Cytaty o historii
strona 17

„Moja praca zmienia kontekst. Mam nadzieję, że może tworzyć chwilowe zmiany w tym, jak odbiorca postrzega konkretne rzeczy, obiekty, dzieła sztuki, obrazy i historie. Historia zmienia się w czasie, nasze wspomnienia zmieniają się pod wpływem nowych doświadczeń i nasze doświadczenia wpływają na nasze wspomnienia.”

Goshka Macuga (1967)

Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_macuga_goshka

O czasie, Obraz

„To tylko nazwiska! Dopóki żyje mój ojciec, pozostanę Lady Marią, najnieszczęśliwszą kobietą w całym królestwie!”

Maria I Tudor (1516–1558) królowa Anglii

reagując na pytania o swój stosunek do adoratorów.
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, tłum. Monika Gajowa, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, ISBN 8389632241, s. 142.

O kobietach, O świecie

„Zawsze podobała mi się praca reportera. Przejmują mnie ludzkie historie. Dlatego jak robię spektakl o więźniu, to idę do więzienia. Jak o wojnie, to piję wódkę z żołnierzami. Teatr to wehikuł, którym możesz wjechać w różne miejsca, komentować rzeczywistość jak kiedyś Arystofanes. Mam wrażenie, że do Szekspira, Becketta czy Czechowa jeszcze nie dorosłem. Zaczytuję się nimi, ale nie sądzę, bym miał im coś do zaproponowania. To nie jest garnitur szyty na moją miarę.”

Łukasz Witt-Michałowski (1974)

Źródło: Agnieszka Mazuś, Komandos na scenie, „Dziennik Wschodni” (dodatek) nr 78, 24 kwietnia 2011 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/115810.html

O wojnie, O piciu, O wrażeniach, O rzeczywostości

„Czasem pojawiał się w naszych snach, skurczony, opleciony językami ognia, aby po chwili ulecieć pod postacią chmury przez okno, tworząc na tle nieba kształt nieregularnego pióropusza.”

Gabriel Leon Kamiński (1957)

Źródło: Powrót pana Swena, czyli historia kołem się toczy

O snach, O czasie

„(…) polskie kino, które produkuje z wielkim trudem 20 filmów rocznie, ze zrozumiałych względów cierpi na brak różnorodności, a że jego finansowanie jest oparte głównie na pieniądzach publicznych instytucji w większym stopniu stawia się więc na kino autorskie, „festiwalowe”, co sprawia, że filmów lżejszych, zabawnych, opowiadających historie z przymrużeniem oka, ale w dobrym guście jest jak na lekarstwo.”

Artur Więcek (1967) filmowiec polski

Źródło: Wywiad, 2005 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=25620

O pieniądzach, O cierpieniu

„Gdy wieje wiatr historii, to śmieci idą w górę.”

Jolanta Dylewska (1958) polska operator i reżyser filmowy

Źródło: Wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=50237

O górach

„Po wojnie znaleziono ciało Hitlera z przypiętą kartką: Nie jestem winien temu, o co mnie oskarżają. W partii byłem tylko po to, żeby uchronić się przed wendetą Kaltenbrunnera.”

Ernst Kaltenbrunner (1903–1946) Niemiec, wysoki funkcjonariusz SS

dowcip z czasów środkowej fazy II wojny światowej.
Źródło: Richard Grunberger, Historia społeczna Trzeciej Rzeszy, tłum. Witold Kalinowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994, ISBN 8306023447, s. 405

O wojnie

„Byłoby lepiej dla was, wszystkich mieszkańców Południa, gdybyście przygotowali się do rozwiązania tego problemu (…). Możecie bardzo łatwo się ze mną rozprawić – jestem już niemal martwy – ale ten problem wymaga rozwiązania. Mam na myśli kwestię murzyńską. Do jej zakończenia jeszcze daleka droga.”

John Brown (1800–1859) amerykański działacz abolicjonistyczny

podczas przesłuchania przed gubernatorem Wirginii.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 247.

O myślach, O problemach, O myśleniu

„W swoich wierszach, drogi przyjacielu,
Nie mów o mnie jak o Zbawicielu,
Co między prostaki się liczę.
Tylkom z nędzy podobny do niego,
A daleko mi, klnę się, do tego,
By matkę mieć czystą dziewicę.”

Voltaire (1694–1778) francuski pisarz epoki Oświecenia, filozof, dramaturg i historyk

Źródło: epigramat, cyt. za: Jerzy Adamski, Historia literatury francuskiej. Zarys, Wrocław 1989, s. 89, tłum.J. Adamski.

O literaturze, O matce

„Szkoły powinny chodzić na takie filmy jak „Syberiada polska”. Opowieści o naszej historii, proste w przekazie, nie przekombinowane w formie, dostosowane do wieku odbiorców. Bo przecież nie pokażemy dwunastolatkom „Róży”. A „Syberiada…””

Kamil Śmiałkowski (1971)

jakoś ich może powoli do „Róży” przygotuje. Źródło: Śmiałkowski broni „Syberiady”: Nie fukajmy na ten film, stopklatka.pl, 22 lutego 2013 http://stopklatka.pl/-/42416671,smialkowski-broni-syberiady-nie-fukajmy-na-ten-film

O wieku

„Zazwyczaj, gdy dostaję do przeczytania scenariusz, patrzę nań jako na dwie oddzielne historie: mniejszą i większą. Objaśnię ci to na przykładzie. W filmie Ja, robot większa historia polega na tym, że roboty buntują się i próbują opanować świat. Tyle mniej więcej możesz dowiedzieć się ze zwiastunów. Na tym tle rozgrywa się mniejsza historia – opowieść o facecie, który cierpi na powypadkową traumę i próbuje poskładać swoje życie z powrotem do kupy. Tak naprawdę to właśnie te mniejsze historie decydują o wartości danego filmu, tym jednak, co przyciąga widzów do kin, są historie większe. I przyznaję się bez bicia, że podczas lektury scenariuszy patrzę przede wszystkim na ten większy plan i zastanawiam się: czy ja bym się wybrał na taki film? Roboty chcą przejąć władzę nad światem. Tajna organizacja rządowa kontroluje napływ kosmitów na planetę Ziemia i ich kontakty z ludźmi… Większa historia decyduje o tym, czy dany projekt jest skazany na sukces, czy na porażkę. Ale cała sztuka w tym, aby oba plany opowieści tworzyły zwartą, przekonującą całość. Taki właśnie, zwarty i przekonujący wydał mi się scenariusz Robota… O, przypomniałem sobie: Matrix to idealny przykład mniejszej i większej historii. Większa polega na tym, że żyjemy w świecie wykreowanym przez komputer, a mniejsza – że jakiś facet próbuje ten świat zmienić.”

Will Smith (1968) amerykański aktor filmowy

Źródło: wywiad, 2004 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=21770

O życiu, O świecie, O sztuce, O facetach

„Walczymy, aby wyzwolić nasz naród od wpływów marksizmu i międzynarodowego komunizmu, które dostały się do naszego kraju, aby uczynić go satelitą bolszewizmu moskiewskiego. Chcemy ocalić przez tą walkę wartości moralne, duchowe, religijne i artystyczne stworzone przez naród hiszpański w czasie jego długiej, chwalebnej historii.”

Francisco Franco (1892–1975) dyktator Hiszpanii

Luchamos por librar a nuestro pueblo de las influencias del marxismo y del comunismo internacionales, que se introdujeron en nuestro país para hacer de España una sucursal del bolchevismo moscovita. Queremos salvar por esta lucha los valores morales, espirituales, religiosos y artísticos creados por el pueblo español a lo largo de una gloriosa historia. (hiszp.)
Źródło: wywiad dla „Leipziger Illustrierte Zeitung”, lipiec 1937.

O czasie, O walce

„Jestem osobą publiczną i przyzwyczaiłem się do tego, że ludzie mówią różne rzeczy. Byleby mnie nie „pakowali” w jakieś niestworzone historie.”

