Cytaty na temat historyk
strona 2

„Zdrada, jakiej Stalin dopuścił się wobec Powstania Warszawskiego oraz wynikłe z niej opóźnienie sowieckiego pochodu w głąb Rzeszy, wywarła poważny wpływ na powojenny podział Niemiec i wynikający z tego układ sił w latach zimnej wojny. Stosunek sił między blokiem sowieckim a państwami przymierza zachodniego byłby o wiele pomyślniejszy dla Związku Sowieckiego, gdyby w jego zasięgu znalazł się olbrzymi potencjał gospodarczy i ludnościowy Niemiec. Zwłaszcza w pierwszych latach powojennych, gdy komuniści we Francji i Włoszech byli o krok od zdobycia władzy w wolnych wyborach. Te długofalowe międzynarodowe skutki Powstania Warszawskiego, chociaż wydają się bezsporne, nie zostały dotychczas zauważone przez historyków II wojny światowej.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), op. cit., s. 494.

O wojnie, O zdradzie

„Uznaję autorytet innych historyków, ale uważam, że wpajają wam od najmłodszych lat zupełne bzdury. Nie ma czegoś takiego jak podział dynastyczny polskich władców. Każdy kolejny polski władca był związany w jakiś sposób z pierwszymi Piastami – nikt spoza rodu nie mógł objąć tronu. Nic tak na prawdę się nie stało, żeby można mówić o zakończeniu panowania jednej dynastii i początku panowania zupełnie innej. Nie wylądowały meteoryty, nie wymarły dinozaury.”

Maciej Franz (1969) polski historyk

„W kwietniu 1986 r. dostałem w końcu list, w którym napisano: „Historyk, który broni Polaków, nie jest do zaakceptowania w gronie wykładowców Uniwersytetu Stanford”. Dotyczyło to rozdziału o Żydach polskich w „Bożym igrzysku”. Mnie w tym liście najbardziej przeraziło słowo „Polaków”. Nie „polskich przestępców” albo „polskich antysemitów”. Tam jest napisane: „Polaków”. Przecież to rasizm! Dowód, że w kwestiach polsko-żydowskich nie powinno być dyskusji. Jest jedna prawda podana do wierzenia. Davies nie wierzy? To go wyrzucimy.”

Norman Davies (1939) brytyjski historyk

Źródło: Historyk przeciw pamięci, „Tygodnik Powszechny” online, 26 sierpnia 2008 http://tygodnik.onet.pl/35,0,13961,8,artykul.html

O prawdzie

„Historyk jest szpiegiem, który zajmuje się przeszłością. To moje credo.”

Wiktor Suworow (1947) pisarz rosyjski

Tatiana – tajna broń

O przeszłości

„Historyk, który mówi krytycznie o tak zwanej spiskowej teorii dziejów, jest historykiem niepoważnym, hołdującym historii dla idiotów lub prostaczków, którzy wierzą w to, co widzą w telewizji i czytają w gazetach. Jest bowiem historia prawdziwa i historia medialna, fasadowa. Ta prawdziwa w dużej mierze toczy się za kulisami. A za nimi działają przede wszystkim tajne służby.”

Paweł Wieczorkiewicz (1948–2009) historyk polski

Źródło: Piotr Zychowicz, Napiszmy historię Polski od nowa http://niepoprawni.pl/blog/164/rewelacyjny-wywiad-z-sp-prof-pawlem-wieczorkiewiczem-dlaczego-rzeczpospolita-czekala-2-lata, niepoprawni.pl, 27 marca 2009

O historii, O czytaniu

„Puszczając wodze fantazji wyobraźmy sobie, iż hitlerowscy ministrowie po drugiej wojnie światowej opływają w dostatek, a działacze narodowosocjalistyczni porozumieli się z opozycją antyhitlerowską, stając się zapleczem kadrowym demokratycznego państwa. Idąc dalej: fachowcy z gestapo tropiliby wówczas wrogów demokracji i podziemie neonazistowskie, a Abwehra stałaby się zapleczem kadr kierowniczych demokratycznych Niemiec. Minister Goebbels miałby własne środowisko demokratyczne, a przy tym wydawałby pluralistyczną gazetę, opiewając w niej uroki europejskości, demokracji i praw człowieka. Towarzyszyłyby temu – oczywiście – spółki tworzone w oparciu o majątek państwowy przez kadrę doskonałych narodowosocjalistycznych fachowców, wspieranych przez mniej doświadczonych profanów z dawnej opozycji. Członkowie partii narodowo-socjalistycznej – NSDAP – weryfikowaliby wówczas uprawnienia kombatanckie swoich przeciwników z czasów wojny. Na szczęście – po koszmarze hitleryzmu odbył się proces norymberski i dokonano surowej oceny co najmniej części zbrodniarzy. Odbyła się też w Niemczech denazyfikacja, której elementami były – między innymi – zakaz szerzenia poglądów narodowosocjalistycznych, demonopolizacja i dekartelizacja. Czas pokazał, że osąd ten oraz zastosowane środki były potrzebne i słuszne, choć może nie do końca konsekwentnie przeprowadzone. Obecnie nie kwestionuje tego chyba żaden poważny historyk, oczywiście – jeżeli nie należał do PZPR. Nie widzę dzisiaj żadnego powodu, aby osoby, które ułatwiały zniewolenie naszego kraju, mogły zajmować w nim stanowiska wymagające społecznego zaufania, prawości charakteru, a także kierowania się polską racją stanu. Odsunięcie tych ludzi od niektórych stanowisk jest niezbędne – w imię sprawiedliwości dziejowej i wiarygodności państwa. Bez tego obywatele naszego kraju nie wyzwolą się z apatii i zniechęcenia.”

