Cytaty na temat własność
strona 2

„Istnieje tendencja, by uznawać, że Żydzi, którzy zginęli w Polsce po przybyciu armii sowieckiej latem 1944 r., padli w taki czy inny sposób ofiarą powszechnego polskiego antysemityzmu. W rzeczywistości przemoc wobec Żydów zrodziła się ze zróżnicowanych reakcji Polaków na co najmniej trzy osobne zjawiska: działania komunistów żydowskich, którzy walczyli o wprowadzenie w Polsce rewolucyjnego ustroju marksistowsko-leninowskiego, czyny żydowskich mścicieli usiłujących wymierzać pozasądową sprawiedliwość Polakom, którzy jakoby krzywdzili Żydów podczas okupacji niemieckiej, i starania wielu członków społeczności żydowskiej usiłujących odzyskać własność skonfiskowaną przez hitlerowców, a następnie przejętą przez Polaków. Polacy uważali, że zjawiska te miały ze sobą wiele wspólnego, co wzmacniało stereotyp żydokomuny. Z drugiej strony, różnorakie reakcje Polaków zlewały się w oczach Żydów w homogeniczne zjawisko przemocy, która wyrastała ze wszechobecnego polskiego antysemityzmu. Ocena ta dotyczyła szczególnie antykomunistycznych działaczy niepodległościowych. Jednak przemoc wobec Żydów ze strony działaczy podziemia wynikała przeważnie z antykomunizmu, a dokładniej z postrzegania w Polsce w latach 1944–1947 Żydów jako zagrożenia dla lokalnego ruchu antysowieckiego.”

Marek Jan Chodakiewicz (1962) amerykański historyk polskiego pochodzenia

Stosunki polsko-żydowskie
Źródło: M.J. Chodakiewicz, Po zagładzie. Stosunki polsko-żydowskie 1944–1947. Wyd. IPN, Warszawa 2008, s. 11. Seria: „Monografie”, tom 38, ISBN 9788360464649.

O sprawiedliwości, O rzeczywostości

„Są trzy źródła nędzy ludzkiej, zarówno fizycznej, jak moralnej: własność prywatna, państwo i praca przymusowa dla utrzymania życia.”

Edward Abramowski (1868–1918) polski filozof i działacz polityczny

Źródło: Ustawa stowarzyszenia „Komuna” w: Edward Abramowski, Pisma, tom I http://dir.icm.edu.pl/pl/Pisma/Tom_1/318, Warszawa 1924.

O ustawie

„Dzisiejsza społeczna elita znajduje swe korzenie bardziej w dawnym komunistycznym albo koncesjonowanym przez PRL biznesie aniżeli w starym ziemiaństwie lub burżuazji. Także polscy inteligenci w większości mają w swej historii rodzinnej gwałtowny awans społeczny zazwyczaj w pierwszych latach PRL. (…) Dlatego nasza współczesna wspólnota nie upomni się na tym polu ani o własność ani o sprawiedliwość.”

Jan Rokita (1959) polski polityk

o chęci przejęcia przez spadkobierców Branickich pałacu w Wilanowie.
Źródło: „Dziennik”, cyt. za: „Polityka”, 16 maja 2009

O sprawiedliwości, O historii

„Socjaliści uważają prawo własności za ludzki wymysł nie dający się pogodzić z przyrodzoną równością ludzi i głoszą wspólnotę dóbr, a nie godząc się na znoszenie bez sprzeciwu niedostatku, uważają, że można bezkarnie naruszać własność i prawa bogatszych. Kościół natomiast o wiele przytomniej uznaje, że między ludźmi nie ma równości, gdyż w naturalny sposób różnią się pod względem sił i zdolności; uznaje także nierówność pod względem posiadanych dóbr i nakazuje, by prawo własności i zwierzchnictwa, pochodzące z samej natury, pozostawało dla każdego nietknięte i nienaruszone. Wiadomo bowiem, że kradzież i grabież tak bardzo zostały zakazane przez Boga, twórcę i mściciela wszelkiego prawa, że na cudze nie godzi się nawet spoglądać, a złodzieje i grabieżcy są wykluczeni z królestwa niebieskiego tak samo, jak cudzołożnicy i czciciele bożków”

