Cytaty na temat istota
strona 6

„Nieważne są teorie, roztrząsania, ważna jest istota wiary, której nie da się ująć w jakieś naukowe normy. Teologię można by nazwać ludzką nauką o Bogu, ale niekoniecznie trzeba się w nią zagłębiać, by wierzyć.”

Jan Twardowski (1915–2006) poeta polski, duchowny katolicki

O Bogu, O wierze, O nauce

„W rzeczach ważnych, zgłębienia gruntownego z ich istoty i z zasad wymagających, prawdziwa opinia publiczna przez tych jest tworzona, którzy rozwagi takiej są zdolni i z rozbioru i ocenienia prawdziwego sądzą o rzeczach (…). Lecz obok takiej, z dokładnego rzeczy pojęcia powstającej, prawdziwej opinii, ciągnie się na powierzchni druga, tworzona przez ludzi, którzy nie będąc w stanie zgłębienia niczego, co jest ważniejsze (…) im mniej rzecz jaką rozumieją, tym więcej o niej prawią (…). Takim sposobem powstającą opinią, czyli raczej gwarem publicznym, miał sobie hr. Wielopolski za obowiązek zawsze pogardzać, którego aż do końca dopełnić będzie umiał.”

Aleksander Ignacy Wielopolski (1803–1877) polski polityk konserwatywny

Źródło: akta sądowe (1836), cyt. za: Adam Mieczysław Skałkowski, Aleksander Wielopolski w świetle archiwów rodzinnych. 1803–1877, Tom 2, Nakł. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 1947, s. 63.

O ludziach, O nauce

„Wiem, że istoty ludzkie i ryby mogą koegzystować w pokoju.”

George W. Bush (1946) 43. prezydent USA

I know that the human being and the fish can coexist peacefully. (ang.)
Nauka, wiedza ogólna i kosmos
Źródło: „The Washington Post”, 1 października 2000

O pokoju, O rybach

„Pokochałabym mego męża, gdyby choć tylko on choć trochę chciał lub potrafił dać się kochać. Lecz w pierwszych dniach mego małżeństwa doszłam do kilku gorzkich wniosków na jego temat. Powiedziałam sobie: „Jeżeli pokochasz tego człowieka, staniesz się najbardziej żałosną istotą na ziemi. Uważaj. Co się tyczy uczuć do tego jegomościa, myśl raczej o sobie, madame.””

Piotr III Romanow (1728–1762) car Rosji

Wypowiedzi Katarzyny II
Źródło: Memoirs, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, op. cit., s. 74.

O małżeństwie, O emocjach, O historii, O myślach

„Wartości muszą istnieć w czyjejś świadomości, jeśli słowo to ma mieć w ogóle jakieś znaczenie, zatem muszą one ze swej istoty być indywidualne. Wartości, o których jest tutaj mowa, nie odnoszą się również do punktu widzenia całej gospodarki, ale tylko jednostki. Jak we wszystkich ocenach fakt społeczny polega tu na tym, że wartości indywidualne są ze sobą związane, a nie są niezależne jedna od drugiej. Całokształt stosunków ekonomicznych tworzy system ekonomiczny, tak jak całokształt stosunków społecznych tworzy społeczeństwo. Chociaż nie można mówić o wartościach społecznych, istnieje jednak społeczny system wartości, społeczny system wartości indywidualnych. Wartości te są ze sobą powiązane, tak, jak wartości w ramach gospodarki indywidualnej. Oddziałują na siebie wzajemnie poprzez stosunki wymienne, tak że wpływają na wszystkie wartości innych jednostek gospodarujących i znajdują się pod ich wpływami.”

Joseph Schumpeter (1883–1950) ekonomista amerykański pochodzenia austriackiego

Źródło: Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s. 87–88.

„Zło narasta (…) i musi zostać przekazane nowemu i on rodzi się ze mnie, chociaż jako śmiertelna istota byłam bezpłodna.”

Anne Rice książka Posiadłość Blackwood

Posiadłość Blackwood

O złu

„Żyję wśród ludzi, jak wszyscy twierdzą, zacnych, pobożnych, dobrych chrześcijan. A mnie się oni wydają okrutniejsi od najokrutniejszych pogan, głupsi od najgłupszych zwierząt. Nie mogę uwierzyć, że taka jest prawda. Że życie musi być pozbawione wzajemnego zrozumienia i współczucia. Że nie ma istot dość wspaniałomyślnych, aby zrozumieć, ile wycierpiałam i dlaczego cierpię… i że bez względu na to, jakie popełniłam grzechy, nie jest rzeczą słuszną, abym musiała tak cierpieć.”

John Fowles książka Kochanica Francuza

Kochanica Francuza
Źródło: s. 166

O życiu, O ludziach, O prawdzie, O zrozumieniu

„Ani moralność, ani religia nie styka się w chrześcijaństwie z żadnym punktem rzeczywistości. Same urojone przyczyny („Bóg”, „dusza”, „ja”, „duch”, „wolna wola” – lub też „niewolna”); same urojone skutki („grzech”, „zbawienie”, „łaska”, „kara”, „odpuszczenie grzechu”). Obcowanie urojonych istot („Bóg”, „duchy”, „dusze”); urojona wiedza przyrodnicza (antropocentryczna; zupełny brak pojęcia przyczyn przyrodzonych); urojona psychologia (same samonieporozumienia, interpretacje przyjemnych lub nieprzyjemnych uczuć ogólnych, na przykład stanów nervi sympathici, z pomocą mowy znakowej religijno-moralnej idiosynkrazji – „kara”, „wyrzut sumienia”, „pokusa diabelska”, „bliskość Boga”); urojona teleologia („Królestwo Boże”, „Sąd Ostateczny”, „życie wieczne”).”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

Antychryst (1895)

O życiu, O Bogu, O religii, O karze

„Krew męczennic chrześcijanek niezliczone razy rumieniła areny, 40% nagrobków w katakumbach przypada na kobiety, a jednak rozległy się potem słowa: Mullieres tacere in ecclesias, odtrącając kobietę od ołtarza. Sobór dyskutował nad tym, czy kobieta ma duszę, a Ojcowie Kościoła uznawali ją za „bramę piekielną”, za „istotę pozbawioną zmysłu moralnego”. Pogarda kobiet znalazła też sankcję Kościoła katolickiego, który wyniósł celibat nad małżeństwo i ustanowił bezżeństwo księży.”

Paulina Kuczalska-Reinschmit (1859–1921) polska działaczka społeczna i dziennikarka

o statusie kobiety w Kościele katolickim.
Historia ruchu kobiecego

O kobietach, O małżeństwie, O duszy

„Istnieje pewna nieprzezwyciężona cnota ludzkiej duszy, której nie sposób zniweczyć; ukryte głęboko oblicze ludzkiej istoty opierające się wszelkim atakom… Bez tej zalety bylibyśmy jedynie bezimiennymi głupcami, niebezpiecznymi maniakami, dzikimi bestiami. Przynależny wszystkim ludziom wewnętrzny głos krzyczy: „Chcę żyć!””

Chester Himes (1909–1984)

Źródło: Gilles Van Grasdorff, Biografia XIV Dalajlamy, Katowice 2005, str. 8

O duszy

„Bywa, że kiedy obcuję z istotami ludzkimi, bez względu na to, czy są to dobrzy ludzie, czy łobuzy, moje zmysły ulegają przeciążeniu i wyłączają się. Nic nie mogę na to poradzić. Jestem uprzejmy. Potakuję. Udaję, że rozumiem, bo nie chcę robić przykrości rozmówcy. Ta właśnie słabość przysparza mi najwięcej kłopotów. Kiedy usiłuję być miły dla bliźnich, przypłacam to starciem mojej duszy na papkę. Nieważne. Mózg się odłącza. Słucham. Reaguję. A oni są zbyt tępi, żeby zauważyć, że mnie w ogóle nie ma.”