Samuel L. Jackson (1948) aktor amerykański

Źródło: „Gazeta Telewizyjna” nr 132, czerwiec 2007

O ludziach

„Pewnej nocy obudził mnie przedziwny sen,
jakby mówił do mnie jakiś głos
odległy jak podziemny strumień –
wstałem. Czego chcesz ode mnie?”

Arnulf Øverland (1889–1968)

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 483.

O świecie, O snach, Odległy

„Mój ojciec opowiadał mi, że po wojnie jego kuzyn Bolesław odwiedził rodzinę i przekazał informację, że ich miasteczko, leżące obecnie na terytorium Białorusi, zostało zrównane z ziemią przez nazistów. Gdy byłam młodsza, to moja babcia opowiadała mi o tym, że jej matka została zamordowana przez hitlerowców, ale tak naprawdę nie chciałam znać tej historii. Tłumaczyłam sobie, że to nie może być prawda, i że babcia nie jest wiarygodnym źródłem, bo być może jej matce udało się uciec z Europy we właściwym czasie.”

Lisa Kudrow (1963) aktorka amerykańska

o polskich korzeniach. Źródło: showTV.pl http://showtv.pl/news_item_2669.htm

O wojnie, O prawdzie, O rodzinie, O matce

„Nietrudno zrozumieć, dlaczego umysł wydaje się magiczny, gdy nie ma się świadomości wszystkich jego składników i tego, jak powstały; każdy z nich ma bardzo długą historię, czasami trwającą miliardy lat.”

Daniel Dennett (1942) filozof amerykański

Natura umysłów

„Szanse polskiego teatru za granicą są, jak sądzę, mniej więcej takie same, jak szanse naszego kraju w świecie – ograniczone historią, zaszłościami.”

Tadeusz Bradecki (1955)

Źródło: „Rzeczpospolita”, 22 września 2001 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tbradecki.htm

„Mumie zbiegłe z muzeum historii.”

Omar Torrijos (1929–1981)

określenie nadane przeciwnikom politycznym, którymi byli Arnulfo Arias Madrid i jego zwolennicy.
Źródło: Artur Gruszczak, Ameryka Środkowa z serii Historia państw świata w XX wieku, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007, ISBN 9788374361323, s. 344.

O wieku

„Czwarta Międzynarodówka już powstała z wielkich wydarzeń – największych w historii klęsk proletariatu. Przyczyna tych klęsk to zwyrodnienie i zdrada starego kierownictwa.”

Lew Trocki (1879–1940) rosyjski rewolucjonista

Źródło: Sytuacja ZSRR a zadania epoki przejściowej, w: Program Przejściowy (Agonia kapitalizmu a zadania Czwartej Międzynarodówki), „Biuletyn Opozycji”, maj-czerwiec 1938, wyd. Nurt Lewicy Rewolucyjnej, marxists.org http://www.marxists.org/polski/trocki/1938/prog_przejsciowy.htm#Sytuacja%20ZSRR%20a%20zadania%20epoki%20przej%C5%9Bciowej

O zdradzie

„Celem opowiadającego historię nie jest powiedzenie ci, jak masz myśleć, ale podanie ci pytania, nad którym musisz się zastanowić.”

Brandon Sanderson (1975)

Archiwum burzowego światła, Droga Królów (2010)
Źródło: Część czwarta

O myślach, O myśleniu, Pytanie

„Naszych współczesnych ustawicznie zżerają dwie namiętności: potrzeba, by ktoś prowadził ich za rękę, oraz pragnienie zachowania wolności.”

Alexis de Tocqueville książka Dawny ustrój i rewolucja

Dawny ustrój i rewolucja
Źródło: „Etnografia polska”, Tomy 46–47, Instytut Historii Kultury Materialnej, 2002, s.9.

O zachowaniu, O wolności

„Piłsudski odwrócił karty naszych dziejów i stając się własnością narodu wycisnął piętno na powszechnym biegu naszego życia. Człowiek widzący przyszłość jako ogół cały, spełniający w pełnej świadomości ogólnego bezwładu akt wojny. [Przeciwnicy] wykwitli z nędzy polskiej, którzy na bagnistym jej gruncie pozakładali cieplarnie dla chorobliwych ambicji i kontynuowali tę nędzę do wojny, istoty półcieniowe, bez płci określonej, symboliczne postaci bezwładu stają na arenie współzawodnictwa z Piłsudskim, nie rozumiejąc, że stał się on już człowiekiem, który albo wzniesie się do granic dla ich krótkowzrocznych źrenic niedosięgłych, albo runie, lecz współzawodnictwa nie znajdzie, przez sam czyn swój, którego nikt nie wymaże z historii i nikt nie powtórzy.”

Stanisław Baczyński (1890–1939) polski pisarz i krytyk literacki

o Józefie Piłsudskim.
Źródło: Wódz i naród, 1917, cyt. za: Daria i Tomasz Nałęcz, Józef Piłsudski – legendy i fakty, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1987, ISBN 83-203-1967-6, s. 24

O wojnie, O przyszłości

„Słuchaj wycia ducha Leopolda
płonącego w piekle za okaleczenie ręki gospodarza,
Usłysz, jak chichoczą i wyją demony,
odcinając mu ręce, tam, w piekle.”

Vachel Lindsay (1879–1931) poeta amerykański

o Leopoldzie II Koburgu.
Źródło: Stephen Weir, Najgorsze decyzje w historii świata. Okoliczności, sprawcy, konsekwencje, tłum. Dorota Gabon, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2008, ISBN 9788324515813, s. 94.

O decyzjach

„System polityczny rządzonej przez carycę Rosji jest w całości dziełem sztuki mądrości państwowej, dziełem przemyślanym w każdym calu i godnym największego podziwu.”

Wenzel Anton von Kaunitz (1711–1794) polityk austriacki

o rządach Katarzyny II
Źródło: Helmut Werner, Tyranki. Najokrutniejsze kobiety w historii, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2005, tłum. Monika Gajowa, ISBN 8389632241, s. 208.

O kobietach, O świecie

„Zmierzam w kierunku stacji Pankow, rozmyślając po drodze o stylu pisarstwa Niewrzędy, który tak trudno zdefiniować, bo z każdą nową publikacją autor zmienia się niczym kameleon. To, co go wyróżnia i pozostaje niezmienne, to niesłychana dbałość o język, ogromna finezja w kreowaniu nowych terminów, melodyka. Choć szuka się podobieństw między nim a Gombrowiczem, czy Kapuścińskim, to Niewrzęda znakomicie zdaje sobie sprawę z własnej oryginalności na tyle, by nie szczędzić trudów na poszukiwanie własnego wizerunku. Jego oryginalność przejawia się także w odwadze demontowania istniejących rodzajów i gatunków literackich, w których mu po prostu za ciasno i tworzeniu nowych, skrojonych na własną miarę. Przesiąknięty na wskroś problemami globalnej cywilizacji i najbliższego mikrokosmosu lepi potem z tego niewiarygodne historie. A tym z kolei nie brak wiarygodności, bo gwarantuje ją ktoś, kto osobiście podróżuje wnikliwie po wielu ludzkich wnętrzach.”

Krzysztof Niewrzęda (1964) polski prozaik, poeta i eseista

Autorka: Dorota Hoffmann, Z pięciu minut wielki zamęt, „Wyspa” nr 2/2014.
O Krzysztofie Niewrzędzie

O podróżowaniu, O poszukiwaniu

„Ostatnio słyszałam historię koleżanki, która odeszła z zespołu, bo irytował ją brak szacunku do zawodu, np. niewyczyszczone buty partnera na scenie. Dla nas byłoby to niemożliwe. Kostium sceniczny był świętością, wyrazem szacunku dla widza. Nie można było w nim usiąść za sceną, żeby się nie pogniótł.”

