Cytaty o rzeczywistości
strona 5

„Rzeczywiście poruszył Pan jeszcze inną kwestię. Dziwi mnie więc ta nacjonalistyczna ukraińska metoda „panowania nad przeszłą rzeczywistością”, która m. in. twierdzi, że Polacy tam również napadali. Czy polska mniejszość – tak niewielka mogłaby cokolwiek zrobić w tej sytuacji, mając nad sobą jeszcze czapkę niemiecką czy sowiecką?”

Krzesimir Dębski (1953) kompozytor polski, skrzypek jazzowy

Wypowiedzi o rzezi wołyńskiej Źródło: Wywiad z Krzesimirem Dębskim, polskiekresy.pl, 3 czerwca 2008 http://www.polskiekresy.pl/index.html?act=nowoscifulldb&id=50

„W nowozelandzkiej literaturze, a także w kinie, popularnym zabiegiem jest prowadzenie narracji z punktu widzenia dzieci. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest chyba to, że postrzegamy siebie jako ludzi otwartych, nie zdradzających tendencji do manipulacji, pozbawionych cynizmu i snobizmu. Ponieważ nie posiadamy bogatej historii, patrzymy na świat bez jej bagażu, próbujemy go po prostu zobaczyć i zrozumieć. Dlatego percepcja dziecka jest najlepszą formą do wyrażenia tego, jak odbieramy rzeczywistość i samych siebie.”

Vincent Ward (1956)

Źródło: wywiad, 2008 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=47590

O dzieciach, O ludziach, O świecie, O historii

„Robię filmy dla wszystkich, ale wiem, że są one szczególnie ważne dla ludzi w moim wieku. Bo oni czekają na sztukę, która odbije ich rzeczywistość.”

Xavier Dolan (1989) kanadyjski aktor, reżyser i scenarzysta

Źródło: Krzysztof Kwiatkowski, Dojrzałość hipstera, „Wprost” nr 23, 2–8 czerwca 2014, s. 92.

O ludziach, O czekaniu, O wieku

„Konsumenci, podejmując decyzję o kupnie, odwołują się bardziej do wizerunku marki niż do rzeczywistości, jaką jest sam towar. Jeśli więc marki mogą mieć większą wartość niż to, co fizycznie się za nimi kryje, mogą też tę wartość tracić – i to w mgnieniu oka! Bo percepcja to delikatna sprawa.”

Matt Haig (1975)

Porażki marek. Największe wpadki rekinów biznesu

O decyzjach

„Nie jesteśmy tymi, co pragną wejść do rządu i stamtąd narzucać krok i słowo. Nie będziemy.
Nie jesteśmy tymi, co wyznaczają cenę własnej lub cudzej godności i zmieniają walkę w jarmark, gdzie polityka jest zajęciem handlarzy, bijących się nie o plany, lecz o klientów. Nie będziemy.
Nie jesteśmy tymi, co oczekują przebaczenia i jałmużny od tego, który udaje, że pomaga, gdy w rzeczywistości kupuje i nie wybacza, ale poniża tego, kto będąc, stanowi wyzwanie i żądanie, i popyt, i potrzebę. Nie będziemy.
Nie jesteśmy tymi, co w swojej naiwności oczekują, że z góry przyjdzie sprawiedliwość, która wzrasta od dołu, wolność, która tylko ze wszystkimi daje się zdobyć, demokracja, która ma wiele pięter i o którą się walczy przez cały czas. Nie będziemy.”

Subcomandante Marcos (1957)

wystąpienie w imieniu Zapatystowskiej Armii Wyzwolenia Narodowego na Placu Zócalo w mieście Meksyk, 11 marca 2001.
Źródło: Mowa z Zócalo, przeł. Halina Lubicz-Trawkowska, w: Wielkie mowy historii, t. 4

O sprawiedliwości, O demokracji, O historii, O przebaczeniu

„Milczenie autorów, którzy zlekceważyli nie tylko takie rzekome cuda, jak rozdarcie zasłony czy zaćmienie Słońca, lecz nawet samą postać Jezusa, uprzytamnia nam pewne psychologiczne zjawisko: rozdźwięk między rzeczywistością historii a rojeniami żyjących w odosobnieniu pierwszych gmin chrześcijańskich, pozostających w kręgu swoich wierzeń, między obojętnym otoczeniem grecko-rzymskiego społeczeństwa a garstką wtajemniczonych sióstr i braci w Chrystusie, upojonych pięknem swoich nieziemskich zachwyceń i tęsknot.”

Zenon Kosidowski (1898–1978) polski pisarz, esseista, poeta

Źródło: ks. Piotr Pierzchała, s. Otylia Olga Pierożek, Jarosław Jarszak, Być świadkiem Zmartwychwstałego w Kościele. Podręcznik do nauczania religii w klasach I liceum i technikum, Wydawnictwo Katechetyczne, Warszawa 2012, ISBN 9788393531547, s. 145.

O religii, Cytaty o pięknie, O historii, Chrystus

„Dzieci, pochłonięte jakąś fascynującą zabawą, tracą poczucie rzeczywistości. Zdolne są wtedy traktować swoje fantazje z całkowitą powagą. Postępowanie maniaków nacechowane jest zazwyczaj podobnym infantylizmem.”

Jan Józef Szczepański (1919–2003) polski pisarz, reporter, eseista, scenarzysta filmowy, tłumacz, podróżnik

Źródło: Przed nieznanym trybunałem

O dzieciach, O fantazji

„Polski wywiad jest dobry. Ma swoje sposoby, ale więcej pani nie powiem, bo my jego pracowników nie pytamy, jak to robią. Jeśli chcą, to mówią sami, chyba że nie pozwalają na to zasady. Wojsko korzysta z ich pomocy, istnieje pewnego rodzaju współpraca. Mają szerokie kontakty, właściwie siatki kontaktów, potrafią zebrać tajne informacje lub je wykupić, jeśli trzeba. W każdym razie - wątek tego człowieka nie jest wyssany z palca, ta praca mniej więcej tak wygląda w rzeczywistości.”

Grzegorz Kaliciak (1973) polski pułkownik

Źródło: Karolina Przewrocka, Kali z Karbali. Opowieść dowódcy oddziału, który obronił City Hall http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,138262,18744453,kali-z-karbali-opowiesc-dowodcy-oddzialu-ktory-obronil-city.html#TRwknd, weekend.gazeta.pl

O pomocy, O współpracy

„Zawsze scenariusz określa granice, w których można penetrować taką postać. W czasie prób okazuje się, jaki jest ten okręg, w którym się zamykamy w rozważaniach o postaci. I tak się spieramy, spieramy, aż wreszcie już wiadomo, że tak trzeba będzie podchodzić do kobiety w tym konkretnym projekcie artystycznym. To jest właśnie najciekawsza strona prób, bo nagle się okazuje, że to, co się mówi, zupełnie nie pasuje i wtedy się ustala coś nowego. To przecież stwarzanie czegoś z niczego, ta cała rzeczywistość teatralna czy filmowa. Nagle wiemy, w jakim klimacie i stylu układa się opowieść, i wtedy już wiadomo, jak grać.”

Ewa Dałkowska (1947)

Źródło: „Polska Dziennik Łódzki”, 7 października 2008 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nzsco.htm

O kobietach, O czasie

„Istnieje co najmniej jedna rzeczywistość, którą ujmujemy wszyscy od wewnątrz, za pomocą intuicji, a nie zwykłej analizy.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

O myślach, O pomocy, O myśleniu

„Właściwie mógłby udawać, że nic się nie stało. Tak, ręce pachniały mu kobietą, tak obudzili się nadzy koło siebie w łóżku, ale nie pamiętał samego… stosunku, co za głupie słowo!, może mógłby sobie wmówić, że nic nie było. Nie… Nie stać go było na takie ostre zagrywki w negocjacjach z rzeczywistością.”

Maciej Rajk (1984)

Wyjechać (2013)

O kobietach

„Calderon świadomie mieszał różne historyczne rzeczywistości.(…) Problem dyletanctwa Calderona nie dotyczy jednak tylko historii jako takiej. To jest jakby wyraz jego sprzeciwu wobec wszelkich reguł, w tym tej podstawowej: zgodności czasu, miejsca i akcji.”

