Cytaty o malarstwie
strona 2

„(…) spoglądam na morze i po raz kolejny próbuję uchwycić obraz, którego poszukuję od dwudziestu lat, obraz tych deseni i rysunków, jakie czyni na morzu woda odrzucana przez dziób. Gdy go znajdę, będzie koniec.”

Albert Camus (1913–1960) francuski pisarz, noblista

Dzienniki z podróży

O poszukiwaniu, O wodzie, O morzu

„Wyobraź sobie obraz z płytki fotograficznej ciemniejący na papierze od bieli po blade złoto, od bursztynu do sepii. Wyobraź sobie księżyc pęczniejący od nowiu do pełni, przyciągający morskie pływy. Wyobraź sobie motyla wychodzącego z kokonu, rozkładającego skrzydła na słońcu. Czy tęskni za etapem gąsienicy? Czy w ogóle go pamięta?”

Joanne Harris (1964) pisarka angielska

Źródło: Śpij, kochanie, śpij (2004), tłum. Agnieszka Kwiatkowska

„Po raz pierwszy odrzuciłem wszelkie dylematy artystyczne, estetyczne i nieestetyczne, i pytania o te wszystkie wartości były dla mnie już bezzasadne. Obraz odrzucił wszelkie problemy budowy, można było nareszcie zostawić na boku strukturę”

Andrzej Szewczyk (1950–2001) polski malarz i rzeźbiarz

Źródło: Karol Sienkiewicz, Andrzej Szewczyk, culture.pl, grudzień 2010 http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_szewczyk_andrzej

Pytanie

„Film jest oczywiście projekcją wyobraźni artysty Waldemara Krzystka, np. akcja esbecji, którą oglądamy na ekranie nie miała miejsca, reżyser specjalnie udramatyzował tę historię. Myślę jednak, że jego wizja oddaje prawdę o tamtych czasach. To także fascynujący obraz Dolnego Śląska, Krzystkowi udało się oddać atmosferę braterstwa, jakie było wtedy między ludźmi, oraz poczucie wolności. Zadbał o detale, odtworzył Wrocław z czasów PRL, te duże fiaty, autokary PKS, śnieg leżący na ulicach… W związku z tym, że reżyser żył w tamtych czasach, sam to wszystko przeżył, miał wyczucie, zadbał o to, by w filmie nie było fałszu.”

Józef Pinior (1955) polityk polski

o filmie 80 milionów, przedstawiających kulisy wyjęcia z banku pieniędzy należących do Solidarności. Źródło: wp.pl http://wiadomosci.wp.pl/page,2,title,Oni-wykiwali-SB-Kulisy-spektakularnego-skoku-na-bank,wid,14073810,wiadomosc.html, 12 grudnia 2011

O historii, O myślach, O wolności, O myśleniu

„Fotografuję, ponieważ obrazy utrwalone na zdjęciach pełniej i w sposób wyrazistszy pozostają w mojej świadomości. Mam wrażenie, że gdyby coś umknęło, uciekło z pola widzenia i nie zostało utrwalone – zatraciłoby swoja wyrazistość, przestało istnieć. Pozostało jedynie jako mglisty osad nieokreślonej, wizualnej magmy. Obrazy zatrzymane na zdjęciach pozwalają mi powrócić i ponownie przeżyć pierwotne emocje i wyzwolić stany refleksji.”

Mirosław Araszewski (1941)

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.fotal.pl/miroslaw-araszewskifotografia

O wrażeniach

„W kontemplacji bliskich duszy naszej widoków odnaleźć można źródło wielu wielkich idei, które rządzą światem, a między innymi źródło patriotyzmu. Krajobraz jest ukochanym obliczem matki – ojczyzny. Im piękniejszym jest jego widok, tym silniej kochać będziemy ojczyznę, której jest obrazem. Ta piękność powinna być wielką troską patrioty, tak jak była wielką jego wychowawczynią. Nie tylko posągi siejąc, zdobywamy ludzi, ale także szanując kamienie ziemi rodzimej. Naród nie inaczej staje się godnym ziemi i krajobrazów, które odziedziczył, jak tylko kiedy przez swe czyny i przez swą sztukę zostawia je piękniejszymi jeszcze dla swych dzieci.”

John Ruskin (1819–1900) angielski krytyk i teoretyk sztuki

O dzieciach, O ludziach, O świecie, O duszy

„Obraz został zafałszowany, bo patrzy się na nas przez pryzmat piłkarzy, a to błąd, bo większość sportowców to normalni, inteligentni ludzie, którzy zarabiają kasę uprawiając sport, a nie tylko zarabiają kasę. Wbrew pozorom jest nas wielu, a że masa piłkarzy nie pasuje do definicji, to już nie moja wina.”

Tomasz Majewski (1981) polski lekkoatleta

Źródło: rozmowa Przemysława Iwańczyka, Kulą pcham, czasu nie mam, „Gazeta Wyborcza”, 14-15 sierpnia 2012.

O ludziach, O błędach, O sporcie, O czasie

„Na przykład utwory Beatlesów uważam za jedną z największych muzyk dwudziestego wieku. Podobnie jak Czesława Niemena, który w latach siedemdziesiątych nagrał kilka arcydzieł. Nie mówię, że jest muzyka gorsza i lepsza. Mówię tylko, że odbiór muzyki autonomicznej wymaga po prostu zdecydowanie większego skupienia. To jak z czytaniem książki albo patrzeniem na obraz: jeden bodziec, na którym trzeba się skoncentrować.”

Paweł Mykietyn (1971) polski kompozytor i klarnecista

Źródło: „Teatr” 9/08, 23 października 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/kmtnk.htm

O książkach, O muzyce, O czytaniu, O wieku

„W ogóle mam wrażenie, że dziś ulega się pewnemu zidioceniu, takiemu jakiemuś sprymitywieniu, jeśli mogę się tak wyrazić. Wiadomo, że są na przykład takie filmy, w których nic się nie dzieje, jak Ostatni dzień lata Konwickiego czy Zeszłego roku w Marienbadzie, ale nikt nie podważa walorów artystycznych tych obrazów. Tylko, że dziś większość woli oglądać filmy typu „zabili go i uciekł”, czy kolejne Matriksy, bądź równie atrakcyjnie opakowane Mission Impossible.”

Jacek Bromski (1946) polski prezenter radiowy, dyskdżokej, reżyser, scenarzysta i producent filmowy

Mnie takie filmy nie interesują, i ja ich nie oglądam. Ale całe masy już tak. Źródło: Ten film jest taki, jaki jest. Jakim chciałem go zrobić. Rozmowa z Jackiem Bromskim, 1 września 2006, stopklatka.pl http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=33238

O wrażeniach

„Sposób odczytywania obrazu to skomplikowana sprawa i to właśnie jest wyzwoleniem dla fotografii.”

Shirana Shahbazi (1974)

Źródło: Lupez Núñez-Fernández, Shirana Shahbazi, w: 501 wielkich artystów pod red. Stephena Farthinga, wyd. MWK, Warszawa 2009, ISBN 9788361065326, tłum. Dominika Zielińska, Ryszard Jacoby, s. 628.

„Kiedy kot, który jest obrazem gracji i piękna, nagle przewraca się w ohydnej pozie, wykrzywia pyszczek i drapie się w ucho, to mówi panu, proszę szanownego pana, aby pan sobie poszedł do wszystkich diabłów!”

Lilian Jackson Braun (1913–2011)

Mountclemens do Qwillerana na temat „kociej mowy”.
Kot, który czytał wspak
Źródło: rozdział V

O kotach

„Com dotąd przeżył, nie jest moje; ginie
Każda miniona chwilka
Jak sen, z którego o rannej godzinie
Pamięć zawodna ocala jedynie
Bladych obrazów kilka.”

