Cytaty o zwierzętach
strona 6

„Od dawna wiadomo, że dla uzyskania pożądanych cech u zwierząt domowych i roślin dobór sztuczny musi być ciągle kontynuowany, gdy się chce uniknąć „degeneracji” ras. Taka „degeneracja” następuje szczególnie szybko wtedy, gdy wyhodowane gatunki roślin przestają być pielęgnowane i ponownie zdziczeją.”

Theodosius Dobzhansky książka Genetics and the Origin of Species

Źródło: Genetyka a pochodzenie gatunków (ang. Genetics and the Origin of Species), s. 96.

„Zarozumiałością oraz bezczelnością człowieka jest mówienie, że zwierzęta są nieme, tylko dlatego że są nieme dla jego tępej percepcji.”

Mark Twain (1835–1910) amerykański pisarz, satyryk, humorysta

„Człowiek to zwierzę towarzyskie.”

Seneka Młodszy (-4–65 p. n. e.)

„Czyżby więc jednorożec był wytworem fantazji? Mówi się teraz tak dużo o ochronie zwierząt, ocaleniu ginących gatunków. Zakazuje się polowań na pandy, wieloryby, białe tygrysy. Czemu by nie chronić ginących zwierząt ludzkiej fantazji: gryfów, sfinksów, syren, wilkołaków, jednorożców. Do ich przetrwania wystarczy tak niewiele – nasza wiara, że istniały. Ratujmy więc jednorożce.”

Manuela Gretkowska (1964) pisarka polska

Kabaret metafizyczny

O wierze, O fantazji

„W dotychczasowych badaniach faunicznych naszego kraju zajmowano się przede wszystkiem poznawaniem zwierząt lądowych, z wodnych zaś uwzględniano tylko niektóre grupy, jak: kręgowce, owady, pajęczaki i mięczaki, podczas gdy na skorupiaki, robaki, jamochłony nie zwracano wcale uwagi.”

Antoni Wierzejski (1843–1916)

Źródło: Andrzej Kownacki, Konrad Wołowski, Janusz Starmach, Krakowska szkoła hydrobiologiczna, „Alma Mater” nr 156–157, kwiecień-maj 2013, s. 37.

O szkole

„Przestań się zachowywać jak dziecko, które jest niezadowolone z przegranej – zaśmiał się drwiąco Kashiwagi. – Chciałem, żebyś wiedział. To poznanie przeobraża ten świat. Rozumiesz? Nic innego nie może go przeobrazić. Tylko poznanie przeobraża świat, jednocześnie pozostawiając go nie zmienionym, w tym samym stanie. Patrząc z punktu widzenia poznania, świat jest wiecznie niezmienny i wiecznie się przeobraża. Ty pewnie zapytasz, po co to jest potrzebne. Powiedzmy, że człowiek jest wyposażony w broń w postaci poznania, aby mógł znieść życie. Zwierzęta tego nie potrzebują. To dlatego, że nie mają świadomości znoszenia życia. Poznanie jest więc tym trudnym do zniesienia życiem, które stało się bronią człowieka, jednak życie nie staje się przez to łatwiejsze do zniesienia. I to wszystko.
– Nie uważasz, że są inne sposoby znoszenia życia?
– Nie ma. Poza tym jest tylko szaleństwo albo śmierć.”

Mishima Yukio (1925–1970) japoński pisarz i działacz polityczny

O życiu, O śmierci, O dzieciach, O świecie

„Wszyscy przeczuwamy niebezpieczeństwo. Nasze jedzenie powstaje kosztem ogromnego cierpienia. Gdy ktoś proponuje nam obejrzenie filmu o produkcji mięsa, spodziewamy się horroru. Możliwe, że wiemy więcej, niż nam się wydaje. Wolimy jednak odsuwać od siebie tę świadomość. Jedząc mięso, spożywamy udręczone zwierzę. Z białka pochodzącego od torturowanych stworzeń powstają nasze mięśnie.”

Jonathan Safran Foer książka Jedzenie zwierząt

Eating Animals

O jedzeniu, O cierpieniu

„Religia – każda religia – pozwala myśleć spokojnie, że tak, jak jest teraz, będzie zawsze, że wszystko zostało obmyślone i zaplanowane od tej chwili aż do skończenia czasów i że zawsze rządziła i będzie rządzić nami ta sama moc – jakiś bóg czy bogowie. Gdyby człowiek wierzący miał dopuszczać, że władza rządząca światem podlega zmianom, kto mógłby mu obiecać życie wieczne? A panujący – królowie, cesarze – uczepili się tej idei: nasza władza nie powinna się zmieniać, ponieważ opiera się na Wielkiej Władzy, która nigdy się nie zmienia – na prawie boskim. Religii potrzebna jest niezmienność. Stąd, na przykład, tak niesłychanie gwałtowne reakcje Kościoła katolickiego, kiedy jacyś goście sto czy dwieście lat temu zaczęli przegrzebywać skamieliny, jaskinie, kości, udowadniając, że świat jest o wiele starszy, niż głosi Biblia, i że nie zawsze wyglądał tak, jak wygląda teraz: że żyły na nim dziwne zwierzęta, że krowy i pchły nie zostały stworzone przez Boga, lecz powstały w wyniku ewolucji gatunków, że my, ludzie, byliśmy bardzo specyficznymi małpami. Nic nie mogło brzmieć równie wywrotowo – i odkrycie to wywróciło wszystko do góry nogami.”

Martín Caparrós (1957)

El hambre

O życiu, O Bogu, O ludziach, O świecie

„Człowiek nie dba o interesy żadnego stworzenia - wyłącznie o własne. Niech wśród nas, zwierząt, zapanuje pełna jedność, pełne braterstwo, solidarność w walce. Wszyscy ludzie to nasi wrogowie. Wszystkie zwierzęta są braćmi.”

