Cytaty o przyczynie
strona 8

„Robię filmy po to, żeby wzruszały, prowokowały – taki jest punkt wyjścia, inaczej nie ma sensu wyciągać kamery.”

Wojciech Smarzowski (1963) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: rozmowa Jakuba Majmurka, krytykapolityczna.pl, 19 października 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Serwiskulturalny/SmarzowskiMojefilmymajaprowokowac/menuid-305.html

„Ja rozumiem, że nie jestem liderem partii politycznej w tym sensie, jak jest to przyjęte w cywilizowanych krajach. Raczej przychodzi mi wykonywać funkcję antykryzysowego menedżera.”

Anatol Labiedźka (1961) polityk białoruski

w czasie XIII zjazdu ZPO w Mińsku, ponownie kandydując na stanowisko przewodniczącego partii, 21 marca 2010 roku. Źródło: „Nasza Niwa” http://nn.by/?c=ar&i=36420, 21 marca 2010 r.

O czasie

„Gdyby jakiś cudzoziemiec (czego mu nie życzę) oglądał tylko seriale TVP1, doszedłby do wniosku, że przeciętny Polak jest księdzem. Jeśli zaś nawet nie jest – bo np. jest kobietą – to wokół plebanii kręci się całe jego życie. Ksiądz jest ojcem całej wsi, czasem – co okazało się po ostatnich skandalach w Kościele – w sensie dosłownym.”

Michał Ogórek (1955) polski dziennikarz, felietonista i satyryk

Źródło: Ple, ple, ple, plebania, „Gazeta Telewizyjna”, 20 sierpnia 2010.

O życiu, O kobietach, O czasie

„Jak odmienny sens mogą mieć identycznie brzmiące twierdzenia, umieszczone w różnych doktrynach.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Szkice o filozofii katolickiej
Źródło: s. 127.

„Sam Bóg był w okresie gotyku przedstawiany w sztuce i w literaturze z cyrklem w dłoni, jako Stwórca, który stwarza wszechświat według praw geometrii. Architektura staje się nauką – w sensie nadawanym temu słowu przez Augustyna – dopiero dzięki stosowaniu tych właśnie praw. Podporządkowując się geometrii, średniowieczny architekt sądził, że naśladuje dzieło swego boskiego Mistrza.”

Otto von Simson (1912–1993)

Źródło: Katedra gotycka – jej narodziny i znaczenie, wyd. 1956, tłum. Anna Palińska

O Bogu, O literaturze, O narodzinach, O nauce

„(…) współczesna filozofia nie wierzy w istnienie sensu wszechświata i dlatego nie może mieć nadziei na ułożenie choćby jednej romancy; jej romance nie miałyby treści. Nie można się spodziewać przygód w świecie anarchii. Na przygody można liczyć tylko wtedy, gdy podróżuje się po kraju porządku i praworządności. Nie można znaleźć żadnego znaczenia w dżungli sceptycyzmu; ten jednak, kto przechadza się w lesie doktryn i przemyślanych wzorów, będzie odkrywał coraz to nowe znaczenia.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Ortodoksja
Źródło: s. 278, 289

O podróżowaniu

„Być Indianinem we współczesnej Ameryce to w bardzo realnym sensie – być nierealnym i ahistorycznym.”

Vine Deloria, Jr. (1933–2005) teolog i prawnik amerykański, działacz na rzecz praw Indian

„Problemem w XXI wieku staje się los ludzi pozbawionych pracy. Sytuacja ta tworzy się zarówno z powodu niewłaściwie prowadzonej gospodarki, jak i z powodu rozkwitu techniki. Maszyny, mówiąc najogólniej, zastępują ludzi. Dlatego też twierdzę, odwołując się do poglądów niemieckiego filozofa XX wieku Gustawa Radbrucha, że jedną z idei XXI wieku powinien stać się transpersonalizm. Otóż filozof ten zwrócił uwagę na to, że w dziejach zachodzi wciąż na nowo pewien paradoks. Ocenia się przeszłe pokolenia stosownie do wartości dzieł kulturowych, które po nich pozostały. Ale pokolenia, które żyje nikt nie zachęca ku temu, by koncentrowało swoje siły na tworzeniu dzieł kultury. Według innych kryteriów ocenia się minione pokolenia – a ku innym celom skłania się tych, którzy są żywi. Mianowicie zaszczepia się od wieków przekonanie, że należy oddawać życie w imię patriotycznych lub religijnych idei. Zmiana tego paradoksu, czyli propagowanie znaczenia wysiłku kulturotwórczego wśród żywych pokoleń spowodowałyby zarazem rozwiązanie problemu wzrastającej liczby osób pozbawionych pracy, nie wiedzących jak ukierunkować własną energię psychofizyczną. Transpersonalizm, wskazujący wartość idei oraz szerzący szacunek dla różnic indywidualnych między ludźmi, może stać się ideą nadającą sens życia człowiekowi w XXI wieku.”

Maria Szyszkowska (1937) polska działaczka polityczna, filozof

O życiu, O losie, O ludziach, O wysiłku

„Myślę, że boimy się, że lada moment znajdziemy się w jakimś mrocznym i ponurym miejscu, z którego nie ma ucieczki. Miłość pomiędzy dorosłymi i dziećmi nie może być już w żaden sposób wyrażana fizycznie, w szczególności nie w przestrzeni publicznej. Czasy wolności dawno minęły, co w pewnym sensie nie dziwi, bo to poprzez ograniczanie jesteśmy w stanie utrzymywać kontrolę nad rzeczywistością. Ale w tym procesie wzmacniania kontroli też coś utraciliśmy: dotyk, możliwość bliskiego, fizycznego kontaktu. To ważne, a już nie wolno nam tego robić.”

Thomas Vinterberg (1969) duński reżyser i scenarzysta

Źródło: Anna Tatarska, Vinterberg: Dania stworzyła von Triera i jego nazistowski żarcik, stopklatka.pl, 7 marca 2012 http://stopklatka.pl/-/45534962,vinterberg-dania-stworzyla-von-triera-i-jego-nazistowski-zarcik

O miłości, O dzieciach, O myślach, O rzeczywostości

„Nie chodzi o to, że ta władza jest tak samo brutalna, totalitarna czy wyznaje tamtą ideologię, bo to absurd. Rzecz w tym, że dostrzegam domykanie się systemu przypominającego Polskę Ludową w takim sensie, w jakim władza była w PRL całkowicie niekontrolowana. Coraz mniej jest silnych mediów, które patrzą jej na ręce. Opozycji zaś odbiera się prawo do normalnego funkcjonowania, krytyki. Gdy tego próbuje, słyszy, jak w PRL, że dzieli i jątrzy. Pojawiły się nawet zarzuty o faszyzm. To też już było, tuż po II wojnie światowej faszystami byli rząd londyński i żołnierze wyklęci. Tak likwidowano ówczesną opozycję.”

Barbara Fedyszak-Radziejowska (1949) polska socjolog

o władzy PO. Źródło: Barbara Fedyszak-Radziejowska: Polsce grozi demokracja fasadowa, rp.pl, 1 maja 2011 http://wsieci.rp.pl/opinie/horyzonty/Dr-Barbara-Fedyszak-Radziejowska-Polska-jest-demokracja-fasadowa

O wojnie, O demokracji

„Cieszę się, że nigdy go nie uprałem. Pachnie jak śmierć, blondynka i zwycięstwo. Może to powinien być mój prezydencki uniform? Czy prezydenci w ogóle mają uniformy? Chyba nie. Ale jak już będę prezydentem, będę mógł robić co zechcę! Na przykład przepiszę ten cały Akt Rejestracji superbohaterów. I tak jest niepotrzebny. „Jesteś samozwańczym superbohaterem, chłopcze?” „Jasne, kurwa, sir. Regularnie biegam na patrole w gaciach na wierzchu i walczę z przestępczością, bo nie rozumiem cholernych zasad, wedle których działa nasz świat.” „To dobrze. Dlatego teraz wyślę cię do obozu koncentracyjnego, gdzie zostaniesz poddany lobotomii, sterylizacji, łamaniu kości i pasteryzacji. Tak rozkazuje prezydent Goblin.” To ostatnie brzmiało bardziej jak Dr. Doom. Ale wciąż oddaje sens idei. Notatka do siebie: Częściej dyktować po nagu, pomysły zdają się płynąć o wiele swobodniej.”