Antonio Regalado (1932–2012)

Źródło: Wojciech Stańczyk, Nie doić Szekspira http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61157, „Przekrój”, nr 28/2611, 9 lipca 1995, s. 28–29.

O historii, O problemach, O czasie

„Dłonią rzeczywistości zepsutych odłamków dotykasz.”

Dorota Masłowska książka Paw królowej

Paw królowej

„Gdy wybuchła miałem 10 lat. Wydaje mi się, że na filmach, które później oglądałem, wyglądała ona o wiele efektowniej niż w rzeczywistości.”

Zdzisław Beksiński (1929–2005) polski malarz, rzeźbiarz, fotografik i grafik komputerowy

Źródło: Zdzisław Beksiński: malował swoje sny, „Konfrontacje”, 1989 http://www.cialo-umysl-dusza.pl/strefa-dobrych-mysli/138-zdzislaw-beksinski-malowal-swoje-sny

O duszy

„W rzeczywistości nie poznajemy niczego, ponieważ prawda kryje się w głębi.”

Demokryt

O prawdzie

„Byle wypić dziś nalewa, żeby rynce jus nie drżały
taki żywot jest menela, tak mu mijo dzionek cały”

Dohtor Miód (1976)

piekarska rzeczywistość dotycząca alkoholizmu.
2012 Zwanzig
Źródło: Żywot menela

„Zuchwalstwo popłaca. Z mydlenia oczu może wyjść rzeczywistość.”

Zofia Kossak-Szczucka (1889–1968) pisarka polska

„Świat staje się snem, sen staje się rzeczywistością.”

Novalis (1772–1801)

Źródło: Jostein Gaarder, Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii, Warszawa 1995, tłum. Iwona Zimnicka, s. 372.

O świecie, O historii, O snach

„Cała istniejąca rzeczywistość jest owocem czyjegoś wymysłu. Rodzi się z niczego, a następnie wciela się w życie i przejawia dążenie do samorozwoju.”

Władimir Wojnowicz książka Moskwa 2042

Moskwa 2042
Źródło: s. 265

O życiu

„Ja jestem trochę jak Stańczyk, obserwuję zjawiska, a potem na swój sposób je opisuję. Z Chłopcami Radarowcami było tak, że po prostu zacząłem jeździć samochodem. Patrzę tu radar, tu radar, tam radar, zacząłem obcować z tą rzeczywistością drogową. No i tak jakoś pod melodię Krakowiaczka, zaczęły układać mi się słowa.”

Andrzej Rosiewicz (1944) piosenkarz polski

o powstaniu piosenki Chłopcy Radarowcy. Źródło: Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki http://www.bibliotekapiosenki.pl/Chlopcy_radarowcy

„Zapamiętałem magię obrotowej sceny. Pomyślałem, że dobrze byłoby dotknąć tajemnicy i nastroju tej drugiej, nie tak oczywistej strony życia. Trochę pobyć w tej innej rzeczywistości i odmiennym kolorycie. Choćby dla higieny.”

Sławomir Orzechowski (1958) aktor polski

Źródło: „Rzeczpospolita”, 17 października 2003 http://www.teatry.art.pl/!Rozmowy/egzaminz.htm

„Podpieram się mnemotechniką. Na moją historię składają się powtarzalne chwile. Wyciągam je spomiędzy obłoków niepamięci. Uznaję rzeczywistość, lecz odpycham ją na bok, montując swoje kapryśne etiudy.”

Robert McLiam Wilson książka Ripley Bogle

Źródło: Zaułek łgarza (ang. Ripley Bogle), tłum. Maria Grabska-Ryńska

O historii

„Miał genialną umiejętność konstruowania komedii skutecznie oddziałujących na widza. Bawią przecież do dzisiaj. Moi koledzy filmowcy strasznie krzywią się na filmy Barei, wytykając mu błędy widoczne na ekranie. I w wielu przypadkach mają rację, tyle że nie potrafią nakręcić równie zabawnych opowiastek.(…) Miał niezwykle łagodny charakter, jasno mówił, o co mu chodzi. Był erudytą, do tego uwrażliwionym na absurdy naszej rzeczywistości. Szczęśliwie spotkali się z Tymem, jeden od drugiego czerpał. I wzajemnie się nakręcali.”

Krzysztof Kowalewski (1937) aktor polski

o Stanisławie Barei. Źródło: Małgorzata Piwowar, W teatrze umiem być groźny, „Rzeczpospolita”, 29 sierpnia 2008 http://www.dziennikteatralny.pl/artykuly/w-teatrze-umiem-byc-grozny.html

O charakterze

„Sztuka nie jest tylko naśladowaniem naturalnej rzeczywistości, lecz stanowi metafizyczny jej suplement, postawiony obok niej dla jej przezwyciężenia.”

Friedrich Nietzsche (1844–1900) filozof niemiecki

Źródło: Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, tłum. Leopold Staff, wyd. Zielona Sowa, Kraków 2003.

O sztuce, O narodzinach

„Niebezpieczeństwo przy czytaniu starych pisarzów polega na tem, że łatwo godzimy się z pewnym powierzchownem rozumieniem ich. Wystarcza nam, że wiemy, co chcieli oni powiedzieć i nie troszczymy się w jakim to stosunku zostaje do rzeczywistości. Odrazu przystępujemy do ich czytania z poczuciem historycznej odległości: nie uważamy ich za źródła aktualnego poznania.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Źródło: Pamiętnik, zapis z 28 grudnia 1910 r.

O czytaniu, O odległości

„Satyra się zużyła, tak jak wszystko, czego się dużo używa. Kiedyś, gdy kogoś dotknęło ostrze satyry, strasznie się tym przejmował. A dziś nikt się nie przejmuje. Każdy szczeka na każdego, każdy może być obsrywatorem politycznym na swój własny rachunek. Straszna dewaluacja. Satyryka można strzepnąć i pójść dalej.”

Janusz Rewiński (1949) polski aktor, satyryk i polityk

Źródło: Cezary Łazarewicz, Jaka rzeczywistość, taki kabaret. Rozmowa z Januszem Rewińskim, polityka.pl, 13 sierpnia 2010 http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/artykuly/1507734,2,rozmowa-z-januszem-rewinskim.read

„Zawsze robi się ze mnie groźnego dla mężczyzn wampa, podczas gdy w rzeczywistości jestem zupełnie inna: romantyczna, wierna, pokorna i sentymentalna…”

Ursula Andress (1936) szwajcarska aktorka

Źródło: wywiad po premierze filmu Zmierzch tytanów, 1981, cyt. za: Retro boginie, Wirtualna Polska, 21 kwietnia 2010 http://kobieta.wp.pl/gid,12194266,img,12194455,kat,26405,title,Retro-boginie,galeriazdjecie.html?ticaid=111597

O kobietach

„Dzisiaj próba kreacji rzeczywistości, a co za tym idzie kreacja aktorska, uchodzi za mało atrakcyjną. Widać to wyraźnie w filmach amerykańskich. Obsadza się ludzi, którzy nie kreują postaci, oni po prostu tacy są, więc pasują do danej roli.”

Zbigniew Zapasiewicz (1934–2009) polski aktor

Zapasowe maski

O ludziach

„(…) wszyscy rozumiem, że choć reklamowany towar może być istotnie doskonały, to lepszy świat, który ewokuje reklama, jest krainą z baśni. Ta baśń jednak, reklamowa idealizacja rzeczywistości, nie przemija w nas bez echa. Choć wiemy, że nie można zamieszkać w arkadyjskim świecie wonnych gajów i złocistych owoców, dojrzewających wśród pieszczot słońca, to jednak do tego raju ze słów powędrowała nasza wyobraźnia.”

