Cytaty o demokracji
strona 5

„Komunizmu nie da się obronić w żaden sposób. To była totalna porażka. Z kolei spóźnieni antykomuniści, których pełno w Polsce, na Węgrzech czy w Słowenii, na pytanie, dlaczego nasze życie bywa nadal tak podłe, skoro kapitalizm jest lepszy od socjalizmu, odpowiadają: „Ponieważ to jeszcze nie jest prawdziwy kapitalizm. Nadal rządzi nami wąska grupa komunistów. Dlatego potrzebujemy nowej czystki, musimy powtórzyć antykomunistyczną rewolucję”. To niezwykle zabawne, że dzisiejsi antykomuniści używają najbardziej zużytej goszystowskiej kliszy, zgodnie z którą demokracja w kapitalizmie to jedynie maska, skrywająca bezwzględną władzę wąskiej sekty bogaczy. Innymi słowy, ci spóźnieni neofici antykomunizmu nie dostrzegają, że to, co demaskują jako wypaczony pseudokapitalizm, jest w rzeczywistości kapitalizmem tout court.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Wywiad w Newsweeku, 5 stycznia 2010 http://www.newsweek.pl/magazyn/artykuly/Europa/zizek-dla-newsweeka--dlaczego-kapitalizm-zawsze-zwycieza,51206,6

O życiu, O rzeczywostości, Pytanie

„Demokracja nie jest gwarancją pokoju.”

Stanisław Stomma (1908–2005) polski działacz katolicki, publicysta, senator RP

O pokoju

„Demokracje nie walczą między sobą.”

Immanuel Kant (1724–1804) niemiecki filozof

„Na to, by w danym kraju zapanował socjalizm, wystarczy wprowadzić w nim demokrację.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

„Jeżeli narody nie nauczą się stosować zasad demokracji również w polityce zagranicznej, to spalą się wewnętrznie i pójdą za przykładem niegdysiejszych imperiów, które skończyły w stanie rozkładu wewnętrznego.”

Andrej Ljapczew (1866–1933)

Ако народите не съумеят да приложат принципите на демокрацията и във външната политика, те вътрешно ще се изродят, те ще последват примерите на някогашните империи, които свършиха с вътрешно разстройство. (bułg.)
debata parlamentarna nad warunkami traktatu pokojowego z Neuilly-sur-Seine, 9 listopada 1919.

„Wiecie, że to my [USA] uzbroiliśmy Irak? Taaak, też się nad tym zastanawiałem. Podczas wojny w Zatoce Perskiej wywiad przysyłał takie raporty: „Irak: niesamowita broń. Niesamowita broń!” – Skąd to wiecie? „Yyy, no cóż… spojrzeliśmy na rachunki.”
„Ale jak tylko zrealizujemy ten czek… atakujemy. O której otwierają bank? Ósma? Atakujemy o dziewiątej. Atakujemy w imię Boga… i kraju… i demokracji… a oto jest płód… i on jest Hitlerem. Cokolwiek tam, kurwa, chcecie, jazda! Zmotywujcie się jakoś, wchodzimy!””

Bill Hicks (1961–1994) amerykański komik i satyryk

Występ w Queens Theatre w Londynie (1992)

O Bogu, O wojnie

„Demokracja to taki ustrój, który gwarantuje nam, że nie będziemy rządzeni lepiej niż na to zasługujemy.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

„Jeden z ostatnich dni sierpnia, rano. Wyłączam z pasją telewizor, co mi się ostatnio coraz częściej zdarza, bo nie wytrzymuję kolejnej porcji wiadomości z politycznego rynsztoka, który zalewa ten biedny kraj coraz szerzej, niestety z przyzwoleniem i poparciem znacznej części obywateli.”

Jan Pieszczachowicz (1940) polski krytyk literacki i publicysta

Źródło: Tęsknota za demokracją, „Kraków” 2007, nr 9 (35), s. 7 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=6843&dirids=1

„Oddajemy cześć tym, którzy przeciwstawili się tyranii 30 lat temu i wszystkim, którzy poszli ich śladem. Bohaterowie „Solidarności” wiedzieli, że naród polski pragnie i zasługuje na więcej w swoim kraju, i położyli fundament pod budowę Polski, którą widzimy dzisiaj. Dzięki ich odwadze i oddaniu sprawie wolności, Polska jest teraz kluczowym sojusznikiem w NATO, kwitnącą demokracją i promieniem nadziei dla wielu, którzy żyją jeszcze w ucisku.”

Hillary Rodham Clinton (1947) amerykańska działaczka polityczna, żona Billa Clintona

Źródło: interia.pl, 31 sierpnia 2010 http://fakty.interia.pl/swiat/news/hillary-clinton-o-solidarnosci,1525134,4

O wolności

„Donald Tusk robi to, czego oczekuje od niego silny w mediach i biznesie establishment. A ten dobrze wie, że polityczne wsparcie daje mu przewagę nad konkurencją. Władza zaś wie, że z biznesem i mediami rządzi się łatwiej.”

Barbara Fedyszak-Radziejowska (1949) polska socjolog

Źródło: Barbara Fedyszak-Radziejowska: Polsce grozi demokracja fasadowa, rp.pl, 1 maja 2011 http://wsieci.rp.pl/opinie/horyzonty/Dr-Barbara-Fedyszak-Radziejowska-Polska-jest-demokracja-fasadowa

O biznesie, O wsparciu

„[Ruchy społeczne z ostatnich lat] proponują nową utopię usieciowionej demokracji opartej na lokalnych społecznościach i wirtualnych wspólnotach w interakcji. Utopie nie są jednak jedynie fantazjami. Większość współczesnych ideologii politycznych podbudowujących systemy polityczne (liberalizm, socjalizm, komunizm) ma swe korzenie w utopiach. Bo utopie nabierają materialnej siły ucieleśniając się w umysłach ludzi, inspirując ich marzenia i wywołując ich reakcje.”

Manuel Castells (1942) socjolog hiszpański

Źródło: Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age, Polity Press, Cambridge 2012.

O ludziach, O marzeniach, O fantazji, O sile

„Socjalizm – podobnie jak demokracja – jest sposobem myślenia. W społeczeństwie socjalistycznym nie sztywne związane z obowiązującym wzorcem politycznym, ale właśnie socjalistyczny sposób myślenia potrzebny jest dla zagwarantowania, że ludzie troszczyć się będą o wzajemne dobro.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Ujamaa – An African Socialism (1962)

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Jeżeli jestem liberałem, to dlatego, że wierzę w wolność polityczną, ale nie dogmatyzm ekonomistów. Liberalizm jest elastyczną doktryną i oznacza dla mnie przede wszystkim tolerancję, ideę współistnienia w wolności, to znaczy podstawową zasadę demokracji. A przede wszystkim ochronę przed przemocą. Wszelki dogmatyzm jest źródłem przemocy.”

Mario Vargas Llosa (1936) pisarz peruwiański

Źródło: wywiad Gillesa Anquetila i François Armaneta, „Le Nouvel Observateur”, tłum. „Forum”, 11 października 2010.

O wolności

„Wszyscy oglądaliśmy ten przepiękny marsz w Warszawie. To już drugi marsz w stolicy w obronie Telewizji Trwam, a właściwie w obronie demokracji. Poczynania decydentów w Polsce są antydemokratyczne, niszczące demokrację i niszczące wolność słowa.”

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

Źródło: Dziękujemy za świadectwo, naszdziennik.pl, 27 kwietnia 2012 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20120427&typ=my&id=my09.txt

O wolności

„Historycznie biorąc, wstrząs rewolucyjny i wynalazek demokracji to zjawiska ze sobą powiązane i wzajemnie od siebie zależne, składające się na ogromną przemianę polityczną i społeczną: 14 lipca zdobyto Bastylię, a sześć tygodni później Zgromadzenie Konstytucyjne uchwaliło Deklarację praw człowieka i obywatela. Politycznie i socjologicznie są to jednak zjawiska odrębne, a doświadczenie rewolucyjne dowodzi, że zarazem uzupełniają się one i wchodzą ze sobą w sprzeczność. W istocie kryzysy i konwulsje rewolucyjne, szczególnie zaś momenty kulminacyjne, podczas których lud mobilizuje się i masowo powstaje, poddają instytucje przedstawicielskie ciężkiej próbie.”

