Cytaty o śmierci
strona 7

„Myślałem już nieraz, że umierając przeklnę Polskę. Dziś wiem, że tego nie zrobię. Lecz gdy po śmierci stanę przed Bogiem, będę go prosił, aby nie przysyłał Polsce wielkich ludzi.”

Józef Piłsudski (1867–1935) polski działacz niepodległościowy i polityk, premier, Naczelnik Państwa, twórca tzw. rządów sanacyjnych

w rozmowie z Arturem Śliwińskim, 23 listopada 1931.

O Bogu, O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Byliśmy w dolinie śmierci. Dotknęliśmy skalistego dna, spustoszenia, ciemności i rozpaczy. Ale gdy noc jest najciemniejsza, świt jest w zasięgu ręki.”

Song Meiling (1897–2003) trzecia żona Czang Kaj-szeka

Źródło: Jakub Polit, Pod wiatr. Czang Kaj-szek 1887–1975, Kraków 2008, s. 611.

O nocy

„Nie boję się jej w taki sposób jak wiele osób które znam. Nie myślę o niej w kategoriach czegoś straszliwego, co w końcu musi się zdarzyć. Raczej traktuję to jako następny etap, początek następnego etapu, który, mam nadzieję, zacznie nasz nowy byt który będzie zupełnie inny, którego nie jesteśmy w stanie nawet w tej chwili ani przewidzieć, ani opisać ani wyobrazić sobie jak też może wyglądać”

Grzegorz Ciechowski (1957–2001) polski muzyk rockowy

o śmierci.

O myślach, O myśleniu

„Jaka to różnica, co się robi w życiu, gra muzykę, jest księgowym czy buduje magazyny? To wszystko jeden wielki marsz śmierci.”

Jonathan Kellerman (1949)

Z zimną krwią

O grach

„Nil przez więzienne męki idzie w stronę zaświatów.
Życiem i śmiercią przerasta swoich katów.”

Tadek (1982) polski raper

Tadek – Niewygodna prawda
Źródło: Generał Nil

„W swojej audycji radiowej emitował niedawno „odgłosy” z rzekomego bicia Kaczyńskich przez ojca. Cisza, z jaką spotkał się ten żenujący incydent, jest najlepszym dowodem, że Kubę Wojewódzkiego dopadł syndrom Dody. Odcinając ostatnie kupony, próbuje bulwersować. Resztką sił, bo jego czas minął.”

Krzysztof Feusette (1971) dziennikarz i publicysta

Źródło: „Uważam Rze”, 7 lutego 2011, cyt. za: Sławomir Kmiecik, Przemysł pogardy. Niszczenie wizerunku prezydenta Lecha Kaczyńskiego w latach 2005–2010 oraz po jego śmierci, op. cit., s. 176–177.

O ciszy, O czasie

„W powieści Pawła Huelle zawarta jest tęsknota za tym czasem i tymi momentami w naszym życiu, kiedy byliśmy beztroscy, kiedy świat odbieraliśmy wszystkimi zmysłami, kiedy potrafiliśmy naprawdę opisać szczęście, a nie zręcznie sformułować slogan. Kiedy miłość była miłością, a ból był bólem. Kiedy nie baliśmy się śmierci, bo ona stanowiła dla nas wyzwanie. Dojrzewając, zaczynamy tęsknić za tymi czasami, kiedy byliśmy naprawdę autentyczni. Dorosły nie cieszy się już pełnią życia. Zaczyna kalkulować, manipulować, uczy się jak zbudować tarczę, chroniącą go przed prawdziwymi emocjami. Żyje, ale tak naprawdę jest to namiastka prawdziwego życia, ponieważ owa tarcza nie dopuszcza do niego ani bolesnych, ani cudownych doznań, które płyną z otaczającego go świata. To jest podstawowy powód, dla którego ja obsesyjnie powracam do dzieciństwa i dla którego zdecydowałem się zrealizować Weisera.”

Wojciech Marczewski (1944)

Źródło: wywiad, 2001 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=2117

O miłości, O bólu, O szczęściu, O świecie

„Oskarze, Oskarze, będziemy się bronić…”

Karol XIV Jan (1763–1844)

ostatnie słowa skierowane do najstarszego syna Oskara.
Źródło: Isabelle Bricard, Leksykon śmierci wielkich ludzi, tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 53.

O ludziach, O książkach, O wiedzę

„Do wyboru mając śmierć własną i śmierć przyjaciela
Wybieraliśmy jego śmierć, myśląc zimno: byle się spełniło.

Uszczelnialiśmy drzwi gazowych komór, kradliśmy chleb,
Wiedząc że dzień następny cięższy będzie od poprzedniego.

Jak należy się ludziom poznaliśmy dobro i zło.
Nasza złośliwa mądrość nie ma sobie równej na ziemi.

Należy uznać za dowiedzione, że jesteśmy lepsi od tamtych,
Łatwowiernych, zapalnych a słabych, mało sobie ceniących
życie.”

Czesław Miłosz (1911–2004) polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i krytyk literacki, noblista

Źródło: Dziecię Europy, Nowy Jork, 1946 http://www.milosz.pl/w_de.php.

O życiu, O mądrości, O myślach, O złu

„Jego zdaniem, sprawiedliwość ludzka jest niczym, a wszystkim jest sprawiedliwość Boga. Zauważyłem, że to sprawiedliwość ludzka skazała mnie na śmierć.”

Albert Camus książka Obcy

Obcy (1942)

O Bogu, O sprawiedliwości

„Był to pierwszy niemiecki żołnierz, jakiego zobaczyłem w stalowym hełmie i od razu wydał mi się jakby mieszkańcem obcego, bardziej surowego świata. Siedząc obok niego w rowie wypytywałem go natarczywie o sytuację na pozycji i usłyszałem monotonną opowieść o wielodniowym przesiadywaniu w lejach granatnich bez łączności i dróg obiegowych, o nieustannych natarciach, o polach zwłok i obłędnym pragnieniu, o konaniu rannych i wielu innych sprawach. Nieruchoma, obramowana stalowym hełmem twarz i monotonny głos, któremu towarzyszył huk frontu, wywarły na nas upiorne wrażenie. Kilka dni odcisnęło na tym posłańcu, który towarzyszyć miał nam do królestwa płomieni, piętno, jakie zdawało się go odróżniać od nas w niewypowiedzialny sposób. „Kto padnie, ten zostaje. Nic nie można poradzić. Nikt nie wie, czy powróci żywy. Każdego dnia nacierają, ale front trwa. Każdy wie, że chodzi o życie albo śmierć.””

Ernst Jünger (1895–1998) pisarz niemiecki

Nic nie pozostało w tym głosie, jak tylko wielka obojętność; wypalił go ogień. Z takimi ludźmi można walczyć.
W stalowych burzach
Źródło: s. 84

O życiu, O wrażeniach, O obojętności

„Nie da się uciec od myślenia o własnej śmierci, będąc śmiertelnie chorym. Zresztą ze śmierci trzeba żartować, bo gdyby śmierć była śmiertelnie poważna, to by nas zabiła.”