George Orwell książka Folwark zwierzęcy

Animal Farm

O ludziach, O walce

„Autor wspomina w książce, jak to na jednej z pamiątkowych notatek pozostawionych po wizycie w rzeźni któreś z odwiedzających ją dzieci napisało: "Dziękuję za świńskie oczy". Faktycznie, przydałyby nam się oczy zwierząt, żebyśmy mogli rzeczywiście zobaczyć, na czym polega dramat losu, jaki ludzie im zgotowali. Ludzkie najwyraźniej nam nie wystarczają. - Posłowie Dariusza Gzyry”

Jonathan Safran Foer książka Jedzenie zwierząt

Eating Animals

O losie, O dzieciach, O ludziach

„Nie możemy występować w obronie obojętności i ignorancji. Kolejne pokolenia coraz więcej wiedzą o tym, jak wygląda działalność przemysłu. Żyjemy w czasach, w których krytyczne podejście do chowu przemysłowego stało się częścią zbiorowej świadomości. To nas będą pytać: jak zareagowałeś, gdy dowiedziałeś się prawdy o zjadaniu zwierząt.”

Jonathan Safran Foer książka Jedzenie zwierząt

Eating Animals

„[Zwierzęta] miały zbyt mało wolnego czasu, aby się zastanawiać nad podobnymi sprawami.”

George Orwell książka Folwark zwierzęcy

Animal Farm

O czasie

„I
To nie jest kraj dla starych ludzi. Między drzewa
Młodzi idą w uścisku, ptak leci w zieleni,
Generacje śmiertelne, a każda z nich śpiewa,
Skoki łososi, w morzach ławice makreli,
Całe lato wysławiać będą chóry ziemi
Wszystko, co jest poczęte, rodzi się, umiera.
Nikt nie dba, tą zmysłową muzyką objęty
O intelekt i trwałe jego monumenty.

II
Nędzną rzeczą jest człowiek na starość, nie więcej
Niż łachmanem wiszącym na kiju, i chyba,
Że dusza pieśni składać umie, klaśnie w ręce,
A od cielesnych zniszczeń pieśni jej przybywa.
Tej wiedzy w żadnej szkole śpiewu nie nabędzie,
W pomnikach własnej chwały tylko ją odkrywa.
Dlatego ja morzami żeglując przybyłem
Do świętego miasta Bizancjum.

III
O mędrcy gorejący w świętym boskim ogniu
Jak na mozaice u ścian pełnych złota,
Wyjdźcie z płomienia, co żarem was oblókł,
Nauczcie, jak mam śpiewać, podyktujcie słowa.
Przepalcie moje serce. Chore jest, pożąda,
I kiedy zwierzę z nim spętane kona,
Serce nic nie pojmuje. Zabierzcie mnie z wami
W wieczność, którą kunsztownie zmyśliliście sami.

IV
A kiedy za natury krainą już będę,
Nigdy formy z natury wziętej nie przybiorę.
Jak u greckich złotników, tak formę wyprzędę
Wplatających w emalię liść i złotą korę,
Ażeby senny cesarz budził się ze dworem,
Albo tę, jaką w złotej wykuli gęstwinie,
Żeby śpiewała panom i damom Bizancjum
O tym, co już minęło, czy mija, czy minie.”

William Butler Yeats (1865–1939) poeta i dramaturg irlandzki, noblista

O ludziach, O starości, O duszy, O wiedzę

„Obywatel ów przydybał kota w chwili, gdy zwierzę o wyglądzie rzezimieszka (cóż na to poradzić, że koty zawsze tak wyglądają? Nie bierze się to bynajmniej stąd, że są fałszywe, lecz stąd, że obawiają się, by ktoś potężniejszy od nich – pies albo człowiek – nie uczynił im krzywdy. Skrzywdzić kota jest bardzo łatwo, ale, wierzcie mi, żaden to honor, żaden!), a więc gdy zwierzę o wyglądzie rzezimieszka w niewyjaśnionych zamiarach usiłowało udać się w łopuchy.”

Michaił Bułhakow książka Mistrz i Małgorzata

The Master and Margarita

„Dziadek odparł na to opryskliwie, że elektryczność to najbardziej niedorzeczny wynalazek ze wszystkiego, co dotarło z południowej Szwecji. Rozpuściła i ludzi, i zwierzęta, zmniejszyła wytrzymałość na chłód, popsuła widzenie po ciemku, hałasem uszkodziła dzieciakom słuch i sprawiła, że nie mogą jeść nieświeżego jedzenia, co najlepiej wykorzeniało tornedalską wytrzymałość i cierpliwość, bo wszystko teraz wykonywane jest z rosnącą wciąż prędkością przez silniki. Wkrótce pewnie też seks zastąpi się elektrycznością, bo to przecież i wymagające wysiłku, i wywołujące poty, a te, jak wiadomo, uważa się za przestarzałe.”

Mikael Niemi książka Popular Music from Vittula

Popular Music from Vittula

O ludziach, O jedzeniu, O seksie, O wysiłku

„To wstrętne! Wstrętne i grzeszne, panie Houyenaghel, by będący niegdyś świątynią przybytek wykorzystywać do tak bezbożnego, nieludzkiego i obrzydliwego procederu! Zwierzęta też czują, panie Houvenaghel! Też mają swą godność! To zbrodnia, by dla zysku szczuć jedne na drugie ku uciesze gawiedzi! - Uspokójcie się, świątobliwy mężu! I nie wtrącajcie mi się do prywatnej przedsiębiorczości! A tak w ogóle, to nie będzie się tu dziś szczuć zwierząt. Ani jednego zwierzęcia! Wyłącznie ludzie! - A to przepraszam.”

