Cytaty na temat czytelnik
strona 2

„Pisanie o sobie samym jest dla człowieka zarazem trudnym i wdzięcznym zadaniem: jego serce wzdraga się przed wypowiedzeniem czegokolwiek, co mogłoby mu przynieść ujmę, natomiast czytelnik woli nie słyszeć tego, co mogłoby mu przysporzyć chwały.”

Abraham Cowley (1618–1667) angielski poeta

Źródło: Ija Lazari-Pawłowska, Nehru, Warszawa 1991, Wiedza Powszechna, s. 111.

O wiedzę, Serce

„(…) znajduję niewyczerpane pocieszenie w tym, iż (…) najkrytyczniejszemu nawet czytelnikowi moich pism nie uda się znaleźć w nich czegoś, co mogłoby rzucić cień na dobre imię Kościoła świętego.”

Galileusz (1564–1642) Włoski astronom, astrolog, fizyk i filozof, twórca podstaw nowożytnej fizyki.

Źródło: Sławomir Zatwardnicki, Katolicki pomocnik towarzyski. Czyli jak pojedynkować się z ateistą, Fronda, 2012, s. 188.

„Romantyzm i uczucia dają naszemu życiu wartość. Mało tego, usprawiedliwiają wszystkie nasze cierpienia. Za cel stawiam sobie unowocześnienie heroicznych romansów i zaprezentowanie przerastających rzeczywistość bohaterów, którzy zainspirują czytelników do miłości i otwierania się na świat.”

Chuck Palahniuk (1962)

Źródło: Michał Hernes, Palahniuk: Chętnie obejrzałbym stand-up tragedię, krytykapolityczna.pl, 6 czerwca 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Serwiskulturalny/PalahniukChetnieobejrzalbymstand-uptragedie/menuid-305.html

O świecie, O emocjach, O rzeczywostości, O cierpieniu

„Kiedy mówimy o „rzece”, czytelnikowi europejskiemu przychodzi na myśl co najwyżej Dunaj liczący 2790 kilometrów. Gdyby mu tego nie opisać, miałby trudności z wyobrażeniem sobie Amazonki długości 5500 kilometrów. Na wysokości Belén del Para nie widać drugiego brzegu rzeki; jest ona w tym miejscu szersza niż Bałtyk. Kiedy my mówimy „burza”, dla Europejczyka oznacza to błyskawice i grzmoty, ale trudno by pojęli zjawisko, które naprawdę chcemy opisać. Podobnie ze słowem „deszcz”. W Andach, według opisu poczynionego dla Francuzów przez Javiera Marimera, też Francuza, zdarzają się burze trwające niekiedy i pięć miesięcy. (…) „Kto nie widział owych burz, nie zdoła sobie wyobrazić gwałtowności, z jaką się one rozwijają. Całymi godzinami błyska się bez przerwy i tak silnie, jakby krew tryskała, a powietrze drży od przeciągłego pomruku grzmotów, których echo niesie się po niebotycznych górach.””

Gabriel García Márquez (1927–2014) pisarz kolumbijski, noblista

Opis ten, choć daleki od arcydzieła, starczy, by przerazić największego europejskiego niedowiarka.
Źródło: Artur Domosławski, Gorączka latynoamerykańska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 256–257.

O książkach, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Kiedy „Przekrój” się formował, czasy były koszmarne, bo panował nam ten z wąsami. Natomiast w „Przekroju” było nawet pogodnie, pomimo najrozmaitszych kłopotów – politycznych i niepolitycznych – których nigdy nie brakowało. Znalazło się jednak kilka osób, które się doskonale dobrały i rozumiały. Mieliśmy nawet swój język. Na przykład „napisać gruszkowo” znaczyło, że ma być primo: atrakcyjne dla czytelnika i secundo: tak, żeby nikt z nadzorców politycznych nie mógł się do tego przyczepić.”

Ludwik Jerzy Kern (1920–2010) polski poeta i satyryk

Źródło: Janusz R. Kowalczyk, Ludwik Jerzy Kern, culture.pl, październik 2010 http://culture.pl/pl/tworca/ludwik-jerzy-kern

„Czytelnik to ma dobrze: pisarzy może sobie sam wybrać.”

Kurt Tucholsky (1890–1935) pisarz i dziennikarz niemiecki

Ein Leser hats gut: er kann sich seine Schriftsteller aussuchen. (niem.)
Źródło: Schnipsel, w tygodniku „Die Weltbühne”, 3 lutego 1931

„(…) rzeczywistość sama się przedstawia czytelnikowi moich książek. Sama wywołuje jego krytyczną reakcję, jeśli ma ona miejsce. I sama zmusza czytelnika, do tego, by również zastanowił się nad tym, nad czym ja się zastanawiam.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Niewrzęda: Rany, które wynikają z empatii – rozmowa Kamili Kasprzak dla „Krytyki Politycznej” http://www.krytykapolityczna.pl/kluby-kp/publicystyka/20130922/niewrzeda-rany-ktore-wynikaja-z-empatii

O książkach, O rzeczywostości

„Samo już czytanie książek kształci ludzi. Im więcej się czyta, im lepsze książki, tym bardziej kształcą one swoich czytelników.”

Stanisław Konarski (1700–1773) polski pedagog, publicysta, pijar

Źródło: Ordynacje wizytacji apostolskiej dla polskiej prowincji szkół pobożnych

O ludziach, O książkach, O czytaniu

„Ktoś powie: Ileż na tym musieli skorzystać biedni, pokrzywdzeni robotnicy, przecież dla umożliwienia takich zysków musiała bardzo wzrosnąć produkcja, wobec tego dzień roboczy przedłużył się o parę godzin, z pewnością zrezygnowano z godzin wypoczynku na rzecz szybkości działania! Jak to dobrze, pomyślą czytelnicy, którzy nie wiedzą, jak to się mówi, za co ksiądz tę mszę odprawia. Niech mi wybaczą władze duchowne porównanie mszy do tego piekła, jakim jest świat pracy…”

Eduardo Mendoza książka Prawda o sprawie Savolty

Prawda o sprawie Savolty

O świecie, O piekle

„Ze wszystkich rodzajów pisania, jakie uprawiam, to jedno wydaje mi się poważne. Kiedy piszę powieści, jestem tylko ja i kartka papieru. Zapominam o czytelnikach, o tym, czy książka się sprzeda, o prawach do filmu i wszelkich innych podobnie nieistotnych i poniżających sprawach. I to właśnie mi się podoba.”

Joseph Heller (1923–1999) pisarz amerykański

Paragraf 23

O książkach, O zapominaniu

„Za książką kryje się autor. Jego pisanie jest więc zawsze listem do czytelnika. Piszemy zazwyczaj listy do przyjaciół. Książka jest listem autora do przyjaciela.”

Jarosław Iwaszkiewicz (1894–1980) polski poeta i pisarz

Źródło: Bolesław Bołsanowski, Wojciech Lucas, Pisarze i czytelnicy, Wydawn. Związkowe, 1961, s. 49.

O książkach

„Opinia publiczna miała okazję zapoznać się z programem przyrządzonym wedle najlepszych wzorów prowokacji KGB. Oświadczam przeto, że nigdy „Gazeta Wyborcza” nie działała na zlecenie żadnych służb specjalnych. Nigdy nie uczestniczyliśmy w żadnym spisku, który miał prowadzić do zabójstwa czy prześladowania Aleksandra Gudzowatego. Ocenę naszych publikacji na temat interesów Gudzowatego pozostawiamy naszym Czytelnikom.”

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

o stylu prezentacji w TVP fragmentów nagrań rozmów Michnika z Aleksandrem Gudzowatym.
Źródło: Michnik nie chciał zabić Gudzowatego, „Gazeta Wyborcza”, 20 października 2006.