Jan Kaczkowski (1977–2016) polski duchowny rzymskokatolicki

Źródło: Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html, gazeta.pl, 28 marca 2016

O myślach, O myśleniu

„Widzę to i nie wiem, co powiedzieć,
najmniejsza rzecz pulsuje własnym życiem;
i nie ma śmierci we mnie ani wokół,
ucz się umierać, jeszcze bardziej istnieć.”

Karol Maliszewski (1960) polski poeta, prozaik, krytyk literacki

Źródło: Piosenka z końca maja

„Jedyne zło, jakie prasa może wyrządzić człowiekowi, to wydrukować wiadomość o jego śmierci.”

Eugène Ionesco (1909–1994) francuski dramaturg pochodzenia rumuńskiego

O złu

„Święty, którego czcimy, to nie tylko przeszłość, to teraźniejszość; na dnie bowiem kultu, który mu składamy, tkwi to przekonanie, że i dziś jest on czynny w naszych sprawach i że poprzez granice śmierci możemy z nim utrzymywać stosunki duchowe i czerpać z nich i zachętę i pomoc w postaci wstawiennictwa przed Bogiem. Dogmat świętych obcowania, który co dzień w Składzie Apostolskim wyznajemy, ale nad którym się nie dość zastanawiamy, otwiera przed nami rozległe horyzonty solidarności rodu ludzkiego, która przez podniesienie do porządku nadprzyrodzonego przekroczyła granice śmierci.”

Jacek Woroniecki (1878–1949) teolog polski, dominikanin

Hagiografia
Źródło: s. 18.

O Bogu, O przeszłości, O pomocy

„Trudno nie odwzajemnić pocałunku, gdy zajmuje się tobą mistrz sztuki całowania. (…) Nie miałam do siebie pretensji. Wierzcie mi, taki wpływ ma na człowieka bliskość śmierci. Ocierasz się o śmierć i natychmiast pragniesz potwierdzić fakt, że żyjesz.”

Charlaine Harris (1951)

U martwych w Dallas (2000)

„I najsilniejszym wstrząsa w głąb śmierci obawa
I trudno: skąd otucha?
Ażeby wśród rozpaczy, gdy kres blisko stawa,
Zachować spokój ducha…”

Théophile de Viau (1590–1626)

Źródło: Parnas satyryczny (fr. Parnasse satirique, 1622), tłum. Leopold Staff

O zachowaniu

„Będę grał dla niej. Będę kontynuował karierę, aby była ze mnie dumna.”

Mike Komisarek (1982) hokeista amerykański pochodzenia polskiego

I'll be playing for her. I'll continue to make her proud. (ang.) po śmierci matki. Źródło: A son mourns his mother, „Gazette” (Montreal), canada.com, 7 grudnia 2005 http://www.canada.com/montrealgazette/story.html?id=48a35618-442d-47d7-9370-a2b54034b271&k=95740

O matce

„Grając w piłkę na podwórku, mówi się, że ktoś zakiwał się na śmierć, bo już nie wiedział, w którą stronę biegnie, i uderzył głową w mur. I tutaj wyraźnie widać, że towarzystwo się zakiwało.”

Aleksander Grad (1962) polityk polski

o sytuacji w TVP. Źródło: tvn24.pl http://www.tvn24.pl/12690,1578639,,,towarzystwo-sie-zakiwalo,wiadomosc.html z 23 grudnia 2008.

„Śmierć przeważnie kosi nagle, zło zaś ogryza cię powoli, tak jak zając aż do rdzenia ogryza korę drzewa.”

Věroslav Mertl (1929–2013)

Dom między wiatrem a rzeką

O złu

„Ludzie trawią życie w ignorancji, nie zdając sobie sprawy, ze fizyczny kształt naszych doznań nie ma nic wspólnego z prawdą i że zmysły zwodzą nas na każdym kroku. Do Prawdy zbliża nas wyłącznie rozum przestrzegający zasady logiki.”

Camille Flammarion (1842–1925) francuski astronom

Źródło: Tajemnice śmierci, cyt. za: Sayyid Mujtaba Musavi Lari, Poznać Boga, s. 12. http://www.al-islam.org.pl/images/poznac%20boga.pdf

O życiu, O Bogu, O ludziach, O tajemnicy

„Wobec śmierci przynajmniej mniej powinien być człowiek wolny.”

Wiesław Myśliwski (1932)

„Niepamięć jest najbliższym śmierci stanem, którego doświadczają żyjący.”

William Wharton (1925–2008) pisarz amerykański

Niezawinione śmierci (1994)

„W te święta trzeba ogrzewać innych. Swoją dobrocią, swoją miłością, ale także swoją mądrością. Mądrością odpowiedzialną, która sprawia, że wszystko, co czynimy, w różnych wymiarach naszego życia osobistego, rodzinnego i publicznego, służy autentycznemu dobru każdego człowieka – od chwili jego poczęcia aż do naturalnej śmierci. Służy także właściwemu rozumieniu tego, kim jest kobieta i kim jest mężczyzna.”

Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki

Źródło: Spotkanie opłatkowe w Pałacu Poznańskiego http://archidiecezja.lodz.pl/new/?news_id=f794363c30fdce4030cacb65939c21cb, archidiecezja.lodz.pl, 20 grudnia 2012

O mądrości, O kobietach

„Ale zaraz, ty jesteś Śmierć! Tak?
– TAK, ISTOTNIE.
– Jestem twoim fanem! Zawsze chciałem cię poznać, wiesz?”

Terry Pratchett książka Złodziej czasu

Postać: Zmarły Spruwacz Smartz.
Złodziej czasu (2001)

„(…) „potępienia” nie można przypisać inicjatywie Boga, ponieważ w swej miłosiernej miłości pragnie On jedynie zbawienia istot stworzonych przez siebie. W rzeczywistości to istota stworzona sama zamyka się na Jego miłość. „Potępienie” polega właśnie na ostatecznym oddaleniu się od Boga, które człowiek dobrowolnie wybrał i potwierdził ten wybór ostateczną pieczęcią w chwili śmierci. Wyrok Boży jedynie ratyfikuje ten stan.”

Jan Paweł II (1920–2005) papież, święty Kościoła katolickiego

z audiencji generalnej w 1999.
Źródło: Sławomir Zatwardnicki, Katolicki pomocnik towarzyski. Czyli jak pojedynkować się z ateistą, Fronda, 2012, s. 131.

O miłości, O Bogu, O rzeczywostości

„Hitleryzm przynajmniej częściowo został nazwany, osądzony i potępiony. A bolszewizm? Nie było Norymbergii dla katynizmu i dla przestępców ze Wschodu. Bezkarne pozostają tak straszne zbrodnie jak Katyń, Miednoje, Bykownia, Kuropaty, Charków i tyle innych miejsc mordowania. W każdym z tych miejsc systematycznie strzałem w tył głowy zabijano po 250 osób każdej nocy. Następnie wrzucano do samochodów ciężarowych i zakopywano w dołach śmierci. Nikt tej zbrodni nie rozliczył.”