Warren Ellis (1968) Angielski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny.

Norman, przebierając się w strój Green Goblina
Thunderbolts

O śmierci, O świecie, O zwycięstwie

„A teraz coś śni,
równoległość blizn
się śni, i spowija
w ranę.
Ja jestem na tak,
w jakimś sensie
z tobą
na zawsze.”

Konrad Wojtyła (1979)

może boże
Źródło: Się śni

„Nie ma sensu zwalać na instancje lokalne winy za błędy, które popełnił sam KC.”

Nadieżda Krupska (1869–1939) rosyjska działaczka komunistyczna

krytyka, jaką złożyła latem 1930 podczas konferencji partyjnych przed XVI Zjazdem partii komunistycznej w dzielnicy baumańskiej w Moskwie.
Źródło: Roj Miedwiediew, Ludzie Stalina, tłum. Tadeusz Kaczmarek, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, s. 78.

O ludziach

„Wszechświat ma pewien sens: jest niezmiernie racjonalny. Da się go badać. Gdyby człowiek czy ludzkość nie miała sensu, to – według mnie – byłby to straszny dysonans: racjonalna przyroda miałaby stworzyć coś tak irracjonalnego?”

Michał Heller (1936) polski filozof, teolog, fizyk kosmolog

Wywiad Dowód na istnienie Boga

O wszechświecie

„Jestem zdecydowanie za legalizacją marihuany. Moje poglądy polityczne nie są prosto „definiowalne”, ale w legalizacji nie chodzi tylko o to, że jest to taka sama używka jak alkohol, a nawet lżejsza, ale głównie o wytrącenie z rąk mafii ogromnych dochodów. Jeśli sam hodujesz – spoko, ale jeśli kupujesz skuna od dilera musisz mieć świadomość, że dokładasz się do reflektora mafijnego BMW. Oni wykorzystują ten hajs w obrzydliwy sposób, nie mają skrupułów i w tym sensie jest to ohydne. Poza tym, legalizacja ściągnęłaby do naszego kraju turystów tak, jak do Holandii. Dałaby pracę i zysk dla państwa w postaci podatków. To nie mrzonki.”

Sidney Polak (1972) polski muzyk

Źródło: Wywiad, Jestem wesołym pijakiem http://www.hip-hop.pl/teksty/projector.php?id=1097056445

O alkoholu

„Ta reakcja na śmierć prezydenta, na śmierć wielu polityków i nie tylko, pokazała nową twarz Polaków w sensie nie tego, że Polacy nagle zmienili zdanie o Lechu Kaczyńskim, tylko przywiązania do państwa. Czego nam strasznie brakowało. To wytworzyło atmosferę identyfikacji z państwem polskim.”

Seweryn Blumsztajn (1946)

Źródło: Goście Poranka Tok FM, Tok FM, 14 kwietnia 2010 http://www.tok.fm/TOKFM/0,88711.html

O śmierci

„(…) dziecko jest skarbem, który porządkuje nasz dorosły świat, że w jakimś sensie, mówiąc podniośle i koturnowo, uświęca nasze ziemskie bytowanie.”

Czesław Sieńko (1956)

Źródło: „Dziennik Polski”, 9 marca 2004 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/silam.htm

O dzieciach, O świecie

„Nie pozostanie nikt, kto by pamiętał Arystotelesa lub Kleopatrę, a co dopiero ciebie. Wszystko, co zrobiliśmy, zbudowaliśmy, napisaliśmy, wymyśliliśmy albo odkryliśmy, pójdzie w zapomnienie, a to (…) zupełnie straci sens. Może ta chwila nadejdzie szybko, a może jest odległa o miliony lat, ale nawet jeśli przetrwamy śmierć naszego słońca, nie będziemy istnieć wiecznie. Był czas, gdy organizmy nie miały świadomości, i nadejdzie czas, gdy znów będą jej pozbawione. Nie myśl o tym, że zapomnienie jest nieuniknione. Wierz mi, że wszyscy tak robią.”

John Green książka Gwiazd naszych wina

Gwiazd naszych wina
Źródło: rozdział 1

O śmierci, O myślach, O stracie, O czasie

„(…) nie zasługuje się na cudzą przyjaźń w tym sensie, w jakim można zasłużyć sobie na medal za odwagę na wojnie albo na dobry stopień na egzaminie.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Mini wykłady o maxi sprawach (1997–2003)

O przyjaźni, O wojnie

„Jak mam za dużo wolnego czasu, zaczynam myśleć i wpadam w depresję. Staram się więc robić jak najwięcej, ale nie zawsze mi się chce. Nie jestem da Vincim, żeby spać 15 minut na dobę. Człowiek musi czasem się poobijać. Co prawda tamten też tracił sporo czasu. Na przykład zupełnie bez sensu wymyślał maszyny do cięcia ludzi. Nie chcę być da Vincim.”

Andrzej Bachleda-Curuś (1975) polski narciarz alpejczyk

Źródło: Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Andrzej Bachleda, „Playboy” nr 3, 2009

O ludziach, O prawdzie, O myślach, O czasie

„Niepokój erotyczny (…), ten głuchy, nieokreślony głód, to uczucie, że czegoś nam brakuje, które prześladuje nas niemal w każdej chwili w naszym życiu, czy we śnie, czy na jawie.
Co to jest? Możliwość miłości w naszym ciele. Obecność, możliwa obecność innego człowieka.
Poniżające, ustawiczne przypomnienie, że samotność jest niemożliwością, że coś takiego, jak samotny człowiek, nie może istnieć.
Że słowo „ja” jest najbardziej pozbawionym sensu słowem. Pustym punktem w mowie.”

Lars Gustafsson (1936–2016)

Śmierć pszczelarza
Źródło: s. 110.

O głodzie, O emocjach, O samotności, O snach

„Aktorstwo mnie w pewnym sensie zaczęło nudzić, być może dlatego, że nigdy na swojej drodze zawodowej nie spotkałem reżysera, który by mnie jakoś wybitnie zainspirował swoją osobą.”

Mariusz Pilawski (1957)

Źródło: „Dziennik Teatralny”, Łódź, 23 czerwca 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/22275

O czytaniu

„Kino to słowa i obrazy, piękno filmu, sens jego istnienia tkwi w jego złożoności, wielowymiarowości. Zaczynałem jako scenarzysta, więc słowa są dla mnie równie ważne, a praca nad scenariuszem jest kluczowa dla każdego filmu. Estetyka jest pochodną tekstu, ale i nie będę się wstydzić tego, że dbam o formę wizualną.”

Alan Parker (1944) brytyjski reżyser i scenarzysta filmowy

Źródło: Łukasz Biskupski, Lech Moliński, Alan Parker: Nie chcę remake’u „Harry’ego Angela”, stopklatka.pl, 4 grudnia 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50984

Cytaty o pięknie, Obraz

„Afryka jest kolebką ustroju socjalistycznego. Socjalizm istniał w Afryce na długo przed Marksem. Socjalizm afrykański w swojej najgłębszej istocie jest ideą humanizmu i braterstwa między ludźmi. To właśnie braterstwo i jedność były podstawą afrykańskiego ustroju plemiennego, w którym nieznane było pojęcie własności – źródło wszelkich konfliktów międzyludzkich. W tym sensie można przyjąć, że w instytucji plemienia afrykańskiego został zrealizowany nie tylko socjalizm, ale nawet komunizm. Ten szczęśliwy ustrój socjalizmu afrykańskiego został naruszony przez kolonializm, który dążył do podziału społeczeństwa afrykańskiego na klasy, a więc tym samym do likwidacji socjalizmu w Afryce. Dzisiaj niepodległa Afryka ma szansę na odrodzenie socjalizmu afrykańskiego. Droga do tego celu nie wiedzie poprzez marksizm. Droga ta wiedzie przez nawrót Afryki do ustroju wspólnoty plemiennej. Do odrodzenia plemienia jako socjalistycznej komórki społeczeństwa afrykańskiego.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Ujamaa – An African Socialism (1962)
Źródło: Ryszard Kapuściński, Gdyby cała Afryka…, Agora, Warszawa 2011, ISBN 9788326805264, s. 350–351.