Leon XIII (1810–1903) papież

por. 1 Kor 6, 9
Encyklika Quod apostolici muneris o błędach socjalistów, komunistów i nihilistów

O Bogu, O ludziach, O naturze

„Tych rzeczy najlepszych – serca, które nas kocha, słońca, które nam świeci – i tak na własność mieć nie podobna.”

Maria Dąbrowska (1889–1965) pisarka polska

Serce, Kochać się

„społeczeństwo, które zniesie własność prywatną będzie musiało zorganizować się na zasadach komunizmu anarchistycznego”

Piotr Kropotkin (1842–1921)

Kapitalizm

„Czy własność jest sprawiedliwa? nie! (…) Własność jest największą siłą rewolucyjną jaka istnieje i jaka pozwala przeciwstawić się władzy…”

Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) francuski polityk i filozof

opinia wygłaszana przez Proudhona w późniejszym etapie życia, kiedy nie liczył on już na całkowitą likwidację państwa i władzy.
Źródło: Wybór pism, Warszawa 1974

O sile

„Wieczny pokój wymaga radykalnej i niezbędnej przemiany ludzkich relacji, bez której wszelka własność i bezpieczeństwo są niepewne. Wymaga on ustanowienia powszechnego ustroju państwowego (Völkerstaat, civitas gentium). Jest to niewykonalne, zamiast tego musimy zaakceptować związek państw (Völkerbund). Ponieważ jednak niewykonalność tego projektu nie została ostatecznie dowiedziona, a moralność domaga się wiecznego pokoju, a więc i powszechnego państwa obywatelskiego, należy mimo wszystko uznać wieczny pokój za cel, do którego będziemy nieustannie się przybliżać dzięki ciągłemu postępowi.”

Immanuel Kant (1724–1804) niemiecki filozof

Źródło: O wiecznym pokoju, tłum. Feliks Przybylak, Wrocław 1995.

O pokoju, O relacjach, O morzu

„W katolickim kraju opowiadanie, że własność jest święta, to herezja i prowokacja. W Wielkiej Brytanii możesz takie rzeczy opowiadać, ale w Polsce to się nie godzi!”

Krzysztof Nawratek (1970) architekt polski

Źródło: rozmowa Karola Kobosa, Własność nie jest święta, Tvnwarszawa.pl, 4 kwietnia 2012 http://www.tvnwarszawa.pl/informacje,news,krzysztof-nawartek-wlasnosc-nie-jest-swieta,39915.html

„Nikt nie może posiąść na własność nieba.”

Wódz Seattle (1786–1866)

„Artysta nie należy do nikogo, jego sztuka musi stanowić własność wszystkich.”

Krzysztof Zanussi (1939) polski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-film-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/krzysztof-zanussi

O sztuce

„Nie potrzeba nam zautomatyzowanego, z pieczątką „własność USA”, systemu fałszowania wyborów. Nie trzeba, stworzymy państwowy!”

Alaksandr Łukaszenka (1954) białoruski polityk, prezydent

Źródło: wystąpienie w parlamencie, „Wprost”, 22 kwietnia 2001

„Prawdziwy chrześcijanin powinien być jednak zupełnie wolny od tej żałosnej zależności od „świata”. Zrozumiał on przecież, że ma być dla świata zgorszeniem, i winien przyjmować z radością to, że „świat” uważa go za szalonego, śmiesznego i ograniczonego. Czyż Chrystus nie powiedział: „Gdybyście byli ze świata, świat by was miłował jako swoją własność. Ale ponieważ nie jesteście ze świata, bo ja was wybrałem sobie ze świata, dlatego was świat nienawidzi”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

