVII wieku, PWN, 2001, s. 127.

„Być może istnieje nawet możliwość wyzwolenia całkowicie nowych funkcji operacyjnych czy poznawczych mózgu u człowieka, które nigdy dotychczas nie wytworzyły się jeszcze w sposób naturalny. Mózg jest przecież układem nadmiarowym, co wykazała dobitnie chociażby historia człowieka (porównajmy praczłowieka z człowiekiem współczesnym). Możliwe więc, że kiedyś będziemy mieli więcej fantazji i zaczniemy przekształcać także człowieka, bo do tej pory przekształcaliśmy rzeczywistość.”

Kazimierz Obuchowski (1931–2014) polski psycholog, doktor habilitowany

Źródło: rozmowa z Jackiem Syskim, Czuwanie rozumu, Wyd. Czytelnik, Warszawa 1979

O fantazji, O rzeczywostości

„W 120. rocznicę urodzin generała Kazimierza Sosnkowskiego – współtwórcy niepodległości Rzeczypospolitej z 1918 r. i zwycięstwa nad bolszewikami w 1920 r., polityka i ministra spraw wojskowych kilku rządów II Rzeczypospolitej, Naczelnego Wodza w latach 1943–1944, jednego z wybitnych przywódców polskiej emigracji niepodległościowej i niezłomnego orędownika sprawy polskiej na arenie międzynarodowej – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej czci Jego pamięć. Generał Kazimierz Sosnkowski, współtwórca Legionów Polskich i Wojska Polskiego odradzającego się po I wojnie światowej, dowódca, polityk i mąż stanu – dobrze zasłużył się Ojczyźnie.
Kazimierz Sosnkowski – symbol walki o niepodległość, wszedł na trwałe do naszej historii i powinien znaleźć godne miejsce w pamięci historycznej kolejnych pokoleń Polaków.”

Kazimierz Sosnkowski (1885–1969) generał polski, minister

Źródło: Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 9 grudnia 2005 r. http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WMP20050801125&type=2&name=M20051125.pdf w sprawie uczczenia pamięci gen. Kazimierza Sosnkowskiego w 120. rocznicę urodzin.

O wojnie, O urodzinach, O walce, O ojczyźnie

„Odwago, tobie służę.”

Edward (Czarny Książę) (1330–1376) Czarny Książę (1330-1376) – książę Walii, następca tronu Wielkiej Brytanii

jego rycerska dewiza.
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 70.

O odwadze

„Każde pisarstwo, nawet gdybyśmy temu zaprzeczali, determinuje nasza seksualność.”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Historia pewnej dykcji poetyckiej (2014)
Źródło: D. Jung, Historia pewnej dykcji poetyckiej [w]: Beata Patrycja Klary, Rozmowy z piórami, cz. 2, Toruń 2014, s. 66

„W wolnych chwilach czytam. Kocham science fiction i historię. Ostatnio przeczytałem „The Crystal Cave” Mary Stewart.”

Ronnie James Dio (1942–2010) muzyk amerykański

Wywiady Źródło: ronniejamesdio.w.interia.pl http://ronniejamesdio.w.interia.pl/polska/artykuly/rjwyw.htm

O czytaniu, Kochać się

„Historia opisywana przez nie – indiańskich autorów jest często pełna błędów. Potrzebujemy całej grupy ludzi tworzących literaturę faktu. Łatwiej jest pisać o swoich emocjach, niż o faktach. Już przed laty Indianie zaczęli pisać poezję – „Jestem Indianinem w Gallup i jest mi smutno…” Znamy to od dawna i nadszedł czas, by Indianie zaczęli pisać o technice i naukach społecznych.”

Vine Deloria, Jr. (1933–2005) teolog i prawnik amerykański, działacz na rzecz praw Indian

O ludziach, O literaturze, O nauce, O czasie

„A starzy, młodzi, chudzi i grubi,Patrzą i się dziwująJak bardzo można się nie lubić,Nawzajem się miłując.”

Artur Andrus (1971) polski dziennikarz i poeta

Źródło: Wierszyk, w którym całkiem zmyśloną historię autor zupełnie bez sensu wywleka jak prosty galicyjski Żyd kozę na klepisko

„Afryka Południowa może pozostać białym krajem tylko wtedy, gdy będziemy baczyć, by Europejczycy pozostali narodem dominującym.”

Johannes Gerhardus Strijdom (1893–1958)

wypowiedziane 31 stycznia 1949.
Źródło: Jan Balicki, Historia Burów, Wrocław 1980, s. 218–219.

„Jedna trzecia mnie rozbawiła, jedna trzecia wywołała u mnie wzwód, a jedna trzecia skłoniła mnie do myślenia.”

Charles-Joseph de Ligne (1735–1814)

o Historii mojego życia.
O Casanovie

O myślach, O myśleniu

„Jeśli przejdą czołgi, zwycięstwo jest pewne.”

Heinz Guderian (1888–1954) niemiecki dowódca wojskowy

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 176

O zwycięstwie

„Świeć dla mnie, swojego sługi, o wielkie słońce, i opromieniaj moją ukochaną żonę, panią obu królestw, Nefretete, niech żyje i będzie piękna, zawsze i na wieki.”

Echnaton faraon egipski

o Nefertiti
Źródło: jeden z jego hymnów do boga słońca Atona, cyt. za: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 38.

O kobietach, O Bogu, O świecie, O wieku

„Prawdziwy Polak, choć nie w tym obraźliwym znaczeniu, w jakim używają zbitki tych dwóch słów jego salonowi przyjaciele. Prawdziwy, bo autentyczny, a Polak – bo w dziedzinie polskości właśnie, polskiej historii, naszych wad narodowych i zbrodni wojennych stał się obiecującym ekspertem dla starych, kłapiących dziobami w kółko to samo, co on, tyle że ze znacznie mniejszym wdziękiem.”

Krzysztof Feusette (1971) dziennikarz i publicysta

o Macieju Stuhrze.
Alfabet Salonu
Źródło: s. 274.

„Ziemia ta sama rozstrzygnie, jak żyć ma, jakim prawem się rządzić (…) Będziecie, moi państwo, powołani w najbliższym czasie do tego, abyście naprzód zaczęli rządzić się sami w instytucjach samorządowych. Potem przyjdzie chwila, kiedy będziecie mogli swobodnie się wypowiedzieć, jak Państwo wasze będzie urządzone. Będzie to wielki akt, gdy po raz pierwszy człowiek na tej ziemi będzie swobodnie wypowiadać się będzie. Powołany będzie każdy – ubogi czy bogaty, każdy człowiek będzie miał głos dlatego, by losem ziemi decydowała większość.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

do mieszkańców Mińska Litewskiego, po odbiciu miasta przez Wojsko Polskie z rąk bolszewików, 19 września 1919.
Źródło: Joanna Gierowska-Kałłaur, Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919–9 września 1920), op. cit., s. 53.

O losie, O czasie

„To też śmieszna historia, ale głupio się z niej śmiać.”

John Steinbeck książka Tortilla Flat

Tortilla Flat

„Oczywiście, to on będzie moim następcą.”

Xianfeng (1831–1861) cesarz Chin

na łożu śmierci, wybierając swego syna Tongzhi
Źródło: księżniczka Te-ling, Two Years in the Forbidden City, Mofatt, Yard & Co., 1911; Dodd, Mead & Co., 1929, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa, 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 62

O śmierci

„Dowiadujemy się zatem, że światło, które niesie wiara, związane jest z konkretnym opowiadaniem o życiu, z wdzięcznym wspominaniem dobrodziejstw otrzymanych od Boga i stopniowym spełnianiem się Jego obietnic. Wyraziła to bardzo dobrze gotycka architektura: w wielkich katedrach światło dochodzi z nieba przez witraże, na których przedstawiona jest historia święta. Światło Boże dociera do nas przez opowiadanie o Jego Objawieniu, dlatego potrafi oświecić naszą drogę w czasie.”