Bronisław Baczko (1924–2016) polski filozof i historyk myśli społecznej

fragment wstępu.
Źródło: Rewolucja. Władza, nadzieje, rozterki, przeł. Wiktor Dłuski, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010.

O ludziach

„Widmo krąży po Europie, także po innych kontynentach: widmo końca systemu totalitarnego widmo kresu koszarowego komunizmu. Tak, to już chyba koniec. Nic już chyba nie wskrzesi tego systemu, który obiecywał świetlaną przyszłość, a przyniósł terror i nędzę, kłamstwo i deprawację, wynarodawianie i gwałt na ludzkich sumieniach. Rozglądamy się wokół, nieufnie i niepewnie. Czy to możliwe? Czy nie bierzemy własnych życzeń za rzeczywistość? Czy nie jest to kolejny podstęp rządzącej ekipy? Czy raz jeszcze, jak tylekroć dotąd, nie zostaniemy okłamani? Zastanówmy się przeto: w polityce liczą się fakty. Najbardziej doniosłym faktem tej wiosny były obrady „okrągłego stołu” i powrót „Solidarności” na legalną scenę. (…) „Okrągły stół” był aktem zgody na przeobrażenie polityki policyjnego monologu w polityczny dialog; (…) Co o tym zdecydowało? Po pierwsze: ekonomiczna plajta polityki stanu wojennego. (…) Po drugie: kontekst międzynarodowy. Stojąc wobec analogicznych zagrożeń, radzieckie kierownictwo partyjno – państwowe wybrało drogę „głasnosti”, wielkiego politycznego otwarcia, zaś szeroka kampania demaskująca stalinizm stała się rodzajem presji. (…) Odpowiadamy: system totalitarny jest naszym wrogiem. Nie chcemy go udoskonalać ani poprawiać. Chcemy zastąpić go ładem parlamentarnej demokracji. Ale odrzucamy drogę rewolucji i przemocy, świadomi, jak łatwo zastąpić jedną dyktaturę dyktaturą odmienną.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

pierwszy artykuł Michnika w „Gazecie Wyborczej”.
Źródło: Widmo krąży po Europie, „Gazeta Wyborcza” nr 2, 9 maja 1989, s. 3.

O kłamstwie, O wiośnie, O rzeczywostości, O przyszłości

„Demokracja to ustrój, w którym możesz mówić to, co myślisz, nawet wtedy, kiedy nie myślisz.”

Edward Rutherfurd (1948)

O myślach, O myśleniu

„Demokracja nie jest kwestią celowości, lecz obyczajności.”

Willy Brandt (1913–1992) niemiecki polityk

Die Demokratie ist keine Frage der Zweckmäßigkeit, sondern der Sittlichkeit. (niem.)
Źródło: Erinnerungen

„W mieście Ankh-Morpork formalnie panuje tyrania, która nie zawsze jest tym samym co monarchia. Nawet samo stanowisko Tyrana zostało przedefiniowane – przez piastującego je obecnie lorda Vetinariego – jako jedyna forma demokracji, która działa. Każdy ma prawo głosu, chyba że zostanie go pozbawiony z powodu wieku albo niebycia lordem Vetinarim.”

Terry Pratchett (1948–2015) angielski pisarz

o systemie politycznym miasta Ankh-Morpork.
Niewidoczni akademicy (2009)

O wieku

„Niech pan posłucha. Mam gdzieś pański parlament i konstytucję. Ameryka jest słoniem, a Cypr i Grecja pchłami. Jeśli będą gryźć, słoń walnie ich trąbą. Dajemy Grekom dużo dobrych amerykańskich dolarów, panie ambasadorze. Jeśli wasz premier zacznie gadkę o demokracji, jego parlament i konstytucja mogą mieć krótki żywot.”

Lyndon Johnson (1908–1973) prezydent USA

w 1964 do ambasadora Grecji, gdy na premiera Grecji wybrano zwolennika liberalnej demokracji Jeorjosa Papandreu.
Źródło: National Archives and Records Administration, cyt. za: Oliver Stone’s Untold History of the United States (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 7

„W moim największym przekonaniu te kwestie, które tak są obecnie dyskutowane w najmniejszym stopniu nie zagrażają polskiej demokracji, nie zagrażają demokratycznemu państwu prawnemu. Jestem głęboko przekonany, że bez względu na to, w jakim składzie będzie pracował TK, to będzie on wypełniał swoje konstytucyjne obowiązki. To co się teraz dzieje wokół TK to próba naprawienia tego, co zrobiła Platforma plus zabezpieczenie systemu na przyszłość.”

Wiesław Johann (1939) polski prawnik

Źródło: Sędzia Johann: To nie jest żaden zamach na Trybunał Konstytucyjny. PiS chce zrobić porządek z tym, co narozrabiała Platforma. Właśnie to było próbą zamachu na TK http://wpolityce.pl/spoleczenstwo/271677-sedzia-johann-to-nie-jest-zaden-zamach-na-trybunal-konstytucyjny-pis-chce-zrobic-porzadek-z-tym-co-narozrabiala-platforma-wlasnie-to-bylo-proba-zamachu-na-tk-nasz-wywiad?strona=2, wpolityce.pl, 13 listopada 2015.

O przyszłości

„Widać, że jesteśmy krajem świeżej demokracji, krajem prowincjonalnym, gdzie politycy opierają swe argumenty na emocjach, bo wiedzą, że jak zaczną mówić o rzeczach merytorycznych, to nikt ich nie zrozumie.”

Rafał A. Ziemkiewicz (1964) polski pisarz

Źródło: Agnieszka Sopińska i Eliza Olczyk, Walka na telewizyjnym ringu, „Rzeczpospolita”, 2 października 2007

O walce

„Nie obchodzi mnie, czy Turcja wejdzie, czy nie wejdzie do Unii, bardziej interesuje mnie to, czy stanie się w końcu prawdziwą demokracją.”

Orhan Pamuk (1952) turecki pisarz, laureat Nagrody Nobla

Źródło: „Forum”, 2 października 2006

„Nie doprowadzicie mnie do tego, bym uznał naród słowacki. Jest to moje naukowe przekonanie, którego nie zmienię. Brońcie, jako komuniści, swego poglądu, ja się nie sprzeciwiam. Jednakże bezwzględnie reprezentuję pogląd, że Słowacy to są Czesi i że język słowacki jest jednym z narzeczy czeskiego języka (…). Nikomu nie zabraniam, by mówił o sobie, że jest Słowakiem, ale nie dopuszczę, aby głoszono, że istnieje naród słowacki.”

Edvard Beneš (1884–1948) czechosłowacki polityk

odpowiedź, jaką dał Klementowi Gottwaldowi, który przedstawił mu stanowisko komunistów uznające samoistność narodu słowackiego.
Źródło: Cesta se květnu. Dokumenty o vzniku a vývoji lidové demokracie w Československu do února 1948, t. I, Praga 1965, ss. 53–54, cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 125.

O książkach, O wiedzę, O języku słowackim

„W naturze demokracji parlamentarnej leży dążenie do despotyzmu, a mianowicie do centralizacji.”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

O naturze

„Demokracja jako dynamiczna ideologia i namiastka religii zawiera w sobie immanentnie tendencję, aby rozszerzać się poza sferę czysto polityczną, ogarniając inne dziedziny życia.”

Erik von Kuehnelt-Leddihn (1909–1999)

Przeciwko duchowi czasu

O religii

„Komunizm odbiera wolność, zaś socjalizm przynosi wolność. Socjalizm jest najwyższą formą demokracji. W dzisiejszym stanie rzeczy komunizmu w ogóle nie można uważać ani za socjalizm, ani za następny po socjalizmie etap rozwoju społecznego. Komunizm jest potworną karykaturą socjalizmu, jest jego zaprzeczeniem.”

Adam Ciołkosz (1902–1978) polski działacz socjalistyczny, instruktor harcerski

Źródło: Socjalizm a komunizm, 1954 http://lewicowo.pl/socjalizm-a-komunizm/.

O wolności

„Proces integracji europejskiej sam w sobie nie jest czymś złym, wręcz przeciwnie. Jeśli byłby przeprowadzany uczciwie, na zasadach solidaryzmu i rzeczywistego poszerzania demokracji, mógłby być powszechnie akceptowany. Tymczasem dzisiaj nad tym gmachem i nad Unią Europejską unosi się duch powszechnej obłudy. Nie da się zaprzeczyć, że budowa tego quasi-państwa europejskiego na takich zasadach, jak zapisane w traktacie, zdecydowanie ograniczy realną demokrację, która stanie się w rzeczywistości demokracją blankietową.”