Leo Spitzer (1887–1960)

Źródło: Amerykańska reklama jako sztuka popularna, 1962, tłum. Krzysztof Biskupski

O świecie, O sztuce, O zamieszkaniu

„Dominująca obecnie forma fałszywej, perwersyjnej świadomości – to, co nazywam ideologią trywialnie pojmowanej racjonalizacji ekonomicznej, czyli hojność dla lepiej sytuowanych i program oszczędności dla warstw niższych – pozostaje w sprzeczności z tradycyjnymi emancypacyjnymi ideałami oświecenia, sprawiedliwości, solidarności i równości. Ten płytki, konformistyczny wobec istniejących warunków zmysł rzeczywistości powoduje erozję moralności politycznej i tym samym zagraża fundamentom naszej demokracji.”

Oskar Negt (1934)

Źródło: wywiad Romaina Leicka, Marks nie dla idiotów, „Der Spiegel”, tłum. „Forum”, 30 sierpnia 2010.

O sprawiedliwości, O demokracji

„Dowcip dość głęboko sięga w istotę rzeczywistości.(…) A z tym poczuciem humoru to u mnie jest trochę tak, jak w opowieści Leszka Kołakowskiego o jego przyjacielu, który jako więzień Auschwitz był świadkiem wysyłania ludzi do gazu, a resztę życia spędził na opowiadaniu dowcipów. Mnie, uchowaj Boże, nie dotyczą takie doświadczenia, ale… Hegel kiedyś napisał, co lubię cytować, że zasada sprzeczności sięga głębiej w istotę bytu niż zasada tożsamości. A mówiąc językiem teatralnego slangu: i śmieszno i straszno. Jak w pożyciu z tygrysem. Rzeczywistość jest najbardziej fascynująca w swoich paradoksach, zderzeniach i dwuznacznościach.”

Maciej Wojtyszko (1946) polski reżyser i pisarz

Źródło: „Dziennik Polski” 2003, nr 262

O Bogu, O ludziach

„Współcześni ludzie wierzą, że Dharma jest zasadą i instytucją, dzięki którym dokładnie opanowali znaczenie Dharmy. W rzeczywistości są daleko od prawdziwej Dharmy.”

Dharma Sangha (1990)

Kazanie z 8 października 2010 Źródło: dharmasangha.info http://www.dharmasangha.info/index.php/teachings/249-teachings-given-on-october-8th-2010

O ludziach

„Cierpienie jest rzeczywistością straszną i czymś nieznośnym jest taki optymizm, który zło definiuje a priori jako mniejsze dobro.”

Henri Bergson (1859–1941) francuski filozof, noblista

O optymiźmie, O cierpieniu, O złu

„Pan Bartoszewski dostał wiele nagród, nie zazdroszczę mu tego. Ale jego działalność w rządzie oceniam beznadziejnie. Jest nieefektywna, co usiłuje przykryć autorytetem. Mam pełne uznanie dla tego, co pan Bartoszewski przeżył, ale dzisiaj to nie przystaje do rzeczywistości stosunków polsko-niemieckich. Trudno to przykryć okrągłymi słowami o pamięci i własnym życiorysem.”

Dorota Arciszewska-Mielewczyk (1968) polska polityk

Źródło: Steinbach to zwykła prowokatorka, „Gazeta Polska”, 1 czerwca 2011

„Telewizja jest bardzo zachłanna. Wymaga czasu, uwagi i gotowości do pracy dla niej w każdej chwili. W zamian kusi popularnością, bardzo zwodniczą. Łatwo dać się jej uwieść, poczuć się gwiazdą i stracić kontakt z rzeczywistością, wymagać, aby wszyscy, łącznie z najbliższymi, traktował nas w wyjątkowy sposób. Znosili nasze humory, adorowali, spełniali zachcianki. W pewnym momencie byłam blisko postawienia wszystkiego na jedną kartę. Szczęśliwie nie dałam telewizyjnemu wirusowi całkowicie sobą zawładnąć. Dosyć szybko zorientowałam się, dokąd ta droga prowadzi. Wiem, kiedy powiedzieć: dość.”

Grażyna Torbicka (1959) Polska osobowość telewizyjna

Źródło: „Pani” nr 01 (196), styczeń 2007.

O czasie

„Cecha realności jest ważniejsza od wszystkich innych, bo skoro znika rzeczywistość, nie pozostaje nic…”

Philip Kindred Dick Boża inwazja

Źródło: Boża inwazja

„Bogactwo wątków teoretycznych oraz ich implikacji praktycznych związanych z marksistowskim sposobem widzenia praw rządzących rzeczywistością społeczną jest - jak widzimy - ogromne.”

Bronisław Misztal (1946)

Zagadnienia społecznego uczestnictwa i współdziałania
Źródło: s. 105 opublikowanej pracy habilitacyjnej Misztala

O bogactwie

„Nie życzę sobie uprzejmości. Uprzejmość zawsze zawiera odmowę spojrzenia na rzeczywistość z innego punktu widzenia.”

John Fowles książka Mag

Mag (1965)

„Tak wiec, przekonanie nazywamy złudzeniem, gdy czynnikiem, który w decydujący sposób wpływa na jego treść, jest myślenie życzeniowe. Czyniąc tak, nie zajmujemy się jego związkiem z rzeczywistością, tak jak same złudzenia nie poddają się weryfikacji.”

Zygmunt Freud (1856–1939) austriacki neurolog i psychiatra

Przyszłość pewnego złudzenia (1927)

O myślach, O myśleniu

„Póki uczeni nie zrozumieją, że rzeczywistością z jaką mają do czynienia, jest działanie ich instrumentów, nieustannie zmienianych i stawianych w coraz to nowe warunki, że mają do czynienia z próbami tworzenia coraz to nowych, a utrwalających się w pozaludzkim forum mechanicznego, technicznego działania, póki będą łudzić się, że mają oni określać coś istniejącego poza człowiekiem, nauka będzie czyniła postępy jedynie buntując się przeciwko własnym, stwardniałym rezultatom; pozostawać będzie sama dla siebie tajemnicą i stawać się będzie źródłem dla tej najsmutniejszej, bo pozbawionej treści, najkomiczniejszej ze wszystkich teologii, która nazywa się teorią poznania i służy do rozwiązywania zagadnienia, jak człowiek poznaje, znajduje w świecie niezależnym od niego fakty, które są tylko prawidłami działania jego instrumentów.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej (1910)

O tajemnicy, O nauce

„Żadna polityka nie jest wartościowa w oderwaniu od rzeczywistości.”

Charles de Gaulle (1890–1970) prezydent Francji

Il n’y a pas de politique qui vaille en dehors des réalités. (fr.)
orędzie z 14 czerwca 1960.

„Z natury jestem małomówny i nie iskrzę dowcipami, jednak mam potrzebę wypowiadania się na temat rzeczywistości. A rolowanie to jest forma oszczędna w słowa. Telegraf.”

Rafał Bryndal (1960) polski dziennikarz i satyryk

o audycji Rozmowy rolowane.
Źródło: „Uroda” nr 1, 2002

O naturze

„Najfajniejsze jest to, że wszystko się miesza. Rzeczywistość z fikcją. Prawda z fałszem. Reżyseria z improwizacją.”

Mariusz Pujszo (1957) aktor i reżyser polski

Źródło: Wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=12603

O prawdzie

„Jedna z trwałych tez sowieckich, powtarzanych też uporczywie przez komunistów polskich, głosi, że Powstanie Warszawskie było politycznie skierowane przeciwko Związkowi Sowieckiemu. Trudno o większe kłamstwo, którego jedynym argumentem jest usilne operowaniem gołosłownym oskarżeniem, jakiego w żaden sposób jego głosiciele nie są zdolni poprzeć konkretnymi dowodami. W założeniu swoim Powstanie miało wyzwolić Warszawę i dopomóc wojskom sowieckim w walce z Niemcami. Chcieliśmy tylko skorzystać z należnego prawa i moralnego obowiązku czynnego udziału w wyzwoleniu stolicy. Armia Krajowa była zdecydowana współdziałać z wojskami Rokossowskiego w dalszych ich bojach, toczonych już po zajęciu Warszawy. Tak przecież działo się od samego początku wykonywania operacji „Burza”. Władze Polski Podziemnej, mogące już wystąpić w wolnej Warszawie, były przygotowane do traktowania Armii Czerwonej jako sojusznika, któremu ujawniona administracja podziemna będzie okazywać potrzebne udogodnienia, niezbędne ze strony ludności cywilnej dla przeprowadzenia dalszych walk. Ułożenie stosunków z legalnymi władzami polskimi po wejściu do Warszawy zależało tylko od woli i postępowania Rosjan. Geneza tego zarzutu ma osłaniać wyraźną złą wolę Stalina wobec Polski. Pozornie tylko głosił, że nie chce narzucać Polsce ani sowieckiego ustroju, ani swych dyrektyw. Gdyby deklaracje takie były rzetelne, to powinien był powitać jako fakt pozytywny ujawnienie się władz Polski Podziemnej w Warszawie. W rzeczywistości odnosił się do takiej możliwości wrogo, gdyż niweczyłaby jego prawdziwe zamiary przerzucenia PKWN-u z Lublina do Warszawy i uznania go już wtedy jako rządu, zaprzyjaźnionego z Moskwą.”