Mariusz Marasek (1959) polski polityk

Źródło: Wystąpienie na posiedzeniu Sejmu, 5 września 1992 http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf/5c30b337b5bc240ec125746d0030d0fc/1198cd3a81e9a6d5c125750c0044e806?OpenDocument

O wojnie, O szczęściu, O ludziach, O sprawiedliwości

„Według historyków demografii w imperium cesarza Augusta było ich 5 mln. Eltis i Richardson wyliczyli, że w latach 1525–1866 Europejczycy wywieźli z Afryki 12,5 mln niewolników. Przez trzy i pół wieku. Podczas gdy w roku 2014 jest ich na świecie 36 mln – podaje organizacja Walk Free. Według Free the Slaves–27 mln. Według Międzynarodowej Organizacji Pracy–21 mln, z czego 18 mln 700 tys. należy do osób i firm prywatnych. A mowa tu tylko o niewolnikach zmuszanych do pracy gołą siłą. Jest jeszcze nieporównanie liczniejsze bonded labour: niewolnictwo wymuszone przez głód, nędzę, uwikłanie w długi.”

Tomasz Piątek (1974) polski pisarz i dziennikarz

Źródło: Policz swoich niewolników http://wyborcza.pl/magazyn/1,142071,17001823,Policz_swoich_niewolnikow.html, wyborcza.pl, 22 listopada 2014.

O głodzie, O sile, O wieku

„W czasach swojej największej sławy i chwały, wówczas kiedy Kościół katolicki był raczej prześladowany, był collegium illicitum (stowarzyszeniem nielegalnym), w czasach pierwszych trzech, czterech stuleci naszej ery, wówczas Kościół katolicki był oddzielony od państwa i najwyżej stał wówczas pod względem swojej siły moralnej. Dopiero gdy, jak powiada historyk kościoła Rudolf Sohm, gdy się połączył kościół z państwem, wówczas nastąpiły te czasy, jak on się wyraża, „karierowiczostwa i chciwości w kościele” i wówczas rozpoczęła się ta walka z państwem, ta walka o wpływy w państwie, która trwała przez całe stulecia; która to walka zatruwała życie Europie przez cały szereg wieków.”

Kazimierz Czapiński (1882–1941)

Źródło: Dokąd kler prowadzi Polskę? Laickie mowy sejmowe, oprac. M. Agnosiewicz, Wrocław 2009.

O życiu, O sile, O wieku, O walce

„Niechęć do Wschodu jest obecna w pracach dotyczących historii Kościoła niemal powszechnie. Wynika to z kilku powodów. Po pierwsze, historycy katoliccy, którzy piszą o Kościołach wschodnich późnej starożytności, nie mogą powstrzymać irytacji biorącej się z tego, że nie chciały się one poddać papieskiemu kierownictwu. Na domiar złego, w oczach tych ludzi Kościoły wschodnie IV-VI w. są bezpośrednimi przodkami prawosławia, którego apologeci katolicyzmu na gruncie nauki historycznej nie mają powodów ani lubić, ani szanować (o wiele spokojniej i z większym respektem te same osoby piszą o wszelkich odłamach protestanckich). Na szczęście wiele się w czasach ostatniego ćwierćwiecza zmieniło, odkąd Kościół przyjął ekumenizm za swoją maksymę.”

Ewa Wipszycka (1933)

Źródło: Kościół w świecie późnego antyku, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2014, s. 51.

O szczęściu, O ludziach, O historii, O nauce

„Konwencjonalna historiografia zawsze głosiła, że zbyt mało wiemy o historycznym Jezusie, by móc powiedzieć coś więcej ponad to, że żył i że wywarł na swych zwolenników ogromny wpływ. Zawsze byli historycy, którzy mówili, że nie sposób tego zrobić ze względu na trudności historyczne i zawsze byli teologowie, którzy powiadali, że nie sposób tego uczynić ze względu na obiekcje teologiczne. I wreszcie zawsze byli uczeni, którzy mówili pierwsze, mając na myśli drugie.”

John Dominic Crossan (1934) biblista irlandzki

O myślach, O myśleniu

„Fizycy mogą odkryć sekret podróży w czasie, lecz o ich wykorzystaniu w charakterze broni zadecydują historycy.”

Paul Nahin (1940)

O charakterze, O czasie

„Polska jest na tyle dziwnym krajem, że w ogóle nie rozumie się tu, kto to jest scenograf. Wszystkie nagrody teatralne przyznawane są aktorom, czasem reżyserom czy kompozytorom. Ale generalnie to aktor jest bogiem. Aktor zna się na sztuce współczesnej, na kuchni, na planowaniu rodziny, na polityce, na homofobii, na malarstwie flamandzkim i na zarazkach. Boli cię ząb? Zadzwoń do aktora celebryty. Wiemy, jaki ma rozmiar buta i majtek. A najlepiej, kiedy aktor jest bez żadnej szkoły i jest kompletnym imbecylem, ale znają go wszystkie gospodynie domowe w Polsce, bo gra w serialu. Historyk sztuki czy krytyk nie powinien się wypowiadać, bo aktor wszystko wie.”