„Ja na kolanach, po kamieniach,
póki tylko jest sens, póki tylko jest powód,
koncerty to alibi, dyskografia to dowód,
nie z Vivy i MTV, a zza szyb samochodów.”

Miuosh (1986)

Piąta strona świata
Źródło: utwór Patos

„Wiedza cię pod koniec liceum przerasta. Tak naprawdę ta wiedza jest dużo większa niż świadomość wiedzy, jaką posiadasz. Nie ma łącznika pomiędzy teorią, a praktyką. (…) Ta bezradność mi trwała przez ostatnie 10 lat. (…) Odblokowałem w głowie psychologiczną klapkę, która blokowała wiedzę, którą posiadałem. W tym momencie wszystko jest dla mnie jasne jak słońce i stwierdzam jasno, kurde, byłem debilem. W sensie muzycznym.”

O.S.T.R. (1980) raper polski

O wiedzę, O słońcu

„(…) jaki sens robić coś, jeśli nie mówisz ludziom, dlaczego to robisz?”

Greg Iles (1960)

Anioł z Missisipi

„Święta religijne możną by określić, jako tabu. W sensie ekonomicznym dni świąteczne niewątpliwie mają stanowić porę zastępczego próżnowania na rzecz tego bóstwa lub świętego, w którego imieniu nałożone zostało tabu i dla którego należy powstrzymać się od różnych użytecznych zajęć. Cechą charakterystyczną wszystkich tych okresów religijnego próżnowania jest mniej lub bardziej surowe tabu, zakazujące wykonywania wszelkich czynności, mogących przynieść pożytek człowiekowi. W przypadku dni postnych ostentacyjne powstrzymywanie się od czynności użytecznych i czynności podtrzymujących materialne życie człowieka jest dodatkowo podkreślone przez obowiązkowe powstrzymanie się od jedzenia, zapewniającego życiową wygodę i zadowolenie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O życiu, O jedzeniu

„Fonetyczna i morfologiczna struktura polskich dialektów Górnego Śląska jest bez wątpienia polska – z częściowo archaicznymi cechami. To było i zawsze jest rzeczowo uzasadnione ujęcie slawistycznych badań językoznawczych. System deklinacyjny i koniugacyjny jest bez zarzutu słowiański w polskiej odmianie. Aspekt czasownikowy, jedna z cech językowych różniących zasadniczo język słowiański od niemieckiego, pozostał do dzisiaj nienaruszony. (…) Polskie dialekty Górnego Śląska wykazują zwykłą dla dialektów właściwą charakterystykę. Elementy archaiczne znajdują się obok dialektowych nowości. Poza tym polskie gwary Górnego Śląska odznaczają się licznymi zapożyczeniami ze słownictwa niemieckiego, zjawisko, które również w sensie dobrze pomyślanych uczuć patriotycznych stało się powodem, by mówić o rozwodnionym języku polskim. Rzeczowo bezzasadnym było natomiast określać polski język górnośląski jako język, który ulega rozkładowi i rozwija się od słowiańskiego ku niemieckiemu. Tę nienaukową wypowiedć możemy całkowicie pominąć. W dyskusjach naukowych nigdy nie odgrywała jakiejkolwiek roli. Są to więc dialekty polskie, które z powodu długiego, bo od lat trzydziestych XIV wieku, odosobnienia Śląska od Polski w następstwie historycznych rzeczywistości przejęły wiele ze słownictwa niemieckiego integrując to jednak w swój słowiańsko-polski system językowy. To słownictwo niemieckie, które podczas długiego odosobnienia Śląska od państwa polskiego w czasach czeskich, austriackich i pruskich zostało przejęte do dialektów górnośląskich, wzbogaciło się szczególnie w ostatnich dziesięcioleciach XIX wieku mnogością nowoczesnych pojęć technicznych i administracyjnych z języka niemieckiego. Fonetycznie i morfologicznie zostało jednak zintegrowane i nie zdołało ono polskiej struktury tych dialektów zasadniczo zmienić lub wręcz rozkruszyć (…). Podobne zjawiska spotykamy w najrozmaitszych okolicach europejskiego obszaru językowego. Jednym z najbardziej zwracających na siebie uwagę przykładów ukazać można język rumuński, który mimo bogatych leksykalnych zapożyczeń słowiańskich zachował swój romański charakter językowy; bo jego struktura gramatyczna pozostała w swoich wschodnioromańskich właściwościach. Nie ma trudności dowieść polskiego charakteru dialektów górnośląskich, co zresztą w badaniach naukowych dialektologicznych nigdy nie było poddawane w wątpliwość.”

Reinhold Olesch (1910–1990)

O zachowaniu, O emocjach, O charakterze, O rzeczywostości

„Coraz częściej łapię się na tym, że moje całe życie jest dla innych: dla rodziny, dla widzów, dla mediów, dla producentów. Nie mam nic przeciwko temu, ale pomyślałem sobie, że to dobrze, że Pan Bóg wyznaczył część doby, która jest tylko dla mnie. Kiedyś buntowałem się przeciwko zbyt długiemu spaniu, myślałem, że to strata czasu. Dzisiaj potrafię znaleźć w tym sens.”

Maciej Stuhr (1975) aktor polski

Źródło: „Ozon” nr 28, 2005

O życiu, O Bogu, O myślach, O stracie

„Człowiek zaczyna rozumieć, na czym polega życie, dopiero gdy ma rodzinę. Rodzinę i dzieciaki. Tylko to pozwala człowiekowi zrozumieć sens.”

Andrew Klavan (1954)

Korupcja

O życiu, O rodzinie

„Tracimy język wieków chrześcijaństwa. Stajemy się jakby intruzami i dyletantami w literackim gmachu tekstów sakralnych. Przy okazji żegnamy się w jakimś sensie z tym niezrównanym, cudownym zjawiskiem artystycznym i duchowym, jakim jest śpiew gregoriański. Mamy powody, by odczuwać żal, a nawet by się martwić. Bo czymże zastąpimy ten anielski język? Zaiste, wielka jest cena tej ofiary.”

Paweł VI (1897–1978) papież

Źródło: Romano Amerio, Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku, Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 723.

O wieku

„W sztuce ważne są emocje, a nie aluzje. Liczy się to, czy człowiek płacze, śmieje się, czy jest wstrząśnięty. Po spektaklu zaczyna wtedy myśleć nie o tym, kto wziął łapówkę lub został premierem, tylko na czym polega sens życia.”

Andriej Konczałowski (1937) reżyser rosyjski

Źródło: Janusz Wróblewski, Niegodziwcy mają dobre intencje, „Polityka” 2/06, 17 stycznia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/niegodziwcy.htm

O myślach, O płaczu, O myśleniu

„Tęsknię za dzieciństwem moich dzieci, za ich zmartwieniami, kłopotami, za ich problemami, bo wtedy mogłam jakoś w nich uczestniczyć, mogłam im zaradzić. Teraz, gdy są dorośli, czuję się bezradna. Jeżeli mają problemy, nie mogę im pomóc, tak jak pomagałam kiedyś. I właśnie tego mi brak. Uczestniczenie w radościach jest wspaniałe, ale to prawda, ze dopiero pomoc w kłopotach nadaje relacjom głębszy sens.”

Krystyna Siesicka (1928–2015) polska prozaik, autorka utworów dla młodzieży

Źródło: „Zwierciadło” nr 12/1946, grudzień 2008

O dzieciach, O prawdzie, O relacjach, O pomocy

„Chrześcijaństwo jest religią gloryfikującą jeden konkretny historyczny fakt stracenia, stracenie Jezusa, gdyż Kościół dostrzega w tym wydarzeniu zbawienie przez krew. Tym samym kara śmierci jest dla chrześcijan warunkiem zbawienia. Kara śmierci zostaje przez to – jeśli można się tak wyrazić – uświęcona jako środek do osiągnięcia zbawienia. Bóg okazuje się tu najwyższym rzecznikiem kary śmierci, gdyż skazał swego syna i pragnął jego ukrzyżowania, to znaczy zbawienia ludzi. Ponieważ instytucja ferowania wyroków śmierci musiała istnieć już przed Jezusem, aby odpowiednio wcześniej umożliwić dokonanie się zbawczej śmierci – zatem wszyscy ludzie straceni przed Jezusem stają się niejako warunkiem, poprzednikami i tymi, którzy utorowali drogę tej zbawczej śmierci. Podobnie wszyscy, którzy zostali straceni po Jezusie, są ofiarami tej „koncepcji-zbawienia-przez-krzyż” (Kreuz-Erlösungs-Idee), ponieważ instytucja kary śmierci, która w odniesieniu do Jezusa była wolą Boga, w przypadku innych ludzi też nie może być z tą wolą sprzeczna. Tak na tę kwestię patrząc, można stwierdzić, że wszyscy straceni są w pewnym sensie męczennikami, zmarli oni i umierają dla dobrej, najlepszej idei – zbawienia świata.”