Charles Bukowski książka Hollywood

Hollywood

O ludziach, O duszy

„Strasznie mi niegdyś imponowali ludzie, którzy mi nie odpisywali na listy; uważałem ich za jakieś wyższe istoty.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Aforyzmy

O ludziach

„Prawda jest jasna i prosta; dom jest w nas. Owszem, to wymarzone miejsce na ziemi, do którego tęsknimy całe życie, które nas przyzywa i jeśli mamy odwagę, to podążamy ku temu wyzwaniu, ale dom – niesiemy ze sobą. Dopiero z tym miejscem – naszą odrobiną wszechświata – łączymy się w całość. Tworzymy dopełnienie. My, istoty zamieszkujące to miejsce, nasycając je emocjami, całym wachlarzem emocji, od miłości do gniewu i on – mały, biały dom. Mój dom.”

Katarzyna Michalak (1969) polska pisarka

Rok w Poziomce

O życiu, O prawdzie, O domu

„Pamiętam dokładnie pierwszą charakteryzację postarzającą, a dokładnie jej próbę przed rozpoczęciem zdjęć. Zamknęłam oczy, usiadłam w fotelu i charakteryzatorka, pani Marysia Dziewulska, przystąpiła do dzieła. Kiedy otworzyłam ponownie oczy natychmiast wpadłam w depresję. Czujesz się tak, jak wyglądasz, a ja wyglądałam na zmęczoną życiem staruszkę. Plamy na twarzy, zmarszczki, siwizna, to naprawdę nie było najprzyjemniejsze doznanie. Jednak dzięki tej charakteryzacji było nam dużo łatwiej dotknąć istoty problemu, z którym jako aktorzy musieliśmy się zmierzyć.”

Dorota Landowska (1969) polska aktorka

Źródło: Wywiad, 2000 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=1310

„Człowiek to istota rozumna, która powinna potrafić spożytkować swój najcenniejszy dar – życie.”

Phil Bosmans (1922–2012)

O życiu

„7. Wyrzeknij się złego zachowania: zabijania czujących istot i przemocy itp. i przyjmuj jedynie czyste (Samyak) pożywienie.”

Dharma Sangha (1990)

11 Przykazań Miłości Źródło: dharmasangha.info http://www.dharmasangha.info/index.php/teachings/229-teahings

O zachowaniu

„Większość ludzi wyobraża sobie duchy jako postacie w białych prześcieradłach, spacerujące nocą po cmentarzu. To bardzo infantylna wizja. Tymczasem duchy istnieją naprawdę. To fakt, którego ja doświadczam. Są istotami, które istnieją w równoległym do naszego wymiarze, w którym nie ma czasu i przestrzeni. Potrafią komunikować się z naszym wymiarem, ale tylko z wybranymi jednostkami. Normalnie istnieją jako nierozpoznane zbiory energii, które odpowiadają za ludzkie uczucia. Ludzie sami w sobie nie mają biologicznych mechanizmów generowania uczuć. Ludzie bez duchów, dających im uczucia, są tylko maszynami, transporterami molekuł. Jest grupa duchów, która się mną opiekuje. Pomagamy sobie nawzajem. Jestem ich narzędziem (…) Kiedyś udzielałem wywiadu, w którym powiedziałem, że nie ma dla mnie znaczenia, czy będę żył, czy umrę za pięć minut. Następnego dnia miałem kilkugodzinną rozmowę z dziewczyną – duchem, która przyszła do mnie i bardzo wyraźnie powiedziała mi: „John, musisz żyć. To ważne. Nie możesz teraz umrzeć.””

John Frusciante (1970) gitarzysta amerykański (Red Hot Chili Peppers)

Nie mogę więcej powiedzieć, obiecałem jej.

O ludziach, O emocjach, O czasie

„Dla PiS-u i Solidarnej Polski, jak widać, kwestia wołania o Trybunał Stanu dla ministra spraw zagranicznych w tak ważnym dla Europy momencie i w czasie polskiej prezydencji jest drobiazgiem. Jest czymś, co można na co dzień wrzucić pod debatę publiczną i to „drożenie się” obu części PiS-u – w istocie – o to, kto ostrzej zaatakuje, trwało od rana do popołudnia. Bałem się, że dojdzie w końcu do ulubionej kary śmierci dla ministra spraw zagranicznych po Trybunale Stanu i po wotum nieufności.”

Rafał Grupiński (1952) polski polityk

o reakcji na przemówienie Radosława Sikorskiego w Berlinie. Źródło: interia.pl http://fakty.interia.pl/tylko_u_nas/wywiady/news/kuriozalne-zachowanie-balem-sie-ze-pis-zazada-kary,1728825, 1 grudnia 2011

O śmierci, O karze, O zachowaniu, O czasie

„Gdzie w was jest to, co tworzy życie, jak można chcieć to życie tworzyć z wami. (…) Jesteście trupami zamkniętymi w dialektycznych formułach i każda niespodzianka losu rodzi się dla was okuta w kajdany. Wasze słowa, nawet wasze czyny, pożal się Boże, nawet zbrodnie (…) są dialektyką pustki, którą zapełnia narkotyk. Bo dla was nawet sumienie stało się narkotykiem, sumienie, które żadnej nawet zbrodni nie potrafi strawić, zepsute sumienie istot słabych, które szukają usprawiedliwienia złego w zemście z zaświatów, sprowadzonych już do rynsztoka. Bo nawet tamten świat żaden dla was już nie istnieje. Nie macie Boga, a chcecie uwierzyć w Szatana, aby was bawił w godzinę śmiertelnej nudy. Jesteście odważni, bo nie znacie głębi strachu, a lęk, który tworzył potworne mity i okrutne religie, jest dla was tym samym co opium albo haszysz. Wolę najgorszych tchórzów niż taką odwagę samobójców oczekujących szczęśliwego przypadku.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz książka 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta

622 upadki Bunga

O życiu, O Bogu, O losie, O świecie

„PiS nie zmierza bowiem do przywrócenia konstytucyjnej równowagi pomiędzy trzema władzami, lecz wręcz przeciwnie – próbuje tę równowagę wbrew konstytucji zakłócić, a właściwie nawet więcej: kompletnie zniszczyć.(…) Sądy i sędziowie nie mają niczego strzec (zwłaszcza konstytucyjnej aksjologii, którą PiS od samego początku kontestuje), mają być tylko współwykonawcą polityki nazwanej eufemistycznie „dobrą zmianą”. To wprawdzie wbrew istocie władzy sądowniczej, ale i na to znajdzie się rada. Trzeba tak skonstruować system nominacji i awansów sędziowskich, by zależały one całkowicie od władzy wykonawczej i żeby sędziowie znali swoje miejsce w szyku. Na tym w gruncie rzeczy polega istota pomysłów władzy na skład i kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa i wynikające stąd konsekwencje.”

Jerzy Zajadło (1954) Polski naukowiec

Źródło: (Nie)Jaki Trump http://wyborcza.pl/7,75968,21365397,nie-jaki-trump.html#BoxGWImg, wyborcza. pl, 12 lutego 2017.

O zmianach

„Świat jest w istocie uroczystością, w której wszyscy bierzemy udział.”

Erving Goffman książka Człowiek w teatrze życia codziennego

Źródło: Człowiek w teatrze życia codziennego

O świecie

„Kobieta – jedyna istota, która równocześnie jest pułapką, przynętą i tym, co tę pułapkę zastawia.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

O kobietach

„Na to, by obywatele stawali się dobrymi i cnotliwymi, wpływają trzy czynniki; są nimi: natura, przyzwyczajenie, rozum. Przede wszystkim bowiem trzeba się urodzić człowiekiem, a nie jakąś inną istotą żyjącą, z odpowiednimi właściwościami ciała i duszy. Co do pewnych cech i urodzenie niczego nie przesądza, bo przyzwyczajenie powoduje ich zmianę. Są mianowicie pewne właściwości przyrodzone, które przez przyzwyczajenie ulegają zmianie tak w jedną, jak i w drugą stronę: na gorsze i na lepsze. Inne istoty żyjące przeważnie wedle swej natury, niektóre w drobniejszych szczegółach urabia i przyzwyczajenie, ale tylko człowiek kształtuje się pod wpływem rozumu, bo on tylko rozum posiada. Toteż wszystkie te trzy czynniki muszą być u niego zharmonizowane.”