John Wilmot, 2. hrabia Rochester (1647–1680)

Źródło: Miłość i życie, tłum. Stanisław Barańczak

O miłości, O życiu, O snach

„Natura jest dla mnie sprawą przestrzeni, pewnej konsystencji świata – to ziemia i powietrze, chmury, ogień i woda; to ciągłe przekształcanie się przyrody. człowiek pragnie otworzyć oczy dla słońca i nieba, wdychać zapach ziemi. Bo właśnie Natura daje nam uczucie, że istniejemy. Sądziłem, że w naturalności jest złoże, które może uczynić moją sztukę żywą. Dlatego w obrazach starałem się pokazać przede wszystkim człowieka. Człowieka obnażonego, bez atrybutów kultury czy cywilizacji: kobietę i mężczyznę w ich odwiecznych gestach. Poprzez erotykę pragnąłem ukazać, jak silnie człowiek pożąda natury i że jest ona dobra.”

Jan Dobkowski (1942) polski malarz

Źródło: „Przegląd Powszechny” 1986, cyt. za: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_dobkowski_jan

O kobietach, O emocjach, O naturze, O wodzie

„Była to próba przemyślenia wyzwolenia od wewnątrz Kościoła. Centralizacja władzy duchownej jest w Kościele zjawiskiem powszechnie znanym. Nie ma również wielkiej wrażliwości na sprawę praw człowieka. W obrębie Kościelnych Wspólnot Podstawowych utrzymuje się obraz Kościoła bardziej jako służby niż władzy, bardziej jako wspólnoty niż społeczności. Opisałem nowy typ kapłana i biskupa oraz proces wzajemnego przekazywania sobie wiedzy, przezwyciężając klasyczny podział na Kościół nauczający i Kościół nauczany.”

Leonardo Boff (1938)

o swej książce Kościół: charyzma i władza (1981).
Źródło: Artur Domosławski, Chrystus…, op. cit., s. 111.

O wiedzę

„Wciąż widzę austriackiego żołnierza z klatką piersiową porozrywaną bagnetami. Ten obraz stanął mi przed oczami, gdy pracowałem nad encykliką Pacem in terris.”

Jan XXIII (1881–1963) papież

Źródło: „Focus Ekstra” nr 2, kwiecień-czerwiec 2014, s. 55.

„Jeżeli pornografia to takie przedstawienie, które ma na celu wywołanie pożądania wobec oglądanego obrazu, to te zdjęcia mają nadzieję być pornograficzne.”

Maurycy Gomulicki (1969) polski artysta grafik

o serii fotograficznej Vaginettes (2000). Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_gomulicki_maurycy

„Dobry operator to człowiek, który razem z reżyserem buduje opowiadaną historię. Zdjęcia, nawet najwspanialsze, robione tylko dla zdjęć, to tragedia. Obraz musi służyć filmowi.”

Paweł Edelman (1958) polski operator filmowy

Źródło: wywiad Barbary Hollender, „Rzeczpospolita”, 10 grudnia 2002

O historii

„W każdym narodzie są ludzie dobrzy i źli, szlachetni i szubrawcy. Grossowie «nowatorsko» odchodzą od takiego obiektywnego spojrzenia na narody, przedstawiając całkowicie ponury, czarny obraz polskiego narodu, w którym są same łotry i nikczemnicy. Poszczególne opisane przez Grossów godne potępienia fakty odpowiadają prawdzie. Tyle że Grossowie wciąż uogólniają pojedyncze zdarzenia dla ferowania oskarżeń przeciwko całemu narodowi polskiemu.”

Jerzy Robert Nowak (1940) polski historyk

o książce Złote żniwa.
Źródło: Józef Kowalski (rozmowa z Jerzym Robertem Nowakiem), Rozbić ofensywę antypolonizmu, „Opcja na Prawo” nr 3, 2011, s. 16.

O ludziach

„Pewien lekarz podał mi kiedyś jako dowód podniecającego działania spowodowanego gniewem to, że człowiek nadmiernie przemęczony wymyśla niekiedy urojone powody do obrazy i wpada w gniew w podświadomym zamiarze ponownego wzmocnienia się; od czasu kiedy usłyszałem tą uwagę, miałem nieraz sposobność stwierdzić jej słuszność.”

Karol Darwin (1809–1882) biolog angielski

Źródło: O wyrazie uczuć u człowieka i zwierząt

O emocjach, O czasie, O gniewie, O zwierzętach

„Obraz miasta, jaki nosimy w sobie, jest zawsze trochę przestarzały.”

Jorge Luis Borges (1899–1986) argentyński pisarz, poeta i eseista

Raport Brodiego
Źródło: opowiadanie Niegodny

„W historii nie ma obiektywizmu. Nigdy go nie było i nigdy nie będzie. Przekonanie, że zadaniem historyka jest prowadzenie badań obiektywnych wywodzi się z pozytywizmu. Jednak biorąc pod uwagę źródła, którymi dysponuje historyk, nigdy nie można posiąść tajemnicy do końca. Celem jest poszukiwanie prawdy, ale wiemy, że nie istnieje obiektywny obraz jako efekt poznania. Zawsze obraz jest weryfikowany przez nasze doświadczenie. Nie możemy też poznać 100 procent źródeł. Zresztą nawet gdybyśmy mieli wszystkie źródła, to i tak na ich podstawie nie można stworzyć obrazu obiektywnego. Eksperymenty wykazują, że gdy się poprosi grupę osób, by opisały, co widzą za oknem, to każdy dostrzega coś innego! Człowiek jest ograniczony w swoim poznaniu. Niestety.”

Andrzej Chwalba (1949)

o obiektywizmie w historii.
Źródło: Lesław Peters, „Kraków” nr 1, listopad 2004.

O historii, O poszukiwaniu

„Rozdzielanie piosenki na piosenkę i piosenkę aktorską wydaje mi się sztuczne. Najwięksi tego świata może nie byli aktorami, ale ich siłą było to, że wiedzieli, o czym śpiewają. Kiedy coś ich bolało, to śpiewali, że coś ich boli, jeśli kochali, to śpiewali o miłości. Z racji tego, że jestem aktorką, przywiązuję bardzo dużą wagę do interpretacji, z której bardzo często wynika emisja. Nie można przecież oddzielić muzykę od czucia czy słowa od myśli. Dopiero wszystkie te elementy razem powodują, że tworzy się pełen obraz. A widz, który na ten obraz patrzy powoduje, że dzieje się sztuka.”

Anna Sroka (1977) aktorka polska

Źródło: Człowiek jest sumą tego, co sam przeżył…, „Dziennik Teatralny”, Katowice, 20 września 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cjstc.htm

O sztuce, O myślach, O sile, O śpiewie

„Realizacja była bardzo skomplikowana. Filmowaliśmy aktorów techniką blue boksu, a potem nakładaliśmy te kadry na inne obrazy. Musiałem mieć więc wszystko zaplanowane na długo przed rozpoczęciem zdjęć. Ważniejsze sekwencje rozrysowałem na storyboardach. Każda scena, pozycja aktorów, statków – wszystko było wymyślone i zaplanowane rok wcześniej. Bez tego nie dałoby się stworzyć potem efektów specjalnych. Obmyślanie filmu i przygotowania zajęły mi trzy lata. Kolejne trzy – jego realizacja. Zdjęcia – sześć miesięcy. Sześćdziesiąt cztery plany.”

Irvin Kershner (1923–2010)

o realizacji filmu Imperium kontratakuje. Źródło: wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=23034

„Nosimy duszę i jesteśmy niesieni przez duszę, której nie znamy. Kiedy nierozwinięta zagadka staje na dwóch nogach, przychodzi nasza kolej. Obrazy ze snu, które same siebie szczypią w ramię, nie budząc się przy tym, to my. Bo my jesteśmy zagadką, której nikt nie zgaduje. To my jesteśmy baśnią zamkniętą we własnym obrazie. To my jesteśmy tym, co idzie, nie dochodząc do jasności.”