Tadeusz Żenczykowski (1907–1997) polski prawnik, działacz polityczny i publicysta

Źródło: Tadeusz Żenczykowski, Samotny bój Warszawy, Wydawnictwo Editions Spotkania, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin–Paryż 1990, s. 134.

O kłamstwie, O walce

„Barańczak oddał własnym słowem to, co podpowiedziała mu muzyczna wyobraźnia Schuberta. Nawiązał do tego, czego współczesny człowiek może doświadczyć i co może rozwarstwić. Właśnie w przypadku tego arcydzieła okazało się, że można oddzielić słowo Müllera od tego, co niesie muzyka Schuberta. Bo kompozytor wyrasta tu ponad poetę. Barańczak to odkrył i udowodnił. Odniósł Podróż zimową do realiów naszego życia. Cykl wyzwolony z romantycznego słowa, osadzony w kontekście naszej rzeczywistości, staje się dla dzisiejszego odbiorcy bardziej dramatyczny. Często szokuje. Gdy śpiewam te pieśni, nierzadko, oprócz zachwytu, czuję zakłopotanie słuchaczy.”

Jerzy Artysz (1930) polski śpiewak operowy

o tłumaczeniach pieśni Schuberta.
Źródło: „Studio” 1999, nr 2

O muzyce, O śpiewie

„Ta wyglansowana alpejska rzeczywistość, wyglansowana do granic nieprzyzwoitości, ta czystość przedmiotów, domów, gór, widoków, jezior ma w sobie coś diabelskiego.”

Jerzy Pilch (1952) polski pisarz, publicysta, scenarzysta

o Szwajcarii.
Źródło: wywiad Wojciecha Szackiego, „Duży Format”, 11 marca 2010.

„Był raz człowiek, który przewracał do góry nogami historię. Człowiek, który obalał imperia i podkopywał dynastie. Za jego sprawą Mount Vernon nie powinno być przedmiotem kultu narodowego, a Columbus, Ohio, winno się nazywać Cabot, Ohio. Przez niego imię Marii Curie powinno być we Francji przeklęte i nikt na świecie nie powinien przysięgać na brodę Mahometa. W rzeczywistości jednak nic takiego się nie stało, jako że był on zwariowanym profesorem; czyli, innymi słowy, dokonywał tego wszystkiego jedynie we własnym odczuciu.”

Alfred Bester (1913–1987) amerykański pisarz

Ludzie, którzy zamordowali Mahometa

O historii

„W dzisiejszych czasach poranna utopia staje się rzeczywistością popołudnia.”

Truman Capote (1924–1984) pisarz amerykański

„Spójrzcie na swój ziemski los jak na scenariusz do napisania. Rzeczywistość może być piękną fabułą. Bo ona jest dla każdego z nas tym, czym sami ją czynimy. Świadomym wysiłkiem albo i nie, jeśli zdajemy się na to, co dyktuje nam przypadek, zamiast walczyć o nasz autorski pomysł na życie.”

Ewa Bagłaj (1980)

Dublerka
Źródło: rozdział 5, s. 50

O życiu, O losie, O wysiłku

„Jak podkreślałem to wielokrotnie – wyniki badań nauk społecznych nie pozostają bez wpływu na rzeczywistość, której dotyczą. Informacja o tym, że co trzecia kobieta w ciąży pije, może czasem bardziej przyczyniać się do usprawiedliwiania sięgania po alkohol niż do tego zniechęcać!”

Tomasz Witkowski (1963)

Zakazana psychologia. Tom II
Źródło: s. 114.

O kobietach, O alkoholu, O piciu, O nauce

„Nacjonalizm jest myślą, która ciągle się tworzy, ciągle rośnie, ciągle wchłania w siebie nowe pierwiastki, ciągle oczyszcza się z pojęć ubiegłej doby, gdy te okazują się niezgodnymi z rzeczywistością lub przeciwnymi jego istocie naleciałościami.”

Tadeusz Bielecki (1901–1982) polski polityk i działacz emigracyjny

O myślach, O myśleniu

„Jedyną rzeczywistością jest konkretna, poszczególna wartość, samoustanawiający się czyn, wyrażający się w działaniu, sądzie, odczuciu itd.”

Stanisław Brzozowski (1878–1911) polski pisarz i filozof

Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej (1910)

„(…) pojawiła się, niestety, pewna grupa ludzi, którzy uważają, że jestem zaszufladkowanym przedwojennym amantem. Tymczasem jest czymś wspaniałym, że są tacy ludzie jak Maciej Pieprzyca, którzy dają mi szansę zagrać właśnie takiego zagubionego gościa, jak w tym spektaklu. To znaczy sam bohater myśli o sobie, że jest bardzo pewny siebie i dopiero dziewczyna uświadamia mu jak jest w rzeczywistości. Z kolei ten sam Pieprzyca już przy drugim swoim projekcie pozwala mi zagrać kogoś na pierwszy rzut oka zupełnie innego czyli „kibola” drużyny piłkarskiej.”

Antoni Pawlicki (1983) aktor polski

Źródło: Musiałem zagrać „kibola”. Rozmowa z Antonim Pawlickim, stopklatka.pl http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=51022

O ludziach, O myślach, O myśleniu

„Tendencja jest trwała. Coraz mniej humanizmu, a coraz więcej techniki i technicznie rozumianej ekonomii. Coraz mniej myślenia, coraz więcej liczenia. Jest tendencja, żeby doceniać to, co skuteczne ad hoc, pragmatyczne, utylitarne, użyteczne, a spychać na margines wszystko to, co uczyniło nas ludźmi. Ta tendencja jest stara. Nowe jest to, że nie umiemy się jej przeciwstawić. W XIX w. był podobny kryzys. Fascynacja materią, technologią, fizyczną rzeczywistością. Pojawił się humanistyczny deficyt odczuwany z podobną intensywnością jak dziś.”

Tadeusz Gadacz (1955) polski filozof i religioznawca

Źródło: rozmowa Jacka Żakowskiego, Nie ma szczęścia bez myślenia, „Polityka” wydanie specjalne, 6/2010.

O myślach, O myśleniu

„Dziś mam tylko na koncie więcej nagród. Oprócz tego nic się nie zmieniło. Staram się też mocno, żeby przypadkiem te wszystkie wyróżnienie nie stały się teraz moim przekleństwem. Nie tak dawno zresztą, kiedy wróciłam z planu filmu Jacka Bławuta, na którym spotkała się cała masa ogromnie doświadczonych aktorów, jak pani Tyszkiewicz, pan Kłosowski czy pan Nowicki i wielu, wielu innych wspaniałych artystów, mogłam posłuchać, co oni przez całe swoje życie osiągnęli i jakie nagrody zdobyli. Wobec nich ja wyglądałam po prostu jak mały plankton. Bardzo szybko sprowadziło mnie to do parteru. Poza tym zaczęłam też się zastanawiać komu te nagrody są tak naprawdę potrzebne? Owszem, kiedy jest się nagradzanym, jest to bardzo miłe i przyjemne. Postanowiłam jednak, że jak wrócę do domu to ściągnę je z parapetu i schowam w najgłębszą część szafy. Będę się nimi cieszyła, ale niech one mi nie zaciemniają prawdziwego wizerunku rzeczywistości.”