Bogdan Pęk (1953) polski polityk

Źródło: wystąpienie w Parlamencie Europejskim, 20 lutego 2008 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+CRE+20080220+ITEM-003+DOC+XML+V0//PL&language=PL&query=INTERV&detail=3-030

O rzeczywostości

„Po dzisiejszym spotkaniu stało się oczywiste, że żądają oni, by SYRIZA stała się wspólniczką przestępstwa. W imię demokracji, naszego patriotycznego obowiązku, nie możemy przyjąć tego udziału w winie. Wzywamy wszystkich Greków, by raz na zawsze potępili siły przeszłości i zrozumieli, że pozostaje tylko jedna nadzieja: na jedność przeciwko szantażowi, by powstrzymać trwające barbarzyństwo. Rodacy, możemy was zapewnić o jednym: nie zdradzimy was.”

Aleksis Tsipras (1974) grecki polityk

po jednym ze spotkań w sprawie utworzenia nowego rządu, maj 2012. Źródło: Grecja: nie chcemy planu oszczędnościowego, wprost.pl, 13 maja 2012 http://www.wprost.pl/ar/322011/Grecja-nie-chcemy-planu-oszczednosciowego/

O nadziei, O sile, O przeszłości

„Komunizm rzucił światu wyzwanie w imię sprawiedliwości społecznej. Wyzwolił olbrzymie siły, potrafił przemówić do biednych, uciskanych i, co może najważniejsze, do sumień ludzkich. Bogaty Zachód, by przetrwać, musiał na to odpowiedzieć i, co równie ważne, rzucić własne wyzwanie. Wystąpił więc z ideałami wolności, demokracji, dobrobytu. Komunizm – chcąc nie chcąc – odpowiadał na to wyzwanie. Skromnie, bo skromnie, ale aż do samounicestwienia.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.

O świecie, O sprawiedliwości, O nadziei, O rozczarowaniu

„Demokracja to przyszłość, to rzeczywistość dzisiejsza, konieczność jutrzejsza, cel każdego inteligentnego rządu, istota ludzkiej polityki, powolne, tajemnicze i słuszne dzieło ewangelii, budowla samego Jezusa Chrystusa.”

Wiktor Hugo (1802–1885) francuski pisarz i polityk

O rzeczywostości, O przyszłości, Chrystus

„W naszym kraju toczy się od roku walka o przyszłość Portugalii. Wynik tej walki nie może być obojętny dla nas wszystkich i dla innych narodów. Trzy najpoważniejsze próby wygrały siły postępowe. Jestem przekonany, że także ostateczne zwycięstwo odniosą ludzie i organizacje stojące na straży wolności i demokracji.”

Francisco da Costa Gomes (1914–2001) portugalski wojskowy i polityk, prezydent

w swoim przemówieniu do narodu w dniu 12 marca 1975.
Źródło: Kazimierz Kozub, Politycy z pierwszych stron gazet, wyd. Iskry, Warszawa 1976, s. 83–84.

O ludziach, O wolności, O sile, O przyszłości

„Demokracja stała się systemem, który nagradza przede wszystkim banalność i reklamowe kłamstwa, a nie mądrość i moralne zaangażowanie.”

Tiziano Terzani (1938–2004) włoski pisarz i dziennikarz

Nic nie zdarza się przypadkiem

O mądrości, O kłamstwie

„Mamy więc sytuację, gdy dusi demokrację na Węgrzech jedwabną chustą. Nie likwiduje bowiem żadnych instytucji, tylko niezależnym ogranicza pole działania i wprowadza do nich swoich ludzi.”

Marek Siwiec (1955) polityk polski

o Viktorze Orbánie Źródło: blog Marka Siwca http://mareksiwiec.blog.onet.pl/Demokracja-dlawiona-jedwabna-c,2,ID448654543,n, 19 stycznia 2012

O ludziach

„Po tym, jak kolejne partie polityczne pokazywały, że to co robią po wyborach nie ma nic wspólnego z tym, do czego się zobowiązywały przed wyborami coraz więcej osób dochodzi do wniosku, że to, że nie ma na kogo głosować to nie jest wina braku ludzi, ale tego, że cały system jest zepsuty, bo jest przeterminowany i niezdatny do spożycia.”

Marek Minakowski (1972) polski historyk

Źródło: Koniec demokracji przedstawicielskiej. Przejmujemy państwo., minakowski.tek24.pl, 1 lutego 2012 http://minakowski.pl/koniec-demokracji-przedstawicielskiej-przejmujemy-panstwo

O ludziach

„Proszę sobie przypomnieć choćby historię Polski po 1989 roku: kiedy komunizm upadł, cyniczni ekskomuniści nadawali się zazwyczaj lepiej do sprawowania władzy niż dawni dysydenci. Dlaczego tak było? To nie był żaden spisek, który przywołują wasi bliźniacy. Stało się tak dlatego, że o ile bohaterowie antykomunistycznych rewolt nadal śnili na jawie, dawni komuniści nie mieli najmniejszych kłopotów z zaakceptowaniem bezlitosnych reguł kapitalizmu. Oni okrucieństwo mieli we krwi. To był wielki paradoks postkomunistycznego świata: antykomunistyczni bohaterowie stanęli po stronie utopijnego snu o prawdziwej demokracji, a dawni komuniści wybrali okrutną rzeczywistość skuteczności rynku, włącznie z korupcją i wszelkimi brudnymi sztuczkami.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Wywiad w Newsweeku, 5 stycznia 2010 http://www.newsweek.pl/magazyn/artykuly/Europa/zizek-dla-newsweeka--dlaczego-kapitalizm-zawsze-zwycieza,51206,6

O historii, O rzeczywostości

„Narzuca się pytanie o pobudki, które kierują przyjacielem demokracji, który spiskuje z panem Marcosem, aby pozbawić naród filipiński swobody.”

Corazon Aquino (1933–2009) filipińska polityk

krytyka Ronalda Reagana.
Źródło: Christian Destremau, Marcos na wylocie w: Ostatnie dni dyktatorów, tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 186.

Pytanie

„Osoby odpowiedzialne za tragiczne wydarzenia w pobliżu budynków rządowych w Oslo i na pobliskiej wyspie nie zniszczą naszej demokracji.”

Jens Stoltenberg (1959) polityk norweski

Źródło: polskieradio.pl, 27 lipca 2011 http://www.polskieradio.pl/6/2/Artykul/406511,Premier-Norwegii-nie-zniszcza-naszej-demokracji

„Chcemy, aby rdzenna ludność partycypowała w życiu społecznym jako polityczni aktorzy i pełnoprawni obywatele. Chcielibyśmy zbudować tu multikulturową demokrację.”

Otilia Lux (1949)

Źródło: Inés Benítez, Benítez: Rigoberty Menchú start w wyborach, lewica.pl, 6 września 2007 http://www.lewica.pl/?id=14588, tłum. Bartłomiej Kacper Przybylski

„Nie przypisujmy demokracji praw boskich. Demokracja nie ma mocy ustanawiania praw moralnych, sprzecznych z Dekalogiem. Nie można przy pomocy demokracji i głosowania stanowić praw dopuszczających aborcję, eutanazję, legalizację małżeństw homoseksualnych, legalizację rozwodów. Nie można przy pomocy demokracji matematycznej niesprawiedliwie dyskryminować ani poszczególnych obywateli, ani grup etnicznych czy wyznaniowych.”

Kazimierz Ryczan (1939–2017) polski duchowny katolicki, biskup ordynariusz diecezji kieleckiej

Źródło: Wszyscy jesteśmy dziećmi Polski, naszdziennik.pl, 9 lipca 2012 http://naszdziennik.pl/wp/3381,wszyscy-jestesmy-dziecmi-polski.html

O małżeństwie, O dzieciach, O pomocy

„W Parlamencie Europejskim (…) słyszy się natomiast, że to, co dzieje się w Polsce, to soft frankizm (miękki frankizm). To oczywiście przesada. Polska pozostanie krajem demokratycznym, w którym grupa trzymająca władzę usiłuje przekształcić demokrację w demokraturę.”