J 15, 19
Przemienienie w Chrystusie
Źródło: s. 196

O świecie, Radość, Chrystus

„W miarę jak środki i podstawy powodzenia gospodarczego wymykają się spod indywidualnego wpływu, coraz silniejsze staje się w ludziach uczucie niepewności i wrażenie, że są całkowicie zależni od samowoli potwora (…) wszelką własność, pozycję i wpływ trzeba z dnia na dzień na nowo nabywać, zdobywać i wymuszać; wszystko sprawia wrażenie prowizorycznego, nic nie wydaje się być godne zaufania ani stałe, stąd powszechny sceptycyzm, stąd uczucie dławiącego strachu przed życiem.”

Arnold Hauser (1892–1978)

Społeczna historia sztuki i literatury
Źródło: Tomasz Weiss, Młoda Polska, wyd. II, WSiP, Warszawa 1989, s. 17.

O strachu, O emocjach, O zaufaniu, O wrażeniach

„Sprawy miejskie
Posiedzenie Rady Miejskiej d. 30 grudnia.
(…)
R. m. Dr Lisowski w imieniu sekcyi prawniczej uzasadnia następujące wnioski: 1) Wytoczyć przeciw p. Władysławowi hr. Platerowi proces o wydanie dzieł sztuki i starożytności w Rapperswylu się znajdujących, a przez p. Konstantego Schmidta Ciążyńskiego gminie m. Krakowa na własność odstąpionych; 2) w tym celu Rada wzywa Syndyka miasta, aby się z austryacko-węgierskim konsulatem w Zurychu co do wyboru adwokata porozumiał, od p. Konstantego Schmidta-Ciążyńskiego odpowiednią powziął informacyę i następnie pełnomocnictwo dla ustanowić się mającego adwokata do prowadzenia powyższego sporu ułożył i takowe przedłożył do podpisania Prezydentowi, którego się wraz z radcami miasta pp. Drem Faustynem Jakubowskim i Drem Henrykiem Jordanem do zeznania tego pełnomocnictwa upoważnia.”
R. m. Birnbaum sądzi, że nie trzeba wytaczać procesu p. Platerowi, jeżeli p. Schmidt-Ciążyński nie dotrzymał zobowiązań swoich względem gminy m. Krakowa.
Obszernie wyjaśnia r. m. Dr F. Jakubowski, iż zobowiązań swoich nietylko dotrzymał p. Schmidt Ciążyński, ale prócz tego dobrowolnie oﬁarował już dla Muzeum cenne zbiory; oﬁrował też miastu te zbiory wielkiej wartości, które obecnie znajdują się w Rapperswylu, a których hr. Plater nie ma prawa zatrzymywać, gdyż odstąpił je właściciel miastu. Zbiory te przesłane zostały do Rapperswylu na zasadzie listu z d. 6 kwietnia 1883 r., z którego się okazuje, iż hr. Plater zbiorów zatrzymywać nie może, nie spełnił bowiem po pierwsze warunków w liście zawartych, a po drugie charakter muzeum Rapperswylskiego, jako muzeum prywatnego, nie odpowiada warunkom, postawionym przez p. Schmidta Ciążyńskiego.
Zabierali jeszcze głos w tej sprawie r. m. Dr Retinzer, Dr Warschauer, prof. Dr Oettingler, Wentzl, Chęciński, oraz sprawozdawca, poczem wnioski sekcyi uchwalono.”