Sonia Bohosiewicz (1975) polska aktorka

Źródło: Wywiad, 2007 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=42335

O życiu, O domu

„Po osiągnięciu pewnego poziomu egzystencji, jak ciepło przemienia się w światło, tak życie ludzkie uwalnia się od siebie samego. Nie ma to nic wspólnego ze śmiercią indywidualności, czy też rodzajem mistycznego obumarcia, lecz oznacza transcendentną afirmację życia, w której troski, pożądania, tęsknoty, zmartwienia, poszukiwania wiary, ludzkie cele i wysiłki – wszystko to ustępuje wobec wszechogarniającego stanu absolutnego spokoju. W ten sposób rzeczywistość wykraczająca poza nasze życie, manifestuje się wewnątrz niego. To heroiczne doświadczenie jest samo w sobie dobrem i wartością, podczas gdy życie codzienne to jedynie gonitwa interesów, rzeczy i ludzkich konwencji.”

Julius Evola książka Meditations on the Peaks

o wspinaczce górskiej
Źródło: Meditations on the Peaks, tłum. Guido Stucco, Rochester, VT: Inner Traditions, 1998, s. 5

O życiu, O śmierci, O wierze, O poszukiwaniu

„Ameryka uwielbia wynajdywać ikony, na których wiesza się winę. Lecz, niewątpliwie, ja przyjąłem rolę Antychrysta; jestem głosem indywidualności lat dziewięćdziesiątych, a ludzie mają skłonność łączyć kogokolwiek, kto wygląda i zachowuje się inaczej z nielegalną i niemoralną działalnością. W rzeczywistości większość dorosłych nienawidzi tych, którzy nie idą ich śladami. To śmieszne, że ludzie są na tyle naiwni, by zapomnieć tak szybko Elvisa, Jima Morrisona i Ozzy'ego. Wszyscy oni byli narażeni na te same starodawne argumenty, kontrole i uprzedzenia.”

Marilyn Manson (1969) kontrowersyjny muzyk amerykański

Columbine: Whose fault is it (esej)

O ludziach

„Nigdy nie marzyłem o organizowaniu zamachu, w rzeczywistości porzuciłem politykę po to, aby prowadzić działalności gospodarczą i spędzić więcej czasu z rodziną.”

Domitien Ndayizeye (1953)

I never dreamed of organising a coup, in fact I had given up politics to do business and be with my family. (ang.) w dniu 19 grudnia 2006, kiedy toczył się proces w sprawie rzekomego udziału byłego prezydenta w spisku mającym na celu dokonanie zamachu stanu (został za to aresztowany w styczniu tego roku). Źródło: Burundi ex-President denies treason charges http://afrol.com/articles/23456, Afrol News, 21 grudnia 2006

O rodzinie, O czasie

„Materiały te (polskie relacje z Kresów Wschodnich) wskazują przede wszystkim na wybiórcze postrzeganie rzeczywistości, koncentrujące się wyłącznie na tych zachowaniach Żydów, które dowodziły ich proradzieckiego i antypolskiego nastawienia. (…) Kiedy jednak zanalizować ten materiał szczegółowo, okaże się, iż współpracę z Sowietami podejmowali dalece nie wszyscy Żydzi, lecz ściśle określone kategorie ludności żydowskiej – młodzież, znajdująca się w kręgu wpływów komunistycznych, część żydowskiej biedoty, owa pozbawiona jakichkolwiek perspektyw żydowska nędza, coraz brutalniej z Polski wypychana.”

Krystyna Kersten (1931–2008) polski historyk

Polacy-Żydzi-Komunizm. Anatomia półprawd 1939–1968
Źródło: s. 28.

O młodzieży, O zachowaniu, O relacjach, O współpracy

„Ekspresjonizm nie widzi, lecz ma wizje… Rzeczywistość powinna być stwarzana przez nas, nie można zadowolić się faktami zarejestrowanymi, w które się wierzy… Fakty i przedmioty są same w sobie niczym – istnieje tylko nasza wewnętrzna wizja, która je tworzy… Obraz świata winien być rozpatrywany w całej swej czystości i autentyzmie. Ale ten obraz istnieje tylko w nas.”

Kasimir Edschmid (1890–1966)

Źródło: Stanisław Grzelecki, 3000 m sensacji, Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1957, s. 76.

Obraz

„(…) bezpieczeństwo sprowadza się do kwestii wolnej woli w wyborze mierzonych parametrów. Jeśli i Pan, i ja decydujemy niezależnie od siebie, w jaki sposób przekręcimy gałkę aparatury, klucz jest bezpieczny. Bezpieczeństwo kryptograficzne sprowadza się więc do problemu jaźni! I to jest intrygujące.”

Artur Ekert (1961) polski fizyk

Źródło: Karol Jałochowski, Kryptografia nie z tego świata Klucz do rzeczywistości, polityka.pl, 29 czerwca 2010 http://www.polityka.pl/nauka/komputeryiinternet/1506974,3,kryptografia-nie-z-tego-swiata.read

O nauce

„(…) do teatru wkroczyła niezbyt rozsądna ideologia. Jeśli kryterium estetycznym jest brak koherencji, to powstają dzieła, których nikt nie rozumie, zarówno sami twórcy, jak i odbiorcy. Brak koherencji nie może być kryterium estetycznym, chyba że w zamian za podważenie wartości dzieła literackiego otrzymujemy coś w zamian. Nie wystarczy pokazać, że język nie jest właściwym narzędziem do opisu rzeczywistości (…), że język to konwencja (…), że język jest linearny, a przez to nieprawdziwy. Jeśli stwierdzamy coś takiego poprzez negowanie tradycji literackiej w teatrze, to w zamian musimy dać propozycję, która będzie bardziej nośna. Znaczenia mają być głębsze i prawdziwsze niż język. Jeżeli podważamy język, to musimy dać coś w zamian, a tego właśnie brakuje. Nie wystarczy sama negacja tradycji i cytowanie. Cytowanie jest zresztą manią wśród młodych reżyserów, którzy tworzą teatr środowiskowy. Przecież wykształcony odbiorca teatralny nie jeździ po Polsce i nie ogląda wszystkiego, tym samym trudne dla niego są do odczytania w dziełach jednych twórców cytaty innych. Nie rozumie dialogu, nie wie, o co w tym tak naprawdę chodzi, a więc nie znajduje uzasadnienia dla tego, co tradycyjnie nazywa się formą. Przez to upadają walory estetyczne i nawet dobrze wykształcony widz odrzuca dzieło, nie rozumiejąc kodów rozpoznawalnych wyłącznie dla kilku czy kilkudziesięciu osób w Polsce.”

Jerzy Limon (1950) polski anglista, literaturoznawca, pisarz, tłumacz i teatrolog, profesor nauk humanistycznych, inicjator i dyrek…

Źródło: Piotr Wyszomirski, Winy nie mogę brać na siebie, „Gazeta Świętojańska”, 11 sierpnia 2011 http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/30783

O czytaniu

„Dla mnie wszystkie pościgi czy wystrzały toczą się wyłącznie w głowie. Ale ja żyję we własnej głowie. Naprawdę staram się traktować rzeczywistość jak kamień, a nie jak iluzję kamienia. Co nie znaczy, że to się udaje. I że to mnie nie nudzi.”

Izabela Szolc (1978) polska pisarka

Źródło: Mam łeb jak koń. Tyle, że na znacznie cieńszej szyi, 31 grudnia 2010 http://www.przystan-literacka.pl/index.php?show=3290

„Każdy z nas ucieka przed nieżyczliwym światem, czasem przed samym sobą, zawsze w jakąś inną rzeczywistość. Chcemy się tam poczuć bezpieczniej, być lepszymi, docenionymi. Jeden jest filatelistą i znaczki są jego azylem, drugi udaje Napoleona (…).”

Izabella Cywińska (1935) polski reżyser teatralny, b. minister kultury i sztuki

Źródło: wywiad, 2006 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=32145

O świecie, O czasie

„Krytyka religii rozczarowuje człowieka po to, by myślał, działał, i kształtował swoją rzeczywistość jako rozczarowany człowiek, który odzyskał rozum, i się porusza wokół siebie samego, a więc wokół swojego prawdziwego słońca. Religia jest jedynie iluzorycznym słońcem, które się kręci wokół człowieka tak długo, jak on sam nie rusza się wokół samego siebie.”