Zdzisław Peszkowski (1918–2007) polski duchowny katolicki, kapelan rodzin katyńskich

wypowiedź z uroczystości nadania tytułu doktora honoris causa Papieskiego Wydziału Teologicznego – Bobolanum w Warszawie 7 października 2004. Źródło: www.centrumjp2.pl http://www.centrumjp2.pl/node/3407

„Śmierć ludzi ginących w milczeniu jest niczym, bo nic nie pozostawia po sobie, a ci, co strzelają, pozostawiają legendę.”

Hanna Krall książka Zdążyć przed Panem Bogiem

Zdążyć przed Panem Bogiem

O ludziach

„Dochodzę do Adama i Ewy,
już nic nie widać, ciemno.
Tutaj już umiera moje nieistnienie
nieważną śmiercią matematycznej fikcji.
Nieważne jak byłaby śmierć mojego istnienia,
gdybym się urodziła naprawdę.”

Anna Świrszczyńska (1909–1984) poetka polska

Tom Jestem baba (1972)
Źródło: Nie narodzona

„Oddychała razem z dogasającą muzyką aż do chwili, kiedy jeden z kafelków oderwał się i wpadł do wanny, iskrząc nadpalonymi półprzewodnikami. Cienki, spiralnie skręcony przewód nadal łączył płytkę ze źródłem sygnału. Kobieta nie zdążyła pomyśleć, że umiera. Widziała tylko, jak para z sykiem gęstnieje pod kryształowym sufitem, oplatając białym uściskiem dwa kółka marihuan owego dymu. Zdawały się obserwować jej agonię. Na białawym tle zamigotały dwie zielone tęczówki z wyciętymi pośrodku pionowymi źrenicami, zgłodniałymi każdej nanosekundy jej śmierci.”

Maciej Żerdziński (1967) polski pisarz

Źrenice

O kobietach

„Ciekawa złośliwość i w śmierci ogada.”

Antoni Malczewski (1793–1826) poeta polski, alpinista

Źródło: Księga aforyzmów, myśli, zdań, uwag i sentencji ze stu pisarzy polskich wybranych, wyboru dokonał Władysław Bełza, s. 67.

O myślach, O myśleniu

„Jest w tym właśnie jakieś obrzydliwe tchórzostwo czekać tak na tę śmierć, jak zwierzę, póki sama nie przyjdzie. Jest małoduszność w takim bezwarunkowym godzeniu się na życie.”

Zofia Nałkowska (1884–1954) pisarka polska, publicystka i dramatopisarka

Narcyza
Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976, s. 104.

O życiu, O czekaniu, O zwierzętach

„Chciałam nakręcić film o cudzie. Cuda stanowią paradoks, pewien wyłom w logicznym cyklu życia i śmierci, zaś oczekiwanie cudu implikuje nadzieję, że wszystko się dobrze skończy i że ktoś nad nami czuwa. Długo szukałam odpowiedniej scenerii. Wybrałam Lourdes, bo chciałam podkreślić to, że pielgrzymi ruszają tam właśnie w nadziei na doświadczenie cudu. Na pierwszy rzut oka można pomyśleć, że cuda są na wskroś pozytywne – weźmy na przykład nagłe ozdrowienie paralityka. Jednak gdy zaczęłam zgłębiać historię takich wydarzeń, natrafiłam na przypadki, w których choroba powracała. Cud okazywał się ulotny. Odzwierciedlenie tego można odnaleźć w arbitralnych, przypadkowych aspektach naszego życia: niektóre rzeczy wydają nam się wspaniałe, wręcz cudowne, lecz z czasem okazują się okropne lub po prostu banalne.”

Jessica Hausner (1972)

Źródło: Jessica Hausner o swoim filmie „Lourdes”, „Gutek Film”, 13 stycznia 2010 http://www.kinomaniak.pl/katalog/wywiad/108,1

O chorobach, O historii, O czasie

„Jezus nie tylko po prostu zalecał, byśmy panowali nad chciwością i żądzą zmysłów; stworzył On system bodźców, wywołał nie mniej gorące od tamtych namiętności pchające nas w przeciwnym kierunku – niczym siła witalna rosnących drzew, traw i całej wegetacji przeciwstawiająca się sile ciążenia; ta pierwsza prze w górę i na zewnątrz, druga zaś ciągnie w dół. Dzięki Jezusowi przesyceni, tęsknimy do abstynencji, a dusząc się w splątanym labiryncie seksu – do czystości. Nie ucieczka od świata, ale odkrywanie go – oto dyrektywa Jezusa; świat raz odkryty i ujrzany Jego oczyma ukaże głębię i przepych wcześniej nieprzeczuwane – podobnie jak ładna twarz dotknięta smutkiem ujawnia swe ukryte piękno. Jeśli oko jest narzędziem grzechu, to wyłup je, radzi Jezus, nie po to, by oślepnąć, lecz aby widzieć naprawdę; jeśli ręka lub noga – odetnij ją, nie po to, aby stać się kaleką, ale aby odzyskać zdrowie. Przyszedł, jak sam mówi, nie żeby niszczyć życie, ale byśmy mieli je w obfitości. Nie pojmie tych słów ten, dla kogo obfitość znaczy dostatek – owoc połowu Morza Martwego: sam nie wiedziałem jednak, czym jest radość, póki nie przestałem gonić za szczęściem; nie dbałem o życie, póki nie wybrałem śmierci. Winien jestem Jezusowi wdzięczność za oba te odkrycia.(…)”

Malcolm Muggeridge (1903–1990)

Jezus. Człowiek, który żyje
Źródło: Szymon Hołownia, Tabletki z krzyżykiem, op. cit., s. 155.

O życiu, O szczęściu, O zdrowiu, O świecie

„Przyczyną mojej choroby jest wieloletnie zaszczucie, a następnie milczenie.”

Michaił Bułhakow książka Mistrz i Małgorzata

diagnoza stawiana przez Bułhakowa w 1931, na dziewięć lat przed śmiercią.
Źródło: Beata Kęczkowska, Mistrz i Małgorzata, op. cit., s. 29

O chorobach

„Sama wiedza bez Boga nie wystarcza. Przykład: Niemcy – naród, który wydał wielu uczonych, filozofów, noblistów – doprowadził jednocześnie do wybuchu II wojny światowej i stał się sprawcą śmierci milionów ludzi. Mądrość to synteza wiedzy, dobroci, uczciwości i tych wartości, które wyraża Ewangelia.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia na zakończenie młodzieżowej pielgrzymki do Rostkowa, miejsca urodzin św. Stanisława Kostki, 20 września 2003

O mądrości, O Bogu, O wojnie, O ludziach

„Klęska i śmierć protagonisty wydawała się zawsze w tragediach nieunikniona. Antygona jest chyba jedynym wyjątkiem albo przynajmniej jedynym, jakim znam.”

Jan Kott (1914–2001) polski tłumacz, eseista, krytyk i teoretyk teatru

Zjadanie bogów

„Platformerskie lizuski w sposób skandaliczny obrażały głowę państwa, ale znani artyści nadal przychodzili do ich telewizyjnych programów. Tymczasem w wierszach Rymkiewicza i Wolskiego nie padło ani jedno nazwisko spośród tych, którzy mogli uczcić śp. Lecha Kaczyńskiego „tylko wstydu minutą.””