Barbara Krafftówna (1928)

Źródło: Agnieszka Rataj, Marzenia zostają do końca, „Rzeczpospolita”, 16 maja 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/28938

O marzeniach, O butach, O odejściu, O czytaniu

„KPP była zarażona duchem luksemburgizmu, fundamentalne poglądy „Gazety” są zbudowane na poglądach Róży Luksemburg.”

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

spytany przez sędziego, na jakiej podstawie twierdzi, że redaktorzy „Gazety” są „duchowymi spadkobiercami KPP”.
Źródło: Bogdan Wróblewski, Historia KPP a la Rymkiewicz, „Gazeta Wyborcza”, 8 lipca 2011

„Historia tworzenia portretu Adolfa Hitlera pokazuje, że jesteśmy skłonni uwierzyć, iż wszystko, włączając najgorsze nawet zbrodnie, może zostać wyjaśnione poprzez analizę doświadczeń z dzieciństwa. To nieprawda. Można powołać się na przykłady setek tysięcy, a może nawet milionów dzieci, które doświadczały w dzieciństwie podobnych zdarzeń jak Hitler czy Stalin, ale tylko kilkoro z nich w dorosłym życiu okazało się być potworami. I przeciwnie – znamy wiele przypadków ludzi, którzy doświadczali w dzieciństwie czułości i miłości, a w dorosłym życiu popełnili odrażające zbrodnie.”

Tomasz Witkowski (1963)

Zakazana psychologia. Tom II
Źródło: s. 71.

O dzieciach, O ludziach, O dzieciństwie

„Wielkie historie miłosne mogą nie mieć końca. Ale co muszą mieć nieodzownie – to początek.”

Małgorzata Musierowicz Jeżycjada

początek powieści.
Jeżycjada, Kłamczucha (1979)
Źródło: s. 6

„Celibat kroczył poprzez historię pod wieloma imionami. Były to imiona Joanny d’Arc, Elżbiety I, królowej Anglii, i Florence Nightingale. Ale także Mahatmy Gandhiego z jego osobliwymi eksperymentami w dziedzinie brahmaczarii, podczas których poddawał próbie swą cnotę poprzez spędzanie nocy z młodymi nagimi kobietami.”

Elizabeth Abbott (1946)

Historia celibatu (1999)

O kobietach

„Marty? To jeden z najważniejszych współczesnych reżyserów, przejdzie do historii, tak jak jego wielcy poprzednicy. Te słowa nie padają z ust przyjaciółki, tylko kogoś, kto od ponad 30 lat z nim współpracuje. Martin Scorsese to twórca, który ma wielki szacunek dla ludzi filmu, dla ludzi, z którymi współpracuje. To bardzo rzadkie w Hollywood – tutaj najczęściej dochodzi do głosu rozbuchane ego, kompleksy, zazdrość. Marty ma bardzo ciekawy sposób pracy. Na jego planie panuje spokój, niemal absolutna cisza. Gdy chce porozmawiać z aktorem, dać mu jakieś wskazówki, podchodzi bardzo blisko i szeptem mówi mu o swoich wymaganiach. Nie widziałam nigdy żeby krzyczał, czy podnosił głos. A wszyscy darzą go niebywałym szacunkiem i zaufaniem.”

Thelma Schoonmaker (1940) amerykańska montażystka filmowa

o Martinie Scorsese. Źródło: Anna Serdiukow, Jaki jest Martin Scorsese? Opowiada nam Thelma Schoonmaker, stopklatka.pl, 4 lipca 2010 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=67162

O ludziach, O zazdrości, O zaufaniu, O ciszy

„Motyw główny cyklu to historia Cudownego Drzewa, z którego zrobiono setki zwykłych przedmiotów – tak twórca opisuje nagrodzony serial we wspomnianym wywiadzie. – Każdy z nich zachował cząstkę magicznej siły i trafił do rąk zwykłych ludzi. To jest mityczna idea rozproszonej mocy. Filmy przenika wiara, że coś cudownego stanie się z częścią życia każdego z nas.”

Andrzej Maleszka (1955) polski reżyser i scenarzysta

o serialu Magiczne drzewo.

O ludziach, O wierze, O zachowaniu, O drzewach

„8 sierpnia [1918 roku] był czarnym dniem armii niemieckiej.”

Erich Ludendorff (1865–1937) niemiecki dowódca wojskowy

tego dnia wojska Wielkiej Brytanii pod wodzą Henry'ego Rawlinsona zdobyli kwaterę główną i wzięli do niewoli 40 000 niemieckich żołnierzy
Źródło: Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 152

„Paradoks: młodzi dziś ludzie, między 16 a 25 rokiem życia, są pierwszą najbardziej wykształconą generacją w historii, a zarazem najbardziej bezrobotnym pokoleniem w dziejach ludzkości. To wielkie nieszczęście. Miliony młodych, którzy nie wiedzą co ze sobą zrobić, czują się zbędni i zaciągają się na służbę dla przemocy. To się w ostatnich latach nasila.”

Zygmunt Bauman (1925–2017) polski socjolog, filozof, eseista

Źródło: Nieśmiertelność nadziei, krytykapolityczna.pl, 28 czerwca 2013 http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130628/bauman-cisnienie-utopii

O nieszczęściu, O ludziach

„To czarny dzień w historii afrykańskiej piłki. To tragedia (…)”

Issa Hayatou (1946)

po zamachu terrorystycznym w Mogadiszu, w którym zginęli prezes Somalijskiej Federacji Piłkarskiej oraz szef Somalijskiego Komitetu Olimpijskiego, kwiecień 2012. Źródło: Michał Zichlarz, Zginął prezydent Somalijskiej Federacji Piłkarskiej, afryka.org, 4 kwietnia 2012 http://afryka.org/afryka/zginal-prezydent-somalijskiej-federacji-pilkarskiej,news/

„Film powstawał dwa lata. Zbieranie materiałów, podróżowanie, spotykanie się z ludźmi, a w końcu kręcenie filmu, właśnie tyle trwało. Ale tak naprawdę proces był znacznie dłuższy. Właściwie to zbieranie potrzebnych, niezbędnych dla filmu informacji zajęło nam około dziesięciu lat. Pomysł na stworzenie takiego dokumentu wpadł mi do głowy, kiedy jeszcze byłem studentem. Studiowałem w Norwegii i zauważyłem, że ludzie na Zachodzie niewiele wiedzą o historii Europy Środkowo-Wschodniej, Związku Sowieckim i jego przestępstwach. Są dobrze wyedukowani, jeśli chodzi o Holocaust, o zbrodnie reżimu narodowych socjalistów, ale słabo znają historię komunizmu. Tak więc ten pomysł przyszedł jeszcze w moich czasach „norweskich.””

Edvīns Šnore (1974)

Pomysł powstał tak naprawdę na potrzeby zachodniej publiczności, gdzie wciąż bardzo niewiele wie się o stalinizmie. o kulisach powstania filmu The Soviet story. Źródło: Edvīns Šnore: o sowieckiej historii, Hołodomorze, łotewskich narodowcach i babci Polce, radiownet.pl, 13 października 2013 http://www.radiownet.pl/publikacje/edvins-snore-o-sowieckiej-historii-holodomorze-lotewskich-narodowcach-i-babci-polce

O ludziach, O podróżowaniu

„Historia rzadko ma coś wspólnego z elegancją.”

Maria Dąbrowska (1889–1965) pisarka polska

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Pańszczyzna oznaczała duże obciążenie, ale nie tak wielkie jak praca na plantacji niewolniczej.(…) Niewolnicy w Ameryce Łacińskiej i na południu USA byli bardziej ubezwłasnowolnieni niż polscy chłopi.”

Michał Kopczyński (1964)

Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Chłopi swoich panów, „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 28 października 2013.

„Jeżeli jakieś państwo, samo lub w towarzystwie innych, zechce pokusić się chociażby o jeden metr kwadratowy naszego terytorium, przemówią armaty.”