Uta Ranke-Heinemann (1927)

Źródło: Nie i amen

O śmierci, O Bogu, O ludziach, O religii

„Od razu wpadła mi w oko. Tyle że szybko stwierdziłem, że jest zadufaną w sobie jędzą, którą nie ma sensu zawracać sobie głowy.(…) Po pewnym czasie doszedłem jednak do wniosku, że źle ją oceniłem.”

Sebastian Kolasiński (1975) polski łyżwiarz figurowy

o początkach znajomości z Jagną Marczułajtis.
Źródło: Beata Sadowska, Jagna Marczułajtis i Sebastian Kolasiński. Pod kołdrą wyszeptał jej, że... I..., „Viva!” 2002, nr 7 (135), s. 86.

O czasie

„Pokazywanie siebie w sposób masochistyczny sprzeczne jest z moim usposobieniem i chyba z prawdziwym aktorstwem. W tworzeniu postaci zaangażowana jest natomiast w pełni wyobraźnia aktora, która ma przecież ścisły związek z tym, w czym on bierze na co dzień udział, co przeżywa – nie w sensie faktów, ale wrażliwości, odczucia.”

Zbigniew Cybulski (1927–1967) polski aktor teatralny i filmowy

Źródło: Stanisław Janicki, W stronę gwiazd, „Kino” nr 1/1966, s. 48.

„Wszelkie próby zaprzyjaźnienia się z jaszczurkami kończą się niczym. Są to stworzenia bardzo nieufne i płochliwe, które chodzą (czy raczej – biegają) swoimi drogami. To nasze niepowodzenie ma także pewien sens metaforyczny: potwierdza ono, że można żyć razem, pod jednym dachem, a jednak nie sposób się porozumieć, znaleźć wspólny język.”

Ryszard Kapuściński książka Heban

Heban

Niepowodzenie

„Ja nigdy nie zrobiłbym filmu na podstawie książki. Uważam, że pokazywanie obrazami czegoś, co ktoś już wcześniej pokazał za pomocą słów, nie ma większego sensu. Wszystko, co tworzę, musi być w znacznej części moją kreacją.”

Michael Hanegbi (1979)

Źródło: Wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=18925

O książkach, O pomocy, Obraz

„W pewnym sensie te wszystkie okropne rzeczy, które nam się przydarzyły, uśmierciły mnie w środku – w każdym razie w tej części, która kiedyś umiała kochać.”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro 4: Przyjaciele mroku

Kochać się

„Przywódcy niektórych partii w 2007 roku spotykali się z członkami senatu USA i dyskutowali na temat możliwości amerykańskiego wpływu na sytuację polityczną na Białorusi, a także na temat ich analogicznych działań. O jakich debatach można mówić z przedstawicielami takich partii? Nie widzę w tym sensu.”

Alaksandr Ahiejeu (polityk) (1952) białoruski inżynier i polityk

Кіраўнікі некаторых партыяў у 2007 годзе сустракаліся з чальцамі сэнату ЗША і абмяркоўвалі магчымасьць амэрыканскага ўплыву на палітычную сытуацыю ў Беларусі, а таксама аналягічныя іх дзеяньні. Пра якія дэбаты можна гаварыць з прадстаўнікамі такіх партыяў? Я ня бачу ў гэтым здаровага сэнсу. (biał.) Źródło: «Выбары-2012»: Ні дэбатаў, ні сустрэч з выбарцамі http://www.svaboda.org/content/article/24694175.html, Radio Swaboda, 2012-08-31 16:25.

„Warto wsłuchiwać się w pozostawione nam przez Zbigniewa Herberta słowa, warto wydobyć z nich sens który – jakże często – stanowi przesłanie uniwersalne. Problemy bohaterów Herberta mogą dotyczyć nas wszystkich. Ostatecznie bowiem to my, czytelnicy, zastanawiamy się nad dylematami Pana Cogito, pytamy o to, czy musiał zginąć Hamlet, dociekamy, jak doskonałym stworzeniem jest kamyk.”

Agata Kornhauser-Duda (1972) polska germanistka i nauczycielka

o Zbigniewie Herbercie. Źródło: List Pierwszej Damy do Uczestników XV Ogólnopolskiego Przeglądu Twórczości Zbigniewa Herberta Herbertiada, prezydent.pl, 17 września 2015 http://www.prezydent.pl/pierwsza-dama/wypowiedzi-pierwszej-damy/listy/art,4,list-pierwszej-damy-do-uczestnikow-xv-ogolnopolskiego-przegladu-tworczosci-zbigniewa-herberta-herbertiada.html

„Myślę, że poezja przyszłości, nawet w kontaminacji z innymi dziedzinami sztuki – na przykład teatrem, filmem czy plastyką – zachowa w głębinowej warstwie metafizyczny sens. Albo… w ogóle jej nie będzie. Poezja musi zachować swą tożsamość.”

Bogusław Żurakowski (1939)

Źródło: H.B. Klein, Dokąd biegniesz, córko Mnemozyny?, „Przegląd Polski” (tygodniowy literackospołeczny
dodatek „Nowego Dziennika”), Nowy Jork, 21 czerwca 2002.

O zachowaniu, O myślach, O przyszłości, O myśleniu

„Polacy okresu PRL wykształceni byli na podręcznikach historii napisanych przez Missalową i Jefimowa. Skąd mogli wiedzieć, co to była wojna z Armią Czerwoną pobitą pod Warszawą? Co to jest Katyń? Jaki był sens Powstania Warszawskiego i czym w rzeczywistości było AK? To były tematy zakazane. Gdyby funkcjonowała dzisiejsza terminologia, patrioci polscy nazwani byliby terrorystami. Nie ma patriotyzmu bez znajomości korzeni narodowych. Polska nie zaczęła się od Bieruta i Gierka. Sława Polski nie zaczyna się od Unii Europejskiej. Prawdziwa Ojczyzna jest bogata w postacie świętych: Wojciecha, Stanisława, Kazimierza, Maksymiliana Kolbego, księdza Jerzego Popiełuszkę i Jana Pawła II. Na falach Radia i na szpaltach „Naszego Dziennika” wskrzeszani są bohaterowie i patrioci, którzy miłowali Ojczyznę, rozsławiali ją, cierpieli i ginęli w jej obronie. Ciekawe, że nikt nie analizuje głośno, dlaczego ponad połowa Polaków nie poszła na wybory parlamentarne? Przecież to ewidentny dowód na ochłodzenie temperatury dzisiejszego patriotyzmu. Niech jubileusz dwudziestolecia stanie się biciem na alarm. Niech usłyszą ten dzwon także rodacy, którzy znaleźli pracę za granicą.”

