Cytaty o historii
strona 22

„Odwaga i umiłowanie wolności to były cechy właściwe ludziom, którzy torowali sobie drogę przez dzikie ostępy w początkach historii tego kraju. Mieli je również późniejsi emigranci, gotowi porzucić swoje ojczyzny i przenieść się na obcą ziemię, nie znając języka jej mieszkańców. Nazwijcie to szowinizmem, ale nasze dziedzictwo stawia nas przed innymi narodami.”

Ronald Reagan (1911–2004) prezydent USA

Z przemówień, Miasto na wzgórzu (25 stycznia 1974)

O wolności, O odwadze, O ojczyźnie

„I ty możesz mieć udział w dziedzinie nadprzyrodzonej, jeśli będziesz uczył swoje dzieci, wnuki, dzieci swojego rodzeństwa, a nawet dzieci z sąsiedztwa tego jak słyszeć głos Boga i być posłusznym Jego prowadzeniu. To właśnie jest ekscytujące, że historie tego typu należały do rzadkości. Jednakże dzisiaj, zdarzają się wszędzie i będzie ich coraz więcej, jak tylko Boży mężowie i kobiety podejmą wizję i zaczną ćwiczyć dzieci w poruszaniu się w dziedzinie nadprzyrodzonej.”

Becky Fischer (1951)

Źródło: Zadziwiające historie ponadnaturalnych dzieci, str. 5 http://www.wieczernik.pl/wp-content/uploads/2009/05/bf_zadziwiajace_historie_ms226.pdf

O kobietach, O Bogu, O dzieciach, O rodzeństwie

„Przejścia do historii też są dwupoziomowe.”

Wiesław Brudziński (1920–1996)

„…) historia ironicznie rozsiadła się w kącie,
z podkurczonymi nogami w starym
fotelu z dawno zapomnianej epoki (…”

Marek Chorabik (1962)

Źródło: Wszystko za nami

„Historia uczy, że demokracja bez wartości łatwo się przemienia w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm.”

Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego

Encyklika Centesimus Annus

O demokracji

„Rezygnacja z idei europejskiej jedności oznaczałaby wypisanie się ze światowej historii.”

Jürgen Habermas (1929) niemiecki filozof, socjolog i publicysta polityczny

Źródło: Uratujemy EUropę!, tłum. Piotr Buras, „Gazeta Wyborcza”, 18–19 sierpnia 2012.

„No bo kim, na miłość boską, tak naprawdę jestem,
Tu i teraz wysyłając maile do przyjaciół za oceanem,
Kiedy na wszystkich ekranach globu
W tym samym błysku eksplodują wieżowce World Trade Center,
Kończy się historia i zaczyna poczłowiecza era.”

Janusz Szuber (1947) poeta polski

Źródło: Spiskowcy z sanockich gór, „Dekada Literacka” 2003, nr 1-2 (193–194)

O miłości

„Historia jednego człowieka jest historią całej ludzkości.”

Paulo Coelho książka Demon i Panna Prym

Demon i panna Prym (2000)

„Bóg szlochał, ale nie miało to wielkiego znaczenia w tym stuleciu niewiary. Najbardziej liczyło się to, że świat płakał – i płacze nadal – oślepiony łzami i krwią. Bowiem to właśnie wtedy, w 1876 roku, zaczął wzrastać w Ameryce nowy kapitalizm i nowe zniewolenie ludzi pracy.”

W.E.B. Du Bois książka Black Reconstruction

Źródło: Black Reconstruction (1935); cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 277.

O Bogu, O ludziach, O świecie, O wierze

„Licyjczycy żyją z łupienia. Praw żadnych nie mają, jedynie obyczaje, a rządy od dawien dawna sprawują kobiety.”

Heraklides z Pontu (-385–-322 p. n. e.)

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, s. 9.

O kobietach, O świecie

„Jeżeli wy z powodu ujawnionej obecnie różnicy zdań staniecie na stanowisku wojny z nami, to nie może być tu mowy ani o walce, ani o porażce, ani o zwycięstwie. Taki już jest wasz specjalny przywilej i wynikająca z niego i ciążąca na was specjalna odpowiedzialność. Towarzysze! W naszej Komunistycznej Międzynarodówce kości połamane zrastają się. Obawiam się natomiast czego innego: właśnie z racji tego waszego specjalnego przywileju niebezpieczni dla was nie są tacy ludzie, którym można dla takich przyczyn, jak nam, łamać kości, ale tacy, którzy w ogóle kości nie mają.”

Maria Koszutska (1876–1939) polska działaczka komunistyczna

gdy 3 lipca 1924 r. na moskiewskim kongresie Kominternu Stalin zagroził polskim komunistom „łamaniem kości”.
Źródło: Źle trafiliście, towarzyszu Stalin, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

O wojnie, O ludziach, O walce

„Historię zatem po religii i prawie, jako trzeci środek policzyć należy do wychowania ludów. (…) Jest to zwierciadło żywota narodowego, w którym naród widzi czym był, a czym być powinien; w którym pozna wszystkie winy i zasługi przodków, a tym samym pojmie rzetelną wartość swoją.”

Karol Libelt (1807–1875) filozof polski, działacz polityczny i społeczny

Źródło: Rozprawy o odwadze cywilnej, miłości ojczyzny, wychowaniu ludów: na rzecz pomnika dla Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasińskiego i Juliusza Słowackiego http://books.google.pl/books?id=hvJDAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false, wyd. Drukarnia „Czasu” W. Kirchmayera, 1869, s. 192–193.

O ludziach, O religii, O czasie, O ojczyźnie

„Prawdziwi synowie Hawajów, pozostańcie wierni swemu królowi, swemu panu, swemu władcy.”

Kalākaua (1836–1891)

fragment Hawai’i Pono’i, który w 1874 przyjęto jako hymn Królestwa Hawajów (od 1967 obowiązuje w dalszym ciągu).
Źródło: Maciej Makarewicz, Kalākaua. Tańczący z kurtyzanami, „Focus Historia” nr 11 (91)/2014 (listopad), s. 70.

„Aby dokonać wyłomu w przyszłość, badamy swoją przeszłość, analizujemy skutki stalinizmu, uczymy się mówienia gorzkiej prawdy. Nie wszystkim się to podoba. Towarzysze, którzy oponują przeciwko przesadnej, jak uważają, uwadze poświęcanej „kultowi jednostki”, negatywnym, przestępczym aspektom działalności Stalina, jego polityki, zazwyczaj w następujący sposób uzasadniają swoje stanowisko: rozdmuchiwanie „tematu represji” – powiadają – akcentowanie zbrodni przestępstw Stalina umniejsza rzeczywiste osiągnięcia owych czasów, przekreśla bohaterskie wysiłki całego pokolenia społeczeństwa radzieckiego, przynosi ujmę honorowi i godności pionierów socjalizmu. Ponadto: poświęcanie nadmiernej uwagi Stalinowi jest dowodem ignorowania obiektywnych praw rządzących historią, przejawiających się w działalności klas i mas.”

Aleksandr Bowin (1905–1991) radziecki polityk

Źródło: Wodzowie i masy, „Nowoje Wriemia” nr 19, 1988; cyt. za: Fenomen Stalina, tłum. Maria Kotowska, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988, s. 5.

O wysiłku, O przeszłości, O przyszłości

„Ciocia Lena swoją historię miłosną zrobiła głównym wątkiem swojego życia. Ciocia Basia postąpiła podobnie – uprawomocniła swoje zostanie w domu tym, że po prostu była tak wychowana. Ostatnia z bohaterek to moja matka, która żali się, że córki jej nie odwiedzają.(…) Ja im oddaję głos, ale w moim filmie historie to coś innego albo coś więcej niż mówią ich bohaterki.”

Zorka Wollny (1980)

o filmie Córki. Źródło: wywiad, cyt. za: Karol Sienkiewicz, Zorka Wollny http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wollny_zorka, culture.pl.

O domu, O matce, Córki

„To Bóg zwycięża w bitwach.”

Cyd (1048–1099) rycerz kastylijski

dewiza Cyda.
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 56.

O Bogu

„Nie pociągało mnie życie rodzinne i liczna familia (…). Chciałam przemawiać i pisać, podróżować, spotykać ludzi, odwiedzać rozmaite miejsca, działać na rzecz IWW. Nie widziałam powodu, dlaczego ja, jako kobieta, miałabym z tego zrezygnować.”

Elizabeth Gurley Flynn (1890–1964)

Źródło: Rebel Girl (autobiografia); cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 446.