Andrzej Sapkowski (1948) polski pisarz

O ludziach

To tłumaczenie czeka na recenzję. Czy to jest poprawne?

„Prawa zwierząt są częścią mojego codziennego życia. Kiedy żyjesz według pewnego przykładu, wytwarzasz sobie pewny poziom świadomości. Moi przyjaciele, ludzie, z którymi nigdy nie rozmawiałem o wegetarianizmie, przyjmują wegetariańskie nawyki, ponieważ obserwują je.”

Joaquin Phoenix (1974) aktor amerykański

O ludziach

„Adrenalina jest teraz jedynym i najsilniejszym z narkotyków, które na mnie działają, a uwierzcie, sprawdziłem chyba wszystkie. Na scenie kieruję się instynktem. Raczej jestem zwierzęciem niż 41-letnim przedstawicielem rasy ludzkiej. Nie myślę o tym co robię. Po prostu to robię. I instynkt mnie nie zawodzi. Ale dopóki adrenalina nie przyćmi uczucia strachu, boję się, że zapomnę kolejnej linijki i dlatego na scenie zawsze stoi pulpit z kompletem tekstów.”

Michael Stipe (1960) amerykański muzyk rockowy (R.E.M.)

z wywiadu dla Radiowej Trójki – Warszawa, 6 marca 2001.
Źródło: Piotr Kaczkowski, 42 rozmowy, Prószyński i S-ka, Warszawa 2004, ISBN 83-7337-709-3, s. 119.

O strachu, O emocjach, O myślach, O myśleniu

„Pamiętam, że gdy wróciłem z tamtej dwuletniej trasy, moje koty mnie nie poznały. Kiedy twoje zwierzęta traktują cię jak kogoś obcego, to oznacza, że coś jest nie w porządku, że zbyt długo byłeś poza domem. Wtedy musisz nabrać ciepła domowej atmosfery, znów przyzwyczaić się do bycia w domu.”

Kirk Hammett (1962) gitarzysta zespołu heavymetalowego Metallica

z wywiadu dla Radiowej Trójki – Warszawa, 3 listopada 1998.
Źródło: Piotr Kaczkowski, Przy mikrofonie, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, ISBN 83-7052-806-6, s. 282.

O domu

„W kosmosie nie ma nic, co dałoby nam szczęście. Tu na Ziemi mamy wszystko, co najcenniejsze we wszechświecie. Na jednym kwiatku, na jednym jesiennym liściu można zobaczyć, wszystkie kolory istniejące w kosmosie. To mi wystarcza. W moim odczuciu przyszłość niewiele ma do zaoferowania jednostce. Niszczymy ludy pierwotne, grupy etniczne, a przecież wszyscy należymy do jakiejś grupy etnicznej, jesteśmy ludami pierwotnymi, żyjemy na tej planecie i musimy o nią wspólnie dbać. Musimy też troszczyć się o zwierzęta. Ilekroć doprowadzamy do wyginięcia jednego ze zwierząt, działamy na własną szkodę. To tak, jakbyśmy ucinali sobie palec, w ten sposób okaleczamy własne ciało.”

Eric Burdon (1941) wokalista angielski (The Animals)

z wywiadu dla Radiowej Trójki – Warszawa, 7 maja 1998.
Źródło: Piotr Kaczkowski, Przy mikrofonie, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, ISBN 83-7052-806-6, s. 317.

O szczęściu, O ludziach, O przyszłości

„Draństwem jest to, co robią media ostatnio, pisząc o produktach z terenów ASF, to draństwo i w ogóle sabotaż wobec polskiej gospodarki. Tylko zdrowe zwierzęta trafiają do przerobu, każde chore są utylizowane. O tym trzeba mówić, mówić głośno, nie można milczeć, jak dranie z mediów, jak ta drańska opozycja, świńska opozycja.”

Jacek Bogucki (1959) polski inżynier i polityk

Źródło: Skandaliczne słowa wiceministra rolnictwa w Sejmie: Świńska opozycja, nomen omen http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,23639317,skandaliczne-slowa-wiceministra-rolnictwa-w-sejmie-swinska.html#Czolka3Img, gazeta.pl, 5 lipca 2018.

„Wielu przyrodników uważa, że powód wpisania szakala na listę zwierząt łownych jest dość prosty. Legalizując polowania na szakale, tak naprawdę da się przyzwolenie na strzelanie do wilków. (…) Myśliwi mylili już przecież dzika z żubrem, a wilki z jenotami. Omyłkowe zabijanie wilków może stać się regułą.”

Adam Wajrak (1972) dziennikarz polski, specjalista tematyki przyrodniczej

Źródło: Obława na młode wilki? Dziwne rozporządzenie ministra środowiska Jana Szyszki http://wyborcza.pl/7,75400,22160617,czy-w-polsce-rozpocznie-sie-oblawa-na-mlode-wilki-dziwne-rozporzadzenie.html, wyborcza.pl, 28 lipca 2017.

O wilkach

„Wśród wszystkich ustrojów zwierząt człowiek posiada najtępsze i najgrubsze uczucia.”

Leonardo da Vinci (1452–1519) malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor maszyn, filozof

O niebie, gwiazdach i czterech żywiołach
Źródło: s. 132.

O emocjach

„Gdzie rośnie palma, tam może mieszkać człowiek. Palma daje pożywienie, paszę dla zwierząt, budulec, opał, materiał na sprzęty domowe, na plecionki, maty, koszyki. Sto palm pozwala dostatnio żyć jednej rodzinie.”

Stanisław Moskal (1935–2019) polski naukowiec i pisarz

o palmach. Inne publikacje Źródło: „Przekrój” https://przekroj.pl/archiwum/artykuly/66736?f=autor:5386, nr 26/1975, s. 6.

