Cytaty na temat obywatel
strona 5

„Jest pewien grzech przeciwko siódmemu przykazaniu, z którego Polacy zazwyczaj nie zdają sobie sprawy, chociaż bardzo ciężki. Najgorszą społecznie ze wszystkich kradzieży jest kradzież czasu, gdyż demoralizuje okradzionego. Jest to specjalność biurokracji względem obywateli, wybujała oczywiście najbardziej tam, gdzie biurokracja najbardziej się rozrosła, tj. w Polsce. Im więcej urzędów, tym więcej czasu się marnuje; im liczniejsi są w jakimś urzędzie urzędnicy, tym wymyślniejsze formy przybiera rabunek czasu.”

Feliks Koneczny (1862–1949) historyk polski, historiozof

O biurokracji
Źródło: Państwo i Prawo, Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 85.

O czasie

„Naród i wojsko to jedno i nie może być żadnych między nimi rozgraniczeń. Wojsko zawsze było, jest i będzie największym ukochaniem wszystkich zdrowych środowisk polskiego Narodu, które rozumieją, że żołnierz stoi na straży jego wolności i możności pracy nad poprawą losu jego obywateli. Za to uczucie możesz odpłacić ludowi polskiemu tylko miłością. Tradycja przekazała nam, że wojsko i jego dowódcy zawsze byli pionierami postępu, nieśli powiew wolności, braterstwa i równości.”

Stefan Rowecki (1895–1944) generał polski

Źródło: Duch wojska narodowego (1942), cyt. za: Jan Rzepecki, Wspomnienia i przyczynki historyczne, wyd. Czytelnik, Warszawa 1983, s. 203–204.

O losie, O ludziach, O emocjach, O wolności

„Nawet staroszlachecka Rzeczpospolita Polska nie miała królobójstwa. Doczekały się tej hańby – zabójstwa Prezydenta – pierwsze lata Niepodległej Polski. Opinia publiczna została wstrząśnięta. I choć wobec postawy ludu endecy zaczęli pisać… „ciszej nad trumną…” – to jednak rozegrać się miał dalszy akt ohydy: gloryfikowanie mordercy. Niewiadomszczyzna zatruwać zaczynała atmosferę, zamącając współżycie między obywatelami, usiłując dzielić ich na obywateli pierwszej i drugiej klasy. Dalsze lata są aż nazbyt znane, aby je przypominać. Tworzenie pierwszych kadr faszystowskich przez tajne PPP (Polskie Pogotowie Patriotów) aż do ONR.”

Zygmunt Piotrowski (1891–1940)

Źródło: Walka z niewiadomszczyzną http://lewicowo.pl/walka-z-niewiadomszczyzna/, „Nasza Trybuna – żydowski dwutygodnik socjalistyczny” nr 1 (5), Warszawa, 9 stycznia 1938, cyt. za: lewicowo. pl

O ludziach, O walce

„Mieszkańcy Łotwy mają poczucie, że brakuje im wystarczających informacji na temat Unii Europejskiej. Tutaj widzę rolę Parlamentu Europejskiego, ponieważ jest on łącznikiem między obywatelami Europy i Unii Europejskiej. Posłowie mogą najlepiej wyjaśnić, o co chodzi w UE.”

Valdis Zatlers (1955) polityk łotewski, lekarz

Źródło: europarl.europa.pl, 19 stycznia 2009 http://www.europarl.europa.eu/news/public/story_page/008-46006-012-01-03-901-20090113STO46005-2009-12-01-2009/default_pl.htm

„Teraz nie wszystkie firmy działające w Europie przestrzegają zaleceń dotyczących prywatności, korzystając z tego, że są one niedostosowane do nowej rzeczywistości. Tymczasem prawa są dla wszystkich – dla obywateli–500 mln Europejczyków, i dla każdej firmy, która działa w Europie. Mamy też bardzo skomplikowany system praw w tej dziedzinie, różny w każdym z 27 państw Unii. Upraszczamy to: jeden kontynent, te same reguły dla wszystkich. Ktokolwiek – jakakolwiek firma – działa na terytorium Europy i wykorzystuje prywatne dane Europejczyków, będzie musiał się do nich stosować. To będzie wielka zmiana. Da Europejczykom więcej bezpieczeństwa i zwiększy ich zaufanie do internetu.”

Viviane Reding (1951)

Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego, Ostrożnie daję moje dane internetowym firmom, „Gazeta Wyborcza”, 15 maja 2013 http://wyborcza.pl/1,76842,13910269,__Ostroznie_daje_moje_dane_internetowym_firmom____.html#ixzz2TSTPCkJ6

O zaufaniu, O rzeczywostości, O zmianach

„Dla mnie najważniejsze jest jednak to, że moralność w polityce nie kończy się w żadnym razie, jak się często przyjmuje, na kwestiach takich jak aborcja czy eutanazja. W istocie sprawy związane z funkcjonowaniem systemu podatkowego, gospodarki, systemu zdrowia czy edukacji – a więc te, w których chodzi o wzajemne zobowiązania między obywatelami – są także kwestiami stricte moralnymi.”

Michael Sandel (1953)

Źródło: rozmowa Piotra Burasa i Magdy Tilszer, Nie daj się urynkowić, „Gazeta Wyborcza”, 5–6 lipca 2014.

O morzu

„Odwiedziłem Belgrad jakieś 10 lat temu i miałem niezwykle traumatyczne spotkanie z kilkoma typami rozkochanymi w nacjonalizmie. (…) Oni powiedzieli: „Jeżeli chce się być normalnym obywatelem dzisiejszego świata, trzeba przestrzegać nieskończonej ilości reguł. Nie można palić w miejscach publicznych, nie można bić swojej żony itd. Trzeba nieustannie uważać, co się robi. A jeżeli jest się nacjonalistą, można robić niemal wszystko. Można nawet zabijać.””

Slavoj Žižek (1949) słoweński socjolog, filozof, psychoanalityk i krytyk kulturalny

Źródło: Jeżeli Boga nie ma, wszystko jest zakazane, „Europa”, 24 marca 2007.

O Bogu

„Wobec wzrostu cen na arenie międzynarodowej, siła i znaczenie Euro chroni zdolność zakupową obywateli Unii i ich oszczędności.”

Mario Draghi (1947)

Źródło: Prezes Banku Włoch podsumowuje sytuację gospodarczą kraju, wp.pl, 4 czerwca 2008 http://media.wp.pl/kat,1022939,wid,10020905,wiadomosc.html?ticaid=1d645

O sile

„Wszystkim obywatelom Jugosławii życzę dużo radości i sukcesów przy odbudowie naszego kraju.”

Slobodan Milošević (1941–2006) przywódca serbski

Źródło: „Die Zeit”, 27 czerwca 1999

O sukcesie

„Trzeba podkreślić, że kraj nasz został głęboko poruszony dowodami lojalności, złożonymi Polsce przez mniejszości słowiańskie i żydowską. Jest to nieodparty dowód, że polska więź państwowa wyszła nienaruszona z tej straszliwej próby, którą jej narzucono. Za tę więź przywódcy Bundu Henryk Erlich i Wiktor Alter zapłacili życiem, kiedy w 1941 roku po wyjściu z więzienia na mocy amnestii, podejmując się, na propozycje radzieckie, organizacji żydowskiego komitetu antyfaszystowskiego, nie kryli, iż uważają się za polskich obywateli i czują się zobowiązani do działania w porozumieniu z władzami Rzeczypospolitej. W rezultacie obaj zostali aresztowani, a następnie zgładzeni.”

Władysław Sikorski (1881–1943) generał polski, premier

w listopadzie 1942.
Wariant: Trzeba podkreślić, że kraj nasz został głęboko poruszony dowodami lojalności, złożonymi Polsce przez mniejszości słowiańskie i żydowską. Jest to nieodparty dowód, że polska więź państwowa wyszła nienaruszona z tej straszliwej próby, którą jej narzucono. Za tę więź przywódcy Bundu Henryk Erlich i Wiktor Alter zapłacili życiem, kiedy w 1941 roku po wyjściu z więzienia na mocy amnestii, podejmując się, na propozycje radzieckie, organizacji żydowskiego komitetu antyfaszystowskiego, nie kryli, iż uważają się za polskich obywateli i czują się zobowiązani do działania w porozumieniu z władzami Rzeczypospolitej. W rezultacie obaj zostali aresztowani, a następnie zgładzeni. [w listopadzie 1942. ]
Źródło: Krystyna Kersten, Polacy – Żydzi – komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968, Warszawa 1992, s. 31.

„Nieprzypadkowo w krajach totalitarnych, czy to w Rosji, Niemczech, czy Włoszech, zagadnienie organizowania czasu wolnego obywateli stało się jednym z problemów objętych planowaniem. Niemcy wynaleźli nawet dla tego zagadnienia okropną, wewnętrznie sprzeczną nazwę Freizeitgestaltung (dosłownie: kształtowanie sposobów wykorzystania wolnego czasu przez ludzi), jak gdyby mógł jeszcze istnieć czas wolny, gdy musi się go wykorzystać w sposób zalecany przez władze.”