Konstanty Schmidt-Ciążyński (1818–1889) polski kolekcjoner dzieł sztuki

O Konstantym Schmidcie-Ciążyńskim <br class="br">Źródło: „Czas” nr 2, 4 stycznia 1887, s. 2, Małopolska Biblioteka Cyfrowa http://mbc.malopolska.pl/publication/20747

O charakterze, O czasie

„Długa jest lista okrucieństw, jakich dopuściła się ludzkość wobec samej siebie; niejeden naród cierpiał z powodu wygnania. Jednak na żaden inny lud nie miało ono równie druzgocącego wpływu, jak na Indian żyjących we wschodniej części kontynentu. Indianie byli uwrażliwieni na wszelkie aspekty swego naturalnego otoczenia. Zamieszkiwali otwartą przestrzeń. Znali każde okoliczne bagno, każdą polanę, każde wzgórze, każdą skałę, każde źródło i każdy potok tak dobrze, jak może je znać jedynie myśliwy. Nigdy do końca nie pojęli zasady ustanawiającej prywatną własność gruntów – było to dla nich czymś równie niepojętym jak prywatna własność powietrza – lecz kochali swoją ziemię bardziej, niż był ją w stanie pokochać jakikolwiek właściciel. Czuli się jej częścią, jak skały i drzewa, zwierzęta i ptaki. Ich ojczyzna była świętą ziemią, godną czci jako miejsce spoczynku kości ich przodków i stanowiącą naturalne sanktuarium ich religii. Indianie wierzyli, że jej wodospady i grzbiety górskie, jej chmury i mgły, jej doliny i łąki zamieszkują liczne duchy, z którymi pozostawali w codziennym kontakcie. To właśnie z tej obmywanej deszczami krainy lasów, strumieni, jezior – do której przynależeli dzięki tradycji swoich przodków i własnym aspiracjom duchowym – Indianie zostali wygnani na suche i bezdrzewne równiny położone daleko na zachodzie, w bezludne rejony znane pod nazwą Wielkiego Amerykańskiego Pustkowia”

Dale Van Every (1896–1976)

Great American Desert
Źródło: The Disinherited; cyt. za: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 190.

O ludziach, O religii, O historii, O ptakach

„Będzie postępująca zapaść wymiaru sprawiedliwości. I rosnące niezadowolenie społeczne. Dziś to wszystko jest w mikroskali. Przecież jesteśmy świadkami ustawicznie obniżającego się poziomu zaufania do sądów. Bo mielenie spraw i wymierzanie sprawiedliwości to nie to samo.
Gdy byłam RPO, świadoma problemów i następstw, które teraz się wam tak gorzko odbijają, apelowałam o ostrożność w reprywatyzacji. O inwentaryzację raz na zawsze roszczeń i ich hierarchizację. Płuca wyplułam w rozmowach z Ireną Dziedzic w telewizji, żeby to wytłumaczyć. I wołano, że jestem niedostatecznie uwrażliwiona na świętą własność.”

Ewa Łętowska (1940) profesor prawa, rzecznik praw obywatelskich

Źródło: rozmowa Mariusza Jałoszewskiego i Waldemara Pasia, Prof. Ewa Łętowska: Własność nie jest święta http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,17405654,Prof__Ewa_Letowska__Wlasnosc_nie_jest_swieta__CYKL.html, wyborcza.pl, 14 lutego 2015.

O sprawiedliwości, O zaufaniu

„Czy porządek rzeczy stanął na głowie, że człowiek, stworzenie żyjące i rozumne, i przez to Boże, wydaje się sobie wartościowy dopiero wtedy, gdy ma na własność bezduszne przedmioty?”

Boecjusz (480) rzymski filozof, polityk i tłumacz

Źródło: O pocieszeniu, jakie daje filozofia

O Bogu

„Nikomu z nas szczęście nie jest dane na własność, czasami udaje się je zdobyć, być jego najemcą czy może lokatorem. Ale trzeba bardzo regularnie wnosić opłaty, bo opieszałym grozi natychmiastowa eksmisja.”

Marc Levy (1961)

A gdyby to była prawda…

O szczęściu

„A życia nikt nie otrzymuje na własność, lecz wszyscy do użytku.”