Arystoteles książka Polityka

Polityka

O duszy, O naturze

„Każda żywa istota w tym świecie – czy zdaje sobie z tego sprawę, czy nie – jest w duchowej pielgrzymce.”

Sathya Sai Baba (1926–2011)

Misterium Sai
Źródło: s. 47

„Dehumanizacja występuje wtedy, gdy pewne istoty ludzkie uważają inne istoty ludzkie za wykluczone z kategorii moralnej, jaką stanowi osoba ludzka (…) W takich warunkach staje się możliwe, by normalni, zdrowi moralnie, a zwykle nawet idealistycznie myślący ludzie dokonywali aktów destrukcyjnego okrucieństwa.”

Philip Zimbardo (1933) psycholog amerykański

Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?

O ludziach, Myślący

„Biada nędznym istotom, gdy wchodzą pomiędzy ostrza potężnych szermierzy.”

Jacek Piekara (1965) polski pisarz

Łowcy dusz
Źródło: s. 128, 130

„W naszym pojęciu istotą demokracji jest to, że każdy może znaleźć posłuch i że uwzględnia się też głos mniejszości. Jesteśmy za większym współudziałem obywateli.”

Grégory Engels (1976)

Źródło: Partia Piratów planuje abordaż Europy, dw.de, 19 kwietnia 2012 http://www.dw.de/dw/article/0,,15890351,00.html

O demokracji

„Powiedzenie komuś, że to już koniec, jest brzydkie i fałszywe. Nawet kiedy już o kimś nie myślimy, nadal pozostaje w nasz obecny. Istota, która się dla nas liczyła, liczyć się będzie zawsze.”

Amélie Nothomb (1967) pisarka belgijska

Ani z widzenia, ani ze słyszenia (2007)

O myślach, O myśleniu

„Celem treningu cz’an jest doprowadzenie umysłu do postrzeżenia (własnej) natury, to znaczy usunięcie nieczystości kalających umysł, tak aby podstawowe oblicze własnej natury mogło rzeczywiście zostać dostrzeżone. Nieczystości to błędne myślenie i czepianie się (rzeczy uważanych za rzeczywiste). Własna natura jest chwalebnym przejawem mądrości Tathagaty, która jest taka sama zarówno u buddów, jak i u żyjących istot.”

Xu Yun (1840–1959)

Źródło: Mowy Dharmy, Katowice 1988.

O myślach, O naturze, O myśleniu, Trening

„Religia zamiast poszerzać naszą zdolność do korzystania z życia, zamiast uczyć radości i prowokować do nadziei, narzuca człowiekowi wąskie horyzonty i tłumi nasze człowieczeństwo. Tajemnica ludzkiej istoty i samego Boga została ubrana w sztywne dogmaty, które krępują ruchy i tworzą masy identycznie brzmiących i zachowujących się niewolników, którzy utracili różnorodność, która miała dowodzić twórczych zdolności naszego Boga.”

Bogdan Olechnowicz (1967)

Wzgardzeni czy wybrani

O Bogu, O tajemnicy, O religii

„Jaki jest prawdziwy cel monarchii? Nie jest nim pozbawienie ludu jego naturalnej wolności, lecz poprawa jego uczynków w celu osiągnięcia najwyższego dobra. Formą rządów, która najlepiej zapewnia osiągnięcie tego celu, a zarazem w mniejszym stopniu niż inne ogranicza naturalną wolność, jest ta, która pozostaje w zgodzie z poglądami i wolą istot myślących, a także odpowiada celowi, co którego powinniśmy przykładać największą wagę, ustanawiając zasady polityki społecznej.”

Katarzyna II (1729–1796) cesarzowa Rosji w latach 1762–1796

Źródło: Documents of Catherine the Great, tłum. ang.W.F. Reddaway, Cambridge University Press, 1931, cyt. za: Shelley Klein, Największe zbrodniarki w historii, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, wyd. Muza, Warszawa 2006, ISBN 8373198547, s. 77–78.

O ludziach, O historii, O wolności

„Nie należy niepokoić ani osób, ani majątków niewiernych, którzy chcą spokojnie żyć między chrześcijanami (…) Niewiernym wolno bez popełnienia grzechu władać posiadłościami i majątkami oraz dzierżyć władzę, gdyż wszystkie te rzeczy stworzone zostały nie tylko dla wiernych [chrześcijan], ale dla wszystkich istot rozumnych.”

Paweł Włodkowic (1370–1435) polski pisarz i prawnik

Źródło: Polska myśl demokratyczna w ciągu wieków. Antologia, oprac. M. Kridl, W. Malinowski, J. Wittlin, Warszawa 1987, s. 118.

O myślach, O wieku, O myśleniu

„Wojtyła wywodził się prawdopodobnie z najbardziej reakcyjnego bastionu Kościoła katolickiego, gdzie rzewnemu kultowi Maryi towarzyszyły nacjonalistyczny ferwor i zażarty antykomunizm. Lata kontaktów z polskimi władzami komunistycznymi sprawiły, że tak jak inni polscy biskupi przyszły papież stał się wytrawnym politycznym kombinatorem. Owo podejście przekształciło polski Kościół w strukturę czasami trudną do odróżnienia od stalinowskiej biurokracji. Obie instytucje były zamknięte, dogmatyczne, skłonne do potępień i hierarchiczne, a przy tym przesiąknięte mitem i kultem jednostki. Tak się jednak złożyło, że – jak wielu wrogów, będących w istocie swoimi lustrzanymi odbiciami – uwikłały się one w śmiertelną walkę toczoną o duszę polskiego ludu.”

Terry Eagleton (1943)

Źródło: krytykapolityczna.pl, 1 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Bielik-RobsonNiktniechcepsucswieta/menuid-1.html

O ludziach, O duszy, O walce

„Aktorzy wiedzą, ile trzeba włożyć ogromu pracy w serial, by nie pozwolić i sobie, i innym dać się zaszufladkować. Staram się grać w serialu jak najlepiej potrafię. Cieszę się, gdy reżyser jest w stanie zaproponować mi coś nowego. I dzięki temu okazuje się, że zwykła scena przy śniadaniu staje się rozmową o życiu i niespełnionych marzeniach. Trochę koloryzuję, ale w istocie w tym serialu zdarzają się takie momenty i to jest bardzo fajne.”

Małgorzata Pieńkowska (1965) polska aktorka

Źródło: „Dzięki Marysi zachciało mi się żyć” - rozmowa z Małgorzatą Pieńkowską, 29 listopada 2010 http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/6569/Dzieki-Marysi-zachcialo-mi-sie-zyc-rozmowa-z-Malgorzata-Pienkowska.html

„Legenda mówi, że gdzieś jest 12 innych planet zamieszkałych przez inteligentne istoty. Nasza Ziemia jest w tym gronie nazywana Planetą Dzieci. Według legendy 12 kryształowych czaszek sprowadzono na Ziemię z pozostałych planet, zaś trzynasta ma zawierać ważne informacje o każdym z tych światów.”

Giorgio A. Tsoukalos (1978) Pisarz

Źródło: program Starożytni kosmici, sez. I, odc. 2, Misja

O dzieciach, O świecie, O zamieszkaniu

„Człowiek to istota, która zabija swojego brata, swego bliźniego. Według Księgi Rodzaju zbrodnia jest częścią istoty ludzkiej.”

