Cytaty o sztuce
strona 4

„Sztuka może być zarówno sposobem poszukiwania iluminacji, jak i oddziaływania społecznego. Sztuka świetnie przygotowuje do publicznej aktywności, bo trzeba w niej publicznie bronić bardzo dziwnych obiektów i bardzo dziwnych działań. Sztuka jest aktywną formą języka. Społeczeństwo to aktywny wagonik pełen ludzi i ich wzajemnych relacji. Artysta jest tym, który próbuje uchylić okno, często tracąc przy tym paluchy czy zęby.”

Jacek Adamas (1955)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_adamas_jacek

O ludziach, O poszukiwaniu, O relacjach

„Zazwyczaj, gdy dostaję do przeczytania scenariusz, patrzę nań jako na dwie oddzielne historie: mniejszą i większą. Objaśnię ci to na przykładzie. W filmie Ja, robot większa historia polega na tym, że roboty buntują się i próbują opanować świat. Tyle mniej więcej możesz dowiedzieć się ze zwiastunów. Na tym tle rozgrywa się mniejsza historia – opowieść o facecie, który cierpi na powypadkową traumę i próbuje poskładać swoje życie z powrotem do kupy. Tak naprawdę to właśnie te mniejsze historie decydują o wartości danego filmu, tym jednak, co przyciąga widzów do kin, są historie większe. I przyznaję się bez bicia, że podczas lektury scenariuszy patrzę przede wszystkim na ten większy plan i zastanawiam się: czy ja bym się wybrał na taki film? Roboty chcą przejąć władzę nad światem. Tajna organizacja rządowa kontroluje napływ kosmitów na planetę Ziemia i ich kontakty z ludźmi… Większa historia decyduje o tym, czy dany projekt jest skazany na sukces, czy na porażkę. Ale cała sztuka w tym, aby oba plany opowieści tworzyły zwartą, przekonującą całość. Taki właśnie, zwarty i przekonujący wydał mi się scenariusz Robota… O, przypomniałem sobie: Matrix to idealny przykład mniejszej i większej historii. Większa polega na tym, że żyjemy w świecie wykreowanym przez komputer, a mniejsza – że jakiś facet próbuje ten świat zmienić.”

Will Smith (1968) amerykański aktor filmowy

Źródło: wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21770

O życiu, O świecie, O facetach, O historii

„W prywatnym kółku każdy dygnitarz,
Gdy go (prywatnie) o to zapytasz,
Powie Ci szczerze: – Panie, ja wierzę,
Że satyrycy to są szermierze (…)!
W kółku prywatnym – gdy go pytali –
każdy dygnitarz satyrę chwali.
Lecz oficjalnie – trochę inaczej:
Dość powściągliwie, ozięble raczej…
Satyra? Owszem, ma swe zalety,
Ale to sztuka płocha, niestety.”

Bogdan Brzeziński (1911–1980)

Źródło: Satyra, „Życie Literackie” 1951, nr 1 (18 lutego), s. 15. http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14093

O życiu

„Karate tradycyjne jest sztuką samoobrony, która wyodrębniła się z uprawianego w Japonii budo (sztuka wojenna). Jest oparte na sztuce walki bez użycia broni, która rozwija się od tysięcy lat. Karate tradycyjne skupia się na rozwijaniu ludzkiego charakteru do takiego poziomu, że zwycięstwo nad przeciwnikiem jest osiągane bez użycia przemocy.”

Hidetaka Nishiyama (1928–2008)

O charakterze, O zwycięstwie, O walce

„Sztuka drukarska jest artylerią idei.”

Antoine de Rivarol (1753–1801)

„Sztuka nas nie zbawia
a jednak rozgrzesza”

Maciej Niemiec (1953–2012)

Tom Świat widzialny
Źródło: Z Megas Diakosmos Leucippa

„Sztuka jest dzieckiem natury i wnuczką Boga.”

Dante Alighieri (1265–1321) średniowieczny poeta włoski

Źródło: Jerzy Cepik, Rafael. Opowieść biograficzna, Poznań 1990, s.5.

O Bogu, O dzieciach, O naturze

„Muzyka – co za wspaniała sztuka!
I co za smutny zawód!”

Georges Bizet (1838–1875) francuski kompozytor

O muzyce

„Sztuka miłości opiera się na wiedzy i pewnych umiejętnościach, wspartych doświadczeniem, jednak by mogła zasługiwać na miano sztuki, decydująca jest w niej komunikacja. Jeżeli chcemy doświadczyć miłosnej wirtuozerii, komunikacja musi również wzbić się na wyżyny najwyższego kunsztu.”

Maciej Bennewicz (1961)

Seks trujący, seks doskonały. Coaching relacji (2011)

O komunikacji, O wiedzę

„U mnie ars bene moriendi to rodzaj obsesji. Studia z przemijania. Ale z czego innego ma wyrastać prawdziwa sztuka, jak nie z tajemnicy, transcendencji?”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Historia pewnej dykcji poetyckiej (2014)
Źródło: D. Jung, Historia pewnej dykcji poetyckiej [w]: Beata Patrycja Klary, Rozmowy z piórami, cz. 2, Toruń 2014, s. 74

O historii, O studiach

„Ergo: jestem zdrowym, normalnym mężczyzną i lubię pisma dla dorosłych, niemniej zapytany o pornografię w kioskach odpowiadam: nie, to chyba nie jest miejsce dla takich pism, a jeżeli już, to powinny mieć zupełnie neutralne bądź przysłonięte okładki, tak żeby nikt przypadkiem, czekając na tramwaj, nie mógł zetknąć się z niemiłym dla siebie widokiem. Jednocześnie sex-shopów będę bronił jak niepodległości, podobnie jak restauracji z dowolnym menu oraz galerii sztuki i wszystkiego, co się w tych galeriach pokazuje. Sztuka nie jest zbiorem ugrzecznionych dzieł spełniających oczekiwania każdego odbiorcy. Kto o tym nie wie, niech się dowie i uważnie czyta recenzje, zanim zdecyduje się na kontakt z danym filmem, przedstawieniem teatralnym, książką, koncertem, wernisażem. Jeśli zostanie celowo wprowadzony w błąd - a, to już oczywiście nadużycie.”