O rodzinie

„Datowany na IV wiek naszej ery wynalazek chomąta dokonał się był w ten sposób, że owalny przedmiot ze sporym otworem pośrodku, zrobiony z materiałów powszechnie dostępnych a niezbyt ciężkich, takich jak skóra i włosie, umieszczano początkowo przed koniem, tak aby ten mógł przezeń spoglądać. Przypadek zrządził, że kiedyś spłoszone zwierzę zerwało postronki i zamiast, jak zwykle w takich razach, uciec gdzie pieprz rośnie, utkwiło całym swym korpusem w imagineskopie, a napierając nań bezmyślnie, mimowolnie nadal ciągnęło pojazd, w dodatku ze zdwojoną szybkością.”

Stanisław Moskal (1935–2019) polski naukowiec i pisarz

o imagineskopie i chomącie.
Wstęp do imagineskopii (próba zarysu)
Źródło: rozdz. V Skąd się to wzięło, gdzie i kiedy, s. 111.

O zerwaniu, O wieku, Koń

„Nigdy nie byłem praktykującym lekarzem. Z wyjątkiem czasu, kiedy powołano mnie do wojska i kazano leczyć żołnierzy. Ani wcześniej, ani potem nie zajmowałem się medycyną praktyczną. Im bardziej wkraczamy w przyszłość, tym bardziej medycyna laboratoryjna staje się czym innym niż praktyczna. Wymaga specjalistów innego formatu niż ci, którzy służą przy łóżku chorego. Wymaga też zupełnie innych umiejętności. Ja się zajmuję alergią, ale moim zwierzęciem doświadczalnym jest mysz, a nie człowiek.”

Włodzimierz Ptak (1928–2019) polski immunolog, mikrobiolog

Źródło: Trochę bakterii nie zaszkodzi https://www.tygodnikprzeglad.pl/troche-bakterii-zaszkodzi/, wywiad Tomasza Borejzy, „Przegląd”, nr 4/2018, s. 54–55.

O czasie, O przyszłości

„Mama, którą bardzo kochałem, miała ze mną kłopoty. Świadectwa miałem bardzo dobre. Ale zadręczałem ją swoimi przeraźliwie smrodliwymi zbiorami. Nie wystarczały mi bowiem w domu pies, kot, kanarek, rybki, a nawet biała mysz, która choć mieszkała w klatce, to jednak uwielbiała spacerowanie po mieszkaniu. Do tej menażerii dodałem jeszcze pierwotniaki. Tradycyjne definicje uważały te drobne organizmy – takie jak na przykład ameby, wiciowce, gąbki, glony – za jednokomórkowce. Co w tych bezpłciowo rozmnażających się zwierzętach czy roślinach mogło zaintrygować małego chłopca na tyle, że permanentnie znosił to paskudztwo (jak mawiała matka) do domu?! Nie pomagały przecież ani prośby, ani groźby tej wyjątkowo tolerancyjnej kobiety, która na co dzień rzetelnie zajmowała się domem. Wyprawa na stawy, a właściwie na bajora przy Bonarce – tu, gdzie dziś znajduje się rondo Matecznego – były dla małego chłopca emocjonujące. A jeszcze bardziej cieszyły go chwile, gdy godzinami mógł obserwować, co się w akwariach, słoikach czy klatkach działo.”

Włodzimierz Ptak (1928–2019) polski immunolog, mikrobiolog

Źródło: Teresa Bętkowska, Mistrz niszowej dyscypliny, „Alma Mater” nr 126–127, sierpień-wrzesień 2010, s. 43 http://www2.almamater.uj.edu.pl/126/17.pdf.

O kobietach, O domu, O kotach, O matce

„Mnie pobili, gdy leżał na niej piętnasty, i upuściłem lampę. Wówczas Albert musiał trzymać lampę tak długo, dopóki wszyscy nie skończyli… Relacje, jakie słyszałem w ostatnich dniach, są tak niewiarygodne, że w przyszłości, w czasach pokoju, zapewne nikt w nie nie uwierzy. Ale to przecież czynili ludzie, nie zwierzęta…”

Jürgen Thorwald (1915–2006)

Wielka ucieczka (1951), ISBN 978-83-08-05853-4, Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o. 1995

O ludziach, O pokoju, O relacjach, O przyszłości

„Najlepsza polityka to milczeć i umieć pływać. (…) Na przykład potop, który był, rzec można, wzorem konsekwentnej polityki. Ludzie zginęli, bo bluźnili. Ale przy tym zginęły wszystkie (prócz jednej pary) zwierzęta i ptaki, chociaż bynajmniej nie bluźniły. Wystarczyło, że świstały, beczały, miauczały, kwakały, szczekały, skrzeczały. I tego było za wiele – musiały utonąć. A milczące ryby nie wiedziały nawet o katastrofie. Czy ryba w ogóle może utonąć?”

Władysław Kopaliński (1907–2007) polski leksykograf, tłumacz, wydawca

Mój przyjaciel Idzi
Źródło: Mój przyjaciel Idzi, s. 6–7.

O ludziach, O ptakach, O rybach

„Zwierzętom zapewnij dobrą opiekę, aby dobrze się miały, by mogły nas wyżywić.”

Zaratusztra

1. Cytaty z Gath Zaratusztry, O ziemi i zwierzętach

„Łukaszenka to spryciarz, polityczne zwierzę, jest w stanie przechytrzyć europejskich polityków, którzy z bezsilności mnie, pisarkę, proszą o radę. Ale ci politycy rozumieją, że rewolucję muszą zrobić sami Białorusini.”