Franciszek (papież) (1936) papież

Źródło: encyklika Lumen fidei z 5 lipca 2013, nr 12.

O Bogu, O wierze, O świetle, O czasie

„Dla Warmiaka najważniejszy jest Pan Bóg, potem rodzina, ziemia, a potem posłuszeństwo temu, który rządzi, bo ktoś rządzić musi. A pochodzenia się nie wybiera (…). Noc przed przysięgą była dla mnie najtragiczniejszą nocą. Ja z niemieckimi korzeniami na Polskę? Doszedłem do wniosku, że w Polsce się urodziłem, Polska mnie wykarmiła, a więc jestem to Polsce winny. Wyszło na to, że może krew we mnie niemiecka, ale dusza słowiańska.”

Edward Cyfus (1949) warmiński działacz regionalny, autor publikacji i pogadanek w gwarze warmińskiej

Źródło: Bohdan Melka, Historia i Trauma, „Angora” nr 12 (1292), 22 marca 2015, s. 6.

O Bogu, O rodzinie, O duszy, O nocy

„Jest on rasistą i faszystą; mordercą i bluźniercą… Nie istnieją dla niego żadne moralne ani polityczne standardy. Tworzy własne „standardy”, ustanawia własne „zasady” i zmienia je, kiedy mu przeszkadzają… Jeżeli weźmiemy pod uwagę jeszcze jeden aspekt: analfabetyzm prezydenta nowoczesnego kraju, to problem nabiera nieprawdopodobnych rozmiarów. Dla przykładu Amin nie jest w stanie spędzić całego dnia w biurze. Nie umie się skoncentrować na żadnym poważnym problemie nawet w godzinach rannych. Nie czyta. Nie umie pisać… Jego przeraźliwy brak wiedzy sprawia, że nienawidzi edukacji, ludzi wykształconych, instytucji naukowych. Chełpi się tym, że jeżeli on może dobrze rządzić krajem, to oznacza to, że nie są potrzebni ludzie z wyższym wykształceniem.”

Edward Rugumayo (1934)

o Idim Aminie.
Źródło: Joseph Kamau, Andrew Cameron, Lust to Kill: The rise and Fall of Idi Amin, cyt. za: Shelley Klein, tłum. Jolanta Sawicka, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 179.

O ludziach, O wykształceniz, O wiedzę, O problemach

„Podobno Aleksander (…) oburzony na samowolę matki zawołał, że musi drogo płacić za to, że przez dziewięć miesięcy przebywał w jej łonie.”

Kwintus Kurcjusz Rufus

Źródło: Historia Aleksandra Wielkiego, cyt. za: Andrzej Donimirski, Niezwykłe kobiety w dziejach, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1988, ISBN 8320206782, s. 29.

O kobietach, O matce

„Królestwo Grecji nie jest Grecją. Jest to tylko jej niewielka część, najmniejsza i najbiedniejsza. Grekiem nie jest tylko ten, który mieszka w tym królestwie, ale i ten, który mieszka w Janinie, Konstantynopolu, Smyrnie czy Trebizondzie i w jakiejkolwiek innej ziemi, związanej z historią Grecji i z narodem greckim. Są dwa główne centra hellenizmu: Ateny, stolica królestwa greckiego, i „Miasto” (Konstantynopol), marzenie i nadzieja wszystkich Greków.”

Joanis Kolettis (1774–1847)

wystąpienie w parlamencie (1844).
Źródło: J. Bonarek, T. Czekalski, S. Sprawski, S. Turlej, Historia Grecji, Kraków 2005, s. 478.

O nadziei

„I po co to komu było, myślałeś. Trzeba było się nie modlić o tę wojnę powszechną o wolność narodów. Trzeba było zlać sprawę. Byłyby najwyżej trzy Polski, a wszyscy Polacy chodziliby opromienieni ciepłem cierpienia narodu bez kraju. Kompozytorzy by komponowali, pisarze by pisali. Terroryści by za nią ginęli, za Polskę, za piękną Polonię, w pociągach Deutsche Bahnu, w rosyjskich marszrutkach, w austriackich cukierniach, a świat by ich miał coraz bardziej dosyć. (…) Jaka piękna by była Polska, gdyby istniała – tak by pisali. Historycy polscy by dowodzili, że musiałby to być najcudowniejszy kraj pod słońcem (…). Inni tworzyliby historie alternatywne i wyobrażali sobie Polskę jako raj na ziemi. Niemiecki porządek, słowiańska dusza. Niemiecki kraft, słowiański spontan. Tak by pięknie było. I po cholerę było toto rodzić w takich bólach i tyle razy, żeby tego trupa skazanego przez historię na śmierć co rusz reanimować? Ten projekt toksyczny i beznadziejny, który nigdy nie może się udać, ale który, kurwa, angażuje w siebie za każdym razem na śmierć i życie miliony wolontariuszy, którzy wywlekają dla niego do ostatka swoje bebechy i gówno z tego mają?”

Ziemowit Szczerek (1978) polski pisarz i publicysta

Siódemka (2014)
Źródło: s. 244.

O życiu, O śmierci, O świecie, O duszy

„Rozsądni ludzie rzadko tworzą historię.”

Terry Goodkind (1948) amerykański pisarz fantasy

Źródło: Bractwo Czystej Krwi

O ludziach

„Przyszłość Andrzeja Leppera zależy od tego, czy będzie w stanie przekonać Polaków, że te wszystkie pojawiające się historie nie mają z nim nic wspólnego. To trudne zadanie i Lepper może teraz zapłacić cenę za budowanie akceptacji otoczenia z szemranych osobników.”

Artur Balazs (1952) polski polityk

Źródło: Czy zdołamy posprzątać po liderze Samoobrony?, dziennik.pl http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/217773,czy-zdolamy-posprzatac-po-liderze-samoobrony.html

O przyszłości

„Zapytałem kobietę dwa dni po poznaniu, czy za mnie wyjdzie. Powiedziała tak, a reszta jest historią…”

Richard Kruspe (1967) gitarzysta niemiecki (Rammstein)

spytany, co najbardziej szalonego zrobił w życiu. Źródło: feuerrader.pl, sierpień 2008 http://www.feuerrader.pl/band/press/show/58

O kobietach

„Czytelnik komiksu jest aktywnym odbiorcą, który ma przed oczami trzy osobne obrazki i potrafi złożyć z nich narrację większej historii. Widz filmowy jest z natury pasywny, więc jako reżyser musisz wcześniej pomyśleć o wszystkim. Poza tym nie zawsze to, co bawi czytelnika, rozśmieszy także widza. W słowie i w obrazie kryją się odmienne przekazy, trzeba zatem w różny sposób i z dużą świadomością podchodzić do każdego medium.”

Marjane Satrapi (1969) irańsko-francuska pisarka, autorka komiksów, reżyserka filmów animowanych

Źródło: Anna Bielak, Jestem zdegustowana http://www.dwutygodnik.com/artykul/4191/, Dwutygodnik.com nr 98/2012.

O naturze, Obraz

„Dlatego też mamy z Indykiem spółkę – on podpowiada mi na matmie i fizyce, a ja jemu na polskim i historii. Taka mała Samopomoc Chłopska, Consulting Company Limited.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

główny bohater opowiadania o swoim koledze Indyku.
Coś się kończy, coś się zaczyna
Źródło: W leju po bombie

„Z obiegowych stwierdzeń wynika, że faktycznie poprzez to, co dla Gruzinów przed ponad trzema laty zrobił prezydent Kaczyński, Polska zdobyła sobie jeszcze większą życzliwość, niż miała wcześniej. Z moich lektur wynika, że również wcześniej między obydwoma narodami było wiele sympatii. Zaczęła się ona już w czasach napoleońskich, a nasiliła w czasach naszych powstań narodowych i tego, co następowało po ich upadku. Chodzi o zsyłki, które dotykały wielu wybitnych Polaków. Nasi zesłańcy dobrze zapisali się w historii i świadomości Gruzinów. Przyczynili się do rozwoju tego państwa w wielu dziedzinach. Prezydent Kaczyński wpisał się wiec w pewien nurt relacji polsko-gruzińskich. Jego gest niewątpliwie zwielokrotnił tę życzliwość, jaką dzisiejsze władze polityczne i zwykli Gruzini mają do naszego kraju.”