Friedrich August von Hayek książka Droga do zniewolenia

Droga do zniewolenia

O ludziach, O czasie

„W wolność mediów w Europie usiłują ingerować politycy państw islamskich. Publicznie palone są flagi Danii, a terroryści grożą zamachami i porywaniem obywateli krajów, w których wolne i niezależne od państwa dzienniki w imię solidarności opublikowały karykatury. Wolna prasa i wolne państwa nie mogą ulec temu szantażowi”

Grzegorz Gauden (1953) polski dziennikarz

Źródło: wyborcza.pl 4 lutego 2006 http://wyborcza.pl/1,76842,3147589.html#ixzz1CEfJJD2b

O wolności

„Przeciętny, oswojony obywatel skłonny jest oskarżać rewolucjonistę o przesadę, nie rozumie, że rewolucjonistą staje się właśnie człowiek dzięki odzyskanej zdolności widzenia.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Płomienie (1908)
Źródło: tom I; III, Spartakus i Szymon Słupnik

„Jeżeli przeglądniemy karty historii powszechnej, a także historii polskiej, to przekonamy się, że te narody które posiadały pełną równość obywateli wobec prawa, wobec państwa, rozwijały się zawsze pomyślnie, rosły i potężniały, tworzyły doskonale zorganizowane państwa.”

Józef Panaś (1887–1940) polski ksiądz

o państwie prawa.
Źródło: Ruch ludowy to potęga Polski, „Gazeta Grudziądzka” nr 115, 2 października 1934, s. 2.

O historii

„Starożytna rzymska maksyma mówi o twardości prawa, które jednak musi być respektowane przez wszystkich obywateli. Są jednak sytuacje, kiedy interes społeczny określonej grupy, a za taką uważam polskich rolników, wymaga radykalnych i konsekwentnych działań. Dopóki ktokolwiek będzie niszczył nasze rolnictwo i naszych rolników, czyli Polskę, będziemy walczyć wszelkimi możliwymi, dostępnymi środkami.”

Maria Zbyrowska (1956) polska działaczka polityczna

wystąpienie w Sejmie, 30 września 2003

„Wiem tylko, że do prezydenta Rafała Dutkiewicza dzwonili Aleksander Kwaśniewski i Adam Michnik. Naciskali na niego, aby skreślił mnie z listy Obywatele do Senatu. Dutkiewicz był po tych telefonach przerażony. Trząsł się jak galaretka.”

Marek Król (1953) dziennikarz polski, działacz polityczny

Źródło: Żyję w kraju lemingów, „Uważam Rze”, 12 września 2012.

„Gdyby UE dziś nie istniała, trzeba by ją wymyślić. Na początku XXI wieku nie stanowi ona bowiem żadnego zagrożenia dla narodowej suwerenności. Mało tego, to Unia pozwala jej zaistnieć. W zglobalizowanym społeczeństwie zdane na siebie państwa narodowe okazują się bezsilne i niezdolne do korzystania ze swojej suwerenności wobec zagrożeń, którym muszą stawiać czoło. Dlatego jedyną nadzieją na pokój i wolność jest dla narodów oraz obywateli wspólna suwerenność unijna.”

Ulrich Beck (1944–2015) niemiecki socjolog

Źródło: Przed nami Wielkie Może, „Forum”, 20 kwietnia 2008, przedruk z: Guardian News and Media, 13 kwietnia 2009.

O pokoju, O wolności, O wieku

„Ludzie, którymi miałem zaszczyt dowodzić, to nie wyspa oderwana od społeczeństwa ani cierpiętnicy, dla których było ideałem polec za Ojczyznę, lecz świadomi swych obowiązków młodzi obywatele Rzeczypospolitej, dla których ideałem było żyć dla Niej i pracą przyczynić się do Jej świetności.”

Ryszard Białous (1914–1992)

o swoich żołnierzach batalionu Zośka

O ludziach, O ojczyźnie

„Sposób, w jaki ludność przyjmowała te kolejne nieszczęścia, a wreszcie samą kapitulację, przynosi Polakom większą chwałę niż sukcesy pierwszych tygodni. Są polskie i niepolskie opisy tego dnia, w którym po podpisaniu kapitulacji wojsko i ludność zaczęły opuszczać Warszawę. Godność tego pobitego wojska, które w zwartych szeregach odchodziło na jakże niepewny los, godność tej opuszczonej ludności, która żegnała je łzami, a nie słowami przekleństw – jest to coś, czego nie można zapomnieć i co winno zostać przeniesione przyszłym pokoleniom Polaków. Pobici, ale nie rozbici moralnie, zjednoczeni we wspólnym porywie, do końca nie ulegli rozkładowi wewnętrznemu, którego przecież można by się spodziewać po tylu dniach klęsk i zawodów – tak uzewnętrzniała się w chwili największej próby siła moralna Warszawy. Siła dojrzewająca w katakumbach konspiracji, a wyzwolona i eksplodująca podczas powstania. Ostatniego polskiego powstania pierwszej połowy XX wieku, godnego wielkich tradycji powstania wielkopolskiego i trzech powstań śląskich. Gdyby kończyło się ono rozkładem, nawet wtedy, gdyby w ostatniej chwili przyszedł jakiś ratunek i miasto ocalało – byłoby to powstanie prawdziwej klęski. Może nie tak tragiczne, ale odrażające, niosące przyszłym pokoleniom – jak każda małość, każda zdrada – nie pokarm, lecz truciznę. Jakkolwiek byśmy oceniali decyzję powstania – a oceniać ją można nie z jednego punktu widzenia i jak wiemy oceny są tutaj krańcowo różne, jakkolwiek ocenialibyśmy jego sens wojskowy i polityczny – i tutaj zdania są bardzo podzielone, jedno przynajmniej pozostanie jasne: egzamin, przed którym stanęło miasto, zdany został, z niewielkimi wyjątkami, bardzo dobrze. Zarówno pod względem samoorganizacji, współpracy z wojskiem, jak też postawy moralnej. Postawy moralnej utrzymanej do końca. Postawy, którą zachowały władze powstańcze, żołnierze i zwykli obywatele.”

Tomasz Strzembosz (1930–2004) polski historyk

Refleksje o Polsce i Podziemiu 1939–1945
Źródło: s. 123–124

O losie, O zdradzie, O zachowaniu, O decyzjach

„Bo pod rządami wolnorynkowego fundamentalizmu stosunki rynkowe rozciągnęły swoją władzę na sferę publiczną i sprowadziły ludzi do roli konsumentów lub towarów konsumpcyjnych, skutecznie ograniczając ich zdolność do rozwijania pełni intelektualnych i emocjonalnych możliwości, które mogłyby z nich uczynić krytycznych obywateli”

Henry Giroux (1943)

Źródło: Casino Capitalism and Higher Education

O ludziach

„Ale nie, miasta nie mają oczu ani innych narządów zmysłów. Gładzone kamienie i stwardniały tynk, drewniane belki i ocienione gzymsami fasady, otoczone murami ogrody i spokojne sadzawki z szemrzącymi fontannami, wszystko to było niewrażliwe na niszczące poczynania obywateli. Miasto nie znało głodu, nie mogło się obudzić ani nawet poruszać nerwowo w grobie.”

Steven Erikson książka Myto ogarów

Myto ogarów (2008)

O głodzie

„Piraci występują z postulatem uwidocznienia politycznych decyzji i dyskusji dla obywateli. Tym samym chcą zbliżenia obywateli do polityki. To mogą być dobre postulaty dla małej partii, która nie ponosi jeszcze odpowiedzialności rządowej.”

Christoph Bieber (1970)

Źródło: Weronika Przecherska, Piraci po berlińsku, instytutobywatelski.pl, 29 września 2011 http://www.instytutobywatelski.pl/2674/komentarze/piraci-po-berlinsku

O decyzjach

„Są filozofowie i mężowie stanu, którzy uważają, że państwo może być doskonałe samo w sobie,, nie zaś jako środek służący pomyślności jego obywateli. Nie widzę żadnych powodów, by przekonanie takie podzielać. „Państwo” to abstrakcja, nie odczuwa przyjemności ani bólu, obce mu są nadzieje czy obawy, to co wydaje nam się jego celem, jest w istocie celem jednostek, które nim kierują. Kiedy pomyślimy w kategoriach konkretnych, okaże się że państwo to w istocie ludzie posiadający więcej władzy, niż przypada większości śmiertelników. Gloryfikowanie państwa okazuje się więc gloryfikacją rządzącej mniejszości. Żaden demokrata nie będzie tolerował tak rażąco niesprawiedliwej teorii.”

Bertrand Russell (1872–1970) angielski logik, matematyk, filozof, myśliciel, działacz społeczny i eseista, noblista w dziedzinie literat…

Źródło: Władza i jednostka

O ludziach, O przyjemności

„Dzielą świat na jasny i ciemny. I mówią: jasność to my. A ciemność z nami walczy, bo chce nas zniszczyć. Wydaje mi się paradoksalnie, że prawdziwy triumf PiS przeżyje w momencie klęski. Wtedy powie: przecież wam, obywatele, mówiliśmy. W Polsce jest układ, który walczy z nami. I mieliśmy rację. Ten układ nas zniszczył.”