Józef Beck (1894–1944) polski polityk, dyplomata, wojskowy

oświadczenie w sprawie Paktu Czterech.
Źródło: Wojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914–1945.

„Oczy nam się całkiem otworzyły dopiero wówczas, gdy napłynęły informacje od rządu o bezskutecznych interwencjach aliantów u Stalina o pomoc dla Warszawy. Do tego doszła odmowa Sowietów zezwolenia na lądowanie tym samolotom alianckim, które rozpoczęły nocne zrzuty nad Warszawą. Zamiast lądować na lotniskach sowieckich, odległych od Warszawy o kilkanaście minut lotu, musiały wracać z powrotem na oddalone o tysiące kilometrów lotniska alianckie, co ogromnie zwiększało ich straty.”

Stefan Korboński (1901–1989) polski polityk ruchu ludowego, działacz Polskiego Państwa Podziemnego

Źródło: Zofia Korbońska, Refleksje z powstania 1944. Zofia Korbońska świadek historii, op. cit., s. 58.

O stracie, O pomocy, Odległy

„(…) historia nie jest równoznaczna z tym, co się zdarzyło. A żeby w ogóle nadawała się do opowiadania, wymaga selekcji, interpretacji, oceny. To, czego nie da się opowiedzieć, nie jest historią, właściwie jakby się nie stało.”

Bernhard Jaumann (1957)

Godzina szakala
Źródło: s. 124

„Uważamy, że Arabowie i Żydzi są kuzynami, bowiem cierpieli przemoc z rąk państw silniejszych od nich i dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności mogą razem podjąć kroki ku zrealizowaniu swoich narodowych ideałów. My, Arabowie, a zwłaszcza najbardziej wykształceni spośród nas, patrzymy z najgłębszą sympatią na ruch syjonistyczny. Zrobimy wszystko, co możliwe, aby pomóc temu ruchowi, i z całą życzliwością witamy Żydów. Pracujemy razem nad zbudowaniem nowego i zreformowanego Bliskiego Wschodu, a nasze działania mają charakter komplementarny. Ani my, ani Żydzi nie odniesiemy sukcesu, jeżeli będziemy działali osobno.”

Fajsal I (1883–1933) król Iraku

list napisany do Felixa Frankfurtera w trakcie konferencji pokojowej w Wersalu.
Źródło: Marcin Król, Klęska rozumu. Kulisy najważniejszych wydarzeń w historii najnowszej, wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, ISBN 9788377001264, s. 151.

O charakterze, O cierpieniu, O sukcesie

„Nie martwcie się – jutro rozewrą pięści!”

Ramón Grau San Martín (1887–1969)

ilekroć witano go z zaciśniętymi pięściami.
Źródło: Paul Johnson, Historia świata (od roku 1917), wyd. Polonia Book Fund, 1989, ISBN 0902352806, s. 668.

„Esperanto jest najlepszym rozwiązaniem idei języka międzynarodowego.”

Albert Einstein (1879–1955) fizyk niemiecki, noblista

Źródło: Zofia Banet-Fornal, Esperanto nadal światu potrzebne, onet.pl, 19 lutego 2010 http://wiadomosci.onet.pl/kiosk/historia/esperanto-nadal-swiatu-potrzebne,1,3355226,wiadomosc.html

O świecie

„Praktyki pozbawionych skrupułów spekulantów walutowych, odrzucone przez serca i umysły obywateli, zostały postawione w stan oskarżenia przed sądem opinii publicznej. Prawdą jest, że się starali, ale ich działania biegły torem przestarzałej tradycji. Stanąwszy wobec załamania rynku kredytowego, zaproponowali jedynie udzielanie nowych pożyczek. Pozbawieni perspektywy zysków, którymi mogli zachęcać ludzi do podążania za ich fałszywym przywództwem, uciekli się do nawoływań, płaczliwie błagając, aby znów obdarzono ich zaufaniem. Znają jedynie reguły pokolenia egoistów. Nie mają żadnej wizji, a kiedy brakuje wizji, naród ginie.”

Franklin Delano Roosevelt (1882–1945) prezydent USA

fragment mowy inauguracyjnej z 4 marca 1933 na rozpoczęcie pierwszej kadencji zawierającej apel o poparcie przez obywateli USA programu Nowego Ładu (New Deal).
Źródło: Mowa inauguracyjna, przeł. Piotr Rączka, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

O ludziach, O zaufaniu, Serce

„Stoję przy ołtarzu zabitych ludzi i, póki żyję, będę za nich walczyć.”

Florence Nightingale (1820–1910) pielęgniarka angielska

Źródło: Stephen Weir, Najgorsze decyzje w historii świata. Okoliczności, sprawcy, konsekwencje, tłum. Dorota Gabon, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2008, ISBN 9788324515813, s. 73.

O ludziach, O decyzjach

„Od lat młodzież dzieliła się na dobrze wychowaną i „ach, tą dzisiejszą”. Cóż, były w historii różne techniki pedagogiczne, może być pedagogika skórzana, parciana, bambusowa… Jest to rodzaj takiej akupresury, dzięki temu można masować pewne sploty nerwowe odpowiedzialne za sprawy pedagogiczne… Pamiętam, jak mój ojciec właśnie masował moje sploty, chcąc oduczyć mnie od palenia. Po prostu nie starczało na papierosy dla nas obydwóch.”

Grzegorz Halama (1970) polski aktor kabaretowy

Teksty z programów kabaretowych, Grzegorz Halama przedstawia

O młodzieży

„(…) nie lubię Messnera za jego mentorski ton, pseudofilozoficzne wynurzenia i wagnerowski klimat narracji.”

Zbigniew Piotrowicz (1956) taternik, publicysta, animator kultury, polityk

o Reinholdzie Messnerze. Źródło: Hettie Dyhrenfurth – historia zapomniana, blog, 27 stycznia 2013 http://zbigniewpiotrowicz.eu/blog/index.php/2013/01/27/hettie-dyhrenfuth-historia-zapomniana/

„U mnie ars bene moriendi to rodzaj obsesji. Studia z przemijania. Ale z czego innego ma wyrastać prawdziwa sztuka, jak nie z tajemnicy, transcendencji?”

Dawid Jung (1980) polski poeta i krytyk literacki

Historia pewnej dykcji poetyckiej (2014)
Źródło: D. Jung, Historia pewnej dykcji poetyckiej [w]: Beata Patrycja Klary, Rozmowy z piórami, cz. 2, Toruń 2014, s. 74

O sztuce, O studiach

„Nawet jeżeli człowiekowi udało się ukryć gdzieś wspomnienia wydarzeń, gdzieś je głęboko zakopać, nie da się wymazać historii, której częścią się stały. Lepiej o tym pamiętać. Nie można wymazać ani zmienić historii. To byłoby jednoznaczne z zabiciem siebie samego.”

Haruki Murakami książka Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa

Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa

„Pokolenie, które ignoruje historię, nie ma przeszłości – ani przyszłości.”

Robert A. Heinlein (1907–1988) pisarz amerykański, klasyk amerykańskiej fantastyki naukowej

O przeszłości, O przyszłości

„Najjaśniejszy Panie! Czyś się przyjrzał dobrze narodowi temu, który jest wielkim naprawdę, skoro klęski nie mogły go złamać, nie mogły mu odebrać nadziei? Czy nie zrodziła się w głowie twojej myśl: stwórz, jak Bóg z chaosu, świat z tych rozpierzchłych atomów i powiedz: Włochy należą całe do mnie i są szczęśliwe. Stań na czele narodu i wypisz na swym sztandarze: Jedność, Wolność i Niepodległość! Ogłoś się mścicielem, tłumaczem praw narodowych, odrodzicielem Włoch. Uwolnij Włochy od barbarzyńców! Zbuduj przyszłość!”