O życiu, O kobietach, O ludziach, O podróżowaniu

„Przyjaciele i kamraci! Tam [na południu] jest znój, głód, łachmany, ulewne deszcze, dezercja i śmierć; tu beztroska i przyjemność. Tam leży Peru ze swymi bogactwami, tu jest Panama i jej bieda. Wybierajcie! Niech każdy z was zadecyduje, co przystoi odważnemu Kastylijczykowi. Ja ruszam na południe.”

Francisco Pizarro (1478–1541) konkwistador hiszpański

Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, wyd. Świat Książki, tłum. Jerzy Korpanty, s. 117.

O śmierci, O głodzie, O przyjemności, O książkach

„Czytam wszystko, co się na temat powstania i konspiracji ukazuje. Do tego wszystkie dokumenty – tysiące stron. Początkowo miałem takie poglądy jak osoby przekonane, że powstanie było niezbędne, że jest czymś, powiedzmy, niepodważalnym w zakresie dyskursu. Potem, jako dorosły człowiek, historyk, mając coraz więcej wiedzy, zacząłem inaczej na to patrzeć. To były długie przemyślenia.”

Andrzej Leon Sowa (1946)

o powstaniu warszawskim. Źródło: Emil Marat, Wyrok na miasto, „Newsweek Historia”, nr 08/2016 http://www.newsweek.pl/plus/historia/xix-i-xx-wiek/powstanie-warszawskie-andrzej-leon-sowa-odziera-je-z-mitow,artykuly,392217,1,z.html

O wiedzę, O czytaniu, O wieku

„Ameryka Łacińska była w swej historii świadkiem wielu sfałszowanych wyborów, ale żadne z dotychczasowych nie były tak skandaliczne jak te, które właśnie miały miejsce w Haiti.”

François Duvalier (1907–1971) polityk haitański

o sfałszowanych wyborach z 30 kwietnia 1961.
Źródło: „New York Times”, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi…, op. cit., s. 111.

„Anglik nie ujawnia swych nastrojów na zewnątrz. Zawsze jest opanowany i na swój sposób grzeczny. Ale ma niesłychane poczucie wyższości narodowej i spore obrzydzenie do cudzoziemca. Z narodów europejskich szanowani są w Anglii jedynie Niemcy, Holendrzy i narody skandynawskie, potem w pewnej estymie są Hiszpanie, zapewne ze względu na razy, które Anglia od Hiszpanów nieraz w historii doznawała, natomiast do Francuzów czują Anglicy odrazę, do Włochów pogardę, a do Polaków i odrazę, i pogardę. Te wszystkie cechy, którymi się tak chlubimy i które – o święta naiwności – sami przypisujemy Anglikom, jak wygórowane poczucie honoru, szlachetności celów, szerokość gestów, niesłychanie Anglików drażnią i brzydzą.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Londyniszcze
Źródło: s. 8

„Dlaczego tak naprawdę nie wolno porównywać Holokaustu do innych ludobójstw? Nie dlatego żeby ci ludzie rzeczywiście wierzyli, że Holokaust był czymś wyjątkowym straszniejszym niż. Wielki Głód czy rzeź Ormian. Oni są na to zbyt inteligentni. Tutaj chodzi o pieniądze, o biznes. Wszystkie inne narody, które mówią o swoich własnych cierpieniach, ci ludzie uważają za zagrożenie dla swoich interesów. Za biznesowych konkurentów.”

Norman Finkelstein (1953) amerykański politolog, nauczyciel akademicki i pisarz

Źródło: Nie wolno zarabiać na Holokauście. Wywiad z Normanem Finkelsteinem, „Historia Do Rzeczy” nr 9/2013, s. 52.

O pieniądzach, O głodzie, O ludziach, O biznesie

„Nie możemy ślepo naśladować ZSRR (…). Każde pierdnięcie ma swój zapach, a nie można powiedzieć, żeby wszystkie pierdnięcia radzieckie pachniały przyjemnie.”

Mao Zedong (1893–1976) przywódca chiński

przemawiając w 1956 na posiedzeniu Biura Politycznego.
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), op. cit., s. 584.

„Przysięgam wyrzec się Francji na zawsze i raczej umrzeć niż żyć pod jej panowaniem.”

Jean-Jacques Dessalines (1758–1806) polityk haitański (cesarz Jakub I)

w 1802, gdy został głównodowodzącym sił powstańczych.
Źródło: Adam Węgłowski, Żywe trupy. Prawdziwa historia zombie, Kraków 2016, s. 60.

„W Kenii wszystko się zmienia i wiele zmieniło się od tego czasu, kiedy tam mieszkałam. Spisując teraz możliwie dokładnie swe wspomnienia z życia na farmie, notując z pamięci obraz kraju i mieszkańców tamtejszych pól i lasów, robię to z myślą, że mogą się one posłużyć jako przyczynek do historii minionych czasów.”

Karen Blixen książka Den afrikanske farm

Pożegnanie z Afryką

O myślach, O czasie, O myśleniu, Obraz

„Kiedy miałem sześć-siedem lat, wszyscy wokół wmawiali mi, że muszę zająć się polityką. Odpowiadałem, że nie chcę. Jednak historia rodziny przeważyła. Dziadek był sześć razy aresztowany bądź wypędzany na emigrację za politykę. Ojciec – dwa razy, zaliczył tortury. Kiedy zaczęła się odradzać demokracja, i ja, w wieku 29 lat, postanowiłem pomóc ojczyźnie”

Jeorios Andreas Papandreu (1952)

Źródło: Premier zepsutego kraju, wyborcza.pl, 6 listopada 2011 http://wyborcza.pl/1,75248,10593697,Premier_zepsutego_kraju.html

O demokracji, O wieku, O ojczyźnie

„Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich jest zdumiony i wstrząśnięty wypowiedzią Pani Minister Oświaty, Anny Zalewskiej, która w rozmowie z Moniką Olejnik w programie „Kropka nad i” 13 lipca br. nie potrafiła nazwać sprawców mordów w Jedwabnem i w Kielcach. Działając w porozumieniu z Muzeum POLIN oraz Stowarzyszeniem Żydowski Instytut Historyczny, Związek wystosował do Pani Minister zaproszenie – podpisane przez Lesława Piszewskiego, Przewodniczącego Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP, Michaela Schudricha, Naczelnego Rabina Polski oraz profesora Dariusza Stolę, Dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich – do odwiedzenia Muzeum, gdzie będzie mogła się dowiedzieć, że sprawcami tych zbrodni na Żydach byli Polacy. I ofiary, i sprawcy byli obywatelami Rzeczypospolitej.”

Anna Zalewska (1965) polska polityk, nauczycielka

reakcja Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce na wypowiedź minister Anny Zalewskiej o pogromach w Jedwabnem i Kielcach. O Annie Zalewskiej Źródło: Oświadczenie Związku Gmin Żydowskich ws. środowej wypowiedzi minister Anny Zalewskiej http://wiadomosci.onet.pl/kraj/oswiadczenie-zwiazku-gmin-zydowskich-ws-srodowej-wypowiedzi-minister-anny-zalewskiej/pt6dl6 onet.pl, 22 lipca 2016.

„Niczego się nie boję. Odmawiam tylko odpowiedzi na pytania dotyczące mojego życia prywatnego. Nie muszę niczego udowadniać, to Pańskie zadanie. Jeżeli jakiś mężczyzna lub kobieta nie łamią prawa, ani nie zaniedbują swoich obowiązków wobec społeczeństwa, to ich życie prywatne nie powinno nikogo obchodzić. Jakaś kobieta sprzedaje mi meble, a ja za nie płacę. Na tym kończy się dla mnie cała historia.”

Henri Landru (1869–1922)

Źródło: Curt Riess, Procesy…, op. cit., s. 185–186.

O życiu, O kobietach, Pytanie

„To chyba znacznie lepiej, niż gdyby mówiono, jak o wielu znanych mi wyższych oficerach, że widuje się mnie z pewnym aktorem.”

Juan Perón (1895–1974) polityk argentyński, wojskowy

reakcja na niezadowolenie wojskowej elity, która krzywo patrzyła na związek Juana Peróna z podrzędną aktorką Evą Duarte.
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, op. cit., s. 154.

O kobietach

„Telewizja wspaniale opowiada historie. Rodzina może się spotkać, usiąść razem, rozmawiać o tym, co widać na ekranie. Istnieje jeszcze jedna wspaniała związana z nią sprawa – program trwa godzinę, dwie, a później znika.”