Marek Solczyński (1961)

Źródło: ks. Henryk Zieliński, Z misją na Kaukazie http://www.idziemy.com.pl/kosciol/z-misja-na-kaukazie/1/, idziemy.com.pl, 19 lutego 2012

O relacjach, O lecie

„A ja nie przepadam za Altmanem! Uważam, że za bardzo skupia się na prowadzeniu aktorów i opowiadaniu historii, a przez to zaniedbuje środki czysto filmowe. Dużo bardziej wolę braci Coen, Jarmuscha i Kaurismakiego. Oni wszyscy wykorzystują różne konwencje, ale każdemu filmowi potrafią nadać ten sam autorski styl.”

Igor Luther (1942) słowacki operator filmowy

Źródło: Piotr Czerkawski, Sznycel a la Haneke. Rozmowa z braćmi Luthrami, stopklatka.pl, 5 maja 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=76599

„Religioznawstwo będzie realizowane jako przedmiot obowiązkowy w liceach ogólnokształcących oraz jako przedmiot uzupełniający do wyboru przez uczniów w innych rodzajach szkół średnich, począwszy od roku szkolnego 1986/7. Na treść tego przedmiotu składa się kilka podstawowych działów: religia jako zjawisko społeczne, religie współczesnego świata, kościoły, religijność, polityka wyznaniowa w PRL oraz problemy światopoglądowe. Traktujemy ten przedmiot poważnie. (…) Chcemy uświadomić młodzieży, że religie świata jako element kulturowy są bardzo zróżnicowane i wywarły bardzo duży wpływ na rozwój poszczególnych krajów i całych cywilizacji. Chcemy również określić rolę i miejsce Kościoła rzymskokatolickiego w historii Polski. I to zarówno pozytywne karty historii Kościoła, jak i te momenty, w których Kościół był zarzewiem nietolerancji. Sądzę, że przedmiot ten będzie miał walor wychowawczy.”

Bolesław Faron (1937) historyk literatury polskiej, polityk

Źródło: wywiad Małgorzaty Jarockiej, „Argumenty”, wrzesień 1985.

O młodzieży, O religii

„Istnieją tylko nieproduktywne myśli, a nie nieproduktywne tereny. Istnieją tylko złe metody uprawy ziemi, ale nie zła ziemia.”

Mao Zedong (1893–1976) przywódca chiński

Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), wyd. Polonia Book Fund Ltd, 1989, ISBN 0902352806, s. 585.

O myślach, O myśleniu

„W epoce sławnych kurtyzan była wśród tych nielicznych, które ubarwiły annały historii (…) oklaskiwano ją, gdziekolwiek się zjawiła – to prawdziwe bożyszcze lat dziewięćdziesiątych”

Carolina Otero (1868–1965)

XIX wieku
nekrolog zamieszczony w „The Times” z 13 kwietnia 1965.
Źródło: Leigh Eduardo, Kochanki. O uwodzeniu, władzy i ambicji. Historie prawdziwe, op. cit., s. 353.

O kochankach, O wieku

„Moja rodzina jest pochodzenia żydowskiego, moi dziadkowie urodzili się tutaj – pod ówczesnym Breslau. Ja sam dorastałem w Australii i zastanawiałem się, dlaczego mój ojciec ma niemiecki akcent i jak się tam znaleźliśmy. Mojego ojca wyrzucono z Uniwersytetu Berlińskiego, udał się do Francji, gdzie przyłączył się do Partii Komunistycznej, bo tylko w ten sposób mógł walczyć z nazistami. Później zajmował istotne stanowisko w Ruchu Oporu, wywiózł wiele żydowskich dzieci z Francji. To jest moja ulubiona część historii: partnerem mojego ojca był Marcel Marceau. Razem, przebrani za zakonnice, przerzucali dzieci przez granicę. Dorastałem z tym wszystkim w głowie i zawsze chciałem wiedzieć: dlaczego? Co się stało? Kim jest ten cały Hitler? I nadal nie wiem. Można przeczytać tysiąc książek na ten temat i nie znajdzie się odpowiedzi.”

Philippe Mora (1949) australijski filmowiec

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=68151

O dzieciach, O książkach, O rodzinie

„Dzięki Bogu nie ma poważnych problemów, a nasze stosunki są najlepsze w historii. Bo wcześniej zawsze się ignorowaliśmy nawzajem i nie potrafiliśmy się zrozumieć. Czechów dziwiły i irytowały te arystokratyczno-wojownicze zamiłowania Polaków, a Polacy nie lubili tej naszej drobnomieszczańskiej postawy. Teraz wreszcie zaczęliśmy się szanować nawzajem.”

Karel Schwarzenberg (1937)

o relacjach polsko-czeskich. Źródło: wyborcza.pl, 10 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,76842,8794261,Czesi_i_Polacy_chyba_wreszcie_sie_polubili.html#ixzz17jAwY3RH

O Bogu, O relacjach

„Wśród wszystkich jej faworytów zajmował pozycję wyjątkową. Nawet po tym, jak zgasła namiętność Katarzyny, pozostał jej najbliższym doradcą i wspierał ją do końca jej życia. Plotka głosiła, że pobrali się nawet potajemnie w Petersburgu w 1744. (…) Gorący romans między carycą a jej generałem trwał trzy lata. Katarzyna poczuła wtedy po raz pierwszy w życiu, że znalazła człowieka, który był w stanie jej dorównać. Pomysłowy, pozbawiony wszelkich skrupułów Potiomkin potrafił w krótkim czasie sprawić, że Katarzyna uznała go za niezbędnie potrzebnego i konsultowała z nim wszystkie swoje decyzje. Oboje interesowali się nowymi ideami i planami, a generał, którego caryca nazywała czule „małodusznym olbrzymem”, „złocistym bażantem” lub „gołąbeczkiem”, był równie żądny władzy jak ona. Caryca (…) odrzucała wszelkie pretensje swojego kochanka, jeśli tylko wykraczały poza załatwienie spraw rządowych. Chociaż rozpieszczała Potiomkina i zasypywała go godnościami i podarkami, coraz częściej dochodziło między nimi do przykrych scen. Całe otoczenie bało się wybuchowego charakteru Potiomkina, który nie hamował się nawet przed carycą.”

Grigorij Potiomkin (1739–1791) rosyjski dowódca wojskowy, mąż stanu

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 203–204.

O kobietach, O świecie, O kochankach, O charakterze

„Mijają cztery lata od tamtej tragedii a świat nie poznał prawdy! Skutecznie zaklebnowano usta tym, którzy mogliby się wypowiedzieć i oskarżyć winnych. Przykład Filipa Adwenta jest doskonałym straszakiem dla wszystkich, którzy chcieliby jeszcze zmagać się z kłamliwą polityką Unii Europejskiej. Poseł Adwent głośno i bezkompromisowo wypowiadał się na temat aborcji, bronił życia poczętego, był lekarzem, jego wypowiedzi były mocne merytorycznie, oparte na wiedzy, a nie na mniemaniach. Poseł Adwent mówił o Polsce, jej historii, o tzw. „wypędzonych Niemcach”, nie pozwalał fałszować historii, nie pozwalał plugawić jej terrorem poprawności politycznej. Był nieugięty, konsekwentny i… skuteczny! To w państwie prawa było jego największą winą! Gdy posłowie, jak pawiany, skaczą po krzesłach sejmowych, gdy udzielają wywiadów w stylu „coś tam, coś tam robię”, gdy w „tok showach” potwierdzają co chwilę, że są nieukami, to wtedy jeszcze są tolerowani, ale biada tym, którzy chcą coś naprawdę zmienić, chcą pracować i gdy są skuteczni. Takich się albo kompromituje… albo giną „w niewyjaśnionych okolicznościach!””