Alaksandr Łukaszenka (1954) białoruski polityk, prezydent

Autorka: Swiatłana Aleksijewicz O Alaksandrze Łukaszence Źródło: Grzegorz Lisicki Swietłana Aleksijewicz: Białorusi grozi zniknięcie http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,54420,9616566,Swietlana_Aleksijewicz__Bialorusi_grozi_znikniecie.html, wyborcza.pl, 18 maja 2011.

„Istnieją trzy wielkie obiekty pożądania: głód, bezpieczeństwo i namiętność. Potrzeba ich zaspokojenia zmienia kształt wielu zwierząt.”

Erasmus Darwin (1731–1802) angielski przyrodnik, lekarz, wynalazca i poeta

Źródło: Carl Sagan, Ann Druyan, Cienie zapomnianych przodków. W poszukiwaniu naszej tożsamości, tłum. Jacek Bieroń, Zysk i S-ka, Poznań 2000, ISBN 83-7150-684-8, s. 42.

O głodzie

„Zdarza się, że locha padnie i pozostawi stadko warchlaków. Nie grozi im zatrata; tak silna jest u tych zwierząt miłość do dzieci, że każda dzicza matka przygarnie sieroty, nie robiąc różnicy między swoimi, a nie swoimi dziećmi. Stąd nie należy do rzadkości widok lochy wodzącej liczne stadko warchlaków różniących się między sobą wielkością.”

Simona Kossak (1943–2007) biolog, leśnik, popularyzator nauki

Źródło: Simona Kossak, O ziołach i zwierzętach, Marginesy, Warszawa 2017, s. 83.

O miłości, O dzieciach, O matce, O pewności siebie

„Ta osoba, o której mówimy, to słynie z tego, że bardzo chroni zwierzęta, bardzo dba o przyrodę, jest taka właśnie łagodna do wszystkich stworzeń poza człowiekiem, który może troszkę się różnić z nią w tym, co myśli.”

Anna Popek (1968) polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna

o Kindze Rusin. Źródło: fakt.pl https://www.fakt.pl/kobieta/plotki/kinga-rusin-poglady-klepackiej-prowadza-do-samobojstw-dzieci/2e3e108, 28 maja 2019.

O myślach, O myśleniu

„Na długo przed rewolucją przemysłową homo sapiens był wśród wszystkich organizmów sprawcą wymarcia największej liczby gatunków roślin i zwierząt. Mamy wątpliwy zaszczyt bycia najbardziej morderczym gatunkiem w annałach biologii.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Sapiens. Od zwierząt do bogów
Źródło: s. 94.

„Jeśli uznamy za prawdziwą zaledwie dziesiątą część tego, co twierdzą obrońcy praw zwierząt, to współczesne rolnictwo przemysłowe może się okazać największą zbrodnią w dziejach.”

Yuval Noah Harari (1976) izraelski historyk i profesor

Sapiens. Od zwierząt do bogów
Źródło: s. 462.

„Znałem pewnego pana weterynarza, który mówił, że woli leczyć zwierzęta niż ludzi. Bo zwierzę nigdy nie kłamie, jak go boli to okazuje to, a człowiek potrafi kombinować…”

Leon Knabit (1929) polski duchowny katolicki, benedyktyn, katecheta

Źródło: Nikt nie jest byle jaki, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec, Kraków 2017, s. 20.

O ludziach

„Każdy ma ulubione pory dnia, drobne momenty, które odróżniają się od innych i sprowadzają chwile – choćby krótkiego - zastanowienia. To samo dotyczy pór roku, kalendarza liturgicznego, a już najbardziej ludzkich losów. Ziemia, rośliny i zwierzęta nie zajmują się rozważaniami, a wszelkie zmiany przyjmują naturalnie. Moja kotka nie popada w depresję na widok pierwszego śniegu. Nie martwi się o drewno do komina, ciepłe ubrania, buty i najważniejsze: o Żonę -Li -Zmarzluchę. Uroda już taka. Drzewa też się nie martwią. Wiedzą kiedy zrzucić liście i jak po prostu trwać z nagimi gałęziami. Ogołocone, a jednak nieśmieszne. Piękne.”

Michał Świder (1962–2019) polski malarz, absolwent krakowskiej ASP

Źródło: Tryptyk o porach dnia http://www.michalswider.pl/miscellanea/14-5-tryptyk-o-porach-dnia.html.

O losie, O butach

„Pani manipuluje. Ja się z tym nie zgadzam. Już powiedziałam i podkreślam jeszcze raz – w planach prac komisji polityki społecznej tego punktu nie było. Państwo sugerujecie nieprawdę, że coś zdejmujemy. Niczego nie zdejmujemy. Kiedy ten punkt zostanie wprowadzony do prac komisji, to z całą pewnością się nim zajmiemy. Proszę nie porównywać życia ludzkiego do życia zwierząt. Naprawdę to jest nieeleganckie.”

Beata Mazurek (1967) polska działaczka polityczna, socjolog

odpowiedź na pytania dziennikarki TV Trwam Źródło: gazeta.pl http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,23184596,telewizja-rydzyka-zaatakowala-pis-w-sprawie-aborcji-mazurek.html, 24 marca 2018

O pewności siebie

„Schellenberg, niech pan zawsze pamięta o dobroci dla zwierząt. Widzi pan, mój jamnik jest dyskretny i nigdy mnie nie zdradzi, a tego nie można powiedzieć o człowieku.”

Wilhelm Canaris (1887–1945) admirał niemiecki, szef Abwehry

Źródło: Walter Schellenberg, Wspomnienia, tłum. Tadeusz Rybowski, Krajowa Agencja Wydawnicza, Wrocław 1987, s. 221.

„Bóg jest jedynym kochankiem i kocha w różnych formach - rodziców, męża, żonę, przyjaciela, dzieci, zwierzęta. Wszystkie są Jego formami, a On sam nie ma formy.”