Małgorzata Szczęśniak (1954) polska scenografka i autorka kostiumów

Źródło: Małgorzata Szczęśniak. Związki zawodowe i małżeńskie, Wysokie Obcasy, 5 sierpnia 2013 http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,14337529,Malgorzata_Szczesniak__Zwiazki_zawodowe_i_malzenskie.html

O Bogu, O butach, O grach, O czasie

„I po co to komu było, myślałeś. Trzeba było się nie modlić o tę wojnę powszechną o wolność narodów. Trzeba było zlać sprawę. Byłyby najwyżej trzy Polski, a wszyscy Polacy chodziliby opromienieni ciepłem cierpienia narodu bez kraju. Kompozytorzy by komponowali, pisarze by pisali. Terroryści by za nią ginęli, za Polskę, za piękną Polonię, w pociągach Deutsche Bahnu, w rosyjskich marszrutkach, w austriackich cukierniach, a świat by ich miał coraz bardziej dosyć. (…) Jaka piękna by była Polska, gdyby istniała – tak by pisali. Historycy polscy by dowodzili, że musiałby to być najcudowniejszy kraj pod słońcem (…). Inni tworzyliby historie alternatywne i wyobrażali sobie Polskę jako raj na ziemi. Niemiecki porządek, słowiańska dusza. Niemiecki kraft, słowiański spontan. Tak by pięknie było. I po cholerę było toto rodzić w takich bólach i tyle razy, żeby tego trupa skazanego przez historię na śmierć co rusz reanimować? Ten projekt toksyczny i beznadziejny, który nigdy nie może się udać, ale który, kurwa, angażuje w siebie za każdym razem na śmierć i życie miliony wolontariuszy, którzy wywlekają dla niego do ostatka swoje bebechy i gówno z tego mają?”

Ziemowit Szczerek (1978) polski pisarz i publicysta

Siódemka (2014)
Źródło: s. 244.

O życiu, O śmierci, O świecie, O duszy

„Narody! Czym są narody? Tatarzy i Hunowie, i Chińczycy! Roją się jak owady! Na próżno historyk stara się je uwiecznić; tylko z braku człowieka istnieje tak wiele ludzi.”

Henry David Thoreau (1817–1862) amerykański pisarz, poeta i filozof

O ludziach

„Od dawna jestem przywiązana do tej idei [epistemologii cnoty, przyp. TS]. Analizując różnego rodzaju historie niekonwencjonalne, doszłam swojego czasu do wniosku, że szczerość jest nie tylko użyteczną kategorią analizy, lecz staje się pryncypium pracy historyka, ważniejszym od dążenia do prawdy, gdyż jest ona warunkiem jej osiągnięcia. Szczerość intelektualna (intellectual honesty) to zarazem cnota i wartość, która – obok rzetelności, sumienności, odwagi intelektualnej, otwartości, krytyczności, umiarkowania i odpowiedzialności – staje się dla historyka po prostu obowiązkiem.”

Ewa Domańska (1963)

Źródło: Historia egzystencjalna. Krytyczne studium narratywizmu i humanistyki zaangażowanej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012, s. 177.

O historii, O czasie, O szczerości

„Społeczeństwo francuskie miało być historykiem, ja miałem być tylko sekretarzem.”

Honoriusz Balzac Komedia ludzka

Komedia ludzka
Źródło: przedmowa

„Sztuka jest przyrodzona człowiekowi, a umiejętności, które nabywa on z wiekiem, są rozwinięciem talentu, który miał na początku. Witruwiusz odnalazł podstawy architektury w scytyjskiej chatce. Zbrojmistrz może zacząć swoje powołanie od procy i łuku, a szkutnik od canoe dzikusów. Nawet historyk i poeta mogą odnaleźć początki swoich sztuk w najprostszych baśniach i pieśniach.”

Adam Ferguson (1723–1816) szkocki ekonomista i myśliciel polityczny

Źródło: Esej o historii społeczeństwa obywatelskiego (1767)

O sztuce, O historii, O wieku

„Nazywanie Wielkiego Głodu „ludobójstwem ukraińskiego narodu” jest wymysłem zagranicznych historyków. Głód z lat 30. to ludobójstwo narodów Ukrainy, Rosji, Kazachstanu i Mołdawii.”

Dmytro Tabacznyk (1963)

Źródło: Iwona Gal, Minister zmienia historię Ukrainy, „Gazeta Wyborcza”, 8 września 2010.

O głodzie, O historii

„Wielu historyków wskazywało już, że metody «badawcze» Grossa nie mają nic wspólnego z nauką, z autentycznym badaniem historii. Dla mnie socjolog Gross to człowiek, który jest prawdziwym antytalentem historycznym. W swym antypolskim fanatyzmie Gross dotąd nie zrozumiał, że sam obnaża na każdym kroku swoje nieuctwo niebywale mizernym zestawem źródeł. Tej mizerii towarzyszą horrendalne uogólnienia na temat polskiego narodu czy Kościoła katolickiego. Skupia się na bardzo szerokim opisywaniu paru zdarzeń i wyrokuje w oparciu o nie, równocześnie przemilczając fakt, że były setki zdarzeń o dokładnie przeciwstawnej wymowie.”

Jerzy Robert Nowak (1940) polski historyk

o książce Złote żniwa.
Źródło: Józef Kowalski (rozmowa z Jerzym Robertem Nowakiem), Rozbić ofensywę antypolonizmu. „Opcja na Prawo” nr 3, 2011, s. 16.