„Ironią jest to, że choćbyś nie wiem jak tłumaczył, większość ludzi i tak nie zrozumie odpowiedzi, bo nie ma takich doświadczeń – to jak paragraf 22 – ponieważ wielu czytelników nie jest alpinistami, nie mają szans tego pojąć, nie wiedzą, jak się człowiek czuje przy −20°C, ani co potrafi zrobić z nim wysokość, nie mieli złamanej kości, nie wiedzą, jak ogromnie można być wyczerpanym.”

Joe Simpson (1960)

Źródło: Może alpiniści są zadufanymi w sobie arogantami i wierzą, że ich akurat góry oszczędzą… – wywiad z Joe Simpsonem, 16 grudnia 2011 http://wspinanie.pl/serwis/201112/16joe-simpson-wywiad.php

O ludziach

„(…) nie ma aż takiej różnicy między czytelnikiem chińskim i zachodnim.”

Liao Yiwu (1958)

Źródło: Agnieszka Wójcińska, Czy ktoś widział piersi Partii?, wyborcza.pl, 23 września 2011 http://wyborcza.pl/1,75475,10344475,Czy_ktos_widzial_piersi_Partii_.html?as=3&startsz=x

„Swoją przygodę z literaturą zaczynałam od poezji i sztuk teatralnych. Z czasem postawiłam na prozę. W pewnym momencie mojego zawodowego życia postanowiłam jednak zająć się innym gatunkiem literackim. Doszłam do wniosku, że nie chcę już dłużej pisać konwencjonalnych kryminałów, powieści z dreszczykiem. Zainteresowałam się historiami nadprzyrodzonymi. Zaczęłam zgłębiać ten temat. Dla mnie istotny nie był naukowy punkt wyjścia, logika i możliwość wyjaśnienia zagadki – chciałam przybliżyć czytelnikom punkt wyjścia osoby zderzającej się z niezrozumiałym, paranormalnym zjawiskiem.”

Charlaine Harris (1951)

Źródło: Czy wampiry istnieją naprawdę? Autorka „Czystej krwi” Charlaine Harris specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 9 marca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=63775

O literaturze, O czasie

„Każdy historyk jest też obywatelem, posiadającym mniej czy bardziej wykrystalizowane poglądy polityczne. W przypadku gdy podejmuje się pisania o dziejach najnowszych, elementarna uczciwość wobec Czytelnika nakazuje ich przedstawienie. Niech będzie mi zatem wolno stwierdzić, że bliska jest mi tradycja antykomunistycznej opozycji z czasów PRL, wiara w przewagę gospodarki rynkowej nad innymi modelami ekonomicznymi, a przede wszystkim demokratyczny system polityczny i związany z nim system wartości.”

Antoni Dudek (1966) polski historyk i politolog

Źródło: A. Dudek, Historia polityczna Polski 1989–2012, Kraków 2013, s. 11–12.

O wierze, O historii

„(…) zawsze za łapówką stoi oczekiwanie, że odpuścisz komuś, a zarazem zdradzisz swojego informatora czy czytelnika. Nie mógłbym ludziom spojrzeć w oczy, gdybym za pieniądze zdradził informatora. Jeden prokurator w Polsce lubi tak mówić: ważne, żeby móc sobie rano spojrzeć w oczy i móc się ogolić. Ma rację, to bardzo ważne.”

Mariusz Zielke (1971)

Źródło: Zofia Matejewska, Prawda boli. Mroczne sekrety polskich finansistów, polityki i mediów, empik.com, 19 listopada 2012 http://www.empik.com/empikultura/wywiady?page1=2

O pieniądzach, O prawdzie

„Prawdziwym czytelnikiem jest tłumacz.”

Jurij Andruchowycz (1960) ukraiński pisarz

Źródło: Zofia Król, Tęsknoty http://www.dwutygodnik.com/artykul/3968/, Dwutygodnik.com, nr 92/2012.

„Książki nie ocenia się po okładce ani po… prezerwatywie, nawet jeśli wydawca zadbał o to, by dodano do niej produkt czytelnikowi tak niezbędny.”

Paweł Sarna (1977) polski poeta

Cytaty z recenzji <br class="br">Źródło: Gdyby Borat pisał bloga..., neurokultura.pl, 10 czerwca 2009 http://www.neurokultura.pl/recenzja/239-sarna-pawe-gdyby-borat-pisa-bloga.html

O książkach

„Celem pisania jest idealizacja, ona odbywa się nawet, jeśli jej nie zamierzamy. Pisarz wymyśla pewne figury. Nie chce rozczarowywać czytelników. Ale to przede wszystkim mnie, a nie czytelnikowi, potrzebny jest taki mocny bohater.”

György Spiró (1946) węgierski prozaik, dramatopisarz, eseista, tłumacz

Źródło: Agata Pyzik, Biografie: archetyp wieszcza http://www.dwutygodnik.com/artykul/581-biografie-archetyp-wieszcza.html, [w:] „Dwutygodnik. Strona Kultury”, 16/2009

„Nie jestem czytelnikiem wyrafinowanym. Jednym z moich ulubieńców jest Dan Brown.(…) Kiedy wziąłem „Kod da Vinci” na wakacje, dozowałem sobie lekturę po kilka stron, żeby nie skończyć jej jednego dnia.”

Marek Niedźwiecki (1954) polski dziennikarz muzyczny

Źródło: Radość Niedźwieckiego, rp.pl, 23 kwietnia 2010 http://www.rp.pl/artykul/466020.html

O wakacjach

„Czytanie książki jest, przynajmniej dla mnie, jak podróż po świecie drugiego człowieka. Jeżeli książka jest dobra, czytelnik czuje się w niej jak u siebie, a jednocześnie intryguje go, co mu się tam przydarzy, co znajdzie za następnym zakrętem. A jeżeli książka jest marna, przypomina przeprawę przez Secaucus w New Jersey: cała okolica cuchnie i człowiek żałuje, że w nią w ogóle zabrnął, ale skoro już tak się stało, zamyka okna i oddycha ustami, żeby jakoś dotrwać do końca.”

Jonathan Carroll książka Kraina Chichów

Kraina Chichów

O książkach, O czytaniu

„Mam dla moich bohaterów wiele sympatii i współczucia. Zachowuję wobec nich czuły dystans. Czy są prawdziwi? Może. Prawdziwy ma być przede wszystkim odbiorca. Literatura powinna zapraszać czytelnika, słuchacza, widza do współtworzenia. Staram się kondensować rzeczywistość w grotesce, w syntetycznym przemieszaniu świata realnego z możliwym, chciałbym łączyć poetycką przypowieść z ostrym widzeniem życia. Ufam, że niekiedy mi się udaje. Talent musi mieć nie tylko twórca, ale i odbiorca. I wyobraźnię, która w literaturze, sztuce i w życiu jest kluczową sprawą. Bez niej ludzie są w jakiś sposób ułomni.”

Henryk Bardijewski (1932)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 2 października 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wwtc.htm

O ludziach, O literaturze, O rzeczywostości

„W dobrej wypowiedzi publicystycznej argumentację racjonalną wspierają argumenty emocjonalne. Należą do nich wszelkie treści, które budzą w człowieku gniew, strach, litość, wstyd, pogardę, zazdrość, wstręt, dumę, śmiech, nienawiść, niepokój, zainteresowanie. Każde z tych uczuć można wykorzystać w dobrym i złym celu. (…) Nie wolno jednak igrać z uczuciami czytelnika (…).”

Walery Pisarek (1931–2017) językoznawca polski

Retoryka dziennikarska (1970)

O nienawiści, O strachu, O zazdrości, O emocjach

„Drodzy Czytelnicy mojego błoga, Przyjaciele i Przeciwnicy. Nie jechałem samochodem po pijanemu wbrew temu co twierdzą media. Sprawa zostanie wyjaśniona przez Sąd. Jestem przekonany, że dowiodę swojej niewinności. Zbyt wiele jest w tej sprawie znaków zapytania, zbyt dużo okoliczności składa się na próbę zdyskredytowania mojej osoby.”