Jan Rokita (1959) polski polityk

Źródło: PiS tworzy sobie wrogów, „Gazeta Wyborcza”, 8 marca 2006

O świecie

„Frankowicze powinni zacząć samodzielnie walczyć o swoje prawa. Ja sądzę, że powinni oni wziąć sprawy we własne ręce i walczyć w sądach. Nie dlatego, że nie można ufać prezydentowi czy rządowi, ale dlatego, że prezydent i rząd są w położeniu determinowanym warunkami ekonomicznymi. Rząd nie może podejmować działań, które zachwieją systemem bankowym, bo to odbije się na wszystkich obywatelach.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

Źródło: Kaczyński nie pozostawia złudzeń frankowiczom. „Muszą walczyć samodzielnie” http://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/pomoc-dla-frankowiczow-jaroslaw-kaczynski,123,0,2260603.html, money.pl, 10 lutego 2017

O pomocy

„Jednym z najważniejszych polskich problemów jest brak zaufania obywateli do siebie nawzajem, do procedur, instytucji demokratycznych oraz elit. Zaufanie stanowi podstawę stosunków międzyludzkich, a społeczeństwa, których obywatele sobie ufają, lepiej się rozwijają.”

Lena Kolarska-Bobińska (1947) polska socjolog

Źródło: „Polityka” 2007.

O zaufaniu

„Rozwój broni nuklearnej jest jedną z form zapewnienia bezpieczeństwa naszym obywatelom. Gdybyśmy nie posiadali tego rodzaju broni, mającej wyłącznie charakter defensywny, Korea Północna byłaby obecnie zniewolona jak Irak czy Afganistan.”

Alejandro Cao de Benós (1974)

Źródło: Aneta Wawrzyńczak, Komunistyczny raj – chłop ma tyle, co polityk, wp.pl, 2 października 2010 http://konflikty.wp.pl/kat,107154,page,3,title,Komunistyczny-raj-chlop-ma-tyle-co-polityk,wid,12721625,wiadomosc.html?ticaid=1c824&_ticrsn=3

O charakterze

„Proszę państwa, nazywam się Krzysztof Kononowicz. Kandyduję na prezydenta miasta Białegostoku. Przez obecne kliki rozkradane są pieniądze. Ludzie niekompetentni, nieuczciwi, którzy dla Białegostoku dużo obiecali, a nic nie zrobili, muszą odejśc! Kandydując na prezydenta miasta Białegostoku, z komitetu XXI wieku, będę uczciwy i sprawiedliwy. Będę pomagał wszystkim obywatelom Białegostoku. Rozbiję polityczne kliki panujące w Białymstoku, które nie szanują osób bezrobotnych, inwalidów i prostych robotników. Dziękuję państwu.”

Krzysztof Kononowicz (1963) kandydat na prezydenta Białegostoku w wyborach z 12 listopada 2006

oświadczenie Krzysztofa Kononowicza opublikowane w Internecie

O pieniądzach, O ludziach, O wieku

„Tam, gdzie brakuje społecznej solidarności opartej na zasadzie sprawiedliwości, trudno oczekiwać od obywateli, że będą bronić liberalnych instytucji, zasady hamulców i równowagi czy podziału władz.”

Miklós Tamás Gáspár (1948)

Źródło: „On jest Kaczyńskim, któremu się udało”, finanse.wp.pl, 5 stycznia 2011 https://finanse.wp.pl/on-jest-kaczynskim-ktoremu-sie-udalo-6114111806904449a

O sprawiedliwości

„Wbrew temu, co się mówi, system głosowania demokratycznego nie jest najdoskonalszą formą rządów. Owszem, daje on przekonanie, że wszyscy obywatele mają wpływ na to, co się dzieje w ich kraju. Nie każdemu jednak powinno się dawać szansę wpływu na sytuację polityczną w jego ojczyźnie. Moja mama głosowała w ostatnich wyborach prezydenckich na Olechowskiego tylko dlatego, że jest przystojny i dobrze się prezentuje. Tak zachowała się większość Polaków. Kierowanie państwem nie jest zajęciem prostym i dla każdego. Jak mówi Janusz Korwin-Mikke, wyobraźmy sobie, że w lecącym samolocie pasażerowie zaczynają głosować, kto ma usiąść za sterami… Pewnego razu myślałem o tym wszystkim i nagle doznałem olśnienia: najlepszym systemem rządów jest monarchia! Sprawdzała się przez tyle lat – komu to przeszkadzało?”

Kazimierz Staszewski (1963) polski muzyk rockowy

Kazik w wywiadach
Źródło: wywiad dla miesięcznika „Nowe Państwo”

O zachowaniu, O myślach, O ojczyźnie, O myśleniu

„To było powstanie Żydów polskich. Urodziliśmy się w Polsce i byliśmy polskimi obywatelami.”

Symcha Ratajzer-Rotem (1924–2018) polski działacz ruchu oporu

fragment przemówienia wygłoszonego podczas uroczystości 70. rocznicy powstania w warszawskim getcie. Źródło: Żydowski powstaniec Symcha Ratajzer-Rotem „Kazik” odznaczony przez prezydenta, newsweek.pl, 19 kwietnia 2013 http://historia.newsweek.pl/zydowski-powstaniec-symcha-ratajzer-rotem--kazik--odznaczony-przez-prezydenta,103616,1,1.html

O historii

„Walka z wysokim bezrobociem i pogrążoną w stagnacji gospodarką nie jest prosta, wymaga wsparcia wszystkich obywateli. Jednak dzięki niej przestaniemy być częścią problemu, a staniemy się częścią rozwiązania.”

Mariano Rajoy (1955) hiszpański polityk

Źródło: Hiszpania: Partia Ludowa u sterów, zapowiada walkę z kryzysem, gazetaprawna.pl, 21 listopada 2011 http://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/567831,hiszpania_partia_ludowa_u_sterow_zapowiada_walke_z_kryzysem.html

O wsparciu, O walce

„W kwietniu 1940 roku ponad 21 tysięcy polskich jeńców z obozów i więzień NKWD zostało zamordowanych. Tej zbrodni ludobójstwa dokonano z woli Stalina, na rozkaz najwyższych władz Związku Sowieckiego. Sojusz III Rzeszy i ZSRR, pakt Ribbentrop-Mołotow i agresja na Polskę 17 września 1939 roku znalazły swoją wstrząsającą kulminację w zbrodni katyńskiej.
Nie tylko w lasach Katynia, także w Twerze, Charkowie i w innych, znanych i jeszcze nieznanych miejscach straceń wymordowano obywateli II Rzeczypospolitej, ludzi tworzących podstawę naszej państwowości, nieugiętych w służbie ojczyzny. W tym samym czasie rodziny pomordowanych i tysiące mieszkańców przedwojennych Kresów były zsyłane w głąb Związku Sowieckiego, gdzie ich niewypowiedziane cierpienia znaczyły drogę polskiej Golgoty Wschodu.
Najbardziej tragiczną stacją tej drogi był Katyń. Polskich oficerów, duchownych, urzędników, policjantów, funkcjonariuszy straży granicznej i służby więziennej zgładzono bez procesów i wyroków. Byli ofiarami niewypowiedzianej wojny. Zostali zamordowani z pogwałceniem praw i konwencji cywilizowanego świata. Zdeptano ich godność jako żołnierzy, Polaków i ludzi. Doły śmierci na zawsze miały ukryć ciała pomordowanych i prawdę o zbrodni. Świat miał się nigdy nie dowiedzieć. Rodzinom ofiar odebrano prawo do publicznej żałoby, do opłakania i godnego upamiętnienia najbliższych. Ziemia przykryła ślady zbrodni, a kłamstwo miało wymazać ją z ludzkiej pamięci.
Ukrywanie prawdy o Katyniu – efekt decyzji tych, którzy do zbrodni doprowadzili – stało się jednym z fundamentów polityki komunistów w powojennej Polsce: założycielskim kłamstwem PRL. Był to czas, kiedy za pamięć i prawdę o Katyniu płaciło się wysoką cenę. Jednak bliscy pomordowanych i inni, odważni ludzie trwali wiernie przy tej pamięci, bronili jej i przekazywali kolejnym pokoleniom Polaków. Przenieśli ją przez czas komunistycznych rządów i powierzyli rodakom, wolnej, niepodległej Polsce. Dlatego im wszystkim, a zwłaszcza Rodzinom Katyńskim, jesteśmy winni szacunek i wdzięczność.
W imieniu Rzeczypospolitej składam najgłębsze podziękowanie za to, że broniąc pamięci o swoich bliskich, ocaliliście Państwo jakże ważny wymiar naszej polskiej świadomości i tożsamości.
Katyń stał się bolesną raną polskiej historii, ale także na długie dziesięciolecia zatruł relacje między Polakami i Rosjanami. Sprawmy, by katyńska rana mogła się wreszcie w pełni zagoić i zabliźnić. Jesteśmy już na tej drodze. My, Polacy, doceniamy działania Rosjan z ostatnich lat. Tą drogą, która zbliża nasze narody, powinniśmy iść dalej, nie zatrzymując się na niej ani nie cofając.
Wszystkie okoliczności zbrodni katyńskiej muszą zostać do końca zbadane i wyjaśnione. Ważne jest, by została potwierdzona prawnie niewinność ofiar, by ujawnione zostały wszystkie dokumenty dotyczące tej zbrodni. Aby kłamstwo katyńskie zniknęło na zawsze z przestrzeni publicznej. Domagamy się tych działań przede wszystkim ze względu na pamięć ofiar i szacunek dla cierpienia ich rodzin. Ale domagamy się ich także w imię wspólnych wartości, które muszą tworzyć fundament zaufania i partnerstwa pomiędzy sąsiednimi narodami w całej Europie.
Oddajmy wspólnie hołd pomordowanym i pomódlmy się nad ich głowami. Chwała bohaterom! Cześć Ich pamięci!”