O historii, O nauce

„Bezczelnych historyków, którzy trudzą się mozolnie w archiwach i wykazują, że nieludzkie traktowanie chłopów kresowych jest głównym powodem tragedii XX w., oskarża się o marksizm i głoszenie walki klas. A przecież do tego samego wniosku można dojść, kierując się chrześcijańskim miłosierdziem lub zwykłą litością!”

Daniel Beauvois (1938)

Źródło: Kres kresomanii!, „Gazeta Wyborcza”, 8–9 września 2012.

O walce

„Ten film jest wstrząsający z dwóch powodów. Po pierwsze, jest jednym, wielkim fałszerstwem historycznym. Wajda mówi, że wszyscy ci, którzy chcą zobaczyć, jak było naprawdę powinni obejrzeć jego film. To nie jest tak. W rzeczywistości film jest tylko autorską wizją wydarzeń. Po drugie, film w ogóle nie odpowiada na zarzuty, które stawia się Lechowi Wałęsie. Andrzej Wajda nigdy nie ukrywał, że kręci odpowiedź na książkę „Lech Wałęsa a SB” (autorzy – Sławomir Cenckiewicz i Piotr Gontarczyk – przyp. red.). Jego film miał pokazać, jak było „naprawdę”, odpowiedzieć na książkę „tych dwóch”, którzy napisali ją pod auspicjami IPN. I można powiedzieć, że góra urodziła mysz. Wielki polski reżyser Andrzej Wajda i największy polski historyk establishmentu Andrzej Friszke, który był konsultantem filmu „Człowiek z nadziei”, wypuścili coś, co z punktu widzenia filmowego, w moim przekonani, jest bardzo słabe. I to należy podkreślić.”

Sławomir Cenckiewicz (1971) historyk polski

o filmie Wałęsa. Człowiek z nadziei Źródło: Rozmowa Niezależna. Cenckiewicz o filmie Wajdy: wielkie fałszerstwo historyczne, niezalezna.pl, 24 września 2013 http://niezalezna.pl/46378-rozmowa-niezalezna-cenckiewicz-o-filmie-wajdy-wielkie-falszerstwo-historyczne

O górach, O rzeczywostości

„Kiedy jednak próbuję spojrzeć realistycznie na siebie jako polityka, myślę, że moją wartością jako polityka jest może to właśnie, że jestem historykiem z zawodu i że to wytwarza pewien sposób myślenia o wydarzeniach, w których się uczestniczy, który nakazuje je sytuować w dłuższym paśmie czasowym, że jest to pewien sposób myślenia. Gdy się bowiem podejmuje decyzję, pojawia się od razu pytanie: jakie będą jej dalekosiężne konsekwencje.”

Bronisław Geremek (1932–2008) polski historyk i polityk

Źródło: Politycy i historia, „Mówią Wieki” nr 2/1993

O historii, O myślach, O decyzjach, O wieku

„Na rosyjskiej nauce historycznej, na historykach i pedagogach spoczywa dziś ogromna odpowiedzialność za kształtowanie, opartych na wzajemnym zaufaniu, relacji między narodami i państwami. Ich wkład w proces oczyszczania historii Rosji od upolitycznionego kłamstwa może być ogromny – i oni powinni być na to gotowi. Przecież falsyfikacja historii Rosji zubaża cywilizacyjny proces historyczny, rozumiany jako całość, podważa obiektywność historii jako nauki, w końcu pogarsza atmosferę polityczną na planecie i służy jedynie otwartym nieprzyjaciołom Rosji.”

Siergiej Naryszkin (1954)

Źródło: Siergiej Naryszkin, tłum: Przemysław Sieradzan, Uczciwa historia - klucz do uformowania stosunków między narodami opartych na wzajemnym zaufaniu - Strona 2, geopolityka.org, 21 sierpnia 2009 http://www.geopolityka.org/komentarze/137-uczciwa-historia---klucz-do-uformowania-stosunkow-miedzy-narodami-opartych-na-wzajemnym-zaufaniu?start=1

O kłamstwie, O zaufaniu, O historii, O nauce

„Propagandowa działalność specjalistów PRL zajmujących się historią, bo przecież nie historyków, wydała obfity plon, o czym można się było przekonać nawet po upadku systemu. Między 1992 a 1997 ukazało się w prasie przynajmniej 70 artykułów i wzmianek na temat NSZ. Przeważały w nich tony, które trąciły dawną komunistyczną propagandą.”

Marek Jan Chodakiewicz (1962) amerykański historyk polskiego pochodzenia

Źródło: 55. rocznica powstania Narodowych Sił Zbrojnych http://nsz.com.pl/index.php/artykuly-i-opracowania/19-55-rocznica-powstania-narodowych-si-zbrojnych

O historii

„Prawdziwy historyk stoi zawsze ponad zamieszkami politycznymi swojej epoki.”

Robert Graves książka Ja

słowa włożone w usta cesarza Klaudiusza.
Ja, Klaudiusz
Źródło: Ja, Klaudiusz, Katowice 2004.

„Piękna struktura systemu feudalnego, tak pracowicie i drobiazgowo zbudowana przez historyków prawa, jest w wielu punktach tworem fantazji i nie wytrzymuje próby analizy, gdy się bliżej przyjrzeć konkretnym realiom życia codziennego.”