Ingmar Bergman (1918–2007) szwedzki reżyser

Źródło: Bergman: Pokonałem wszystkie swoje demony, Dziennik.pl, 13 października 2007, tłum. Zbigniew Mach http://film.dziennik.pl/artykuly/219458,bergman-pokonalem-wszystkie-swoje-demony.html

O rodzinie

„Nie chcę żadnych jeńców. Im więcej zabijecie i spalicie, tym bardziej będę zadowolony… Wnętrze Samaru należy do szczętu zniszczyć i wypalić.”

Jacob H. Smith (1840–1918)

słowa z 1901, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 189–190.

O książkach, O świecie

„W ogóle nie można na nich [dworskich eunuchach] polegać. Widocznie nie byli już kilka dni karani i tęsknią za razami. (…) Więźniowie nie są nawet w połowie tak źli jak ci eunuchowie. To zrozumiałe, że zasługują na karę, skoro są źli.”

Cixi (1835–1908) cesarzowa Chin

Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 65

O kobietach, O świecie, O karze

„To jak brzmi twoja historia? - Zapytał, siadając obok w bezpiecznej odległości.”

John Green książka Gwiazd naszych wina

Gwiazd naszych wina

O odległości

„Podziwiamy świadectwo, jakie Polska dała światu na przestrzeni całej swej historii.”

Albert II Grimaldi (1958) książę Monako

podczas wizyty w Polsce w październiku 2012. Źródło: Para Książęca Monako z wizytą w Polsce, prezydent.pl, 17 października 2012 http://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/art,2337,para-ksiazeca-monako-z-wizyta-w-polsce.html

O świecie

„Najważniejsze by podążać swoją własną drogą. Nie chciałbym być inspiracją, guru, to przykry obowiązek. Podobnie i ja nie mam mentora. Trzeba robić swoje, podążać za własnym instynktem. Z drugiej strony, im dłużej pracuję, tym mam silniejsze wrażenie, że wszyscy i tak opowiadamy tę samą historię. Wiem, że filmy o Shreku różnią się od tego, co ja robię, ale z drugiej strony, to jest to samo. To są historie o miłości. I wszystko sprowadza się do tego.”

Michel Ocelot (1943)

Źródło: Wywiad, Stopklatka, 15 lutego 2011 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=74162

O wrażeniach

„Być może nie za dobrze uczyłem się na uniwersytecie, dlatego że piłem dużo piwa w wolnych chwilach, ale coś mi w głowie zostało, bo wykładowców historii mieliśmy dobrych.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

zapytany o pakt Ribbentrop-Mołotow.
O sobie i swoich poglądach

O piciu

„Jungingen to był trener reprezentacji Niemiec (…).”

Marcin Daniec (1957) satyryk polski

Źródło: Lekcja historii, HBO na stojaka, 1998

„Zgwałcona (rzekomo przeze mnie) gdzieś na parkingu kobieta, której obiecano by 500 tysięcy albo milion euro za wymyślenie takiej historii…”

Dominique Strauss-Kahn (1949) polityk francuski

opisując krążący „podobno na mieście” scenariusz pognębienia jego osoby przez przeciwników politycznych.
Źródło: wywiad Jeana Quatremera, „Libération”, 28 kwietnia 2011, cyt. za: Zdrada siedzi w genach, „Forum”, 23 maja 2011.

O kobietach, O zdradzie

„Rozmyślne i uporczywe skłanianie poddanych do odmowy pańszczyzny nie znajduje w Szeli żadnego usprawiedliwienia: ani w jego pozornej uniżoności wobec starosty w Tarnowie, ani w jego obłudnym zapewnieniu, że użyje swego wpływu na mające doń zaufanie gromady, aby nakłonić je znów do odrabiania pańszczyzny, jest wyłączną przyczyną tak bardzo rozpowszechnionej i coraz uporczywszej renitencji, która obecnie może zostać złamana tylko przy niemiłym użyciu nadzwyczajnego, przymusowego powstępowania, z wielką stratą czasu i nakładem kosztów.”

Jakub Szela (1787–1866) przywódca rzezi galicyjskiej

raport zastępcy starosty Reissa do Gubernium z 8 maja 1846
O Jakubie Szeli
Źródło: Historia XIX i XX wiek. Wybór tekstów źródłowych, t. I: 1795-1864, pod red. naukową A. Koseskiego, J. R. Szaflika, R. Turkowskiego, Pułtusk 1997

O zaufaniu, O czasie, O wieku

„Nie znoszę historii totalnie ponurych.”

Grzegorz Rosiński (1941) polski rysownik i autor komiksów

Źródło: „Fenix”, nr 04/2001

„Większość robotników Korei nie pracuje dla pieniędzy i nie potrzebują oni żadnych bodźców materialnych. Nie żądają niczego więcej poza zagwarantowaniem im przez państwo środków do życia i pracują sumiennie. Nie wolno nam na pierwszym miejscu stawiać bodźców materialnych. Musimy dać pierwszeństwo bodźcom politycznym.”

Kim Ir Sen (1912–1994)

Źródło: The Youth Must Take Over the Revolution and Carry it Forward, 1976, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 126.

„(…) ulubione miejsce we Wszechświecie – niekończąca się biblioteka w połączeniu z niekończącą się galerią obrazów.”

Małgorzata Baranowska (1945–2012)

Źródło: Prywatna historia poezji, okładka

Obraz

„Bierzecie udział w jednej z największych zbrodni w historii. Nie mam wam tego za złe.”

Pierre Laval (1883–1945) polityk francuski

do żołnierzy plutonu egzekucyjnego
15 listopada 1945
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, op. cit., s. 286.

O śmierci, O ludziach

„(…) na przykład jak widzę na tablicach, których w Warszawie jest mnóstwo na każdej ulicy, że tutaj zginęło 40 osób, 40 Polaków, warszawiaków rozstrzelanych, to zwracam uwagę na to, że na tych tablicach wszystkich jest napisane „rozstrzelani przez hitlerowców”. (…) Już jest podstawowe, główne kłamstwo – wszędzie występują albo „hitlerowcy”, albo „naziści”, nie ma Niemców w ogóle przy tym. Setki tablic jest w Warszawie, w ogóle Niemców nie ma na żadnej tablicy. Stworzono całkiem nowy naród – naziści – który rozstrzeliwał Polaków. Więc ja jestem bardzo uczulony na takie kłamstwa w historii bezczelne.”

Jan Pietrzak (1937) polski satyryk

Wypowiedzi w wywiadach
Źródło: Grunt to rodzinka, Polsat

O kłamstwie

„Pracuję ciągle nad tą samą dawną historią, dawną, jak sama egzystencja, opowiadam o niej, o lękach, rozczarowaniach i tęsknotach, które niesie.”

Magdalena Abakanowicz (1930–2017) polska rzeźbiarka

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/magdalena-abakanowicz

„Piękna to bajka, jak Krak, książę prawy,
Wykończył smoka (za zgodą Warszawy).”

Leszek Maruta (1930–2002)

Źródło: Bajka o smoku, Historia Krakowa, „Życie Literackie” nr 37, 15 września 1957, s. 12 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14880

O życiu, O bajkach

„Rzeczywista postawa aliantów wobec Polski, a w szczególności rosnąca – od Teheranu po Jałtę – gotowość dalszych ustępstw wobec Stalina, nie była przecież wyraźnie artykułowana wobec władz RP. Bez względu na to, czy będziemy używać tu określenia dość stereotypowego i banalnego o hipokryzji anglosaskiej, a zwłaszcza amerykańskiej, faktem pozostaje to, iż Anglosasi w krytycznym okresie po Teheranie, a przed Powstaniem Warszawskim nakłaniali wprawdzie władze RP w Londynie do ustępstw wobec Stalina, jednakże długi czas nie stawiali jasno kwestii, iż nie tylko, że uznali już roszczenia terytorialne Związku Sowieckiego (i to z natychmiastową realizacją jeszcze w trakcie toczącej się wojny), ale nie zamierzają także udzielić wystarczającego poparcia polskiemu legalnemu rządowi w Londynie w obliczu zagrożenia faktem, iż Związek Sowiecki narzuci Polsce reżim komunistyczny i całkowitą uległość wobec siebie.”

Stanisław Salmonowicz (1931) polski historyk

Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza
Źródło: s. 31–32.

O wojnie, O czasie

„Niezdrowo, żeby pot wysychał na ciele.”

Mao Zedong (1893–1976) przywódca chiński

według relacji belgijskiego komunisty 18 sierpnia 1966 podczas ogromnego wiecu hunwejbinów na Placu Niebiańskiego Spokoju Mao oddalał się co pewien czas, aby zdjąć kurtkę i wytrzeć pot na piersi i pod pachami, komentując tę czynność powyższymi słowami.
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), op. cit., s. 584.