Lech Kaczyński (1949–2010) polski polityk, prezydent Polski

ostatnie, niewygłoszone, katyńskie przemówienie.
Przemówienia rocznicowe

O śmierci, O wojnie, O ludziach, O kłamstwie

„Euro to nasza waluta, ale i nasz polityczny projekt. Chcemy wyjść z kryzysu wzmocnieni i zapewnić dobrobyt naszym obywatelom.”

Angela Merkel (1954) niemiecka polityk

Źródło: wp.pl, 9 lutego 2011 http://wiadomosci.wp.pl/kat,118036,title,Angela-Merkel-wkracza-do-akcji,wid,13115610,komentarz.html?ticaid=1bc09

„Projekt traktatu lizbońskiego w wyniku woli irlandzkich wyborców obecnie przepadł i jego ratyfikacja już nie może być dalej realizowana. W jednym, jedynym z 27 krajów WE przebiegło referendum na temat traktatu lizbońskiego. W tym jedynym kraju UE politycy umożliwili obywatelom wyrażenie swojego poglądu. Wynik jest dla wszystkich jednoznaczny. Jest zwycięstwem wolności i mądrości nad elitarnymi projektami i europejska biurokracją.”

Václav Klaus (1941) czeski polityk, premier i prezydent Czech

po odrzuceniu traktatu lizbońskiego w irlandzkim referendum, 13 czerwca 2008.

O wolności, O zwycięstwie

„Puszczając wodze fantazji wyobraźmy sobie, iż hitlerowscy ministrowie po drugiej wojnie światowej opływają w dostatek, a działacze narodowosocjalistyczni porozumieli się z opozycją antyhitlerowską, stając się zapleczem kadrowym demokratycznego państwa. Idąc dalej: fachowcy z gestapo tropiliby wówczas wrogów demokracji i podziemie neonazistowskie, a Abwehra stałaby się zapleczem kadr kierowniczych demokratycznych Niemiec. Minister Goebbels miałby własne środowisko demokratyczne, a przy tym wydawałby pluralistyczną gazetę, opiewając w niej uroki europejskości, demokracji i praw człowieka. Towarzyszyłyby temu – oczywiście – spółki tworzone w oparciu o majątek państwowy przez kadrę doskonałych narodowosocjalistycznych fachowców, wspieranych przez mniej doświadczonych profanów z dawnej opozycji. Członkowie partii narodowo-socjalistycznej – NSDAP – weryfikowaliby wówczas uprawnienia kombatanckie swoich przeciwników z czasów wojny. Na szczęście – po koszmarze hitleryzmu odbył się proces norymberski i dokonano surowej oceny co najmniej części zbrodniarzy. Odbyła się też w Niemczech denazyfikacja, której elementami były – między innymi – zakaz szerzenia poglądów narodowosocjalistycznych, demonopolizacja i dekartelizacja. Czas pokazał, że osąd ten oraz zastosowane środki były potrzebne i słuszne, choć może nie do końca konsekwentnie przeprowadzone. Obecnie nie kwestionuje tego chyba żaden poważny historyk, oczywiście – jeżeli nie należał do PZPR. Nie widzę dzisiaj żadnego powodu, aby osoby, które ułatwiały zniewolenie naszego kraju, mogły zajmować w nim stanowiska wymagające społecznego zaufania, prawości charakteru, a także kierowania się polską racją stanu. Odsunięcie tych ludzi od niektórych stanowisk jest niezbędne – w imię sprawiedliwości dziejowej i wiarygodności państwa. Bez tego obywatele naszego kraju nie wyzwolą się z apatii i zniechęcenia.”

Mariusz Marasek (1959) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 5 września 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/1198cd3a81e9a6d5c125750c0044e806?OpenDocument

O wojnie, O szczęściu, O ludziach, O sprawiedliwości

„Aleksander Kwaśniewski zachował się w tej sprawie [ułaskawienia] nie jak prezydent, ale jak „prezio”. To pokazuje, że jest jakaś nierówność wśród obywateli, że są osoby szczególnie chronione.”

Mariusz Kamiński (ur. 1965) (1965) polityk polski

w 2005 r. o ułaskawieniu Zbigniewa Sobotki przez Aleksandra Kwaśniewskiego.

O zachowaniu

„Dziś sieciowo rozwijająca się gospodarka daje wartość dodaną wtedy, kiedy ludzie mają odpowiednie kompetencje społeczne. Hierarchiczne struktury zarządzania przedsiębiorstwami, z układem z góry do dołu, są mniej konkurencyjne od tych „poziomych”, które stawiają na kooperację. Biotechnologia, przemysł farmaceutyczny, logistyka łańcuchów dostaw – tego wszystkiego nie da się zrobić bez nowych mechanizmów kooperacyjnych. Kapitał społeczny to nie tylko dobre samopoczucie obywateli wierzących w swój kraj i chodzących głosować. Wzrost kapitału społecznego przynosi efekt ekonomiczny. A Polska ma jego olbrzymi deficyt.”

Michał Boni (1954) polski polityk

Źródło: Samo zaciskanie pasa to żadna reforma, „Gazeta Wyborcza”, 26–27 lutego 2011.

O ludziach

„Krzyk, sianie zamętu, destabilizacja to są metody, które niestety stały się narzędziem partii opozycyjnych. Nie ma to nic wspólnego z zasadami demokratycznego państwa prawa, ze standardami europejskich demokracji. Szanowni Państwo, jako politycy mamy obowiązek roztropnej troski o dobro wspólne. Polityka może nas dzielić, ale nie powinien dzielić nas szacunek do zasad i wartości, u podstaw których zawsze leży myślenie o Państwie i dobru wspólnoty, o bezpieczeństwie i interesie Polaków. Nie wolno Polaków skłócać, zniechęcać wzajemnie. Można się spierać, różnic w poglądach, ale nie wolno Polaków stawiać przeciwko sobie. A dziś tak się dzieje. (…) Reżyserzy tych wydarzeń muszą dziś wyraźnie usłyszeć: źle czynicie, szkodzicie Polsce, sprzeniewierzacie się dobru wspólnemu. Na konflikcie i niechęci chcecie budować waszą tożsamość. To ogromny błąd.(…) Opozycja w demokratycznym państwie ma wielką wartość. Opozycja, która merytorycznie recenzuje rządzących, która motywuje władze i patrzy jej rzetelnie na ręce jest solą demokracji. Niestety dziś takiej nie ma. Krzyk i wrzask nie zastąpią dobrych pomysłów dla obywateli. Warto przypomnieć opozycji, że jesteśmy jednym narodem, mamy jedną ojczyznę i wspólną historię. Polska jest wolna i demokratyczna. Jest Naszym wspólnym dobrem – stwierdziła. Chcecie maszerować – maszerujcie, chcecie protestować – protestujcie. Ale szanujcie przekonania innych. Szanujcie swoich rodaków, nie odmawiajcie innym praw, o które sami się upominacie. Takie działanie dewastuje społeczne zaufanie, solidarność, niszczy demokrację, uderza w jej podstawy. Rujnuje nas jako naród, jako wspólnotę.”

Beata Szydło (1963) polska działaczka samorządowa i polityczna

Źródło: „Chcecie maszerować, maszerujcie, chcecie protestować protestujcie, ale szanujcie rodaków”. ORĘDZIE Beaty Szydło http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/538164,oredzie-premier-beaty-szydlo.html, dziennik. pl, 17 grudnia 2016.

O błędach, O demokracji, O zaufaniu, O historii

„Nie przyjmujemy nowych państw, które nie podzielałyby naszych wartości. Często ich obywatele przeciwstawiali się sowieckim czołgom z gołymi rękami i robili to przez wiele lat.”

Günter Verheugen (1944) polityk niemiecki

w Parlamencie Europejskim.

„Uważamy, że bylibyśmy bezpieczniejsi, jeśli świat byłby prawdziwie wolny od broni atomowej. Ale do czasu, kiedy osiągniemy ten szczęśliwy stan, nie mamy wyboru i z powodu obowiązku ochrony naszych obywateli musimy posiadać broń atomową, żeby chronić się przed atomowym zagrożeniem.”

Shivshankar Menon (1949)

Źródło: Marta Strzelec, Minister Spraw Zagranicznych Indii: Indie nie porzucą broni atomowej do momentu ogólnego rozbrojenia, polska-azja.pl, 23 sierpnia 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/08/23/minister-spraw-zagranicznych-indii-inie-nie-porzuca-broni-atomowej-do-momentu-ogolnego-rozbrojenia/

O świecie, O czasie

„Prawa konsumenta wzięły się z tego, że klient wobec firmy jest z definicji słabszy. Trzeba go w ramach swobody umów chronić. Podobnie, jak obywatel jest słabszy wobec państwa, więc trzeba go chronić, a nie wszystko zostawiać rynkowi.”