Jostein Gaarder (1952) pisarz norweski

Maja, Manifest

O duszy

„Przedstawiam rzeczywistość polityczną od strony potoczności, zwykłych ludzi – interesuje mnie, jak się odkształca pod wpływem polityki codzienne życie. Odniesienia polityczne zajmują mnie zresztą coraz bardziej; te zainteresowania ujawniają się m. in. w obrazach wyklejanych słomą. Tematem wielu z tych prac jest architektura, budynki nie są jednak wybierane pod względem estetycznym, lecz pod kontem ich znaczenia w publicznym dyskursie, ich powiązań z polityką, z konkretnymi wydarzeniami. Coraz więcej moich prac ma wyraźny kontekst polityczny, ale nie jest to typowa krytyczna, zaangażowana sztuka z wyciąganiem transparentów, raczej taka 'analiza od tyłu.”

Agnieszka Kalinowska (1971)

Źródło: Ewa Gorządek, Agnieszka Kalinowska, culture.pl, październik 2008 http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kalinowska_agnieszka

O życiu, O ludziach, O sztuce, O rzeczywostości

„Salon tłumi i wypacza zmysł wielkości i piękna… Nie jest też niczym innym jak, dosłownie, wielkim sklepem z obrazami na sprzedaż, bazarem, na którym masa obiektów wystawionych zabija sztukę, a wyrobnictwo panuje na jej miejscu.”

Jean-Auguste-Dominique Ingres (1780–1867) malarz francuski

o organizowaniu co dwa lata w Paryżu tzw. Salonów.
Źródło: Zdzisław Kępiński, Impresjonizm, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1982, s. 43.

„Gadanie z Tobą to czysta przyjemność, powiedział dziad do odkurzonego obrazu.”

Marek Konecki (1949)

Księga kpin (satyry, ironie i nonsensy)

O przyjemności

„Słowa czy język, tak jak je piszemy czy wymawiamy, wydają się nie odgrywać żadnej roli w mechanizmie mojego myślenia. Psychiczne całostki, które wydają się służyć jako elementy tego myślenia, to pewne znaki czy obrazy, mniej lub bardziej wyraziste, można je jednak „dowolnie” odtwarzać czy łączyć.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Christian Drapeau, Jak uczyć się szybko skutecznie, KDC, Warszawa 2002, s. 39, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon.

O myślach, O myśleniu

„To nazwa która wyczarowuje potężne obrazy, chociaż w pewnym momencie myśleliśmy, że może być ona zbyt delikatna! Ale było coś w tej nazwie, co nam się podobało. Jedną z naszych nadziei jest, że ludzie przychodzą zobaczyć nas, myśląc, że zobaczą coś ładnego i wtedy łeb spada im z szyi i odchodzą czując, że dostali więcej niż oczekiwali!”

Kim Thayil (1960) gitarzysta amerykański (Soundgarden)

o nazwie zespołu.

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Aktorstwo jest jak pisanie wierszy lub malowanie obrazów. Nie zatrzymujesz się dlatego, że namalowałeś Mona Lisę… Ty nawet nie wiesz, że właśnie namalowałeś Mona Lisę.”

Shah Rukh Khan (1965) indyjski aktor i producent filmowy

Acting is like writing a poem or painting a picture. You don’t stop just because you had made Mona Lisa… and you don’t know if you had made Mona Lisa. (ang.)

„Nowy kompromis społeczny musi obejmować systematyczne skracanie tygodnia roboczego, by uniknąć eksplozji bezrobocia. Trzeba wprowadzić płatne godziny nauki pracowniczej. Jej program musi w coraz większym stopniu obejmować animację kultury. Mam na myśli różnorodne działania w sferze słowa, gestu, ruchu. Słowem – teatr, obrazy, filmy tworzone przez ludzi, których aktywność w sferze kultury sprowadzała się dotychczas do biernej konsumpcji.”

Jacek Kuroń (1934–2004) polski historyk, pisarz, polityk, działacz społeczny i polityczny

Źródło: Rzeczpospolita dla moich wnuków, w: Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.

O ludziach, O nadziei, O rozczarowaniu, O myślach

„Mężczyźni chętniej podglądają, zaś kobiety chętniej podsłuchują… bo pierwsi wolą obrazy, drugie zaś słowa.”

Stefan Pacek (1938)

O kobietach, O mężczyznach

„Nie potrafię się bowiem oderwać od myślenia o śmierci. I nie jestem odosobniony. W śmierci jest zanurzona cała europejska kultura zafascynowana wisielcami, topielicami, zgrozą śmierci. Np. w obrazie Rembrandta „Lekcja anatomii doktora Tulpa” i w filmach o Hannibalu Lecterze są te same wątki: powieszonego, przemocy, kanibalizmu. Jak w konstrukcjach z klocków lego. Układamy różne rzeczy, ale z tego samego materiału.”

Zbigniew Mikołejko (1951) polski filozof religii

Źródło: wywiad Aleksandry Klich Wszyscy jesteśmy skazańcami, „Gazeta Wyborcza”, 27 stycznia 2010.

O śmierci, O myślach, O myśleniu

„Mało rzeczy na tym świecie dorównuje swojemu obrazowi w sztuce.”

Jerome K. Jerome (1859–1927) pisarz angielski

Trzech panów w łódce nie licząc psa

„Spędziłem długie godziny na studiowaniu, jak budował swoje obrazy Vermeer, Rembrandt, Hogarth, Turner czy Hoppner. Świat można opisać na wiele sposobów, rodzi się jednak pytanie: dlaczego pewne sposoby przedstawiania świata zapadają w pamięć mocniej, a inne słabiej? Uświadomiłem sobie, że najbardziej lubię światło naturalne, ale naturalne nie do końca, odrobinę odkształcone. Wszystko w granicach realizmu, ale nie iluzja rzeczywistości. Tak fotografuje Sven Nykwist, Gordon Willis, kilku innych. Jest w tym element kreacji, bo słońce nigdy nie świeci tak nisko, kontrasty są wyważone, kadr zwężony itd., ale jeśli np. podstawowym źródłem światła w scenie jest okno, trzeba ten fakt respektować. W malarstwie też tak jest, nawet w obrazach Salvadora Dali.”

Edward Kłosiński (1943–2008) polski operator filmowy

Źródło: wywiad Bożeny Janickiej, „Kwartalnik Filmowy”, 7–8 1994

O świecie, O rzeczywostości, O świetle, O słońcu

„Ten mecz jest tak bezbarwny jak i obraz.”

Jacek Laskowski (1967)

Wpadki komentatorskie

„(…) zajmijmy się idealnym obrazem komunizmu jako całości. O ile jest on oczywiście ideałem człowieka, jego przyszłej natury, to trzeba powiedzieć, że mamy tu do czynienia z prastarym snem chiliastów, utopistów i innych. Jest to marzenie, cudowny sen o człowieku wolnym od wszelkiej nędzy, od wszelkiego zła, tak potężnym i jednocześnie dobrym, że mógłby osiągnąć raz na zawsze pełnię szczęścia na ziemi. Niestety jest to tylko sen. Tak jak to już widzieli starożytni, tak i my, w świetle psychologii głębi, dzięki analizom filozofii egzystencjalnej i innym spostrzeżeniom zyskaliśmy tę smutną pewność, że nie może istnieć dla człowieka raj na ziemi. Jest on tak ukształtowany, że nie ma ani siły, by wznieść się ponad własne ograniczenia, ani możliwości, by przemienić się w świętego. Może jest to sytuacja tragiczna. Ale wiemy, że jest to nasza faktyczna sytuacja.”