O relacjach, O czasie, O zdjęciach

„Powstanie jest wielką sprawą dla bardzo wielu ludzi. To jedna z najważniejszych chwil w historii Polski, liczonej już przecież w tysiącleciach. Wydało mi się, że najwłaściwiej ten wielki kosmos ukazać w mikrokosmosie jednej kropli – także kropli polskiej krwi. Zawęzić opowieść do losów jednej polskiej rodziny. Powstała kameralna sztuka: matka wspominająca dwóch synów, narzeczona jednego z nich oraz ukrywający się u nich w Warszawie angielski lotnik.”

Kazimierz Braun (1936) pisarz i reżyser, pedagog

o powstaniu warszawskim. Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 1 października 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ostatnii.htm

O losie, O ludziach, O sztuce, O matce

„Zwróciłem się do ludzi z AK z prośbą o pomoc w wyprowadzeniu z getta resztek bojowników, ale oni chcieli skończyć nie tylko z powstaniem, lecz również z powstańcami. Jako bojownicy – z punktu widzenia AK – byliśmy zbędni wszędzie na polskiej ziemi. Nie chcę przez to powiedzieć, że nie było wśród nich ludzi, dla których ważny był aspekt humanitarny. Ale ich organizacja nie była na to nastawiona. AK nie była organizacją pomocy, była to organizacja wojskowa. I jako taka nie potrzebowała nas ani w walczącym getcie, ani w aryjskiej części Warszawy. Byliśmy im niepotrzebni także w partyzantce – jako Żydzi, wszędzie byliśmy zbędni. Co prawda proponowali nam, żebyśmy poszli do partyzantki, ale potem zabijali nas. Również w partyzantce zabijali nas – sami partyzanci. (…)
Nie ulega wątpliwości, że antykomunistyczne przesłanki były w tym przypadku jedynie pretekstem. Ludzie ci, w rękach których leżał los Żydów, nie mogli nie wiedzieć, kim jest Mordechaj Anielewicz, kim jest Icchak Cukierman. (…) Czy nie wiedzieli, kim są syjoniści i kto stoi na ich czele w Polsce? Czy nie wiedzieli o ruchu pionierskim? Nie ulega wątpliwości, że wiedzieli to wszystko i był to tylko pretekst, taki sam jak każdy inny.”

Icchak Cukierman (1915–1981) żydowski powstaniec warszawski

Źródło: Nadmiar pamięci (siedem owych lat). Wspomnienia 1939–1946, cyt. za: Elżbieta Janicka, Kamienie na szaniec, krytykapolityczna.pl, 6 kwietnia 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/historia/20130406/janicka-kamienie-na-szaniec

O losie, O ludziach, O prawdzie, O pomocy

„John'ie Cena, kiedy leżysz tam, mam nadzieję najbardziej niewygodnie jak to możliwe, chcę żebyś wysłuchał mnie. Chcę abyś to sobie uporządkował, ponieważ zanim za trzy tygodnie odejdę z twoim pasem WWE Championship, mam wiele rzeczy, które chcę wyrzucić z siebie. Nie darzę cię nienawiścią John, nie czuję nawet anypatii. Lubię cię, lubię ciebie o wiele bardziej niż lubię większość ludzi na zapleczu. Nienawidzę tego pomysłu, że jesteś najlepszy. Ponieważ nie jesteś. Ja jestem najlepszy. Jestem najlepszy na świecie. Jest jedna rzecz w której jesteś lepszy niż ja, i jest to całowanie tyłka Vince'a McMahona. Jesteś w tym tak dobry jak kiedyś Hulk Hogan. Nie wiem czy jesteś w tym tak dobry jak Dwayne- on jest bardzo dobrym lizodupem. Zawsze taki był i nadal jest. [Zwraca się do kamery i macha do niej] Ups, zniszczyłem czwartą ścianę.
Jestem najlepszym wrestlerem na świecie. Byłem najlepszy od pierwszego dnia, kiedy przybyłem do tej firmy, i byłem oczerniany i nienawidzony od dnia, kiedy Paul Heyman dostrzegł we mnie to, czego nikt inny nie chciał zauważyć. Tak jest, jestem chłopakiem od Paula Heymana. Wiecie kto jeszcze jest chłopakiem od Paula Heymana? Brock Lesnar, który odszedł tak jak ja teraz odchodzę, ale największą różnicą między mną a Brockiem jest to, że ja odejdę z mistrzostwem WWE.
Tyle razy wznosiłem się na wyżyny, zanim zrozumiałem, że wymagania Vince'a McMahona są niemożliwe do spełnienia. Jedyną prawdziwą rzeczą jestem ja i fakt, że dzień po dniu przez sześć lat udowodniłem wszystkim na świecie, że jestem najlepszy za mikrofonem, w ringu, nawet jako komentator. Nikt nie może mi nic zarzucić. I nie ważne ile razy to udowodnię, i tak nie jestem na waszych pięknych kolekcjonerskich kubkach, nie jestem na mnie na okładkach magazynu, jestem marginalnie promowany, nie mam szans na występy w filmach, oczywiście nie ma mnie w żadnym gównianym show na USA Network, nie ma mnie na plakacie WrestleManii, nie ma mnie nawet w czołówce rozpoczynającej program. Nie goszczę u Conana O'Briena, nie ma mnie u Jimmy'ego Falcona, ale faktem jest, że powinienem tam być; a to, że Dwayne jest w walce wieczoru przyszłorocznej WrestleManii, a ja nie wywołuje u mnie złość.
[Zwraca się do widowni] O, hej, pozwólcie mi coś wyjaśnić. Ci którzy mnie wspierają teraz, jesteście równie dużą przyczyną mojego odejścia jak wszystko inne, bo teraz popijacie z tych kolekcjonerskich kubków, kupujecie te magazyny na których okładkach nie ma mnie i potem o 5 rano na lotnisku próbujecie rzucić to w moją twarz chcąc dostać autograf, który potem staracie się sprzedać na eBay'u, ponieważ jesteście zbyt leniwi, aby pójść do prawdziwej pracy.
Odchodzę z mistrzostwem WWE 17 lipca i kto wie? Może będę go bronić w New Japan Pro Wrestling. Może wrócę do Ring of Honor. [Macha do kamery] Hej, Colt Cobana, jak się masz? Powodem mego odejścia jesteście wy, ponieważ po moim odejściu dalej będziecie pompować pieniądze w tą firmę. Jestem tylko szprychą w tym kole, które i tak będzie się kręcić i ja to rozumiem. Vince McMahon i tak będzie zarabiał pieniądze pomimo samego siebie. Jest milionerem, który powinien być miliarderem. Wiecie dlaczego nie jest miliarderem? Ponieważ otacza siebie dwulicowym, niedorzecznym, kretyńskim towarzystwem, które mu przytakuje jak John Laurinaitis, który mówi mu wszystko co chce on usłyszeć. I chciałbym myśleć, że może ta firma będzie lepsza po śmierci Vince'a McMahona, ale faktem jest, że zostanie ona przejęta przez jego idiotyczną córkę, bezmyślnego zięcia i resztę tej głupiej rodziny. Pozwólcie mi powiedzieć osobistą historię o Vince'ie McMahonie. OK. Kiedy robiliśmy tę całą kampanię…”

CM Punk (1978)