Karol Marks (1818–1883) niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny

Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa (1844)
Źródło: Wstęp

O religii, O myślach, O myśleniu

„Kiedy władza pozwoliła grać Witkacego i Gombrowicza, przewaliła się cała epoka w teatrze. To było jak lot w kosmos. Dramat absurdu wyodrębnia się z przyjętych kanonów, autor przyjmuje własną formę i styl, niezwiązane z konkretnym czasem. Witkacy tworzył rzeczywistość słowem i równocześnie jako malarz budował obrazy, które uruchamiały się w jego wyobraźni. Pracowałam z ludźmi tkniętymi palcem bożym. To jest potężna inspiracja w pracy i w czasie grania. Dzięki niej pojawiają się obrazy, których nie wyprodukuje najwrażliwszy mózg artysty.”

Barbara Krafftówna (1928)

Źródło: „Dziennik”, 17 listopada 2006 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/sbsp..htm

O czasie, Obraz

„Kiedy sprawy zbytnio się komplikują, ubarwiam życie fikcją, łagodzę linię pomiędzy rzeczywistością i fantazją.”

Kirk Douglas (1916–2020) amerykański aktor i producent filmowy

Syn śmieciarza. Autobiografia (1988)

O życiu, O fantazji

„Kreowana rzeczywistość jest o wiele lepsza.”

Alison Jackson (1960)

Źródło: Królewskie majtasy, „Angora”, nr 45 (1221), 10 listopada 2013, s. 81.

„Pustka i zagubienie są nieusuwalną częścią kultury prawego kciuka. Do tego, co w tej kulturze stało się najważniejsze, nawet całej dłoni nie trzeba. Prawy kciuk wystarczy do wciskania klawiszy pilota i telefonu. Zapewne od początku ewolucji ludzie nie mieli tak sprawnych kciuków jak teraz. I również nigdy nie byli tak bezradni wobec własnego życia. Kiedy zaczynam rozmawiać ze studentami o najbardziej klasycznych dylematach, o których pisał już Platon okazuje się, że są jak dzieci we mgle. Mając 20 lat nie potrafią zrozumieć, że w kulturze, czyli rzeczywistości duchowej, emocjonalnej czy intelektualnej, która jest naszą prawdziwą rzeczywistością, obowiązują zupełnie inne prawa niż w świecie prawego kciuka. Materia, technologia narzuciły im sposób myślenia, który nie pasuje do ludzi.”

Tadeusz Gadacz (1955) polski filozof i religioznawca

Źródło: rozmowa Jacka Żakowskiego, Nie ma szczęścia bez myślenia, „Polityka” wydanie specjalne, 6/2010.

O dzieciach, O ludziach, O myślach, O myśleniu

„(…) celem tej akcji było skonfrontowanie dwóch rzeczywistości: filmowej i 'prawdziwej'. Moment, kiedy w kinie pojawiają się napisy końcowe, to trochę taki moment jak przebudzenie ze snu, kiedy nie śpisz już, ale jeszcze się nie przebudziłeś.”

Łukasz Jastrubczak (1984)

o akcji In Order of Appearance (Berlin, 2008).

„Cudzołóstwo, które w kodeksie cywilnym jest tak wielką sprawą, w rzeczywistości jest bagatelą, przygodą na balu maskowym.”

Napoleon Bonaparte (1769–1821) cesarz Francuzów

„(…) dokument jest ważny i to nie tylko w swojej czystej formie – kinowej lub telewizyjnej. On jest istotny również dla fabularzystów, dla pewnego sposobu myślenia o rzeczywistości i o sztuce. Wiąże je ze sobą.”

Wojciech Marczewski (1944)

Źródło: wywiad, 2003 http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=14607

O myślach, O myśleniu

„Każde wybory niosą ze sobą wiedzę. Za ich pomocą rzeczywistość społeczna przemawia niekiedy bardzo wyraźnie. Przemawia społeczny rozum (na aktualnym etapie rozwoju tegoż rozumu). Oto na przykład pewna część rozumnych istot (dziesiątki tysięcy) wybrała Bogdana Klicha na senatora. Byłego ministra obrony narodowej – tak nieudolnego, że nawet premier Donald Tusk, znany z wzorcowej wyrozumiałości dla kompetencyjnych słabości swoich ministrów, ze stanowiska go odwołał.”

Andrzej Zybertowicz (1954) socjolog polski

Źródło: O pożytkach z wyborczych wyników, „Gazeta Polska”, 12 października 2011.

O pomocy

„Nie lubię grać „everymanów”, ludzi bez określonej tożsamości. Wolę bohaterów, którzy są osadzeni w konkretnej rzeczywistości. Jeżdżąc po świecie człowiek wcale nie staje się kosmopolitą, bo dopiero wówczas zaczyna dostrzegać różnice między sobą i innymi.”

Mirosław Baka (1963) polski aktor

Źródło: „Rzeczpospolita” 1998, nr 17

O ludziach

„Prawie każda droga w Yosemite ma jakąś swoją legendę, która z czasem narasta i narasta, tak, że w końcu zaczyna mocno odbiegać od rzeczywistości. Bo jak Steck – Salathé, to musi być strasznie, natomiast gdy Astroman – to pięknie itd. Ludzie sami się tym nakręcają, a w efekcie końcowym traci na tym i droga i my. Nie przyjmujemy jej bowiem taką, jaką jest, tylko podchodzimy z nastawieniem, że musi być taka a taka. Nie próbujemy też odczuć jej na swój sposób, tylko staramy się odszukać to, co rzekomo powinniśmy na niej znaleźć.”

Adam Pustelnik (1982)

Źródło: Piotr Drożdż, Pustelnik Bros – sezon w Yosemite, „Góry”, nr 11 (138), listopad 2005 http://www.goryonline.com/gory,1210,0,0,0,F,news.html.

O ludziach, O czasie

„Wydaje mi się, że gdy raz zaczniemy blagować, zapominamy o rzeczywistości i dzięki temu stajemy się bardziej przekonywający.”

Agatha Christie Pajęczyna

Postać: Klarysa
Pajęczyna (1954)

O zapominaniu

„Termin „eksterminacja” nie jest przesadzony i odpowiada rzeczywistości. Na przykład mało kto wie, że praktyka skalpowania znana była zarówno u Indian z Północy, jak i z Południa. Jednakże wśród tych ostatnich szybko zanikła, ponieważ została zakazana przez Hiszpanów.”

Vittorio Messori książka Czarne karty Kościoła

Czarne karty Kościoła
Źródło: s. 22.

„Skończyłem uczelnię muzyczną i poszedłem do szkoły teatralnej, bo chciałem być, przepraszam za wyrażenie, artystą. Szybko zrozumiałem, że żyjemy w rzeczywistości, w której dominuje kultura popularna i aktor, jeżeli chce swoim zawodem zarobić na życie, musi brać w niej udział.”

Kacper Kuszewski (1976) aktor polski

Źródło: Wciąż szukam swojego miejsca http://www.boutique.com.pl/tekst_archiwum.php?id=1470

O życiu

„Wyższością jednego człowieka nad drugim nie jest zdolność tworzenia rzeczywistości, tylko zdolność odpowiedniego teoretyzowania rzeczywistości już stworzonej.”

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885–1939) polski pisarz, filozof, dramaturg i malarz

Maciej Korbowa i Bellatrix

„(…) nie jest zadaniem sztuki reagować na rzeczywistość, ale to rzeczywistość powinna reagować na sztukę.”

Andrzej Dłużniewski (1939–2012)

Źródło: Ewa Gorządek, Andrzej Dłużniewski, culture.pl, listopad 2009 http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_dluzniewski_andrzej

„(…) wykształcenie muzyczne bardzo mi w pracy pomaga. Dziękuję za to moim rodzicom. Zresztą skończona szkoła muzyczna pomaga mi nie tylko zawodowo, ale sprawia, że inaczej postrzegam rzeczywistość. Dopiero teraz to w pełni doceniam.”