Feliks W. Kres (1966) polski pisarz

Galeria dla dorosłych (2010)
Źródło: Czy wszystko wolno..., s. 46.

O błędach, O czytaniu

„Choć życie nasze splunięcia nie warte:
Evviva l’arte!”

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865–1940) polski poeta, nowelista, powieściopisarz i dramaturg

polskie brzmienie tytułu: Niech żyje sztuka.
Źródło: Evviva l’arte!, w: Poezye tom II, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1901, s. 46.

O życiu

„Jestem przekonany, że każda wypowiedź artystyczna powinna pobudzać intelektualnie. Sztuka, która nie zmusza do myślenia jest jałowa.”

Robert Rutkowski (1978)

Źródło: Marcin Bałczewski, Robert Rutkowski – sylwetka poety (wywiad) http://plasterlodzki.pl/literatura/prezentacje-autorow/708-robert-rutkowski-sylwetka-poety-wywiad, Plaster łódzki, 22 lutego 2010.

O literaturze, O myślach, O myśleniu

„Modelowanie to sztuka, którą watro opanować. Sprawdza się na dzień i jest podstawą makijażu na wieczór.”

Magdalena Różczka (1978) polska aktorka filmowa i teatralna

Źródło: „InStyle” nr 2(11) luty 2009

„spójrz tylko! głodny? jest coś świeżego w zgniłej zieleni
jesiennego sadu. powietrze tu zjełczało, skwaśniało na tyle,
że możesz myśleć o zmianie klimatu. starej, rakowatej gruszy
zostało, hmm… ze dwa miesiące życia? a miast trajkotać milczy
jak zaklęta. miedziana linia ścieżki jest jak magnes, wijący się
druciany rdzeń, membrana, swego rodzaju pantoflowa poczta,
która prócz szumu i szeptu niewiele wnosi. gdyby mi dane było
zestarzeć się od środka, postępująca erozja zewnętrznej powłoki”

Maciej Sawa (1965)

Źródło: sztuka. nie do przejścia

O myślach, O myśleniu

„Rozumiesz, jestem na obiedzie. Ciocia jedna – żabocik, druga – surducik, normalnie, srebro, wiesz, jak najbardziej, rozumiesz mnie, o co mnie chodzi. I jedna z cioć uprzejmie mówi: „Zdzisieńku, jak tam u was w teatrze?” Tu rosół, sztuka mięsa, jak najbardziej, nie wiem, czy wiesz, o co mnie chodzi. I jedna z cioć uprzejmie mówi: „Zdzisieńku, jak to tam u was w teatrze?” Tu rosół, ja mam kaca, nie wiem, czy wiesz, o co mnie chodzi. No wie ciocia, jak główna rola – to nie, ale jak mniejsza – to i mniej tekstu się trzeba nauczyć, to człowiek ma więcej czasu, nie wiem, czy ciocia wie, o co mnie chodzi. No to przecież w teatrze są koleżanki i koledzy, garderoba męska i żeńska. Zanim reżyser, zanim tego, to się pójdzie – czy do żeńskiej, czy do męskiej – z kolegą, prawda, czy z koleżanką. Troszeczkę sobie popijemy, no nie za dużo, bo za chwilę próba, prawda? To popróbujemy, potem obiad, no potem, proszę cioci, to idziemy, jest taki klub dla aktorów SPATiF. No tam są koleżanki rozwiedzione, często mają wolne mieszkania. To człowiek sobie popije, jak duża rola – to nie, ale jak mniejsza – to tę seteczkę, pójdzie sobie do koleżanki, rozpusta absolutna. No a potem, proszę cioci, mamy przedstawienie. No jak duża rola – to nie, a jak mniejsza – to jeszcze jeden kieliszeczek, człowiek coś powie ze sceny, potem SPATiF, znów rozpusta, a w poniedziałki to mamy wolne.”

Zdzisław Maklakiewicz (1927–1977) aktor polski

jedna z anegdot Maklakiewicza, opisującego rozmowę rodzinną.

O prawdzie, O czasie

„Sztuka nie ma za cel przedstawiania rzeczy, jak natura je tworzy, ale raczej, jak ona tworzyć je powinna.”

Rafael Santi (1483–1520) malarz włoski

L’arte non fa le cose, come le fa la natura; ma come ella le dovrebbe fare. (wł.)
Źródło: Cyprian Kamil Norwid, Rozmowa umarłych

O naturze

„Sztuka pamiętania to sztuka koncentracji.”

Samuel Johnson (1709–1784) pisarz i leksykograf angielski

„Trzeba tu powrócić do "Poetyki" Arystotelesa i przeczytać to, co napisał on o dramacie, tragedii i komedii. Żeby zobaczyć, że wszelka sztuka, a więc i teatr, jest ostatecznie odniesiona do dobra. A dobro jest trudne, wymaga wiedzy i ogromnego zaangażowania osobowego. Natomiast antysztuka jest łatwa - tu wystarczy rozebrać aktorów, tarzać się po deskach sceny i używać wulgaryzmów. I głosić, że to jest sztuka krytyczna i polityczna, że demaskuje i odsłania to, co absurdalne. Ale do tego nie trzeba takiej sztuki! Normalny człowiek widzi absurd w życiu społecznym i nie musi się o tym upewniać w telewizji czy jakimś pseudomalarstwie, że świat kultury współczesnej to świat zmierzający do absurdu.”

Henryk Kiereś (1943)

Źródło: Na nicości jeszcze nic nie zbudowano, naszdziennik.pl, 21 kwietnia 2009 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20090421&typ=po&id=po02.txt

O świecie, O wiedzę

„Nie wypieram się swoich win, ale też nikomu nie powiedziałem, że dobrze jest grać w serialu; nikogo nie namawiałem do udziału w reklamie; nikomu nie proponowałem występów w trzeciorzędnych filmach… Tylko że chęć pokazania się w tym zawodzie zwycięża rozsądek. Znam to z autopsji. Trudno jest wytłumaczyć studentom, że istnieje sztuka wyższa. Nie bardzo zresztą widzę, który teatr ją obecnie kultywuje.”