Kazimierz Ryczan (1939–2017) polski duchowny katolicki, biskup ordynariusz diecezji kieleckiej

Źródło: Zwyciężycie razem z Narodem, naszdziennik.pl, 3 grudnia 2011 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20111203&typ=rd&id=rd60.txt

O wojnie, O historii, O rzeczywostości, O cierpieniu

„O narodotwórczej roli kultury doskonale wiedzieli nasi wrogowie. Dlatego rozpoczynali od rozstrzeliwania kultury i jej ludzi, zanim stawiali pod ścianą i zamykali w obozach koncentracyjnych pozostałą część społeczeństwa. Po 1945 roku uderzenie poszło w dobrą pamięć o II Rzeczpospolitej. W sens walki w 1939, podczas okupacji i na Zachodzie. Podjęli je ochoczo artyści, naukowcy i publicyści, zmobilizowani przez sowieckich komisarzy typu Jerzego Borejszy, Aleksandra Forda czy Julii Brystygier. Po mordach na profesorach Uniwersytetu Jagiellońskiego i Lwowskiego, eksterminacjach w Oświęcimiu i Katyniu, oraz ubeckich czystkach, pozostało wolne miejsce po polskiej inteligencji. Oto prawdziwe źródło dzisiejszej sytuacji w kulturze i prawdziwy rodowód na siłę narzucanych społeczeństwu „autorytetów”. Konieczna jest weryfikacja kartoteki Julii Brystygierowej. Bowiem z jej czasów wywodzi się ponura anegdota: „Jak zostać członkiem Związku Literatów?””

Bohdan Poręba (1934–2014) reżyser polski

„Wydać jedną książkę i dwóch kolegów”. Źródło: Ocalić Polskość! cz. I http://www.wicipolskie.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3769&Itemid=56

O ludziach, O inteligencji, O sile, O walce

„Wkurza mnie wymazywanie każdej zmarszczki, upiększanie ludzi, robienie głupich, przymilnych min i stwarzanie w wywiadach wygładzonej historii człowieka. Nie zgadzam się z tym i to nawet mnie prowokuje do coraz gorszych i brzydszych zachowań. Może dlatego chcę być w pewnym sensie odrażająca, brzydka, zła. Po to, żeby zburzyć ten kiczowaty cukierek, który się wszędzie panoszy.”

Katarzyna Figura (1962) aktorka polska

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 19 czerwca 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wtba.htm

O ludziach, O zachowaniu, O historii

„Film jest ciągiem obrazów i każdy z nich ma sens w tym ciągu.”

Daniel Szczechura (1930) polski reżyser

Źródło: „Kwartalnik Filmowy” 19–20/1997

Obraz

„Aby realizm nie był słowem pozbawionym sensu, wszyscy ludzie musieliby mieć jednaki umysł i jednaki sposób pojmowania.”

Eugène Delacroix (1798–1863) malarz francuski

O ludziach

„Ludobójstwo w sensie właściwym, w odróżnieniu od zwykłej rzezi, żąda następującego kryterium: jest to rzeź zamierzona w ramach ideologii, stawiającej sobie za cel unicestwienie części ludzkości dla wprowadzenia własnej koncepcji dobra. Plan zniszczenia ma obejmować całość określonej grupy, nawet jeśli nie zostaje doprowadzony do końca w rezultacie niemożliwości materialnej czy zwrotu politycznego.”

Alain Besançon (1932)

Źródło: Przekleństwo wieku. O komunizmie, narodowym socjalizmie i jedyności Zagłady, Warszawa 2000.

O wieku

„Doświadczenie historyczne uczy również, że zaangażowane mniejszości bywają zdolne do zmiany kierunku, w jakim podąża reszta społeczeństwa. Potrafią czasem przekonać większość, że jej obojętność prowadzi donikąd albo do katastrofy, i skłonić masy do zaangażowania. Ktoś mógłby zapytać, dlaczego odwołuję się akurat do tradycji ruchu oporu z okresu II wojny światowej, a nie na przykład do rewolucji francuskiej. Ale to chyba dlatego, że dla mojego pokolenia sytuacja była w pewnym sensie podobna do dzisiejszej. Stanęliśmy w obliczu czegoś strasznego, potwornego wręcz – a większość mówiła, że przecież nic nie można zrobić, że nic od nas nie zależy. Mniejszość była gotowa stawić opór i ostatecznie udało się pokonać faszyzm.”

Stéphane Hessel (1917–2013)

Źródło: Najgorsza jest obojętność, krytykapolityczna.pl, 6 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/HesselNajgorszajestobojetnosc/menuid-1.html

O wojnie, O czasie, O obojętności

„Tylko praktyczność ma sens.”

Ernest Hemingway (1899–1961) pisarz amerykański

„Jak to się stało, żeśmy się zaczęli
w to bawić? W te igraszki słów? W te kalambury,
przejęzyczenia, odwrócenia sensu,
W tę lingwistyczną poezję?”

Stanisław Barańczak (1946–2014) polski pisarz

Cytaty z tekstów literackich
Źródło: N.N. zaczyna zadawać sobie pytania

„Za miłością kryje się nie tylko konkretna osoba, ale także marzenie, żeby znaleźć coś, co spowoduje, że staniemy się pełniejszymi ludźmi, że poczujemy, że nasz Los spełnia się w sposób kompletny, że to nasze ziemskie bytowanie (które w moim przypadku, nie jestem przekonany, czy ma sens) ma jakiś sens. Miłość stwarza nam na tej ziemi, w szerokim rozumieniu tego słowa, alibi, wypełnia naszą przestrzeń duchową. Człowiek wierzący powiedziałby, że zbliża nas do Boga. Ja jestem człowiekiem niewierzącym i dlatego raczej powiem, że zbliża nas do jakiejś transcendentnej tajemnicy, czegoś nie do opisania za pomocą słów, nie do ogarnięcia umysłem. Czegoś, co jest poza nami, poza naszym zasięgiem.”

Adam Ferency (1951) aktor polski

Źródło: Agnieszka Duda, Brat Kleofas kocha kino. Adam Ferency specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 5 maja 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=31246

O miłości, O Bogu, O losie, O pomocy

„(…) jednak uporczywie nadaję sens temu, co się stało. Bo bez tego strasznie ciężko jest rano wstać z łóżka.”

Ewa Błaszczyk (1955) polska aktorka

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.gala.pl/gwiazdy/wywiady/zobacz/viewpointer/2/artykul/ewa-blaszczyk-stan-radosnego-oczekiwania.html

„Dla mnie buldering jest po prostu zabawą! Na sztucznej ścianie od dawna bulderowałam w ramach treningu, ale dopiero kilka lat temu zaczęłam się wspinać na naturalnych bulderach. Kiedyś myślałam, że nie ma sensu robić zaledwie kilku ruchów w skale. I to był błąd! Odkryłam, że jest to świetna sprawa i teraz zdarza mi się próbować jeden ruch przez godzinę. Niczym dziecko, które nigdy nie ma dosyć. Dzięki temu wiele się nauczyłam o technice wspinania, dynamicznych przechwytach, przytrzymywaniu oblaków…”

Martina Čufar (1977)

Źródło: Piotr Drożdż, Martina Čufar, „Góry”, nr 3 (130), marzec 2005 http://www.goryonline.com/gory,393,0,0,0,F,news.html

O dzieciach, O błędach, O myślach, O myśleniu

„Życie bez jakiejkolwiek twórczości jest bez sensu.”

Krystyna Janda (1952) polska aktorka

Źródło: „Dziennik Metro”, 16 marca 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/19703

O życiu, O czytaniu

„Życie niemal na pewno ma sens.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Janusz Fedirko, Einsteiniana, „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80.

O życiu

„Istnieją u nich (Massagetów) następujące zwyczaje. Każdy wprawdzie żeni się, ale żon używa się wspólnie.(…) Mianowicie jeżeli Massageta pożąda jakiejś niewiasty, wtedy zawiesza swój kołczan na wozie i spółkuje z nią bez żenady. Specjalna granica wieku u nich nie istnieje; tylko jeżeli ktoś się bardzo zestarzeje, schodzą się wszyscy krewni, zarzynają go i wraz z nim jeszcze owce, gotują mięso i obficie nim się raczą. Taki los uchodzi u nich za najszczęśliwszy. Kto natomiast umrze wskutek choroby, tego nie spożywają, lecz chowają do ziemi, i ubolewają nad nim, że nie udało mu się być zarżniętym. Nie sieją nic, tylko żywią się mięsem bydlęcym i rybami, których im obficie dostarcza rzeka Arakses (Syr-daria). Za napój mają mleko. Z bogów czczą tylko słońce, któremu ofiarują konie. Sens tej ofiary jest taki: najszybszemu z bogów poświęcają najszybsze ze wszystkich stworzenie.”

Herodot książka Dzieje

o Massagetach kojarzonych z Hunami lub uznawanych za odłam ludów irańskich.
Dzieje
Źródło: I, Klio.