Mikrofon zostaje wyłączony
John Cena, while you lay there hopefully as uncomfortable as you possibly can be, I want you to listen to me. I want you to digest this because before I leave in three weeks with your WWE Championship, I have a lot of things I want to get off my chest. I don't hate you, John. I don't even dislike you. I do like you; I like you a hell lot more than I like most people in the back. I hate this idea that you're the best... because you're not. I'm the best. I'm the best in the world. There's one thing that you're better at than I am, and that's kissing Vince McMahon's ass. You're as good at kissing Vince's ass as Hulk Hogan was. I don't know if you're as good as Dwayne though—he's a pretty good ass-kisser, always was and still is. [Turns to camera and waves] Whoops, I'm breaking the fourth wall.
I am the best wrestler in the world. I've been the best ever since day one when I walked into this company, and I've been vilified and hated since that day because Paul Heyman saw something in me that nobody else wanted to admit. That's right, I'm a Paul Heyman guy. You know who else was a Paul Heyman guy? Brock Lesnar, and he split just like I'm splitting, but the biggest difference between me and Brock is I'm going to leave with the WWE Championship.
I've grabbed so many of Vincent K. McMahon's imaginary brass rings that it's finally dawned on me that they're just that—they're completely imaginary. The only thing that's real is me, and the fact that day in and day out, for almost six years, I've proved to everybody in the world that I'm the best on this microphone, in that ring, even at commentary! Nobody can touch me! And yet no matter how many times I prove it, I'm not on your lovely little collector cups, I'm not on the cover of the program, I'm barely promoted, I don't get to be in movies, I'm certainly not on any crappy show on the USA Network, I'm not on the poster of WrestleMania, I'm not on the signature that's produced at the start of the show! I'm not on Conan O'Brien, I'm not on Jimmy Fallon, but the fact of the matter is I should be; and trust me, this isn't sour grapes, but the fact that Dwayne is in the main event of WrestleMania next year and I'm not makes me sick!
[Turns to the fans] Oh, hey, let me get something straight. Those of you who are cheering me right now, you are just the biggest part of me leaving as anything else, because you're the ones that are sipping out of those collector cups right now; you're the ones that buy those programs that my face isn't on the cover of, and then at 5:00 in the morning at the airport, you try and shove it in my face so you can get an autograph and try to sell it on eBay because you're too lazy to go get a real job!
I'm leaving with the WWE Championship on July 17, and hell, who knows? Maybe I'll go defend it in New Japan Pro Wrestling. Maybe I'll go back to Ring of Honor. [Waves to camera] Hey, Colt Cabana, how you doing? The reason I'm leaving is you people because after I'm gone, you're still gonna pour money into this company. I'm just a spoke on the wheel, the wheel's gonna keep turning and I understand that. But Vince McMahon's gonna make money despite himself. He's a millionaire who should be a billionaire. You know why he's not a billionaire? It's 'cause he surrounds himself with glad-handing, nonsensical douchebag [censored] yes-men like John Laurinaitis who's gonna tell him everything that he wants to hear. And I'd like to think that maybe this company will be better after Vince McMahon's dead, but the fact is it's gonna get taken over by his idiotic daughter and his doofus son-in-law and the rest of his stupid family! Let me tell you a personal story about Vince McMahon. All right. We're doing this whole bullying campaign...[The mic cuts off] (ang.)
Nieskryptowane promo za które Punk został zawieszony.
Źródło: Raw z 27 czerwca 2011 roku

O śmierci, O pieniądzach, O ludziach, O myślach

„Jeżeli chodzi o Włochy, mam w sobie trochę włoskiej krwi. Prawdopodobnie jeden z moich niegrzecznych pradziadków wybrał się do Włoch na wakacje i coś tam zmajstrował. Jestem bardzo związana z tym krajem, z jego sztuką, ludźmi, historią. Jestem bardzo zafascynowana Italią, począwszy od czasów starożytnych aż do dziś.”

Shakira (1977) kolumbijska piosenkarka

Źródło: „Nie jestem Britney”, interia.pl, 10 maja 2000 http://muzyka.interia.pl/wywiady/wywiad/shakira/news/nie-jestem-britney,845403,,2

O muzyce, O wakacjach

„Nic wielkiego w życiu nie powstaje bez szoku cierpienia; ból przekształca i oczyszcza człowieka, przygotowując go do podjęcia wzniosłych zadań.”

Ferdinand Sauerbruch (1875–1951)

przemawiając na zebraniu Niemieckiego Towarzystwa Filozoficznego w 1935.
Źródło: Richard Grunberger, Historia społeczna Trzeciej Rzeszy, tłum. Witold Kalinowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994, ISBN 8306023447, s. 275.

O bólu, O cierpieniu

„Bądźcie najpierw katolikami, a potem Włochami!”

Alcide De Gasperi (1881–1954) polityk włoski

w pierwszej publicznej mowie wygłoszonej w Trento w 1902
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), wyd. Polonia Book Fund Ltd, 1989, ISBN 0902352806, s. 620.

„Jidysz był bogatym, żywym językiem, gwarą plotki miejskiego plemienia. Charakteryzowały go ograniczenia związane z jego pochodzeniem. Było bardzo niewiele słów w jidysz nazywających zwierzęta czy ptaki. Właściwie nie miał słownika wojskowego.”

Paul Johnson (1928) dziennikarz i historyk angielski

Historia Żydów (1987)
Źródło: Historia Żydów (1987)

O ptakach, O zwierzętach

„Dzięki takim właśnie [chrześcijańskim] kopistom weszliśmy w posiadanie zasobnego skarbca literatury staroirlandzkiej, najstarszej zachowanej kultury europejskiej – powstałej w języku rdzennym miejscowej ludności.”

Thomas Cahill książka Jak Irlandczycy ocalili cywilizację

Źródło: Jak Irlandczycy ocalili cywilizację. Nieznana historia heroicznej roli Irlandii w dziejach Europy po upadku Cesarstwa Rzymskiego, przeł. A. Barańczak, Poznań 1999, str. 161.

O zachowaniu, O literaturze

„Wszystko zaczęło się od tego… Śmiesznie brzmią te słowa. Każdy ich używa, nie zastanawiając się, co właściwie znaczą. Od czego wszystko się zaczyna? W wypadku ludzi początkiem jest chwila narodzin. Albo małżeństwo rodziców. Albo osiedlenie się przodków na danym miejscu. Albo moment, w którym ludzie wyszli z wody rozbryzgując błoto i muł, odrzucili płetwy i zaczęli chodzić. Ale pomijając te wszystkie zawiłości, nasza historia miała dość wyraźny początek.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro: Kiedy zaczęła się wojna

O małżeństwie, O ludziach, O narodzinach, O rodzicach

„Francja powinna w swoim interesie – ośmielam się to powiedzieć – wskrzesić powstanie polskie, powstanie większe i rozleglejsze aniżeli powstanie 1863 r.”

Jarosław Dąbrowski (1836–1871) polski generał

w liście do Napoleona III z pocz. 1870 r. Źródło: Jerzy Borejsza, Wstęp, w: Prosper-Olivier Lissagaray, Historia Komuny Paryskiej 1871 http://archiwumlbc.w.interia.pl/573komuna.htm

„Książę Panie, ja przed wami
Przy wioli śpiewałem na zamku,
Ale idę dziś z torbami,
Ani grosza-ście nie dali,
To podle!”

Colin Muset (1220)

Źródło: liryka starofrancuska, cyt. za: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 15, tłum. J. Adamski.

O literaturze, O śpiewie

„Wzrost wiedzy we wszystkich dziedzinach budzi wśród ludzi poczucie własnej godności i świadomość ich naturalnych, niezbywalnych praw. Ludzie dłużej nie pozwolą na to, by te prawa ignorowano lub pogardzano nimi, ale raczej uciekną się do przeciwnej krańcowości. Jedno spojrzenie na minione stulecia pozwoli dostrzec zapisywaną krwią historię niezadowolenia narodów. Prorocy też oznajmiają, że z powodu wzrostu wiedzy jeszcze powszechniejsze i szersze niezadowolenie wyrazi się ostatecznie w ogólnoświatowej rewolucji, w zniesieniu wszelkiego prawa i porządku, oraz że rezultatem tego będzie anarchia i rozpacz wszystkich klas.”

Charles Taze Russell (1852–1916) amerykański działacz religijny Świadków Jehowy

Źródło: Boski Plan Wieków, Wydawnictwo Na Straży, s. 106.

O ludziach, O wiedzę, O wieku, O rozpaczy

„(…) muszę powiedzieć: nie jestem ani u władzy, ani w opozycji! Przyszłość opiera się na historii! Przyszłość bez historii jest jak dom bez fundamentów!”

Aleksander Karadziordziewić (1945)

Źródło: Monarchia dla Serbii, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/aktualnosci-monarchia-serbia

O domu, O przyszłości

„Już dawno zrozumiałem, że jest w nas jakaś wyrwa cywilizacyjna, dziura w pamięci. Niektórzy mówią, że ci żołnierze są wyklęci, bo wyrzekła się ich nasza pamięć. Nasza współczesna tożsamość bez świadomości o tamtych ludziach jest szczątkowa, niepełna. A jeżeli nie mamy pełnej tożsamości, nie mamy bytu, w każdym razie jest on zagrożony. Musimy wracać do korzeni, do historii, żeby zrozumieć wszystkie te znaczenia.”

Jerzy Zalewski (1960) reżyser i scenarzysta polski

Źródło: Najważniejsze to pokazać film ludziom, „Gazeta Polska”, 9 marca 2011

„Uważam, że śmierć mojej matki, którą uznał (Stalin) za osobistą zdradę, pozbawiła go ostatnich resztek ludzkiego ciepła.”