Andrzej Łapicki (1924–2012) aktor polski

Źródło: „Teatr” 12/08, 12 grudnia 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/pmstw.htm

„Patriotyzm dzisiaj nie polega na tym, żeby się zamknąć w obrębie własnego kraju, kochać tu urodzonych i nienawidzić reszty, tylko na tym, żeby z tego miejsca, które jest naszym krajem, wysyłać jak najwięcej wartościowych rzeczy w świat. A poza tym taki zamknięty patriotyzm nie ma już szans.(…) Patriotyzm i religia są dzisiaj czymś zupełnie innym i starych modeli się nie przywróci. Konserwatywny szloch niewiele tu zmieni.”

Maria Anna Potocka (1950)

Źródło: Anna Zielińska, Kiedy kupa jest sztuką, a kiedy sztuka kupą? http://wyborcza.pl/1,75475,11229684,Kiedy_kupa_jest_sztuka__a_kiedy_sztuka_kupa_.html, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 25 lutego 2012.

O świecie, O religii, Kochać się

„Sztuka dyplomacji polega na umiejętności pokrajania tortu w taki sposób, aby każdy uważał, że dostał największy kawałek.”

Maurice Couve de Murville (1907–1999) polityk francuski

Źródło: Noty i anegdoty dyplomatyczne, red. Maria Błaszczykowa, wyd. Iskry, Warszawa 1977, s. 52.

„Wierzę, że sztuka nie jest częścią rzeczywistości. Należy do wymiaru duchowego. Muzyka jest językiem transcendentnym, który pozwala na komunikacje głębszej radości. Muzyka jest potężną siłą.”

Sufjan Stevens (1975)

Źródło: rockdelux, październik 2010 http://www.rockdelux.com/secciones/p/sufjan-stevens-una-nueva-era.html

O muzyce, O komunikacji, O rzeczywostości, O sile

„W filmie sztuka i kasa muszą się zgadzać; jeśli konieczne są ustępstwa, to na rzecz kasy.”

Luchino Visconti (1906–1976) włoski reżyser i scenarzysta, pisarz

„Sztuka życia polega na tym, by cieszyć się małym, a wytrzymywać najgorsze.”

William Hazlitt (1778–1830)

„Widzimy więc te same rzeczy w inny sposób. Widzimy co innego i czasem bywa to bolesne. (…) Życie społeczne, kontakty z innymi, nauka, media, sztuka – to drobiazgowe, mozolnie uzgadniane „prawdy”. Całe epoki mają swoje „prawdy”, które po czasie rozsypują się w pył. Mają też swoje „prawdy” poszczególne jednostki; niektóre z nich aktualne przez całe życie, inne podlegają kolejnym weryfikacjom. (…) Subiektywne poczucie prawdy wiążę się zawsze z aktem oceny. Jest to świadomy akt woli – uznaję, że coś jest prawdziwe, i na dodatek przyjmuje konsekwencje tej oceny. To rodzaj dobrowolnego przykrojenia doświadczenia do pewnego wzoru. Jest to konieczne, o ile mamy żyć we wspólnym poznawczo i etycznie świecie.”

Olga Tokarczuk książka Moment niedźwiedzia

Moment niedźwiedzia
Źródło: s. 184

O życiu, O nauce, O czasie

„Geniusz to czasem tylko instynkt, który nie podlega doskonaleniu; częściej jest to sztuka trafnego kojarzenia codziennie doskonalona dzięki obserwacji i doświadczeniu.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O czasie, O myśleniu

„Ależ ja w ogóle nie czuję się aktorem! A w każdym razie nie takim, który gra po to, żeby kłaniać się, rozdawać uśmiechy i autografy… Uważam, że autografy mogę dawać dopiero, jeśli mam coś do powiedzenia. Ale gdy jestem „pusty”, to – choćbym nawet miał nazwisko „z pięcioma gwiazdkami” – mój podpis nic nie znaczy. Moim zdaniem, z każdego aktora powinno wychodzić człowieczeństwo. Sztuka wcale nie musi być filozoficzna czy ponadczasowa. To może być brudny, „węgielny” czy nawet „błotny” temat – ważne, by dotykał ludzi. By odnalazło się w nim kilku, kilkunastu czy może parę milionów widzów.”

Henryk Talar (1945) Polski aktor

Źródło: Henryk Talar, wywiad http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/816/Henryk-Talar.html

O ludziach, O uśmiechu, O grach

„Moje własne utopie artystyczne wywodzą się z irracjonalnego przeświadczenia, że sztuka powinna być unikatową odbitką jednostkowego losu: nie tyle tworzeniem, co utrwalaniem na czułej kliszy (…) ziarnistości naskórka, gestu ręki, rytmu serca i własnego cienia w ostrym słońcu.”

Ewa Kuryluk (1946)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/ewa-kuryluk

O losie, Serce

„Sztuka winna być sokiem i radością życia, a nie jego płaczką ani pocieszycielką. Zrywamy raz na zawsze z fikcjami tzw. „czystej sztuki”, „sztuki dla sztuki”, „sztuki dla absolutu”. Sztuka musi być jedynie i przede wszystkim ludzką, tj. dla ludzi, masową, demokratyczną i powszechną.”

Bruno Jasieński (1901–1938) polski poeta futurystyczny

Do narodu polskiego manifest w sprawie natychmiastowej futuryzacji życia

O ludziach, Radość

„Uwodzenie to między innymi sztuka słuchania.”

Nora Roberts (1950)

Śmiertelna fantazja

„Sztuka powinna być przejmująca i dotykająca.”

Anna Dąbrowska (1981) piosenkarka polska

Źródło: „Zwierciadło”, nr 7/1941, lipiec 2008

„Sztuka i rzeczywistość tak się zmieniły, że wysiłek artysty nie polegał już na robieniu przedmiotów sztuki, tylko na zastanowieniu się nad jej istotą. Wytworzyła się sytuacja, w której artyście wydawało się, że to, co robi, jest sztuką, a okazywało się być inaczej. Przy próbie kontynuacji starego systemu wartości obowiązujących w sztuce, stwarzał fikcję istnienia tego, co w rzeczywistości przestało istnieć.”