Michel Pastoureau (1947)

La vie quotidienne en France et en Angleterre au temps des chevaliers de la Table ronde

O fantazji

„Jestem historykiem - potwierdził uczony i dodał ni w pięć, ni w dziewięć: - Dziś wieczorem na Patriarszych Prudach wydarzy się nadzwyczaj interesująca historia.”

Michaił Bułhakow (1891–1940) pisarz rosyjski

O historii

„A! Więc jest pan historykiem? - z szacunkiem i ogromną ulgą zapytał Berlioz.
-Jestem historykiem – potwierdził uczony i dodał ni w pięć, ni w dziewięć: - Dziś wieczorem na Patriarszych Prudach wydarzy się nadzwyczaj interesująca historia.”

Michaił Bułhakow książka Mistrz i Małgorzata

The Master and Margarita

O historii

„O NSZ warto i należy dyskutować. Wartościowa jest jednak tylko poważna dyskusja, debata ludzi mających wiedzę – historyków i badaczy tematu znających archiwa. Niestety coraz częściej do głosu przepychają się publicyści, piszący pod z góry przyjętą tezę, podpierający się selektywnie dobraną literaturą i piszący półprawdy. A każda półprawda – jak pisał Horacy Safrin – jest to całe kłamstwo.”

Wojciech Muszyński (1972) polski historyk

o Narodowych Siłach Zbrojnych. Źródło: Dzielenie polskiej krwi – czyli o lukrowaniu czarnej legendy NSZ https://medianarodowe.com/dr-wojciech-jerzy-muszynski-dzielenie-polskiej-krwi-czyli-o-lukrowaniu-czarnej-legendy-nsz/,, medianarodowe.com, 2 października 2017.

O ludziach, O kłamstwie, O literaturze

„Efekty były skromne. Łącznie zarzuty postawiono 208 osobom. (...) Jeżeli weźmiemy pod uwagę wszystkie możliwe formy osądzania zbrodni nazistowskich, postępowania toczone w zasadzie do dziś, to wszczęto procesy w około 5 tysiącach przypadków. Tymczasem, historycy obliczają, że w działalność machiny nazistowskiej było zaangażowanych 5 milionów osób.”

Patryk Pleskot (1980)

o procesach norymberskich. Źródło: Historyk o procesach norymberskich: efekty były skromne https://www.polskieradio.pl/130/5789/Artykul/1929753,Historyk-o-procesach-norymberskich-efekty-byly-skromne, polskieradio.pl, 20 listopada 2017.

„Właśnie poprzez rodzinę zaczyna się prawdziwa rewolucja obyczajowa, znajdująca swój fundament w chrześcijaństwie. Była to rewolucja, której na sobie doświadczył także sam Mieszko I. Przed przyjęciem chrztu był bowiem zmuszony oddalić siedem żon, które dotychczas posiadał. Według Kpinomira, spowiednika Dobrawy, który w kronice zatytułowanej Vita Mesconis – Żywot Mieszka – przekazał nam nawet ich imiona, Mieszko I podjął decyzję o ich oddaleniu na skutek zabiegów swojej nowej czeskiej małżonki. Philip Earl Steele podkreśla również dobroczynny wpływ Dobrawy, gdy chodzi o przyjęcie przez Mieszka samego sakramentu chrztu. Tym samym amerykański historyk przywrócił należną rangę dwom wczesnośredniowiecznym dokumentom, które z przyczyn ideologicznych były dotąd lekceważone, lub wręcz odrzucane przez scjentystycznie nastawionych historyków.”

Marek Jędraszewski (1949) polski biskup katolicki

artykuł w kwartalniku „Łódzkie Studia Teologiczne 26 (2017) 2”, będący przeróbką własnego wykładu z 18 października 2016 w siedzibie Biblioteki Polskiej w Paryżu, w oparciu o niedawne odkrycie czeskiej po łacinie kroniki Kpinomira, ocalonej przez przeora Rechotosława w murze Klasztoru na Břevnovie w Pradze, co opisał w formie wywiadu z samym sobą mieszkający w Polsce amerykański historyk Philip Earl Steele na rp.pl „Plus Minus” 1 kwietnia 2016. Źródło: Abp Marek Jędraszewski, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań: „Chrzest Polski” http://archidiecezja.lodz.pl/lst/pdf/26(2017-2)-Marek-Jedraszewski-Chrzest-Polski.pdf, archidiecezja.lodz.pl, 2017

O rodzinie, O decyzjach

„Primaaprilisowy żart amerykańskiego historyka posłużył abp. Jędraszewskiemu (profesorowi!) jako uzasadnienie rzekomo naukowych tez. Nieistniejąca kronika nieistniejącego Kpinomira ma być argumentem w artykule publikowanym w ponoć poważnym kwartalniku akademickim (…).”

Wojciech Maziarski (1960) polski dziennikarz, publicysta, opozycjonista

Philip Earl Steele, Zapiski Kpinomira. Życie erotyczne Mieszka I. https://www.rp.pl/Plus-Minus/304019875-Zapiski-Kpinomira-Zycie-erotyczne-Mieszka-I.html, rp.pl, 1 kwietnia 2016. Źródło: Wojciech Maziarski, Ile są warte profesorskie tytuły dostojników Kościoła http://wyborcza.pl/7,75968,24827835,ile-sa-warte-profesorskie-tytuly-dostojnikow-kosciola.html, wyborcza.pl, 26 maja 2019.