Lusia Ogińska (1974)

Źródło: lusiaoginska.pl, 2009 http://lusiaoginska.pl/index.php?m=6&p=&id=122

O świecie, O wiedzę

„(…) kto pamięta, że zagrałem 40 ról w przedstawieniach, które przeszły do historii? A efekty pracy z młodymi zostaną na zawsze.”

Jerzy Fedorowicz (1947) aktor polski

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 26 czerwca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rzir.htm

„Historię tworzą dwa rodzaje ludzi: ci, którzy dają z siebie wszystko, co najlepsze i ci, którzy dają to, co najgorsze.”

Isabel Pisano (1948)

Ja, terrorysta! Rozmowy ze współczesnym katem (2004)
Źródło: s. 249.

O ludziach

„Królowa i ja jesteśmy jeszcze młodzi. Jeśli tym razem narodziła się córka, z łaski Pana następni będą synowie.”

Henryk VIII Tudor (1491–1547) król Anglii

reakcja na narodziny swej córki Marii i Tudor.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, op. cit., s. 85.

O narodzinach, O córce

„Twe imię,
Triumf, zwycięstw, trud,
historia już nie skryje,
Jak błyskawice oblecą Ziemię w mig,
Pół świata twój miecz,
Wyrąbał sławy grom.”

Gawriła Dierżawin (1743–1816) rosyjski poeta epoki klasycyzmu

Źródło: Na wzięcie Warszawy

O grach

„Historia jest niczym opowieść, w której jedna sprawa prowadzi do drugiej, a świat nie jest ciągiem niepowiązanych ze sobą tajemnic, lecz ma swoją logikę, którą można poznać i pojąć.”

Ken Follett (1949) pisarz brytyjski

Filary ziemi (1989)

O tajemnicy, O świecie

„Proces rozwoju społecznego stanowi niepodzielną całość. Z wielkiego jego strumienia systematyzująca ręka badacza wyodrębnia w sposób sztuczny fakty ekonomiczne. Samo określenie jakiegoś faktu jako faktu ekonomicznego oznacza już jego abstrakcję, pierwszą z wielu narzuconych przez warunki techniczne naszemu myśleniu dążącemu do odtworzenia rzeczywistości. Żaden fakt nie jest nigdy bez reszty, wyłącznie, czy „czysto” ekonomiczny; ma zawsze także i inne aspekty, często ważniejsze. Mimo to mówimy o faktach ekonomicznych również i w nauce, podobnie jak w zwykłym życiu, i z tym samym uzasadnieniem. Z takim samym uzasadnieniem można pisać historię literatury, chociaż literatura każdego narodu jest nierozerwalnie związana ze wszystkimi innymi elementami jego życia.”

Joseph Schumpeter (1883–1950) ekonomista amerykański pochodzenia austriackiego

Źródło: Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s.1.

O literaturze, O myślach, O rzeczywostości, O nauce

„Tekst sztuki Nieskończona historia długo czekał na swojego reżysera. Piotr Cieplak dostał ten tekst od mojej agentki i był pierwszym reżyserem, który zdecydował się przenieść go na scenę. Jednak nie od razu. Najpierw zaprosił mnie do Warszawy na długą, szczerą i mądrą rozmowę, podczas której okazało się, że jest między nami porozumienie. Ustaliliśmy, że podczas pracy z Piotrem będę na bieżąco zmieniał tekst. W efekcie 40 procent tekstu sztuki zostało napisane na nowo. Jeszcze chwilę przed trzecią próbą generalną zmieniliśmy trzy zdania. Cieszy mnie, że Piotr Cieplak, któremu ufam jako reżyserowi, zainteresował się tym tekstem. Skoro Teatr Powszechny zdecydował się go wystawiać, może ma jakąś wartość? Zadebiutować w Warszawie na dużej scenie Teatru Powszechnego to naprawdę duże szczęście.”

Artur Pałyga (1971)

Źródło: Łukasz Grzesiczak, Nieskończona historia z Siekierą i Mozartem, „Gazeta Wyborcza” - Katowice, nr 61, 13 marca 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/135116.html

O szczęściu, O czekaniu

„Ależ Rudi, być po stronie Izraela nie oznacza, że popiera się wszystko, co postanowi Izrael. Trzeba zawrzeć pokój z Palestyńczykami. Oni mają takie samo prawo jak ty do tego, żeby tutaj żyć. To jest także ich terytorium. Mieszkali tam, zanim jeszcze powstało państwo Izrael. Już sama historia naszych prześladowań powinna sprawić, żebyśmy przemówili do nich słowami, na które sami czekaliśmy przez wieki.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Dziecko Noego

O pokoju, O czekaniu, O wieku

„Niczego się nie wstydzę, za niczym nie tęsknię. Nie wstydzę się historii mojego życia mimo różnych upadków i ciężkich grzechów. Może to było potrzebne, żeby trochę spokornieć. Bóg jest specjalistą od rzeczy niemożliwych, ze zła robi dobro, ze śmierci – życie.”

Robert Friedrich (1968) polski gitarzysta, pseud. Litza (Acid Drinkers, Arka Noego)

Źródło: wywiad, „Gala” nr 35/2005 http://uroda.onet.pl/plotki/gwiazdy/robert-litza-friedrich,4,4970543,artykul.html

O życiu, O śmierci, O Bogu

„Polska bez silnego, zdrowego, szanującego się i szanowanego Sejmu nie może istnieć. Złudzenia tylko mogą dyktować wybujałość w jakimkolwiek kierunku w lewo, czy w prawo. Epoka, w której żyje Polska, jej układ stronnictw, jej stanowisko gospodarcze, jej stanowisko polityczno-geograficzne wskazują, że naród będzie tylko wtedy silny, gdy będą go interesowały bezpośrednio sprawy jego Ojczyzny. Najbliższym łącznikiem między Ojczyzną a szerokimi masami ludowymi jest i pozostaje Sejm, nie ten Sejm, ale Sejm w ogóle.”

Ignacy Daszyński (1886–1936) polski polityk

wystąpienie sejmowe 5 lipca 1926.
Źródło: W obronie parlamentu, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

O ojczyźnie

„Pragnienie Boga jest już formą modlitwy. Dlatego trudno powiedzieć w sposób jednoznaczny, ostateczny, że kto nie wierzy w Boga, to się nie modli, albo, że jego modlitwa nie ma sensu. Może jest w kimś takim historia syna marnotrawnego, który odszedł, ale który – da Bóg – powróci. Tym bardziej że Ojciec czeka ciągle na powrót…”

Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki

Źródło: Anna Gronczewska, Jak arcybiskup Marek Jędraszewski rozmawia z wiernymi w Łodzi http://www.gloswielkopolski.pl/artykul/794560,jak-arcybiskup-marek-jedraszewski-rozmawia-z-wiernymi-w-lodzi,4,id,t,sa.html, gloswielkopolski.pl, 29 marca 2013

O Bogu, O odejściu, O czekaniu, Sens

„Zbudowałem Cytadelę i za najmniejsze zaburzenia każę z niej zbombardować i spalić Warszawę… i na pewno jej nie odbuduję.”