Mirosław Orzechowski (1957) polityk polski

Źródło: pardon.pl http://www.pardon.pl/artykul/8030/szef_lpr_na_ostrym_gazie_i_za_kierownica za blogiem polityka

„Ujawniony niedawno fakt wieloletniej współpracy naszego kolegi, redaktora i publicysty Leszka Maleszki z peerelowską Służbą Bezpieczeństwa był ciosem dla całego zespołu i środowiska „Gazety Wyborczej”. (…)
Przez 25 lat nikomu nigdy nie powiedział, co robił. I żył z tym przez 25 lat. Jest to świadectwo człowieka złamanego i zakłamanego, ze wszystkimi straszliwymi tego konsekwencjami. I, niestety, jest to świadectwo wymuszone – gdyby fakt współpracy z SB nie wyszedł na jaw, Leszek Maleszka prawdopodobnie sam by się nie przyznał. Pogrzebałby w sobie tę prawdę. (…)
Zawsze uważaliśmy i nadal uważamy, że w wolnej Polsce więcej złego niż dobrego przynosi sądzenie i skazywanie takich ludzi, publiczne roztrząsanie jako dowodów w ich sprawie raportów, zeznań, SB-ckich fałszerstw – świadectw ludzkiej słabości, strachu i upodlenia. O tym wszystkim pamiętamy i będziemy pamiętać; o tym trzeba wiedzieć, to także budzi moralne obrzydzenie.
Nikt ze środowiska „Gazety” nie znał prawdziwej przeszłości Leszka Maleszki. Znaliśmy kogo innego. Dzisiaj musimy się zmierzyć z faktem, że przez wiele lat cieszył się w zespole autorytetem znakomitego redaktora i autora, ogłaszał na naszych łamach teksty, do których publikowania – dzisiaj już to wiemy – nie miał tytułu moralnego. Leszek Maleszka stracił w naszych oczach wiarygodność i szacunek. Jego nazwisko musi na długie lata zniknąć z łam „Gazety”, bo to nazwisko wprowadzało nas i Czytelników w błąd.
Czy można się podnieść z moralnego upadku? Czy człowiek może wrócić z tak dalekiej podróży? Czy możemy i powinniśmy mu w tym pomóc?
Nie wiemy. Ale byłoby okrutną pychą z naszej strony wykluczyć pozytywne odpowiedzi na te pytania.”

Lesław Maleszka (1952) dziennikarz polski

O Lesławie Maleszce

O ludziach, O strachu, O błędach, O przeszłości

„Niektórym autorom zdaje się, że gdy w swych utworach otworzyli czytelnikowi sypialnię, klozet i łazienkę bohaterów – otworzyli w literaturze nową epokę.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

O literaturze

„Jego [pisarza] zadaniem jest spisanie historii i poprzez nią dostarczenie czytelnikom emocji. Po ostatniej redakcji tekstu i oddaniu go do druku, autor powinien usunąć się w cień, bo jego rola się kończy – ster przejmuje odbiorca i to on staje się kluczowy. On tworzy całą tę historię na nowo w swojej wyobraźni. Gdyby więc pisarz nie krył się za książką, a zamiast tego wyskoczył ze środka jak diabeł z pudełka, zakłóciłby cały proces.”

Remigiusz Mróz (1987) polski pisarz

Źródło: Milena Buszkiewicz, Jesień w tym roku może okazać się wyjątkowo mroźna… – wywiad z Remigiuszem Mrozem, booklips.pl, 2 września 2016 http://booklips.pl/wywiady/jesien-w-tym-roku-moze-okazac-sie-wyjatkowo-mrozna-wywiad-z-remigiuszem-mrozem/

O historii, Pudełko

„W gruncie rzeczy nigdy nic nie napisałem sam z siebie, zawsze tylko na zamówienie, mniej lub bardziej wyraźne. Należę do pokolenia ludzi małych pism literackich, dla których artykuł był często rodzajem rozwiniętego listu do bardzo wąskiej grupy czytelników, z których bardzo wielu się znało osobiście, którzy czytali te same książki, interesowali się tymi samymi problemami.”

Konstanty Jeleński (1922–1987) dziennikarz, publicysta, związany z paryską "Kulturą"

Źródło: Jacek Błach, Rachunki za hojność, „Dekada Literacka” 2008, nr 2-3 (228–229)

O ludziach, O książkach, O czytaniu

„Fałszywego pisarza łatwo poznać po jego pragnieniu pokazania, jakim to jest wielkim mędrcem, a właściwie – o ile jest mądrzejszy od czytelnika.”

Keith Botsford (1928–2018)

Źródło: Iga Gierblińska, Edyta Hetmanowska, Tożsamość ukryta między językami świata Rozmowa z Keithem Botsfordem, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/386-tozsamosc-ukryta-miedzy-jezykami-swiata.html

„Jeśli zastanawiasz się teraz czytelniku, czy można prowadzić terapię, mając mgliste pojęcie o wynikach badań nad efektywnością metody, którą się wykorzystuje, to już masz odpowiedź. Można! Jest to nawet dość powszechne, przynajmniej w Polsce.”

Tomasz Witkowski (1963)

Zakazana psychologia. Tom II
Źródło: s. 127.

„Coraz częściej czytelnik ma do czynienia z utworami, których nie sposób zrozumieć bez odwołania się do czegoś poza nimi.”

Philip Larkin (1922–1985) poeta i pisarz angielski

„Nie panuję bez reszty nad tworami swojej imaginacji, podobnie jak państwo nie panują (…) nad swoimi dziećmi, współpracownikami, przyjaciółmi czy nawet nad sobą. To absurd? Postać jest albo „rzeczywista”, albo „wyimaginowana”? Jeżeli tak myślicie, moi obłudni czytelnicy, mogę opowiedzieć tylko uśmiechem. Toć nawet własna przeszłość nie wydaje się państwu zupełnie rzeczywista – przystrajacie ją państwo, złocicie lub czernicie, cenzorujecie ją, majstrujecie przy niej… słowem, beletryzujecie ją i odkładacie na półkę – swoją książkę, swoją uromantycznioną autobiografię. Wszyscy wciąż uciekamy od realnej rzeczywistości. Jest to podstawowa definicja gatunku homo sapiens.”

John Fowles książka Kochanica Francuza

Kochanica Francuza
Źródło: s. 116

O dzieciach, O uśmiechu, O myślach, O rzeczywostości

„Dopóki czytelnik jej nie otworzy, dopóty książka jest tylko zbiorem słów.”

Ursula K. Le Guin (1929–2018) amerykańska pisarka

O książkach

„Książek się nie pisze, raczej się nimi żyje. Powieść cię zmienia, wnosi do twojego życia nowe historie, sytuacje, bohaterów. To, co dostaje czytelnik, jest tylko namiastką…”

Oksana Zabużko (1960) pisarka ukraińska

Źródło: Łukasz Saturczak, Co niezrealizowane http://www.dwutygodnik.com/artykul/3920/, Dwutygodnik.com nr 91/2012.

O książkach, O historii

„Należałem do tych wrażliwych czytelników, którzy pod wpływem Czarodziejskiej góry wpadali w stan podgorączkowy.”

Adam Ważyk (1905–1982) poeta polski

Źródło: Kwestia gustu, Warszawa 1977, s. 101–107.

Adam Michnik (1946) polski dziennikarz i publicysta

Lesław Maleszka pracował dla „Gazety Wyborczej” adiustując teksty do emisji filmu Ewy Stankiewicz Trzech kumpli.
O Lesławie Maleszce

O ludziach, O strachu, O błędach, O przeszłości

„Nie istnieje już czytelnik, który by czegoś od literatury oczekiwał, zgłaszał wobec niej jakieś roszczenia, nadzieje. Wszystko, co dociera do odbiorcy, jest dla niego w równej mierze nieważne.”

Janusz Sławiński (1934–2014) polski teoretyk i historyk literatury

Źródło: Potrzebujemy nowej zasadniczości, „Europa”, 2 listopada 2005.