Jan Świdziński (1923–2014) malarz polski

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_swidzinski_jan

O rzeczywostości, O wysiłku

„Sztuka jest arystokratyczna. Kultura może być masowa, sztuka – nigdy. Sztuka – to arystokracja kultury.”

Ryszard Kapuściński (1932–2007) polski reportażysta, dziennikarz, pisarz i publicysta

Kultura – filozofia, nauka, sztuka i religia

„Moja miłość do kiczu jest nieskończona. Mam dużo gorszą skłonność – lubię rzeczy w złym guście. Dlatego, że są bezbronne i często zdradzają naturę swoich właścicieli. W przeciwieństwie do rzeczy cool, które zazwyczaj są zgrabnym parawanem ludzkich ułomności, rzeczy w złym guście nie potrafią niczego ukryć. Palmy, spluwaczki, rydwany, bambusy, nietoperze, złoto, srebro, ostrygi, stawy i wulkany, całe to imaginarium pochodzi z mieszczańskiej kamienicy. Są to projekcje marzeń o lepszym życiu, o podróży do ciepłych krajów, zaklęcia rzeczywistości, wykładniki wątpliwego statusu.”

Joanna Rajkowska (1968) polska artystka współczesna działająca w przestrzeni publicznej

Źródło: rozmowa Artura Żmijewskiego, Sztuka publicznej możliwości, rajkowska.com.pl http://www.rajkowska.com/pl/teksty/42

O miłości, O naturze, O rzeczywostości

„Wydaje mi się, że sztuka, a zwłaszcza film, jest dla człowieka sposobem potwierdzenia własnej egzystencji.”

Jerry Hopkins (1935–2018)

Nikt nie wyjdzie stąd żywy. Historia Jima Morrisona

„Na początku wszyscy się na wszystko zgadzali, a potem nagle zauważyłem strach i myślenie bardzo merkantylne. Sztuka przestała mieć znaczenie, liczył się tylko produkt.”

Jacek Koprowicz (1947)

Źródło: Wywiad, 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=64201

O strachu, O myślach, O myśleniu

„Życie krótkie, sztuka długa, doświadczenia zawodne, sąd trudny.”

Hipokrates (-460–-370 p. n. e.) grecki lekarz

Ars longa, vita brevis (…). (łac.)
Wariant: Życie krótkie, nauka sztuki długa, doświadczenie mylne, wyrokowanie (diagnozowania) trudne.
Źródło: Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia, oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 105.

O życiu

„Moralność pani Dulskiej jest współczesna – sztuka, która powstała prawie sto lat temu, właściwie się nie zestarzała. Dramat Zapolskiej poddaliśmy próbie skonstruowania żywej przestrzeni pomiędzy bohaterami utworu. Myślę, że Zapolska napisała świetny dramat rodzinny. To jest tekst, który nadaje się do mówienia dla aktora. W nim znajduje ujście aktorska ekspresja. Ten utwór żyje.”

Anna Augustynowicz (1959)

Źródło: „Gazeta Łódzka”, 24 stycznia 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aaugustynowicz1.htm

O myślach, O morzu, O myśleniu

„Milczenie to najtrudniejsza i najdoskonalsza zarazem sztuka.”

Parmenides (-501–-470 p. n. e.)

„Na własną potrzebę nazwałem jej styl czarnym humorem wojskowym.”

Tomasz Bagiński (1976) polski reżyser i grafik komputerowy

o filmie Sztuka spadania. <br class="br">Źródło: „Życie Warszawy”, 31 lutego 2003 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/trzyp3.htm

O życiu

„Agnieszka mieszkała wtedy naprzeciwko [teatru], w domu wypoczynkowym ZAiKS-u. Był to dla niej trudny okres przygnębienia po śmierci matki. Tłumacz sztuki Jacek Stanisław Buras namówił ją jednak, by przyszła na spektakl. Przyszła. I została. Potem przychodziła co wieczór. Ta sztuka otworzyła jej drzwi do naszego świata.(…) Ogromnie się cieszyła, gdy zagraniczna publiczność myślała, że to oryginalna żydowska klasyka. Nikomu by do głowy nie przyszło, że autorami jest dwójka współczesnych artystów – Osiecka i Konieczny.”

André Ochodlo (1963)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 7 marca 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tlzt.htm

O śmierci, O domu, O matce, O myślach

„Kokieteria – sztuka uczynienia pierwszego kroku tak, aby mężczyźnie się zdawało, że to on go zrobił.”

Georges Armand Masson (1794–1865)

„Filmy są po to, by je oglądać. Jasne, można nakręcić jakąś wielce artystyczną opowieść, dajmy na to, o szydełkowaniu. Ale kto kupi bilet na coś takiego? Przyznam Ci się, że za każdym razem, gdy przychodzą mi do głowy pomysły tego rodzaju, wolę wstać z fotela i pograć w tenisa. Mam pewność, że przynajmniej sztuka na tym nie straci.”

Ridley Scott (1937) amerykański reżyser filmowy

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50605

O stracie

„Mówią mi, że jestem tendencyjny w nagradzaniu ludzi. To ludzie są tendencyjni w braniu nagród!”

Jerzy Afanasjew (1932–1991) polski pisarz, poeta i reżyser

Źródło: Olaf Grubasow (sztuka)

O ludziach

„To nie sztuka patrzeć na siebie, kiedy coś już się stanie. Sztuka, to patrzeć na siebie w trakcie.”

Krystyna Siesicka (1928–2015) polska prozaik, autorka utworów dla młodzieży

cytując ciocię.
Zapach rumianku, Kasia

„Mam to do siebie, że dociskam sprawę do końca. Po próbach, już w nocy, wymyślam sceny na następny dzień. I tak przez dwa miesiące. Niekończący się dopływ adrenaliny. Po zakończonej produkcji, niezależnie od tego jak udanej, pojawia się dziwny smutek. Czuję się zbędny, każdy wie, co ma robić, a mnie już nikt nie potrzebuje. Więc najbardziej przyjemny jest sam moment powstawania. Tę sytuację można porównać do dziecka, które idzie w świat i na zawsze opuszcza rodzica. – To dziecko jest zwierciadłem dla rodzica: projekcją jego lęków i pragnień. – Sztuka ma sens tylko wtedy, kiedy uwzględnia wymiar intymny. Nie chodzi o eksploatowanie własnego ego, tylko o punkt odniesienia – dla mnie wyznacznik arcydzieła.”