Baba Hari Dass (1923–2018)

Źródło: The Yellow Book, 1974, Silence Speaks - Cisza mówi, z tablicy Baba Hari Dass, 1977, p.9

O Bogu, O dzieciach, O kochankach, O rodzicach

„Ruch obrońców zwierząt w Polsce nie ma zaplecza intelektualnego. Dlatego nie jest w stanie nawet marginalnie przeciwstawiać się arogancji biomedycznego lobby, które zwalcza wszelkie próby narzucenia społecznej kontroli nad eksperymentami na zwierzętach.”

Andrzej Elżanowski (1950) polski zoolog i paleontolog

Źródło: Prof. Elżanowski: „Kościół przeszkadza Polakom być lepszymi dla zwierząt” https://oko.press/prof-elzanowski-kosciol-przeszkadza-polakom-byc-lepszymi-dla-zwierzat/, oko.press, 24 czerwca 2018.

„Dzisiaj młodzi mają więcej problemów, niż mieliśmy my - mówi Jack (…) Nie chodzi tylko o AIDS i całą resztę. Istnieje pewien głód, nie wiem, absolutu, kiedy wszystko jest takie relatywne, a wszystkie siły ekonomiczne narzucają im szybki zarobek i kredyt na karcie (…) Kiedy rzeczywistość nie jest prosta, ludzie chcą powrotu do naiwnej prostoty, czerni i bieli, prawdy i fałszu. (…) Inaczej bycie człowiekiem byłoby zbyt trudne. W przeciwieństwie do innych zwierząt wiemy za dużo. One wiedzą tylko tyle, żeby wypełnić swoje zadanie i umrzeć. Jedzą, śpią, pieprzą się, rodzą młode i umierają. (…) Chcę tylko powiedzieć, że dzieciaki takie jak Ahmad muszą mieć coś, czego nie daje im już społeczeństwo. Społeczeństwo nie pozwala im już zachować niewinności. Ci szaleni Arabowie mają rację - hedonizm, nihilizm, to wszystko, co mamy do zaoferowania.(…) Młodzi muszą podejmować teraz więcej decyzji niż kiedyś, bo dorośli nie potrafią im podpowiedzieć, co mają robić. My sami nie wiemy, co robić, nie mamy gotowych odpowiedzi tak jak kiedyś; po prostu trwonimy czas, starając się za dużo nie myśleć. Nikt nie bierze na siebie odpowiedzialności, więc robią to dzieciaki, przynajmniej niektóre… to pragnienie, żeby zrobić coś dobrego, żeby być dobrym, żeby gdzieś się zapisać… do wojska, orkiestry dętej, gangu, chóru, samorządu szkolnego, nawet do harcerstwa. (…) Na korytarzach serce ci się kraje, jak widzisz te twarze, tak pełne nadziei, oni chcą być d o b r z y, chcą coś znaczyć. Oczekują czegoś od samych siebie. To jest Ameryka, wszyscy czegoś oczekujemy, nawet socjopaci mają całkiem dobrą opinię na swój temat. Wiesz, kim ostatecznie zostają ci, z którymi są najgorsze problemy wychowawcze? Gliniarzami albo nauczycielami w liceum. Chcą zadowolić społeczeństwo, chociaż się do tego nie przyznają. Chcą być czegoś warci, gdybyśmy tylko mogli im wskazać, co jest wartościowe.”

John Updike (1932–2009) amerykański pisarz

s. 121 - 122. Psycholog szkolny, Jack Levy w rozmowie z Terry - matką Ahmada.
Terrorysta

O głodzie, O ludziach, O zachowaniu, O myślach

„Zwierzęta są traktowane z szacunkiem. Trybunał stwierdził - i w trakcie badania dokumentów, ekspertyz specjalistów, profesorów nauk weterynaryjnych, i w trakcie rozprawy - że ubój rytualny jest dla zwierząt rzeźnych mniej dolegliwy niż wszystkie inne sposoby. Zwierzę rzeźne jest zwierzęciem rzeźnym, pojawia się na świecie i jest hodowane po to, żeby było zabite.”

Andrzej Rzepliński (1949) polski prawnik

Źródło: Prof. Rzepliński o papieskim odznaczeniu: Jestem zaskoczony, czuję się dłużnikiem Kościoła http://wyborcza.pl/1,76842,17322163,Prof__Rzeplinski_o_papieskim_odznaczeniu__Jestem_zaskoczony_.html, wyborcza.pl, 28 stycznia 2015.

O nauce

„Rytuał powstaje w momencie, kiedy dwóch ludzi wchodzi w jakikolwiek kontakt ze sobą na przykład: spotykają się, rozmawiają, razem polują w dżungli itp. Tam, gdzie są dwie istoty ludzkie, musi być pewien porządek komunikacji. Jeżeli porządek ten trwa jakiś czas, powstaje rytuał, w określony sposób zależny od systemu wartości tych dwóch istot. Jeżeli człowiek uznaje pewien system wartości, a co za tym idzie z wolna wytwarza się jakaś liturgia. Tak rozumiany rytuał jest nieodłącznie związany z istotą ludzką, która nie jest ani aniołem, ani zwierzęciem i dlatego musi kierować się jakimiś tylko jej właściwymi zasadami.”

Paweł Hertz (1918–2001) polski pisarz, tłumacz i wydawca

Źródło: rozmowa Izabelli Sariusz-Skąpskiej, W poszukiwaniu ładu serca, „Znak”, nr 5 (492), 1996, s. 104.