Dawid Ogrodnik (1986) polski aktor

Źródło: Mirosław Baran, Ogrodnik: nie wiem, czy podołam roli Michaela Jacksona, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto”, 9 maja 2012 http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/138815.html

O wykształceniz, O szkole, O rodzicach

„Rzeczywistość – tę część raczej brudną – powinniśmy niewątpliwie z n a ć: złudzeniami żyć się nie godzi. Ale nie powinniśmy się w nią w p a t r y w a ć; bo ze zła i brzydoty cóż ostatecznie innego niż zło i brzydota może się udzielić nam samym?”

Henryk Józef Marian Elzenberg (1887–1967) polski filozof

Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu

O złu

„Lecz kiedyś, w czasach silniejszych, niż ta zbutwiała, samozwątpiała teraźniejszość, musi nam się zjawić przecie ten wyzwalający człowiek wielkiej miłości i pogardy, duch twórczy, którego napór sił własnych ciągle wygania z wszelkich uboczy i zaświatów, którego samotności tłum nie rozumie, jak gdyby ona była ucieczką przed rzeczywistością; tymczasem jest ona tylko jego zanurzeniem się, zagrzebaniem, zagłębieniem w rzeczywistość, by stamtąd kiedyś, gdy znowu wróci na światło, mógł wyzwolenie przynieść tej rzeczywistości: jej wyzwolenie od przekleństwa, którem obarczył ją dotychczasowy ideał. Ten człowiek przyszłości, który nas tak samo od dotychczasowego wyzwoli ideału, jak i od tego, co zeń wyróść musiało, od wielkiego wstrętu, od woli nicości, od nihilizmu, ten dzwon bijący południa i wielkiego rozstrzygnięcia, dzwon, który wolę znów wolną uczyni, który wróci ziemi jej cel, a człowiekowi jego nadzieję, ten antychryst i antynihilista, ten zwycięzca Boga i nicości – przyjść kiedyś musi.”

Friedrich Nietzsche książka Z genealogii moralności

Z genealogii moralności (1887)

O Bogu, O samotności, O świetle, O przyszłości

„Bunty, bunty, bunty. Nieprzerwane pasmo buntów i cierpień.(…) Kultywowany w literaturze i niektórych rodzinach mit o kresowej idylli miał niewiele wspólnego z rzeczywistością. Szlachta nie tylko wyzyskiwała chłopów ekonomicznie, ale gdy ci się buntowali, wzywała na pomoc carską policję i wojsko.”

Daniel Beauvois (1938)

Źródło: Polacy na Ukrainie 1831–1863. Szlachta polska na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie, Instytut Literacki, Paryż 1987.

O literaturze, O cierpieniu, O pomocy

„Wiem, że nie przystosuje się do rzeczywistości. Do którejkolwiek spróbujesz mnie wepchnąć szufladki, nóżki zawsze mi z niej będą wystawać.”

Ewa Nowak (1966)

Ogon Kici (2006)

„Teatr powinien dogryźć się własnej wizji rzeczywistości i przełożyć ją na sceniczny język. Dzisiaj tylko tacy się liczą.”

Mariusz Sieniewicz (1972) polski prozaik i felietonista

Źródło: „Gazeta Olsztyńska”, 4 lipca 2005 http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rzeczywistosc.htm

„Siłę teatru widzimy w akcji, w rozgrywaniu się życia przed naszymi oczyma. Ale pedantyczne budowanie scenicznego życia „dokładnie tak jakby się to działo w rzeczywistości” czy też suche i intelektualne konstruowanie akcji, dla wyrażenia jakiejś myśli – nie wzbudzi w widzu uczucia wielkiego formatu. – Trzeba na to środków o szczególnej sile emocjonalnego oddziaływania. Akcję sceniczną winniśmy zatem komponować poetycko – poszukując wyłącznie takich rozwiązań, takich momentów scenicznych, które zrodzą u widza silne emocje – w całokształcie przedstawienia zdążające do określonego wielkiego uczucia.”

Jerzy Grotowski (1933–1999) polski reżyser, teoretyk teatru, pedagog

Źródło: Marzenie o teatrze http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=7023, „Dziennik Polski” nr 46, 23 lutego 1955, s. 2–3.

O emocjach, O myślach, O sile, O myśleniu

„Zanussi daje olbrzymią swobodę twórczą na planie. Mogę powiedzieć, że jeśli chodzi o kształt plastyczny jego filmów, jestem ich autorem. W jego filmach bardziej chodzi o spór idei niż o psychologię czy anegdotę. Taka decyzja jest równoznaczna z wyborem specyficznego widza. Zanussi przyznaje, że interesuje go „jego” widz, wierzy, że taki widz istnieje. [Istotnie] jest rodzaj widowni, którą dopiero takie filmy są w stanie poruszyć. Gdyby ktoś zapytał, jaki wpływ na moją pracę ma pozorny chłód Zanussiego – odpowiem: żaden. Ja po prostu też wierzę w to kino. Zanussi widzi świat bardzo precyzyjnie, tak jak on jest zbudowany. Wszystkie jego filmy działy się w rzeczywistości bardzo konkretnej, równocześnie w każdym z tych filmów istniały elementy wkraczające w inny wymiar. Moim zadaniem był wybór takiego sposobu obrazowania, aby ten wymiar dodatkowy podkreślić.”

Sławomir Idziak (1945) polski operator filmowy

Z doświadczeń operatora
Źródło: „Kino” 6/1986

O świecie, O decyzjach

„Filmujemy przypadek – a przypadku nie można pokazać, filmując przypadkowo. Rzeczywistość musi być pod całkowitą kontrolą, żeby przypadek mógł się objawić. Zbudowaliśmy więc misterną siatkę skojarzeń, opartą na innej zasadzie niż to bywa w kinie. Zwykle bowiem pewne szczegóły pojawiają się, żeby zapowiedzieć coś, co dopiero się stanie. Tu – na odwrót. W kolejnych scenach okazuje się, że pewne elementy scen poprzednich już miały znaczenie. Że rozstrzygnięcie już zapadło, a kolejne, przypadkowe zdarzenia wypełniają tylko gotowy plan.”

Piotr Sobociński (1958–2001) polski operator filmowy

o pracy nad filmem Trzy kolory: Czerwony.
Źródło: wywiad Tadeusza Sobolewskiego, „Kino”, nr 9/1993

„Nie chodzi o to, że wystawa ma być neutralnym aktem wypowiedzi, ale o to, jak sztuka wchodzi w rzeczywistość i na nią reaguje. To istotne, by na wystawie warstwa estetyczna, ideologiczna, kulturowa znalazły właściwe miejsce i nie rywalizowały ze sobą. Wydźwięk jest mocniejszy, gdy widz odczuwa szczerość tej równowagi, ponieważ żadna z pozycji nie jest narzucana, tylko wszystkie są zatrzymane na poziomie pewnej propozycji, z której można skorzystać albo nie. O tym, co się dzieje, decyduje widz i to jest pewien rodzaj hojności, którą staram się osiągnąć jako produkt końcowy.”

Adam Budak (1966)

Źródło: Adam Mazur, W Ameryce mi niewygodnie, dwutygodnik.com, nr 98/2012 http://www.dwutygodnik.com/artykul/4186/

O sztuce, O szczerości

„Po skończeniu szkoły teatralnej ważne były te egzystencjalne i może przy nich bym pozostała, ale przyszło mi żyć w gwałtownie zmieniającej się rzeczywistości. Przeżyłam świadomie rok 1956, 1968. Zaczęłam wtedy robić teatr stricte polityczny. Przez wiele lat. Ciągle też powraca, jak bumerang, temat odpowiedzialności.”

Izabella Cywińska (1935) polski reżyser teatralny, b. minister kultury i sztuki

Źródło: „Rzeczpospolita”, 23 lutego 2001

„W mediach epoki reality show coraz bardziej zaciera się granica między prawdą a fikcją. Prasa, radio i telewizja zaczynają kreować swoją rzeczywistość, którą zaludniają ulepionymi na publiczny użytek postaciami. Dlatego nie da się już być po prostu aktorką, trzeba stać się celebrity. W ten sposób nasza kultura wyprodukowała wielomilionowy rynek.”