O literaturze

„Skłonność do psychologizowania i medytacji, cechująca polską literaturę powoduje, iż nie jest ona bliska przeciętnemu czytelnikowi niemieckiemu – pozbawionemu rozterek, pragmatycznemu legaliście.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Nikt się o nas nie upomina – rozmowa Marii Kalczyńskiej – „Odra” Nr 2/2002

O literaturze

„Ja chcę pamiętać. I chcę, by pamiętali o tym moi czytelnicy. Staram się z całych sił. Moja opowieść o Bośni wyszła po angielsku w Londynie i w Nowym Jorku. Może ktoś w kawiarni na Manhattanie przeczyta o srebrenickich kobietach i przez chwilę pomyśli za kim one tak płaczą.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Z wywiadów
Źródło: WORKSHOP

O kobietach, O płaczu

„Zero zaskoczeń dla pisarza – zero zaskoczeń dla czytelnika. Zero łez dla pisarza – zero łez dla czytelnika.”

Robert Frost (1874–1963) poeta amerykański

„Warto wsłuchiwać się w pozostawione nam przez Zbigniewa Herberta słowa, warto wydobyć z nich sens który – jakże często – stanowi przesłanie uniwersalne. Problemy bohaterów Herberta mogą dotyczyć nas wszystkich. Ostatecznie bowiem to my, czytelnicy, zastanawiamy się nad dylematami Pana Cogito, pytamy o to, czy musiał zginąć Hamlet, dociekamy, jak doskonałym stworzeniem jest kamyk.”

Agata Kornhauser-Duda (1972) polska germanistka i nauczycielka

o Zbigniewie Herbercie. <br class="br">Źródło: List Pierwszej Damy do Uczestników XV Ogólnopolskiego Przeglądu Twórczości Zbigniewa Herberta Herbertiada, prezydent.pl, 17 września 2015 http://www.prezydent.pl/pierwsza-dama/wypowiedzi-pierwszej-damy/listy/art,4,list-pierwszej-damy-do-uczestnikow-xv-ogolnopolskiego-przegladu-tworczosci-zbigniewa-herberta-herbertiada.html

Sens

„W trakcie spotkania z francuskimi czytelnikami, pewna starsza uśmiechnięta pani zapytała mnie, dlaczego moje pisanie jest takie pessimiste. Coś jej odpowiedziałem na okrągło, grzecznie. A najchętniej powiedziałbym jej wprost: „Piszę także po to, by choć na chwilę z pani twarzy zniknął ten uśmiech”.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Z wywiadów
Źródło: Zdziwienie i podziw, „Tygodnik Powszechny”, 11/2005

O uśmiechu

„Zaniepokoiłem się kiedy odkryłem, że zostałem wybrany przez widzów. Czułem, że każdy czytelnik mógł mieć inną wizję Rhetta Butlera na ekranie i nie wiedziałem jak zadowolić każdego.”

Clark Gable (1901–1960) aktor amerykański

o castingu do Przeminęło z wiatrem.

„Zmieniło się może tyle, że dzisiaj ludzie mają większy dostęp do informacji. Gazety, telewizja, Internet pełne są wiadomości wszelakiego rodzaju. Dlatego też czytelnicy czy widzowie w większym stopniu zdają sobie sprawę z tego, co naprawdę dzieje się na świecie. Z tego, że coraz więcej władzy zagarniają wielkie ponadnarodowe korporacje. (…) Mimo upływu czasu pewne rzeczy nie zmieniają się.”

Denzel Washington (1954) aktor amerykański

Źródło: wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=25760

O ludziach, O czasie

„Chciałabym, by polscy czytelnicy wiedzieli, że piszę z wielką pasją. Proces tworzenia jest w moim wypadku bardzo intensywny. Przesłaniem Blasku są miłość i wiara, mam też nadzieję, że ludzie będą potrafili się utożsamiać z bohaterami tak samo jak ja. Wierzę, że możemy zmieniać świat, a Blask ma o tym przekonywać. Ludzie są tak złożonymi i niezwykłymi istotami, że nawet anioły mogą się w nas zakochać.”

Alexandra Adornetto (1992)

Źródło: „Blask” – opowieść o aniołach, 2 marca 2011 http://www.rynek-ksiazki.pl/szukaj/-font-color---4682b4--blask----opowiesc-o-aniolach--font-color---4682b4_25468.html

O miłości, O ludziach, O świecie, O wierze

„Literatura powinna dawać czytelnikowi możliwość zauważenia tego, co jest wartością, a co nią nie jest. Szczególnie teraz, gdy na naszych oczach giną uniwersalne zasady.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Stopień pokrewieństwa – rozmowa Sławomira Iwasiowa – „Kurier Szczeciński”, 4 sierpnia 2008.

O literaturze

„Wielką troską każdego myśliciela i poety jest mieć na swoje usługi język: a) odpowiednio bogaty, by mógł wyrażać wszystkie odcienie myśli i uczucia autora, b) odpowiednio sugestywny (wyrazisty), by mógł wsączyć wszystko, co autor chce, w świadomość i serce czytelnika. Stąd płyną dwa wymagania: język powinien być odpowiednio zaopatrzony a) ilościowo, b) jakościowo.”

Ignacy Fik (1904–1942) polski poeta, publicysta, krytyk literacki, działacz polityczny

Źródło: Uwagi nad językiem Cyprjana Norwida, r. III, Kraków 1930, s. 40.

O emocjach, O myślach, O myśleniu, Serce

„(…) mając myśl daną i obraz przenośnie tłumaczący, notujemy, zaznaczamy tylko obraz, który już sam sugestywnie winien wywołać odpowiadającą mu myśl w mózgu czytelnika. Obraz taki zowiemy symbolem.(…) Sztuka wielka, sztuka istotna, sztuka nieśmiertelna była i jest zawsze symboliczna; ukrywa za zmysłowymi analogiami pierwiastki nieskończoności, odsłania bezgraniczne pozazmysłowe horyzonty.”

Zenon Przesmycki (1861–1944) polski poeta i tłumacz, przedstawiciel parnasizmu, krytyk literacki i artystyczny okresu Młodej Polski

Źródło: wstęp do tłumaczonych dramatów (1894), cyt. za: Tomasz Weiss, Młoda Polska, wyd. II, WSiP, Warszawa 1989, s. 14.

O sztuce, O myślach, O myśleniu, Obraz

„Demokracja zakłada, że ludzie mają olej w głowie. A z tym bywa różnie. Umasowienie wiedzy przyniosło ze sobą zrównanie i zarazem sprofilowanie wszystkiego, świat myśli rozpadł się na kawałki. Za czasów moich studiów dostęp do dóbr kultury był ograniczony, zresztą i podaż była nieporównanie mniejsza; czytaliśmy i oglądali mniej więcej to samo – i mogliśmy o tym dyskutować. W tej chwili każdy z nas czyta i ogląda co innego, ginie wspólna płaszczyzna, rosną trudności w komunikacji. Współczesne pisma – także internetowe – starają się przyciągać czytelników, którzy mają podobne poglądy i upodobania, tworzą się enklawy, nisze, w których wszyscy utwierdzają się w jestestwie swoim. I stają się coraz bardziej nieprzemakalni na inne myśli i idee. Świat nam się rozpada na części i paradoksalnie zmniejsza.”

Małgorzata Szpakowska (1940)

Źródło: Zofia Zaleska, Niepiękne dwudziestolecie http://www.dwutygodnik.com/artykul/4019/, Dwutygodnik.com nr 93/2012.

O ludziach, O świecie, O demokracji, O komunikacji

„Włoscy czytelnicy powinni ogłosić strajk. Nauczyłoby to gazety, żeby ludzi traktować poważnie.”

Silvio Berlusconi (1936) włoski polityk

zarzucając prasie „totalną dezinformację”.
Źródło: „Forum”, 12 lipca 2010

O ludziach

„Dla swego wykształcenia pisarz powinien więcej przezywać, niż czytać. Dla swej rozrywki więcej pisać, niż czytać. Wtedy tylko mogą powstawać książki dla nauki i rozrywki czytelników.”