Mikołaj I Romanow (1796–1855) cesarz Imperium Rosyjskiego, wielki książę Finlandii, król Polski

Źródło: Tomasz Małkowski, Historia III. Zeszyt ćwiczeń dla klas III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2013, s. 98.

O ćwiczeniach

„Zdradził, więc musi umrzeć!”

Krystyna (królowa Szwecji) (1626–1689) królowa Szwecji

o Gian Rinaldo Monaldeschim, który na zlecenie Hiszpanów ją szpiegował (został z jej inspiracji zamordowany).
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, op. cit., s. 183.

O kobietach

„Dziennikarz: Czytał pan w ogóle jakieś książki kiedykolwiek?
Wojciech Kowalczyk: Tylko jedną, którą zresztą sam napisałem. No, nawet dwa razy. Czyli dwie.”

Wojciech Kowalczyk (1972) piłkarz polski

o publikacji Kowal. Prawdziwa historia.

O książkach, O czytaniu

„Którykolwiek z moich potomków odziedziczy z woli Allaha tron sułtana, powinien zabić swoich braci w interesie zachowania porządku na świecie. Większość ulemów zgadza się z tym, niechajże więc takoż się dzieje.”

Mehmed II Zdobywca (1432–1481)

Źródło: Marcin Szymaniak, Jak sułtan z klatki, „Focus Historia” nr 12 (92)/2014 (grudzień)

O zachowaniu

„Pod rządami wolności dozwolona jest jedynie droga zażaleń do władzy ustawodawczej. Insurekcja to sposób działania niewolnych i tych, którzy boją się niewolnymi zostać.”

Jacques Brissot (1754–1793) francuski polityk

Źródło: Damian Żuchowski, Robespierre – przestroga dla idealistów–2, wolnemedia.net, 21 marca 2012 http://wolnemedia.net/historia/robespierre-przestroga-dla-idealistow-2/

O wolności

„Historia jest bigosem, ciężko strawną zbieraniną nie tylko z całego tygodnia, lecz z lat wielu tysięcy.”

Kornel Makuszyński książka Szatan z siódmej klasy

Szatan z siódmej klasy

„Historia pokazała, że Unia z różnymi prędkościami jest możliwa.”

Angela Merkel (1954) niemiecka polityk

podczas szczytu europejskiego na Malcie.
Źródło: Bartosz Wieliński, Unia odpływa. Polska zostaje na brzegu, „Gazeta Wyborcza”, 8 lutego 2017.

O prędkości

„Nie da się tworzyć historii bez powiedzeń.”

Jean-Bédel Bokassa (1921–1996) dyktator Republiki Środkowoafrykańskiej

Źródło: Waldemar Łysiak, Ballada o czarnym Makapho i o duchach w: tenże, Wyspy bezludne, op. cit., s. 255.

„Po 15 latach rzucania Was na kolana i wtrącania do śmietnika historii nie powinniście już więcej głosować na tych samych ludzi, którzy najpierw tworzyli KOR, czyli Komitet Obrony Robotników (a z obroną robotników mieli tyle wspólnego, ile tańcząca baletnica ma wspólnego z pracującym górnikiem lub hutnikiem), a następnie przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi zmieniali nazwę swej partii – na Unię Demokratyczną, Kongres Liberalno-Demokratyczny, Unię Wolności, Partię Konserwatywno-Ludową, wreszcie Platformę Obywatelską – Tuska i Rokity. To ta sama stugłowa hydra, wciąż odradzająca się pod nową nazwą. To ta głowa z twarzą Balcerowicza i Hanny Gronkiewicz-Waltz, którzy zaprzedali nasze rodzime banki obcym monopolom, tak bardzo dyktującym dzisiaj warunki ekonomiczne naszym przedsiębiorcom, a właściwie to stwarzającym im taką sytuację, by rzekomo oferowany przez nich kredyt był dla naszego rodzimego przedsiębiorcy w ogóle niedostępny. Te wszystkie partie, to jeden i wciąż ten sam mutant polityczny, sterowany przez Adama Michnika, który po 1989 r. zhańbił się deklarowaną publicznie przyjaźnią z Jerzym Urbanem i Wojciechem Jaruzelskim, który w Australii powiedział, że Polakami to się łatwo rządzi, bo Polacy to stado baranów, a sam wstydzi się nawet przyznać do swoich judaistycznych korzeni i do swego prawdziwego nazwiska! Ukrywa się więc pod nazwiskiem: Michnik!”

Henryk Jankowski (1936–2010) polski ksiądz katolicki, biznesmen

Źródło: odezwa prałata Jankowskiego do narodu polskiego, maj 2005

O przyjaźni, O ludziach, O wolności

„Z wielką radością odbieram obecność na tym zgromadzeniu delegatów niekatolickich Kościołów chrześcijańskich, która świadczy o naszym braterstwie, szczerości i wolności. Lecz gdzie są przedstawiciele lub obserwatorzy niechrześcijańscy? (…) Ten brak zaproszenia przywódców niechrześcijańskich Religii potwierdza w pewien sposób stereotyp krążący w świecie azjatyckim i afrykańskim: „Kościół katolicki jest Kościołem białych, a nie kolorowych.””

Pierre Martin Ngô Đình Thục (1897–1984)

na Soborze Watykańskim II.
Źródło: T. Niecikowski, Sedewakantyzm. Zarys historii i doktryny radykalnego skrzydła katolickiego ruchu tradycjonalistycznego, „Nomos” 2000, przyp. 31.

O religii, O wolności, Radość

„Na Ślązaka nie należy patrzeć z polskiego czy niemieckiego punktu widzenia. Ślązak to ten, dla którego mała ojczyzna jest najważniejsza, czyli dom, jego otoczenie, ludzie, tradycja i historia. Potem przychodzi narodowość, czyli związek z tą dużą ojczyzną, dalszą i nieco bardziej abstrakcyjną. Dlatego wypowiedź Kaczyńskiego jest totalnie bzdurna.”

Henryk Kroll (1949) polityk mniejszości niemieckiej w Polsce

na temat słów Jarosława Kaczyńskiego, że „śląskość jest przypuszczalnie przyjęciem zakamuflowanej opcji niemieckiej”. Źródło: gazeta.pl, 5 kwietnia 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,9382438,Polscy_Niemcy__Kaczynski_nas_szkaluje.html

O ludziach, O domu, O ojczyźnie

„Polska była wielokulturowa przez większą część swojej historii. Dziś ponownie staje się coraz bardziej wielokulturowa, wracając tym samym do normalności. Różnorodność kulturowa jest przecież charakterystyczna dla współczesnej Europy i dla świata. Z powodów demograficznych, ekonomicznych i innych wielokulturowość staje się nieodłączną częścią naszej teraźniejszości i przyszłości, a jej akceptacja okazuje się istotnym warunkiem powodzenia we współczesnym świecie. Nietolerancja może być przeszkodą w budowaniu niezbędnego kapitału społecznego. Świadomość tej kwestii rośnie w Polsce, ale ciągle zbyt powoli.”

Rafał Pankowski (1976)

Źródło: Marcin Kornak, Brunatna Księga 2011–2012, Warszawa 2012, s.6.

O przyszłości

„Oglądam się, wjeżdża czołg, rozwala bramę i staje. Z czołgu żołnierz wyskakuje. Wyjmuje z kabury pistolet i na wiwat strzela w górę. Zaczynam do niego mówić po angielsku, bo w czasie okupacji zaczęłam się uczyć angielskiego u Szachtmajerowej. Tymczasem żołnierz woła: „Dziewczyno, my Polacy!”. W tym czołgu jechał dowódca pułku, pułkownik Koszucki, który napisał później wspomnienia: „Wjeżdżam do obozu pierwszym czołgiem, a naprzeciwko stoi mała dziewczynka w szynelu do ziemi i do mojego żołnierza zwraca się po angielsku.””