Robert Badinter (1928) francuski polityk i prawnik

Źródło: W zwierciadle zbrodni, 9 czerwca 2010 http://wyborcza.pl/1,76842,7994469,W_zwierciadle_zbrodni.html

„Boga nie można po prostu ograniczyć do sfery ludzkiej prywatności, ale również w życiu publicznym musi być On uważany za wartość najwyższą. Chciałbym jednak bardzo stanowczo podkreślić, że w żadnej mierze nie wyklucza to tolerancji i przestrzeni dla ateistów, i że nie może mieć nic wspólnego z przymusem wierzenia. Sprawy winny przybrać jedynie – i to pod pewnymi względami – odwrotny porządek niż to obecnie zaczyna mieć miejsce, kiedy to ateizm zaczyna urastać do rangi fundamentalnego dogmatu publicznego, a wiara jest tolerowana jako prywatny pogląd; tym samym – i ostatecznie – nie będąc w swej istocie tolerowana.”

Benedykt XVI (1927) papież

wypowiedź z międzynarodowej konferencji „Chrześcijanie wobec Europy”, 28–29 kwietnia 1979.
Źródło: Wykłady bawarskie z lat 1963–2004, przeł. Andrzej Czarnocki, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 2009, s. 187, 188.

O Bogu, O wierze

„… Umiał wczuć się w naturę kobiety. A one, choć świadome tego, że je omotywał, wyczulony na to, co stanowiło ich istotę, ulegały jego czarowi i dawały sobą owładnąć. On tymczasem, pewien już teraz, że ma je w ręku, górował nad nimi brutalnie jak despotyczny król gałganków.”

Émile Zola książka Wszystko dla pań

Wszystko dla pań (1883)
Źródło: s. 99

O kobietach, O naturze

„Podstawowe (…) objawy życia mistycznego, będące niczem innem, jak działalnością Ducha Św. w duszach naszych, należą do istoty życia nadprzyrodzonego i każdy chrześcijanin powinien je w sercu swem pielęgnować.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Przewodnik po literaturze religijnej
Źródło: s. 62.

O duszy, Serce

„Widzieliśmy z dna Epoki Pieców, jak proponowane przez nich uwznioślenie państwa, przyobleczenie go powłoką mistyczną, nadanie mu poprzez osobę wodza rangi niemal sakralnej, czyni je potężniejszym jeszcze narzędziem ich zbrodni. Czytaliśmy z szyderstwem teksty filozofów, witających ową sakralizację państwa jako upragniony znak zmierzchu epoki sceptycznej, kres liberalizmu, wyraz dobrowolnej abdykacji jednostki, której czas nowożytny włożył na głowę zbyt ciężką dla niej koronę wolności. Jeśli kiedykolwiek nieufność do idealizmu mogła nam wejść pod dziesiątą skórę, to właśnie wtedy, podczas lektury idealistów, naciągających niebo zasad na piekło tych rządów i upatrujących istotę epoki w chwale zasad, a nie w nędzy praktyk. Myśmy żyli, i to żyli długo, na dnie tej nędzy jakby na dnie morza, mając nad sobą wielki słup ciśnienia, rozkruszający metodycznie wszelkie tamy, jakie ostatnie wieki zbudowały przeciwko absolutnej dowolności władzy.”

Jan Strzelecki (1919–1988) socjolog polski, eseista, działacz społeczny

Źródło: Próby świadectwa, w: Ślady tożsamości, Warszawa 1989; cyt. za: kulturologia.uw.edu.pl http://www.kulturologia.uw.edu.pl/page.php?page=tekst&haslo=strzelecki

O piekle, O wolności, O czasie, O czytaniu

„(…) każda koncepcja boskości, która wyżej stawia posłuszeństwo niż konieczność przyzwoitego traktowania każdej niewinnej ludzkiej istoty, musi być z gruntu zła.”

Dan Simmons (1948) amerykański pisarz fantastyki naukowej

Cykl Hyperion Cantos, Dylogia Hyperion, Hyperion (1989)
Źródło: Gorzki jest smak wód rzeki Lete

„Efekt pierwszego wzięcia kokainy całkowicie mnie zaskoczył. Gdyby ktoś mnie uprzedził, że po chwilach niebiańskiego uniesienia, ba, ekstazy kosmicznej, będę marzyła jedynie o całkowitym unicestwieniu każdej myśli, ruchu, każdej żywej cząstki mej istoty. Jakże obrzydliwy staje się mózg własny z pokładami pamięci, rozkołysanymi emocjami. (…) Jedno pchnięcie ścinające krew. Ptak z obciętymi skrzydłami, który drepcze w miejscu, podskakuje z nadzieją na lot.”

Barbara Rosiek (1959) pisarka i poetka polska

O myślach, O ptakach, O myśleniu

„Gdy poznasz czworolistek we wszystkich porach roku, jego korzeń, liść i kwiat, gdy poznasz go po wyglądzie, zapachu i nasieniu, wtedy będziesz mógł nauczyć się jego prawdziwego imienia, bo będziesz znał jego istotę: a to więcej niż pożytek.”

Ursula K. Le Guin Ziemiomorze

Ziemiomorze, Czarnoksiężnik z Archipelagu

O Kwiatach

„Już samo słowo „chrześcijaństwo” jest nieporozumieniem – w istocie był tylko jeden chrześcijanin, który umarł na krzyżu.”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

„Faktem jest, że człowiek jest istotą społeczną i tak jak wiele innych gatunków w Przyrodzie, zawdzięcza swoje istnienie i swój ogromny postęp temu, że jest w stanie się organizować wspólnie z innymi, tworząc efektywnie pracujące społeczeństwo.”

Ben Klassen (1918–1993)

Odwieczna Religia Natury

„Mieszkańca Neapolu tak samo obchodzi uzdrowienie lichych mieszkań jego kraju, jak i polepszenie warunków higienicznych wśród narodów znad brzegu Gangesu, skąd przychodzi do niego cholera; swoboda, dobrobyt, przyszłość górala, chowającego się w wąwozach Apeninów zależą nie tylko od dobrobytu lub nędzy w jakich znajdują się mieszkańcy jego wioski, jak i też warunków, w jakich żyje cały naród włoski, lecz również i od stanu pracowników Ameryki lub Australii, od odkrycia jakie zrobił uczony szwedzki, od warunków materialnych i moralnych Chińczyków, od wojny lub pokoju jaki panuje w Afryce, słowem od wszelkich okoliczności małych czy wielkich, które pod jakimkolwiek względem mogą wpływać na istotę ludzką.”

Errico Malatesta (1853–1932) włoski myśliciel polityczny, anarchista

Patriotyzm

O wojnie, O pokoju, O przyszłości

„Zrozumieć dlaczego spotkał mnie paraliż, zrozumieć jego głębszy sens – to było dla mnie jedyną rzeczą jaka się liczyła, czymś dalece istotniejszym od ‘wyzdrowienia’, któremu w istocie nigdy nie przypisywałem większego znaczenia.”

Julius Evola (1898–1974) włoski filozof

Źródło: Il Cammino del cinabro, s. 183

Sens

„Od dziś należy uśmiechać się, dla eksperymentu, do każdej napotkanej osoby. W kolejce, w autobusie, na ulicy. Wysyłać eksperymentalne sygnały dobra, tak, na taki sygnał powinno się uzyskać odpowiedź tego okrucha dobroci, który ma podobno każda ludzka istota.”

Małgorzata Musierowicz książka Kwiat kalafiora

Postać: Gabriela Borejko
Małomówny i rodzina (1975), Kwiat kalafiora
Źródło: s. 41

„Zrozumiałam, co to znaczy, kiedy ludzkie życie kończy się przedwcześnie i bez sensu, że każdy człowiek jest skarbnicą cudownych, wyjątkowych szczegółów, że niszcząc istotę ludzką, niszczy się „tysiąc milionów wspomnień.””