Lukrecjusz (-94–-55 p. n. e.)

Vitaque mancipio nulli datur, omnibus usu (łac.)
O naturze rzeczy
Źródło: III, 971

„Uważam, że umowa którą zawarliśmy z Novellem pod koniec ubiegłego roku jest bardzo istotna. Zademonstrowała ona w oczywisty sposób wartość własności intelektualnej, również w świecie open source. Nie przewiduję, że Microsoft osiągnie ogromne dodatkowe zyski dzięki tej umowie, ale uważam, że umowa ta raz na zawsze zaświadcza, że open source nie jest wcale „wolny” i że musi respektować własność intelektualną innych firm, tak jak każdy normalny konkurent na rynku.”

Steve Ballmer (1956) amerykański informatyk, szef firmy Microsoft

na konferencji w Wall Street.
Źródło: Jakilinux.org, 19 lutego 2007

„Cały proces stanowi syntezę funkcjonowania kapitalizmu: naukowcy osiągają postęp techniczny, który może przynieść korzyść tysiącom ludzi. Pracują jednak dla prywatnej firmy, tak więc korzyści czerpie tylko firma. A za nimi stoi państwo, gwarantujące odbieranie zysków: na mocy prawa patentowego wszyscy muszą mu płacić.
W tym układzie postęp techniczny nie jest dążeniem do poprawy życia ludzi, lecz troską o pomnażanie bogactwa nielicznych.
(Wielkie korporacje bioinżynieryjne są oczywiście bardzo sprytne. Wprowadzają niewielkie zmiany do patentów, które są bliskie wygaśnięcia, żeby rozszerzyć stan posiadania – i dalej zarabiać. Czasem stwarzało to sytuacje zgoła absurdalne: firma teksaska Rice-Tec uzyskała w 1977 roku patent na ryż basmati, który jest uprawiany przez Hindusów i Pakistańczyków od tysiącleci. Albo weźmy tylko Monsanto, które ma patent na pszenicę nap bal, używaną do wyrobu podpłomyków chapati – najpopularniejszego chleba w Indiach – i zachowuje tę własność w Stanach Zjednoczonych).”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O ludziach, O czasie, O bogactwie

„Zwolennicy rynku używają niekiedy argumentu, że korupcja występująca w gospodarce centralnie planowanej niweczy w istocie wszelkie przewagi, które system ten mógłby posiadać. Ci sami dyskutanci nie rozpatrują jednak na ogół wpływu, jaki wywierają standardy moralne na funkcjonowanie gospodarki rynkowej. Nie może nas to dziwić, ponieważ gdyby zajęli się bliżej tą sprawą, to musieliby dojść do przekonania, że ograniczenie jednostkowych egoizmów jest zasadniczym spoiwem społeczeństwa. Zwolennicy Hayka i Miltona Friedmana wierzą, tak samo jak marksiści, iż jedno lekarstwo może zwalczyć wszelkie choroby; własność prywatna i wolny rynek spełniają w ich doktrynie taką samą rolę, jaką w marksizmie pełni kolektywizacja i centralne planowanie. (Maxa Webera olśnienia i pomyłki, ss. 174-175)”

Stanislav Andreski (1919–2007)

Max Weber's Insights And Errors

O chorobach, O egoiźmie

„Ta cała psychiatria to nic innego, jak tylko swoisty mikrokosmos komunizmu […]. Lepiej by zostawili ludziom ich kłopoty osobiste. Nasuwa się bowiem pytanie, czy kłopoty nie są jedyną rzeczą na świecie, którą ludzie mogą mieć na własność?”

Vladimir Nabokov książka Pnin

Pnin

O ludziach, Pytanie

„To jest własność Najświętszej Matki. [o różańcu, który trzymając w rękach ucałował przed śmiercią. ]”

Stanisław Kostka (1550–1568) polski kleryk, święty Kościoła katolickiego

Źródło: Święty Stanisław Kostka, zakonnik patron Polski https://brewiarz.pl/czytelnia/swieci/09-18a.php3, brewiarz.pl

O śmierci, O matce

„Cudza własność jest to taka własność, której jeszcze nie zdążyliśmy sobie przywłaszczyć.”