Keira Knightley (1985) aktorka brytyjska

Źródło: Zmuszona do myślenia, z Keirą Knightley rozmawiał Krzysztof Kwiatkowski, „Gazeta Wyborcza”, 2 lutego 2008

O myślach, O myśleniu

„Wcześnie rano, słuchając fugi Bacha, myślę o Raymondzie Queneau, o tym, że on kiedyś, w podobnej sytuacji, bo również słuchając fugi Bacha, tyle że nie z radia, a z estrady, wpadł nagle na pomysł, by stworzyć coś podobnego w literaturze.(…) Wcześnie rano, słuchając fugi Bacha, myślę o tym, że znam takiego jednego, co prowadzi dziennik i notuje w nim sobie codziennie takie bzdury, że na przykład budzi się wcześnie rano i słucha fugi Bacha, i myśli przy tym o czymś tam, na przykład o Raymondzie Queneau i o jego literaturze, a w rzeczywistości budzi się na kacu i o niczym nie myśli, bo chce mu się pić, więc pierwsze, co robi, to szuka wódy pod stołem i włącza telewizor, jakiś rap w emtiwi, i w ogóle nie wie, co to znaczy właściwie, ta cała fuga dokładnie, a o Queneau słyszał tylko coś niewyraźnie od kolegi przy barze w Spatifie, w nocy, niewyraźnie, bo leciała głośno muzyka, nie żaden Bach oczywiście ani nic takiego, i że to dosyć śmieszne, myśli, że tak wypisuje, te wszystkie bzdury, że jaki to on uduchowiony, że jakie mądre myśli przewijają mu się przez głowę, a w rzeczywistości to nic, tylko wódę chleje i Murzynów sobie z telewizji albo radia puszcza, takich jak on sam, i dziwki do chaty sprowadza nad ranem.”

Marek Gajdziński (1962) pisarz polski

Źródło: Queneau, „Twórczość” nr 1, styczeń 2006

O muzyce, O literaturze, O myślach, O piciu

„Uważam, że „pokolenia Magdy M.” w dzisiejszej Polsce nie ma, tak jak nie było „pokolenia Kasi i Tomka”. Jestem jak najdalsza od stwierdzenia, że obrazujemy jakieś pokolenie w serialach. Świat zbudowany w „Magdzie M.” jest bajką mającą dać oddech. Rzeczywistość jest bardzo odległa od tego świata, w którym Magda ma przyjemność żyć. Myślę, że jesteśmy pokoleniem, które w sposób dojmujący musi mierzyć się z rzeczywistością młodego kapitalizmu i wczesnej demokracji rynkowej. Wielu moich rówieśników nie ma pracy, musi wyjeżdżać za granicę. Inni muszą walczyć o zaistnienie i w odpowiednim momencie wykorzystać swoją szansę.”

Joanna Brodzik (1973) polska aktorka

O przyjemności, O świecie, O demokracji, O myślach

„[Spytany przez panią Clark czy wie jakiś dzisiaj dzień]
O, tak, to chwalebny Czwarty Lipca. To wspaniały dzień. To dobry dzień. Niech Bóg go błogosławi. Niech Bóg błogosławi was wszystkich.
[chwilę potem stracił przytomność; potem przebudził się i niewyraźnie powiedział:]
Thomas Jefferson przetrwa…”

John Adams (1735–1826) amerykański polityk, prezydent Stanów Zjednoczonych

Oh, yes; it is the glorious Fourth of July. It is a great day. It is a good day. God bless it. God bless you all. Thomas Jefferson survives… (ang.)
ostatnie słowa Adamsa. W rzeczywistości Thomas Jefferson zmarł kilka godzin wcześniej o czym Adams nie mógł wiedzieć.

O Bogu

„Piękne słowa, nawleczone na sznur poprawnej składni, mogą urzec mnie na moment, zniekształcić perspektywę, zmącić wizję rzeczywistości. Jednakże efekty te nie trwają długo; mój instynkt samozachowawczy jest zbyt wyostrzony, umiłowanie życia zbyt silne, doświadczenie w walkach słownych zbyt gorzkie. Prędzej czy później rozjaśnia mi się w mózgownicy i pojmuję tak jak pojąłem wówczas, że rozmowa, której się przysłuchuję, została wcześniej ukartowana i przećwiczona i że jej celem jest zaszczepienie mi pewnej idei. Ale jakiej?”

Eduardo Mendoza (1943) pisarz hiszpański

Sekret hiszpańskiej pensjonarki

O walce

„Poradziłbym być wiernym sobie. Być konsekwentnym w działaniu, i przede wszystkim pracować nad sobą. Być otwartym nawet na występy „na ulicy”, co jest najtrudniejszym sprawdzianem, czy artysta jest zdolny zrobić karierę, czy nie. Tam konfrontuje się swoje umiejętności z rzeczywistością. Najtrudniej jest wystąpić najprościej: bez mikrofonu, bez świateł, orkiestry, czy wielkiego teatralnego blichtru. Dla zwykłych ludzi. I być sobą przede wszystkim. Oczywiście także uczyć się języków, bowiem na scenach międzynarodowych to też obligatoryjny element.”

Jerzy Jeszke (1958) polski aktor musicalowy

Źródło: Adam Trajdos, Jerzy Jeszke: Zawód aktora to mistyka, wiadomosci24.pl, 7 lipca 2011 http://www.wiadomosci24.pl/artykul/jerzy_jeszke_zawod_aktora_to_mistyka_203202.html

O ludziach, O świetle

„Rzeczywistość tu jak nieczynne neony
Siwe z dymu balejaże.”

Krzysztof Grabowski (wokalista) (1965) polski wokalista, kompozytor i autor tekstów

Cytaty z utworów Pidżamy Porno
Źródło: Droga na Brześć

„Na swoją obronę – przeciw budowniczym systemów:
Twoje życie osobiste nie może mieć sensu trwałego, tobie tylko właściwego. Sens zaś pochodny uzyskać może jedynie przez włączenie się i podporządkowanie czemuś, co „jest niezmienne” i samo posiada „sens”. Czy tu chodzi o to, co skłonni jesteśmy obiektywizować, gdy mówimy o życiu przez duże Ż? Czy twoje życie może mieć sens, jako cząsteczka Życia? Czy Życie istnieje? Żyj, a zaznasz Życia jako rzeczywistości. Czy Życie ma „sens”? Zaznaj Życia jako rzeczywistości, a stwierdzisz że pytanie takie jest bezsensowne.
„Żyj”? Tak, żyj, odważ się na skok w życie; poddaj mu się bez zastrzeżeń. Odważ się na to, gdy zostaniesz wyzwany, bo tylko w świetle wyzwania będziesz mógł dostrzec rozstaje dróg i mieć nadzieję, że dokonasz świadomego wyboru i odwrócisz się plecami do swego życia osobistego, odmawiając sobie nawet prawa do obejrzenia się wstecz.
Będziesz mógł stwierdzić, że jako „prototyp” jesteś wolny od konieczności życia „w stadzie”.
Będziesz mógł stwierdzić, że twoje życie, podporządkowane Życiu, zachowuje w pełni swój sens, niezależnie od ram, w jakich je masz urzeczywistniać.
Będziesz mógł stwierdzić, że wolność ciągłego rozstawania się i nieustającej ofiary z siebie – nadaje przeżywanej rzeczywistości taką czystość i ostrość, że staje się naprawdę realizowaniem siebie samego.
Będziesz mógł stwierdzić, że podporządkowanie się, jako akt woli, wymaga ciągłego ponawiania; i przestaje istnieć z chwilą, gdy pozwolimy naszemu życiu osobistemu znów wślizgnąć się do centrum spraw.”

Dag Hammarskjöld (1905–1961) szwedzki polityk, dyplomata, ekonomista i prawnik

O życiu, O wolności, Sens, Pytanie

„Marzenia są jak dzikie koty, które uciekają z miasta, chodzą własnymi ścieżkami, po czym wracają obdarte i obolałe w rzeczywistość.”

Agnieszka Lisak (1973)

O marzeniach

Cytaty o rzeczywistości strona 5

Cytaty o rzeczywistości
strona 5