Hanna Szczepanowska (1929–2017)

To jest opowieść, która się tylko mnie przydarzyła, dlatego ją sobie bardzo cenię. o wyzwoleniu obozu przez polskich żołnierzy 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka Źródło: Hanna Szczepanowska „Heban” Archiwum Historii Mówionej http://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/hanna-szczepanowska,607.html 1944.pl

O górach, O czasie

„Czeka nie jest instytucją wymiaru sprawiedliwości. Czeka nie sądzi wroga, lecz unieszkodliwia go. Jej ostatecznym środkiem jest rozstrzelanie [i] konfiskata mienia. Czeka dokłada starań, by jej działalność wywarła takie wrażenie, żeby sama myśl o niej odebrała chęć do szantażu, sabotażu i spiskowania.”

Martyn Łacis

Źródło: Czeka w walce z kontrrewolucją, 1920, cyt. za: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, s. 248.

O sprawiedliwości, O myślach, O wrażeniach, O czekaniu

„Historia darwinizmu to historia wyzwolenia ludzkości z urojenia, iż jej losy wyznacza jakaś wyższa moc.”

Phillip E. Johnson (1940–2019)

Darwinism is the story of humanity's liberation from the delusion that its destiny is controlled by a power higher than itself. (ang.)
ten wyjęty z kontekstu cytat został użyty w słowniku Penguin English Dictionary jako przykład użycia słowa delusion (urojenie). Mimo że cytat nie odzwierciedla poglądów autora, jest trafnym podsumowaniem rangi darwinizmu we współczesnej nauce.
Źródło: Penguin English Dictionary

O losie, O nauce

„Na zakończenie historii pt. Kleks w krainie zbuntowanych luster (Świat Młodych 1980): pewien dziadek przed „Domem towarowym”, na którym widać ogromną postać Mistrza Q – groźnie macha laską:
To skandal! żeby w naszej sytuacji ekonomicznej robić takie gigantyczne reklamy!”

Szarlota Pawel (1947–2018) polska malarka i rysowniczka

Jonka, Jonek i Kleks

O świecie, O domu

„O panie nasz, ty, który cierpiałeś znużenie, ty, który znosiłeś zmęczenie, ty, który przybyłeś na ziemię. Ty, który przybyłeś, aby objąć we władanie miasto Meksyk, ty, który zstąpiłeś na ziemię, aby zająć miejsce, którego przez wiele lat strzegłem dla ciebie… Nawet nie marzyłem, że kiedyś cię ujrzę i popatrzę w twoje oblicze. Królowie oddalili się, wiedząc o twoim rychłym nadejściu.”

Montezuma II (1466–1520)

do Hernána Cortésa.
Źródło: Stephen Weir, Najgorsze decyzje w historii świata. Okoliczności, sprawcy, konsekwencje, tłum. Dorota Gabon, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2008, ISBN 9788324515813, s. 55.

O decyzjach, O cierpieniu

„Socjalizm jest wytworem europejskim: wytworem europejskiej kultury, historii myśli itd. Przede wszystkim – jest wytworem etyki chrześcijańskiej, znajdującej się u podstaw kultury europejskiej. Jest wytworem pozytywnego reagowania na przykazanie miłości bliźniego.”

Jan Józef Lipski (1926–1991) polski działacz polityczny, historyk literatury

Źródło: Obrona socjalizmu [, czyli Anty-Kisiel], 1989; w: Pisma polityczne. Wybór, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, str. 404.

O myślach, O myśleniu

„W czasie pierwszej wojny światowej ojciec był ranny siedmiokrotnie, w tym dwa razy ciężko. Miał przestrzeloną nasadę nosa i wielką szramę na policzku, którą tłumaczono sobie czasem niesłusznie jako symboliczne naznaczenie przez korporację jurystów, co bywało praktykowane w Niemczech. Po przestrzeleniu uda na froncie włoskim i zagrożeniu gangreną chciano mu amputować nogę, ale się na to nie zgodził i wykurował się ziołami przynoszonymi przez matkę towarzysza niedoli. Takie rozwiązanie leżało w jego charakterze. Co do kuli szrapnelowej, która przebiła mu chrząstkę nosową i utkwiła w gardle, istnieją różne wersje tej historii, ale najprawdziwsza wydaje się podana przez pana Bajtka [pracownik kancelarii Władysława Michejdy]: Dr Hinterstoisser w Cieszynie nazwał pani ojca „Kugelschlucker” [połykacz kul]. Jak przyjechał z frontu do Cieszyna do szpitala, to tam go badali, prześwietlali, szukali, a on: „Czego szukacie?” – „Ja, wir suchen die kugel”. A ojciec na to: „Ich habe sie in der hintertasche”. Ostatkiem przytomności udało mu się ją bowiem wypluć i schować do kieszeni, a dzisiaj, po osiemdziesięciu latach, przechowywana jest w domu wśród najcenniejszych przedmiotów.”

Władysław Michejda (1896–1943)

o siedmiokrotnym odniesieniu ran podczas I wojny światowej.
O Władysławie Michejdzie

O wojnie, O domu, O matce, O charakterze

„Po Przesłuchaniu dostałem list od więźniarki z epoki stalinowskiej, uważającej, że obraziłem wszystkich więźniów komunizmu, pokazując oficerów UB jako postaci posiadające ludzkie odruchy. (…) A przecież świat nie jest biało-czarny. W dodatku żeby opowiedzieć interesującą historię, trzeba pokazać zło w sposób uczłowieczony.”

Ryszard Bugajski (1943–2019) polski reżyser, scenarzysta, pisarz

Źródło: „Rzeczpospolita”, 10 grudnia 2004

O świecie, O złu

„Jeżeli na całym świecie panuje nieuczciwość w polityce kresowej, ja chciałbym, by nasza polityka kresowa była polityką uczciwą.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

do mieszkańców Równego, 9 stycznia 1920.
Źródło: Joanna Gierowska-Kałłaur, Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919–9 września 1920), op. cit., s. 53.

„Zgrzeszyłem w niebie i wobec ciebie, najłaskawszy królu. Jestem niegodziwym mordercą, chciałem cię zabić i wynieść na tron twojego syna.”

Pretekstat z Rouen

po kłótni z frankijskim królem Chilperykiem I, który znienawidził Pretekstata za to, że ten udzielił ślubu jego synowi i Brunhildzie.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 117.

O kobietach, O świecie, O ślubie

„Wstrętne mi są owe języki zrzędliwe,
Co mówią, że mej dłoni igła już łacniej przystoi.
W pogardzie mam poety pióro niegodziwe,
Co rozumem niewieścim gardzi, lubo się go boi.
Gdy co pięknego uczynię, to mnie wykpią snadnie,
Rzekną, że to traf ślepy, albo żem taka, co kradnie.”

Anne Bradstreet (1612–1672) poetka amerykańska

Źródło: Prolog, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, Muza, Warszawa 2006, ISBN 8373198547, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 47.

„Nie jestem politykiem, lecz zawodowym żołnierzem. Dlatego jestem człowiekiem niewielu słów.”

Idi Amin (1925–2003) dyktator Ugandy

Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, op. cit., s. 180.

„Zawsze interesowało mnie opowiadanie jakichś historii, pisanie, rysowanie i malowanie. Mikrouzdolnienia literackie udało mi się połączyć z plastycznymi. Film stał się do tego idealnym miejscem.”

Jakub Kossakowski (1752–1784) poeta polski, działacz państwowy

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=48110

„Z pewnością taka rola jest dużym wyzwaniem, bo Wałęsa jest przecież symbolem wolności i przemian politycznych w naszym kraju.”

Arkadiusz Brykalski (1970)

Brykalski zagrał L. Wałęsę w spektaklu Wałęsa. Historia wesoła, a ogromnie przez to smutna. Źródło: „Kurier Szczeciński”, 7 grudnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mamnat.htm

O wolności

„Wszystko pełne jest bogów.”