Giuseppe Mazzini (1805–1872) włoski bojownik o niepodległość

Źródło: List do Karola Alberta, 1831, cyt. za: Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia III. Podręcznik do klasy III gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk 2012, ISBN 978-83-7420-253-4, s. 139.

O Bogu, O świecie, O myślach, O wolności

„Proszę sobie przypomnieć choćby historię Polski po 1989 roku: kiedy komunizm upadł, cyniczni ekskomuniści nadawali się zazwyczaj lepiej do sprawowania władzy niż dawni dysydenci. Dlaczego tak było? To nie był żaden spisek, który przywołują wasi bliźniacy. Stało się tak dlatego, że o ile bohaterowie antykomunistycznych rewolt nadal śnili na jawie, dawni komuniści nie mieli najmniejszych kłopotów z zaakceptowaniem bezlitosnych reguł kapitalizmu. Oni okrucieństwo mieli we krwi. To był wielki paradoks postkomunistycznego świata: antykomunistyczni bohaterowie stanęli po stronie utopijnego snu o prawdziwej demokracji, a dawni komuniści wybrali okrutną rzeczywistość skuteczności rynku, włącznie z korupcją i wszelkimi brudnymi sztuczkami.”

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Wywiad w Newsweeku, 5 stycznia 2010 http://www.newsweek.pl/magazyn/artykuly/Europa/zizek-dla-newsweeka--dlaczego-kapitalizm-zawsze-zwycieza,51206,6

O demokracji, O rzeczywostości

„Zrobicie mi krzywdę! Błagam, nie róbcie mi krzywdy!”

Madame du Barry (1743–1793)

podczas wchodzenia na szafot przed swą śmiercią.
Źródło: Eleanor Herman, W łóżku z królem. 500 lat cudzołóstwa, władzy, rywalizacji i zemsty. Historia metres królewskich, tłum. Katarzyna Kołaczkowska, Wydawnictwo Jeden Świat, Warszawa 2006, ISBN 8389632268, s. 185.

O śmierci, O świecie, O zemście

„W zglobalizowanym świecie prawdziwa władza nie jest w rękach państw, ale miast. Historia zatacza koło: od miast-państw przez państwa narodowe po samorządy.”

Benjamin Barber (1939–2017) amerykański politolog

Źródło: „Forum”, 4 lutego 2013.

„Jeżeli [John Fitzgerald] Kennedy się chwali, że złamie Hoffę, zapytałbym go, czy będzie żył tak długo.”

Jimmy Hoffa (1913–1982) Amerykański związkowiec

słowa, które miał powiedzieć do wiwatującego tłumu stronników Richarda Nixona przed wyborami prezydenckimi.
Źródło: Paul Elliott, Krwawa historia morderstw i zamachów politycznych, tłum. Grzegorz Siwek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2001, ISBN 831109100, s. 163.

O domu

„Należy energicznie usiłować odeprzeć kłamstwo i fałsz przez odwołanie się do źródeł, pamiętając, że pierwszym obowiązkiem historyka jest nie dopuścić do kłamstwa, drugim zaś – nie bać się powiedzieć prawdy.”

Leon XIII (1810–1903) papież

Źródło: List o historii, 16 sierpnia 1883

O kłamstwie

„Sądzi pan, że jestem osobą agresywną? Ależ skąd. Tak więc, jeżeli chodzi o moje sumienie i moją misję, nie było żadnego problemu. Trzeba to wyjaśnić… Moje doświadczenie było takie samo jak całego mojego ruchu. Byliśmy nowi, niedoświadczeni, a ciągle coś się działo i musieliśmy sobie z tym radzić… Z miłości do narodu i ludzi tak właśnie trzeba było postąpić, ale czyniąc to, popełniliśmy błędy.”

Pol Pot (1925–1998)

Źródło: wywiad z Nate’em Thayerem, „Far Eastern Economic Review”, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 170.

O ludziach

„Pol Pot nie wierzy w Boga, ale sądzi, że niebo, czy też przeznaczenie, chcą, by to on prowadził Kambodżę drogą, która jego zdaniem jest dla Kambodży najlepsza… Pol Pot jest szaleńcem… jak Hitler.”

Norodom Sihanouk (1922–2012) król Kambodży

o Pol Pocie
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 279.

O Bogu, O książkach, O świecie

„Chcielibyśmy zagrać jak najlepiej. To jest wielka impreza i tak naprawdę dopiero tam możemy się zapisać na kartach historii polskiej siatkówki, i… I później być w studiu, i robić za ekspertów… Fajnie jest wtedy.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

„Portugalczycy różnią się od bardzo od Hiszpanów. Są bardziej ugodowi, bardziej elastyczni. Nie znajdują upodobania w przelewaniu krwi. Gdyby wszystko to wydarzyło się w Hiszpanii, wojna domowa już by wybuchła. Jednak nie jesteśmy również świętymi i istnieją już oznaki, że nasz pacyfizm zaczyna się kruszyć. Wszystkie te samochody, wojskowe i nie, które znajduje się pełne amunicji. Cały ten brak umiaru. I w miejscu, do którego doszliśmy w konflikcie z komunistami, gdzie stoczył się kraj…”

Mário Soares (1924–2017) polityk portugalski

w drugim wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci we wrześniu 1975 w Lizbonie.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 562.

O wojnie

„Tylko literatura może uprzytomnić światu jego nienormalność. Nie historia… tylko literatura.”

Hanna Krall (1935) polska pisarka i dziennikarka

O świecie, O literaturze

„Przebudzenie i żniwa już wiszą w powietrzu, a dzieci odegrają w nich główną rolę. Lecz to się jeszcze okaże, o ile będziemy gotowi zanieść czystą i pewną ewangelię do zgłodniałego pokolenia najmłodszych i oczekiwać, co się potem wydarzy.”

Becky Fischer (1951)

Źródło: Zadziwiające historie ponadnaturalnych dzieci, str. 1 http://www.wieczernik.pl/wp-content/uploads/2009/05/bf_zadziwiajace_historie_ms226.pdf

O dzieciach

„Kraków to bez wątpienia stolica polskiej historii. Nagrody, które tu są dawane, należą do najcenniejszych.”

Krzysztof Mikulski (1960) polski historyk

Źródło: Dla historyków z Czech, „Alma Mater”, nr 100, luty 2008, s. 115.

„Aby poznać źródła tego, co dzieje się we współczesnym świecie, musimy sięgnąć do historii. Można zapytać – po co poznawać współczesność? Wydaje mi się, że po to, by umiejętnie odczytywać, czego od nas żąda w danym momencie Pan Bóg. Czasem będzie to bierne – zdawałoby się – przyglądanie się aktualnym wydarzeniom, ale pełne szczerej modlitwy o Bożą interwencję. Czasem jednak Bóg może chcieć od nas poświęcenia się Sprawie całkowicie, nawet z narażeniem własnego życia. I to właśnie jest historia. Kiedy pomyślę o krzyżowcach czy chłopach wandejskich, którzy stawali dzielnie w obronie wiary, to czy nie mam prawa spojrzeć nieco odważniej na otaczającą mnie rzeczywistość?”

Kajetan Rajski (1994) pisarz

Źródło: ks. Andrzej Antoni Klimek, Prawdziwy mężczyzna... czyli kto? http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&id=3537, opiekun.kalisz.pl, 7 sierpnia 2015

O Bogu, O wierze, O rzeczywostości, O czasie

„Wielkie wydarzenia zarysowują się na morzu historii zrazu odległą i małą bruzdą, potem rosną i rosną w coraz większą falę, aż pióropuszami piany upadną na czekające na nie piaski.”

Albert Sorel (1842–1906)

Źródło: Stanisław Cat-Mackiewicz, Europa in flagranti, Universitas, Kraków 2012, s. 29.