„Przecież Watykan nie otworzył jeszcze całkowicie archiwów związanych z pontyfikatem Piusa XII w okresie II wojny światowej. Gdyby były tam jakieś dane świadczące o heroiczności tego papieża, to przecież nie byłoby problemu z dopuszczeniem historyków, dziennikarzy.”

Stanisław Obirek (1956) teolog polski, były jezuita

Źródło: Jak Jan Paweł II wychował nam kler. Z prof. Stanisławem Obirkiem rozmawia Artur Nowak, „Gazeta Wyborcza” sobota–niedziela 22–23 września 2018, s. 10.

O wojnie

„Historycy przywołują przeszłość do porządku.”

Krzysztof Bilica (1946)

Źródło: Krzysztof Bilica Myślnik. 303 aforyzmy z "Przekroju", Wydawnictwo Polskie, Wołomin 2009

O przeszłości

„Historycy polscy lubią podkreślać, że Konstytucja 3 maja powitana została z uznaniem przez całą Europę, że wybijano medale na jej cześć, że w Anglii chwalono jej umiar i mówiono, że jest lepsza od świeżo uchwalonej we Francji… Niewiele nam z tego wszystkiego przyszło.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Stanisław August
Źródło: s. 336

„Historycy polscy przeważnie pomijają epokę tych kilku sejmów, ponieważ historycy lubią wydarzenia o większym tempie. A jednak jest to okres, w którym pod uporczywym, wytrwałym kierownictwem Stanisława Augusta dokonywał się w psychologii społeczeństwa polskiego wielki i zbawienny przełom. Wzrastała moralność społeczna, rodziło się poczucie nowoczesnej państwowości. Dekadencja wieku XVII uciekła, jak uciekają duchy, gdy zapieje trzeci kur.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Stanisław August
Źródło: s. 258

O wieku, O morzu

„Nigdy nie byłem zwolennikiem szkoły mesjanistycznej ani poglądów historyków, pisarzy i publicystów utrzymujących, że Polacy są najdoskonalszym narodem na świecie. Oczywiście, że Polacy, jak wszystkie wielkie, historyczne narody, posiadają i cnoty, i wady, a nasza kariera narodowa, od XVII wieku wciąż tocząca się w dół, wskazywałaby nawet, że wady górują nad zaletami. A jednak, charakteryzując Polaków, jedną cechę uznać należy za pewnik, za aksjomat. Byliśmy zawsze narodem kochającym wolność, i to nie tylko wolność narodu, lecz i wolność człowieka; despotyzm nigdy nie miał u nas powodzenia.”

Stanisław Mackiewicz (1896–1966) premier Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie

Lady Makbet myje ręce

O wolności, O wieku

„Zryw reformatorski w Polsce miał (…) - poza miastami pruskimi - charakter ruchu w zasadzie elitarnego, o ogromnym ładunku intelektualnym i emocjonalnym, o wielkim dorobku ogólnokulturalnym, bardzo wysoko ocenianym przez większość historyków. Tragedią jego było od początku właśnie niewątpliwe oderwanie od mas, w polskich warunkach groźniejsze niż gdzie indziej, gdzie autorytet i silna władza państwowa decydowały o sprawach religijnych w sposób o wiele bardziej bezwzględny.”

Jerzy Kłoczowski (1924–2017) historyk i polityk polski

Źródło: Dzieje chrześcijaństwa polskiego, wyd. uzupełnione, Warszawa 2007, s. 120.

O charakterze

„Powstanie Warszawskie – jak to dobrze określili francuscy historycy – było pierwszą gorącą bitwą zimnej wojny. Powiedziałem kiedyś w Paryżu, że zniszczenie Warszawy jest ostatnim przykładem bliskiego sojuszu Stalina i Hitlera. Niemiecki historyk dziękował mi, że mu to uświadomiłem. Bardzo wybitny francuski historyk powiedział, że Powstanie Warszawskie wyznaczyło przyszłą drogę Europy, bo dzięki niemu zrozumiała, że odrzucić należy nie tylko Hitlera, ale Stalina i komunizm, a przecież Stalin już miał prawie całą Europę w ręku.”

Jerzy Kłoczowski (1924–2017) historyk i polityk polski

Źródło: Powstanie Warszawskie to jedność, obywatelskość i duch służby https://ekai.pl/powstanie-warszawskie-to-jednosc-obywatelskosc-i-duch-sluzby/, ekai.pl, 1 sierpnia 2017.

O wojnie

„Sąd Najwyższy w najnowszym orzeczeniu za fakty powszechnie znane uznaje fakty ustalone przez historyków w oparciu o zasady prawidłowej metodologii naukowej. Prof. Łojek, prof. Madajczyk, dr Szczęśniak zgodnie twierdzą, że transporty jeńców były enkawudowskie, a nie wojskowe.”

Mariusz Bogusz (1963)

o uznaniu przez SN ustaleń historyków dotyczących zbrodni katyńskiej Źródło: Przemówienie na Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym w 1994 roku http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Palestra/Palestra-r1994-t38-n5_6(437_438)/Palestra-r1994-t38-n5_6(437_438)-s144-149/Palestra-r1994-t38-n5_6(437_438)-s144-149.pdf, „Palestra”, 38, 1994, 5-6 (437-438), s. 147.