Józef Maria Bocheński (1902–1995) polski duchowny katolicki, dominikanin, filozof

Marksizm-leninizm. Nauka czy wiara?
Źródło: s. 132

O naturze, O snach, O sile

„W nieruchome wężowe oko mózgu
wachlarze światła
Szczeliny źrenic zwężają się
w stronę obrazu Jego Wyrafinowanej Ciemności
Kora fałduje się zapada i wzdyma
Szara tęczówka podzielona na płaty
Kiedy z obłudnie błękitnego nieba
płynnie runął wspaniały tron
atakowany niegdyś przez najpotężniejszego z aniołów”

Jaromír Typlt (1973)

Źródło: Intelektea (1991), tłum. Piotr Gierowski

O aniołach

„Tymczasem obecnie, dokładnie 1700 lat od ogłoszenia tego edyktu, mamy do czynienia w świecie zachodnim, w tym także i w Polsce, z wyraźnym nawrotem pogańskich praktyk, między innymi w postaci propagowanego w wielu szkołach, a nawet przedszkolach, tak zwanego 'święta Halloween'. (…) Należy w pełni uświadomić sobie fakt, że swymi korzeniami 'Halloween' sięga do pogańskich obchodów święta duchów i celtyckiego boga śmierci. Jest zatem świętem z gruntu antychrześcijańskim. (…) [Rodzice i wychowawcy] powinni chronić dzieci i młodzież przed obrazami grozy i strachu związanymi z tym pseudoświętem.”

Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki

Źródło: Halloween to nie zabawa, lecz pogaństwo! http://gosc.pl/doc/1755275.Halloween-to-nie-zabawa-lecz-poganstwo, gosc. pl, 27 października 2013

O śmierci, O Bogu, O dzieciach, O młodzieży

„Zadedykowałbym tę rolę wszystkim ekstremalnym politykom i dziennikarzom, którzy nie widzą chwilami, jak mocno można ranić słowami. Nie jest mi łatwo mówić o Porfirym, bo jak każdy aktor chcę obronić graną przez siebie postać. A jego trudno polubić. Jest bezwzględnym manipulantem, który eliminuje wszystkich najbliższych. Kiedy orientuje się, że rodzinne gniazdo jest puste, jest już za późno. W czasach, w których na nowo definiujemy istotę rodziny i relacje międzyludzkie, ta powieść przynosi niezwykle przenikliwy ich obraz.”

Przemysław Bluszcz (1970) polski aktor

o roli Porfirego w spektaklu Judaszek. Źródło: www.teatrateneum.pl http://www.teatrateneum.pl/#/opis-spektaklu/23

O relacjach

„Prawdziwym znawcą kamieni ani minerałów nigdy nie byłem. Nie zajmowałem się też nigdy systematyką kwiatów ani traw, jak to mają w zwyczaju czynić botanicy, ponieważ w obliczu Boga każda istota żyje dla samej siebie, tak więc i ja wypraszam sobie jakiekolwiek klasyfikowanie mojej osoby, ponieważ chcę być samodzielny i możliwie mało podobny do kogokolwiek innego, z wyjątkiem mojego Boskiego Stwórcy, na którego obraz i podobieństwo zostałem stworzony.”

Joseph Wittig (1879–1949) niemiecki duchowny katolicki, teolog, poeta

Ja mit ihnen erlebt! Denn ein eigentlicher Stein – und Blumenkennerwar ich nie. Ich habe auch nie Blumen und Gräser gruppiert und klassifiziert, wie es die echten Botaniker tun. Denn vor Gott ist ein jedes Wesen für sich da, und ich selbst verbitte mir jede Klassifikation meiner Person, denn ich will selbständig sein und jedem anderen möglichst unähnlich auβer meinem göttlichen Schöpfer, nach dessen Bild ich geschaffen bin. (niem.)
Źródło: Das Mysterium der Blumenwelt (Misterium świata kwiatów)

O Bogu, O trawie

„Odbiorcy pozbawieni odczuwania sacrum są mało podatni na działanie sztuki, a twórca nie może bez tej specyficznej intuicji istnieć. Owszem, będzie on w stanie produkować obiekty sztuki, ale pozbawione siły działania. Nie ma zaś dobrego obrazu bez jego działania niewytłumaczalnego. Sztuka, która powstawała pod wpływem prądów zupełnie racjonalistycznych, jest bezsilna.”

Jerzy Nowosielski (1923–2011) polski malarz, rysownik i scenograf

Źródło: Elżbieta Dzikowska, Jerzy Nowosielski – ostatnia rozmowa http://www.artbiznes.pl/index.php/jerzy-nowosielski-ostatnia-rozmowa/, Art&Business, 15 listopad 2011 r.

O sztuce, O sile

„Moje obrazy ześlizgnęły się w pewnym momencie z płótna na ściany. Nastąpiło to w tym momencie, kiedy ramy obrazu stały się po prostu za ciasne, lub też gdy żaden z obrazów, jaki miałem w danej chwili nie odpowiadał wymogom wnętrza ze względu na skalę, kolor czy światło.”

Jarosław Fliciński (1965)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_flicinski_jaroslaw

O kolorach, O świetle

„W nawiązaniu do ponawianych w kampanii wyborczej insynuacji pod moim adresem, jakobym był kłamcą oświęcimskim, pragnę przypomnieć, że są one związane z następującymi wydarzeniami. Siedem lat temu młodzieżówka Unii Pracy złożyła doniesienie do prokuratury o rzekomym popełnieniu przeze mnie czynu określanego mianem kłamstwa oświęcimskiego, zabronionego artykułem 55 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Prokuratura po przeprowadzeniu postępowania sprawę umorzyła ze względu na fakt, iż nie popełniłem takiego czynu. Zarzut wiązał się z tym, że w audycji radiowej zacytowałem fragment wspomnień Jerzego Stadnickiego pt. „Mój pamięciowy obraz Oświęcimia”, wydrukowanych w „Zeszytach Historycznych” nr 128, 1999 r. wydawanych przez Instytut Literacki w Paryżu, kierowany przez śp. Jerzego Giedroycia (którego znałem i w redagowanej przez niego „Kulturze” pisywałem). Oskarżenie mnie o kłamstwo oświęcimskie jest szczególnie nikczemne, ze względu na fakt, iż wielu członków mojej rodziny było w niemieckich obozach więzionych. Nie wszyscy przeżyli.”

Ryszard Bender (1932–2016) polski polityk i historyk

Źródło: Oświadczenie, naszdziennik.pl, 26 października 2007 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=po&dat=20071026&id=po21.txt

O kłamstwie

„Istnieją takie perspektywy, takie ujęcia, w których zatraca się już specyfikę, charakterystykę, oryginalność obrazu, albowiem nie potrafimy rozpoznać, czyją specyfikę, czyją charakterystykę zamierza nam obraz pokazać… Film takich zagadek pokazywać nie może.”

Béla Balázs (1884–1949) węgierski krytyk filmowy, pisarz i poeta

Wybór pism
Źródło: s. 100

„Operator musi zrozumieć scenariusz i przełożyć słowa na obrazy. Niestety, wielu z nas często nie potrafi wyrzec się chęci stworzenia ładnych kadrów. To błąd. Kino jest jak życie. Nie zawsze piękne. Dlatego, żeby odtworzyć rzeczywistość w studiu, trzeba mieć pod powiekami prawdziwe obrazy świata.”

Janusz Kamiński (1959) polski operator filmowy i reżyser działający w USA

Źródło: wywiad Barbary Hollender, „Rzeczpospolita”, 23 listopada 2007

O życiu, O błędach, O rzeczywostości

„Mniej nas interesuje obraz jutra i miejsca przy stole obfitości. Istotne jest to, „z kim” w to jutro pójdziemy.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

„Coś, co oddala się od nas w czasie albo w przestrzeni, jest jak obraz, który ma na początku wyraźne kontury, wypełnione różnorodnością kształtów. Później formy się zacierają, kolory bledną lub zmieniają się nieoczekiwanie. Powstają jakieś załamania, przesunięcia, odbicia, rozszczepienia, echa, nowe światła i cienie, kształty przypadkowe i niespodziewane. I czasem nie wiadomo, czy to, co spostrzegamy, jest naszym obrazem wewnętrznym, czy jest to ślad dalekiej rzeczywistości, tak jak widok dawno zatopionego miasta albo głosy ludzi, których już nie ma.”