Krzysztof Feusette (1971) dziennikarz i publicysta

Źródło: „Uważam Rze”, 7 marca 2011, cyt. za: Sławomir Kmiecik, Przemysł pogardy. Niszczenie wizerunku prezydenta Lecha Kaczyńskiego w latach 2005–2010 oraz po jego śmierci, op. cit., s. 195.

„Jeśli zginę – trafię do raju. Umieram za swój naród za swoje państwo. Taki był mój ojciec. Zginął. I dla mnie taka śmierć z rąk terrorystów to szczęście. Jestem wojownikiem Allaha. Wojownik to nie zabójca, odwrotnie – to obrońca. Dopóki żyję, nie pozwolę stroić żartów z mojego państwa – Federacji Rosyjskiej.”

Ramzan Kadyrow (1976) polityk czeczeński

Źródło: wywiad Pawła Szeriemieta, „Ogoniok”, tłum. „Forum”, 27 września 2010.

O szczęściu

„Kościół w Rwandzie był wielkim poszkodowanym. Stracił nie tylko czterech biskupów ale i 150 księży, czyli około jedną czwartą duchowieństwa. Poniosło śmierć także ok. 140 sióstr zakonnych, nie mówiąc już o kilkuset tysiącach wiernych świeckich. Byli to zarówno Hutu jak i Tutsi (…) Kościół w Rwandzie nigdy nie namawiał, ani nie brał udziału w ludobójstwie. Dowody pokazują co innego. To nie księża zabijali ludzi w kościołach, ale hordy często pijanych i znarkotyzowanych morderców.”

Henryk Hoser (1942) polski arcybiskup katolicki, misjonarz, lekarz medycyny

na temat sytuacji Kościoła katolickiego w trakcie ludobójstwa w Rwandzie. Źródło: Rwandyjski ksiądz oskarża: arcybiskup Henryk Hoser był w dobrych stosunkach z ludobójcami http://wiadomosci.wp.pl/kat,1020223,title,Rwandyjski-ksiadz-oskarza-arcybiskup-Henryk-Hoser-byl-w-dobrych-stosunkach-z-ludobojcami,wid,15841398,wiadomosc.html?ticaid=1185c3&_ticrsn=3, wp.pl, 24 lipca 2013.

O ludziach

„Różnica między nimi jest oczywista i zasadnicza: w aborcji wybiera się między śmiercią a życiem, w eutanazji jedynie między dwoma rodzajami śmierci, spokojną i okropną.”

Bogusław Wolniewicz (1927–2017) filozof polski

„Miałem też okazję przeczytać felieton Stanisława Michalkiewicza w ostatnim numerze „konserwatywno-liberalnej” gazety „Najwyższy Czas!”. (…) Nie jest to, powiedzmy sobie szczerze, jakiś przypadkowy wybryk pana Michalkiewicza, publikującego także na łamach antysemickiej „Naszej Polski”. (…) Władze Unii Wolności Michalkiewicz zwykł był nazywać „Sanhedrynem”. Felietoniście wszystko się jakoś tak kojarzy… (…) Przypisanie polskiemu inteligentowi antysemityzmu stanowi dzisiaj faktycznie wyrok śmierci – frasuje się Ryszard Legutko w piątkowym „Życiu”. Dobry Boże, gdyby w tym była choć krzyna prawdy… (…) Jak na osobę zmarłą śmiercią cywilną, nasz nieboszczyk ma się całkiem nieźle”

Lesław Maleszka (1952) dziennikarz polski

Źródło: Nieboszczycy mają się nieźle, „Gazeta Wyborcza”, 26 czerwca 2000

O Bogu, O wolności, O czasie, O zmarłych

„Starodawną potęgę śmierci, symbol władzy suwerennej, starannie pokrywa teraz administracja ciał i wyrachowane zarządzanie życiem.”

Michel Foucault Historia seksualności

Źródło: Historia seksualności

O historii

„Prawda, że nie ma sensu żyć bez sensu, ale i bezsensem jest chcieć wcześniej śmierci, niż sprawdzenia sensu.”

Stefan Pacek (1938)

O prawdzie, Sens

„Jeśli skażemy na śmierć setkę ludzi i tylko jeden wśród nich będzie winny, to tych dziewięćdziesięciu dziewięciu musi za niego umrzeć.”

Wang Lequan (1944)

Źródło: Alexandra Cavelius, Rebija Kadir (tłum. Urszula Poprawska), Szturmując niebo. Opowieść o życiu chińskiego wroga numer jeden, Wołowiec 2011, str. 297

O ludziach

„Śmierć 96 osób w katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem poruszyła do głębi cały polski Naród. Wielu obserwatorów było przede wszystkim całkowicie zaskoczonych reakcją społeczną na tę tragedię. Wszak prezydent Lech Kaczyński i towarzyszące mu osoby w polskich, a także zagranicznych mediach przedstawiane były często w sposób bardzo nieuczciwy.”

Mieczysław Ryba (1969) polski historyk

Źródło: O ludzką politykę, naszdziennik.pl, 16 maja 2010 http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20080516&typ=mi&id=mi22.txt

„Każda praca jest małą prywatną ścianą płaczu.”

Andrzej Szewczyk (1950–2001) polski malarz i rzeźbiarz

o Pomniku listu Franza Kafki do Felicji Bauer https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Andrzej_Szewczyk.jpg. Źródło: Andrzej Szewczyk, Oblicza śmierci we współczesnej sztuce polskiej, BWA Katowice, 2001

„Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki.”

Benjamin Franklin (1706–1790) amerykański polityk, uczony i filozof

„Ta okropna śmierć, tak niespodziewana dla wszystkich, wtrąciła mnie w rozpacz, potem zaś w malignę. Parę dni pozostawałem nieprzytomny.”

Maurycy Beniowski (1746–1786) polski żołnierz, podróżnik i awanturnik

o śmierci Afanasji.
Pamiętniki
Źródło: Ludwik Stomma, Sławnych Polaków choroby, op. cit., s. 69.

O chorobach, O rozpaczy

„Miałem niesłychane kombinacje myślowe – nie mogę ich zebrać.”

Franciszek Fiszer (1860–1937) polski filozof i erudyta, popularna postać warszawskiego środowiska artystycznego

na łożu śmierci.
Źródło: Roman Loth, Na rogu świata i nieskończoności. Wspomnienia o Franciszku Fiszerze, Warszawa 2002.

„O tym, że na tym świecie nie da się niczego zasiać, czego by śmierć nie zdmuchnęła.”