Ewa Łętowska (1940) profesor prawa, rzecznik praw obywatelskich

Źródło: rozmowa Ewy Siedleckiej, Poprzez różne umowy państwo pozbywa się władzy, wyborcza.pl, 18 czerwca 2012 http://wyborcza.pl/1,76842,11954133,Letowska__Poprzez_rozne_umowy_panstwo_pozbywa_sie.html?as=2&startsz=x

„Tajwan jest Tajwanem wszystkich obywateli.”

Su Tseng-chang (1947)

Źródło: Adam S., Obietnice nowego szefa DPP, polska-azja.pl, 30 maja 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/05/30/obietnice-nowego-szefa-dpp/

„Warunkiem zbudowania socjalizmu w naszej ojczyźnie będzie to, aby każdy obywatel, a zwłaszcza każdy działacz TANU żył zgodnie z ta doktryną. Pamiętajmy zawsze o dwóch rzeczach. Oddajemy wszystko, aby zbudować w Tanzanii społeczeństwo socjalistyczne, a socjalizm i rasizm nie dadzą się pogodzić.”

Julius Nyerere (1922–1999) polityk tanzański

Socjalizm jest przeciw rasizmowi

O ojczyźnie

„Dla władców Kuby my, obywatele, jesteśmy tym, czym byli moi przodkowie wywiezieni siłą z Afryki do Ameryki.”

Guillermo Fariñas (1962)

Źródło: Puste krzesło Farinasa, wyborcza.pl, 16 grudnia 2010 http://wyborcza.pl/1,86719,8825153,Puste_krzeslo_Farinasa.html#ixzz18IvfEQlo

O sile

„Za mało debatujemy, bo nie dość dobrze rozumiemy, że istotą demokracji jest stworzenie warunków, w których, dla dobra wspólnoty, ujawnia się maksimum wiedzy, mądrości, intuicji i zaangażowania zwyczajnych obywateli.”

Piotr Sztompka (1944) polski socjolog

Źródło: „Tygodnik Powszechny”, 2007.

O demokracji, O wiedzę

„Możliwe będzie otwarte i szczere informowanie obywateli o tym, co się dzieje, jakie są możliwe alternatywy i dlaczego wybrano takie, a nie inne ścieżki. Pokażemy, że obywatele mogą zostać włączeni w proces odkrywania faktów i metody wybierania ścieżek. Czemu nie zapytać obywateli o ich opinię, zanim podjęta zostanie decyzja? Warto tego spróbować.”

Sebastian Nerz (1983) niemiecki polityk

po wyborach do berlińskiego Landtagu, w których piraci zdobyli 15 mandatów (wrzesień 2011). Źródło: Adam Golański, Arrrr, 15 piratów w parlamencie Berlina. Przewrót na niemieckiej scenie politycznej?, webhosting.pl, 20 września 2011 http://webhosting.pl/Arrrr.15.piratow.w.parlamencie.Berlina.Przewrot.na.niemieckiej.scenie.politycznej

O decyzjach

„(…) państwo wyznaniowe może powstać tylko na fundamencie głupoty i ciemnoty jego obywateli.”

Andrzej Szczypiorski (1928–2000) pisarz polski

Źródło: „Wprost”, wydania 36–43, Agencja Wydawniczo-Reklamowa „Wprost”, 1997, s. 100.

O głupocie

„Gdyby polityczna agora stała się obszarem autentycznie ważnym i wspólnym, w którym z powagą mówi się o rzeczach duchowo najistotniejszych dla wszystkich obywateli razem i dla każdego z osobna, bez uszczerbku dla niczyich praw i swobód, wtedy całe społeczeństwo wzniosłoby się na wyższy etycznie poziom. Stałoby się społeczeństwem substancjalnym, a więc odpowiedzialnym i myślącym – takim, jakiego pragnął Hegel.
Jeśli tej substancjalności brakuje, a rząd uchyla się od brzemienia kwestii, jakie na co dzień porusza filozofia i religia, puste miejsce na agorze tym łatwiej zajmują kuglarze odgrywający demagogiczny teatrzyk niby-wartości, żonglując na oczach pogardzanej przez siebie wyborczej gawiedzi patriotycznymi i religijnymi symbolami oraz nacjonalistycznymi i ksenofobicznymi kliszami.”

Jan Hartman (1967) polski filozof, bioetyk, wydawca, publicysta, polityk

Źródło: Duch się nam zapodział, „Gazeta Wyborcza”, 23–25 kwietnia 2011.

O religii

„Chciałem zatrzymać proces „dzikiej” prywatyzacji do momentu przygotowania odpowiedniego zespołu ustaw, które pozwoliłyby przeprowadzić ją w sposób uczciwy i ekonomicznie racjonalny. Chodziło m. in. o ustawy o reprywatyzacji (do dziś nieprzeprowadzonej), o powołaniu instytucji Skarbu Państwa i Prokuratorii Generalnej, o powszechnym uwłaszczeniu obywateli w formie akcjonariatu narodowego. Przygotowane projekty tych ustaw zostały wniesione do Sejmu już po upadku rządu. Nigdy nie trafiły na porządek dzienny Sejmu I kadencji.”

Jan Olszewski (1930–2019) polski polityk prawicowy, premier III Rzeczypospolitej

Źródło: Giną dokumenty o zasadniczym znaczeniu, naszdziennik.pl, 3 marca 2012 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20120303&typ=my&id=my03.txt

„Od dawna już właściwie była Rzeczpospolita państwem konstytucyjnym. Rząd musiał się liczyć z wolą obywateli. Większość znanych z historii wojen nie byłoby wcale, gdyby decyzje ich rozpoczynania zależały od głosowania powszechnego, a nie od sztabów i ośrodków rządzenia. Pacyfizm naszej szlachty nie wynikał z polskich, litewskich czy ruskich cnót narodowych, lecz z typu ustroju.”

Paweł Jasienica książka Rzeczpospolita Obojga Narodów

Rzeczpospolita Obojga Narodów, Srebrny wiek, Część I
Źródło: s. 23.

O historii, O decyzjach

„Wystąpienia ostatnich dni to głos sprzeciwu, którego celem jest uzmysłowienie politykom, że są tylko wykonawcami woli suwerena, jakim jest społeczeństwo obywatelskie. Arogancja, jaką wykazał się rząd Donalda Tuska, ignorując społeczne odczucia dotyczące ACTA – kolejny po zamieszaniu wokół służby zdrowia przykład urzędniczej samowoli ministrów rządzącej koalicji – przelała czarę goryczy: obywatele poczuli, że nie mają realnej politycznej reprezentacji.”

Igor Stokfiszewski (1979) polski krytyk literacki

Źródło: Oburzeni na ACTA, krytykapolityczna.pl, 31 stycznia 2012 http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/StokfiszewskiOburzeninaACTA/menuid-1.html

„Władza ma pomóc, żeby taka obywatelska kultura się rozwijała. To nie władza ma decydować o zawartości wystaw czy spektakli. Władza ma tworzyć warunki finansowe i prawne, żeby obywatele wspólnie tworzyli kulturę. Władza nie musi robić nam dobrze. Musi tworzyć warunki, w których będziemy mogli robić to, co uważamy za istotne. Władza ma być pomocnicza, a nie nadrzędna.”

Jerzy Hausner (1949) polski polityk i ekonomista

Źródło: rozmowa Joanny Warszy i Artura Żmijewskiego, Egzekwowanie demokracji, „Krytyka Polityczna”, Nr 30/2012.

O demokracji

„Prawo żyje w świadomości obywateli. Konstytucja nie jest własnością grupki prawników czy sędziów, ale należy do całego narodu.”

Anthony Kennedy (1936)

„Nie ma większego bogactwa w narodzie nad światłych obywateli.”

Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego

13
Źródło: przemówienie w czasie wręczenia doktoratu honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Watykan, 23 listopada 2004.

O czasie, O bogactwie

„Konstytucja nie Biblia – jeśli ogranicza prawa obywateli, trzeba ją poprawić.”

Adam Imadajew (1961)

Znaczenie: uważa, że Rosjanie – skoro tego chcą – powinni mieć prawo do wyboru Władimira Putina na trzecią kadencję.
Źródło: „Polityka”, 2006

„Polityka była zdominowana przez oportunizm, egoizm, karierowiczostwo. Było i jest to nadal możliwe, bo większość obywateli nie traktuje zbyt poważnie swojej roli w demokratycznym państwie, a także dlatego, że media nie dorastają do swoich powinności jako tzw. czwarta władza. Ignorancja, efekciarstwo, lekceważenie zasad rzetelnego dziennikarstwa, rozumienie konkurencji na rynku jako usprawiedliwiającej każdy dziennikarski grzech, to codzienny obraz większości gazet i telewizji.”