Mariusz Treliński (1962) polski reżyser operowy, filmowy i teatralny.

Źródło: „Tygodnik Powszechny”, 29 kwietnia 2010 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20945

O dzieciach, O świecie, O smutku, O rodzicach

„Według mojego przekonania sztuka nie ma nic wspólnego ani z polityką, ani z pochodzeniem.”

Max Liebermann (1847–1935) niemiecki malarz

rezygnując z honorowej prezydencji w Pruskiej Akademii Sztuk w dniu 7 maja 1933, gdy jako Żyd otrzymał zakaz wykonywania swego zawodu.
Źródło: Helge Hesse, W 80 powiedzeń dookoła świata, op. cit., s. 283.

„Musical to sztuka mówiona dla tych, co nie umieją śpiewać, a sztuka śpiewana dla tych, co nie umieją mówić.”

Charles Aznavour (1924–2018) francuski piosenkarz i kompozytor pochodzenia ormiańskiego

O śpiewie

„Sztuka skończona.”

Oktawian August (-63–14 p. n. e.) cesarz rzymski

Acta est fabula. (łac.)
słowa kończące sztukę teatralną w starożytnym Rzymie. Słowa te Oktawian także wypowiedział na łożu śmierci.

„Religii nie ma (…) ginie jeszcze sztuka i filozofia i to ginie w nas. To są banały od których rzygać się zachciewa. Ale trzeba zrozumieć tych, którzy w obrębie odpowiadających im istotności i zjawisk muszą przeżyć swoje życie. To nie jest chwilami ani łatwe, ani zabawne.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885–1939) polski pisarz, filozof, dramaturg i malarz

O życiu, O religii

„Sztuka współczesna z założenia ma burzyć spojrzenie na pewne sprawy. Sztuka musi pewne rzeczy naruszać. Po to jest i za to się jej płaci, żeby potrząsała światem współczesnym.”

Maria Anna Potocka (1950)

O świecie

„Ale przebaczenie… Trzymam się tego niewielkiego okruchu nadziei i tulę go mocno, pamiętając, że w każdym z nas mieszka dobro i zło, światło i ciemność, sztuka i ból, wybór i żal, okrucieństwo i poświęcenie. Każdy z nas jest swoim własnym chiaroscuro, własnym kawałkiem iluzji, który stara się przerodzić w coś konkretnego, coś realnego.”

Libba Bray (1964)

Magiczny krąg, Mroczny sekret

O bólu, O przebaczeniu, O świetle, O złu

„Pamięć wody to sztuka o tym, jak bardzo jesteśmy nieprzygotowani na śmierć bliskiego człowieka, jak bardzo nieodporni na ból, na momenty kryzysowe. To też sztuka o pamięci. O tym, że czasem bezwiednie fałszujemy nasze wspomnienia, przeinaczamy historie z przeszłości.”

Agnieszka Glińska (1968) polska aktorka

Źródło: Dorota Wyżyńska, Siostrzany archetyp, „Gazeta Stołeczna”, 21 marca 2002 http://www.teatry.art.pl/!recenzje/pamiecw_gli/siostrzanya.htm

O śmierci, O bólu, O historii, O czasie

„Pieszczoty i seks
Takie pieszczot są zasady,
Że bez seksu – nie da rady!”

Leszek Wierzchowski (1949) polski polityk, pisarz i poeta

Źródło: Sztuka pieszczot. Fraszki

O seksie

„Jako dyrektor mogę stworzyć piękną wizję i próbować ją zrealizować. Próbować! Bo cel możliwy dziś do osiągnięcia nie będzie, niestety, pełny. Żyjemy w takich a nie innych czasach. Sztuka sztuką, ale życie życiem. I to życie, czyli gonitwa za pieniądzem, często bierze górę.”

Izabella Cywińska (1935) polski reżyser teatralny, b. minister kultury i sztuki

Źródło: „Gazeta Wyborcza Stołeczna”, 15 listopada 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aaost.htm

O życiu, O górach

„Sądzę, że w jakiejś dyskretnej formie sztuka świat poprawia, bo jest jednak dodawaniem jakiegoś dobra w świecie.”

Jarosław Modzelewski (1955)

Źródło: Stach Szabłowski, Nigdy nie będzie takiego malarza http://www.obieg.pl/rozmowy/1435, obieg.pl, 12 kwietnia 2007.

O świecie

„Sztuka nie odpowiada żadnej potrzebie prócz potrzeby rywalizowania z miłością, która tworzy prawdziwie.”

Tadeusz Makowski (1882–1932) polski malarz

Źródło: Myśli, „Życie Literackie” nr 23, 9 czerwca 1957, s. 6 http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14866

O życiu, O myślach, O myśleniu

„W Zazdrości każda z kobiet jest inna, ale mają wspólny mianownik: choć są pozornie niepokonane, to jednak potrafią żebrać o miłość. I to jest cała prawda o nas. Zresztą nie tylko o kobietach. Ta sztuka jest opowieścią o ludzkich emocjach, które rodzą się, gdy w grę wchodzi miłość.”

Grażyna Barszczewska (1947) polska aktorka

Źródło: „Dziennik Polski”, 12 maja 2002 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/miloscn.htm

O miłości, O kobietach, O prawdzie

„O sprawach politycznych nie mogę nic napisać, a dlaczego? Możesz się domyśleć. Sztuka – jest wojna, ale to Włochom nie przeszkadza w tym, aby stawiać pomniki, urządzać konkursy i dbać naprawdę troskliwie o młodych twórców i aby wnikać w najdrobniejsze szczegóły, które w całości stwarzają warunki pracy. Zapewne już wiesz o tym z I. K. C., że założyliśmy Zw. Polskich Art. Plastyków w Italii z siedzibą w Rzymie (zostałem obrany v-prezesem tego związku). Do związku należą stare i młode dziady, ślepe, kulawe i garbate – paleta typów i wartości mocno kolorowa.”