Marek Borowski (1946) polski polityk

Źródło: Czas na pakt dla demokracji, „Gazeta Wyborcza”, 24 lutego 2006

O czasie

„Nie można tego wielkiego dobra bezrozumnie wystawiać na niebezpieczeństwo. Osłabiać. Negować wszystko, cokolwiek uczynią ci, których przecież u steru nawy państwowej postawiła swobodna wola wyborców. Odwracać znaczenie pojęć. Obroną demokracji nazywać okupację sali sejmowej, a zamachem stanu – sprawowanie władzy przez zwycięskie ugrupowanie. To jakaś przedziwna kakofonia. Niepojęta w porządku logiki.”

Sławoj Leszek Głódź (1945) polski duchowny katolicki, arcybiskup, generał

o działaniach opozycji politycznej w Polsce w 2016. Źródło: Abp Sławoj Leszek Głódź na Boże Narodzenie. „Nie można obroną demokracji nazywać okupacji sali sejmowej” https://radiogdansk.pl/wiadomosci/item/54430-abp-slawoj-leszek-glodz-na-boze-narodzenie-nie-mozna-obrona-demokracji-nazywac-okupacji-sali-sejmowej, radiogdańsk.pl, 25 grudnia 2016.

O Bogu, O woli

„W sprawie OFE nie ma ryzyka dla ubezpieczonego, bo jedno zobowiązanie państwa zostaje zamienione drugim. Większy kłopot dotyczy tych, którzy w ciągu swojej kariery zawodowej nie są w stanie odłożyć nawet na minimalną emeryturę. Nie wiemy, jaka ta emerytura będzie, ale zarówno demografia, jak i demokracja sugerują, że za 40 czy 50 lat ona będzie raczej wyższa niż niższa. Bo gros wyborców stanowić będą właśnie seniorzy.”

Mateusz Szczurek (1975) polski ekonomista

Źródło: Mateusz Szczurek: Państwa nic nie zastąpi http://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/776174,mateusz-szczurek-panstwa-nic-nie-zastapi.html, „Dziennik Gazeta Prawna”, 7 lutego 2014

O biznesie

„Bunt zawsze był podstawą punk rocka. Kiedyś był on o tyle łatwy, że świat dzielił się na władzę i resztę społeczeństwa. Teksty atakowały komunę jako źródło wszelkiego zła. Po roku 1989, kiedy powoli zaczęła wkraczać demokracja, czarno-biały podział odszedł do lamusa. W tym momencie wiele zespołów się kompletnie zagubiło. Stracili wroga i nie wiedzieli przeciwko czemu się dalej buntować. A rzeczy, z którymi należy walczyć, jest coraz więcej. Obecnie największym wrogiem jest głupota. Jej emanacją są tandetni politycy, namaszczeni przez społeczeństwo ogłupione durnymi serialami.”

Jarosław Janiszewski (1962) polski muzyk, dziennikarz, wokalista, producent, kompozytor i tekściarz

Źródło: Krzysztof Stachowiak, Jakub Sommerfeld, „Współczuję zespołom, które od 30 lat grają te same akordy” – wywiad z Jarosławem Janiszewskim, fabrykazespolow.pl, 14 lutego 2012 http://www.fabrykazespolow.pl/wywiad/item/289-wspolczuje-zespolom-ktore-od-30-lat-graja-te-same-akordy-wywiad-z-jaroslawem-janiszewskim

O głupocie, O świecie, O odejściu

„Anarchia – każdy jest suwerenny, demokracja – nikt nie jest suwerenny, monarchia – jeden jest suwerenny.”

Tadeusz Kotarbiński (1886–1981) polski filozof

„PO i Nowoczesna dopuściły się największego zamachu na demokrację parlamentarną w historii polskiego parlamentaryzmu.”

Adam Bielan (1974) polski polityk

Źródło: „Największy w historii zamach na demokrację parlamentarną” http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/bielan-w-piaskiem-po-oczach-o-kryzysie-sejmowym,708794.html, tvn24.pl, 20 stycznia 2017.

O historii

„Demokrację i socjalizm łączy jedno słowo: równość. Ale gdy demokracja dąży do równości w wolności, socjalizm w niewoli.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja

O wolności

„Pan Lepper zrobi wszystko, byleby tylko zaistnieć w mediach. Nie ma dla niego żadnego innego ideału poza swoją demagogiczną polityką, którą niegdyś uprawiał. Demokracja daje nam tę możliwość, że każdy ma prawo palić kukły, a wszystko zależy jedynie od tego, na ile takie spektakle będą nagłośnione przez media i jaki będzie ich wydźwięk, a w konsekwencji odbiór społeczny.”

Zenon Tyma (1952) polski polityk

o złożeniu przez Andrzeja Leppera doniesienia na uczestników protestu pod ambasadą Rosji w kwietniu 2011. Źródło: „Polska nie jest obecnie państwem prawa” – z Zenonem Tymą, byłym posłem, obecnie członkiem PiS rozmawia Tomasz Kwiatek, ngopole.pl, 3 maja 2011 http://ngopole.wordpress.com/2011/05/03/%e2%80%9epolska-nie-jest-obecnie-panstwem-prawa%e2%80%9d-%e2%80%93-z-zenonem-tyma-bylym-poslem-obecnie-czlonkiem-pis-rozmawia-tomasz-kwiatek/#more-4319

„Nie wypowiadam się jako demokrata ani republikanin. Wypowiadam się jako ofiara amerykańskiej tak zwanej demokracji. I ja i wy, nie widzieliśmy nigdy demokracji; widzieliśmy obłudę.”

Malcolm X (1925–1965) przywódca Organizacji Jedności Afroamerykańskiej

„Kaczyńscy chcą do jesiennych wyborów samorządowych uchwalić kilka ustaw, które w gruncie rzeczy zmierzają do zburzenia fundamentów demokracji III RP.”

Kazimierz Kutz (1929–2018) polski reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny; działacz polityczny i senator RP

Źródło: Bunt zmiecie Kaczyńskich, „Przegląd” nr 23 (335)

„Lepper pod jednym względem był godny uwagi: pokazał, że po 1989 r. jest potencjał rozwoju dla polityki antysystemowej. Ale jego wzlot i upadek pokazały też, że polska demokracja jest w stanie się obronić przed żywiołem antysystemowym. Obronić przez absorpcję, trochę tak jak muzyczny establishment broni się przed wszelkimi buntownikami, dając im sławę i kasę. Lepper może i był politycznym samorodkiem zdolnym do autokorekty, ale był też człowiekiem łasym na zaszczyty. Tę jakże częstą słabość polityków wykorzystał Jarosław Kaczyński. Rzucił przynętę i Lepper połknął truciznę.”

Adam Szostkiewicz (1952)

Źródło: Śmierć Leppera, koniec pewnej epoki?, 5 sierpnia 2011 http://szostkiewicz.blog.polityka.pl/2011/08/05/smierc-leppera-koniec-pewnej-epoki/

O śmierci

„Szkoda, że Halina (…) nie dożyła do świtania, kiedy skona ciemność i nad Białorusią zaświeci nowy dzień. Ten dzień już się zbliża. Stuka do naszych drzwi. (…) Halina Siamdzianawa była osobą sumienną i trzymającą się zasad, z twardym charakterem i przenikliwym rozumem. Wiedzieliśmy, że w taktycznych kontaktach z naszymi przeciwnikami politycznymi jej nie przestraszą, nie skrzywią, nie domówią się i nie oszukają. (…) Halina Siamdzianawa wybrała naszą drogę – drogę walki o prawdę, o sprawiedliwość, o demokrację i wolność, o niepodległość Białorusi, drogę męczeńską, drogę ciężką, drogę wieczną…”

Halina Siamdzianawa (1947–2011) białoruska polityk

O Halinie Siamdzianawej

O sprawiedliwości, O charakterze, O wolności, O walce

„Czymś innym jest wiedza naukowa a czymś innym polityka. Uniwersytet nie jest właściwym miejscem dla załatwiania interesów partyjnych oraz osobistych interesów, do czego zmierza kwestionowana przeze mnie uchwała. Ma ona charakter polityczny i stanowi próbę wciągnięcia naszego Wydziału w walkę polityczną. Pod pozorami troski o demokrację kryje się w uchwale dążenie do przejęcia władzy przez jej inspiratorów. Uchwała została napisana przez tych lub z inspiracji tych, którzy utracili władzę polityczną i przywileje w rezultacie ostatnich wolnych wyborów parlamentarnych. Wyrazem rzeczywistej wolności obywatelskiej – którą uchwała kwestionuje – jest chociażby możliwość jawnego organizowania przez twórców tej uchwały oporu prawników polskich wobec legalnie wybranej władzy. Nie wdając się w dyskusję ze stwierdzeniami uchwały, chcę podkreślić, że w czasie długiej kadencji rządów PO nie było prób podejmowania na naszym Wydziale uchwał krytykujących oczywiste nieprawidłowości rządów Platformy Obywatelskiej.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

zdanie odrębne do uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 12 grudnia 2016 w sprawie naruszania ładu konstytucyjnego przez władze państwowe Rzeczypospolitej. Źródło: Stanowisko odrębne w związku z uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji UW w dniu 12 XII 2016 http://strony.wpia.uw.edu.pl/zarzadzeniauchwaly/files/2016/12/201612141453_0001.pdf, wpia.uw.pl, 12 grudnia 2016.