Karl Kraus (1874–1936)

O książkach, O wykształceniz, O nauce, O czytaniu

„To indywidualni czytelnicy mają największe znaczenie, bo w ich oczach pisanie nabiera wartości. W literaturze przetrwają ci, którzy przetrwają, a nie ci, którzy są najlepiej przystosowani.”

Matthew Pearl książka Klub Dantego

Postać: Oliwer Wendell Holmes
Klub Dantego

O literaturze

„Po opublikowaniu felietonu pt. „Kardynał kontra dziennikarz” dostałem wiele listów od Czytelników. Większość z nich dotyczy powiązań polityków PO z archidiecezją krakowską, która wychodzi na tym jak Zabłocki na mydle. Przykładem niech będzie ostatnie zachowanie posła Ireneusza Rasia, który ustawicznie trzyma się księżowskich sutann. 31 sierpnia br. uchylił się, choć był obecny na sali sejmowej, od wzięcia udziału w głosowaniu nad obywatelskim projektem ustawy o ochronie życia poczętego. Czy takie zachowanie przystoi absolwentowi Papieskiej Akademii Teologicznej i członkowi zakonu Rycerzy Kolumba, który co roku wraz z metropolitą krakowskim zapala w błysku fleszy i kamer choinkę pod oknem papieskim w pałacu arcybiskupim?”

Tadeusz Isakowicz-Zaleski (1956) polski duchowny katolicki obrządku ormiańskiego

Źródło: Wykorzystywanie Kościoła, „Gazeta Polska”, 7 września 2011

O zachowaniu

„Istnieje tyle dokładnie wizji Salammbo, ilu było czytelników tego utworu Flauberta, zmuszonych przez autora do indywidualnych wysiłków. Film i telewizja chcą całkowicie sobie podporządkować odbiorcę, usypiają jego wzrokową wyobraźnię. Nie jestem wrogiem tych wynalazków. Są jednak dziedziny, w których pragnę pozostać sam na sam – o ile to w ogóle możliwe – z tematem i jego wszechstronną treścią.”

Paweł Jasienica (1909–1970) polski pisarz i eseista

Rozważania o wojnie domowej

O wysiłku

„Dla mnie dziennik jest raczej chwilowym od czasu do czasu notowaniem dla siebie przeżyć i myśli. Nigdy dla kogoś, dla czytelnika, nie pokazuje go nawet Hani czy Jurkowi Lisowskiemu, czy Wiesiowi – i jeżeli nawet będzie kiedyś drukowany, to nigdy o tym nie myślę, nie piszę go do druku – jedynie i wyłącznie dla siebie.”

Jarosław Iwaszkiewicz (1894–1980) polski poeta i pisarz

Cytaty z utworów biograficznych, Dzienniki 1911–1955

O myślach, O czasie, O myśleniu

„Nigdy nie zapomnę emocji i uczuć, jakie wzbudziły we mnie pierwsze spotkania ze światem Disneya. Na ile było to możliwe, starałem się poprzez swoją pracę przekazać te przeżycia czytelnikom. Mam nadzieję, że się udało. Uważam się za szczęśliwca, po tylu latach nie straciłem bowiem entuzjazmu w stosunku do swojej pracy. To bez wątpienia także zasługa czytelników, którzy przez lata przysyłali mi pełne sympatii listy, które bardzo mnie cieszyły. Nie można zapominać, że twórca pracuje w samotności swojego gabinetu, a łączność z zewnętrznym światem zapewnia mu jedynie druk jego dzieł. Kiedy przekaz zostaje odebrany i doceniony, autor odczuwa ogromną satysfakcję.”

Marco Rota (1942)

Źródło: Kaczogród, wyd. Egmont Polska, Warszawa, ISBN 978-83-237-2993-8, tłum. Jacek Drewnowski, s. 12.

O świecie, O emocjach, O samotności, O zapominaniu

„Zawsze szukam metod osiągnięcia celu nie wymagających jednocześnie wciskania na siłę czytelnikom mojego przesłania czy oddawania za nie duszy. Weźcie sobie wszystkie morały i znaczenia i wsadźcie tam, gdzie słońce nie dochodzi, dobra? Ja pragnę oddźwięku.”

Stephen King książka Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika

Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika

O duszy, O sile, O słońcu

„Pisarz powinien czytelnika uwrażliwiać, lecz nie powinien mu niczego narzucać. O ile chce oczywiście żeby to, co tworzy było literaturą, a nie publicystyką.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Źródło: Stopień pokrewieństwa – rozmowa Sławomira Iwasiowa – „Kurier Szczeciński” 04.08. 2008

O literaturze

„Wspieram swym nazwiskiem ów Marsz, który wyruszyć ma ulicami Warszawy 11 listopada. Organizatorem jest młodzież, która wprost nawiązuje swym szyldem do dwóch znanych sprzed wojny organizacji: Młodzieży Wszechpolskiej i Obozu Narodowo-Radykalnego – „ABC”. Osoby tworzące te środowiska, jeśli przeżyły lata 1939–1956, nigdy już nie miały szans na obronę swojego dobrego imienia. Mordowane przez Niemców i sowieckich oraz polskichkomunistów były równocześnie opluwane przez pismaków, których – jak się zdaje – potomkowie nadal niczego, poza formalnie uprawianym po ojcach zawodem, się nie nauczyli. By przerwać zatem trwałość tych stalinowskich praktyk, nadal obecnych w mediach niepodległej Polski, przybliżę drogim czytelnikom środowisko tworzące wyżej wymienione organizacje.”

Jan Żaryn (1958) polski historyk

o Marszu Niepodległości.

O wojnie, O młodzieży

„Każdy czytelnik ma takiego diabła, na jakiego zasłużył.”

Arturo Pérez-Reverte książka Klub Dumas

Klub Dumas

„Autora cenię za głębokie przekonanie, że poezja nie jest tylko sprawą osobistą, tym mniej sprawą formalną. Niewrzędzie o coś chodzi, coś go gniewa, coś zastanawia. Być może oszczędna forma wiersza zwiedzie czytelników, pod nią tkwi nieoszczędne wadzenie się i z własną biografią, i ze światem.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Autorka: Inga Iwasiów, Dramaty popołudnia, „Pogranicza” Nr 5/2006.
O Krzysztofie Niewrzędzie

O świecie

„Pisarz nie przechodzi z czytelnikiem całej drogi, prowadzi go tylko kawałek, potem pokazuje mu mniej więcej kierunek i proponuje: – idź dalej. Pisarz nie wlecze za sobą czytelnika w drodze ku wartościom. Przede wszystkim stawia pytania i sugeruje odbiorcy, że jest wolny w odpowiedzi, niech odbiorca odpowiada jak potrafi, jak chce.”

Piotr Wojciechowski (1938)

rozmowa Heleny Zaworskiej z Piotrem Wojciechowskim.
Źródło: Helena Zaworska, Nam idzie o życie, Wiedza Powszechna, Warszawa 1991, s. 152.

O życiu, O wiedzę, Pytanie

„Wietnamscy czytelnicy porównywali Pana Tadeusza z Chuyen Kieu – dziełem najwybitniejszego wietnamskiego poety Nguyen Du. To dzieło było i jest ważne dla wszystkich pokoleń Wietnamczyków, tak jak Pan Tadeusz dla Polaków.”

Nguyễn Văn Thái (1945)

Źródło: Van Pham, Radosław Pyffel, „Pan Tadeusz” po wietnamsku – wywiad z dr. Nguyen’em Van Thai, polska-azja.pl, 6 sierpnia 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/08/06/pan-tadeusz-po-wietnamsku/

„Krótkie pisanie bierze się z lenistwa czytelników.”

Jacek Wejroch (1929)

„Dobre pismo robi się przeciwko czytelnikom, o stopień wyższe niż czytelnicy. Oni się powoli podciągają i kochają swój tygodnik.”