Tadeusz Dołęga-Mostowicz (1898–1939) polski pisarz

Źródło: Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje, oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 239.

„To jest własność Najświętszej Matki.”

Stanisław Kostka (1550–1568) polski kleryk, święty Kościoła katolickiego

o różańcu, który trzymając w rękach ucałował przed śmiercią. <br class="br">Źródło: Święty Stanisław Kostka, zakonnik patron Polski https://brewiarz.pl/czytelnia/swieci/09-18a.php3, brewiarz.pl

O matce

„Ludzie tak długo odwracali się od siebie, patrząc na rzeczy, że zaczęli szanować instytucje religijne, naukowe i państwowe jako strażników własności i potępiają ataki na nie, bo czują, że są to ataki na własność. Szacunek wobec drugiego człowieka mierzą tym, co on ma, a nie tym, czym jest; z szacunku do swej natury człowiek wzniosłego ducha wstydzi się swojej własności.”

Ralph Waldo Emerson (1803–1882) filozof amerykański

Self-Reliance
Źródło: R. W. Emerson, Wybór pism filozoficznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2015

O ludziach, O naturze, O pewności siebie

„Nasi głupcy, papieże, biskupi, sofiści oraz mnisi – prymitywne ośle głowy – (…) postępowali z Żydami tak, jakby były to psy, a nie istoty ludzkie; jedynie szydzili z nich i przejmowali ich własność. Kiedy ich chrzczą, nie pokazują im nic z chrześcijańskiej doktryny ani życia, ale poddają ich papiestwu i mnichom. Jak w ogóle mogliby Żydzi widząc, że judaizm ma tak silne wsparcie w Piśmie Świętym, a chrześcijaństwo stało się zwykłą paplaniną niepolegającą na Biblii, ułożyć się i stać od razu prawymi, dobrymi chrześcijanami? Sam słyszałem od pobożnych ochrzczonych Żydów, że gdyby nie usłyszeli Ewangelii w naszych czasach, pozostaliby na resztę swoich dni Żydami pod przykrywką chrześcijaństwa. Albowiem przyznają, że nigdy jeszcze nie dowiedzieli się niczego o Chrystusie od tych, którzy ochrzcili ich i udzielali im nauk.”

Marcin Luter (1483–1546) teolog i reformator religijny

Źródło: O tym, że Jezus Chrystus urodził się Żydem (1532)

O psie, O wsparciu, O nauce, Chrystus

„Tomasz Campanella w swej utopijnej wizji doskonałego państwa (częściowo totalitarystycznej koncepcji) nawiązał pośrednio do koncepcji Morusa, czyli za podstawę sprawiedliwych stosunków społecznych uznawał wspólną własność. Jednak, w przeciwieństwie do swego wielkiego poprzednika, Campanella odmiennie zdefiniował cel idealnego państwa oraz społeczeństwa. Według niego było to dążenie do dobra, które utożsamiał z ładem społecznym (instytucjonalno-prawnym i moralnym), a także z racjonalnością postępowania wszystkich obywateli – całej wspólnoty (racjonalność wymuszała ekonomizację zachowań ludzkich). Zatem w tym ujęciu wartości Morusa, tj. szczęście, sprawiedliwość oraz pełna wolność, odgrywały drugorzędną rolę.”

Tommaso Campanella (1568–1639)

Autorka: Barbara Danowska-Prokop, Idealne państwo (społeczeństwo) w ujęciu renesansowych utopistów, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, 305, 2016, s. 144.
O Tommaso Campanelli

O szczęściu, O sprawiedliwości, O zachowaniu, O wolności