O charakterze, O wiedzę, O wolności, O czasie

„Pętak pojmuje demokrację jako wolność plucia na ludzi. Wolno mu tak sądzić, głupota i nikczemność nie są ścigane w państwie demokratycznym.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 5 lipca 2008

O ludziach, O głupocie, O wolności

„Zionące nienawiścią mordy wrogów demokracji.”

Joanna Senyszyn (1949) polska działaczka polityczna, ekonomistka

o członkach Młodzieży Wszechpolskiej, Narodowego Odrodzenia Polski i innych organizacjach przeciwnych obecności osób homoseksualnych w przestrzeni publicznej.
Źródło: debata Wstęp do równości: Europejska polityka wobec gejów i lesbijek; Warszawa, 10 czerwca 2006

O młodzieży

„Demokracja nie oznacza jedynie prawa jednostki do swobodnego rozwoju, ale również konstytucyjne ograniczenie jej udziału we władzy. „Wolność silnych” musi być ograniczana, co nie jest jednak, o ile nie mamy do czynienia z anarchizmem, równoznaczne z pozbawieniem ich władzy.”

Anthony Giddens (1938) brytyjski socjolog

Przemiany intymności

O wolności

„Nie do przyjęcia jest, że Kuba pozostaje w takim stanie, na tej półkuli, gdy demokracja, wolność i dobrobyt są na wyciągnięcie ręki. Nie należy zapominać o Kubańczykach.”

Condoleezza Rice (1954) amerykańska działaczka polityczna

Źródło: PAP, 24 października 2003

O wolności, O zapominaniu

„Świadomość konieczności aktywnej walki z hitlerowcami i ich tisowskimi agentami cechuje [w tym czasie] tylko część żołnierzy. U większości jednak wytwarza się postawa bierna: nie walczyć, iść do domu. Przeciw Rosjanom walczyć, nie chcemy, a przeciw Niemcom nie możemy, jesteśmy słabi.”

Gustáv Husák (1913–1991) komunistyczny przywódca Czechosłowacji

Źródło: rozmowa z G. Husákiem cyt. wg książki pt. Słowacja na przełomie, KiW, 1969, s. 278., cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 122.

O książkach, O domu, O wiedzę, O czasie

„Okrągłostołowy establishment, czyli OSE, jak to nazwałam w jednym z moich artykułów, ma wielką siłę przyciągania. Daje bezpieczną stabilizację na niezłej pozycji za cenę umiejętnie skrywanego konformizmu. Mam swoją hipotezę o skutecznym awansowaniu w OSE. Korzystam z przykładów dwóch znanych postaci, mam nadzieję, że nie poczują się tym dotknięte – Tomasza Wołka i Cezarego Michalskiego. Zaczynamy od pełnienia roli ikon na niezależnej prawicy, bo tam więcej miejsca i łatwiej o sukces. Gdy pozycja jest już dobrze ugruntowana, ewentualna zmiana poglądów daje szansę na owacyjne przyjęcie po drugiej stronie. Wtedy stajemy się liberałami, lewicą, zwolennikami Lecha Wałęsy, a na pewno przeciwnikami Kaczyńskich, i sukces murowany. Gdyby zaczynać normalnie, od samego dołu, w środowisku OSE, awans trwałby znacznie dłużej.”

Barbara Fedyszak-Radziejowska (1949) polska socjolog

Źródło: Barbara Fedyszak-Radziejowska: Polsce grozi demokracja fasadowa, rp.pl, 1 maja 2011 http://wsieci.rp.pl/opinie/horyzonty/Dr-Barbara-Fedyszak-Radziejowska-Polska-jest-demokracja-fasadowa

O sile, O zmianach, O sukcesie

„Uwłaszczenie nomenklatury, a także nowej biurokracji, jest faktem z pewnością mało estetycznym, ale chyba nieuchronnym w procesie tak radykalnej transformacji. Nie myślę, by była to zbyt wysoka cena za rozbrojenie sił „starego porządku” i wpisanie ich w system demokracji parlamentarnej i gospodarki rynkowej.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Jak powstaje realna demokracja, „Gazeta Wyborcza” nr 152, 1–2 lipca 2000, s. 20.

O myślach, O myśleniu

„Unia Europejska została intencjonalnie skonstruowana jako strefa wolna od demokracji – gdzie ludzie trzymani są z dala od procesu decyzyjnego przy jednoczesnym sprzyjaniu kartelowi wielkiego biznesu i międzynarodowych instytucji finansowych. Mówienie, że Unia Europejska cierpi na deficyt demokracji jest jak mówienie, że astronauta na księżycu cierpi na deficyt tlenu.”

Janis Warufakis (1961)

Źródło: Europe’s Left After Brexit https://www.jacobinmag.com/2016/09/european-union-strategy-democracy-yanis-varoufakis-diem25/, tłum. Jakub Dymek, „Jacobin”, wrzesień 2016.

O ludziach, O biznesie, O cierpieniu

„Rzeczywiście, różni ludzie stawiają nam zarzut: wspieracie władzę zamiast jeszcze trochę poczekać i dodusić komunistów. Tyle że nie mówią, ile czasu trzeba by jeszcze czekać… Załóżmy nawet, że byłoby to możliwe. Przyjmijmy także, choć nie wiadomo kto mógłby obiecać coś takiego, że nie polałaby się krew. Rzecz w tym, że kilkadziesiąt rewolucji już się na świecie odbyło i żadna nie zmieniła go na lepsze. (…) Nie przeczę, że może się okazać, że nie ma innej drogi niż przewrót. Ale jest szansa, by go uniknąć. Naszym obowiązkiem jest próbować pokojowego przejścia od systemu totalitarnego do demokracji parlamentarnej, od gospodarki komunistycznej do gospodarki samodzielnych producentów i zróżnicowanej własności, od społeczeństwa pogrążonego w bierności i rozczarowaniu do społeczeństwa zorganizowanego i decydującego o swoim losie.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Dlaczego nie rewolucja?, „Gazeta Wyborcza” nr 1, 8 maja 1989, s. 5.

O losie, O ludziach, O szansie, O czasie

„Wymyślona w XVIII w. w Anglii i Stanach Zjednoczonych demokracja parlamentarna miała zapobiec błędom, które unicestwiły władzę ludu w starożytności. Zaliczano do nich bezpośredni wpływ wyborców w trakcie zgromadzeń ludowych na sprawowanie rządów, zgubny wpływ agitatorów na lud, a także – co równie istotne – wahania nastrojów, na które była podatna demokracja bezpośrednia.”

Herfried Münkler (1951)

Źródło: Nie głaskać pod głos, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 23 lipca 2012.

O ludziach

„Musimy oprzeć się na katolicyzmie, który jest od zawsze naszą wiarą. My nie jesteśmy przeciwko nikomu, ale my chcemy, by w Polsce była demokracja. Niech będzie tylu przedstawicieli Polaków katolików, ilu jest nas w Polsce, a nie taka parodia, że dzisiaj w rządzie czy parlamencie Polaków prawdziwych nie ma nawet 30 proc. Życzę wam, żeby to się zmieniło (…) Muszą w Polsce rządzić Polacy.”

Jan Kobylański (1923–2019) polski przedsiębiorca

Źródło: Radio Maryja, 12 marca 2011

O wierze

„Demokracja jest wartością uniwersalną.”