O Bogu, O losie, O ludziach, O chorobach

„Może to zabrzmi nieco ekscentrycznie w naszych bardzo pragmatycznych czasach, ale starałam się zawsze tak ustawić moją pracę, żeby miała jakiś rodzaj sensu, żeby mnie budowała, i żeby przynosiła choćby odrobinę dobra dla innych. Nic wielkiego, ale wtedy rzeczywiście praca staje się praktyką. (…) Właściwie nie umiem już robić nic jak tylko pisać, i to jest wyjątkowa praca, właściwie ukochane hobby, które stało się pracą. Najlepsza z możliwości.”

Olga Tokarczuk (1962) polska pisarka

Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, Tropem herezji, „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014.

„Jezus Chrystus i jego Ewangelia, Marks i jego nauka znajdują się na dwóch różnych płaszczyznach. Nie sądzę, aby miało sens stwierdzenie, że ktoś zamienia Chrystusa na Galileusza, Newtona, Einsteina czy jakiegoś sławnego chemika. Marks znajduje się na tej samej płaszczyźnie co oni, i nie ma sensu mówić, że zamienia się go na Chrystusa. Chrystusa nie zamienimy na nic i na nikogo.”

Fernando Cardenal (1934–2016)

Źródło: Teófilo Cabestrero, U źródeł teologii wyzwolenia http://www.ocm.republika.pl/4/1_5.html, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, 1985, ISBN 9788303011763

O nauce, Chrystus

„Państwo zawsze jest czyjeś, tzn., że zawsze realizuje interesy jakiejś klasy dominującej. W tym też sensie trzeba dostrzec, iż zadłużające się państwa stały się przez ostatnie dziesiątki lat państwami czynnie wcielającymi w życie doktrynę neoliberalizmu, co przejawiało się m. in. znacznymi obniżkami podatków, przede wszystkim dla bogatych (USA jest klinicznym przypadkiem takiej polityki). Jednocześnie, pomimo pewnych zabiegów, nie zdołały one całkiem zdemontować systemów opieki społecznej, choć się starały (jak np. rząd Thatcher). W tej sytuacji kryzys zadłużenia był tylko kwestią czasu. Jeśli dodamy do tego utrzymywanie na zaniżonym poziomie płac klas średniej (w Stanach Zjednoczonych płace te w wymiarze realnym w ciągu ostatnich 30 lat spadły!) oraz ciągłe ubożenie najuboższych, zrozumiemy bez trudu, dlaczego nie tylko państwa, ale i obywatele musieli się zadłużać.”

Andrzej Szahaj (1958) filozof polski

Źródło: Liberalizm przeciwko neoliberalizmowi, „Gazeta Wyborcza”, 20–21 sierpnia 2011.

O życiu, O czasie

„Zaczynamy być ofiarami zatłoczenia, ściśnięcia. Coraz mniej jest miejsca dla nas. Coraz większe apartamenty dla jednych i coraz mniejsze klitki dla innych. Coraz ciaśniej na parkingach i na ulicach. I w tej ciasnocie się miotamy, a kultura naciąga na nas kaftan dobrych obyczajów. I tylko w tym sensie mogłabym się zgodzić, że jesteśmy ofiarami zabezpieczenia przed konfliktem – zmniejsza się tolerancja na agresję, a rośnie zapotrzebowanie na savoir vivre. Z perspektywy naszej kultury lepsi są depresjonaci zalegający w mieszkaniach niż agresywni i aktywni kibole miotający się po ulicach.”

Kamila Pawluś (1979) poetka i tłumaczka polska

Źródło: Maciej Woźniak, Kandydka idzie do miasta http://www.artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=168&artykul=3577, ArtPapier nr 1 (217), 1 stycznia 2013

„Kawałki światła na akordeon, klawesyn i komputer napisałem na początku 2003 roku. Komputer nie jest instrumentem w sensie tradycyjnym. Jego zadaniem jest transformacja partii akordeonu i klawesynu. I nie chodziło mi o zmianę samej barwy tych instrumentów, lecz o poszerzenie ich możliwości technicznych, co udało mi się uzyskać dzięki specjalnie napisanemu przeze mnie programowi komputerowemu, który pozwala dokonywać zmian w czasie rzeczywistym.”

Marcin Bortnowski (1972)

Źródło: książka programowa festiwalu Warszawska Jesień 2003, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/dz_bortnowski_kawalki_swiatla

O książkach, O czasie

„Ona wychodzi z założenia, że jest poszkodowana, i jej jedynym zajęciem jest zepsucie mi życia. Skończyła psychologię i wie, w jaką uderzyć strunę, by nagle wszystko przestało mieć sens. Chociaż gdyby była prawdziwym psychologiem, na pewno wiedziałaby, że nie może tak się zachowywać, bo niszczy w ten sposób także nasze dziecko.”

Artur Boruc (1980) polski piłkarz

o swojej żonie. Źródło: „Rzeczpospolita” http://www.rp.pl/artykul/60511,328603_Boruc__Tylko_Bog_mnie_osadzi_.html, 3 lipca 2009

O dzieciach

„Gross, w przeciwieństwie do mnie, uważa, że szczegółowe badania i ustalenia oraz rozpatrywanie indywidualnych przypadków, żeby dopiero potem wysnuć z nich jakiś generalny obraz, nie ma sensu. On bowiem ma z góry gotową tezę o powszechnym, krwiożerczym polskim antysemityzmie.”

Marek Jan Chodakiewicz (1962) amerykański historyk polskiego pochodzenia

O Janie Tomaszu Grossie Źródło: http://newsgroups.derkeiler.com/Archive/Soc/soc.culture.polish/2008-02/msg01529.html

Obraz

„Ja jestem za swobodą dla par homoseksualnych, mogą zawierać jakieś umowy dla celów podatkowych czy spadkowych, które ułatwiałyby im życie, ale nie powinny żądać od państwa uznania takiego związku za małżeństwo czy przyznania im prawa do adopcji dzieci. Czy to są postulaty lewicowe? Nie wiem i nie bardzo mnie to obchodzi. Małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny. Tradycyjnie małżeństwo było sakramentem, a potem wprowadzono śluby cywilne. Para homoseksualna może sobie urządzić taką ceremonię ślubu, ale nie powinna żądać od państwa uznania ich związku za małżeństwo w sensie ścisłym.”

Leszek Kołakowski (1927–2009) polski filozof

Źródło: „Europa”, nr 207, 22 marca 2008

O życiu, O kobietach, O małżeństwie, O dzieciach

„Czuję się zażenowany, kiedy słucham artystów znających odpowiedź na każde pytanie. Wydaje mi się, że stan, w którym człowiek wie wszystko, to wewnętrzna martwota. Przecież urok życia polega również na tym, że ciągle coś się zmienia. Stale pojawiają się nowe pytania. Szukam odpowiedzi w literaturze, teatrze, kinie. Nie noszę ich gotowych w sobie, dlatego nie lubię wywiadów. Całą swoją pracę traktuję jako formę dialogu. Teatr jest rozmową z widzem, podczas której największym twardzielom zdarza się płakać, chociaż nikomu się do tego nie przyznają. Jeżeli nie nawiążę kontaktu z drugim człowiekiem podczas spektaklu, to nie ma sensu potem tłumaczyć przyczyn tego niepowodzenia. Aktorstwo nie jest zawodem, który można uprawiać teoretycznie.”

Mariusz Benoit (1950) polski aktor

Źródło: „Rzeczpospolita”, 2 grudnia 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wsnm.htm

O literaturze, O płaczu, Niepowodzenie, Pytanie

„Nasz Beck w 1939 roku poszedł na prowokacje angielskie, nie pytając nawet, czy Anglicy swoje „gwarancje” są w stanie poprzeć czymś realnym. Anglicy grali na pewniaka, wiedzieli, że jeśli Polska zwiąże się układem z Anglią, to Hitler rozpocznie wojnę uderzeniem nie na Belgię czy Holandię, lecz na Polskę. Beck ciągle podkreślał, że jest oficerem, a miał tak mało jakiegokolwiek sensu wojskowego w głowie, że nawet mu na myśl nie przyszło zapytać Anglików, czy są w stanie pomóc w razie inwazji niemieckiej.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Europa in flagranti
Źródło: s. 221, 222

O myślach, O myśleniu

„Nagonka na pana ministra finansów Jacka Rostowskiego jest bez sensu. W tej sytuacji ekonomicznej, w jakiej jest Europa i świat, nie było dla Polski innej drogi. Rząd zachował spokój i dzięki temu nie jesteśmy dzisiaj Grecją czy Hiszpanią. Obciążanie rządu winą za inflację jest jakąś aberracją.”