Józef Gosławski (1908–1963) polski rzeźbiarz i medalier

fragment listu do Witolda Chomicza z kwietnia 1936.
Źródło: Wojciech Włodarczyk: „… modlę się do rzeźb Egiptu”, w: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale, wyd. 1, Alegoria, Warszawa 2009, s. 21. ISBN 9788362248001.

O wojnie

„Prawdziwa kobiecość polega na tym, że kobieta niczego nie udaje. Jest sobą, potrafi kochać, cechuje ją otwartość. To jest wielka sztuka. Jeśli się uważnie rozejrzymy, zobaczymy, że jest wiele kobiet, które próbują coś ukryć, kombinują. Jesteśmy naprawdę sobą, nie powinniśmy wstydzić się zmarszczek, fałdek na brzuchu itp.”

Małgorzata Potocka (aktorka) (1953) polska aktorka, reżyserka, producentka filmowa

Źródło: Prawdziwa kobiecość http://www.barwyszczescia.pl/wywiady:884:290.html

O kobietach, Kochać się

„Mało wspinania, dużo czekania, potrzeba dużo cierpliwości. To określenie „sztuka cierpienia” [autorstwa Wojciecha Kurtyki] rzeczywiście jest adekwatne, ponieważ nie tylko o to chodzi, że u góry jest ciężko, ale też na dole, ponieważ długo się czeka na pogodę. Oprócz sztuki cierpienia, jest to również sztuka czekania. Jeśli chodzi o przyszłość – nie wiem, na razie takie propozycje jeszcze nie padają, za wcześnie o tym mówić, czy jeszcze bym chciał”

Janusz Gołąb (1968)

wziąć udział w podobnej wyprawie w najbliższym czasie <br class="br">Źródło: Janusz Kurczab, „Sukces dzielnych ludzi” – spotkanie u Prezydenta RP i wywiad ze zdobywcami Gasherbruma I, wspinanie.pl, 1 kwietnia 2012 http://wspinanie.pl/serwis/201204/01gasherbrum1-konferencja-prezydent-gasherbrum1.php

O ludziach, O cierpieniu, O czasie, O czekaniu

„(…) sztuka nie jest naturą. Środki którymi wywołuje ona w umyśle ludzkim wrażenie, muszą być często inne niż w naturze, lecz samo wrażenie dzieła sztuki musi być prawdziwym jak wrażenie odbierane od natury.”

Stanisław Witkiewicz (1851–1915) pisarz, malarz, teoretyk sztuki

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_witkiewicz_stanislaw

O wrażeniach, O naturze

„Sztuka to ciągłe jednanie się z życiem.”

Nikołaj Gogol (1809–1852) rosyjski dramaturg i powieściopisarz

„Ciągle jeszcze łatwo jest zostać milionerem – pod warunkiem, że było się miliarderem.”

Bob Hope (1903–2003) amerykański aktor komediowy

Źródło: Paweł Perz, Sztuka inwestowania. Analiza techniczna, strategie inwestycyjne i zarządzanie ryzykiem na GPW, 2008, s. 51.

„(…) na Kubie istnieje bardzo silne przywiązanie do tradycji. Tylko dzięki niej funkcjonuje jeszcze w naszym kraju kultura i sztuka.”

Omar Sosa (1965)

Źródło: Tomasz Handzlik, Świat, czyli dom z wieloma pokojami Rozmowa z Omarem Sosą, dwutygodnik.com http://www.dwutygodnik.com/artykul/1972-swiat-czyli-dom-z-wieloma-pokojami.html

O świecie, O pokoju, O domu

„Moda – to, co dziś ładne, ale za kilka lat będzie brzydkie. Sztuka – to, co dziś brzydkie, ale za kilka lat będzie ładne.”

Coco Chanel (1883–1971) francuska projektantka mody

O modzie

„Zarabiać pieniądze to sztuka, pracować to sztuka, ale robić dobre interesy – to sztuka największa.”

Andy Warhol (1928–1987) malarz i wszechstronny artysta amerykański, prekursor pop-artu

Źródło: „Wprost”, Wydania 27–35, Agencja Wydawniczo-Reklamowa „Wprost”, 1998, s. 78.

O pieniądzach

„W sztuce tracenia nie jest trudno dojść do wprawy;
tak wiele rzeczy budzi w nas zaraz przeczucie
straty, że kiedy się je traci – nie ma sprawy.
Trać co dzień coś nowego. Przyjmuj bez obawy
straconą szansę, upływ chwil, zgubione klucze.
W sztuce tracenia nie jest trudno dojść do wprawy.”

Elizabeth Bishop (1911–1979) amerykańska poetka

Źródło: Ta jedna sztuka, tłum. Stanisław Barańczak

O stracie

„Najważniejszym obowiązkiem sztuki jest rozwijanie emocjonalnej strony psychiki człowieka. Ona tylko bowiem, sztuka, posiada zdolność nastrajania umysłu, przygotowania go do percepcji najbardziej skomplikowanych treści. Któż nie zna czarodziejskiej łatwości pojmowania, rodzącej się z wrażeń estetycznych, jakich dostarcza muzyka, barwy, kształty?”

Iwan Jefriemow (1908–1972)

O muzyce, O wrażeniach

„Pierwszy raz zainteresowałem się animacją mając cztery czy pięciu lat, kiedy obejrzałem Kaczora Daffy - i choć nieustannie rysowałem, to właśnie wtedy postanowiłem, że będę animatorem.”

Bill Plympton (1946)

Źródło: Przedmowa niezależnego twórcy filmów animowanych (rok 2004) w: Sztuka animacji. Od ołówka do piksela historia filmu animowanego pod red. Jerry'ego Becka, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006, ISBN 83-213-4433-X, ISBN 83-213-4433-X, s. 9

O historii

„Dla myśliciela tej epoki [średniowiecza] wytłumaczyć jakąś rzecz znaczy wskazać, że nie jest ona tym, czym się wydaje, że jest symbolem i znakiem jakiejś głębszej rzeczywistości.”

Étienne Gilson (1884–1978) filozof francuski, historyk filozofii

Źródło: Jean Paul Couchoud, Sztuka francuska I, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1985, tłum. Eligia Bąkowska, s. 73.