Tales z Miletu (-624–-547 p. n. e.)

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 46.

O Bogu, O świecie

„Panie Przewodniczący (…), chciałbym aby członkowie tej Izby zrozumieli moje stanowisko. Uważam, że jestem członkiem tego gremium. W związku z tym nie będę się przymilał do żadnej partii, przed żadną partią nie będę się korzył ani kulił, żebrząc o swoje prawa (…). Jestem tu, aby domagać się swoich praw i rzucać gromy na tych, którzy odważyli się zakwestionować moje człowieczeństwo (…).
Sceny, jakich byliśmy dziś świadkami w tej Izbie, nie mają precedensu w dziejach świata (…). Nigdy dotąd żadne gremium pełniące władzę ustawodawczą, sądowniczą czy wykonawczą nie postawiło w stan oskarżenia kogoś za to, że jego skóra ma ciemniejszy odcień niż skóra jego bliźnich (…). Dopiero stan Georgia, w samym środku XIX stulecia, postanowił postawić człowieka przed sądem i oskarżyć za czyn, za który nie jest on bardziej odpowiedzialny niż za to, że dźwiga głowę na karku. Rasa anglosaska jest niezwykle zaskakująca (…). Nie wiedziałem, że cechuje ją tak wielkie tchórzostwo czy bojaźliwość (…). Powiem panom, że ta kwestia nie umrze w dniu dzisiejszym. To zdarzenie zostanie zachowane w pamięci potomnych przez przyszłe wieki. Będzie pamiętane, dopóki słońce będzie wschodzić na niebie ponad wzgórzami.”

Henry McNeal Turner (1834–1915)

fragment przemówienia do Izby Reprezentantów Georgii wygłoszonego w 1868, gdy władze ustawodawcze głosowały nad wnioskiem o wydalenie wszystkich 27 czarnych reprezentantów, w tym Henry’ego Turnera.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 266.

O zachowaniu, O wieku, O słońcu

„Gdy Bóg stworzył świat, podarował jedną część białemu człowiekowi, a jedną Apaczom.”

Cochise (1805–1874)

Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 127

O Bogu, O świecie

„Historia nie jest obiektywna i nigdy nie będzie. Każde pokolenie pisze tą swoją historię na nowo.”

Andrzej Leon Sowa (1946)

Źródło: Radio Nadzieja 103,6 fm https://www.youtube.com/watch?v=NKzlWHJVDlA

O nadziei

„Okrągły Stół był po prostu spiskiem pomiędzy przedstawicielami opcji komunistycznej, jakim bez wątpienia był Jacek Kuroń, zakładający czerwone harcerstwo, ze Służbą Bezpieczeństwa i decydentami peerelowskimi (…) Polakom należy się prawda o ich własnej historii i nie wolno tej prawdy sprzedawać z powodu tego, że ktoś wyznaje jakiś mit, albo jest to dla kogoś wygodne politycznie.”

Roman Giertych (1971) polski polityk narodowy

w odpowiedzi na dokumenty IPN, które wyszły na jaw w sierpniu 2006 w sprawie rozmów Jacka Kuronia z SB.

O prawdzie

„Jeśli charaktery są odpowiednio silne, pociągną historię.”

Lone Scherfig (1959)

o bohaterach filmowych. Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=19991

O charakterze

„Rumfoord miał z Dreznem kłopot. Jego jednotomowa historia Amerykański Sił Powietrznych w drugiej wojnie światowej miała być popularnym skrótem dwudziestosiedmiotomowej Oficjalnej historii Sił Powietrzbych w drugiej wojnie światowej. Rzecz polegała na tym, że w tych dwudziestu siedmiu tomach nie było prawie nic na temat nalotu na Drezno, chociaż zakończył się on takim oszałamiającym sukcesem.”

Kurt Vonnegut książka Rzeźnia numer pięć

Rzeźnia numer pięć

O wojnie, O sukcesie

„Profesor Nowak słusznie wskazuje, że budowanie pozytywnych postaw społecznych i patriotycznych nie może obywać się bez przedstawiania tego, co w historii jest godne naśladowania. A ostatnie lata to maniera koncentrowania się na historii naszego narodowego wstydu, a nie chwały.”

Wiesław Chrzanowski (1923–2012) polityk polski

Źródło: Wiesław Chrzanowski: Nie mam powodu bać się IV RP, dziennik.pl, 12 października 2007 http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/185229,wieslaw-chrzanowski-nie-mam-powodu-bac-sie-iv-rp.html

„W naszym kraju nie ma złodziei, pijaków, chuliganów czy prostytutek.”

Khieu Samphan (1931)

słowa, które ogłosił w 1976.
Źródło: Miranda Twiss, Najwięksi zbrodniarze w historii, tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 170.

„Państwo! Jego rząd, jego władcy, jego urzędnicy zawsze byli ponad powszechnym prawem moralnym. „Dokumenty Pentagonu” to tylko jeden z ostatnich przykładów na to, jak powszechnie szanowani ludzie potrafią publicznie kłamać w żywe oczy. Takich przykładów historia dostarcza bez liku. Dlaczego? Powodem jest „racja stanu”. Służba dla państwa usprawiedliwia wszystkie postępki, które są uważane za niemoralne lub niezgodne z prawem wówczas, gdy dopuszcza się ich „prywatna” osoba. Libertarianina można poznać po tym, że z żelazną konsekwencją i bezkompromisowo będzie stosował powszechne prawo moralne do osób pracujących w aparacie państwa. Libertarianie nie znają tu wyjątków. Państwo (a ściślej mówiąc, „członkowie rządu”) przez całe wieki ubierało swoją przestępczą działalność w piękne słowa. Od wieków inicjowało masowe mordy, nazywało je „wojną” i nobilitowało w ten sposób wzajemne wyrzynanie się tysięcy ludzi. Od wieków brało ludzi w niewolę, wcielając ich do sił zbrojnych i nazywając ten proceder „poborem” do zaszczytnej „służby dla kraju”. Od wieków dokonywało rabunku pod groźbą użycia broni, nazywając to „ściąganiem podatków.””

Murray Rothbard (1926–1995) ekonomista amerykański

Jeśli chcielibyście wiedzieć, jak wygląda państwo i jego postępki w oczach libertarianina, wystarczy, że wyobrazicie sobie państwo jako bandę kryminalistów. Cała libertariańska argumentacja staje się wtedy oczywista.

O wojnie, O ludziach, O wieku

„Całe życie czytałem. Pamiętam nawet, jak to się u mnie zaczęło. Moja mama była śpiewaczką. Pracowała do późnych godzin nocnych. A ja nie lubiłem chodzić do przedszkola. Wolałem zostawać w domu. I zawsze rano czekałem, kiedy o 9 czy 10 mama otworzy oczy. I wtedy wskakiwałem do jej łóżka. Miałem taką wielką, przedwojenną książkę z baśniami braci Grimm, która była napisana gotykiem. I miała niesłychane ilustracje. Mama mi to czytała, tłumacząc a vista z niemieckiego. I te bajki towarzyszyły mi przez całe dzieciństwo. I potem, jak już się nauczyłem czytać, zacząłem czytać wszystko. I to bez umiaru. Wszystkie historie o latarkach pod pierzyną podczas czytania, to – wypisz wymaluj – moje dzieciństwo. Potem, kiedy tylko skończyłem szkołę podstawową, były to fantastyczne czasy, kiedy trzeba było bardzo dużo czytać lektur. Ja nigdy nie brzydziłem się czytania lektur.”

Roberto Skolmowski (1957)

Źródło: Urszula Krutul, Całe życie czytałem, „Gazeta Współczesna” nr 102, 28 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/140042.html

O życiu, O domu, O czekaniu, O czytaniu

„My nie będziemy się wsłuchiwać w retorykę: jeszcze jedna bitwa i dorżniemy watahę.”