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Kontynuacja Kroniki Ellie, Kroniki Ellie: Wojna się skończyła, walka wciąż trwa

O życiu, Sens

„Ja jestem Ubik. Zanim świat był, jam jest. Stworzyłem słońca. Stworzyłem światy. Stworzyłem istoty żywe i miejsca przez nie zamieszkiwane; umieszczam je to tu, to tam. Idą, gdzie im każę, robią, co im polecę. Jestem słowem i nigdy nie bywa wypowiedziane moje imię – imię, którego nikt nie zna. Nazywają mnie Ubik, ale nie to jest moje imię. Ja jestem. Ja będę zawsze.”

Philip Kindred Dick książka Ubik

Ubik (1966)

O świecie

„Dopóki człowiek z własnej woli sam nie zrówna się z innymi bratnimi mu istotami, nie ma dla niego zbawienia.”

Mohandas Karamchand Gandhi (1869–1948) Indyjski przywódca polityczny i religijny

„Istotą węgierskiego programu naprawczego było, generalnie rzecz ujmując, zmniejszenie obciążeń podatkowych obywateli i zahamowanie drenażu kapitału z Węgier. Ten pierwszy zamysł zrealizowano poprzez wprowadzenie jednolitego 16-procentowego podatku liniowego, drugi zaś poprzez wprowadzenie specjalnego podatku antykryzysowego, którym zostały obłożone wielkie firmy, przeważnie zachodnie, działające w sektorach telekomunikacyjnym, energetycznym i w handlu (chodzi o wielkie sieci handlowe). Podatek ten obliczony na trzy lata miał przynieść fiskusowi ok. 600 mln euro rocznie. Rząd węgierski opodatkował także sektor bankowy. Sens działań ekipy Orbána polega na pobudzaniu gospodarki poprzez rozwój klasy średniej i poprzez ochronę kapitału węgierskiego przed wywózką za granicę.”

Tadeusz Marczak (1946)

Źródło: Odwaga polityka, naszdziennik.pl, 28 września 2013 http://www.naszdziennik.pl/wp/55242,odwaga-polityka.html

O odwadze, Sens

„Wszystkie żyjące istoty, które spotykamy,
w przeszłych żywotach były nam czułą matką i troskliwym ojcem.
Obym więc rozwijał działania wielkiego bodhisattwy
i sprawił, że istoty te zaczną podążać ścieżką do wyzwolenia i oświecenia.”

VIII Dalajlama (1758–1806)

Źródło: Glenn H. Mullin, Czternastu dalajlamów. Spadkobiercy oświeconej mądrości, tłum. z angielskiego Olena Waśkiewicz, 2008, str. 381

O matce

„Ilekroć wspominam dzieciństwo, przesłania mi oczy żółta mgła. (…) Onaż to, „wspaniała”, jak mawiano, żółcień, żółcień przysługująca jedynie domowi cesarskiemu sprawiała, że od najwcześniejszych lat czułem się istotą jakiegoś „niebiańskiego” rodzaju, niepodobną do innych ludzi.”

Puyi (1906–1967) ostatni cesarz Chin

Byłem ostatnim cesarzem Chin
Źródło: tom I, s. 34

O ludziach, O domu, O dzieciństwie

„Grobowiec to pomnik na granicy dwóch światów wystawiony, cała ziemia to olbrzymi cmentarz, na którym miliony istot spoczęły.”

François Fénelon (1651–1715)

O świecie

„Nasz przyjaciel, drogi Rzymianin
Seneka, został oskarżony o zamordowanie
dramatu Greka zwanego Sofoklesem.
Morderstwo jest w istocie literackim czynem.”

Hezi Leskli (1952–1994)

Źródło: Straszny bełkot detektywa, tłum. Beata Tarnowska

„To jest jedyne radio polskie, bo sięga podstaw naszej kultury, wie, dokąd powinien dążyć nasz Naród. Istotą pracy Radia Maryja jest wieść do Boga najskuteczniej, przez Maryję, zgodnie z naszą tradycją narodową. Tak więc gromadząc się wokół Radia Maryja, budujemy nasz Naród. Nikt za nas Narodu Polskiego nie zbuduje. Radio Maryja w tym przewodzi. I dlatego trzeba, aby to Radio działało, bo działa nie dla siebie, ale dla nas, dla każdego. Każdy może powiedzieć: dla mnie ono istnieje, aby mi w życiu pomóc.”

Mieczysław Albert Krąpiec (1921–2008) filozof polski, duchowny katolicki

wypowiedź z 1997. Źródło: Alleluja i pod prąd! Świadectwa o Radiu Maryja, naszdziennik.pl, 10 lipca 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20090710&id=my21.txt

O Bogu

„Robot nie może skrzywdzić istoty ludzkiej lub pozwolić, by stała się jej krzywda.
Robot musi wypełniać rozkazy istoty ludzkiej, o ile nie pogwałci tym samym Pierwszego Prawa.
Robot musi chronić sam siebie, o ile nie pogwałci tym samym Pierwszego lub Drugiego Prawa.”

Isaac Asimov (1920–1992) amerykański pisarz

trzy prawa robotyki.

O krzywdzie

„[Ksenofobia] jest to w istocie niechęć nie do po prostu „obcych”, lecz do obcych, którzy weszli lub chcą wejść do naszego domu; i to często nieproszeni.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

Ksenofobia i wspólnota

O domu

„Dobro, piękno, prawdomówność, uczciwość oraz bycie cnotliwym są istotą tego świata. Pewnego dnia świat odnajdzie tę istotę, ponieważ nikt nie może temu zapobiec.”

Fethullah Gülen (1941)

Goodness, beauty, truthfulness, honesty, and being virtuous are the essence of the world. Whatever happens, the world will one day find this essence, for no one can prevent such an event. (ang.)
Źródło: Perły mądrości

O świecie, Cytaty o pięknie

„Ja mam oryginalne listy Kuklińskiego, których fragmenty pokazuję w filmie, a więcej będzie w serialu. Natomiast znaczenie ma to, że papiery te dostajemy od CIA i mogą je poznać wszyscy Polacy. Mówię tu o oryginalnych urzędowych dokumentach, które w swojej masie pokazują jaki był w istocie ogrom pracy Kuklińskiego.”

Dariusz Jabłoński (1961)

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=51448

„(…) jeżeli w punkcie wyjścia mamy zanegowanie Boga-Stwórcy, Boga transcendentnego, następuje koncentracja na kosmosie i wówczas człowiek jakby wynurza się z kosmosu, a w istocie dotyczy to nawet Boga, co oznacza, że mamy do czynienia z jakimś rodzajem teogonii kosmicznej, emanatyzmu czy panteizmu. Mamy wówczas w punkcie wyjścia coś, co stanowi pewną postawę parareligijną i zarazem kosmocentryczną. Taki charakter ma Scjentologia, ideologie UFO, Teozofia, Antropozofia – wspomniane w tej książce – oraz New Age, który ma zresztą z wymienionymi światopoglądami wiele wspólnego.”

Aleksander Posacki (1957) polski jezuita, teolog katolicki, filozof

Psychologia i New Age
Źródło: str. 227

O Bogu, O charakterze

„Ja tylko wskazuję drogę; musicie ją odszukać na własną rękę. Kim będę, co uczynię, najbliższe dni pokażą. Ludzkie zbawienie, zbawienie wszystkich żywych istot i pokój na świecie są moim celem i moją ścieżką. „Namo Buddha sangaya, Namo Buddha sangaya, namo sangaya.””

Dharma Sangha (1990)

błogosławieństwo dosłownie oznacza: „Pokłon Buddzie Sangaya”. Kazanie z 2 sierpnia 2007 Źródło: dharmasangha.info http://www.dharmasangha.info/index.php/teachings/253-teachings-given-on-2064-04-17-b-c-2007-08-02-a-d

O pokoju

„Istnieją rzeczy gorsze niż rany i śmierć. Jeśli twój duch i twoja dusza ulegną nieodwracalnemu zniszczeniu, co ci przyjdzie z tego, że nadal możesz reagować na bodźce, oddychać, wydalać i spełniać wszystkie inne funkcje istot żywych?”