O rzeczywostości

„Ani ambicja, ani sztuka, ani podróże, ani bogactwo – uśmiech jest niezbędny do życia. Taki uśmiech, który z sytego serca płynie.”

Maria Kuncewiczowa książka Cudzoziemka

Cudzoziemka

O uśmiechu, O bogactwie, Serce

„Pantomima to sztuka poza słowami – nie bez słów. Jeśli aktor dramatyczny wyjdzie na scenę i nic nie mówi, to nie znaczy, że jest mimem. Podstawowe zasady, które powinny kierować teatrem pantomimy, to: myśl, emocja i działanie. Dlatego praca nad spektaklem jest ciągłą analizą ruchu, naszych stanów emocjonalnych i tego, jak je przekazać. Polega na odnajdywaniu takich wartości, które naszym zdaniem pełniej da się wyrazić bez używania słów.”

Bartłomiej Ostapczuk (1977)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 19 sierpnia 2005 https://web.archive.org/web/20060102223025/http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/sztukapo.htm

O myślach, O myśleniu

„Ten, kto ma władzę, ma ją czasowo. W tym miejscu bardzo dziękujemy politykom upominającym się o sprawiedliwość i godność człowieka. Politykom, którzy pochylają się nad rodziną, młodzieżą, nad bezrobotnymi. Dziękujemy tym, którzy chcą rozwiązać problemy, chcą, by w Polsce rzeczywiście wszystkim żyło się lepiej, nie tylko pewnym grupom. Dziękujemy tym politykom, dla których polityka to służba dobru wspólnemu, Ojczyźnie, naszej ojcowiźnie. Dla których polityka to troska o człowieka i Naród, który jest suwerenem. Polityk jest sługą suwerena, czyli Narodu. Polityk to nie jest ktoś, kto traktuje Ojczyznę i Naród jak prywatny folwark bez odpowiedzialności. Polityka to sztuka rządzenia, czyli służby ludziom, a nie urządzania siebie i ludzi z własnej grupy.”

Tadeusz Rydzyk (1945) polski duchowny katolicki, publicysta

Źródło: Niech Polska będzie piękna, naszdziennik.pl, 23 kwietnia 2012 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20120423&typ=po&id=po03.txt

O ludziach, O młodzieży, O rodzinie, O sprawiedliwości

„Poprzez flamenco rozwijamy najgłębsze życiowe uczucia: miłość, rozczarowanie, tragedię. Dlatego może ta sztuka tak dociera do ludzi, jest głęboka i żywa. To nie kwestia mody, bo każda moda przemija.”

Cristina Hoyos (1946)

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 17 maja 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/taniecjes.htm

O miłości, O ludziach, O rozczarowaniu, O emocjach

„Nieważny wynik, nieważny styl, nieważna tzw. korzyść szkoleniowa, jeden człowiek wygrywa każdy mecz kadry – biznesowy przedstawiciel PZPN Andrzej Placzyński i jego Sportfive. Wcisnąć taki chłam w prime time czołowej stacji to jest naprawdę sztuka.”

Rafał Stec (1976) polski dziennikarz sportowy

o meczu Litwa – Polska, 2011. <br class="br">Źródło: Masochizm nie tylko litewski, blog, 28 marca 2011 http://rafalstec.blox.pl/2011/03/Masochizm-nie-tylko-litewski.html

„Sztuka jest jak magiczny klucz, który otwiera drzwi do ukrytych skarbów. Za tymi drzwiami znajdują się idee i wyobrażenia, którym nadano rzeczywistą formę.”

Fethullah Gülen (1941)

Art is like a magical key that opens hidden treasures. Behind the doors it opens are ideas embodied and imaginings given substantial form. (ang.)
Źródło: Perły mądrości

„Na tym też między innymi polega sztuka polityki: by przejąć słownik, składnię czy, jak to się ładnie mówi o poezji, „dykcję” przeciwnika i w ten sposób odebrać mu argumenty.”

Wojciech Tomczyk (1960)

Źródło: Justyna Jaworska, Co tu się wyprawia od trzystu lat, „Dialog” nr 12, grudzień 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/131262.html

„W moim dorobku mam kostiumy do ponad 150 sztuk teatralnych, operowych, filmowych. Przestrzeń na scenie jest rzeczywiście pusta i do zagospodarowania. Na scenie są zapadnie, jeżdżące podłogi. Dzisiaj nikt już nie wykonuje malowanych horyzontów. Bardziej przestrzeń buduje się kostiumem, rekwizytem, światłem. Błyszcząca podłoga, lustra, aluminium – to wszystko wiruje. Za czasów Kantora mówiono, że kolorowe światła są w złym guście. Dzisiaj precyzyjne, kolorowe światła i efekty „podbijają” spektakl. To wielka sztuka ustawienia efektów. Na tym tle kostium związany z aktorem musi przemawiać do widza. Moda w teatrze na kostium, oświetlenie ciągle zmienia się.”

Zofia de Ines-Lewczuk (1948)

Źródło: „Dziennik Bałtycki”, 6 października 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zdii.htm

O modzie

„Największy wpływ na Atomówki miał aktorski serial Batman z lat 60. Jako dziecko oglądałem go z pełną powagą i naprawdę martwiło mnie, że rodzice się śmieją. Dopiero kiedy dorosłem i odkryłem ten show na nowo, zdałem sobie sprawę, że był całkowicie żartem. Dlatego kiedy zacząłem Atomówki chciałem, żeby oddziaływały na dwóch poziomach. Do dzieci powinien przemawiać dowcip i akcja, do dorosłych dwuznaczność dowcipu na granicy świadomego kiczu.”

Craig McCracken (1971)

Źródło: Sztuka animacji. Od ołówka do piksela. Historia filmu animowanego pod red. Jerry’ego Becka, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006, ISBN 832134433X, s. 348–349

O dzieciach, O historii, O rodzicach

„Kiedy masz dobrych aktorów, to możesz wystawić spektakl. Sztuka ze słabą obsadą nie zadziała.”

Tadeusz Słobodzianek (1955) polski dramaturg, reżyser, krytyk teatralny

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 24 czerwca 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/ncda.htm

„Każdą chwilę życia, pomyślną jak i niepomyślną, uczynić czymś jak najlepszym – oto sztuka życia i właściwy przywilej rozumnej istoty.”