Enrico Berlinguer (1922–1984)

Źródło: Adam Michnik, Bądź solidarna, Europo. Prezydent Włoch dla „Gazety”, 7 czerwca 2012 http://wyborcza.pl/magazyn/1,126960,11887163,Badz_solidarna__Europo__Prezydent_Wloch_dla__Gazety_.html?as=2&startsz=x

„Polska i Węgry – dwa kraje, które nie byłyby wolne, gdyby nie Stany Zjednoczone i zimna wojna – teraz zdecydowały, że demokracja sprawia im zbyt wiele kłopotów i dlatego wolą przywództwo w stylu putinowskim. Wprowadzić rządy autorytarne i zabronić wjazdu wszystkim cudzoziemcom – brzmi znajomo?”

Bill Clinton (1946) prezydent USA

Źródło: Bill Clinton: Polska chce przywództwa w stylu putinowskim http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/bill-clinton-polska-woli-przywodztwo-w-stylu-putinowskim,644308.html, tvn24.pl, 16 maja 2016.

O wojnie

„Słowa Engelsa z roku 1891, że Komuna Paryska była właśnie dyktaturą proletariatu dobitnie wykazują, że rządy bolszewickie nic nie mają wspólnego z metodą Komuny Paryskiej, a więc nie mają nic wspólnego z istotną dyktaturą proletariacką. Komuna Paryska zniosła wojsko stałe; usunęła policję polityczną; oparła swój ustrój na głosowaniu powszechnym itd., podczas gdy bolszewizm stworzył potęgę armii, zaprowadził samodzierżawie policyjnej czerezwyczajki i zamiast powszechnego głosowania przeprowadził rządy kliki. Przez pewien czas te rządy kliki były usprawiedliwiane tym, że Rosja znajduje się w stadium „przejściowym” do socjalizmu; skoro jednak z bezpośredniego przejścia do socjalizmu zrezygnowano i wprowadzono „nowy kurs””

Kazimierz Czapiński (1882–1941)

jakież więc mają usprawiedliwienie te rządy oligarchów i terror. Przestają więc być zjawiskiem „przejściowym” i stają się zwykłym despotyzmem. Źródło: przedmowa książki Karola Kautsky’ego, Od demokracji do niewolnictwa państwowego. Odprawa Trockiemu, Ludowe Spółdzielcze Towarzystwo Wydawnicze, Lwów 1922 http://lewicowo.pl/kautsky-vs-trocki/.

O książkach, O czasie

„Nauczyłem się, że w demokracji najważniejsze jest to, kto ma dostęp do mikrofonu.”

Waldemar Pawlak (1959) polski polityk ludowy, premier RP

wspomnienia o czasach, gdy był w „Solidarności”.

„To znaczące jak szybko skończyła się ledwie rozpoczęta dyskusja o sposobie finansowania partii z budżetu państwa i reklamie politycznej. PO jako partia najzasobniejsza i mająca najłatwiejszy dostęp do pieniędzy (choćby dzięki setkom partyjnych urzędników i dygnitarzy odprowadzających obowiązkowy procent na konto partyjne) próbowała zawiesić finansowanie, wiedząc, że per saldo i tak skorzysta na tym. (…) System pozostał zamknięty na konkurencję z zewnątrz, a przecież przez to właśnie się demoralizuje, bo prowadzi do sztucznej reprodukcji klasy politycznej dzięki ogromnej ekonomicznej przewadze nad potencjalną konkurencją. To czyni fikcją polską demokrację. Jeśli wszyscy, którzy odpowiednio wcześniej się załapali na budżetowe dotacje mają zapewniony byt w polityce, nie muszą śrubować poziomu, wystarczy, że przeciwników będą ściągać w dół.”

Sławomir Sierakowski (1979) socjolog i publicysta polski

Źródło: Wywrócimy stolik z oszustami, krytykapolityczna.pl, 20 kwietnia 2009 http://www.krytykapolityczna.pl/Teksty-poza-KP/Sierakowski-Wywrocimy-stolik-z-oszustami/menu-id-129.html

„Opisujemy nasze zbiorowe cele wyłącznie w terminologii ekonomicznej – dostatek, wzrost, PKB, efektywność, wydajność, stopy procentowe, notowania giełdowe – tak jakby nie były one tylko środkami do zbiorowo wyznaczonych celów społecznych i politycznych, lecz same w sobie koniecznymi i wystarczającymi celami. (…) Tam, gdzie liczy się wyłącznie polityka ekonomiczna, demokracja oddaje pole polityce frustracji, politycznego resentymentu.”

Tony Judt (1948–2010)

Źródło: Zapomniany wiek dwudziesty. Retrospekcje, tłum. i red. P. Marczewski, wyd. UW, Warszawa 2011

O wieku

„Demokracja byłaby świetna, gdyby tylko ludzie przestali ciągle mówić.”

Peter Greenaway (1942) brytyjski reżyser filmowy

Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41379

O ludziach

„Nasz ustrój polityczny nie jest naśladownictwem obcych praw, a my sami raczej jesteśmy wzorem dla innych niż inni dla nas. Nazywa się ten ustrój demokracją, ponieważ opiera się na większości obywateli, a nie mniejszości.”

Perykles (-494–-429 p. n. e.)

o demokracji ateńskiej.

„Nie zawsze musimy zgadzać się z wyrokami sądów, lecz ich respektowanie jest fundamentalną częścią każdej kwitnącej demokracji.”

Elizabeth Truss (1975) brytyjska polityk

o orzeczeniu Sądu Najwyższego Wielkiej Brytanii, który postanowił, że rząd nie może rozpocząć Brexitu bez zgody parlamentu.
Źródło: Maciej Czarnecki, To parlament włączy Brexit, „Gazeta Wyborcza”, 25 stycznia 2017.

„U nas, w Polsce, olbrzymia większość księży była i jest z ludu. Nasze duchowieństwo jest, Bogu dziękować, krwią z krwi i kością z kości polskiego chłopa i polskiego robotnika. Nasz kościół jest kościołem ludowym. Dlatego tak trudno bolszewikom go zniszczyć.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Kazania i przemówienia, Tom 2
Źródło: Kościół a demokracja, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2005, s. 245.

O Bogu, O ludziach

„Dzięki waszym konsekwentnym wysiłkom w Rosji – kraju, w którym ledwie zdążyły się pojawić kiełki demokracji, wyborów – głównego kryterium demokracji – znów nie ma. I to na długo. (…) Co dzieje się z krajem, który ma służalczy, marionetkowy parlament, dekoracyjną konstytucję, dyspozycyjny wymiar sprawiedliwości i niekontrolowaną (…) władzę, wiemy nie ze słyszenia”

Siergiej Kowalow (1930)

fragment listu otwartego do Władimira Putina, Władimira Czurowa i Siergieja Ławrowa. Źródło: „Rzeczpospolita”, 25 lutego 2008 http://www.rp.pl/artykul/97846.html

O sprawiedliwości, O wysiłku

„W ostatnim czasie zaszły, zarówno w międzynarodowym układzie sił politycznych, jak i w kraju wielkie zmiany. Zmiany te wywołane zostały gwałtownym atakiem imperializmu amerykańskiego, który pragnie pragnie podporządkować potędze dolara i zaprząc w niewolę gospodarczą i polityczną ludy Europy, Azji i całego świata. Atak skierowany jest w pierwszym rzędzie przeciw Związkowi Radzieckiemu i państwom demokracji ludowej. Atak swój rozpoczęli imperialiści amerykańscy od próby zastraszeni świata „wojną atomową”. Następnie wystąpili z tzw. planem Marshalla, który usiłuje cynicznie przekształcić Europę w kolonię amerykańską. Dalsze etapy planu ujarzmienia Europy to dławienie walki ludu francuskiego przy pomocy i pod presją amerykańskich kapitalistów, stworzenie i podporządkowanie Beneluxu, montowanie Zw[iązku] Unii Zachodniej, utrwalenie władzy faszystowskiej w Niemczech z poddającymi się pod komendę i działającymi w myśl interesów imperialistycznych dawnymi hitlerowcami na czele. Coraz jaskrawsze i niczym nie zamaskowane jest organizowanie wojennego bloku antysowieckiego.”