Jacek Orłowski (1965) polski reżyser

Źródło: „Gazeta Wyborcza, Łódź”, 13 listopada 2004 http://www.teatry.art.pl/!Rozmowy/premieras.htm

„(…) Jeżeli świat nie jest rozsypaną przed nami łamigłówką, tylko zupą, w której pływają bez ładu i składu kawałki, od czasu do czasu zlepiające się przez przypadek w jakąś całość? Jeżeli wszystko, co istnieje, jest fragmentaryczne, nie donoszone, poronne, zdarzenia mają koniec bez początku albo tylko środek, sam przód albo tył, a my wciąż segregujemy, wyławiamy i rekonstruujemy, aż zaczynamy widzieć całe miłości, całe zdrady i klęski, chociaż naprawdę jesteśmy cząstkowi, byle jacy. Nasze twarze, nasze losy urabia statystyka, jesteśmy wypadkową ruchów brownowskich, ludzie to nie dokończone szkice, przypadkowo zarysowane projekty. Perfekcja, pełnia, doskonałość – to rzadki Wyjątek, zdarzający się tylko dlatego, że wszystkiego jest tak niesłychanie, niewyobrażalnie wiele! Olbrzymiość świata, nieprzeliczalna jego mnogość jest automatycznym regulatorem codziennej zwyczajności, dzięki niej uzupełniają się pozornie luki i wyrwy, myśl dla własnego zbawienia odnajduje i scala odległe fragmenty. Religia, filozofia są klejem, wciąż składamy i zbieramy rozpełzające się w statystykę ochłapy, żeby je złożyć w sens, jak w dzwon naszej chwały, żeby odezwały się jednym, jedynym głosem! Tymczasem jest tylko zupa. Matematyczny ład świata to nasza modlitwa do piramidy chaosu. Na wszystkie strony wystają kawałki życia poza znaczenia, które ustaliliśmy jako jedyne, a my nie chcemy, nie chcemy tego widzieć! Tymczasem istnieje tylko statystyka. Człowiek rozumny to człowiek statystyczny. Czy dziecko będzie piękne czy brzydkie? Czy muzyka da mu rozkosz? Czy dostanie raka? O tym wszystkim decyduje gra w kości. Statystyka stoi u naszego poczęcia, ona wylosowuje zlepki genów, z których tworzą się nasze ciała, ona wylosowuje naszą śmierć. O spotkaniu kobiety, którą pokocham, o mojej długowieczności, o wszystkim decyduje normalny rozkład statystyczny, więc może także o tym, czy będę nieśmiertelny? Może ona staje się czyimś udziałem na ślepo, przez przypadek, od czasu do czasu, tak samo jak uroda lub kalectwo? A skoro nie istnieją jednoznaczne przebiegi, skoro rozpacz, piękno, radość i brzydota są dziełem statystyki, statystyką jest podszyte nasze poznanie, istnieje tylko ślepa gra, wiekuiste układanie się przypadkowych wzorów. Nieskończona liczba Rzeczy szydzi z naszego umiłowania Ładu. Szukajcie – a znajdziecie; zawsze w końcu znajdziecie, jeżeli będziecie tylko dość żarliwie szukali, statystyka bowiem niczego nie wyklucza, czyni wszystko możliwym, jedynie mniej lub więcej prawdopodobnymi. Historia zaś jest ziszczaniem się brownowskich ruchów, statystycznym tańcem cząstek, które nie przestają marzyć o innym doczesnym świecie…
– Może i Bóg istnieje tylko czasami? – rzucił niegłośno Inspektor. Pochylił się do przodu i z niewidzialną twarzą słuchał tego, co Gregory z takim trudem wyrzucał z siebie, nie śmiejąc nań spojrzeć.
– Może – obojętnie odparł Gregory. – A przerwy w jego istnieniu są bardzo długie, wie pan?
Wstał, podszedł do ściany i wpatrzył się niewidzącymi oczami w jakąś fotografię.
– Może i my…”

Stanisław Lem książka Śledztwo

zaczął i zawahał się – ... i my jesteśmy tylko czasami, to znaczy: raz mniej, niekiedy prawie znikamy, rozpływamy się, a potem nagłym skurczem, nagłym wysiłkiem, scalając na chwilę rozpadające się rojowisko pamięci... na dzień stajemy się...
finalna rozmowa Inspektora z Gregorym.
Utwory, Śledztwo

O kobietach, O Bogu, O losie, O dzieciach

„Nie, nie ma żadnego nowego mężczyzny. Szach był moją wielką miłością. Przeżyć jego śmierć było dla mnie wielką udręką. Nie zdobyłam się na rozstanie z jego rzeczami osobistymi. W mojej szafie wiszą jego ubrania i mundury. We wszystkich mieszkaniach stoją zdjęcia, pamiątki. On żyje dla mnie nadal…”

Farah Pahlawi (1938)

Źródło: Erich Schaake, Kobiety dyktatorów, op. cit., s. 116–117.

O kobietach, O udręce

„Kiedy umarła moja mama, mój ojciec zamknął się zupełnie. Wiem, że nie mogłaby tego znieść. Od chwili jej śmierci każda minuta jego życia była naznaczona jej nieobecnością, każdej czynności brakowało wyrazu, bo ona nie mogła tego oglądać.”

Audrey Niffenegger (1963)

Żona podróżnika w czasie

„Znałam moją śmierć. Znałam ją przez cały czas, kiedy dorastałam. (…) Teraz za nią tęsknię, Już jej nie zobaczę. „Skończyłam i zrobiłam swoje”, to były ostatnie słowa, które do mnie powiedziała, a potem odeszła na zawsze. Dopóki była ze mną, zawsze wiedziałam, że mogę komuś zaufać, komuś, kto wie, dokąd odchodzimy i co mamy robić. Ale już jej nie ma. Nie wiem, co się teraz stanie.”

Philip Pullman (1946) pisarz angielski

Mroczne materie III: Bursztynowa luneta (2000)

O zaufaniu, O odejściu, O czasie

„Historia naszego życia, a czasem i śmierci, jest zapisana w kościach.”

Simon Beckett książka Zapisane w kościach

Written in Bone
Zapisane w kościach (2007)

O historii, O czasie

„Masz tyle za sobą, przed sobą
odwróconą postać,
która się krząta wokół sensu,
śmierci dopisuje dialogi,
samotności dorabia gesty.
Na miejscu czy na wynos?”

Roman Kaźmierski (1954)

Źródło: Nawzajem

O samotności, Sens

„Śmierć leczy samotność.”

Jeffery Deaver książka Kolekcjoner kości

Źródło: Kolekcjoner kości

O samotności

„Na śmierć pobożną pędzi żołnierz Mahometa,
Lecz męczennik miłości koniec ma zacniejszy:
W dniu bowiem zmartwychwstania jawno się okaże,
Że pierwszy padł z rąk wrogów, drugi – z rąk kochanki.”

Abu Sajid Fadlullah ben Abulchajr książka Czterowiersze

Źródło: Czterowiersze, V

O kochankach

„Dla mojego śp. Brata Lecha i dla mnie Najwspanialsza, Najukochańsza, Najlepsza i Niezastąpiona Mama, najlepszy nauczyciel, najlepszy przyjaciel i niezachwiane wsparcie. Pozostała nim także w ostatnich, najtrudniejszych latach życia, po smoleńskiej tragedii, w bardzo ciężkiej chorobie. Dzielnie znosiła cierpienie, spokojnie i z godnością przyjęła śmierć. Pozostała po Niej niemożliwa do wypełnienia pustka. Syn Jarosław.”