Odległy

„Jeśli przyjmiemy, że rządzący są suwerenem, bo zdołali uzyskać władzę w wyborach, to znaczy, że ta część narodu, która ich nie wybrała, została pozbawiona suwerenności. A parlamentarna opozycja: czy to nie są przedstawiciele suwerena?”

Ryszard Piotrowski (1952)

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Piotrowski: W imię suwerenności „narodu”, rasy, klasy popełniano w historii niewyobrażalne zbrodnie http://wyborcza.pl/1,75968,20649007,piotrowski-w-imie-suwerennosci-narodu-rasy-klasy-popelniano.html?order=najfajniejsze#opinions, wyborcza.pl, 6 września 2016.

„Powiada się nam, że jeśli czarni chcą mówić, muszą mówić przez białą tubę; że jeśli chcą, aby ich uczucia były wyrażane, muszą być zafałszowane i przekazane przez białych posłańców, którzy będą spierać się o drobiazgi, wykręcać i wreszcie umkną tak szybko, jak szybko kołysze się wahadło zegara.”

Henry McNeal Turner (1834–1915)

fragment przemówienia do Izby Reprezentantów Georgii wygłoszonego w 1868, gdy władze ustawodawcze głosowały nad wnioskiem o wydalenie wszystkich 27 czarnych reprezentantów, w tym Henry’ego Turnera.
Źródło: Howard Zinn, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś, tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 266.

O emocjach

„Wielokrotnie dochodziły nas słuchy, że możni (…) z terenu Tracji, lekceważąc sobie ustawy wydane przez cesarzy i naturalne prawa ludzkie, a także i nasze rozkazy, w dalszym ciągu wciskają się na tereny wiejskie bądź drogą kupna, bądź też darowizny lub spadku, (…) tyranizując biedaków wypędzają ich z własnych pól, wypierają ich z ziemi, która do nich należy. Wskutek tego, po rozpatrzeniu [tych spraw] (…) ustanawiamy prawo następujące (…) wszyscy ci, którym prawa poprzedników naszych wzbraniały nabywania ziemi biedaków, a którzy (…) ośmielili się wcisnąć do jakiejkolwiek wsi lub osady lub w ogóle zagarnąć mienie biedaka – niechaj natychmiast, nie uciekając się do żadnych wykrętów i zwłoki, usuną się z gruntu zdobytego w podobny sposób, przy czym nie będzie im przysługiwało prawo roszczenia pretensji do jakichkolwiek odszkodowań.”

Konstantyn VII Porfirogeneta (905–959) bizantyński cesarz, uczony, mecenas

ustawa Konstantyna VII Porfirogenety o możnych, którzy zagarniają grunta biedaków.
Źródło: M.H. Serejski (oprac.), Upadek Cesarstwa Rzymskiego i początki feudalizmu na Zachodzie i w Bizancjum. Materiały źródłowe do historii powszechnej epoki feudalnej

O ustawie

„Pewna grupa ludzi próbuje zamazywać historię. Powtarzam, nie uda im się przemielić Wałęsy na sieczkę.”

Eugeniusz Kłopotek (1953) polityk polski

o konferencji na temat WZZ w Sejmie. Źródło: politbiuro.pl http://politbiuro.pl/politbiuro/1,85402,5667764,Klopotek__Nie_uda_sie_wam_przemielic_Walesy_na_sieczke.html, 8 września 2008

O ludziach

„Bodajbyście z piekła nie wyszli, wy, zadufani w sobie, skaczący sobie do gardeł głupcy, coście dla swoich ambicji uruchomili lawinę, która zniszczyła wielki, wspaniały mit „Solidarności” i wszystko to, co mógł z niego naród mieć. Bodajbyście z piekła nie wyszli. Bodajbyście tkwili tam po wieczność razem z wielką komunistyczną kanalią, z tłumem szpicli, szujek, komunistycznych redaktorów, opluwaczy i apartczyków, z mordercami Pyjasa, Popiełuszki, Zycha, Suchowolca, Przemyka, Bartoszcze, Pańko, Falzmana… Chyba się nie gniewacie? Sądząc po waszych dokonaniach z historii najnowszej, nie będzie wam takie towarzystwo niemiłe. Nie aż tak w każdym razie, jak byłych przyjaciół z podziemia.”

Rafał A. Ziemkiewicz książka Polactwo

Źródło: Polactwo

O piekle

„Inna sprawa, że ci „naziści” to jednak jakieś głupki. Przecież już Caryca Leonida w słynnym poemacie Janusza Szpotańskiego uczyła, jak nawijać: „Wot Gitler, kakoj to durak. On się przechwalał zbrodnią swoją. A mudriec, to by sdiełał tak: Nu czto, że gdzieś koncłagry stoją? Nu czto, że dymią krematoria? Taż w nich przetapia się historia! Niewoli topią się okowy! Powstaje sprawiedliwszy świat! Rodzi się typ człowieka nowy!”. Toteż odnowiona lewizna opanowała tę nową sztukę nawijania do perfekcji, dzięki czemu pan doktor Edelman śmiało może dziś nawoływać do chwytania za noże, bo jużci – rżnąć w słusznej sprawie wolno jak najbardziej i nikt nie ośmieliłby się postawić mu zarzutu „podżegania” czy choćby „siania nienawiści”, nawet gdyby nie był słynnym i zatwierdzonym bohaterem. Nawet rząd „silnego człowieka polskiej prawicy”, czyli pana premiera Marcinkiewicza, przestraszył się naporu oskarżeń zainspirowanych i obstalowanych u zagranicznych współpracowników przez przypieraną do ściany tubylczą razwiedkę i na gwałt postarał się o alibi, zamykając do lochu przedstawicieli „nazistowskiego podziemia.””

Stanisław Michalkiewicz (1947) polski pisarz i publicysta

Osobiście powinienem się z tego małodusznie cieszyć, bo gdyby nie ci „naziści”, to kto wie – może niezawisły sąd dostałby rozkaz wpakowania do lochu mnie?
Źródło: „Najwyższy Czas!”, wydanie 28–29 (843–844), 15 lipca 2006

O świecie, O czasie, O perfekcji

„Polska była historyczną porażką i zawsze nią pozostanie, i w tym traktacie próbowaliśmy odwrócić werdykt historii.”

Jan Smuts (1870–1950)

fragment protokołu z zebrania delegacji brytyjskiej z dnia 1 czerwca 1919, które odbyło się w Paryżu. Wypowiedź udzielona w reakcji na propozycję przekazania Górnego Śląska Polsce.
Źródło: Joseph M. Zielinski, The Politics of Appeasement: Great Britain, Germany and the Upper Silesian Plebiscite, 2010, s. 59.

„Historia mierząc wielkość bohaterów, nie zalicza im wysokości szczudeł.”

Aleksander Świętochowski (1849–1938) polski pisarz, publicysta, filozof i historyk

„Powstanie Warszawskie miało być zatem głównie manifestacją polityczną, spektakularnym aktem rozpaczy, który powinien wstrząsnąć sumieniem świata. Takie znaczenie Powstania rząd londyński niewątpliwie przeceniał. Pamiętać jednak należy, że bez Powstania polskie siły niepodległościowe zginęłyby i tak w czeluściach Rosji jako „współpracownicy Hitlera”. Sytuacja była właściwie bez wyjścia, a kierownictwo Polski Podziemnej, podejmując walkę decydowało się na śmierć lub aresztowanie przez Rosjan. Fabryka Kamlera, w której organizowano redutę dowództwa, miała być ostatnim bastionem obrony niepodległości widocznym dla świata.”

Wojciech Roszkowski (historyk) (1947) historyk polski, działacz polityczny

o powstaniu warszawskim.