Joachim Brudziński (1968) polski polityk

o wystąpieniu Radosława Sikorskiego w Sejmie. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/-1,1696149,0,1,zrobimy-wszystko--zeby-sikorski-przeszedl-do-historii,wiadomosc.html, 17 marca 2011

„Szybki numerek, standardowe pieprzenie, pieprzenie fantazyjne, film, robienie zdjęć.”

Karla Homolka (1970) kanadyjska seryjna morderczyni

czynności proponowane przez Homolkę Paulowi Bernardo na kartce z życzeniami z okazji 25. urodzin Paula Bernardo.
Źródło: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, wyd. Muza SA, Warszawa 2006, ISBN 83-7319-854-7, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, s. 191.

O urodzinach

„Od dawna jestem przywiązana do tej idei [epistemologii cnoty, przyp. TS]. Analizując różnego rodzaju historie niekonwencjonalne, doszłam swojego czasu do wniosku, że szczerość jest nie tylko użyteczną kategorią analizy, lecz staje się pryncypium pracy historyka, ważniejszym od dążenia do prawdy, gdyż jest ona warunkiem jej osiągnięcia. Szczerość intelektualna (intellectual honesty) to zarazem cnota i wartość, która – obok rzetelności, sumienności, odwagi intelektualnej, otwartości, krytyczności, umiarkowania i odpowiedzialności – staje się dla historyka po prostu obowiązkiem.”

Ewa Domańska (1963)

Źródło: Historia egzystencjalna. Krytyczne studium narratywizmu i humanistyki zaangażowanej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012, s. 177.

O czasie, O szczerości

„Z Liwerpolu [Liverpoolu] jechałem do Manczestru [Manchesteru] drogą żelazną. Wygodna to rzecz dla podróżnych te drogi żelazne, ale niewygodna dla mieszkańców okolic, przez które te drogi przechodzą; bo drogi żelazne, przecinają pola, psują gospodarstwo, a dym wozów parowych odbiera żyzność przyległym polom i łąkom; drogi żelazne i tę jeszcze mają niedogodność, że wiele kosztują, i nieprędko na nie wszystkie kraje i okolice zdobyć by się mogły.”

Aleksander Jełowicki (1804–1877) polski pisarz i działacz religijny

Moje wspomnienia (1893)
Źródło: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk, 2012, ISBN 978-83-7420-253-4, s. 120.

„Historia to nauka o nieszczęściach ludzi.”

Raymond Queneau (1903–1976) francuski poeta, pisarz i eseista

O nieszczęściu, O ludziach, O nauce

„Niebezpieczeństwo minęło, zaczynają się kłopoty.”

Léon Gambetta (1838–1882) francuski polityk

o przeforsowaniu amnestii dla komunardów, mimo rosnącego dla republikanów zagrożenia ze strony lewicy i anarchistów.
Źródło: Jan Baszkiewicz, Historia Francji, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1978, s. 609.

„Gdy użyjesz go do prania,
Oszczędzi ci to tyrania.
Choć łachy czarne jak smoła,
kropla nie spadnie ci z czoła.”

William McGonagall (1825–1902)

reklama mydła Sunlight.
Wiersze
Źródło: Terry Deary, XX wiek z cyklu Strrraszna historia, Egmont, Warszawa 1998, ISBN 8371237235, s. 7, tłum. Piotr Domański

O wieku

„Trochę już żyję na tym świecie, widziałam więc i słyszałam więcej ludzkich historii, niż kiedykolwiek mogłabym opisać. Widzę, słyszę, pamiętam. Potem to już bardzo proste – pozmieniać szczegóły, wszystko wstrząsnąć i wymieszać – i przelać na papier.”

Maria Ulatowska (1948)

Źródło: Całkiem nowe życie Marii Ulatowskiej, proszynski.pl, 30 kwietnia 2013 http://www.proszynski.pl/Calkiem_nowe_zycie_Marii_Ulatowskiej-n-755-1_4-.html

O życiu

„Czas nie mija, Hansie Thomasie. I nie cyka. To my mijamy, a cykają nasze zegarki. Tak samo cicho i nieubłaganie jak słońce, wstające na wschodzie i zachodzące na zachodzie, czas pożera historię. Niszczy wielkie cywilizacje, podgryza dawne pomniki, pochłania pokolenie za pokoleniem. Dlatego właśnie mówimy o „zębie czasu.””

Jostein Gaarder (1952) pisarz norweski

Bo czas nadgryza i przeżuwa, a między jego trzonowcami jesteśmy my.
Przepowiednia dżokera

O czasie, O słońcu

„Po prostu nie znają się na żołnierskim fachu. Brak im woli walki.”

Harold Alexander (1891–1969) brytyjski marszałek

o Amerykanach
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014 s. 183.

O walce

„Historia Syda to smutna historia, idealizowana przez ludzi, którzy nic na jej temat nie wiedzą. Uczynili ją bardzo popularną, ale to po prostu nie było tak.”

David Gilmour (1946) brytyjski muzyk rockowy, gitarzysta i wokalista

Źródło: „Musican”, grudzień 1982

O ludziach

„Żeby zaprowadzić porządek prawny w Polsce, trzeba rozstrzelać milion osób.”

Janusz Bryczkowski (1948) polski przedsiębiorca i działacz polityczny

Źródło: Wojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1980–2002

„Novum, (…) jest, jeśli mogę tak to nazwać, jednostką nowości w science-fiction. Zauważalny punkt różnicy, odchyłu od szeroko rozumianej współczesności. Maszyna czasu, niewidzialny człowiek – to nova. Piętrowe zdania Roberta Heinleina – „rozprężenie drzwi” – zawierają w sobie novum i inne kamienie milowe literatury science-fiction. Inny nacisk językowy. W science-fiction zdanie „otworzyła oczy” może oznaczać dwie różne rzeczy. To, według wielu ludzi, jest powodem dlaczego znaczący procent odbiorców odtrąca literatura science-fiction – bo wymaga od was przetwarzania ich informacji w zupełnie inny sposób, cały czas. Niektórzy ludzie czują się tak jakby sf próbowało ich nabrać w każdym zdaniu. Słyszałem sugestie, że stara reputacja sf jako infantylnej literatury bierze się nie tylko z żałosnej pisaniny i infantylnych problemów z historii gatunku, ale też z tego, że przeważająca część populacji czuje się, jakby ktoś próbował ich nabrać.”

Warren Ellis (1968) Angielski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny.

w swojej kolumnie w Doctor Sleepless #12.
Wypowiedzi autora i didaskalia

O ludziach, O literaturze, O czasie

„Warto przypominać liberałom, że historia nie pozwala na snucie obezwładniających prognoz wykluczających jakiekolwiek poważne zmiany istniejącego status quo. Jeżeli czegokolwiek nas uczy, to tego, że świat jest różnorodny i nie można go wziąć pod jeden strychulec. Klio zniechęca do ślepej wiary, ale nie odbiera nadziei.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, Warszawa 2010.

O świecie, O wierze, O nadziei, O rozczarowaniu

„Konie króla Francji mieszkają lepiej ode mnie!”

Ernest August (1629–1698)

na widok warunków, w jakich przebywały w stajni konie króla Francji Ludwika XIV.
Źródło: Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard (oprac.), Wiek XVI-XVIII w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 328.

O nauczycielach, O wieku, O koniach

„Kiedy obcy się biją, my padamy pierwsi.”

Juda Halevi (1079–1141)

Źródło: Hanna Zaremska, Trzy pierścienie Andaluzji, w: Historia Żydów. Trzy tysiące lat samotności, „Polityka”, wydanie specjalne 1/2008.

O samotności

Cytaty o historii strona 27

Cytaty o historii
strona 27