Jarosław Kaczyński (1949) polski polityk, premier RP

treść nekrologu po śmierci matki zamieszczonego w „Gazecie Polskiej Codziennie”.

O chorobach, O matce, O wsparciu, O cierpieniu

„Trzeba szukać świata na jego obrzeżach,
wśród mchu. Tam, gdzie rosną grzyby o nieznanych
nazwach, zapisano śmierć naszych bliskich, Twój
kolorowy kącik z rodzinnego domu, kudłate łby
tamtych zwierząt.”

Marcin Orliński (1980)

Źródło: Chwila, tom Parada drezyn, SPP Oddz. w Łodzi, Łódź 2010

O domu, O zwierzętach

„Powtarzając oficjalne rosyjskie stanowisko, które dominowało od dnia katastrofy, niektóre media naciskają, że samolot wojskowy z 96 osobami na pokładzie (…) spadł na ziemię z powodu błędu pilota. Ale ci, którzy promują takie wyjaśnienie, zapominają, że scenariusz o błędzie pilota pozostaje jedną z wielu teorii, którym nigdy nie towarzyszyła najmniejsza wskazówka prawdziwego dowodu. (…) [Katastrofa w Smoleńsku] była podobną tragedią [jak śmierć Kennedy’ego], a nawet większą, bo to była śmierć wielu wybitnych Polaków i przywódców.”

Piotr Wilczek (1962) polski historyk i tłumacz literacki

wypowiedź po publicznej projekcji filmu Smoleńsk w USA 1 grudnia 2016. Źródło: Ambasador RP w USA: katastrofa smoleńska była większą tragedią niż śmierć JFK http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pokaz-filmu-smolensk-w-waszyngtonie,696553.html, tvn24.pl, 2 grudnia 2016.

O błędach, O zapominaniu

„Życie to uniwersytet śmierci.”

Jakub Żulczyk (1983) polski pisarz i dziennikarz

Ślepnąc od świateł (2014)

O życiu

„Rządy Heroda, który był faktycznym władcą Judei i wielu okolicznych ziem, począwszy od roku 37 p. n. e. aż do swojej śmierci na cztery lata przed nastaniem ery chrześcijańskiej, to epizod w historii żydowskiej, z którym ani żydowscy, ani chrześcijańscy historycy nie mogą sobie poradzić. Herod był jednocześnie Żydem i anty-Żydem; obrońcą i dobroczyńcą cywilizacji grecko-rzymskiej, a zarazem wschodnim barbarzyńcą zdolnym do niewypowiedzianego okrucieństwa.”

Herod Wielki (-74–-3 p. n. e.) król Judei

Źródło: Paul Johnson, Historia Żydów, cyt. za: Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, op. cit., s. 13.

O historii

„Somalijczycy, mężczyźni i kobiety, starzy i młodzi. Składam wam w darze tych kilka słów, jako spuściznę, spadek, o piśmiennictwie, literaturze i języku Somalijczyków. Nie mam wątpliwości, że jest to wspaniała podstawa waszej kultury, o którą musicie się troszczyć ze wszystkich stron, zewsząd, gdziekolwiek będziecie. Zarówno, gdy będzie to literatura w pojęciu ogólnym, jak i poezja, prawdziwe opowieści czy fikcja, teatr czy krytyka. Jesteście wspaniałym narodem i utalentowanymi ludźmi. Jestem tego pewien.”

Bogumił Andrzejewski (1922–1994) polski językoznawca i poeta

ostatnie słowa skierowane do Somalijczyków krótko przed śmiercią w 1994 roku.

O kobietach, O mężczyznach, O literaturze

„Błahostka, drobiazg na podobieństwo snu, a śmierć jest zakończeniem.”

Agatha Christie książka Zakończeniem jest śmierć

Źródło: Zakończeniem jest śmierć (1944), tłum. Dominika Chylińska

„Kościół jest tolerowany jako instytucja socjalna zajmująca się biednymi, uzależnionymi od nałogów. Co innego zaś, gdy przypomina o śmierci, sprzeciwia się prawodawstwu, broniąc najbardziej bezbronnych, występując przeciwko rozwodom.”

Stanisław Wielgus (1939) polski arcybiskup katolicki

Źródło: Homilia w katedrze płockiej podczas mszy w Środę Popielcową, 13 lutego 2002

O uzależnieniu

„Już mnie to wszystko potwornie nudzi.”

Winston Churchill (1874–1965) premier Wielkiej Brytanii

ostatnie słowa Źródło: Ostatnie słowa przed śmiercią, itvl.pl, 16 kwietnia 2013 http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia

„Ludzie nie ustąpią, a deputowani będą żałować, że głosowali za posunięciami, które doprowadzą do śmierci Grecji.”

Mikis Theodorakis (1925)

podczas demonstracji przeciwko polityce oszczędnościowej rządu (12 lutego 2012). Źródło: Grecy masowo demonstrują przeciwko programowi oszczędności, pb.pl, 12 lutego 2012 http://www.pb.pl/2556934,74531,grecy-masowo-demonstruja-przeciwko-programowi-oszczednosci

O ludziach

„Każdy minister sprawiedliwości powiedziałby, że najlepszą sytuacją jest możliwość przeprowadzenia procesu i osądzenia w trybie sądowym dowolnego zbrodniarza czy terrorysty, bo proces sądowy to również możliwość przedstawienia opinii publicznej wszystkiego tego, za co odpowiada dana osoba. (…) To, że tego numeru jeden na światowej liście terroryzmu już nie ma to dla nas wszystkich dobra wiadomość.”

Krzysztof Kwiatkowski (polityk) (1971) samorządowiec polski

o śmierci Usamy ibn Ladina. Źródło: Kwiatkowski: to dobra wiadomość, ale terroryzm nie ma jednego adresu, gazeta.pl, 2 maja 2011 http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,9528935,Kwiatkowski__to_dobra_wiadomosc__ale_terroryzm_nie.html

O sprawiedliwości

„Niech zobaczą, co zrobili.”

Jacqueline Kennedy Onassis (1929–1994) żona prezydenta USA Johna Fitzeralda Kennedyego

pokazując krew na sukni po śmierci męża Johna F. Kennedy’ego.

„Chciałabym także dać jakiś wkład od siebie światu – użyć mojej sławy do zbierania pieniędzy i podarowania ich ludziom, którzy najbardziej ich potrzebują. Co dobrego wychodzi z bycia popularnym i posiadania pieniędzy, jeśli nie możesz się nimi podzielić z innymi? Zawsze czułam, że powinno się traktować innych tak, jak samemu chciałoby się być traktowanym.”

Aaliyah (1979–2001) amerykańska piosenkarka

Źródło: 7 rocznica śmierci Aaliyah – refleksje http://www.hip-hop.pl/teksty/projector.php?id=1218199976

O świecie

„Cywilizacje mają swoje śmierci i groby, jak ludzie.”

Mirosław Żuławski (1913–1995) polski pisarz, dyplomata

O ludziach

„Niech zginie pamięć mordercy i gladiatora!… Był okrutniejszy od Domicjana, bardziej występny od Nerona! Jak postępował, tak niech teraz cierpi!… Niewinnych nie pogrzebano. Trupa mordercy niech wloką na haku! Morderca odgrzebał pochowanych – niech wloką trupa mordercy!”