Rafał Augustyn (1951) polski kompozytor

o swoim utworze Atlantyda I (1981). Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/dz_augustyn_atlantyda_1_i_2

O ludziach, O rzeczywostości, O czasie

„Cechą moich projekcji jest umowne współistnienie ciała i przestrzeni. 'Dopisywanie' mojej osoby do istniejących już, realnych miejsc, jest celowym wciąganiem widza w zabawę, polegającą na zsumowaniu tych dwóch obrazów.”

Sylwia Kowalczyk (1978)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kowalczyk_sylwia

„Na przykład obraz Never more, to mrugnięcie okiem do mojego syna, dla którego wiersz Edgara Allana Poe pod tym tytułem miał kiedyś wielkie znaczenie.”

Zdzisław Beksiński (1929–2005) polski malarz, rzeźbiarz, fotografik i grafik komputerowy

Źródło: Zdzisław Beksiński: malował swoje sny, „Konfrontacje”, 1989 http://www.cialo-umysl-dusza.pl/strefa-dobrych-mysli/138-zdzislaw-beksinski-malowal-swoje-sny

O duszy

„Spotykając się z widzem, muszę do niego dotrzeć środkami, które czuję jako mi bliskie, które mogą zrobić to najsilniej, najpewniej. Tworzę widzowi przed oczyma pewną dramaturgię obrazów, które działają na wzrok oraz na słuch, bo ważnym elementem spektaklu jest muzyka. Jeżeli widz podda się kosmosowi tych obrazów, wzbudzą się w nim uczucia i emocje, które są formą mojego z widzem porozumienia. Jest to język bez słów, język niewerbalny.”

Leszek Mądzik (1945) polski reżyser teatralny, scenograf

Źródło: Grzegorz Józefczuk, „Gazeta Wyborcza”, Lublin, 23 września 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/jubileuszs.htm

O muzyce, O emocjach

„Chrystus przedwieczny zawsze potężny, a nigdy słaby, nigdy nikogo się nie lękał, (…) nigdy niczego nie cierpiał.(…) Chrystus przedwieczny, jako że był panem, któremu nie przystoi żadne ubóstwo, przeto miał zawsze w służbie swojej znakomitych panów, papieży, kardynałów, biskupów, kanoników, cesarzy, królów i innych wielkich ludzi tego świata, którzy wybudowali mu wiele wspaniałych świątyń, obsypali go ponad miarę złotem, srebrem i wszelakimi skarbami, wystawili mu ogromną ilość posągów, obrazów, ołtarzy i kielichów. Ponadto otoczyli go niezliczoną rzeszą kapłanów i mnichów, którzy mieli stale modły ku niemu zanosić.”

Jerzy Blandrata (1515–1588)

Przeciwstawienie fałszywego Chrystusa i owego prawdziwego, zrodzonego z Maryi, Chrystus bogaty, za którym idzie papież antychryst wraz z całym światem

O ludziach, O cierpieniu, Chrystus

„Teraz już nie potrafię i nie chcę nagłaśniać tych tzw. wielkich tematów, które zdominowały moje płótna w latach 80. Sądzę zresztą, że zwykłą martwą naturą czy pejzażem można wyrazić równie wiele, co obrazem 'krzyczącym.”

Grzegorz Bednarski (1954)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_bednarski_grzegorz

O naturze

„Najważniejsze są obrazy, w myśleniu można się pogubić i oddalić od rzeczywistości.”

Wim Wenders (1945) niemiecki reżyser, scenarzysta, producent

O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Gdy chodzi o odnalezienie rygorów języka umownego w miganiu obrazów filmowych, a zwłaszcza gdy się dąży do zaostrzenia tych rygorów, do ich kodyfikowania, trzeba naprzód założyć, że filmografia nie wyszła jeszcze ze stadium harmonii naśladowczych. Nasze filmy pochodzą z epoki (…) onomatopei wizualnych i dźwiękowych, prymitywnej dosłowności (…).”

Gilbert Cohen-Séat (1907–1980) francuski dziennikarz i producent filmowy

Zarys zasad filozofii filmu
Źródło: s. 129, cyt. za: Jerzy Płażewski, Język filmu, Książka i Wiedza, Warszawa 2008, s. 23, 24.

O książkach, O wiedzę

„Między wnętrzem i zewnętrzem nie ma łączności. Szklane fasady odsyłają otoczeniu jego własny obraz. Są bardziej nieprzekraczalne niż jakikolwiek mur z kamienia.(…) Wszystko komunikuje, ale spojrzenia nigdy się nie spotkają.”

Jean Baudrillard (1929–2007) francuski socjolog i filozof kultury

Źródło: Ameryka, Warszawa 1998.

„Komitet Centralny Partii rozpatrzył ostatnio, zwłaszcza po zdemaskowaniu bandy Berii, szereg spraw sfabrykowanych przez tę bandę. Odsłonił się przy tym bardzo brzydki obraz brutalnej samowoli związanej z niewłaściwym postępowaniem Stalina. Jak dowodzą fakty, Stalin, korzystając ze swej nieograniczonej władzy, pozwalał sobie na wiele nadużyć, działając w imieniu KC, nie pytając o zdanie członków KC i nawet członków Biura Politycznego KC, częstokroć nie powiadamiając ich o swoich indywidualnie podejmowanych decyzjach w bardzo ważnych sprawach partyjnych i państwowych.”

Nikita Chruszczow (1894–1971) przywódca ZSRR

O kulcie jednostki i jego następstwach. Tajny referat (1956)

O decyzjach

„Gdy malarz maluje obraz, to jest taki moment, w którym myśli o tym, w jakie ramy będzie go oprawiał. W przypadku muzyki trzeba o tych ramach pomyśleć znacznie wcześniej. To znaczy, czy będziesz nagrywał w sali koncertowej, w studiu czy w jakimkolwiek innym miejscu.”

Mikołaj Trzaska (1966) polski kompozytor i saksofonista

Źródło: „Dziennik Polski”, 2 lutego 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/cosnat.htm

O myślach, O myśleniu

„Zapatrzyłem się, zamyśliłem, zagapiłem. Bo dzisiejsze wydarzenia polityczne, o tak ogromnej skali korupcji, w naszym kraju spowodowały, że bardzo o tym myślałem. O stanie naszego państwa. I ten obraz był tak przerażający, że dojeżdżając do świateł uderzyłem w tył samochodu.”

Tomasz Kaczmarek (1976) polski funkcjonariusz Policji i Centralnego Biura Antykorupcyjnego

po spowodowaniu kolizji drogowej. Źródło: Agent Tomek miał wypadek!, 23 listopada 2013 http://www.fakt.pl/wydarzenia/polityka/tomasz-kaczmarek-rozbil-porsche-cayenne/

O myślach, O świetle, O myśleniu

„Prof. Kieres opiera się na dowodach pochodzących od rabina Bakera. My wiemy wszystko o innych rabinach i ich miłości do polskich instytucji. Byłoby lepiej, gdyby zachowywali się poprawnie wobec Palestyńczyków zamiast zabijać ich dzieci. Straszny jest obraz małego Palestyńczyka chronionego przez ojca przed izraelskim ogniem, a w chwilę później martwego od kul tych „bohaterów”. Czy nie lepiej pomniejszać własne okrucieństwo i gwałcenie prawa popierając oskarżenia przeciwko Polsce wykorzystując do tego polskich Quislingów?”