O ludziach, O aniołach, O komunikacji, O czasie

„Mężczyzna szuka kobiety, a kobieta mężczyzny. Dzieje się tak nie tylko wśród ludzi, ale także wśród zwierząt. Z chwilą, gdy wiążą się ze sobą, przywiązanie to jeszcze wzrasta (tayor mitho hṛdaya-granthim āhuḥ). Wtedy zaczynają poszukiwać miejsca, w którym mogliby zamieszkać i wówczas, rzecz jasna, mężczyzna musi zdobyć pieniądze. A kiedy już się urządzą, pojawia się potomstwo, a także przyjaciele, którzy przychodzą w odwiedziny, chwalą dzieci i urządzenie mieszkania. W ten sposób przywiązanie rośnie. Dlatego edukacja powinna rozpocząć się od przyswojenia sobie sztuki panowania nad impulsem seksualnym. Jeśli uczeń zdoła, powinien uniknąć tego nonsensu. A jeśli nie potrafi żyć w celibacie (brahmacarya), może się ożenić i po pewnym czasie wycofać się z życia rodzinnego (vānaprastha). Dochodzi do wniosku, że już nacieszył się tym przywiązaniem i opuszcza wtedy dom. Mężczyzna na tym etapie życia odwiedza wraz z żoną miejsca pielgrzymek. Po dwóch – trzech miesiącach wraca do domu, żeby sprawdzić, jak sobie radzą dzieci, a następnie udaje się w dalszą wędrówkę. Tym sposobem uwalnia się od przywiązań. A uwolniwszy się od nich całkowicie, prosi żonę, by zamieszkała z dziećmi, a sam zostaje ascetą (sannyāsa), czyli całkowicie wyrzeka się świata. Jest to ostateczne zerwanie z przywiązaniami. Cały wedyjski model życia służy temu celowi. Toteż Kuntī prosi Kṛṣṇę, aby łaskawie pomógł jej porzucić przywiązanie do rodziny.”

Bhaktiwedanta Swami Prabhupada (1896–1977) duchowny hinduski

Nauki Królowej Kuntī
Źródło: Ibidem., s. 198.

O kobietach, O pieniądzach, O dzieciach, O ludziach

„Pan mówi, że należy zbliżyć się do Niego i powrócić do domu, do Boga. Na nieszczęście ludzie nie wiedzą, kim jest Bóg i czy mogą do Niego powrócić. Z tej racji są niczym zwierzęta. Modlą się o chleb powszedni, ale zapytani o Boga nie potrafią nic na Jego temat powiedzieć. Kogo więc proszą? Czy modlą się do powietrza? Jeśli przedkładam jakąś prośbę, musi istnieć adresat. Tymczasem ludzie nie mają pojęcia, do kogo ani gdzie tę prośbę skierować. Twierdzą, że Bóg jest w niebie. Ale na niebie jest także wiele ptaków. Czy one są Bogiem? Wiedza o Bogu jest niewielka lub żadna. Chociaż idee na temat Boga to brednie, ich pomysłodawcy pozują na uczonych, pisarzy i filozofów. Jedynymi prawdziwie wartościowymi książkami są pozycje w rodzaju Śrīmad-Bhāgavatam i Bhagavad-gīty.”

Bhaktiwedanta Swami Prabhupada (1896–1977) duchowny hinduski

Nauki Królowej Kuntī
Źródło: Ibidem., s. 124–125.

O Bogu, O nieszczęściu, O ludziach, O książkach

„Władze średniowieczne stawiały je przed sądem i z całą powagą oceniały ich postępki; my umieszczamy zwierzęta w obozach koncentracyjnych, faszerujemy je hormonami i kroimy tak, by jak najmniej przypominały nam coś, co kiedyś gdakało, meczało czy ryczało. Który świat jest poważniejszy? Który bardziej zaawansowany moralnie?”

Julian Barnes (1946) angielski pisarz

Nie ma się czego bać
Źródło: s. 80.

O świecie

„Dzisiaj w świecie i w Europie robi się wszystko, żeby Polskę osłabić w jedności! I nie budowaniu na prawdzie historycznej, żebyśmy byli ciągle na kolanach, upokarzani złem, kłamstwem, zbrodniami. (…) Walczy się o prawa zwierząt, a odkłada się prawa człowieka. A codziennie giną polskie dzieci w świetle prawa ustanowionego przez ludzi.”

Wacław Depo (1953) polski duchowny katolicki, arcybiskup metropolita częstochowski

Źródło: „Robią wszystko, by Polskę osłabić”, „żebyśmy byli na kolanach”. Polityczna homilia z Jasnej Góry http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,23217524,robia-wszystko-by-polske-oslabic-zebysmy-byli-na-kolanach.html#BoxMTPromo, gazeta.pl, 1 kwietnia 2018

O dzieciach, O ludziach, O kłamstwie

„Istnieją bolesne przypadki, że poczęcie dziecka następuje pod wpływem upojenia alkoholowego lub w wyniku gwałtu. Człowiek staje się wtedy bardziej podobny do zwierzęcia i schodzi do roli istoty nierozumnej.”

Franciszek Głód (1939) profesor teologii pastoralnej

Źródło: post na Twitterze https://twitter.com/KsFranciszek/status/1010444991947268096, 23 czerwca 2018.

O dzieciach

„Zwierzę wypełza w człowieku. Afryka wschodzi zmierzchem nad Europą. Musimy być strażnikami na progu wartości.”

Arthur Moeller van den Bruck (1876–1925)

Das Tier im Menschen kriecht heran. Afrika dunkelt in Europa herauf. Wir haben die Wächter zu sein an der Schwelle der Werte. (niem.)
Źródło: Das dritte Reich

„Śmierć latała ze mną podczas wojny przycupnięta na siedzeniu mojego spitfire’a, towarzyszyła mi też, gdy rozwścieczone fale były w zmowie z wiatrem i czyhały na chwilę słabości kruchej żaglówki. Śmiertelne zagrożenie przynosiły mi polowania na dzikie zwierzęta i wizyty wśród wrogich i pierwotnych plemion indiańskich. Śmierć kryła się w kulach rabusiów, w zatrutych strzałach, w pełnych jadu zębach węży. W dziewiczej selwie, na drogach i bezdrożach, w wodzie i w górach miałem szansę walczyć ze śmiercią. Na kulę mogłem odpowiedzieć kulą, a furię Przyrody mogłem pokonać mięśniami, zręcznością i pomysłowością. Tutaj, w selwie żelaza i betonu, czułem się bezradny, nie znałem dostatecznie świata kłamstw.”

