Thomas Carlyle cytaty

Thomas Carlyle Fotografia
13   0

Thomas Carlyle

Data urodzenia: 4. Grudzień 1795
Data zgonu: 5. Luty 1881
Natępne imiona:Томас Карлайл

Reklama

Thomas Carlyle , szkocki pisarz społeczny, historyk i filozof historii, propagator i współtwórca specyficznej historiozofii zwanej heroizmem. Bardzo wpływowy w czasach wiktoriańskich, oddziałał też szeroko na myśl prawicową.

Poślubił Jane Baillie Welsh , od r. 1865 był rektorem uniwersytetu w Edynburgu. Rewolucyjnym i zgorzkniałym nastrojom epoki Byrona przeciwstawił ewangelię wypełniania swego obowiązku, opowiadając się za reformami społecznymi i organizacją pracy. Niwelacyjnej sile tendencji demokratycznych przeciwstawił kult herosów. W walce przeciwko mechanicznemu poglądowi na świat, uwielbieniu większości i utylitaryzmowi wysuwał jako istotną treść życia rozwój najwyższych, ponadindywidualnych wartości człowieka. W społeczeństwie i państwie ci tylko rządzić powinni, którzy czują w sobie przemożny pęd do władzy. Carlyle jednak powodzenie woli zmierzającej do potęgi utożsamiał z jej usprawiedliwieniem, brał je za dowód idealizmu zwróconego stale ku celom ponad osobowym, i w tym leży słabość i niebezpieczeństwo jego nauki, wywodzącej się ze szkockiego purytanizmu i idealizmu niemieckiego. Politycznie odegrał dużą rolę jako teoretyk imperializmu, podejmujący ideę misji dziejowej narodu angielskiego, która objąć ma świat cały. Z pism Carlyle wymienić należy przede wszystkim rozważania filozoficzno-historyczne „Bohaterowie. Cześć dla bohaterów i pierwiastek bohaterstwa w historii” , dzieła o rewolucji francuskiej, o Fryderyku II. pruskim. Jego „Sartora Resartusa, życie i zdania Pana Teufelsdröckha” przeł. Sygurd Wiśniowski .

Pod wpływem fascynacji niemieckim romantyzmem porzucił kalwinizm. Jego dług wobec filozofii romantycznej widoczny jest w tłumaczeniu Lat nauki Wilhelma Meistra Goethego i książce Life of Schiller. Z romantyzmu Carlyle czerpie przede wszystkim daleko posunięty indywidualizm .

Podstawowym tematem myśli Carlyle'a jest heros, jednostka wybitna, górująca nad masami siłą aktywności życiowej, przede wszystkim moralnej. W podkreśleniu właśnie przewagi moralnej a nie np. intelektualnej herosa widoczny jest wpływ purytanizmu. Mimo to Carlyle antycypuje antropologię Nietzschego.

Germanofil. Zagorzały miłośnik Fryderyka Wielkiego, a także autor jego historii .

Wydaje się, że specyficzna maniera jego umysłowości wywarła znaczny wpływ na formy współczesnej kultury masowej, np. powieść fantasy czy kino akcji. Jego wpływ na myśl prawicową to przede wszystkim widoczny w niej opór wobec myśli Karola Marksa, że byt określa świadomość, jako że heros Carlyle'a może i musi walczyć z naporem generowanych przez naturę i poddany jej motłoch treści, w heroistycznym języku określanych jako potwory.

Stąd historiozofia Carlyle'a nie uznaje żadnych praw dziejowych, w szczególności deterministycznych praw ekonomii, a historię przedstawia na płaszczyślie kosmologicznej jako sekwencję powtarzalnych walk wybitnych jednostek ze złem .

Zobacz też: heroizm, elitaryzm, filozofia historii, antydemokratyzm, kontrrewolucja.

Podobni autorzy

Jean-Jacques Rousseau Fotografia
Jean-Jacques Rousseau40
szwajcarski filozof, pisarz i pedagog
Marek Aureliusz Fotografia
Marek Aureliusz58
cesarz rzymski
Jean-Paul Sartre Fotografia
Jean-Paul Sartre80
powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski,...
François de La Rochefoucauld Fotografia
François de La Rochefoucauld134
pisarz i filozof francuski
 Ksenofanes Fotografia
Ksenofanes3
starożytny grecki filozof
 Platon Fotografia
Platon105
grecki filozof
Will Durant Fotografia
Will Durant1
filozof i historyk amerykański
John Dewey Fotografia
John Dewey2
amerykański filozof, pedagog

Cytaty Thomas Carlyle

Reklama
Reklama

„Kapitanowie przemysłu.“

—  Thomas Carlyle
Źródło: Przeszłość i teraźniejszość (ang. Past and Present) 4, 4

Reklama

„For myself, I feel that there is actually a kind of sacredness in the fact of such a man being sent into this Earth.“

—  Thomas Carlyle
Context: is it not a right glorious thing, and set of things, this that Shakspeare has brought us? For myself, I feel that there is actually a kind of sacredness in the fact of such a man being sent into this Earth.

„First get your man; all is got: he can learn to do all things, from making boots, to decreeing judgments, governing communities; and will do them like a man.“

—  Thomas Carlyle
Context: In all cases, therefore, we will agree with the judicious Mrs. Glass: 'First catch your hare!' First get your man; all is got: he can learn to do all things, from making boots, to decreeing judgments, governing communities; and will do them like a man.

„Your born genius, therefore, will first have to ask himself, Whether he can hold his tongue or cannot? True, all human talent, especially all deep talent, is a talent to do, and is intrinsically of silent nature; inaudible, like the Sphere Harmonies and Eternal Melodies, of which it is an incarnated fraction.“

—  Thomas Carlyle
Context: Our English careers to born genius are twofold. There is the silent or unlearned career of the Industrialisms, which are very many among us; and there is the articulate or learned career of the three professions, Medicine, Law (under which we may include Politics), and the Church. Your born genius, therefore, will first have to ask himself, Whether he can hold his tongue or cannot? True, all human talent, especially all deep talent, is a talent to do, and is intrinsically of silent nature; inaudible, like the Sphere Harmonies and Eternal Melodies, of which it is an incarnated fraction.

Help us translate English quotes

Discover interesting quotes and translate them.

Translate quotes
Natępna
Dzisiejsze rocznice
Wojciech Kilar Fotografia
Wojciech Kilar10
polski kompozytor 1932 - 2013
Ludwik Ćwikliński Fotografia
Ludwik Ćwikliński1
polski filolog klasyczny 1853 - 1942
Mickey Spillane Fotografia
Mickey Spillane2
pisarz amerykański 1918 - 2006
Mikołaj II Romanow Fotografia
Mikołaj II Romanow12
car Rosji 1868 - 1918
Następnych dzisiejszych rocznic
Podobni autorzy
Jean-Jacques Rousseau Fotografia
Jean-Jacques Rousseau40
szwajcarski filozof, pisarz i pedagog
Marek Aureliusz Fotografia
Marek Aureliusz58
cesarz rzymski
Jean-Paul Sartre Fotografia
Jean-Paul Sartre80
powieściopisarz, dramaturg, eseista i filozof francuski,...