Włodzimierz Cimoszewicz (1950) polski polityk, premier RP

Źródło: rozmowa Michała Sutowskiego, krytykapolityczna.pl, 19 października 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/CimoszewiczNauczmysieufacaleniePalikotowi/menuid-1.html

O egoiźmie, Obraz

„Do 1985 roku, gdy mieszkałem w Holandii, realizowałem filmy klasyczne i bliskie realizmowi. Często sięgałem po literaturę biograficzną i autobiograficzną. Do świata fantastycznego wszedłem ponownie wraz z przybyciem do Ameryki. Wydawało mi się, że jestem w stanie robić to dobrze, skoro w młodości ta tematyka tak mnie fascynowała. Z jednej strony traktowałem to jak powrót do dzieciństwa, a z drugiej znajomość popkultury pomagała mi odnaleźć się w Stanach Zjednoczonych. Gdy się tam przeprowadziłem, miałem czterdzieści siedem lat i problem sprawiało mi przestawienie się na życie w tym zupełnie innym świecie. Częściowo mi się to udało, ale gdy mam robić film osadzony w amerykańskich realiach, jest to dla mnie sporym problemem. Dlatego łatwiej mi zrobić science-fiction. Wówczas nikt nie zarzuci mi, że mam kłopot z percepcją amerykańskiej kultury. Wciąż czuję się Europejczykiem i zachowuję się jak obywatel Europy. Kiedy zrobiłem w Ameryce realistyczny film, oparty na rozmowach z autentycznymi ludźmi, czyli „Showgirls”, to musiało się zakończyć katastrofą.”

Paul Verhoeven (1938) holenderski reżyser i scenarzysta

Źródło: Michał Hernes, Reżyser „Nagiego instynktu” dla Stopklatki: Jezus jak bin Laden, stopklatka.pl, 29 marca 2013 http://stopklatka.pl/-/49645466,rezyser-nagiego-instynktu-dla-stopklatki-jezus-jak-bin-laden?page=3,

O życiu, O literaturze, O problemach, O dzieciństwie

„Zeszmacone charaktery sprzedajecie frajerzy
Udajecie obywateli, którzy obowiązek wypełnili
To dla was te rymy, to o was skurwysyny
Wyrządzasz nam krzywdę to i my ci wyrządzimy
I damy ci przykład jak twe prawo obchodzimy.”

Peja (1976) polski wykonawca muzyki hip-hop i rap

Źródło: I nie zmienia się nic

O charakterze

„Obserwujemy sytuację bardzo uważnie i od pewnego czasu jesteśmy zaniepokojeni próbami rekrutowania przez As-Szabab obywateli USA i zachęcania ich do przyjazdu do Somalii. Ten temat jest więc bardzo uważnie obserwowany przez amerykański rząd i będziemy się tej sprawie przyglądać dalej w najbliższych dniach.”

Ben Rhodes (1977)

Źródło: Paweł Gawlik, Prezydent Kenii: To koniec. Pokonaliśmy napastników w centrum handlowym w Nairobi http://wyborcza.pl/1,75477,15881734,Kenia__zon__ile_dusza_zapragnie.html, wyborcza.pl, 23 września 2013.

O czasie

„Pierwszym obowiązkiem człowieka jest pracować.
Tylko przez pracę staje się obywatelem użytecznym.”

Stanisław Staszic książka Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego

Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego (1787)

„Bez ponadnarodowych okazji do oddolnych interwencji, bez europejskich referendów we wspólnych sprawach, które mogłyby potrząsnąć okrętem o nazwie „Europa”, całe przedsięwzięcie upadnie. Nie powinniśmy się bać demokracji bezpośredniej. Czemu przewodniczącego Komisji Europejskiej nie mieliby wybierać bezpośrednio wszyscy obywatele kontynentu, tego samego dnia? W ten sposób Komisja po raz pierwszy byłaby europejska w ścisłym znaczeniu tego słowa.”

Ulrich Beck (1944–2015) niemiecki socjolog

Źródło: Pragnienie cudu, „The Guardian”, tłum. „Forum”, 5 grudnia 2011.

O demokracji

„Chiny mogą stać się potęgą militarną, nie zapewnią jednak obywatelom poczucia bezpieczeństwa.”

Murong Xuecun (1974)

Źródło: Potwór bez łańcucha, hfhrpol.waw.pl http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=1459

„Demokracja przedstawicielska musi iść w stronę demokracji dialogowej albo wręcz bezpośredniej – oddania obywatelom prawa głosu w ważnych sprawach. Przykładem może być dla nas nie tylko maleńka Szwajcaria, ale także np. Kalifornia, jeden z najbardziej rozwiniętych stanów USA, o obszarze większym od Polski, gdzie obywatele wypowiadają się na temat tego, czy w szkołach należy uczyć po hiszpańsku, gdzie wybudować kolejne osiedle, jak zmienić kierunek autostrad i chronić zasoby wodne.”

Piotr Sztompka (1944) polski socjolog

Źródło: „Tygodnik Powszechny”, kwiecień 2007.

O demokracji

„Gdy władza tak uporczywie spiskuje przeciw obywatelom, jej legitymacja staje się wątpliwa, a sprzeciw jest uprawniony. Przynajmniej w granicach, w których ten atak się mieści. Zwłaszcza gdy nielojalność władzy wobec obywateli dotyczy sprawy poważnej.”

Jacek Żakowski (1957) dziennikarz polski

Źródło: ACTA ad acta. Co ma wspólnego internet z biblioteką http://wyborcza.pl/1,86116,11012642,ACTA_ad_acta__Co_ma_wspolnego_internet_z_biblioteka.html, wyborcza.pl, 23 stycznia 2012.

„A przecież było dobrze,
Człek był człekowi bratem!
Z kanapką szedł do pracy
szczęśliwy obywatel!
A przecież było fajnie,
Dzień każdy był najlepszy,
To znalazł się malkontent,
Co wszystko wziął i spieprzył!”

Jacek Zwoźniak (1952–1989)

Źródło: A przecież było dobrze

„Prezydent republiki w naszej konstytucji jest jak Słońce, nieruchomo stojące w centrum Wszechświata i dające życie całemu światu. Jego najwyższa władza powinna być stała, bo w systemach pozbawionych hierarchii, bardziej niż w innych, jest niezbędny stały punkt, wokół którego krążą wysocy urzędnicy i zwykli obywatele, ludzie i rzeczy. (…). Dla Boliwii takim punktem jest dożywotni prezydent. Tak, dożywotni prezydent z prawem wyboru następcy to najważniejsza część ustroju republikańskiego.”

Simón Bolívar (1783–1830) południowoamerykański przywódca walk wyzwoleńczych

Źródło: Adam Danek, Romanoamerykański model władzy, legitymizm.org http://www.legitymizm.org/romanoamerykanski-model-wladzy

O życiu, O ludziach, O świecie, O słońcu

„To nie jest spór polityczny. Tu chodzi o to, czy będziemy mieli państwo prawa, czy to państwo prawa zniknie, ze wszystkimi konsekwencjami dla obywateli. Tu nie chodzi o Trybunał. (…) Tu chodzi o prawa podstawowe, podstawowe wolności obywatelskie, naszą wolność, naszą ochronę prywatności, nasze najbardziej żywotne interesy w państwie. O naszą pozycję w Europie także. (…) Teza tego typu, która każe uznawać hierarchiczną rolę Sejmu i władzy ustawodawczej, jest wyraźnym powrotem do doktryny komunistycznej. (…) Kierujemy się doświadczeniami państw totalitarnych, w których nie uznawano zasady podziału władzy i uznawano, że władza, która zdobyła większość w parlamencie, jest nieograniczona w swoich działaniach. (…) W tej chwili wszystkie scenariusze, nawet najbardziej pesymistyczne, wydają się prawdopodobne. Jeżeli będzie to szło w tym kierunku, to może zmierzać do tego, że Trybunał stanie się atrapą sądu konstytucyjnego i nie będzie istniał.”

Marek Safjan (1949) prawnik polski

wypowiedź na temat bieżącej fazy kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Źródło: Safjan: spór o TK można rozwiązać w dwie godziny http://www.tvn24.pl/prof-marek-safjan-w-faktach-po-faktach-w-tvn24,669696,s.html tvn24.pl, 19 sierpnia 2016

O wolności

„Obywatele, uwaga: tam, gdzie politycy domagają się praw dla obywateli, tam często dbają wyłącznie o siebie.”

Janusz Palikot (1964) polski polityk

o nowelizacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, którą przygotował Palikot. Źródło: blog Janusza Palikota http://palikot.blog.onet.pl/, 6 lipca 2009

„Idee wolnego rynku są z definicji antydemokratyczne i muszą być narzucane społeczeństwom z góry i siłą w momentach, gdy obywatele są zagubieni, bezwolni.”

Naomi Klein książka Doktryna szoku

Źródło: Doktryna szoku, Warszawa 2008.

O sile

„Jeśli obywatel po prostu stoi na placu czy ulicy i nie narusza porządku społecznego, to nie nie ponosi odpowiedzialności ani administracyjnej, ani jakiejkolwiek innej. U nas jest naprawdę wolność. Jeśli klaszcze w dłonie – to także nie jest wbrew prawu. Jeśli te oklaski są ciągłe i bez przyczyny, to jest to pytanie dla wąskich specjalistów, którzy, być może, zechcą sprawdzić jego stan zdrowia. (…) Klaskać trzeba na stadionie albo w teatrze.”