Tony Halik (1921–1998) polski podróżnik

Źródło: Moja wielka przygoda (1988)

O śmierci, O wojnie

„Nie możemy pozwolić na to, by człowiek traktowany był jako największe zagrożenie dla zasobów przyrodniczych, a najwyższą, jedynie zrozumiałą formą ochrony był zakaz wycinki drzew i zakaz zabijania zwierząt, co kreowane jest ostatnio zarówno przez ruchy satanistyczne, jak też ludzi o wielkim sercu, ale minimalnej wiedzy przyrodnicze.”

Jan Szyszko (1944–2019) polski polityk, pracownik naukowy

Źródło: Wiceminister odczytał referat ministra Jana Szyszki. A w nim? ... Sataniści http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103454,22175324,komunizm-ochronil-nas-przed-ekologizmem-ks-prof-kul-na.html#TRNajCzytSST, tokfm.pl, 1 sierpnia 2017

O ludziach, O wiedzę, Serce

„Papuasi bardziej przypominają aborygenów niż Jawajczyków, a jednych i drugich dzieli cywilizacyjna przepaść. Papuasi to w większości animiści żyjący nieraz tak jak ich przodkowie. Uprawiają słodkie ziemniaki i pasają najdroższe im zwierzęta – świnie – które w nocy śpią w chatach z kobietami i dziećmi.”

Jacek Pawlicki (1966) polski dziennikarz

Źródło: Jacek Pawlicki, Papuasi śnią o wolności http://wyborcza.pl/1,86700,7377019,Papuasi_snia_o_wolnosci.html, wyborcza.pl, 18 grudnia 2009.

O kobietach, O dzieciach

„Oto Bóg staje się dzieckiem, zawiniętym w nędzne pieluszki, złożonym w ciasnym żłobie obok zwierząt! Niepojęta to pokora: Pan wszystkich panów raczył stać się jednym ze swych sług! Nie dość Ci było, Boże i Panie, mój Stworzycielu, być moim Ojcem. Chciałeś się stać moim Bratem, i przyjąć ciało, nie umniejszone w prawdzie swej ludzkiej natury, jednak bez obciążenia najmniejszym choćby zepsuciem grzechu.”

Tomasz à Kempis (1380–1471)

Przez Maryję do Jezusa Źródło: Przez Maryję do Jezusa https://opoka.org.pl/biblioteka/M/MR/m_kempis_maryja_jezus2.html, opoka.org.pl, 26 sierpnia 2014.

O Bogu, O dzieciach, O naturze

„Jaki to dziwny kalejdoskop możliwości i rzeczywistości. Jestem w San Sebastian, w Hiszpanii, w kraju nie będącym teatrem wojny. Przy odrobinie wysiłku mogę się znaleźć bezpiecznie na terenie bliskiej placówki alianckiej. Tymczasem to, co będę robił w najbliższej przyszłości, to powrót przez Pireneje w charakterze zwierzyny łownej. Potem parę godzin podróży pociągiem, obiad itp. jako dobry, spokojny obywatel wracający z wyprawy handlowej. Dalsze kilkadziesiąt godzin jako nietykalny generał, przed którym wszyscy stają na baczność i któremu każdy Niemiec chce się przysłużyć. Potem Warszawa – i znowu jako kandydat na zaszczute zwierzę, któremu pierwszy lepszy Niemiec może bezkarnie strzelić w łeb.”

Kazimierz Leski (1912–2000) inżynier polski, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego

Źródło: Życie niewłaściwie urozmaicone. Wspomnienia oficera wywiadu i kontrwywiadu AK, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989, s. 233.

O wojnie, O charakterze, O rzeczywostości, O wysiłku

„Reprezentacja Rumunii to jak zranione zwierzę na polowaniu. Dopóki żyje, może cię ugryźć.”

Tomasz Hajto (1972) piłkarz polski

Komentarze do meczów el. MŚ 2018, Mecz Polska – Rumunia

„Gdyby Bóg chciał, abyśmy nie jedli zwierząt, to nie stworzyłby ich z mięsa.”

John Cleese (1939) angielski aktor komediowy, członek grupy Monty Python

Źródło: W.T.F.? : (What Is Wrong With Tom Faerie?)‎

O Bogu

„Wystarczyło, że przerzuciłem się na fotografowanie zwierząt w studio – na białym albo czarnym tle – i ludzie nagle zaczęli zwracać na nie uwagę.”

Joel Sartore (1962)

Źródło: rozmowa Tomasza Ulanowskiego, Portret przed zagładą. Zagrożone gatunki na zdjęciach Joela Sartore'a, „Duży Format” http://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,22505102,portret-przed-zaglada-zagrozone-gatunki-na-zdjeciach-joela.html, wyborcza.pl, 16 października 2017.

O ludziach

„Każde zwierzę jest cudowne. Kiedy patrzy się im w te ich inteligentne oczy, człowiek zaczyna rozumieć, że to gatunki wyrzeźbione przez miliony lat ewolucji. Wszystkie są dziełami sztuki. Jeden mały pająk jest bardziej skomplikowany niż jakakolwiek maszyna kiedykolwiek stworzona przez człowieka.”

Joel Sartore (1962)