Kommodus (161–192)

z ustawy uchwalonej przez senatorów rzymskich po śmierci Kommodusa.
Źródło: Historia Augusta, tłum. Hanna Szelest, cyt. za: Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 41.

O książkach, O świecie, O historii, O cierpieniu

„Często za to wspomina się o posmoleńskich wierszach Jarosława Marka Rymkiewicza i Marcina Wolskiego. Być może były zbyt ostre jak na czas żałoby narodowej, ale trzeba pamiętać, na co stanowiły odpowiedź. Na przykład na „małego, niedorozwiniętego, głupiego człowieka” Kuby Wojewódzkiego i Michała Figurskiego.”

Krzysztof Feusette (1971) dziennikarz i publicysta

Źródło: „Uważam Rze”, 7 marca 2011, cyt. za: Sławomir Kmiecik, Przemysł pogardy. Niszczenie wizerunku prezydenta Lecha Kaczyńskiego w latach 2005–2010 oraz po jego śmierci, Wydawnictwo Prohibita, Warszawa 2013, ISBN 9788361344438, s. 281.

O czasie

„Po śmierci Kałużyńskiego krytyków filmowych nie ma.. Krytykiem filmowym powinien być człowiek niezależny, który absolutnie nie jest powiązany koteriami z żadnym wydawnictwem, telewizją. A ponieważ Polska jest taka, jaka jest, nie ma ludzi niezależnych.”

Cezary Pazura (1962) aktor polski

Źródło: wywiad http://www.sewi.pl/wywiady/wywiad-cezary-pazura-relaz/

O ludziach

„(…) Uciekam w czwarte [okno] i źrenicą suchą
Śledzę ciekawie tajemnicze mroki.
I mam przeczucia, którymi się łudzę,
Że śmierć, co widne, zatrzaśnie na głucho,
Kratę wysadzi w tej ciemnej framudze.”

Gustaw Daniłowski (1871–1927) polski pisarz i publicysta, działacz socjalistyczny

Źródło: Okna w: Poezje I (1902)

„Antykomunizm papieża, podparty silną romantyczną identyfikacją polskością, nieuchronnie podszytą kompleksami i resentymentem, wydał owoc w postaci nieufności wobec Zachodu. Papież wykrył w nim wiele elementów „bolszewickiego nihilizmu”, jaki piętnował w bloku wschodnim i który nazwał w związku z tym cywilizacją śmierci.(…) Ten nieszczęsny papieski topos, który pozwala rozkwitać do woli polskim resentymentom i każdemu obywatelowi tego niedorozwiniętego cywilizacyjnie kraju nazywać zachodni system grzeszną i upadłą „cywilizacją śmierci”, uważam za największe oszustwo, pociągające za sobą same fatalne następstwa.”

Agata Bielik-Robson (1966) polska filozof

Źródło: Jakub Majmurek, Bielik-Robson: Nikt nie chce psuć święta, krytykapolityczna.pl, 1 maja 2011 http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Bielik-RobsonNiktniechcepsucswieta/menuid-1.html

O oszustwie

„Wszędzie panuje chaos. Ludzie po prostu rzucają się na wszystko w zasięgu ręki: komunizm, zdrową żywność, zen, surfing, balet, hipnozę, terapię grupową, orgie, rowery, zioła, katolicyzm, podnoszenie ciężarów, podróże, ucieczkę od rzeczywistości, wegetarianizm, Indie, malarstwo, rzeźbę, pisanie, komponowanie, dyrygenturę, wyprawy z plecakiem, jogę, kopulację, hazard, alkoholizm, wędrówki bez celu, mrożony jogurt, Beethovena, Bacha, Buddę, Chrystusa, samobójstwo, szyte na miarę garnitury, podróże odrzutowcem do Nowego Jorku, dokądkolwiek… Te fascynacje zmieniają się nieustannie, mijają, ulatują bez śladu. Ludzie po prostu muszą znaleźć sobie jakieś zajęcia w oczekiwaniu na śmierć. To chyba dobrze, że istnieje jakiś wybór.”

Charles Bukowski (1920–1994) amerykański poeta i powieściopisarz

Kobiety

O ludziach, O rzeczywostości, O samobójstwie, O malarstwie

„Nie ma co – opowiedzcie wreszcie, jak kupowaliście miejsca w szpitalu, na dobrych komandach, jak spychaliście do komina muzułmanów [w obozie człowiek wyniszczony fizycznie i duchowo, poddający się śmierci], jak kupowaliście kobiety i mężczyzn, co robiliście w unterkunftach [magazyn obozowy], kanadach [komando rozładowujące transporty obozowe], krankenbaumach [szpital], na obozie cygańskim, opowiedzcie to i jeszcze wiele innych drobnych rzeczy, opowiedzcie o dniu codziennym obozu, o organizacji, o hierarchii strachu, o samotności każdego człowieka. Ale piszcie, że właśnie wyście to robili. Że cząstka ponurej sławy Oświęcimia i wam się należy. Może nie, co?”

Tadeusz Borowski (1922–1951) polski poeta, prozaik i publicysta

Źródło: Alicja w krainie czarów

O kobietach, O strachu, O samotności

„Moja cierpliwość też ma granice. Niech pan ich nie przekracza. Jest pan wykształconym młodym człowiekiem i niech pan się nie zachowuje jak cham. Histerię w PiS-ie wywołuje fakt, że Marta Kaczyńska zaczyna być atrakcyjna dla pewnego pokolenia. Oni będą szukać przywódcy, nie Ziobry. A za tym wszystkim idzie bardzo konkretna polityka. Dziś mieć nazwisko Kaczyńskiej na liście to jest jakiś kapitał. Rączki wystawiane w tym kierunku są bardzo widoczne. Pani Kaczyńska próbuje umiejętnie się w tym znaleźć, choć czasem jej się dziwię, bo w roku po śmierci rodziców są osoby, które częściej jeżdżą na grób niż ona.”

Marek Siwiec (1955) polityk polski

do Mariusza Błaszczaka. Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,9136254,Klotnia_politykow_o_Kaczynska___Niech_pan_sie_nie.html, 20 lutego 2011

O rodzicach, O czasie, O cierpliwości

„Cynizmem jest kreowanie legendy, podczas gdy wiemy, że był prezydentem niezbyt wybitnym. Ale miał swoje osiągnięcia, był człowiekiem z którym można było rozmawiać. Choć jego wielką wadą było to, że zawsze uważał, że Jarosław jest mądrzejszy. No i ten mądrzejszy Jarosław mu po śmierci robi taką rzecz, która robi krzywdę pamięci brata, którą byśmy spokojnie szanowali i czcili gdyby nie robił z niego nieprawdziwego pomnikowego idola.”