John Marsden (1950) Pisarz australijski

Seria Jutro, Jutro 5: Gorączka

O śmierci, O duszy

„Październik Lenina nie obalił w skali światowej kapitalizmu, lecz przyśpieszył w krajach rozwiniętych postęp ekonomiczny i techniczny. Natomiast w samej Rosji, podobnie jak później w Chinach i środkowej Europie, która po wojnie znalazła się w strefie radzieckiej, spowodował zastój gospodarczy, naukowy i kulturalny, stalinowski terror i potem bolesną agonię jeszcze jednej utopijnej formacji politycznej. Układy gospodarczo-polityczne, ich rzeczywistość, a świadomość polityczna, to dwie różne rzeczy. System nakazowo-rozdzielczy, z istoty swej totalitarny, rodzi administrację, biurokrację, warstwę społeczną zainteresowaną w jego utrzymaniu. Ludzie pracy, którzy mu podlegają, mimo zniewolenia, prędzej czy później tworzą polityczną opozycję, dążącą do obalenia i władców, i samego systemu.”

Włodzimierz Sokorski (1908–1999) polski działacz komunistyczny, pisarz, dziennikarz, generał

Źródło: Romans z komuną, Wydawnictwo Res Polona, Łódź 1991, s. 8–9.

O wojnie, O ludziach, O rzeczywostości

„Zwyczajne ziemskie szczęście, zaspokojenie pragnień, stające się udziałem olbrzymiej masy istot ludzkich – uwarunkowane ładem, prawem, nabożnością oraz wymogami obyczajów – jest ograniczone i niepełne, ze wszystkich stron ścieśnione zakazami i nieuniknioną rezygnacją. Losem istot jest poprzestawanie tylko na niezbędnym, niedostatek oraz wyrzeczenie. Nasze pragnienia nie mają żadnych granic, natomiast ich spełnienie jest ograniczone ściśle.”

Thomas Mann (1875–1955) prozaik niemiecki, noblista

Zamienione głowy
Źródło: Ostatnie nowele, tłum. Walentyna Kwaśniakowa, Czytelnik, 1958, s. 115–116.

O losie, O szczęściu

„Nasz umysł pozwala nadać jakimś książkom status nieśmiertelności. Ale tymczasowej. Ta nieśmiertelność znika, kiedy znikają konkretne umysły, które ją stwarzają. Nasza śmierć kończy nieśmiertelność tych książek. Jesteśmy przerażającymi istotami. W środku, w umyśle jesteśmy nieśmiertelni, możemy trwać, przenosić się w czasie i przestrzeni, jak nam się podoba. (…) to jest przerażające, żeby istoty, które mogą tak swobodnie przenosić się w czasach i przestrzeniach, bo nie ma tylko jednego czasu i tylko jednej przestrzeni, ot tak znikały.”

Dariusz Suska (1968)

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O śmierci, O książkach, O czasie

„Ludzie, którzy wierzą, że płód to człowiek, jakoś też zwykle są za karą śmierci. A jak można być pro-life, jeśli jest się za zabijaniem innych istot ludzkich? Po drugie, ochrona życia nie obejmuje dla nich ani opieki nad ciężarną, ani opieki poporodowej. A już na pewno nie obchodzi ich urodzone już dziecko, bo sprzeciwiają się zasiłkom dla samotnych matek. W modelu surowego ojca zakaz aborcji oznacza utrzymanie męskiej dominacji nad reprodukcją.”

George Lakoff (1941) językoznawca amerykański

Źródło: rozmowa Katarzyny Wężyk, Prawica wojuje na słoniach, „Gazeta Wyborcza”, 23–24 sierpnia 2014.

O śmierci, O dzieciach, O ludziach, O karze

„Najwyraźniejszą i wyłączną naturą człowieka w ogólności, jest sztuka. Imaginacja czucie i dowcip są warunkami, sztuka dopiero jest istotą poezji.”

Kazimierz Brodziński (1791–1835) polski poeta, historyk, krytyk literacki, tłumacz i publicysta

O krytyce
Źródło: s. 52.

O sztuce, O naturze

„Nie lubi się ludzi, którym wyrządziło się krzywdę. Ma się żal do nich, że byli przyczyną tego, co nas zawstydza, chociaż w istocie byli tylko pretekstem.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Węże i róże
Źródło: Czytelnik, Warszawa 1977, s. 50.

O ludziach

„Co z tego człowiekowi, że jest istotą wyższego rzędu, jeśli w rzędzie tym są jeszcze klasy i podklasy.”

Stefan Pacek (1938)

„Ależ rozpacz nawiedza istoty w każdym wieku, nie uważa pani? Młodość to epoka wiecznej rozpaczy – rzekł szczerze. – A książki… to źródło nadziei, wszechświaty otwierające się między okładkami: wpadając w nie, jesteśmy uratowani.”

Anne Rice książka Posiadłość Blackwood

Posiadłość Blackwood

O książkach, O wieku, O rozpaczy

„Proces stawania się istotą świadomą, zarówno w filogenezie, jak i w ontogenezie, możemy określić za T. de Chardinem (w filogenezie) i za I. A. Caruso (w ontogenezie) mianem procesu progresywnej personalizacji.”

Antoni Jozafat Nowak (1935–2013) polski franciszkanin, antropolog i psycholog

Źródło: Osoba. Fakt i tajemnica, Rzeszów 2010, s. 47.

O tajemnicy

„Sukces Amerykanów, jakim jest niewątpliwie zabicie Osamy bin Ladena, w istocie niczego nie zmienia. Wojna cywilizacji trwa, dżihad ma się świetnie, a muzułmanie są na najlepszej drodze, by wygrać wojnę z tzw. „wolnym światem”. (…) A pokona nas nie islam, ale brak woli życia. Pokona nas nie bin Laden, ale płodność islamskich kobiet i moc seksualna islamskich mężczyzn.”

Tomasz Terlikowski (1974) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Za wcześnie na radość, 2 maja 2011 http://terlikowski.salon24.pl/

O kobietach, O wojnie, O świecie, O sukcesie

„Tak więc państwo jest wyższą jednością transcendentalną integrującą podzespoły wcześniej odrębne, którym przypisuje transformację w użyteczne fragmenty i pracę konstruowania. (…). Toteż państwo nie jest pierwotne, jest źródłem lub abstrakcją, stanowi abstrakcyjną istotę, której nie należy mylić z początkiem.”

Gilles Deleuze (1925–1995) francuski filozof

Anty-Edyp (z Feliksem Guattarim)

„Niedawno przeczytałem bardzo poważną bzdurę, wymyśloną przez jakiegoś wolnomyśliciela. Stwierdził on, że samobójca jest nikim innym, jak męczennikiem. Oczywisty błąd jego rozumowania pomógł mi wyraźniej dostrzec istotę tej kwestii. Nie ma bowiem wątpliwości, że samobójca jest całkowitym przeciwieństwem męczennika. Męczennik to ktoś, kogo tak bardzo obchodzi poza nim, że zapomina o własnym życiu. Natomiast samobójca to ktoś, kogo tak mało obchodzi cokolwiek poza nim, że pragnie, by wszystko uległo zagładzie.”