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799) pisarz niemiecki, aforysta

„Nie chcę już opowiadać ludziom o swojej martyrologii, że siedziałam w więzieniu, że cierpiałam, że byłam przerażona. Chcę im powiedzieć, że życie bez miłości jest nic nie warte. Bez miłości do dziecka, małżeńskiej, koleżeńskiej, miłości kochanków. Trzeba mieć siłę, żeby wykrzesać w sobie miłość do bliźniego i to nie tylko do tego, który też ci ją okazuje. Ale także do tego, który jest np. wrogo nastawiony. To jest wielka sztuka, żeby się nie zniechęcić i nie machnąć wówczas ręką. Nie można zostawiać za sobą nie wyczyszczonych spraw międzyludzkich.”

Alina Janowska (1923–2017) polska aktorka

Źródło: Iza Natasza Czapska, Miłość jest sztuką http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/miloscj.htm, „Życie Warszawy”, 28 kwietnia 2003.

O miłości, O życiu, O dzieciach, O kochankach

„W Japonii film animowany dawno już wyszedł poza getto fantasy i poza filmy dla dzieci. Wcześniej czy później będzie tak i w innych krajach. Chociaż odróżniłbym filmy animowane, które są robione jak filmy animowane, ze zrozumieniem możliwości i ograniczeń tej techniki – jak japońska Anime i zachodnie produkcje w rodzaju Shreka – od Final Fantasy, które było robione jak film z aktorami, co moim zdaniem nie było najlepszą drogą. Takie coś to jeszcze przez jakiś czas będzie sztuka dla sztuki.”

Tomasz Bagiński (1976) polski reżyser i grafik komputerowy

Źródło: wywiad, 2002 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=11286

O dzieciach, O zrozumieniu, O czasie

„Drogie dzieci, sztuka rozmawiania przez telefon jest ważna w życiu współczesnym. Każde z was przyniosło (…) z domu złotóweczkę, słabsi uczniowie – dwie, uczeń Pietras przyniósł 14 złotych…”

Krzysztof Jaroszyński (1953)

Poradnik pedagoga z placówki pozaszkolnej
Źródło: odc. Prawidłowa rozmowa telefoniczna

O dzieciach, O domu

„Nigdy nie dość powtarzać, że nie istnieje nic bardziej obfitującego we wspaniałe rezultaty niż sztuka wolności i że jednocześnie nie ma nic trudniejszego niż uczenie się jej […] Wolność rodzi się zwykle wśród burz, utrwala z trudem wśród waśni, a swe dobrodziejstwa pozwala ocenić dopiero wtedy, gdy się zestarzeje.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja
Źródło: „Konstytucja wolności”, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2006, s.65

O wolności

„Nie dostrzegam mód i uważam, że to bardzo dobrze. Moda jest najgłupszą rzeczą, jaka może być w sztuce. Sztuka to nie jest spódnica, która w zależności od mody może być długa albo krótka. Można natomiast mówić o pewnej dobrej tendencji. Przeważa świadomość, że trzeba obserwować.”

Kazimierz Karabasz (1930–2018) polski filmowiec-dokumentalista

Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 15 czerwca 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mbr.htm

O modzie

„Może kiedyś, gdy człowiek upora się z problemem śmierci, sztuka stanie się właśnie taka, może zresztą czasami taka bywała, na przykład u Fra Angelica, blisko raju, z pełnym przekonaniem, że pobyt na ziemi to tylko przejściowe i mgliste przygotowanie do życia wiecznego w pobliżu Pana Jezusa. Jestem teraz z tobą, codziennie, do końca świata.”

Michel Houellebecq książka Mapa i terytorium

Mapa i terytorium

O śmierci

„Już słyszę głosy mówiące, że kiedy teatr nie ma nic do powiedzenia, to zajmuje się samym sobą. Sądzę wszakże, że teatr ma coś do powiedzenia, zajmując się samym sobą. Nie lekceważyłbym teatru jako papierka lakmusowego, rozpoznającego kondycję społeczeństwa. Właśnie dlatego, że jest to sztuka zanurzona w teraźniejszości. Tyle trwa dzieło sztuki teatru, ile trwa przedstawienie. I jeszcze to, co zostanie w pamięci widzów. Dlatego nie lekceważę krytyki, która sprawia, że dzieło zostaje w jakimś stopniu zapisane i opisane. Spektakl każdego dnia jest inny, dlatego warto przynajmniej niektóre zobaczyć więcej niż jeden raz. Teatr zależy od widza. Znajduje z nim porozumienie albo nie. Myślę o tej publiczności, której nie jest obojętne, co ogląda.”

Jan Englert (1943) aktor polski

Źródło: Jacek Wakar, Nie interesuje mnie teatr narkotyczny, „Dziennik”, 8 kwietnia 2010 http://www.dziennikteatralny.pl/artykuly/nie-interesuje-mnie-teatr-narkotyczny.html

O myślach, O myśleniu

„Panie Warren żyją wśród nas, wciąż dowiadujemy się o handlu „żywym towarem”, a ogłoszenia typu „Prywatka dla VIP-ów”, „1000 zł za jedną noc” spotykamy w codziennych gazetach. Prostytucję uprawiają kobiety o różnym statusie społecznym: biedne, bezradne, ale i świetnie wykształcone, z tzw. dobrych domów. Prostytucja stała się wielkim przemysłem, którego udziałowcami nie są wyłącznie ludzie z nizin. Ale sztuka Shawa nie jest jedynie analizą socjologiczną tego zjawiska, lecz jest też utworem moralistycznym, pokazującym, że w złu można uczestniczyć bezwiednie i czerpać z niego zyski, nie zdając sobie z tego sprawy. Na tym polega dramat córki pani Warren, jej relacji z matką. To był dla mnie, reżyserki i zarazem aktorki grającej tytułową bohaterkę, najistotniejszy problem w tym spektaklu.”

Anna Sokołowska (1933–2016) polska reżyserka

Źródło: „Dziennik Polski”, 27 stycznia 2007 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/spip.htm

O kobietach, O ludziach, O matce, O problemach