Edward Moskal (1924–2005) działacz Polonii amerykańskiej

Źródło: oświadczenie prezesa KPA i ZNP Edwarda Moskala, naszawitryna. pl, 28 lutego 2001 http://www.naszawitryna.pl/jedwabne_185.html

O dzieciach

„Patriotyzm to umiłowanie własnej Ojczyzny, na którą składa się i rodzinna ziemia, i wytworzona na tej ziemi przez naród kultura, i cała jego tradycja, i pacierz przed obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej, i melodia języka ojczystego, i ukochany nad wszystkie inne krajobraz, i rodzinny dom, i pamięć o ojczystych dziejach, i chwytająca ze serce matczyna kołysanka, i groby przodków, i cudowna poezja polskich romantyków, i prastara pieśń „Bogurodzica”, i polonez A – dur Szopena, i „Pożegnanie Ojczyzny” Ogińskiego, i niezliczona ilość innych zaszczepionych na zawsze w duszy Polaka wspomnień, przeżyć, uczuć, przekonań i głębokich umiłowań.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w katedrze płockiej podczas mszy z okazji święta niepodległości i 100. rocznicy rekonsekracji świątyni, 11 listopada 2003

O emocjach, O domu, O duszy, O matce

„Dary do Muzeum Narodowego w Krakowie.
W ostatnich czasach złożono do Muzeum Narodowego następujące dary:
(…)
P. Konst. Schmidt-Ciążyński: Obraz Ferdynanda Bolla, sztychowany przez Snyderhoefa portret Zygmunta III z obrazu Sustermanna; kubek srebrny XVII wieku roboty krakowskiej, złotnika I. B.; zbiór odcisków galwanoplastycznych z kamei i gemm; kwadrant astronomiczny.”

Konstanty Schmidt-Ciążyński (1818–1889) polski kolekcjoner dzieł sztuki

O Konstantym Schmidcie-Ciążyńskim Źródło: „Czas” nr 44, 24 lutego 1887, s. 3, Małopolska Biblioteka Cyfrowa http://mbc.malopolska.pl/publication/20747

O czasie, O wieku

„Putin to dla mnie bardziej urzędnik o chwytnej pamięci, umiejący wysłuchać, wzbudzić sympatię. Ale w odróżnieniu od Jelcyna w jego głowie znajduje się sztywny obraz świata. Jeśli twoje myśli pasują do niego – świetnie. Jeśli nie – nie przekonają go żadne dowody. Będzie grał. Przy uwzględnieniu jego specyficznego doświadczenia życiowego oraz tego, że nikt z nas nie robi się młodszy, Putin to idealna figura lidera stagnacji.”

Michaił Chodorkowski (1963) przedsiębiorca rosyjski

Źródło: Wacław Radziwinowicz, Męczennik z Mazutki, „Gazeta Wyborcza”, 20 grudnia 2013.

O myślach, O myśleniu

„Jako chłopiec usłyszałem tę historię w kościele. Pewien mężczyzna naprawiał pochyły dach na wysokim budynku i w pewnej chwili zaczął się zsuwać. Zbliżając się do krawędzi, zaczął się gorączkowo modlić: „Uratuj mnie, Panie, a będę chodzić do kościoła w każdą niedziele, przestane pic i stanę się najlepszym człowiekiem w mieście”. Gdy tylko wypowiedział ostatnie słowo swojej modlitwy, jego spodnie zahaczyły o wystający gwoźdź i w ten sposób został uratowany. Mężczyzna wzniósł oczy ku niebu i krzyknął: „W porządku, Panie Boże. Sam sobie poradziłem.””

Richard Paul Evans (1962)

Trudno o prawdziwszy obraz ludzkiej natury.
Dotknąć nieba

O Bogu, O historii, O naturze

„Od lat próbuję łączyć malarstwo z fotografią robiąc obrazy, w których te techniki się uzupełniają. Ułamek sekundy fotografowanie fragmentu natury przeniesiony jest na tygodnie i miesiące powstawania obrazu. Skończony obraz opisany jest fotograficznymi odbitkami z momentów i fragmentów jego powstawania.”

Wojciech Gilewicz (1974)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_gilewicz_wojciech

O naturze, O malarstwie

„Co więc wreszcie jest prawdą w kinie? Zapewne jest nią, tylko i wyłącznie, sam film już zrobiony, w momencie gdy gaśnie światło i pojawia się pierwszy obraz: ma on życie albo nie, i to jest bodaj jedyne jako-takie, najmniej chwiejne stwierdzenie rzeczywistości kina.”

Zygmunt Kałużyński (1918–2004) polski krytyk filmowy

Źródło: Pamiętnik rozbitka

O życiu, O rzeczywostości, O świetle

„Kładliśmy [z Brunonem Schulzem] nacisk na materię naszych obrazów. Na ich materię literacką i plastyczną.”

Marek Włodarski (1903–1960)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_wlodarski_marek

„Nikt nie może wyjaśnić moich obrazów. Ja sam nie mogę ich wyjaśnić. Wydobywanie „sensu”, kubistycznego obrazu jest całkowicie niesłuszne.”

Pablo Picasso (1881–1973) hiszpański malarz, rzeźbiarz

Sens

„Trzeba zawsze trochę zepsuć obraz, żeby go skończyć.”

Eugène Delacroix (1798–1863) malarz francuski

„Gdyby woły, konie i lwy miały ręce i mogły nimi malować, to konie malowałyby obrazy bogów podobne do koni, a woły podobne do wołów.”

Jostein Gaarder książka Świat Zofii

Świat Zofii

O Bogu, O koniach, Koń

„A mit, gdy się przyjmie, zamienia kulturę w naturę. Sprawia, że nowe zachowania, wartości i symbole stają się czymś naturalnym, odwiecznym i zrozumiałym dla każdego. I w taki sposób mit zaczyna wyprzedzać historię. Natura zawsze wyprzedzała kulturę. Kultura zrozumiała jest dla nielicznych, ponieważ jej zrozumienie wymaga wiedzy i wysiłku myślenia. Naturze wystarczy się jedynie poddać. Wcale nie trzeba jej rozumieć. Zresztą nie trzeba prawie nic rozumieć, gdy z kultury uczyni się kulturę masową. Obrazy są proste i zrozumiałe.”

Janusz Leon Wiśniewski książka Bikini (powieść Janusza Leona Wiśniewskiego)

Bikini

O zachowaniu, O historii, O myślach, O zrozumieniu

„Malarstwo wnika w rzeczywistość, podszywa się pod nią. Ale często też otoczenie zmienia obrazy do tego stopnia, że obnaża i demaskuje malarstwo, bo przecież, jeśli obraz udawał płytę chodnikową, a przejechał po nim samochód, to obraz ten już dłużej niczego nie udaje, a jest jedynie połamaną deską z naciągniętym na nią zagruntowanym płótnem pomalowanym olejnymi farbami.”

Wojciech Gilewicz (1974)

komentarz do własnej wystawy Aporia malarstwa (2006–2007). Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_gilewicz_wojciech

O samochodach, O rzeczywostości, O malarstwie

„Według mnie najpierw trzeba namalować obraz, a potem wyniknie z tego jakaś anegdota. Nie znoszę literackich podtekstów, nachalnych historyjek. Pod tym względem dla mnie mistrzem był Goya: przede wszystkim to jest przepiękne malarstwo, a potem można wypatrywać, co tam jest przedstawione.”

Jerzy Piotrowicz (1943–1999)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_piotrowicz_jerzy

O malarstwie

„Pojawienie się Milinkiewicza w poprzednich wyborach zrodziło u mnie myśl, że zaczyna się formowanie białoruskiej tożsamości. Był to już obraz białorusko-polskiego inteligenta. Poprzednie obrazy przewodniczącego kołchozu czy radzieckiego kierownika z nomenklatury odchodzą w przeszłość.”

Alaksandr Milinkiewicz (1947) polityk białoruski

O myślach, O przeszłości, O myśleniu

„Coraz bardziej zaczyna mnie interesować emocja, ale staram się jednak w kinie szukać tego, co najważniejsze, czyli obrazu. Znajduję temat w Czeskiej Republice, w Ostrawie (…). Okazuje się, że w krajach leżących tak blisko siebie jest kompletnie inne podejście do śmierci. Czeska kultura zawsze mnie fascynowała, literatura i szczególnie fotografia, film. Ale też mnie fascynuje podejście Czechów do śmierci.”