O śmierci, O sile, O walce

„Od 1989 r. rozwija się na Śląsku prawdziwy kult Korfantego, idealnie wpisany w mit odwiecznej śląskiej krzywdy. Z tego mitu wyrosła legenda jedynego wielkiego polityka rodzimego chowu, który wbrew przekleństwu pochodzenia sięgnął po najwyższe zaszczyty w państwie niemieckim i w państwie polskim – by w końcu zostać zdeptanym, pognębionym i unicestwionym. Legenda zrodzona ze śląskich kompleksów, ale i z wielowymiarowej, trudnej do okiełznania osobowości Wojciecha Korfantego: wizjonera i trybuna, a zarazem wielkiego samotnika, który nie potrafił zjednywać sobie przyjaciół. Uroczego i szarmanckiego lwa salonowego, a jednocześnie aroganckiego, apodyktycznego dyktatora. Bojownika o prawa najuboższych, który zarazem pławi się w zbytkach. Ujmującego dyplomaty najwyższej próby, łatwo przybierającego postać małostkowego choleryka. Wreszcie wielkiego, żarliwego Polaka, dramatycznie rozczarowanego polską rzeczywistością.”

Michał Smolorz (1955–2013) polski dziennikarz, publicysta, reżyser i producent

Źródło: Nieświęty śląski święty, polityka.pl, 4 listopada 2009 http://www.polityka.pl/historia/298903,1,nieswiety-slaski-swiety.read#ixzz1K2d0K9aC

O rzeczywostości, O osobowości

„Sprawa Tybetu wykracza poza prawa i kwestię dobrobytu sześciu milionów Tybetańczyków. Ma wpływ na całą planetę. Niepowtarzalna tybetańska kultura, bogaty język, duchowość i historia muszą być chronione. Wyżyna Tybetańska to „trzeci biegun świata”, ponieważ zawiera największą pokrywę lodową poza dwoma biegunami. Tybetańskie lodowce, źródło dziesięciu wielkich rzek, mają wpływ na życie ponad 1,5 miliarda ludzi. Eksploatacja zasobów naturalnych przynosi miliardy dolarów, które co roku zasilają chińską gospodarkę. Dekady wycinania drzew zredukowały tybetańskie dziewicze lasy o połowę.”

Lobsang Sangay (1968)

oświadczenie z okazji 53. rocznicy powstania tybetańskiego, 10 marca 2012. Źródło: Oświadczenie Kalona Tripy – 53. rocznica Tybetańskiego Powstania Narodowego http://www.facebook.com/notes/ratujtybetorg/o%C5%9Bwiadczenie-kalona-tripy-53-rocznica-tybeta%C5%84skiego-powstania-narodowego/10150658556882570

O życiu, O ludziach

„Nie zaprzeczam, że jestem samotny. Moja samotność jest głęboka. Król, kiedy nie musi zdawać sprawy przed nikim z tego, co mówi i co robi, nieuchronnie jest bardzo samotny. Ale nie jestem całkiem sam, ponieważ towarzyszy mi siła, której inni nie widzą. Moja siła mistyczna. A poza tym otrzymuję przesłania. Przesłania religijne. Jestem bardzo, bardzo religijny. Wierzę w Boga i zawsze powtarzałem, że gdyby Bóg nie istniał, trzeba by go było wymyślić. Och, bardzo żałuję tych nieszczęśników, którzy nie mają Boga. Nie można żyć bez Boga. Ja żyję z Bogiem odkąd skończyłem pięć lat. To jest od kiedy Bóg mi zesłał wizje.”

Mohammad Reza Pahlawi (1919–1980)

w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w październiku 1973 w Teheranie.
Źródło: Oriana Fallaci, Wywiad z historią, op. cit., s. 433.

O Bogu, O samotności, O sile

„Bo ja nie rozumiem ironii. To mój zasadniczy problem, może nawet upośledzenie. Wiem, że ironia oznacza dystans do wypowiadanej kwestii i działa na różnych poziomach. Ale z jakiegoś powodu nie potrafię rozpoznać, że ktoś w danym momencie stosuje ironię. Naturalne jest dla mnie przyjmowanie wszystkiego dosłownie.”

Werner Herzog (1942) reżyser niemiecki

Źródło: wywiad Michała Chacińskiego Historie są jak złodzieje, „Duży Format”, 6 maja 2010.

O problemach

„1 września 1939 roku to najbardziej tragiczna data w historii Europy i świata. Polska i Rosja walczyły w tej wojnie razem, po sprawiedliwej stronie.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

tekst Putina w specjalnym artykule dla „Gazety Wyborczej”.
O Rosji i ZSRR

O wojnie

„Co za dawka siły życiowej zapisana w tej muzyce i w tych wykonaniach! Bez obciachu i bez obciążenia estetycznego własna stylistyką – czy to piosenkarka popowa, czy rockman, czy ktoś inny – wszyscy wprzęgnięci w machinę życiodajnej muzyki.”

Adam Nowak (1963) polski wokalista i gitarzysta (Raz, Dwa, Trzy)

o Woodstocku.
Źródło: Jerzy Owsiak, Jan Skaradziński, Przystanek Woodstock. Historia najpiękniejszego festiwalu świata, Warszawa 2010

O sile

„To są rzeczy powszechnie znane, kim byli rodzice redaktorów „Gazety.””

Jarosław Marek Rymkiewicz (1935) polski pisarz i krytyk literacki

Źródło: Bogdan Wróblewski, Historia KPP a la Rymkiewicz, „Gazeta Wyborcza”, 8 lipca 2011

O rodzicach

„W procesie nieustannego rozeznawania Kościół może także dojść do przekonania, że niektóre jego zwyczaje nie są bezpośrednio związane z sercem Ewangelii i – choć niektóre z nich bardzo zakorzeniły się w historii – dziś nie są interpretowane tak samo, a ich przesłanie zwykle nie jest właściwie odbierane. Mogą one być piękne, ale dzisiaj nie służą już właściwemu przekazowi Ewangelii. Nie bójmy się dokonać ich rewizji. Podobnie istnieją normy lub przykazania kościelne, które mogły być bardzo skuteczne w innych epokach, ale które nie mają już tej samej siły wychowawczej jako drogi życia.”

Franciszek (papież) Evangelii gaudium

Źródło: Evangelii gaudium

O sile, Serce

„Diecezja płocka jest jedną z najstarszych polskich diecezji, o przebogatej tradycji i dziejach. Chciałbym się tej historii uczyć, ale także poznawać dzień dzisiejszy Kościoła płockiego.”

Piotr Libera (1951) polski duchowny katolicki, biskup

Źródło: wywiad dla KAI po ogłoszeniu nominacji na ordynariusza płockiego, 2 maja 2007

„Nie prowdy sukoj ino kolegów.”

Józef Tischner (1931–2000) filozof polski, ksiądz katolicki

Źródło: Historia filozofii po góralsku, część o Gorgiaszu

„Staram się dopasować zachowanie postaci, którą gram, do nastroju opowiadanej historii. Jedno musi wpływać na drugie; musi zachodzić pomiędzy nimi korelacja. Nie może dochodzić do zgrzytów.”

Harrison Ford (1942) aktor amerykański

Źródło: Yola Czaderska-Hayek, Indiana Jones to mój największy sukces. Harrison Ford specjalnie dla Stopklatki, stopklatka.pl, 21 kwietnia 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=31040

O zachowaniu, O sukcesie

„Ja jestem Drogą, Prawdą, i Światłem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze mnie.”

Jim Jones (1931–1978) amerykański kaznodzieja religijny, założyciel i lider Świątynia Ludu

w rzeczywistości jest to cytat autorstwa Jezusa Chrystusa z Ewangelii św. Jana (14, 6), lecz Jim Jones używał go do określenia samego siebie.
Źródło: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 291.

O książkach, O świecie, O rzeczywostości

„Za przykładem niektórych ekstremistów znad Sekwany zaczęto i u nas lansować tzw. antypowieść i antyfilm, a co gorsza, zaczęto głosić filozofię beznadziejności i rozpaczy, zagubienia i samotności człowieka, filozofię bezsensu życia, zaczęto przenosić bezkrytycznie na nasz grunt poglądy z innego świata, ze świata kapitalizmu skazanego przez historię na zagładę.”