Swietłana Alliłujewa (1926–2011)

o Józefie Stalinie, swoim ojcu.
Źródło: Paul Johnson, Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych

O śmierci, O zdradzie, O matce

„Wydaje mi się, że książka ta [Szpital przemienienia] stanowi polski odpowiednik gatunku, który w historii literatury określa się jako powieść edukacyjną. Jej bohater zostaje bowiem, podobnie jak Hans Kastorp poddany jakby edukacji, nie tylko zawodowej, lecz również (…) światopoglądowej i emocjonalnej. Podobnie też, jak w 'Czarodziejskiej górze' tworzy się tu taki układ, w którym kilka osób walczy (…) o duszę młodego bohatera, stara się przekonać Stefana (…) do swoich racji.”

Edward Żebrowski (1935–2014) polski scenarzysta i reżyser

Źródło: reportaż Małgorzaty Dupont, „Życie Warszawy”, 17–18 czerwca 1978

O życiu, O książkach, O duszy, O literaturze

„Żadne słowa nie są w stanie opisać sceny nieszczęścia, jaka nastąpiła po tym wydarzeniu. Pani Niłow upadła do moich nóg, jej córki zemdlały, ja zaś nie byłem w stanie zebrać myśli, bo byłem bliski szoku.”

Maurycy Beniowski (1746–1786) polski żołnierz, podróżnik i awanturnik

o śmierci kamczackiego wojewody Niłowa, który zginął z rąk buntowników Beniowskiego.
Pamiętniki
Źródło: Marcin Szymaniak, Ucieczka z krainy lodu, „Focus Historia” nr 12 (92)/2014 (grudzień), s. 38.

O śmierci, O myślach, O myśleniu, Córki

„10-go maja 1943 roku kończy się pierwszy okres krwawej historii Żydów warszawskich, pierwszy okres naszej krwawej historii. Miejsce, gdzie niegdyś było getto, staje się równą górą gruzów, sięgających drugiego piętra.
Ci, którzy polegli, spełnili swoje zadanie do końca, do ostatniej kropli krwi, która wsiąkła w bruk getta warszawskiego.
My, którzy ocaleli, Wam pozostawiamy to, by pamięć o nich nie zginęła.”

Marek Edelman (1922–2009) przywódca powstania w getcie warszawskim, lekarz, działacz polityczny

Źródło: Getto walczy. Udział Bundu w obronie getta warszawskiego, w: „Zeszyty Historyczne” nr 65, Paryż 1983.

„Z nadania globalizacji i jednoczesnego rozwodu mocy i polityki, państwa stają się niczym więcej niż nieco większymi sąsiedztwami, zamkniętymi w nieprecyzyjnie zarysowanych, nieszczelnych i nieefektywnie chronionych granicach (…) „Naprzód” do „małych państw” sprowadza się w swej istocie do „z powrotem do plemion”. Na terenie zaludnionym przez plemiona, zwaśnione strony stronią od wzajemnych kontaktów i wystrzegają się przekonywania, nawracania, ewangelizowania swych przeciwników. No i nie dziwi, że wolą uciekać się do obelg niż do argumentów, skoro wadliwości obcoplemieńców muszą pozostawać raz na zawsze ich nieusuwalną i nieuleczalną skazą. Defekty i przywary innego plemienia muszą być nienaprawialne, pozostawać na wieki wieków stygmatem nie do zmazania, bo odpornym na wszelkie próby rehabilitacji. Gdy podział na „nas” i „ich” rozgrywany jest z tym celem na uwadze, spotkania antagonistów nie mogą służyć jego załagodzeniu, lecz utrwalaniu przez gromadzenie dalszych dowodów na to, iż wysiłek łagodzenia jest bezsensowny i z góry na niepowodzenie skazany. Aby uniknąć ryzyka i nie kusić licha, członkowie odrębnych plemion wychodzą z siebie, by miast rozmawiać ze sobą, mówić obok siebie – by zapobiec groźbie dialogu przez zastąpienie go serią monologów.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: Helena Celestino, wywiad dla tygodnika „Valor” http://www.valor.com.br/cultura/4620535/confusao-vai-desestimular-euroceticos-diz-bauman#geral, 1 lipca 2016, tłum. http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ue/20160706/zygmunt-bauman-brexit-historia-sie-powtarza Jakub Dymek.

O wysiłku, O wieku, Niepowodzenie

„Historia jest nocną zmorą, z której staramy się przebudzić.”

James Joyce (1882–1941) irlandzki pisarz

„Nie. Nie wezmę na siebie tej odpowiedzialności.”

Phạm Văn Đồng (1906–2000)

na nalegania Sihaouka, by podjąć ryzyko i umożliwić mu powrót do Kambodży, z której został wygnany po zamachu stanu Lon Nola.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 112.

„Jego Królewska Wysokość wciąż był w sile, dzierżąc wiosło długie na dwadzieścia stóp. Zatrzymał się, zakotwiczył swą łódź, przebywszy trzy mile bez zatrzymywania się. (…) Inni zatrzymali się o pół raili za nim.”

Amenhotep II

O Amenhotepie
Źródło: Wojciech Lipoński, Historia sportu, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 41.

O sporcie, O sile

„Dla Hegla historia jest jak bieg rzeki. Każde najdrobniejsze poruszenie wody w danym punkcie rzeki w rzeczywistości określane jest przez prądy wodne i wiry w górnym jej biegu. Ale decydują o nim także kamienie i ukształtowanie koryta rzecznego akurat w tym miejscu, w którym stoisz i przyglądasz się wodzie. (…) Również historia myśli – czy też historia rozumu – jest jak bieg rzeki. Zarówno myśli, które „napływają” jako tradycja od ludzi, którzy żyli przed tobą, jak i warunki materialne, które panują w twoich czasach, współuczestniczą w określaniu twojego sposobu myślenia. Dlatego nie możesz twierdzić, że jakaś myśl jest na zawsze i wiecznie prawdziwa. Ale myśl ta może być właściwa w tym momencie, w którym się znajdujesz.”

Jostein Gaarder książka Świat Zofii

Świat Zofii

O ludziach, O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Historia jest najlepszym antidotum na złudzenia o wszechwładzy i wszechwiedzy.”

Arthur M. Schlesinger, Jr. (1917–2007) amerykański historyk

Źródło: „Polityka”, 13 stycznia 2007

„Microsoft był pierwszą firmą w 50-letniej historii unijnej polityki konkurencji, którą musieliśmy ukarać za niepodporządkowanie się naszym antymonopolowym decyzjom. Mam nadzieję, że nasza dzisiejsza decyzja zamyka ten ciemny rozdział.”

Neelie Kroes (1941)

o o nałożeniu kary w wysokości 899 milionów euro na Microsoft za zwlekanie z ujawnieniem specyfikacji technicznej swojego oprogramowania, co utrudniało np. tworzenie aplikacji open source działających pod Windows.
Źródło: PC Format nr 5/2008 str.6.

O karze, O decyzjach

„To jest też przedmiot teologiczny, bo z chwilą, kiedy chce się poznać autora, czyta się jego dzieło. A to dzieło jest nie mniej ważne niż katechizm. Są dwie księgi – historii i przyrody.”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

odpowiedź Michała Hellera na pytanie; „zamiast badać tajemnicę katechizmu, zabrał się ksiądz za tajemnicę Wszechświata”.
Wywiad Dowód na istnienie Boga

O tajemnicy, O czytaniu

„Moja historia nie wyglądała tak, że pracowałam w McDonald's, ktoś mnie zauważył i następnego dnia chodziłam po wybiegu. To była świadoma decyzja, marzenie, do którego dążyłam.”

Anja Rubik (1983) modelka polska

Źródło: „Joy”, 1(82)/2013, styczeń 2013, s. 38

O decyzjach

„Walka rewolucyjna narodu i jego bohaterów zakończyła się triumfem wolności i niepodległości. Ta heroiczna walka umożliwiła realizację naszych fundamentalnych dążeń narodowych w stosunkach międzynarodowych, mianowicie neutralności.”

Imre Nagy (1896–1958) węgierski polityk

w apelu do Narodów Zjednoczonych wygłoszonym 1 listopada 1956
Źródło: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1939-1956. Podręcznik dla szkół średnich, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-7195-090-X, s. 162.

O wolności, O walce

„Film o wnętrzu ludzkiego ciała, to najlepszy film, jaki zrobiłem, ale gdy zaproponowałem go telewizji francuskiej, mimo sukcesu „Był sobie człowiek” odpowiedzieli, że to nie jest historia dla dzieci, one jej nie zrozumieją. Będą się bały tych wszystkich stworów, które zaludniają wnętrze ludzkiego ciała. Przedstawiłem więc „Było sobie życie” innym stacjom francuskojęzycznym i dzięki uznaniu, z jakim spotkał się w Kanadzie, został w końcu zrealizowany we Francji.”