„Pragniemy przypomnieć, że ksiądz profesor nie jest zawodowym historykiem. Budzące sprzeciw wystąpienia nie są głosem naukowca prowadzącego rzetelne, krytyczne badania źródłowe, ani tym bardziej głosem osoby reprezentującej Kościół w Polsce lub stanowisko Archidiecezji Lubelskiej. Tego typu wypowiedzi rozmijają się z nauczaniem Kościoła o relacji do Żydów i judaizmu, tak mocno przypominanym przez św. Jana Pawła II, wieloletniego profesora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. (…) Przytoczone w przesłanym przez Polską Radę Chrześcijan i Żydów liście wypowiedzi księdza profesora stanowią rozpowszechnianie nieprawdy i szkodzą dobremu imieniu Uniwersytetu i Archidiecezji (…).”

Tadeusz Guz (1959) ksiądz katolicki, filozof, teolog

oświadczenie w imieniu Kurii Metropolitalnej w Lublinie i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II dotyczące uwag zawartych w liście Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów Źródło: Wypowiedzi ks. prof. Tadeusza Guza z KUL na temat Żydów i judaizmu są „niedopuszczalne” https://lublin.gosc.pl/doc/5167018.Wypowiedzi-ks-prof-Tadeusza-Guza-z-KUL-na-temat-Zydow-i, gosc.pl, 16 listopada 2018.

O relacjach

„Sowiecka taktyka walki, a nade wszystko olbrzymie straty poniesione w walkach o stolicę III Rzeszy, stanowią od lat przedmiot krytyki historyków wojskowości. Niektórzy kwestionują także zasadność uderzenia na miasto, argumentując, że wojna przeciwko Niemcom była już de facto wygrana, a upadek Berlina stanowił kwestię czasu.”

Zbigniew Wawer (1956) polski historyk

o operacji berlińskiej. Źródło: Prof. Wawer: Sowiecka taktyka walk o Berlin to przedmiot krytyki historyków http://dzieje.pl/aktualnosci/prof-wawer-sowiecka-taktyka-walk-o-berlin-przedmiot-krytyki-historykow, dzieje.pl, 8 maja 2015.

O wojnie, O stracie, O czasie, O walce

„Zdaniem Morawieckiego Polska zawsze była rajem dla Żydów. (…) Premier Mateusz Morawiecki kłamie, ponieważ celowo, świadomie, dla własnej politycznej korzyści, nie mówi całej prawdy. Jaka to prawda? Otóż przez osiemset lat Polska była zarówno ziemią przyjęcia Żydów, jak też ziemią antyżydowskich pogromów. Wie o tym każdy polski historyk, który nie stał się nacjonalistycznym politrukiem.”

Cezary Michalski (1963) polski eseista i prozaik

Źródło: Marcowe kłamstwo Mateusza Morawieckiego http://www.newsweek.pl/opinie/mateusz-morawiecki-marcowe-klamstwo-premiera-o-zydach,artykuly,424396,1.html?utm_source=insider&utm_medium=webpush&utm_content=newsweekpl&utm_campaign=#webPushId=MzM3NA==, newsweek.pl, 8 marca 2018

O prawdzie

„Jawną misją IPN jest wybielanie w oczach opinii publicznej w Polsce i za granicą postaw Polaków wobec Żydów w czasie wojny, które – zdaniem historyków-urzędników z IPN oraz rządu PiS – są przedstawiane w złym świetle przez naukowców m. in. z Centrum Badań nad Zagładą czy prof. Jana Grabowskiego z Ottawy.”

Adam Leszczyński (1975) polski dziennikarz i publicysta

Źródło: Adam Leszczyński, Rząd RP i AK patrzyły na Zagładę z obojętnością. Książka historyka zmuszonego do odejścia z IPN https://oko.press/rzad-rp-i-ak-patrzyly-na-zaglade-z-obojetnoscia-ksiazka-historyka-zmuszonego-do-odejscia-z-ipn/, oko.press, 20 lutego 2019.

O wojnie, O czasie

„Z wykształcenia jestem historykiem sztuki. Tym, co mnie pasjonuje, jest architektura. Szczególnie architektura modernistyczna XX wieku.(…) W swoich podróżach po Europie nigdy nie pomijam budynków wzniesionych w duchu szeroko pojętego modernizmu. I nie chodzi tu o realizacje powszechnie znane. Raczej o obiekty tła. Takie, które tworzą mięso architektury. Moją ambicją jest prezentacja tych obiektów i związanych z nimi ludzi. Nie ma architektury i sztuki bez ludzi, ich życia, szaleństw, namiętności.”

Jerzy Stanisław Majewski (1959)

Źródło: O mnie i o blogu https://miastarytm.pl/o-mnie-i-o-blogu/, miastarytm.pl, dostęp: 25 stycznia 2018.

O ludziach, O wykształceniz, O wieku, O szaleństwie

„Społeczeństwo niemieckie od pierwszej chwili po podpisaniu traktatu wersalskiego domagało się zwrotu ziem utraconych na wschodzie. Historycy niemieccy przekonywali swój naród, że ma do tych ziem odwieczne prawo i że zabór ich przez Polskę, to bezprzykładna krzywda.”

Leon Koczy (1900–1981) polski historyk i działacz polonijny

Źródło: Wybuch wojny w świetle dokumentów dyplomatycznych http://dlibra.umcs.lublin.pl/dlibra/doccontent?id=9996, Jerozolima 1942, s. 14.