Wiktar Haławanau (1952) białoruski prawnik i polityk

Если гражданин просто стоит на площади или улице и не нарушает общественный порядок, то никакой ответственности не наступает ни административной, ни какой-либо иной. У нас действительно свобода. Если он хлопает в ладоши, – то это тоже не противозаконно. Если это хлопанье длительное и беспричинное, то это вопрос к узким специалистам, которые возможно захотят проверить его состояние здоровья. (…) Хлопать надо на стадионе или в театре. (ros.) na temat protestów społecznych w centrach białoruskich miast, 28 czerwca 2011. Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Białorusi http://www.minjust.by/ru/site_menu/news?id=893, 28 czerwca 2011

O wolności, Pytanie

„Podług teraźniejszego słownika: obywatel od tego pochodzi, że się bez wielu rzeczy obywać musi.”

Alojzy Żółkowski (1777–1822) polski pisarz i artysta komiczny

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O myśleniu

„Jako członek ZChN jestem, oczywiście, za reprywatyzacją, czyli za zwrotem zagrabionej własności prywatnej, w tym także za oddaniem ziemi zabranej w procesie reformy rolnej. Dlatego w ramach prywatyzacji proponuję rekompensatę dla obywateli polskich za utracony majątek za wschodnią granicą. Ci ludzie są starzy, o tym musimy pamiętać. W ramach prywatyzacji banków proponuję realizację przedwojennych akcji banku polskiego jako akcji Narodowego Banku Polskiego, podstawą do tego jest złoto – depozyt banku polskiego II Rzeczypospolitej – zwrócone za czasów gierkowskich Polsce Ludowej przez Kanadę.”

Bogumiła Boba (1945) polska polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 6 maja 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/06a1570409002833c12575070045188f?OpenDocument

O ludziach

„Ostatnio Unia poszerza się o kraje biedne. W grudniu jeden z moich wyborców zaproszony na zwiedzanie Parlamentu Europejskiego do Brukseli poinformował mnie o tym, że w jego wsi zdarzają się przypadki, że dzieci nie mogą chodzić do szkoły, ponieważ nie mają butów, nie mówiąc już o przyborach szkolnych. Minimalny zasiłek socjalny w Polsce wynosi między 10 euro a 100 euro miesięcznie, a minimalna płaca 212 euro. Czy na wzór omawianego funduszu nie można by również stworzyć funduszu dla obywateli Unii, bądź zmusić państwa członkowskie do wypłacania przynajmniej 250 euro miesięcznie osobom potrzebującym?”

Jan Masiel (1963) polityk polski

fragment wystąpienia w Parlamencie Europejskim, 23 lutego 2005.

O dzieciach, O butach

„Zawsze jesteśmy gotowi do dyskusji nad ważnymi problemami takimi jak korupcja, czy prawa obywatelskie, niestety rząd nie jest skłonny do rozmowy z obywatelami.”

Anna Hazare (1937)

Źródło: Konrad Leszczyński, Anna Hazare nawołuje w Maharasztrze do skuteczniejszej walki z korupcją, polska-azja.pl, 12 maja 2012 http://www.polska-azja.pl/2012/05/12/anna-hazare-nawoluje-do/

O walce

„(…) w historii pojawiają się bohaterowie, którzy są, nazwijmy to: sporni. My mamy na przykład Chopina, którego Francuzi uważają za swego. Podobnie Curie-Skłodowska, także jest uważana za rodowitą Francuzkę, a Kopernik jest traktowany przez Niemców jak swój. I wreszcie Janosik, choć to może nie jest zbyt intelektualny przykład, ale ta postać jest jak najbardziej historyczna. Mówiąc, że był Słowakiem odnieślibyśmy to do dzisiejszych granic. Natomiast w tamtym okresie był obywatelem górnych Karpat czyli poddanym cesarza austriackiego. Szczerze mówiąc dla samego Janosika nie miało to żadnego znaczenia jak go w końcu nazwą, ale jeśli mówił w jakimś języku, to z pewnością był to rodzaj języka słowackiego.”

Agnieszka Holland (1948) polska reżyserka i scenarzystka

Źródło: Artur Cichmiński, Ja jestem uparta, stopklatka.pl, 4 września 2009 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=58153

O historii

„Oświadczam otwarcie, że nie akceptuję ustroju państwowego ZSRR, ideologii państwowej ZSRR, jego polityki wewnętrznej i zagranicznej, teorii i praktyki prawodawczej, sowieckich porządków, rzeczywistości i sposobu życia. Życie w konflikcie z własnym obywatelstwem uważam za niemożliwe. Wynika stąd, że nie ma żadnej możliwości, bym dobrowolnie, bez przymusu pozostawał dłużej obywatelem ZSRR.”

Tengiz Gudawa (1953–2009)

treść listów, jakie Gudawa i członkowie jego rodziny wystosowali do Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dniu 19 listopada 1982.
Źródło: Guram Soselia, Tengiz Gudawa w: Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989, tom II, wyd. Fundacja Ośrodka Karta, Warszawa 2007, ISBN 9788388288845, s. 207.

O życiu, O rzeczywostości

„Żaden kraj nie może być dobrze rządzony, dopóki wszyscy jego obywatele nie będą pamiętać, że oni są strażnikami prawa.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

„Jest zasadnicza różnica, gdy rząd podsłuchuje obywateli i gdy to członkowie rządu są nielegalnie podsłuchiwani.”

Donald Tusk (1957) polski polityk

odpowiedź na pytanie posła. Źródło: interia.pl http://fakty.interia.pl/raport-tasmy-wprost/informacje/news-premier-odpowiedzial-na-pytania-poslow,nId,1448523

„Byli wśród nas ludzie różnych pokoleń, tradycji, orientacji ideowych. Łączyła nas troska o wszystkich skrzywdzonych i bitych. Pragnęliśmy dawać temu świadectwo – bez względu na zagrożenie osobiste, bez względu na polityczną taktykę, bez względu na to, kim jest prześladowany. Kierowaliśmy się przekonaniem, że przestrzeganie praw człowieka i obywatela jest warunkiem pokoju między ludźmi i narodami; przekonaniem, że nie może być sprawiedliwej Europy bez niepodległej Polski na jej mapie. Służyliśmy sprawie wolności Polski i wolności Polaków w Polsce, tak jak mogliśmy i umieliśmy, jak dyktowało nam sumienie i obywatelskie rozeznanie sytuacji. Mieliśmy przed oczyma ideał Polski, która szczyciła się niegdyś tolerancją i wolnością; Polski, która umiała być wspólną ojczyzną Polaków, Białorusinów, Litwinów, Ukraińców, Żydów, ojczyzną wszystkich swych obywateli – bez względu na ich język, wyznanie, pochodzenie narodowościowe. Nie do nas należy ocena naszej pracy. My chcielibyśmy, aby stanowiła ona wkład do wielkiego narodowego dzieła: tworzenia niepodległej, sprawiedliwej, demokratycznej Polski.”

Edward Lipiński (1888–1986) polski ekonomista i polityk

Źródło: Jan Skórzyński, Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników, Wyd. Świat Książki, Warszawa 2012.

O ludziach, O książkach, O świecie, O pokoju

„Co do reformy administracji, to jedyną reformą jest nieustanne mnożenie posad, za które płaci podatnik. Rządy „Solidarności” to przyrost biurokracji w tempie większym niż za komuny, przed czym zresztą ostrzegaliśmy już w 1980 r. Obecnie w ramach reformy administracji i oszczędności rząd proponuje nam wydanie jeszcze kilkunastu bilionów na utworzenie powiatów i starostw z legionem kolejnych urzędników. Odbywa się to pod hasłem: Władza bliżej obywatela. Obywatel docenia, że będzie miał bliżej do urzędu, ale wie też, że wścibski urząd będzie miał bliżej do niego, i niekoniecznie się z tego cieszy.”

Janusz Korwin-Mikke (1942) polski polityk

w Sejmie 1. kadencji, 27 maja 1993.

„W naszym narodzie chcą oni stworzyć niby państwo w państwie, chcą mieć większe prawa niż reszta obywateli.”

Wojciech Korfanty (1873–1939) polityk polski, działacz narodowy na Górnym Śląsku

o Żydach w Polsce

„Czterdzieści jeden dni znajdowałem się w strasznych, nieludzkich warunkach. W celi, zaprojektowanej dla dwóch osób, znajdowało się cztery-pięć osób. Reżim instytucji był bardzo represyjny. Przesiedziawszy tam, można po dwóch miesiącach w sądzie przyznać się do czegokolwiek, choćby do zabójstwa Kennedy'ego. I tego bardzo się boję: w sądzie, by znowu nie trafić do tego więzienia, człowiek po prostu może się wygadać. Dlatego bardzo się cieszę, że znalazłem się na wolności. To oburzające, że w dwudziestym pierwszym stuleciu państwo tak obchodzi się z obywatelami, których wina jeszcze nie została dowiedziona przed sądem.”

Siarhiej Wazniak (1962) radziecki wojskowy, białoruski polityk

po uwolnieniu z izolatki śledczej białoruskiego KGB, o panujących tam warunkach, 30 stycznia 2011 roku. Źródło: Radio Swaboda http://www.svaboda.org/content/article/2292120.html, 30 stycznia 2011 r.

O wolności

„Czy obywatel powinien – choćby tylko na chwilę, choćby w najmniejszym stopniu – podporządkowywać swoje sumienie prawodawcy?; po co w takim razie każdy człowiek ma sumienie?”