Marian Eile (1910–1984) polski dziennikarz, satyryk

Źródło: Milena Rachid Chehab, Jak być Picassem swojego pysia, „Gazeta Wyborcza”, 27 września 2013.

Kochać się

„Piszę dla własnej rozrywki. To rodzaj ucieczki od rzeczywistości, czyli, jak sądzę, rzecz często spotykana u osób, które przelewają fikcję na papier. Nie wiem, czy można to nazwać potrzebą – ja to po prostu dosyć lubię. Nie potrafię myśleć o czytelniku jako takim, to dla mnie zbyt abstrakcyjne. Ludzie są przecież bardzo różni. I co jednemu się spodoba, dla innego będzie niestrawne. Nie ma sensu kierować się cudzymi gustami.”

Jaga Rydzewska

Źródło: Gabriel Wiktor Kamiński, Zupełnie nie przypominam romantycznej, zagadkowej heroiny, osłoniętej gęstą woalką, 22 października 2010 http://www.przystan-literacka.pl/index.php?show=1313

O ludziach, O myślach, O rzeczywostości, O myśleniu

„Aby istnieli wielcy poeci, muszą być wielcy czytelnicy.”

Walt Whitman (1819–1892) poeta amerykański

„W każdych badaniach czytelnictwa ludzie kłamią, ponieważ książki są wciąż uznawane za symbol prestiżu. Znacznie ciekawsze mogłyby być wyniki badań, z których dowiedzielibyśmy się, jakie książki stoją na półkach (…) na półki trafiają więc liczne podręczniki i poradniki (…) dużo osób ma z pewnością książki religijne (…) na listach bestsellerów pojawiają się (…) Katarzyna Grochola, Paulo Coelho (…) to (…) są książki, które dla współczesnego czytelnika są quasi-poradnikami psychologicznymi. Polaków boli życie, a te lektury pozwalają się od codzienności oderwać, mimo że są banalne i grafomańskie.”

Tomasz Szlendak (1974)

Źródło: Anita Karwowska, Czytamy grafomańskie powieści i poradniki, „Metro”, 26 września 2008.

O życiu, O ludziach, O książkach, O czytaniu

„O lekarzu świadczy opinia chorych, o nauczycielu – uczniów. A o człowieku posługującym się zawodowo piórem – czytelników.
Debiutowałem jako dwudziestoletni dziennikarz w katolickiej prasie w podziemiu niepodległościowym w latach II Wojny Światowej, a mając lat dwadzieścia dwa – także w prasie Armii Krajowej. Pracuję więc piórem już prawie sześćdziesiąt pięć lat.
Napisałem sporo rzeczy lepszych i gorszych, ale źródłem prawdziwej satysfakcji jest dla mnie, że nie muszę się niczego, co napisałem, wstydzić, albo marzyć, aby zapadło się pod ziemię.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

wstęp do blogu Władysława Bartoszewskiego. <br class="br">Źródło: wladyslawbartoszewski.blox.pl http://wladyslawbartoszewski.blox.pl/, 5 października 2006

O wojnie, O nauczycielach

„Czytelnik komiksu jest aktywnym odbiorcą, który ma przed oczami trzy osobne obrazki i potrafi złożyć z nich narrację większej historii. Widz filmowy jest z natury pasywny, więc jako reżyser musisz wcześniej pomyśleć o wszystkim. Poza tym nie zawsze to, co bawi czytelnika, rozśmieszy także widza. W słowie i w obrazie kryją się odmienne przekazy, trzeba zatem w różny sposób i z dużą świadomością podchodzić do każdego medium.”

Marjane Satrapi (1969) irańsko-francuska pisarka, autorka komiksów, reżyserka filmów animowanych

Źródło: Anna Bielak, Jestem zdegustowana http://www.dwutygodnik.com/artykul/4191/, Dwutygodnik.com nr 98/2012.

O historii, O naturze, Obraz

„Polska pilnie potrzebuje psychoanalityka. W ciągu tygodnia uznawani za najgorszą część społeczeństwa politycy zmienili się w jego najlepszych synów. Do ubiegłego tygodnia prawicowi publicyści przekonywali nas każdego dnia, że w Polsce nie ma żadnych elit, co najwyżej fałszywe. Kiedy już niektórzy czytelnicy w to uwierzyli, to nagle one wszystkie zginęły.”

Michał Ogórek (1955) polski dziennikarz, felietonista i satyryk

Źródło: Od ściany do ściemy, „Gazeta Wyborcza”, 24–25 kwietnia 2010.

„Moje czytelniczki bardziej podnieca bohater, który jest wysoko postawionym menadżerem, niż np. pracownik piekarni.”

Megan Maxwell (1965)

Źródło: „Forum”, 11 marca 2013.

„Dobrych książek, rzeczom wiary poświęconych, jest dużo, lecz mało jest u nas rozumnych czytelników, traktujących czytanie poważnie, a nie tylko jako rozrywkę, i nie zrażających się pierwszemi napotkanemi trudnościami. Naturalnie, że dla osób, czytających tylko gazety lub połykających setkami najgłupsze powieści i opowiadania à la Sherlock Holmes, działające jedynie na wyobraźnię, poważna książka wyda się nudną; ale to już nie książki wina, lecz czytelnika.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Przewodnik po literaturze religijnej
Źródło: s. 25.

O książkach, O wierze, O czytaniu

„Przed laty pisałem o tym, jak to kieleckie środowiska twórcze domagają się krytyka. Przewidziałem los takiego krytyka. Miał on mianowicie zostać wywieziony przez twórców na furze gnoju za miasto. Środowiska twórcze chcą rzecznika krytycznego, nie krytyka. Krytykowi twórca może plunąć w oczy, bo krytyk jeśli chce być uczciwy wobec siebie i czytelnika, to jest cham ordynarny i bydlę.”

Andrzej Lenartowski (1949)

Źródło: „Plunę mu w oczy”, „Słowo Ludu” 1988, nr 66, s. 6.

O losie, O ludziach, O lecie

„(…) piszę przede wszystkim dla czytelnika, z zamiarem zrobienia mu przyjemności, zabawienia go, złomotania lub zniszczenia. Aby pisać, muszę mieć drugiego człowieka.”

Tadeusz Konwicki (1926–2015) polski prozaik, scenarzysta, reżyser

Wypowiedzi w wywiadach rzekach
Źródło: Pół wieku czyśćca, rozm. Stanisław Bereś, wyd. Przedświt, 1986

O przyjemności, O wieku

„Paradoksalnym faktem jest, że bardzo często im osobistszą jest liryka autora, tym lepiej trafia do serca czytelnikowi.”

Karol Irzykowski (1873–1944) polski prozaik, dramaturg i krytyk literacki

Aforyzmy

Serce

„W pisaniu chodzi o to, by uwieść czytelnika. Dobra gadka to część techniki uwodzenia. gdyby tak nie było, czemu tyle par zaczynających wieczór od kolacji, kończy go w łóżku?”

Stephen King książka Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika

Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika

„Chciałbym, by czytelnicy mówili o tym, o czym piszę. O moim „Wściekłym psie”. Co w nich porusza, jakie emocje budzi, jakie lęki? Może chce im się rzygać po tym, co przeczytali, może płakać? A to, czy na śniadanie pijam soczek pomarańczowy, czy czarną kawę naprawdę nikogo nie powinno obchodzić.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Z wywiadów
Źródło: Wściekły, Exklusiv

O kawie, O płaczu

„Dobra proza musi mieć w sobie tę odrobinę reportażowej doraźności, musi wyrastać z wnerwienia na cały świat dookoła, musi też komuś dopiec, wywoływać ferment, zmuszać do reakcji, do myślenia, prowokować dyskusję, nie pozostawiać czytelnika obojętnym.(…) Życie to nie telenowela.”

Krzysztof Beśka (1972) polski pisarz

Źródło: Jak pisarz z pisarzem (2), 12 marca 2010 http://www.przystan-literacka.pl/index.php?show=2950

O życiu, O świecie, O myślach, O myśleniu

„Dla mnie książka jest biletem do świata wyobraźni. Za jej pośrednictwem chcę przenosić czytelnika w realia, których bez powieści nie mógłby poznać.”