Gilbert Keith Chesterton (1874–1936) pisarz angielski

Ortodoksja
Źródło: s. 127

O błędach, O zapominaniu

„Nie może tak być, że nie staje się wiadomością dnia fakt, iż z wyziębienia umiera starzec zmuszony, by żyć na ulicy, natomiast staje się nią spadek na giełdzie o dwa punkty. To jest wykluczenie. Nie można dłużej tolerować faktu, że wyrzuca się żywność, podczas gdy są ludzie cierpiący głód. To jest nierówność społeczna. Dzisiaj wszystko poddane jest prawom rywalizacji i prawu silniejszego, gdzie możny pożera słabszego. W następstwie tej sytuacji wielkie masy ludności są wykluczone i marginalizowane: bez pracy, bez perspektyw, bez dróg wyjścia. Samego człowieka uważa się za dobro konsumpcyjne, które można użyć, a potem wyrzucić. Daliśmy początek kulturze „odrzucenia”, którą wręcz się promuje. Nie chodzi już tylko o zjawisko wyzysku i ucisku, ale o coś nowego: przez wykluczenie zraniona jest w samej swej istocie przynależność do społeczeństwa, w którym człowiek żyje, ponieważ nie jesteśmy w nim nawet na samym dole, na peryferiach czy pozbawieni władzy, ale poza nim. Wykluczeni nie są „wyzyskiwani”, ale są odrzuceni, są „niepotrzebnymi resztkami””

Franciszek (papież) Evangelii gaudium

Źródło: Evangelii gaudium

O głodzie, O ludziach

„Neopozytywista: istota człekokształtna, z którą nie ma ludzkiego porozumienia.”

Henryk Józef Marian Elzenberg (1887–1967) polski filozof

Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu

„Często wydaje nam się, że możemy zapanować nad swoim losem, że wybierając prostą i równą drogę, osiągniemy swój cel. W istocie okazuje się, że drobny na niej kamyk wywraca nam nasze życie, przewartościowuje je i nas samych.”

Ewa Kutryś (1950) polska reżyserka teatralna

Źródło: „Dziennik Polski”, 24 stycznia 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/perlistys.htm

O życiu, O losie

„Tak, człowiek stoi niewątpliwie wyżej od szympansa. Mimo to szympans jest istotą niezwykle ważną dla lepszego zrozumienia człowieka… Szympans potrafi rozwiązywać dość skomplikowane problemy, jego struktura społeczna i sposoby porozumiewania się ze współbraćmi są złożone, a on sam wykazuje początki samoświadomości. Kto wie, kim będzie szympans za czterdzieści milionów lat? Powinniśmy wszyscy zatroszczyć się o to, aby pozwolić mu żyć, by podarować mu choć szansę ewolucji.”

Jane Goodall (1934) brytyjska badaczka zwierząt

Źródło: In the Shadow od Man, cyt. za: Deborah G. Felder, 100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8371296665, s. 153, tłum. Maciej Świerkocki.

O kobietach, O książkach, O świecie, O zrozumieniu

„Odkryjcie istotę snu, a odkryjecie wszystko, co tylko można wiedzieć o szaleństwie.”

John Hughlings Jackson (1835–1911) neurolog angielski

O szaleństwie

„Nowym przedmiotem troski, którą serce nasze jeszcze żywiej jest dotknięte – a która, przyznajmy, sprawia nam mękę, obarcza nas nieznośnym ciężarem i napawa nieskończoną trwogą – jest art. 22 konstytucji. Zezwala on nie tylko na wolność wyznań i sumienia – że użyjemy znajdującego się tam wyrażenia, ale daje tej wolności pomoc i opiekę, a poza tym sługom tego, co nazywa – wyznaniami. Zwracając się do biskupa takiego, jakim jesteś, nie potrzebuję dłuższej przemowy, byś jasno przyznał, jaki śmiertelny cios odebrała religia katolicka we Francji w tym artykule prawa. Już przez samo ustanowienie wolności wszystkich bez wyjątku wyznań – pomieszano prawdę z błędem: na równi z heretyckimi sektami, a nawet z przewrotnością żydowską postawiono świętą i niepokalaną Oblubienicę Chrystusową, Kościół, poza którym nie masz zbawienia. Nadto obiecując życzliwość i pomoc heretyckim sektom oraz ich ministrom, toleruje się i uprzywilejowuje nie tylko ich osoby – ale jednocześnie ich błędy. Jest to implicite klęskowa i zawsze pożałowania godna herezja, ta, którą święty Augustyn określa w tych słowach: „Twierdzi ona, że wszyscy heretycy są na dobrej drodze i mówią prawdę; niedorzeczność tak potworna, że nie wiem, czy jakakolwiek sekta ją w istocie wyznaje.””

Pius VII (1742–1823)

w kontekście uchwalenia liberalnej konstytucji francuskiej.
Źródło: H. Hello, Nowoczesne wolności w oświetleniu encyklik, Warszawa 1910, s. 35.

O religii, O błędach, O wolności, O pomocy

„Wiele osób wiąże się nie tyle z drugą żywą istotą, co ze swoimi marzeniami i pragnieniami związanymi z jakąś osobą.”

Maciej Bennewicz (1961)

Seks trujący, seks doskonały. Coaching relacji (2011)

„Historycznie biorąc, wstrząs rewolucyjny i wynalazek demokracji to zjawiska ze sobą powiązane i wzajemnie od siebie zależne, składające się na ogromną przemianę polityczną i społeczną: 14 lipca zdobyto Bastylię, a sześć tygodni później Zgromadzenie Konstytucyjne uchwaliło Deklarację praw człowieka i obywatela. Politycznie i socjologicznie są to jednak zjawiska odrębne, a doświadczenie rewolucyjne dowodzi, że zarazem uzupełniają się one i wchodzą ze sobą w sprzeczność. W istocie kryzysy i konwulsje rewolucyjne, szczególnie zaś momenty kulminacyjne, podczas których lud mobilizuje się i masowo powstaje, poddają instytucje przedstawicielskie ciężkiej próbie.”

Bronisław Baczko (1924–2016) polski filozof i historyk myśli społecznej

fragment wstępu.
Źródło: Rewolucja. Władza, nadzieje, rozterki, przeł. Wiktor Dłuski, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010.

O ludziach, O demokracji

„Uważał miłość za rodzaj okrutnej choroby, przez którą wybrani muszą przejść w późnej młodości i z której powstają bladzi i osłabieni, ale przygotowani już do spraw życia. Uważał, że owi ozdrowieńcy po prostu w żaden sposób nie mogą popełnić pewnych błędów. Niestety, nie znaczy to, że nie popełniają błędów innego rodzaju, ale przynajmniej (sądząc z licznych przykładów) już dobrze rozumieją cały bieg życia i nigdy już nie spojrzą na jakąkolwiek istotę ludzką, od księcia do służącego, jak na obiekt czysto mechaniczny.”

Thornton Wilder (1897–1975)

O miłości, O chorobach

„Jeśli spotykamy coś, co odpowiada naszej własnej istocie, bardzo głęboko nas to porusza. Wreszcie widzimy swoją własną twarz! W ten sposób Chomeini odzwierciedla czyjąś własną nienawiść, podczas gdy Budda pokazuje nam wewnętrzne światło.”

Ole Nydahl (1941) duński mistrz buddyzmu

Źródło: Jakimi rzeczy są, tłum. Wojtek Tracewski

O nienawiści, O świetle

„Koncepcja jakiegoś absolutu nieosobowego stanowiłaby contradictio in adiecto, bowiem byt osobowy z racji swojej istoty jest wyższy od wszystkiego, co nieosobowe.”

Dietrich von Hildebrand (1889–1977)

Przemienienie w Chrystusie
Źródło: s. 102

„Dla mnie – jako muzyka – dzieła poetyckie dzielą się na dwie zasadnicze kategorie. Są dzieła, które dopiero w atmosferze muzyki nabierają prawdziwego życia i wyrazu. I inne, tak po brzegi wypełnione swoistą muzyką słowa i myśli, iż wszelkie wysiłki kompozytora, by uzupełnić to, co w istocie swej żyje organicznie niemal samowystarczalnym życiem, staje się beznadzieją, syzyfową pracą.”

Karol Szymanowski (1882–1937) kompozytor polski

Źródło: O muzykę do Sułkowskiego, „Wiadomości Literackie” nr 51, 1925.

O muzyce, O myślach, O wysiłku, O myśleniu

„Jedynymi prawdziwymi istotami są te, które nigdy nie istniały.”