Marcin Koszałka (1970) polski operator filmowy

Źródło: Masterclass Marcina Koszałki, pisf.pl, 2 listopada 2011 http://www.pisf.pl/pl/kinematografia/news/masterclass-m-koszalki-w-jihlavie

O śmierci, O literaturze

„Jestem niepoprawnym optymistą. We wszystkim staram się dostrzec humor. Nie zawsze go znajduję, ale przynajmniej próbuję szukać. Dzięki temu odkryłem m. in. dowcip u Boscha. Większość ludzi widzi przede wszystkim potworność jego obrazów, tymczasem Bosch ma poczucie humoru. Część stworzonych przez niego potworów nie jest obrzydliwa. Są kpiarskie, zabawne, chociaż nie każdy to dostrzeże.”

Adam Kilian (1923–2016) polski scenograf teatru lalek

Źródło: Jolanta Gajda, Piękno za ogon złapane, „Życie Warszawy”, 22 maja 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pieknoz.htm

O życiu, O ludziach, Cytaty o pięknie

„Słowa wznoszą się wyżej niż dzwonnice, rozbrzmiewają z odległości, niejednorodne, na przestrzeni tysięcy kilometrów, wyzwalają obrazy.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Marzycielka z Ostendy

O odległości

„(…) filmowe demony prześladowały mnie raczej od dawna – już w okresie szczenięcym chodziłem na zajęcia Amatorskiego Klubu Filmowego. Stąd też nawet malowane przeze mnie obrazy miały charakter narracyjny. Zamieszczałem na nich teksty, budowałem rodzaj historii. W którymś momencie zacząłem robić krótkie filmy animowane.(…) Aż w końcu nadszedł moment w którym postanowiłem porzucić animowanych i dmuchanych bohaterów na rzecz ludzi i zarazem zmierzyć się z dłuższą formą.”

Paweł Borowski (1973)

Źródło: Wywiad, 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=59498

O ludziach, O historii, O charakterze

„Pan Bóg najpełniej objawił się w historii poprzez przyjście na świat Swego Jedynego Syna Jezusa Chrystusa, który stał się człowiekiem. Jezus, Syn Boży i prawdziwy człowiek jest najdoskonalszym obrazem Boga Ojca. Jezus stał się naszym Rzecznikiem wobec Boga Ojca. W słowach Jezusa, w Jego czynach, znakach, w uzdrowieniach, a przede wszystkim w Jego cierpieniu i śmierci na krzyżu, Bóg ujawnił swoją bliskość wobec człowieka, solidarność z cierpiącymi i zagubionymi oraz obciążonymi grzechami.”

Wojciech Ziemba (1941) polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki

Źródło: List Pasterski na Wielki Post 2013 http://archwarmia.pl/biskupi/arcybiskup-wojciech-ziemba-metropolita-warminski/listy-pasterskie/list-pasterski-na-wielki-post-2013/, archwarmia.pl, 17 lutego 2013

O śmierci, O Bogu, O świecie, O historii

„Nie jestem pierwszym malarzem, który zaproszony został do pracy w teatrze. Podobnych zadań podejmowali się nawet tacy mistrzowie, jak Salvadore Dali, Marc Chagall czy Pablo Picasso. W każdym z tych przypadków scenografia stanowiła przedłużenie ich wizji malarskiej. To wszystko, co stworzono na scenie, zazwyczaj mieściło się w ich stylu, charakterze, emocjach, jakie emanowały z ich obrazów.”

Rafał Olbiński (1943) polski malarz i grafik

Źródło: „Rzeczpospolita”, 5 kwietnia 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/malarzw.htm

O charakterze

„Przepraszam, że cię, mój Leonardzie, rumienię, ale ja nie cierpię Słowackiego jako poetę. Ma wersyfikację, ma to, co stary, szczwany dobrze wierszopis posiada: łatwość rymowania, czasem i piękne obrazy ale czucia ani za szeląg.”

Eustachy Januszkiewicz (1805–1874) polski pisarz, wydawca i księgarz

z listu do Leonarda Niedźwieckiego wysłanego do Londynu z Paryża w dniu 24 czerwca 1836
Źródło: S. Jasińska, Słowacki w zapiskach Leonarda Niedźwiedzieckiego, "Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej", 1947, z. IV, s. 208-209

O cierpieniu, O czasie

„Uroczystość dwuchsetletniej rocznicy zwycięstwa Jana III pod Wiedniem.
(…)
Po Prezydencie miasta mówił dyrektor Muzeum Narodowego, prof. Łuszczkiewicz następnemi słowy:
(…)
Miesięcy temu parę, jak do biblioteki tutejszej Jagiellońskiej na imię zacnego a gorliwego miłośnika rzeczy narodowych, jej przewodnika Dra Karola Estreichera, nadeszła paka z przedmiotami sztuki. Paka ta z Londynu zawierała dwa cenna portrety Helsta, jedno dzieło, jak twierdzi napis, Van dycka – całe szeregi studyj akwarelowych jednego z utalentowanych artystów dzisiejszych włoskich i kilka drobnych przedmiotów sztuki. Przysyłał je p. Schmidt-Ciążyński, jako ofiarę do narodowych zbiorów w Krakowie. Kto był ów tak hojny ofiarodawca, nieumiano powiedzieć, Polska go dotąd nie znała, choć wiedziały o nim Muzea całej Europy i znały go, jako znawcę i pośrednika w nabywaniu przedmiotów sztuki. Ten znawca, z urodzenia Polak miał i uczucia polskie, które mu były przewodnią gwiazdą w ciężkich trudach życia za granicą. Ale skupił je w kierunku jednym cichego gromadzenia arcydzieł sztuki, rzniętych kamieni, owych drobnych kamyczków kosztownych materyałem, kosztownych sztuką – cennych, oryginalnych prac wszystkich epok, aby je kiedyś krajowi dać. Zbierał dla Ojczyzny, a zbierał tak skrzętnie, że zapomniał o stosunkach z tą ziemią polską, o której zbogaceniu myślał. (…) Przesyłka obrazów na ręce czcigodnego Dra Estreichera dla narodowych zbiorów w Krakowie, jeżeli nie była odosobnioną ofiarą pana Schmidta Ciążyńskiego, bo z łaski jego zbogaciło się i Muzeum Towarzystwa Przyjaciół nauk w Poznaniu, to wystarczyła do wskazania, dawcy, gdzie swój skarb właściwy ma ulokować. Nie miejsce tutaj wykazywać w tej sprawie zabiegów Dra Estreichera i Prezydenta miasta Dra Weigla, hr. Zygmunta Cieszkowskiego Dra Maryana Sokołowskiego i Dra Faustyna Jakubowskiego, powiedzmy, że dobrze zasłużyli się oni Muzeum – ale jakie znaleść słowa na wyrażenie czci dla szanownego dawcy, osądzicie sami, patrząc na ten bogaty zbiór kamei i intaglii, jaki własną ręką p. Schmida, tu między nami bawiącego, ułożone w tej sali oglądamy. Nie wątpimy, że warunki, jakie przy tym królewskim darze stawia pan Schmidt, łatwo uwzględnionemi będą, a zbiór stanie się własnością Muzeum. (…) Kończę uwagą, iż tak losy chciały, aby każda uroczystość narodowa w Krakowie, zaznaczała się imieniem wielkiego dobrodzieja dla Muzeum narodowego – był nim Siemiradzki na uroczystości Kraszewskiego, jest nim dziś p. Schmidt Ciążyński w chwili uroczystości dwuchset-letniej rocznicy odsieczy Wiedeńskiej, uroczystości Sobieskiego.”