Albert Barillé (1920–2009) francuski producent filmowy, scenarzysta, rysownik

Źródło: Było sobie życie, nostalgia.pl http://www.nostalgia.pl/bylosobiezycie/

O życiu, O dzieciach, O sukcesie

„Każdy człowiek prędzej czy później wymyśla sobie historię, którą uważa za swoje życie.”

Max Frisch (1911–1991) pisarz szwajcarski, architekt

O życiu

„Niestety, Kościół, a pod jego naciskiem także państwo, dyskryminują w Niemczech tak zwane sekty. Każdy humanista jest zobowiązany do obrony prześladowanych mniejszości. Ci, którzy dyskryminują – tak zwane wielkie historyczne Kościoły – sami są de facto sektami, a różnią się od małych sekt tylko siłą i wpływami. Kościół rzymskokatolicki i całe chrześcijaństwo swój marsz przez historię rozpoczęło 2000 lat temu jako mała sekta religii żydowskiej.”

Hubertus Mynarek (1929)

Wypowiedzi w wywiadach Źródło: Kościół to perwersja, eioba.pl http://www.eioba.pl/a/2e05/kosciol-to-perwersja

O religii, O sile

„Mają wszystko. Łącznie z prezydentem – inicjatorem pomnika dla bolszewików, prezydentem, który za doradcę ds. historii dobiera sobie aktywistę PZPR-owskiego, a do udzielania rad w kwestiach polityki wschodniej – tow. Jaruzelskiego. Jednocześnie pan prezydent w kampanii wyborczej akcentował swoją antykomunistyczną przeszłość i epatował więzienną celą z czasów internowania. Wracając do rzeczy – PO ma w tej chwili pełnię władzy i odpowiedzialności. Straciła wcześniejsze argumenty.”

Paweł Kukiz (1963) polski muzyk rockowy, polityk i aktor

Źródło: Tak bardzo im wierzyłem…, „Gazeta Polska”, 9 lutego 2011

O przeszłości

„Historia całej Ameryki nie jest niczym innym jak kroniką rzeczywistości cudownej.”

Alejo Carpentier książka Królestwo z tego świata

Źródło: Królestwo z tego świata, 1949

O rzeczywostości

„Faktem jest, że w prowadzonych przeciwko Rosji dwóch wojnach ponieśliśmy wiele ofiar. Co więcej, ciągle żyją uczestnicy tych wydarzeń. Jednak my, Finowie, potrafiliśmy zostawić przeszłość za sobą i dlatego przynajmniej na poziomie politycznym nasze relacje z Rosją są bardzo dobre. (…) Przegraliśmy wojnę, ale w pewien sposób wyszliśmy też z niej zwycięsko, gdyż nigdy nie byliśmy częścią bloku sowieckiego. Finowie byli gotowi zaakceptować tę kartę historii, choć dziś wciąż wielu ludzi w Finlandii nie chce poznawać Rosji, nie są nią zainteresowani.”

Mari Kiviniemi (1968) fińska działaczka polityczna

Źródło: polityka.pl, Pogodziliśmy się z naszą historią, 31 stycznia 2011 http://www.polityka.pl/swiat/rozmowy/1512266,1,rozmowa-z-premier-finlandii.read#ixzz1HpNEyoW3

O ludziach, O relacjach, O przeszłości

„Jesteśmy zanurzeni w politykę zabawniejszą, niż da się to wyrazić słowami. Chodzi o bardzo istotne zagadnienia (…). Lecz, co zabawne, nikt nie mówi o prawdziwych interesach. Panuje powszechna zgoda, aby tych kwestii nie poruszać. Boimy się o nich dyskutować. Zamiast tego prasa zaangażowana jest w kuriozalny spór, czy pan Cleveland miał nieślubne dziecko i czy mieszkał z więcej niż jedną kochanką, czy też nie.”

Henry Adams (1838–1918) amerykański historyk

w liście do przyjaciela.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 340.

O dzieciach

„Polacy okresu PRL wykształceni byli na podręcznikach historii napisanych przez Missalową i Jefimowa. Skąd mogli wiedzieć, co to była wojna z Armią Czerwoną pobitą pod Warszawą? Co to jest Katyń? Jaki był sens Powstania Warszawskiego i czym w rzeczywistości było AK? To były tematy zakazane. Gdyby funkcjonowała dzisiejsza terminologia, patrioci polscy nazwani byliby terrorystami. Nie ma patriotyzmu bez znajomości korzeni narodowych. Polska nie zaczęła się od Bieruta i Gierka. Sława Polski nie zaczyna się od Unii Europejskiej. Prawdziwa Ojczyzna jest bogata w postacie świętych: Wojciecha, Stanisława, Kazimierza, Maksymiliana Kolbego, księdza Jerzego Popiełuszkę i Jana Pawła II. Na falach Radia i na szpaltach „Naszego Dziennika” wskrzeszani są bohaterowie i patrioci, którzy miłowali Ojczyznę, rozsławiali ją, cierpieli i ginęli w jej obronie. Ciekawe, że nikt nie analizuje głośno, dlaczego ponad połowa Polaków nie poszła na wybory parlamentarne? Przecież to ewidentny dowód na ochłodzenie temperatury dzisiejszego patriotyzmu. Niech jubileusz dwudziestolecia stanie się biciem na alarm. Niech usłyszą ten dzwon także rodacy, którzy znaleźli pracę za granicą.”

Kazimierz Ryczan (1939–2017) polski duchowny katolicki, biskup ordynariusz diecezji kieleckiej

Źródło: Zwyciężycie razem z Narodem, naszdziennik.pl, 3 grudnia 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20111203&typ=rd&id=rd60.txt

O wojnie, O rzeczywostości, O cierpieniu, O ojczyźnie

„To, co się nazywa językiem polskim, jest kontynuacją historyczną stanu językowego przedpolskiego, to znowu kontynuacją stanu prasłowiańskiego, stan prasłowiański kontynuacją stanu przedsłowiańskiego, stan przedsłowiański kontynuacją stanu wspólnoarioeuropejskiego i praarioeuropejskiego [praindoeuropejskiego], ten ostatni kontynuacją stanu przedarioeuropejskiego. Cofając się myślą dalej wstecz, gubimy się w pomroce wieków. Możemy wypowiadać różne domysły i mniej lub więcej dowcipne przypuszczenia, ale nie jesteśmy w stanie odtworzyć sobie obrazu języka pierwotnego w sposób mniej lub więcej określony.”

Jan Niecisław Baudouin de Courtenay (1845–1929) polski językoznawca

Źródło: Zarys historii języka polskiego, Warszawa, s. 152.

O myślach, O wieku, O myśleniu, Obraz

„Jeśli Wilhelma Zdobywcę uznamy za okrutnika, to jego drugi syn, Wilhelm Rufus, był prawdziwym potworem. Rudowłosy i czerwony na twarzy syn Zdobywcy odziedziczył po ojcu nikczemny charakter. Jego wystąpienie na tron wywołało straszliwą awanturę rodzinną, bo przy sukcesji pominięto jego starszego brata Roberta. Robert, Wilhelm i najmłodszy z rodzeństwa Henryk darzyli siebie nawzajem jednakową nienawiścią. Intrygi i kłótnie zaczęły się jeszcze za życia ich ojca, zaś po jego śmierci przerodziły się w otwartą wojnę. Jednak pod względem okrucieństwa i rozpusty Wilhelm II prześcignął wszystkich przedstawicieli rodu Normanów. Kronika anglosaska odnotowuje, że w czasie swoich rządów był „surowy i gwałtowny”. W końcu zginął na polowaniu. Jego panowanie przerwała strzała wypuszczona przez sir Waltera Tyrrella. Historia głosi, że był to nieszczęśliwy wypadek. Jednak młodszy brat Rufusa, Henryk, który też brał udział w polowaniu, pogalopował, nie tracąc czasu, do Londynu, aby zagarnąć królewski skarbiec. Trzy dni później odbyła się jego koronacja.”

Wilhelm II Rudy (1060–1100)

O Wilhelmie II

O śmierci, O charakterze, O czasie, O rodzeństwie

„Możemy się nie zgadzać i rzeczywiście, my dwoje bardzo się nie zgadzamy, ale uważam za dobroczynne dla wolnych społeczeństw, że można się w nich kłócić i wymieniać poglądy bez wzajemnych obaw.”