Tadeusz Mazowiecki (1927–2013) polski polityk, premier RP

o Lechu Kaczyńskim. Źródło: wyborcza.pl, 2 września 2010 http://wyborcza.pl/1,107886,8326332,Mazowiecki_o_J__Kaczynskim__nikczemnosc__cynizm__wyrzadza.html

„[…] Jest po czwartej […] Słychać coraz bliższe strzały. Zaszywam się w najdalszy kąt i myślę co z nimi? Dla mnie wciąż jeszcze jest wsypa, która tak często kończy się tragicznie. Ktoś rozentuzjazmowany krzyczy: „Patrzcie, patrzcie!”
Ktoś inny ciągnie mnie za rękę.
– „Bożena”, zobacz! Niechętnie podchodzę do okna.
Ulica jest prawie pusta. W bramach stoją chłopcy, niektórzy z bronią, w opaskach na ramieniu. Wycofuję się do swego kąta. Udaję zmęczoną i nie dzielę entuzjazmu reszty. Boję się. Po prostu okropnie się boję… O siebie, o nich, o wszystkich. Więc to tak wygląda… Przecież wiedziałam, każdy o tym wiedział. To strzały, krew, śmierć, a jednak w myślach i marzeniach to było zupełnie co innego.”

Teresa Wilska (1926)

Notatka dotycząca 1 sierpnia 1944
Oszczędzajcie filipinki

O myślach, O myśleniu

„Cóż za zadziwiające istoty owi Grecy. Ich życie tak było szczęśliwe, że wyobrażali sobie, iż bogowie poszukując dla siebie raju i miłości, schodzili na ziemię… Tak, ziemia była rajem bogów.”

Auguste Renoir (1841–1919) malarz francuski

Oto co chcę malować.
kilka dni przed śmiercią.
Źródło: Zdzisław Kępiński, Impresjonizm, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1982, s. 313.

O życiu, O Bogu

„Jesteśmy śmiercią, ma cherie. Śmierć to ostateczna odpowiedź.(…) Nie zadawaj już żadnych pytań.”

Anne Rice (1941) pisarka amerykańska

Opowieść o Złodzieju Ciał

Pytanie

„James Bond, pokrzepiony dwiema szklaneczkami bourbona, siedział w sali odlotów lotniska Miami, rozmyślając o życiu i śmierci.”

Ian Fleming książka Goldfinger

Goldfinger (1959)

„To moja osobista teoria, że Boga nie ma, ale będzie. Dopiero się pojawi. Z fizyki, z mechaniki kwantowej wynika, że w ogóle nie ma czegoś takiego jak próżnia, pustka. (…) W fizyce nie ma nicości. Więc chociaż Boga nie ma, to gdzieś kiedyś będzie. Bo nie ma czegoś takiego, jak nic – ulubione słówko filozofów i poetów.”

Dariusz Suska (1968)

Źródło: Agnieszka Sowińska, Czytelnia:Wszystkie wiersze o śmierci http://www.dwutygodnik.com/artykul/3859/, Dwutygodnik.com nr 89/2012.

O Bogu

„W moim wieku myśli się już o śmierci. Ja chciałbym umrzeć za kamerą, być do końca świadomym, po co żyję.”

Ludwik Perski (1912–1993) polski reżyser, realizator filmów dokumentalnych.

w 1992 roku. Źródło: culture.pl http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_perski_ludwik

O myślach, O wieku, O myśleniu

„Do ostatniego tchu moja wdzięczność dla ciebie,
do śmierci będę wierny tej,
która jest moim skarbem,
Tobie ojczyzno moja!”

Johann Voldemar Jannsen (1819–1890)

Źródło: Moja rodzinna ziemia http://www.filologia.eesti.pl/index.php?dzial=biblioteka&strona=biblioteka&katalog=autorzy&id=J&tekst=biblioteka/teksty/mojarodzinnaziemia.htm

O wdzięczności

„Nie boję się innych ludzi, chorób ani śmierci, chociaż oczywiście odejście bliskiej osoby byłoby dla mnie traumatycznym przeżyciem. Tak naprawdę boję się chyba tylko Boga i tego, że kiedyś będę musiał rozliczyć się z nim za wszystkie swoje grzechy.”

Denzel Washington (1954) aktor amerykański

Źródło: „To i Owo” nr 4, 26 stycznia 2010, s.5.

O Bogu, O ludziach, O odejściu

„można pękać ze śmiechu
można zapłakać się na śmierć
można zwariować z całą gorliwością.
biada nam biednym błaznom.
w jakiż obłęd wpadamy.”

Hans Arp (1886–1966) francuski malarz, rzeźbiarz i poeta pochodzenia niemieckiego

Źródło: Modlitwa

O śmiechu

„Lubię cofać się do tego czasu, gdy świat nie ma końca. Gdy nie wiemy, że istnieje śmierć i czujemy się bezpiecznie. Ten czas kończy się szybko, ale zanim taki koniec nastąpi, mamy wrażenie, że trwa w nieskończoność.”

Andrzej Jakimowski (1963) reżyser polski

o dzieciństwie.
Źródło: „Zwierciadło”, 1/1935, styczeń 2008

O świecie, O wrażeniach, O czasie, O dzieciństwie

„24 września 366 r. natychmiast po śmierci Liberiusza zebrali się bliscy mu prezbiterzy, trzej diakoni i „lud święty” w bazylice Juliusza i tam jako następnego biskupa Rzymu wybrali Ursyna. Inni członkowie kleru, zwolennicy zmarłego antypapieża Feliksa, wybrali Damazego. Biskup Tiburu (dziś Tivoli), Paweł, od razu wyświęcił Ursyna (…). Zawiadomiony o ceremonii Damazy, „który zawsze dążył do objęcia biskupstwa, posługując się pieniędzmi, podburzył woźniców cyrkowych i głupi tłum” i zaatakował bazylikę Juliusza. (…) Walki trwały trzy dni i były bardzo krwawe. Damazy w tydzień po śmierci Liberiusza zajął Lateran (pamflecista napisał: „po siedmiu dniach wraz ze wszystkimi krzywoprzysięzcami i ludźmi cyrku, których przekupił wielkimi pieniędzmi, opanował bazylikę laterańską”) i tam został konsekrowany. Za pieniądze kupił poparcie prefekta miasta Wiwencjusza i uzyskał cywilny wyrok wygnania Ursyna i jego dwóch diakonów. Na tę wieść „lud święty”, czyli zwolennicy najpierw Liberiusza, a następnie wypędzonego Ursyna, zorganizowali opór i zajęli bazylikę Liberiusza (dziś bazylika Matki Bożej Większej). W dniu 26 października Damazy przypuścił szturm, wezwawszy „ludzi cyrku, woźniców, grabarzy oraz cały kler z siekierami, mieczami i kijami”. Atakujący próbowali podłożyć ogień i zrzucać z dachu do środka dachówki. Zamknięci w bazylice przeciwnicy Damazego zaczęli recytować: „Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciała, gdyż nie mogą zabić duszy.””

Damazy I papież, święty katolicki

(…) W bazylice, ostatecznie zdobytej przez ludzi Damazego, zginęło 160 osób, mężczyzn i kobiet.
Autorka: Ewa Wipszycka, Kościół w świecie późnego antyku, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2014, s. 23.

O kobietach, O pieniądzach, O ludziach, O duszy