Julia Brystiger (1902–1975) polski oficer służby bezpieczeństwa PRL

Źródło: Andrzej Garlicki, Z tajnych archiwów

O wojnie, O ludziach, O myślach, O czasie

„W tym, co się dzieje teraz na Ukrainie, jawnie czuć rękę Waszyngtonu. Gdyby wybory przeprowadzano na Księżycu czy na Marsie, to Ameryka byłaby i tam. Prawie zawsze kryzysy podobne do tego, który teraz ma miejsce na Ukrainie, są inicjowane z zewnątrz z powodu geopolityki. Powinniśmy postawić pytanie, do jakiego stopnia można tam zaobserwować rękę USA. Trzeba respektować suwerenność Ukrainy i nie wtrącać się w jej sprawy wewnętrzne. Wola ludu może wyrażać się różnymi metodami, ale w demokracji decyduje większość.”

Hugo Chávez (1954–2013) polityk wenezuelski

na spotkaniu z Władimirem Putinem w Moskwie.
Źródło: lewica.pl, 28 listopada 2004

O ludziach, O woli, Pytanie

„Demokracja jest nie tylko dla wykształconych i sprytnych, ale także i przede wszystkim dla uczciwych i cnotliwych obywateli.”

Józef Glemp (1929–2013) polski duchowny katolicki, kardynał

podczas uroczystości Bożego Ciała w Warszawie.

„Mamy bardzo złą dla demokracji tradycję braku szacunku i poważania dla najwyższych godności polskich. To oznacza, że Polacy nie szanują swojego państwa. Gdyby je szanowali, to przede wszystkim szanowaliby fundamenty tego państwa. Wszyscy uderzają w najbardziej znaczący punkt władzy, a jest nim prezydent. Te wysiłki odnoszą propagandowy skutek, bo osoba mało zorientowana w polityce wszędzie widzi, że Duda musi oddać dyplom. To jest przejaw choroby, jaka toczy Polaków, którzy nie dorośli do demokracji. Zwłaszcza tak wysoko rozwiniętej jak na Zachodzie. Polacy nie szanują samych siebie, biją się między sobą, więc nie szanują przeciwnika. Tak nakręca się spirala, która prowadzi do osłabienia państwa. I tak koło się zamyka. Coraz słabsze państwo to coraz bardziej skłóceni obywatele.(…) Natomiast Beata Szydło jest sprawnym politykiem. Widać było to w jej wystąpieniu w Parlamencie Europejskim, gdzie wygrała z całą śmietanką polityczną.”

Kazimierz Kik (1947)

Źródło: Kazimierz Kik: Sondaże pokazują, że polityka rządów PiS jest akceptowana http://www.polskatimes.pl/opinie/wywiady/a/kazimierz-kik-sondaze-pokazuja-ze-polityka-rzadow-pis-jest-akceptowana,10015590/, polskatimes.pl, 20 maja 2016.

O chorobach, O wysiłku

„Jeśli jednak zależy nam na sensownej demokracji, nie możemy zgodzić się na to, żeby ekspertyzy powstawały w oderwaniu od ogółu społeczeństwa. Dopóki obywatele nie będą mieli choćby podstawowej wiedzy z zakresu teorii ekonomii, dopóty decyzje podejmowane przez ekspertów będą niewłaściwe. Członkowie społeczeństwa mają wręcz obowiązek zdobywania wiedzy z zakresu ekonomii – przynajmniej w takim stopniu, który pozwoliłby im podejmować światłe decyzje.”

Ha-Joon Chang (1963)

Źródło: rozmowa Joela Sussa, Ha-Joon Chang: Wszyscy powinniśmy wiedzieć coś o ekonomii, przeł. Dawid Krawczyk, krytykapolityczna.pl, 28 sierpnia 2014 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/gospodarka/20140828/ha-joon-chang-wszyscy-powinnismy-wiedziec-cos-o-ekonomii

O wiedzę, O decyzjach

„Po 17 latach demokracji nastąpiła klęska postkomunistycznej lewicy. To się wyczerpało. Myślę, że podobnie musi się wyczerpać tęsknota za Polską narodową. To musi się wypalić, a Kaczyńscy ten proces wspomagają.”

Kazimierz Kutz (1929–2018) polski reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny; działacz polityczny i senator RP

Źródło: Bunt zmiecie Kaczyńskich, „Przegląd” nr 23 (335)

O myślach, O myśleniu

„Socjalistyczny sąd winien zrozumieć, że do każdego przepisu należy stosować marksistowską wykładnię, według której dobro ludowej demokracji jest naczelnym nakazem i jeśli jakiś przepis temu warunkowi nie odpowiada – nie może być stosowany.”

Marian Muszkat (1909–1995) polski i izraelski prawnik

„To co mnie najbardziej razi to operowanie inwektywami, zamykanie przeciwnikowi ust poprzez zastępowanie argumentów pomówieniami i próbami dyskredytacji, przylepianie rozmaitych etykietek. W Polsce przydałby się kodeks karny podobny do brytyjskiego, który nakłada niesłychanie ciężkie kary za zniesławienie. W Polsce te kary są wręcz śmieszne, podczas gdy szkody wyrządzane przez pomówienia – ogromne. Jest to moim zdaniem niewątpliwa pozostałość starego systemu, w którym przeciwnika albo się zamykało, albo usiłowało się go zdyskredytować. Nie odwoływano się do argumentów bo w tej konkurencji dawny reżim był słaby.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

Źródło: Paweł Kocięba, Nie ma demokracji bez podziałów, „Dziennik Dolnośląski” nr 0, 31 sierpnia 1990.

O karze

„A przecież Sprawiedliwość wciąż umiera, każdego dnia. W tej chwili, gdy do was mówię, daleko i blisko, niemal na progach naszych domów, ktoś ją nieustannie zabija. Za każdym razem, gdy umiera, jest tak, jakby jej nigdy nie było dla tych, którzy w nią wierzyli. Dla tych, którzy oczekiwali tego, czego wszyscy mamy prawo oczekiwać – sprawiedliwości, po prostu sprawiedliwości. Nie tej, która przywdziewa teatralne togi i konfunduje nas kwiecistą, pustą, prawniczą retoryką. Nie tej, która przyzwala, by zawiązano jej oczy, by nie widzieć jak manipuluje się szalami jej wagi. I nie tej także, której miecz zawsze tnie bardziej w jedną stronę niż w drugą.”

José Saramago (1922–2010) pisarz portugalski, noblista

Źródło: krytykapolityczna.pl, 18 czerwca 2010 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/Saramago-Od-sprawiedliwosci-do-demokracji/menu-id-1.html

O sprawiedliwości

„Oczywiście, można mieć demokrację bez kultury, nawet na wyspie kanibali. Tamtejsi obywatele demokratycznie uchwalą, że kanibalizm jest oficjalnie obowiązującym ustrojem, a po wyborach strona rządząca zje opozycję. Ten przykład pokazuje, że kultura polityczna to nie dodatek do demokracji, lecz jej istota.”

Norman Davies (1939) brytyjski historyk

Źródło: „Newsweek Polska” 14/2006.

„W Lidze zapanowała sytuacja, która nie ma nic wspólnego z demokracją. Władza jednej osoby i bardzo wąskiej grupy, która działa przy tej osobie – myślę tu o Romanie Giertychu – jest dyktatorska. Tam dokonuje się przeprowadzenia systemu zobowiązań finansowych, przysiąg z powołaniem na imiona święte, itd., itd., które mają na celu całkowite ubezwłasnowolnienie przyszłych posłów Ligi i uporządkowanie ich właściwie jednemu człowiekowi, który może w tej sytuacji uczynić wszystko. Zgoła to nie pasuje do demokratycznego państwa, tym bardziej, że kontrola nad tym człowiekiem jest właściwie żadna, bowiem w ciałach kontrolnych posiada on absolutną większość.”

Bogdan Pęk (1953) polski polityk

Źródło: Bogdan Pęk: władza Romana Giertycha jest dyktatorska, wp.pl, 8 sierpnia 2005 http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Bogdan-Pek-wladza-Romana-Giertycha-jest-dyktatorska,wid,7738003,wiadomosc.html

O myślach, O myśleniu

„Nie widzę, aby popularne środki, jak samozaparcie czy demokracja, przyniosły człowiekowi cokolwiek oprócz tego, że popychają go ciągle w bagno.”