Izabella Sierakowska (1946) polska działaczka polityczna

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 11 lipca 2011

O świecie, O zachowaniu

„Jeśli porządek w finansach europejskich mamy osiągnąć kosztem prorozwojowości Europy, to nie ma to sensu. Sensu nabiera tylko i wyłącznie wtedy, kiedy wydatki rozwojowe będą rosły. Bo przecież nie wystarczy żelazna kurtyna przed zarazą nierównowagi w finansach publicznych. Trzeba też budować nowe przewagi konkurencyjne.”

Michał Boni (1954) polski polityk

Źródło: Jak przyspieszyć rozwój Polski, wyborcza.biz, 16 listopada 2011 http://wyborcza.biz/biznes/1,101562,10649684,Jak_przyspieszyc_rozwoj_Polski.html?as=2&startsz=x

O biznesie

„Każdy ma w sobie potrzebę akceptacji. Rozmawialiśmy o tym, że w pewnym momencie kończy się sens tworzenia tylko dla wąskiego grona. Jest taka granica, a potem rodzą się frustracje. Zauważyłem, że każdy z nas miał taką potrzebę.”

Andrzej Świetlik (1951) polski artysta, fotografik, performer

Źródło: Wywiad http://fototapeta.art.pl/2002/asw.php

„Nie mów nic, proszę cię, nie mów: kiedyś wrócę tu.
Dokąd Anno? Wracaj Anno!
Echo, Anno, odpowiada mi.
Powiedz Anno, jak odnaleźć
słowa „kocham” sens i treść”

Tadeusz Nalepa (1943–2007) polski muzyk rockowy, gitarzysta i wokalista

Słowa: Bohdan Loebl
Blackout (Tadeusz Nalepa & Breakout)
Źródło: Anna

Kochać się

„Teraz możemy sobie co najwyżej popłakać, nie ma sensu odwoływać się do sumienia prezesa Balcerowicza, bo on sumienia nie ma. Tam jest kamień.”

Eugeniusz Kłopotek (1953) polityk polski

komentarz do projektu uchwały autorstwa Ligi Polskich Rodzin, wzywającej Leszka Balcerowicza do ustąpienia ze stanowiska prezesa Narodowego Banku Polskiego.

„Nie chodzi o przerzucanie win rodziców na dzieci. Zrozumiałe jest, że dzieciom nieraz trudno jest potępić postawy i ideologie swoich rodziców. (W sensie ludzkim niechęć do takiego odcinania się od swoich rodziców jest zrozumiała). Jednak ślepotą socjologiczną jest niezauważanie, iż dzieci często dziedziczą po rodzicach nie tylko sposób myślenia, ale także ich kontakty społeczne. W tym kontakty dające szybszy, preferencyjny dostęp do społecznie pożądanych dóbr. Dostęp nie według kryteriów merytorycznych, ale według nieformalnych powiązań i lojalności. To samo, co jest źródłem życiowego powodzenia elity postkomunistycznej, jest też – jak się zdaje – źródłem niepowodzenia wielu grup społeczeństwa polskiego. Wielu potomków elit wasalnych, narzuconych Polsce przez Związek Radziecki, to osoby kreujące przekazy w mediach. Przekazy sugerujące, co jest, a co nie jest prawomocne, naturalne, normalne, o czym wypada i o czym nie wypada publicznie rozmawiać.”

Andrzej Zybertowicz (1954) socjolog polski

Źródło: Ojca się nie wybiera. Ale naród może wybrać swoje elity, „Gazeta Polska”, 16 listopada 2011.

O dzieciach, O myślach, O rodzicach, O myśleniu

„Każda scena, każdy monolog Szekspira ma swój wewnętrzny rytm, formalny i znaczeniowy. Słowa nie mogą zwalniać akcji, sensy i emocje muszą docierać do widza w tempie przewidzianym przez autora, który – jak wszyscy wielcy twórcy – był nieomylnym praktykiem i wiedział doskonale, co się sprawdza na scenie.”

Piotr Kamiński (1949)

Źródło: Joanna Walaszek, Natura Szekspira http://www.dwutygodnik.com/artykul/3935/, Dwutygodnik.com nr 91/2012.

O naturze

„Ale jeśli istotnie, zawrót epoki nie jest darem zbiorowym ponad najwyższe pragnienie?
Jeżeli poezja naprawdę zatraciła swój sens ostatecznie, gubiąc przewodników duchowych?”

Kamil Krzysztof Wawrzyniak polski poeta

Źródło: Maksymalizm postulatywny (Traktat nowego otwarcia)

„Od niepamiętnych lat moim głównym celem w moim życiu i że tak powiem manią było upodobnienie do mojego autorytetu-Warka, mimo tego że sięgnięcie takiej perfekcji w finezji życia graniczy z cudem to nadal nad sobą ciężko pracuję. Zawsze stając przed poważnym wyborem bądź ciężką rolą daję sobie chwilę na zastanowienie, i myślę co on by to zrobił na moim miejscu. Sądzę że jeśli przed śmiercią będę w połowie tak kozacki jak on-to moje życie faktycznie miało sens.”

Bogusław Linda (1952) aktor i reżyser polski

Źródło: „Tele Tydzień” nr 2, 8 stycznia 2007

O życiu, O śmierci, O myślach, O perfekcji

„Ludowi śpiewacy rodzą się z tymi melodiami i sposobami ich śpiewania. Nie ma sensu ich powielać. Nigdy się nie stworzy podobnego klimatu, zresztą po co? Nagrania mistrzów ludowych są przecież dostępne.”

Antonina Krzysztoń (1954) piosenkarka polska, kompozytorka, autorka tekstów

Źródło: Monika Zytke, Antonina Krzysztoń: „Śpiewam o tym, co jest dla mnie ważne”, „RUaH”, nr 12/2000 http://www.nuta.pl/wywiady/d/1/77/

O ludziach, O śpiewie

„Mamy młode serce tak długo, jak długo umiemy kochać życie takim, jakie ono jest. Życie ze swoimi dobrymi, ale także złymi stronami. Mamy młode serce tak długo, jak długo potrafimy kochać ludzi i życzyć im szczerze tego wszystkiego, czego im brakuje, a tak bardzo jest potrzebne. Kto się starzeje, zachowując młode serce, ten wie, jak należy przyjmować ze spokojem te liczne małe i większe uciążliwości podeszłego wieku. Taki człowiek zna sens życia i sens umierania. Wie, jak „krótkie” i jak „małe” jest wszystko na tej ziemi, bo żyje nadzieją na życie wieczne.”

Phil Bosmans (1922–2012)

O życiu, O ludziach, O wieku, Serce

„Oczywiście nie ma takiej tezy, żeby przestać się odwoływać do prawa naturalnego. Natomiast jest mowa o tym, że koncept prawa naturalnego jest niekomunikatywny – w wyniku tego, co pokazuje nauka, a także w wyniku większej znajomości świata. Sens prawa naturalnego w odniesieniu do rodziny jest kwestionowalny. (…) Autorzy Instrumentum laboris są świadomi ogromnego pomieszania w kwestii rozumienia natury – co nią jest, a co nie jest. Na niektórych kontynentach np. poligamia wydaje się czymś naturalnym. W innych miejscach człowiek utożsamia naturę ze swoimi emocjami i przeżyciami.”

Grzegorz Ryś (1964) polski duchowny katolicki

o najważniejszym temacie nadzwyczajnego synodu w Watykanie.
Źródło: rozmowa Artura Sporniaka, Kościół czeka zmiana wrażliwości, „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014.