William Colby (1920–1996) amerykański działacz państwowy, szef CIA

w jednym z listów do Oriany Fallaci
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 978-83-7799-039-1, tłum. Agnieszka Czepnik, Anna Osmólska-Mętrak, Joanna Ugniewska, s. 484.

„Gdy zrywasz róże, możesz się pokłuć. Gdy bierzesz piękną żonę, możesz stać się rogaczem.”

Benjamin Franklin (1706–1790) amerykański polityk, uczony i filozof

Źródło: Eleanor Herman, W łóżku z królem. 500 lat cudzołóstwa, władzy, rywalizacji i zemsty. Historia metres królewskich, tłum. Katarzyna Kołaczkowska, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2006, ISBN 8389632268, s. 79.

O świecie, O zemście

„Wejdzie w grę czynnik nowy, nieobliczalnej doniosłości – uświadomienie mas ludowych, w stopniu dotychczas nieznanym. Wstanie potęga dusz ludzkich! Nie na darmo przejdzie lekcja poglądowa, jaką dała nam historia z brutalną dobitnością, pokazując, do czego prowadzi zasada współzawodnictwa możnych, a bierności mas. Klasa pracująca zrozumie wreszcie, że chcąc wybawić świat z jego obecnego upadku, nie może dopuścić, by znaczna część dochodu społecznego, która przechodzi przez jej ręce, szła jak dotychczas to w znacznej mierze miało miejsce, na wzmacnianie ustroju kapitalistycznego, ale służyć musi drogą organizacji spółdzielczych, w ścisłym porozumieniu z innymi formami ruchu robotniczego, dla wielkiego dzieła przebudowy społecznej.”

Maria Orsetti (1880–1957)

Źródło: Kooperatyzm w dobie wojennej i widoki na przyszłość http://lewicowo.pl/kooperatyzm-w-dobie-wojennej-i-widoki-na-przyszlosc/, „Ku przyszłości: rocznik spółdzielczy 1914/16”, Lubelskie Stowarzyszenie Spożywców, Lublin 1917; cyt. za: lewicowo.pl

O świecie, O duszy, O przyszłości

„Wybór Jana Pawła II poza samym, zupełnie wyjątkowym faktem, że Polak został papieżem, nie jest, moim zdaniem, datą zwrotną w historii Polski. Pielgrzymki papieża do Polski odegrały niewątpliwie wielką rolę, ale nie była to rola zasadnicza. To nie papież spowodował przełom w Polsce.”

Jerzy Giedroyc (1906–2000) polski publicysta, działacz emigracyjny, wydawca

Źródło: Jerzy Giedroyc, Autobiografia na cztery ręce, Warszawa 2006, s. 243.

„Zabawne w historii jest to, że się zdarzyła.”

Peter Bamm (1897–1975) niemiecki pisarz, dziennikarz, publicysta

Das Witzige an der Geschichte ist, daß sie sich ereignet hat. (niem.)
Źródło: Erich von Däniken, Szok po przybyciu bogów

„Wszystkie wielkie państwa, szczególnie światowe mocarstwa, mają czarne karty w swojej historii – państwa pogańskie mają ich więcej niż chrześcijańskie. Ale kraje chrześcijańskie, jeśli utracą swoją wiarę, stają się tak samo złe jak pogańskie. Na wpół chrześcijańska Wielka Brytania prowadziła z czystej żądzy zysku wojny opiumowe przeciwko Chinom, aby zmusić je do otwarcia swoich portów dla handlu tym narkotykiem. Masakry w Irlandii (Drogheda 1649!) były bezprzykładne, a w okresie tak zwanej wojny burskiej Brytyjczycy wynaleźli concentration camp, który zrobił oszałamiającą karierę w dwudziestym wieku. W brytyjskich obozach koncentracyjnych zginęły tysiące burskich kobiet, starców i dzieci. Drezno? Hiroszima i Nagasaki? Czy Amerykanie kiedykolwiek wyjaśnili, dlaczego odrzucili japońskie inicjatywy pokojowe w kwietniu 1945 roku (przekazane za pośrednictwem Watykanu) i w lipcu 1945 roku”

Erik von Kuehnelt-Leddihn (1909–1999)

przekazane za pośrednictwem Moskwy
Przeciwko duchowi czasu

O kobietach, O wojnie, O dzieciach, O wierze

„Wyznaję zasadę, że nigdy i nigdzie, w żadnym państwie nie wystarczy i dla obrony, i w każdej innej sytuacji państwa, ani klika, ani poszczególny, choćby najwięcej genialny człowiek. Ciężar ten musi wziąć na siebie całe społeczeństwo. Nie chcemy więc, żeby Polska budowana była na jednym człowieku, chcemy, ażeby budowało ją całe społeczeństwo.”

Wincenty Witos (1874–1945) polski działacz ruchu ludowego, premier II Rzeczypospolitej

przed sądem okręgowym w Warszawie, 28 października 1931.
Źródło: Na procesie brzeskim, op. cit.

„Rewolucja to nie proszony obiad albo pisanie wypracowania ani też nie malowanie obrazu albo haftowanie; nie może być tak wyrafinowana, tak spokojna i delikatna, tak umiarkowana, miła, kulturalna, powściągliwa i wielkoduszna. Rewolucja to powstanie, akt przemocy, w wyniku którego jedna klasa obala drugą.”

Mao Zedong (1893–1976) przywódca chiński

Źródło: Roger Howard, Mao Tse-tung and the Chinese People, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, op. cit., s. 77.

Obraz

„Wkurza mnie wymazywanie każdej zmarszczki, upiększanie ludzi, robienie głupich, przymilnych min i stwarzanie w wywiadach wygładzonej historii człowieka. Nie zgadzam się z tym i to nawet mnie prowokuje do coraz gorszych i brzydszych zachowań. Może dlatego chcę być w pewnym sensie odrażająca, brzydka, zła. Po to, żeby zburzyć ten kiczowaty cukierek, który się wszędzie panoszy.”

Katarzyna Figura (1962) aktorka polska

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 19 czerwca 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wtba.htm

O ludziach, O zachowaniu, Sens

„Wśród wielu występków brytyjskiego panowania w Indiach, historia uzna za najczarniejszą ustawę, która cały naród pozbawiła broni.”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

Źródło: Gandhi, Autobiografia, Beacon Press, s. 446.

O ustawie

„Wspaniały operator powinien zawsze umieszczać opowiadanie historii przed wszystko inne. Świetne zdjęcia nie powinny być zauważalne, powinno być integralną częścią filmu. Jeśli zauważysz w filmie tylko pracę operatora, to prawdopodobnie coś jest z takim filmem nie tak. Opowiadanie historii jest najważniejszą rzeczą w filmie. Powinieneś zawsze dbać o ludzi, a nie o światło na ich twarzach.”

Alan Parker (1944) brytyjski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Tatiana Wasilewska, Krzysztof Spór, Spotkanie z wybitnym reżyserem Alanem Parkerem, stopklatka.pl, 30 listopada 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=42026

O ludziach, O świetle

„Z historią jest jak z mięsnym pasztetem – nie należy się przyglądać, jak się go przyrządza.”

Aldous Huxley (1894–1963) pisarz angielski

„Dostrzegamy dziś prądy ateistyczne, które promują kulturę śmierci, widoczną chociażby w aborcji czy eutanazji. Nie są one niczym nowym. Tego też uczy historia Polski. Mocarstwa imperialistyczne Rosja, Prusy i Austria nie zdołały pokonać wiary i Kościoła na tej ziemi. Nie udało się to również w XX wieku Hitlerowi i Stalinowi, którzy chcieli budować świat bez Boga, a w konsekwencji zgotowali Europie i światu piekło na ziemi.”

Gerhard Ludwig Müller (1947)

Źródło: Abp Muller: Materializm Europy jest drogą ku przepaści http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,14022213,Abp_Muller__Materializm_Europy_jest_droga_ku_przepasci.html#BoxWiadTxt, gazeta.pl, 2 czerwca 2013

O śmierci, O Bogu, O świecie, O wierze

„Edward Gierek: No jak? Zrobicie produkcję?
Jacek Karpiński: Zrobimy. Ale czy pomożecie?
Edward Gierek: Pomożemy.”

Jacek Karpiński (1927–2010) polski elektronik i informatyk

rozmowa z 1971 podczas prezentacji komputera K-202 na Targach Poznańskich.
Źródło: Bożena Aksamit, Zduszona rewolucja inżyniera Karpińskiego, „Ale Historia” „Gazeta Wyborcza”, 2 lipca 2012.

Cytaty o historii strona 22

Cytaty o historii
strona 22