O krzywdzie

„Kukliński znajdzie właściwe miejsce w historii. Bardzo mocno w to wierzę. Będzie fascynował historyków i publicystów, wszystkich ludzi, będzie się o nim dyskutować przyszłości i w końcu zostanie powszechnie uznany za bohatera. Jestem przekonany, że w dłuższej perspektywie – zwycięży.”

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) polski dziennikarz, politolog, działacz społeczny, żołnierz AK

o Ryszardzie Kuklińskim Źródło: Ryszard Kukliński - człowiek, który wstrząsnął komuną https://www.polskieradio.pl/39/247/Artykul/1132492,Ryszard-Kuklinski-czlowiek-ktory-wstrzasnal-komuna, polskieradio.pl, 11 lutego 2016.

O ludziach, O historii, O przyszłości

„Gross to raczej historyczny publicysta niż historyk – naginający w swoich publikacjach fakty, skłonny do sądów radykalnych, stronniczych, często po prostu nieuprawnionych.”

Paweł Wroński (1964)

o Janie Tomaszu Grossie Źródło: J.T. GROSS O POLSKIM UDZIALE W ZAGŁADZIE: POSTAWCIE POMNIKI WYWIEZIONYM Z MIASTECZEK ŻYDOM ZAMIAST KACZYŃSKIEMU. Rozmowa Sławomira Sierakowskiego http://krytykapolityczna.pl/kraj/jan-tomasz-gross-slawomir-sierakowski-wywiad-polska-antysemityzm-holokaust/, krytykapolityczna.pl, 12 lutego 2018

„Wielka bitwa, wielkie zwycięstwo, niezbyt korzystny pokój. W taki sposób interpretowało postanowienia toruńskie wielu historyków. Nie wzięli jednak pod uwagę, że na polach grunwaldzkich Zakon został złamany i odtąd nie śmiał już wystąpić w walnej bitwie przeciw Polakom.”

Michał Kopczyński (1964)

Źródło: Bitwa pod Grunwaldem, czyli cztery godziny, które wstrząsnęły Europą http://muzhp.pl/pl/c/443/bitwa-pod-grunwaldem-czyli-cztery-godziny-ktore-wstrzasnely-europa, muzhp.pl, dostęp: 23 lutego 2018

O pokoju, O zwycięstwie

„Kolejna publikacja profesora Bogumiła Grotta, wybitnego historyka i religioznawcy, pracownika Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, autora szeregu książek i kilkudziesięciu artykułów naukowych poświęconych m. in. związkom nacjonalizmu i religii, nie wymaga specjalnych rekomendacji. Zainteresowania badawcze Bogumiła Grotta koncentrują się wokół historii chrześcijaństwa nowożytnego, katolicyzmu społecznego, relacji pomiędzy religią, polityką, kulturą i życiem społecznym.”

Bogumił Grott (1940) polski historyk

charakterystyka sylwetki naukowej B. Grotta przy recenzji książki jego autorstwa. Autorka: Aneta Dawidowicz, „Religia, cywilizacja, rozwój. Wokół idei Jana Stachniuka”, Bogumił Grott, Kraków 2003: [recenzja<nowiki> http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia-r2006-t13/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia-r2006-t13-s143-145/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_K_Politologia-r2006-t13-s143-145.pdf</nowiki>], „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K. Politologia”, 13, 2006, s. 143.

O książkach, O religii, O historii, O relacjach

„Nie jestem tak dobrym historykiem jak poseł Suski, więc nie będę wchodził w dywagacje historyczne. Chyba poseł Suski jest większym ekspertem od historii ode mnie.”

Krzysztof Łapiński (1978) Polski polityk

Źródło: Pałac Prezydencki uderza w ziobrystów: porozmawiamy, jak zdobędą tyle głosów co Duda http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,22150871,rzecznik-prezydenta-uderza-w-ziobrystow-mam-nadzieje-ze-nie.html, gazeta.pl, 26 lipca 2017

O historii

„Weźmy choćby przykład Wojciecha Jaruzelskiego. Był to człowiek Moskwy, całkowicie zaprzedany Sowietom. Wypełniał ich wszelkie polecenia, gotowy był nawet w ich interesie terroryzować własny naród. Jak można było pozwolić, by taki zdrajca żył wygodnie w Warszawie do końca swoich dni? Gdy umarł, pochowano go uroczyście, z pełnym szacunkiem, z udziałem polskich władz wojskowych i państwowych. Kto przeciwko temu protestował? Jedynie gawiedź uliczna. Tylko ona wykazała się odpowiednim wyczuciem sytuacji. Nie wykazali się zaś nim polska inteligencja oraz polscy naukowcy, polscy historycy i dowódcy wojskowi.”

Zbigniew Siemaszko (1923)

Źródło: Piotr Zychowicz, Głupota Adolfa Hitlera (rozmowa ze Zbigniewem Siemaszką), "Do Rzeczy Historia", nr 8 (18)/2014, sierpień 2014, s. 17.

O inteligencji

„W czasie tych represji zmarł nagle Jan XII. Znaleziono go martwego w domu jednej z jego kochanek. Według średniowiecznego historyka Liutpranda papieża zamordował szatan. Współcześni historycy kościelni sądzą, że wystarczyła ręka któregoś ze zdradzonych mężów.”

Jan Wierusz Kowalski (1912–2000) polski benedyktyn, religioznawca

Źródło Poczet papieży, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1985, ISBN 8303010131, s. 75.
Poczet papieży

O domu, O kochankach, O czasie