L. Ron Hubbard (1911–1986)

Źródło: Andrzej Zwoliński, Scjentologia, Kraków 2007, s. 129

„Politycy będą tylko takimi, jakimi pozwolimy im być. Nie jest prawdą, że politycy mogą zrobić wszystko. W demokracji to my odpowiadamy za polityków. Musimy skończyć z myśleniem, że politycy odpowiadają za nas. Oni niech odpowiadają za przybliżanie nas do tej Polski, która nam się nieraz przyśni w nocy – pięknej, wspaniałej i mądrej. Bezkarność polityków bierze się z bierności społeczeństwa.”

Piotr Szulkin (1950–2018) polski reżyser, scenarzysta, pisarz

Źródło: Grzegorz Wojtowicz, Piotr Szulkin odkrywa tajemnice „Ubu króla” http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=18132, stopklatka.pl, 16 stycznia 2004.

O tajemnicy, O myślach, O myśleniu

„Rozdarta Europa przegląda się w greckim lustrze. Oto sens dramatu: im mniej demokracji, tym lepiej dla rynków.”

Jürgen Habermas (1929) niemiecki filozof, socjolog i publicysta polityczny

Źródło: Nie o taką Europę szło, „Gazeta Wyborcza”, 19–20 listopada 2011.

Sens

„Jeżeli uważamy, że bardzo ważną sprawą są media publiczne, to zastanówmy się jak je zmienić. Bo władza nawet palcem tu nie ruszy. Jeśli politycy partyjni coś zmienią, to tak, by zmiany sprzyjały im, a nie kulturze. Polityczna soap opera będzie trwała w najlepsze.”

Jerzy Hausner (1949) polski polityk i ekonomista

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, Egzekwowanie demokracji, „Krytyka Polityczna”, Nr 30/2012.

„Nieumiejętność praktyczna i niemożność teoretyczna rozwiązania „skomplikowanych węzłów” demokracji parlamentarnej doprowadziły szereg odłamów europejskiego liberalizmu do ucieczki od dawnych ideałów, do ukrycia własnej klęski w fałdach płaszcza dyktatora, pod chorągwią „cezaryzmu”, gdzieniegdzie w „cichej przystani” dogmatycznej doktryny faszystowskiej. Tzw. kryzys parlamentaryzmu można by nazwać w pewnym sensie kryzysem wewnętrznym mieszczańskiej myśli liberalnej, która usiłuje przerzucić odpowiedzialność za swoje załamanie się, za swoją niewystarczalność ideową, na świat zewnętrzny.”

Mieczysław Niedziałkowski (1893–1940) polityk polski

Źródło: Socjalizm a liberalizm, w: Demokracja parlamentarna w Polsce, Wyd. Księgarni Robotniczej, Warszawa 1930 http://lewicowo.pl/socjalizm-i-liberalizm/

O świecie, O myślach, O myśleniu, Sens

„Jestem przeciwnikiem partii religijnych. Islam to relacje między człowiekiem a Bogiem, a demokracja to stosunki między człowiekiem a władzą. Jestem demokratą.”

Ahmad Badreddin Hassoun (1949)

Źródło: Siergiej Safronow, Naczelny mufti Syrii: „Po upadku Syrii przyjdzie czas na Rosję”, geopolityka.org, 11 marca 2012 http://www.geopolityka.org/syria-2012/1367-naczelny-mufti-syrii-po-upadku-syrii-przyjdzie-czas-na-rosje

O Bogu, O relacjach, O czasie

„Ojcowie założyciele III Rzeczpospolitej nie zaufali ani prawom rynku, ani regułom demokracji. Zaufali sierotom po PRL-u.”

Jan Pietrzak (1937) polski satyryk

Cytaty z monologów kabaretowych

„Wdrażane reformy to jedynie kosmetyczne poprawki, których autorzy, politycy, nie próbują nawet dotrzeć do źródeł problemów. Tymczasem problemy społeczeństw w krajach rozwiniętych zaostrzyły się już ostatnio do tego stopnia, że można mówić wręcz o wykruszaniu się fundamentów naszej demokracji.”

Oskar Negt (1934)

Źródło: Der politische Mensch. Demokratie als Lebensform, tłum. Joanna Hartwig.

„Grozi nam demokracja, w której wszystko zostaje zredukowane do zrytualizowanych i pustych w środku skorup. Najdoskonalsze ucieleśnienie tego zjawiska stanowią dziś Berlusconi i Putin: wybory są tylko formalnością, one jedynie „zatwierdzają” władzę. Zarówno Putin, jak i Berlusconi mają poparcie 60 proc. wyborców – mimo że sytuacja gospodarcza w obu krajach bardzo się pogorszyła. Nic dziwnego, że są tak bliskimi przyjaciółmi.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Wywiad w Newsweeku, 5 stycznia 2010 http://www.newsweek.pl/magazyn/artykuly/Europa/zizek-dla-newsweeka--dlaczego-kapitalizm-zawsze-zwycieza,51206,6

„Dlaczego wszystko, co sprawia nam radość, wszystko, czemu przypisujemy urok piękna, wszystko, co odziewamy w szatę ideału, kończy się czymś brudnym, głupim, nędznym lub śmierdzącym, dlaczego nietrwałość jest cechą absolutu, a wzniosłość i triumf nie są jego finałem? Miłość kona w znudzeniu, upodleniu lub zazdrości, dobroć w spektakularnych filantropiach, książka w składzie makulatury, poezja w ocenach szkolnych belfrów, konie wyścigowe w jatkach rzeźników, demokracja w tłumie, wolność w ZOO, sława w megalomanii, wiedza w pysze, cacka na śmietniku.”

Waldemar Łysiak książka Konkwista

Konkwista

O miłości, O książkach, O wiedzę, O wolności

„Obawiam się, że za kilka dni będziemy mieć w powiecie całe wsie partyzanckie i może nastąpić to, co jest dziś na Bałkanach.”

František Slameň (1896–1944)

informując 24 sierpnia 1944 Jozefa Tiso.
Źródło: Słowacja na przełomie, KiW, 1969, s. 413, cyt. za: Henryk Zdanowski, Czechosłowacja w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 126.

O książkach, O wiedzę

„Lewica XXI ma być ruchem antyimperialistycznym, antyoligarchicznym, antyklerykalnym (przeciwko konserwatywnej, antydemokratycznej hierarchii religijnej, ale nie przeciwko religii) i antyglobalistycznym, akcentując liberalizm polityczny i obyczajowy, a negując tzw. liberalizm ekonomiczny (prowadzi do bogacenia garstki już bogatych i biednienia coraz większych rzesz ubogich) oraz demokrację partycypacyjną i szeroki program społeczny mający na celu upowszechnienie bezpłatnej edukacji wszystkich szczebli, opieki zdrowotnej i zabezpieczeń socjalnych dla osób zepchniętych przez system kapitalistyczny na margines życia społecznego, godziwych rent w przypadku inwalidztwa oraz emerytur dla osób odchodzących z otwartego rynku pracy.”

Hugo Chávez (1954–2013) polityk wenezuelski

O religii

„Niedobór demokracji zawsze będzie źródłem niepokojów społecznych, czyli dokładnie tego, czemu tak desperacko próbowali zapobiegać i starzy, i nowi przywódcy. Jedynym lekarstwem są prawdziwe reformy polityczne, które przeobrażą Chiny w państwo demokratyczne. Fałszywe deklaracje zmian nie zdadzą się na nic.”

Bao Tong (1932–2022) chiński polityk

Źródło: Zjazd udawania reform, hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=231

„(…) sam byłem skazany na 23 lata za Horthyego i oto stoję przed wami. Horthyści z własnego punktu widzenia lepiej postąpiliby, skazując mnie na śmierć. Ja nie chcę powtarzać ich błędu.”

Mátyás Rákosi (1892–1971) węgierski polityk komunistyczny

opowiadając się za wprowadzeniem kary śmierci wobec przestępców politycznych
Źródło: D. Sulyok, Zwei Nachte ohne Tag, Zurych 1948, s. 463., cyt. za: Maciej Koźmiński, Piotr Luppóczy, Jerzy Robert Nowak, Węgry w: Europejskie kraje demokracji ludowej 1944–1948, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1972, s. 420.

O śmierci, O książkach, O karze, O błędach

Cytaty o demokracji strona 5

Cytaty o demokracji
strona 5