Bartłomiej Rychter (1978)

Źródło: Beata Zatońska, Książka to bilet do świata wyobraźni, tvp.info, 17 sierpnia 2012 http://tvp.info/opinie/wywiady/ksiazka-to-bilet-do-swiata-wyobrazni/8275104

O książkach

„Nad wykonywanie pojedynczych ilustracji zawsze przekładałem obrazowanie akcji za pomocą obrazów, które – mimo że statyczne – mają swój wciągający odbiorcę rytm, który dzięki naszej wyobraźni wprawia w ruch poszczególne kadry. Może właśnie na tym polega magia związku odbiorcy z obrazem. Fantazja pozwala czytelnikowi wprawić scenę w ruch – ruch nadawany filmowi przez projektor, przez który przesuwa się taśma filmowa. Gdyby nie on, obrazy z taśmy pozostałyby statyczne niczym rysunki w komiksie. Zacząłem zatem pracować w branży, którą słusznie nazwano kinem z papieru. W komiksie.”

Marco Rota (1942)

Źródło: Kaczogród, wyd. Egmont Polska, Warszawa, ISBN 978-83-237-2993-8, tłum. Jacek Drewnowski, s. 11.

O fantazji, O pomocy, Obraz

„Jesienią 1942 r., najwyższe władze ZSRR zdecydowały podjęcie boju o Stalingrad; w jego wyniku miasto zostało niemal starte z powierzchni ziemi. Trudno uwierzyć, ale ani w radzieckiej wielotomowej historii drugiej wojny światowej, ani w naszej encyklopedii II wojny, ani w innych dostępnych masowemu czytelnikowi opracowaniach nie znajdziemy jednego słowa o wielkości strat materialnych i ludzkich tego miasta, które miało 450 tysięcy mieszkańców. Są tylko straty niemieckie: liczby rozbitych dywizji, wyeliminowanych z walki żołnierzy, zdobytego sprzętu. Jakby nikogo cena tej bitwy – straty ludzkie i materialne – nie obchodziła. Jakby ważny był tylko sam fakt zwycięstwa przybliżającego koniec wojny. Nie podzielam takiego stanowiska. Straty powstańczej Warszawy obchodzą mnie i bolą, ale przecież nie można wszystkiego sprowadzać do jednego tylko czynnika. Tak jak nikt, oceniając polską działalność partyzancką, która we wszystkich publikatorach ma tak znakomitą prasę, nie spróbował nawet obliczyć, ile kosztowała ona ludność cywilną wsi polskich i jaki był stosunek między stratami Niemców a naszymi. Tak jak nikt nie potępia akcji na Kutscherę, za którą przyszło nam zapłacić życiem 300 rozstrzelanych więźniów Pawiaka. Jakże nierówną miarę można przykładać do podobnych w swej tragicznej wymowie wydarzeń! Jak dowolne są kryteria oceny różnych bitew tej samej wojny światowej! Tak samo jak na walkę wrześniową, partyzantkę, akcje bojowe podziemia, również na Powstanie Warszawskie trzeba spojrzeć biorąc pod uwagę i zestawiając różne czynniki, niczego nie eliminując. W procesie historycznym, w procesie długiego trwania, liczą się bowiem także wartości. Czasem nie tylko się liczą – decydują.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 126–127

O wojnie, O historii, O stracie, O czasie

„Diderot nauczył mnie wolności i samodzielnego myślenia. Pokazał, że poważne pytania filozoficzne można przekazać w anegdotach, bajkach, sztukach lub powieściach. Są jak ziarna, które kiełkują w umyśle czytelnika. Dzieła Pascala są pełne tragizmu istnienia, z którym się konfrontuje, pozostając pełen wiary i nadziei, że człowiek może pokonać cierpienie, a ludzka przygoda jest nie tylko udręką.”

Éric-Emmanuel Schmitt (1960) pisarz francuski

Źródło: Kamilla Staszak, Bóg to nie firma wysyłkowa http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53668,8357033,Bog_to_nie_firma_wysylkowa.html, „Wysokie Obcasy”, 10 września 2010

O Bogu, O wierze, O myślach, O wolności

„Ilustrowanie książki jest dyskusją. Autor coś mówi, ja mu odpowiadam, a czytelnik się temu przygląda. Można iść przeciw autorowi, pod warunkiem że ma się samemu coś do zaproponowania.”

Bohdan Butenko (1931–2019) rysownik polski

Źródło: Dorota Karaś, Butenko, uczeń Matejki http://wyborcza.pl/duzyformat/1,127290,9230908,Butenko__uczen_Matejki.html, „Gazeta Wyborcza”, „Duży Format”, 13 marca 2011.

O książkach

„Książką można czytelnikowi głowę, owszem przemeblować o tyle, o ile jakieś meble już w niej przed lekturą stały.”

Stanisław Lem książka Doskonała próżnia

Doskonała próżnia. Wielkość urojona

„Nauczyciele, wychowawcy, kierownicy duchowi? W istocie, oni nauczyli czytelnika polskiego tej prawdy o literaturze, że ona jest czymś w rodzaju szkolnych wypracowań, pisanych po to aby belfer mógł postawić stopień […] Są to mistrzowie trywializacji, artyści w przemienianiu ostrego życia w nudną papkę, gdzie wszystko jest mnie więcej równie mierne i nieważne.”

Witold Gombrowicz (1904–1969) pisarz polski

Dziennik 1953 - 1956

O literaturze, O nauczycielach

„Czym są w końcu słowa? Słowa to symbole naszych wspólnych wspomnień. Kiedy używam danego słowa, spodziewam się, że czytelnicy posiadają pewne doświadczenia, związane z jego znaczeniem.”

Jorge Luis Borges (1899–1986) argentyński pisarz, poeta i eseista

This Craft of Verse

„Wszystko zdaje się wskazywać na to, że rozwój techniczny w jakiejkolwiek dziedzinie, jego tempo – zależy od sumy wysiłków wkładanych w tę dziedzinę przez ludzi. Innymi słowy: jeżeli bardzo będziemy tego chcieli – loty do innych planet rozegrają się na naszych jeszcze oczach. Oczywiście mówiąc „my", nie mam na myśli tylko siebie i Czytelników. To „my" obejmować musi większą i – głównie – więcej mającą do powiedzenia ilość ludzi…
Z faktów tych wynika zarazem, że usunięcie trwającego w naszym świecie antagonizmu otworzyłoby możliwość nagłego skoku rozwojowego ludzkości w przyszłość, pełną tak fantastycznych obietnic i wspaniałych możliwości – jakich ani wyobraźnia artysty nie stworzy, ani umysł uczonego nie potrafi przepowiedzieć.”

Stanisław Lem książka Wejście na orbitę

Wejście na orbitę. Okamgnienie

O ludziach, O myślach, O wysiłku, O przyszłości

„Imprezy, emocje, zadymy. Nastały takie czasy… ale nie samą muzyką człowiek żyje, zatem życzę ci Czytelniku także wielu innych wrażeń intelektualnych.”

Jerzy Wojciech Wójcik (1937)

Od hippisów do satanistów (1992)
Źródło: s. 202

O wrażeniach

„Jeśli Lem stworzył literaturę instedyczną – literaturę zamiast literatury, to Moskal w podobnym czasie stworzył naukę instedyczną, obnażając paradoksalne roszczenia nauki – depozytariuszki prawdy i sensu. „Bajanie” Moskala poucza o względności racjonalnego widzenia świata, relatywizmie epistemologii naukowej oraz o nieusuwalnej retoryczności każdego dyskursu, lecz – co istotne – pisarz nie postuluje odrzucenia języka, paradygmatów i procedur badawczych nauki. Fikcja imagineskopii zakwestionowała prymat nauki jako dominującej wiedzy eksperckiej, podsunęła jej lustro, w którym mogła dojrzeć swoje pozornie obiektywne mechanizmy odkrywania prawd o świecie. „Bajkopisarstwo” nie tylko konkuruje z życiem, proponując fikcję czy fabułę równie prawdziwą, a nawet staje się prawdziwsza niż egzystencja codzienna. Wstęp do imagineskopii to w istocie „bajka” – fałszywy apokryf obnażający mit obiektywności i względność nauki. Jego adresatami pozostają dorośli czytelnicy, którzy z dziecięcą ufnością wierzą w obietnice ekspertów, ponieważ nie mają innego wyboru w świecie późnonowoczesnym.”