O naturze, O nauce, O zmianach, O czekaniu

„Artysta zawsze poszukuje sensu życia własnego, jak i ludzkości, poszukuje prawdy. System niepewności wkroczył w nasze życie codzienne. Presja mechanizacji i uniformizacji, które go ograniczają, woła o sprzeciw i artysta ma tylko jeden środek wyrażenia tego – poprzez muzykę.”

Bohuslav Martinů (1890–1959) kompozytor czeski

Źródło: Bohuslav Martinů, boosey.com http://www.boosey.com/pages/cr/composer/composer_main.asp?composerid=2692&ttype=SNAPSHOT&ttitle=Snapshot%20title=Bohuslav%20Martin%C5%AF:%20Snapshot%20work=Boosey%20and%20Hawkes%20accessdate=6%20March%202011

O życiu, O poszukiwaniu

„Istnieje przekonanie, że ludzie chorzy podlegają skodyfikowanym reakcjom, przechodzą przez kolejne fazy choroby w sposób podobny. Nie wierzę w to. Są przypadki, że tak silne doświadczenie coś niesamowitego w człowieku uruchamia. Sprawia, że „ta reszta” życia nie jest staczaniem się po równi pochyłej, degradacją, ale nabiera nowego sensu. Można je przeżyć intensywnie, twórczo, w sposób niezwykły, bo – trawestując wiersz Johna Donna (…), nigdy nie wiemy, ile ziarenek piasku przesypie się jeszcze w naszej klepsydrze.”

Magdalena Łazarkiewicz (1954) polska reżyserka, scenarzystka

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Warszawa, 4 listopada 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dowcipw.htm

O ludziach, O chorobach

„Odwołuję trzy jedności – czasu, miejsca i akcji. Ich estetyczna tyranię. W teatrze metacodzienności 'teatr' odzyskuje swój rytualny sens. Przywracam mu godność i urodę, i ostateczność, i zwykłość, i prostotę – Gotowania mleka – Zamykania i otwierania drzwi – Ubierania i rozbierania – Patrzenia przez okno. Od tej pory 'teatr' jest miejscem pośrednim – takim jak schody, jak korytarz, jak Ziemia. Jest zwykły.(…) Teatr metacodzienności jest teatrem powszechnym i jednostkowym. Umożliwia kontakt suwerennych jednostek poprzez to co społeczne i wspólne, bez rezygnacji z tego co jedyne. Nie chce zadawać bólu, choć wie wszystko o bólu i śmierci.”

Helmut Kajzar (1941–1982)

Źródło: „Teatr” 1997, nr 7–8 http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kajzar_helmut

O śmierci, O czasie, O gotowaniu

„W pewnym sensie autobiografią jest każde pisanie. Nawet jeśli bohaterami są zwierzęta albo kiedy mężczyzna pisze w pierwszej osobie o kobiecie. Ale moje życie nie było dotąd aż tak ciekawe, żebym je wprost transponował na literaturę.”

Jerzy Łukosz (1958)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 8 sierpnia 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/autobiografiaj.htm

O życiu, O kobietach, O literaturze, O zwierzętach

„Gdyby w jeziorze były ryby, wędkowanie nie miałoby sensu.”

Lech Wałęsa (1943) polski polityk i działacz związkowy, przywódca Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, były prezydent Pol…

O rybach

„Walka z Niemcami musi być kontynuowana w formie „Burzy”. Natomiast w obecnych warunkach jestem bezwzględnie przeciwny powszechnemu powstaniu, którego sens historyczny musiałby się z konieczności wyrazić w zmianie jednej okupacji na drugą. Wasza ocena sytuacji niemieckiej musi być bardzo trzeźwa i realna. Omyłka pod tym względem kosztowałaby bardzo wiele.”

Kazimierz Sosnkowski (1885–1969) generał polski, minister

29 lipca 1944 do dowództwa AK o ewentualnym planie powstania przeciwko Niemcom.

O walce

„Nagle, po raz pierwszy w życiu, pojęła cel i sens walenia głową w coś twardego.”

Joanna Chmielewska (1932–2013) polska pisarka powieści sensacyjnych

Źródło: Najstarsza prawnuczka

„Biblia jest przede wszystkim trudna. Wyłuskanie z opisywanych tam zdarzeń przesłania moralnego wymaga bardzo szerokiej i szczególnej wiedzy. Są to niejednokrotnie zdarzenia gorszące w odczuciu zwykłych śmiertelników (…). Żeby zorientować się, jak trudno czyta się Biblię – tak z przyczyn filologiczno-historycznych, jak i biorąc pod uwagę aspekty moralne – wystarczy otworzyć którąkolwiek z jej ksiąg. Sam Eklezjastes (Koh, I, 8) podkreśla, jak mozolne jest dobieranie słów: „Mówienie jest wysiłkiem: nie zdoła człowiek wyrazić wszystkiego słowami”. A w swoim II Liście Apostoł Piotr podkreśla trudności, jakich nastręcza lektura niektórych pism św. Pawła i w ogóle całej Biblii, której sens łatwo jest wypaczyć: „Są w nich trudne do zrozumienia pewne sprawy, które ludzie niedouczeni i mało utwierdzeni opacznie tłumaczą, tak samo, jak i inne Pisma, na własną zgubę (III, 16).””

Romano Amerio (1905–1997)

Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku
Źródło: s. 738, 739

O ludziach, O zrozumieniu, O wiedzę, O wysiłku

„Teraz nie jestem związany z żadną religią, ale w pewnym sensie muszę mieć jakieś strzępy wiary, aby wstawać codziennie rano. Chociażby wiara w siebie, w ludzi których kocham.”

Hozier (1990)

o swojej wierze. Źródło: Nora Lindkvist, wywiad dla magazynu „Wimp”, 9 października 2014 http://magazine.wimp.pl/2014/10/hozier-istnieje-wiele-powodow-aby-byc-krytycznym-wobec-kosciola/

O ludziach, O wierze, O religii, Kochać się

„Kultura nie może istnieć bez religii. W jakimś sensie kultura sublimuje się w religię, a religia wyraża się w kulturze. Kultura bez religii umiera. Społeczeństwo pozbawione religii staje się bezideowe, ma nie ideały, ale plany, które mają to do siebie, że mogą być zrealizowane albo i nie. Kultura i sztuka są nierozerwalnie związane ze strefą duchową, ta zaś rodzi się ze sztuki. Jeżeli jest inaczej – nie ma sztuki, rośnie liczba ludzi nienasyconych, którzy wolą umrzeć, aniżeli żyć.”

Andriej Tarkowski (1932–1986) rosyjski reżyser, aktor, scenarzysta

O ludziach, O religii, O sztuce

„Czyż na tym Świecie, któremu brak doskonałości, nie ma miejsca i na rzeczy bezsensowne? Usuń z niedoskonałego życia wszystko, co nie ma sensu, a utraci ono nawet swą niedoskonałość.”

Haruki Murakami (1949) pisarz japoński

Sputnik sweetheart

„Ostatnia… ostatnia chwila… Kto żyć nie umie – niech ginie… Darmo się całe życie siliłam, by pojąć sens życia… darmo się męczyłam, by na powierzchni utrzymać… Zawsze mnie życie na dno spychało… zawsze ci, co żyć umieją – byli na wierzchu… Ja nie umiem żyć… Kto żyć nie umie – niech ginie… Straszny, straszny jest Ból…”

Marcelina Kulikowska (1872–1910) polska dramatopisarka i poetka

notatka sporządzona kilka dni przed popełnieniem samobójstwa.

O życiu, O bólu, O samobójstwie

„W jakimś sensie szalę przechylił los mojego ojca. Proszę mnie tylko źle nie zrozumieć. Nie zamierzam zostać prawnikiem po to, żeby go zrehabilitować. (po chwili zastanowienia) Chciałbym jednak spróbować jakoś go zrozumieć. Chcę przestudiować akta procesu norymberskiego, przeczytać jego dzienniki, poszukać polskich dokumentów… Chcę go poznać.”

Niklas Frank (1939) niemiecki dziennikarz i pisarz; syn Hansa Franka

o tym, jak długo się wahał, by studiować prawo (jego największą miłością był teatr).
Źródło: Norbert i Stephan Lebertowie, Noszę jego nazwisko. Rozmowy z dziećmi przywódców III Rzeszy, op. cit., s. 78.

O losie, O dzieciach, O książkach, O świecie