Henry David Thoreau (1817–1862) amerykański pisarz, poeta i filozof

„Nie dostrzegam tutaj znamion przestępstwa (…). W państwie demokratycznym obywatele mają prawo do oporu, jeżeli władza łamie prawo. (…) Trudno się dziwić, że posłowie protestują i posuwają się nawet do okupacji sali sejmowej.”

Andrzej Zoll (1943) polski prawnik, rzecznik praw obywatelskich

na temat protestu posłów opozycji rozpoczętego w sali plenarnej Sejmu RP 16 grudnia 2016. Źródło: „To nie jest ten Trybunał, o którym mówi polska konstytucja” http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/andrzej-zoll-w-kropce-nad-i,701594.html, tvn24.pl, 21 grudnia 2016.

„17 mln obywateli Ukrainy to Rosjanie, Ukraina otrzymała olbrzymią połać rosyjskiego terytorium. Jeśli teraz dodamy do tych problemów kwestię członkostwa w NATO, egzystencja tego państwa może być zagrożona.”

Władimir Putin (1952) rosyjski polityk

z depeszy wysłanej w kwietniu 2008 ze szczytu NATO w Bukareszcie przez Kurta Volkera, amerykańskiego ambasadora przy NATO opubl. przez Wikileaks.
Polityka i gospodarka
Źródło: Bartosz Węglarczyk, Gruzini chcieli od Polski broni, „Gazeta Wyborcza”, 1 grudnia 2010.

„Posłowie i obywatele, którzy rozmawiają z Syryjczykami i Hamasem, zasługują na trybunał norymberski.”

Avigdor Lieberman (1958) polityk izraelski

Źródło: „Forum”, 27 listopada 2006

„Zdegradowanie obywateli byłej NRD i ich potomków pod względem socjalnym do Niemców drugiej kategorii stało się do tego stopnia faktem, że zwłaszcza młodzi ludzie opuszczają swoje gminy oraz małe i większe miasta i przeprowadzają się na Zachód. Niektóre regiony zaczynają się wyludniać. Nierzadko zaś na miejscu zostają prawicowi radykałowie, budują tam swoje barbarzyńskie gniazda i w trudny do przeoczenia sposób nadają ton na tych opuszczonych obszarach.”

Günter Grass (1927–2015) pisarz niemiecki, noblista

Źródło: Kamienie Syzyfa, tłum. Piotr Buras, wyborcza.pl, 1 sierpnia 2011 http://wyborcza.pl/1,97738,10030963,Grass__Kamienie_Syzyfa.html?as=2&startsz=x

O ludziach

„Polska posiada bogate zasoby energii tkwiące w wodach geotermalnych. Pozyskanie jej jest jednak hamowane przez obecne władze. Przeszkody stawiane geotermii toruńskiej są dobitnym tego przykładem, a przecież eksploatacja wód geotermalnych mieści się w zasadach zalecanych przez pakiet klimatyczny. Wreszcie, według opinii wielu ekspertów, oprócz złóż gazu łupkowego Polska posiada także znaczne zasoby konwencjonalnego gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Czegóż więc brakuje nam, aby wejść na drogę szybkiego wzrostu gospodarczego i podnoszenia stopy życiowej obywateli? W świetle tego, o czym była mowa powyżej, odpowiedź jest prosta: brakuje nam elity politycznej, która kierowałaby się polskim interesem narodowym i działałaby zgodnie z nim.”

Tadeusz Marczak (1946)

Źródło: Prof. Tadeusz Marczak o gazowej polityce Rosji, stefczyk.info, 4 maja 2013 http://www.stefczyk.info/publicystyka/opinie/wlasne-zrodla-energii-kluczem-do-niezaleznosci,7384577334#ixzz304kWZY9P

„Demokracja to dyskusja, szansa na to, by siła argumentów przekładała się na podejmowane decyzje (…) Prowadzenie otwartej dyskusji jest samo przez się elementem edukacji demokratycznej: udział w debacie kształtuje bardziej światłych obywateli, co jest po części efektem poszerzenia horyzontów poznawczych, ale wynika też z uznania prawomocnej różnorodności – czyli pluralizmu – i z edukacji emocjonalnej.”

Anthony Giddens (1938) brytyjski socjolog

Przemiany intymności

O demokracji, O decyzjach, O sile, O szansie

„Gdyby mi ktoś 60 lat temu, gdy stałem skulony na placu apelowym KL Auschwitz, powiedział, że będę miał przyjaciół Niemców, obywateli demokratycznego i zaprzyjaźnionego kraju, tobym powiedział, że to wariat.”

Władysław Bartoszewski (1922–2015) polski polityk, działacz społeczny, historyk

odpowiedź na pytanie, czy kolejne polskie rządy będą zakładnikami tragicznej historii. Źródło: wyborcza.pl http://wyborcza.pl/1,75515,6926006,Polacy_i_Niemcy__Starzy_przyjaciele_i_mlodzi_awanturnicy.html?as=3&ias=3&startsz=x, 13 sierpnia 2009

O wariatach, O historii

„Kiedyś był taki minister spraw zagranicznych Białorusi, Iwan Antanowicz, skądinąd jednocześnie rosyjski obywatel, więc on to formułował tak: idziemy tam, gdzie reagują na nasze pulsacje. Zachód odrzuca, a my idziemy aż do Antarktydy.”

Iwan Antanowicz (1937) białoruski językoznawca, filozof, wykładowca i polityk

„PiS ma krytyczny stosunek do tej narzucanej przez Brukselę liczby. Ci którzy byli orędownikami podziału, wycofują się z tego złego pomysłu. Ta decyzja nie rozwiązuje problemu. (…) Oni nie chcą tutaj być, ale jechać dalej. My mówimy „nie”. Na pewno jest tak, że trzeba szanować rozwiązania, które podejmuje polski rząd, ale to nie znaczy, że gdy decyzje są złe nie można renegocjować, podobne w kwestii pakietu energetycznego – to uderzenie w polski górnictwo i w polską gospodarkę. Trzeba postępować jak Francja czy Niemcy – silne państwa. Nie jesteśmy w tej chwili przygotowani na przyjmowanie uchodźców. Bezpieczeństwo polskich obywateli nade wszystko. Tym ludziom trzeba pomóc, ale nie rozwiązuje tego podzielenie pomiędzy poszczególne państwa określonej kwoty.”

Beata Szydło (1963) polska działaczka samorządowa i polityczna

Źródło: Beata Szydło w programie Moniki Olejnik: „PO nie będzie meblowała rządu, którym będę kierować, jeśli tak zdecydują wyborcy” http://wpolityce.pl/polityka/268229-beata-szydlo-w-programie-moniki-olejnik-po-nie-bedzie-meblowala-rzadu-ktorym-bede-kierowac-jesli-tak-zdecyduja-wyborcy, wpolityce. pl, 12 października 2015

O decyzjach

„Państwo jest bogate bogactwem swych obywateli.”

Adam Smith (1723–1790) brytyjski myśliciel

Źródło: Piotr Grabowiec, Model społeczeństwa obywatelskiego w historiozofii Feliksa Konecznego, wyd. Uniwersytet Wrocławski, 2000, s. 189.

O bogactwie

„To, co obserwuję podczas walki o Warszawę, wywołuje radosne zamglenie oczu. Rośnie serce na widok tych Polek, które z pogardą śmierci rywalizują między sobą, aby otrzymać najtrudniejsze i najwięcej zagrażające życiu zadania. Dają one wspaniały przykład umiłowania wolności i walki o Polskę. Spokojny o swą przyszłość może być kraj, gdy na arenę życia państwowego Polski masowo wkraczają te wspaniałe typy kobiet – zjawisko na pewno niespotykane na przestrzeni wieków. Cześć ich rodzicom i wychowawcom! A mężczyźni - żołnierze Armii Krajowej? W ciągu długiej służby widziałem różne szeregi żołnierskie. Jednak takiej brawury i dzielności osobistej, takiego zapału i tężyzny nie udowodniono jeszcze. Nie mamy odznak stopni, ale karność wśród nas jest wzorowa. Taka karność może istnieć tylko w zespołach wysoce ideowych, znających cel zmagań i szanujących rozkazy tych, którym się ufa i których się słucha mimo braku zewnętrznych odznak starszeństwa. Wkraczamy w nowy okres historii i w nowy okres stosunków w wojsku. Przełożony i podwładny to jedna dusza. Dla obu najwyższym prawem jest dobro Ojczyzny. Żołnierze podległego mi Okręgu - brak mi słów zachwytu dla waszego męstwa i postawy. W tych ciężkich dniach zmagań o opanowanie stolicy do końca wykażmy hart. Każdy próg jest nam twierdzą, a krzyżacka przemoc pęka. Cześć Wam, Obywatelki i Obywatele!”

Antoni Chruściel (1895–1960) generał polski

gen. „Monter” do walczących oddziałów, 2 sierpnia 1944, Warszawa.
Źródło: Andrzej Krzysztof Kunert, Komendant Podziemnej Warszawy. Generał Monter Antoni Chruściel, Świat Książki, Warszawa 2012, s. 206–207

O śmierci, O kobietach, O mężczyznach, O książkach