Stanisław Moskal (1935–2019) polski naukowiec i pisarz

Źródło: Przemysław Kaliszuk http://journals.umcs.pl/arte/article/view/5688/4479, „Artes Humanae”, tom 2, s. 172, 2017

O literaturze, O bajkach, O wiedzę, O nauce

„Nie cierpię i gardzę kobietami, które labiedzą. Wszyscy mężczyźni, Drogi Czytelniku, czują nienawiść i pogardę, kiedy kobiety labiedzą. Zawsze tak było.”

Dan Simmons książka Drood

Postać: Wilkie Collins.
Drood (2009)
Źródło: s. 303.

O kobietach, O mężczyznach, O nienawiści, O cierpieniu

„Miał Witos świetne pióro. Jego publicystyka – a pozostawił po sobie około tysiąca tekstów, nie licząc kilka tysięcy stron mających wspomnień czy mów sejmowych – nie ma w sobie nic z gawędy, którą tak chętnie posługiwał się Bojko, nie ma w niej też tego gwaru bojowego, tak charakterystycznego dla Stapińskiego, czy maksym łacińskich przywoływanych przez Rataja. Jego proza jest jakby oszczędna, ale i nasycona konkretem. Budował zdania proste. I prosto pisał o złożonych sprawach. Natchnieniem była mu z reguły doraźna potrzeba: aktualne wydarzenie, problem do rozstrzygnięcia, sprawa do załatwienia. I pisał też w miarę potrzeby. Realista – nawet w momentach przełomów i chwilach dramatycznych nie do serc się zwracał, lecz apelował do rozumu i woli. I nie oszczędzał czytelników. Nie schlebiał im, jak wielu to chętnie czyniło. Za to często i ostro napominał, a jeszcze częściej twardo pouczał.”

Wincenty Witos (1874–1945) polski działacz ruchu ludowego, premier II Rzeczypospolitej

Źródło: Andrzej Zakrzewski, Wójt z Wierzchosławic, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1984, s. 8.

O problemach, Serce

„W trakcie spotkania z francuskimi czytelnikami, pewna starsza uśmiechnięta pani zapytała mnie, dlaczego moje pisanie jest takie pessimiste.”

Wojciech Tochman (1969) polski dziennikarz

Coś jej odpowiedziałem na okrągło, grzecznie. A najchętniej powiedziałbym jej wprost: „Piszę także po to, by choć na chwilę z pani twarzy zniknął ten uśmiech”.
Z wywiadów
Źródło: Zdziwienie i podziw, „Tygodnik Powszechny”, 11/2005

„Przysłała mi czytelniczka opowiadanie, które chce wysłać na konkurs w pewnej gazecie. Opowiadanie było o szukaniu ideału mężczyzny, a kończyło się stwierdzeniem, że coś takiego nie istnieje. Toż samo z ideałem kobiety! Zaczyna się od tego, że ta jedyna nie lubi Slayera i nie cierpi filmów wojennych, a kończy na tym, że wkurza ją, gdy zostawiasz w WC podniesioną deskę. I to drugie jest w pewnym momencie bardziej wkurzające, zwłaszcza że łatwiej o dwa magnetofony niż o dwie łazienki.”

Małgorzata Karolina Piekarska (1967) polska dziennikarka i pisarka

Wzrockowisko (rubryka w czasopiśmie Cogito)
Źródło: All you need is love..., nr 7/2000 (131), 29 marca 2000, cyt. za: s. 82.

O kobietach, O cierpieniu

„Pisząc kryminał, trzeba być jak iluzjonista – przyciągać uwagę czytelnika, ale jednocześnie nim manipulować. Starać się zwrócić uwagę na prawą rękę, aby coś po kryjomu zrobić lewą. I tak jak iluzjonista pisarz musi zawsze być o krok przed czytelnikiem, by go zaskoczyć. Oczywiście nie za bardzo, bo czytelnik nie lubi wychodzić na głupca.”

Jo Nesbø (1960)

Źródło: Powieści Jo Nesbo - kryminały jak religia , newsweek.pl, 3 stycznia 2014 http://www.newsweek.pl/kultura/jo-nesbo-wywiad-z-autorem-kryminalow-newsweek-pl,artykuly,276983,1.html

„Jest mi zawsze miło, kiedy czytelnik mówi, że jest wkurzony zakończeniem jakiejś mojej książki.”

Remigiusz Mróz (1987) polski pisarz

Źródło: Remigiusz Mróz: W oczach moich rodziców krył się strach, czy można żyć z pisania książek, polskathetimes, 24 stycznia 2017 http://www.polskatimes.pl/kultura/ksiazki/a/remigiusz-mroz-w-oczach-moich-rodzicow-kryl-sie-strach-czy-mozna-zyc-z-pisania-ksiazek-video,11722852/2/

O książkach

„Jego zasługą jest umiejętne zaadresowanie tekstów do czytelnika szlacheckiego, zwracając mu uwagę, że kwestia wolności religijnej jest ściśle sprzęgnięta z kwestią wolności szlacheckiej, która traktował jako warunek niezbędny potęgi państwa.”

Lech Szczucki (1933–2019) polski historyk

o Samuelu Przypkowskim <br class="br">Źródło: Samuel Przypkowski – myśliciel polskich arian https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/1631521,Samuel-Przypkowski-mysliciel-polskich-arian, polskieradio.pl, 19 czerwca 2016

O wolności

„O Violetcie Villas można nieskończenie. Podejrzewam przecież, że czytelnik wyrobił już sobie własne zdanie o tej tygrysicy. Albo ją kocha, albo go ona śmieszy. Nie pragnę odmieniać tych sądów. Nie pragnę nawet ujawniać, do której grupy sam się zaliczam. Natomiast historyczna ścisłość wymaga, iżby opisać dwukrotny pobyt artystki w zespole Syreny. Znaczył on wiele dla tego teatru, acz nie bałbym się stwierdzenia, że i samej artystce też dopomógł.”

Witold Filler (1931–2009) pisarz polski, dziennikarz, aktor

Teatr Syrena. Gwiazdy, premiery, kulisy (1991)
Źródło: s. 88.

Kochać się

„Autor książki o teatrze żywym staje zawsze przed trudnym wyborem: czy zadowolić bohaterów czy czytelników? Molier nie obrazi się na biografa, gdy ten wyliczy mu kochanki, lecz Pluciński? Autor musi się zatem na coś zadecydować: prawda, czy zaledwie jej część? Ta ładniej ufryzowana, ładniej pachnąca, za to ukazująca opisywanych bohaterów jedynie en face. Przy tym przytoczony powyżej przykład określa zaledwie skromną cząstkę kłopotów. Kochanki Moliera nie wstaną z niepoświęconych grobów, by obić biografa, jeśli ten pominie którąś z nich w swym rejestrze. Ale tancerka, co przez kilka sezonów kręciła parasolką w trzecim rzędzie corps de ballet, może na głowie autora zrobić z tej parasolki nowy użytek, gdy uzna, iż jej trud nie został w książce zauważony. Na ile przecież czytelnika interesuje trzeci plan zdarzeń?”

Witold Filler (1931–2009) pisarz polski, dziennikarz, aktor

Teatr Syrena. Gwiazdy, premiery, kulisy (1991)
Źródło: s. 110.

O prawdzie, O książkach, O kochankach, Obraz

Cytaty na temat czytelnik strona 2

Cytaty na temat czytelnik
strona 2