Konstanty Schmidt-Ciążyński (1818–1889) polski kolekcjoner dzieł sztuki

O Konstantym Schmidcie-Ciążyńskim Źródło: „Czas” nr 206, 12 września 1883, s. 3, Małopolska Biblioteka Cyfrowa http://mbc.malopolska.pl/publication/20747

O losie, O emocjach, O myślach, O nauce

„Zebra i koń nie mogą się parzyć i spłodzić kolejnego zwierzęcia. A kino może się parzyć na prawo i lewo. Nie ma autonomii i jej nie zdobędzie. Już za późno. Bo jest narracyjne. W naturze nie ma czegoś jak narracja. To zjawisko wymyślone przez człowieka, sposób abyśmy mogli się komunikować. Budzimy się rano i rozmawiamy z babcią, kochanką, psem. Najlepsi malarze nie są narracyjni, więc dlaczego kino ma takie być? Myślę, że ludzie, którzy potrzebują narracji, są lękliwi i leniwi. To obraz ma zawsze ostatnie słowo. I teraz następuję wielka rewolucja w społeczeństwie. Dominację tekstu zastępuje dominacja obrazu i musimy się z tym pogodzić. Każdy z nas musi stać się jej częścią, czy tego chce, czy nie.”

Peter Greenaway (1942) brytyjski reżyser filmowy

Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=41379

O ludziach, O myślach, O naturze, O zwierzętach

„Pamięć zbiorowa nie jest sumą pamięci indywidualnych, jest raczej rezultatem pewnych dominujących schematów interpretacyjnych. Kiedy pod tym kątem patrzymy na pamięć Polaków, na obowiązujące narracje historyczne i białe plamy, to widać, że dominuje pamięć Generalnego Gubernatorstwa. A przecież na terenach wcielonych do Rzeszy pozostało mnóstwo Polaków. Około 3 milionów obywateli II Rzeczypospolitej podpisało Niemiecką Listę Narodowościową, tzw. volkslistę. Postępowali w zgodzie nie tylko z własnym interesem, chroniąc się przed prześladowaniami, ale także z zaleceniami państwa podziemnego i Kościoła katolickiego, nawołujących do ochrony polskiego stanu posiadania. Tymczasem u nas dominuje obraz „volksdeutscha-zdrajcy.””

Lech Nijakowski (1977)

Źródło: rozmowa Jakuba Majmurka, Zrzućmy całe zło na komunistów, krytykapolityczna.pl, 6 marca 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/NijakowskiZrzucmycalezlonakomunistow/menuid-1.html

O złu

„Przyjaciel jest jak my sami. Ten, kto może przyjrzeć się prawdziwemu przyjacielowi, widzi obraz samego siebie.”

Cyceron (-106–-43 p. n. e.) mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk

„Żeby otworzyć swobodnie swe okno na najpiękniejsze krajobrazy świata i inne, rozprowadź szerokim pędzlem, miejscami cieniej, miejscami grubiej, czarny gwasz na karcie białego papieru, nakrywając zaraz potem drugą kartą i naciskając umiarkowanie dłonią. Podnieś, nie spiesząc się, za brzeg górny kartę wierzchnią, tak jak to się robi z odbijankami, powtarzaj przykładanie i odrywanie aż prawie do zupełnego wyschnięcia. To, co otrzymasz, będzie może starym, paranoidalnym murem Vinciego, ale za to doprowadzonym do doskonałości. Wystarczy, dajmy na to, zatytułować otrzymany obraz stosownie do tego, czego się w nim, odczekawszy chwilę dopatrzysz, żeby być pewnym, że wypowiedziałeś się w sposób najbardziej osobisty i najsłuszniejszy.”

André Breton (1896–1966) francuski pisarz

Źródło: D’une decalcomanie sans objet préconçu, „Minotaure” nr 8, 1936, tłum. M. Porębski.

„Obraz lat dawnych i chwałą Polaków
Czuć daje Kraków.”

Franciszek Dionizy Kniaźnin (1750–1807) Poeta, dramatopisarz i tłumacz polskiego oświecenia

„Obraz filmowy ma tendencję do jednoznaczności. Słowo pisane brzmi i na marginesach, obraz natomiast bywa, z reguły, ograniczony brzegiem ekranu. Po latach pracy zdaję sobie sprawę, że trzeba być nie lada mistrzem, by te ograniczenia przekroczyć.”

Janusz Nasfeter (1920–1998)

Źródło: Stanisław Janicki, Świat konfliktów najtrudniejszych, „Kino” nr 8/1970, s. 11.

O świecie

„Kiedy piszę muzykę, to staram się aby była ona coś warta samoistnie, a nie tylko stanowiła część filmu. To nie jest chyba najlepsze podejście. Z taką nazbyt samodzielną muzyką są same problemy. Zaczyna ona rywalizować z filmem, dominować nad obrazem. Trzeba ją wyciszać i stosować inne zabiegi. Bez kokieterii mogę powiedzieć, że dziwię się miłości reżyserów do mnie, bo czasami widzę, że mają kłopoty z moją muzyką, ale być może moja muzyka ma dla nich jakieś inne wartości. Generalnie nie mam żadnej teorii na temat muzyki filmowej. Po prostu oglądam film i piszę to co mi się nasunie.”

Wojciech Kilar (1932–2013) polski kompozytor

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13428

O muzyce

„Całym sercem wzruszony jestem zgonem wielkiego pisarza, który za czasów rozkwitu swego talentu stworzył obrazy wspaniałych godzin dziejów rosyjskich. Niech Bóg Wszechmocny miłościwym mu będzie sędzią.”

Mikołaj II Romanow (1868–1918) car Rosji

o Lwie Tołstoju.
Źródło: Stanisław Cat-Mackiewicz, Europa in flagranti, Universitas, Kraków 2012, s. 313.

O Bogu, Serce

„Otóż szacunek winno się mieć dla każdego człowieka z tej racji, że jest on istotą rozumną, stworzoną na obraz i podobieństwo Boże i odkupioną przez mękę Zbawiciela świata. Pod tym względem wszyscy ludzie mają prawo spodziewać się szacunku od swoich bliźnich i nikt nie może być od tego zwolniony. Jak bowiem każdy powinien dbać o własną godność osobistą, tak też winien okazywać, że dba o nią i u bliźniego i że ją u niego szanuje. Obowiązuje to nawet względem tych ludzi, którzy sami podeptali swą godność ludzką i już o nią nie dbają. Tylko to jeszcze może ich podnieść z upadku, gdy przekonają się, że inni szanują w nich to, o co oni sami nie dbają.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Katolicka etyka wychowawcza, Tom II/2
Źródło: s. 137

O Bogu, O ludziach

„Obraz naszej historii, który mamy w głowie, jest jak zamek z papieru. Wygląda imponująco, ale palcem można wywiercić w nim dziurę. Potrzeba nam więc historycznej herezji.”

Olga Tokarczuk (1962) polska pisarka

Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, Tropem herezji, „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014.

O historii

„Zmiana ustroju - bo już nie żadna reforma - odbywa się niezależnie od dyskutowanych koncepcji i uchwalanych ustaw. Rozpada się, w sensie jak najbardziej dosłownym, materia gospodarcza, którą włada socjalistyczne państwo. Gospodarka od lat już nie jest w stanie wypracować środków nawet na odtworzenie samej siebie. Obraz zalanych kopalń, wygaszonych pieców, fabryk poprzerastanych trawą rysuje się całkiem realnie. Struktury zarządzające są trwalsze niż zarządzana materia, ale i one się zaczynają wykruszać. Ludzie w nich tracą motywację, a co bardziej przedsiębiorczy uwłaszczają się, przechodząc do prywatnego biznesu. Ten zaś rozrasta się dość dynamicznie na terenach opuszczanych przez centralne zarządzanie i planowanie.”

Ernest Skalski (1935)

Źródło: Wielki kompromis, „Gazeta Wyborcza”, 31 lipca 1989, s. 3 http://www.archiwum.wyborcza.pl/Archiwum/1,0,6009141,19890731RP-DGW,Wielki_kompromis,.html

O ludziach, O motywacji, O piekle, O biznesie