Oscar Wilde książka The Decay of Lying

The only real people are the people who never existed. (ang.) The Decay of Lying (1889) Źródło: Kessinger Publishing, 2004, s. 6 http://books.google.pl/books?id=O4ltrffmYNsC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

„Chociaż sport ma z istoty swej charakter zawistnej rywalizacji lub podboju, zakłada się, że pośrednio i dzięki skomplikowanemu łańcuchowi mechanizmów sprzyja on wyrabianiu usposobienia, które skłania do współpracy. Na ogół próbuje się to wykazać empirycznie lub raczej zakłada się, że są to uogólnienia oparte na podstawach empirycznych widocznych dla każdego, kto chce się tym zająć. W przeprowadzaniu dowodu tej tezy pedantyczne wnioskowanie przyczynowo-skutkowe jest zręcznie pomijane – apologeta ogranicza się do wykazywania, że sport wyrabia wspomniane wyżej „męskie cechy”. Ponieważ jednak właśnie wartość tych „męskich cech” wymaga uzasadnienia (ze stanowiska ekonomii), łańcuch dowodowy kończy się tam, gdzie powinien się zaczynać.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O charakterze, O sporcie, O współpracy

„Zgodnie z propozycją Reding wszystkie firmy, bez względu na to, gdzie mają siedzibę, jeśli chcą działać na rynku UE, będą musiały stosować się do jednolitych europejskich standardów. To uderza w amerykański model prowadzenia biznesu w sieci, który obecnie dominuje. Jego podstawą jest nierówna wymiana: pozornie darmowa usługa za nieograniczony dostęp do danych. Dlatego spór o projekt rozporządzenia to w istocie spór o hierarchię wartości w społeczeństwie opartym na przetwarzaniu informacji – o to, czy ważniejsza jest nasza wolność decydowania o sposobach korzystania z naszych danych, czy zysk i obietnica rozwoju ekonomicznego.”

Katarzyna Szymielewicz (1981) polska prawniczka, współzałożycielka i prezes Fundacji Panoptykon

Źródło: Szymielewicz: Kto tu gra na emocjach?, krytykapolityczna.pl, 13 maja 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130513/szymielewicz-kto-tu-gra-na-emocjach

O grach, O biznesie, O wolności

„Chrystus przedwieczny (…) miał niezliczone rzesze uczonych ojców, zręcznych filozofów, sofistów i kłótliwych scholastyków, tysiące uchwał soborów, które sławiły go jako przedwiecznego, współistotnego, współ-równego, jedynego Boga itp. Wiele tomów o nim napisano, głosząc jego przedwieczną istotę i starając się połączyć go z owym biednym Chrystusem, narodzonym w czasie. Przeciwstawiały się bowiem krańcowo sprzeczne ze sobą wyobrażenia.(…) Sofiści owi (…) wymyślili więc dwóch Chrystusów przeciwnych sobie, dwie natury, dwa akty urodzenia itp. i napisali mnóstwo ksiąg na temat ich połączenia – lecz na próżno.”

Jerzy Blandrata (1515–1588)

autor odnosi się do dogmatu o podwójnej (boskiej i ludzkiej) naturze Chrystusa, ustanowionego na soborze chalcedońskim w 451 r.
Przeciwstawienie fałszywego Chrystusa i owego prawdziwego, zrodzonego z Maryi, Chrystus bogaty, za którym idzie papież antychryst wraz z całym światem

O Bogu, O naturze, O czasie, Chrystus

„Kamma nie jest sprawiedliwością moralną, ponieważ to oznaczałoby, że ktoś stoi ponad istotami i osądza je. W rzeczywistości nie ma nikogo, kto wydaje osądy o poczynaniach istot, istnieje tylko moralne prawo kammy. Kamma nie jest sprawiedliwością moralną, nie jest również nagrodą ani karą. Zgodnie z tym prawem, jeśli wykonujesz dobre działania, uzyskasz dobre skutki, a jeśli popełniasz złe uczynki, rezultaty twoich działań będą złe. Jednak zarówno te dobre, jak i te złe skutki nie są przez nikogo dane i nie stanowią też nagrody czy kary. Kamma jest moralnym prawem, które nie wymaga prawodawcy. To prawo, które obowiązuje w naturalny sposób.”

Silananda U Sayadaw (1927–2005)

Źródło: Akt woli, sasana.wikidot.com http://sasana.wikidot.com/akt-woli

O sprawiedliwości, O karze, O rzeczywostości

„Ludzie nie głodują dlatego, że na świecie nie ma żywności. Jest jej pełno, w nadmiarze. Ale między tymi, którzy chcą jeść, a pełnymi magazynami stoi wysoka przeszkoda: gra polityczna. (…) Kto ma broń, ten ma żywność. Kto ma żywność, ten ma władzę. Obracamy się tu wśród ludzi, którzy nie myślą o transcendencji i istocie duszy, o sensie życia i naturze bytu. Jesteśmy w świecie, w którym człowiek, czołgając się, próbuje wygrzebać z błota kilka ziaren zboża, żeby przeżyć do następnego dnia.”

Ryszard Kapuściński książka Heban

Heban

O ludziach, O duszy, O grach, O myślach

„Atomy naszych ciał zostały ukształtowane w kuźni nukleosyntezy, wewnątrz eksplodującej gwiazdy, eony przed narodzeniem się Układu Słonecznego. Nasze atomy są starsze niż łańcuchy górskie. Jesteśmy – dosłownie! – stworzeni z pyłu gwiezdnego. Teraz te atomy spotkały się w inteligentnych istotach, zdolnych zrozumieć uniwersalne prawa, rządzące tym wydarzeniem.”

Michio Kaku (1947) fizyk amerykański pochodzenia japońskiego

Hiperprzestrzeń

„Nie uważam, aby chciwość i rywalizacja były rezultatem niezmiennego ludzkiego temperamentu. Według mnie zachłanność i obawa przed niedostatkiem są ciągle kreowane i rozwijane jako bezpośredni skutek pieniądza, którym się posługujemy. Przykładowo, bylibyśmy w stanie wyprodukować więcej niż wystarczającą ilość jedzenia, aby wykarmić cały świat i na pewno istnieje wystarczająco dużo pracy do zatrudnienia wszystkich na świecie, ale nie starczyłoby pieniędzy, aby za to wszystko zapłacić. Niedobór tkwi w naszych narodowych walutach. W istocie, zadaniem banków centralnych jest kreowanie i utrzymanie takiego niedoboru pieniądza. Bezpośrednią tego konsekwencją jest to, że musimy walczyć między sobą, aby przetrwać.”

Bernard Lietaer (1942–2019)

Źródło: rozmowa Sary van Gelder, Ponad chciwością i niedostatkiem, „Zielone Brygady. Pismo ekologów” nr 5 (185), lipiec 2003 http://zb.eco.pl/publication/ponad-chciwoscia-i-niedostatkiem-p1630l1

O świecie, O jedzeniu

„Najgorszy człowiek nie przestaje być istotą rozumną, stworzoną na obraz i podobieństwo Boże i dlatego zasługującą na miłość swoich bliźnich.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 39

O miłości, O Bogu, Obraz

„Podstawą działań opartych na ryzyku jest w dużej mierze po prostu instynktowna świadomość obecności nadprzyrodzonej, autonomicznej i wszechwiedzącej siły, ukrytej w przedmiotach lub zdarzeniach. Rzadko traktuje się ją jako istotę o pewnym indywidualnym, bardziej konkretnym charakterze. Często bywa natomiast, że zakładający się wierzy w swe szczęście w potocznym tego słowa znaczeniu i jednocześnie jest wiernym wyznawcą któregoś z kultów religijnych. Przejawia wtedy skłonność do przyjmowania z religii pewnych określonych elementów wiary w nieograniczoną władzę i niezbadane wyroki bóstwa, które zyskało jego zaufanie.”

Thorstein Veblen (1857–1929) ekonomista i socjolog amerykański

Teoria klasy próżniaczej (1899)

O szczęściu, O wierze, O religii, O zaufaniu