Władysław Gomułka (1905–1982) polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR

o powodach zatrzymania filmu Ósmy dzień tygodnia. Źródło: blog Kartki z podróży http://kartkazpodrozy.blog.onet.pl/klatwa-Gomulki,2,ID412626495,n, 15 sierpnia 2010.

O samotności

„Dziennikarz: Ty odnosisz wszystko do igrzysk, ale mistrzostwa świata też są niezwykłą wartością i osiągnięciem w skali historii.
Łukasz Kadziewicz: Tak naprawdę jesteś taki dobry, jak twój ostatni mecz. Moje ostatnie mecze są średniej jakości, więc nie mam prawa wyciągać rąk do osiągnięć.”

Łukasz Kadziewicz (1980) siatkarz polski

o przegranej piłce na igrzyskach olimpijskich w 2008. Źródło: Kulisy Sportu (zapis wywiadu w serwisie YouTube). http://www.youtube.com/watch?v=kDEQ9E5YIx4&feature=mh_lolz&list=PL67A2999A04310D4B

O sporcie

„Niech żyje rak!”

Eva Perón (1919–1952) argentyńska działaczka związkowa, żona gen. Perona

napis na murze w Buenos Aires, który pojawił się po śmierci Evy.
Źródło: Sigrid Maria Grössing, Kobiety za kulisami historii, op. cit., s. 141.

O śmierci, O kobietach

„Był komunistycznym, ale jednak patriotą (…) Opozycję jakoś tam tolerował, a nie zamykał do więzienia.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

o Edwardzie Gierku przed wyborami prezydenckimi w 2010. Źródło: Kaczyński: Edward Gierek był komunistycznym, ale patriotą, portal historyczny PAP http://historia.pap.pl/?q=node/4351, 1 lipca 2010

„Mówię to wam z czystym sumieniem: to jest najlepiej przygotowane poszerzenie w historii Unii Europejskiej. Teraz wiemy o wiele więcej o kandydatach niż poprzednio. Ryzyko jest wykluczone. Wierzymy Polakom i Słowakom nie na ich ładne niebieskie oczy.”

Günter Verheugen (1944) polityk niemiecki

na spotkaniu z politykami holenderskimi.

„To jest do zrobienia. Nie zamierzam kończyć kariery i w przyszłym sezonie zaatakuję granicę.”

Adam Wójcik (1970–2017) koszykarz polski

po tym, jak dowiedział się, że do bariery 10 tys. zdobytych punktów w historii polskiej ligi koszykówki brakuje mu 373 oczek.
Źródło: „Sport” (poniedziałkowy dodatek „Gazety Wyborczej”), nr 7/642, ISSN 12321737, 16 lutego 2009.

O sporcie

„W swoim niedawnym wystąpieniu Putin apelował do historyków rosyjskich o zmianę podejścia do negatywnych stron historii Rosji i ich pozytywne traktowanie. W Polsce wiedzą, o jakie negatywne strony historii chodzi. Putin nie chce uznać zbrodni katyńskiej za zbrodnię. Pakt Ribbentrop-Mołotow jest znowu traktowany jak za czasów historii sowieckiej – jako krok, do którego Stalina zmusił Zachód itd. Trzeba zrozumieć, że obecnie ludzie rządzący Rosją są wykształceni w uczelniach KGB.”

Władimir Bukowski (1942–2019) rosyjski dysydent, pisarz, obrońca praw człowieka

Źródło: Putin i jego ekipa rodem z KGB nigdy nie uznają Katynia, naszdziennik.pl, 17 kwietnia 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=sw&dat=20070917&id=sw12.txt

O ludziach

„Najbiedniejszy człowiek Francji.”

Jan II d'Alençon (1409–1476)

autoprezentacja, która wzięła się od spłacenia ogromnego okupu za uwolnienie go z angielskiej niewoli.
Źródło: Kazimierz Pytko, Mężczyźni świętej Joanny, „Focus Historia” nr 10 (90)/2014 (październik), s. 37.

O mężczyznach

„Zaprzyjaźnij się z Anglią. Dwa najpotężniejsze narody razem mogą zapanować nad światem!”

Unity Midford (1914–1948)

podczas jednej z rozmów z Hitlerem.
Źródło: Leigh Eduardo, Kochanki. O uwodzeniu, władzy i ambicji. Historie prawdziwe, tłum. Dariusz Wójtowicz, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, ISBN 9788374695909, s. 288.

O świecie, O kochankach

„Z informacji, które dziś uzyskałem, (…) wynika, że Niemcy postawiły Belgii ultimatum, w którym zaoferowały jej przyjazne stosunki pod warunkiem, że zezwoli na przemarsz wojsk niemieckich przez swoje terytorium (ironiczny śmiech). (…) W zeszłym tygodniu byliśmy sondowani, czy zadowoliłaby nas gwarancja, że po wojnie integralność Belgii zostanie zachowana. Odpowiedzieliśmy, że nasze zobowiązania w kwestii neutralności Belgii nie będą przedmiotem handlu.”

Edward Grey (1862–1933)

wystąpienie przed Izbą Gmin, 4 sierpnia 1914.
Źródło: Pokoju w Europie nie da się uratować, przeł. Tomasz Krzyżanowski, w: Wielkie mowy historii, t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

O wojnie, O pokoju, O zachowaniu, O śmiechu

„Otóż jeśli zamiast fantazjować o modernizacji przyjrzymy się faktom z historii Krzemowej Doliny, znajdziemy tam wielu młodych ludzi, dla których faza mieszkania na squacie była bardzo ważnym etapem osobistego rozwoju. Tak ważnym, że nie wiadomo, czy bez niego w ogóle zapisaliby się w historii informatyki. (…) Wtłaczając młodych ludzi od najmłodszego w korporacyjne ramy, wychowamy ich na przedstawicieli handlowych firmy Apple, ale nie na założycieli firmy Apple.”

Wojciech Orliński (1969) polski dzienikarz

Źródło: Nie ma nowoczesności bez squatowości, blog Wojciecha Orlińskiego, 3 kwietnia 2012 http://wo.blox.pl/2012/04/Nie-ma-nowoczesnosci-bez-squatowosci.html

O ludziach

„Mam trochę dość filmów historycznych, w Polsce nie ma pieniędzy, żeby je robić. Przy pracy nad Różą ciągle borykaliśmy się z problemami finansowymi, musieliśmy ścinać sceny w scenariuszu, żeby pozamykać wątki. Nie skarżę się, ale nie wiem, czy będę chciał się jeszcze angażować w kolejny film historyczny. Chociaż chodzi mi po głowie film o UPA; wywodzę się z tego regionu, gdzie UPA działała i znowu – na tle historii chciałbym zrobić film o miłości.”

Wojciech Smarzowski (1963) polski reżyser i scenarzysta

Źródło: rozmowa Jakuba Majmurka, krytykapolityczna.pl, 19 października 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Serwiskulturalny/SmarzowskiMojefilmymajaprowokowac/menuid-305.html

„Nie zamierzam niczego zmieniać. To, co uczynił mój ojciec, było słuszne (…). Szczęście Polski zależy od jej całkowitego złączenia się z ludem mojego cesarstwa. Żadnych złudzeń, panowie, żadnych złudzeń!”

Aleksander II Romanow (1818–1881) car Rosji

w maju 1856 do witających go Polaków. W oryginale przemówił po francusku: Point de reveries, messieurs!
Źródło: Paweł Wieczorkiewicz, Aleksander II [w:] Andrzej Szwarc, Marek Urbański, Paweł Wieczorkiewicz, 100 postaci, które tworzyły historię Polski, wyd. Świat Książki, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2000, ISBN 837311288X, s. 306, 307.

O szczęściu, O ludziach, O książkach, O świecie

Cytaty o historii strona 17

Cytaty o historii
strona 17