Ludwig Josef Johann Wittgenstein – filozof zajmujący się przede wszystkim językiem i logiką, poruszał także kwestie kluczowe dla filozofii umysłu i matematyki. Jego wczesne prace uczyniły z niego „ojca chrzestnego” neopozytywizmu, późniejsze natomiast stanowiły kluczowy wkład w badaniach nad pragmatyką. Wikipedia
„2.021 Przedmioty stanowią substancję świata. Dlatego nie mogą być złożone.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.0211 Die Gegenstände bilden die Substanz der Welt. Darum können sie nicht zusammengesetzt sein.
Tractatus Logico-Philosophicus
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.05 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte bestimmt auch, welche Sachverhalte nicht bestehen. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„Stawiam niezliczone niestosowne pytania. Gdybym tylko zdołał przedrzeć się przez ten las.”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1947.
„Oby Bóg dał filozofowi wgląd w to, co leży przed oczyma wszystkich.”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1947.
„Wzajemne pozdrowienie filozofów powinno brzmieć: Nie spiesz się!”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1949.
„2.04 Ogół istniejących stanów rzeczy jest światem.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.04 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte ist die Welt. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„1.1 Świat to ogół faktów, nie rzeczy.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
1.1. Die Welt ist Gesamheit der Tatsachen, nicht der Dinge. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„1. Świat jest wszystkim, co jest faktem.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
1. Die Welt is alles, was der Fall ist.
Tractatus Logico-Philosophicus
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
Źródło: Philosophical Investigations (1953), Blackwell Publishing, s. 126.
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
6.5 Zu einer Anwort, die man nicht aussprechen kann, kann man auch die Frage nich aussprechen.
D a s R ä t s e l gibt es nicht.
Wenn sich eine Frage überhaupt stellen läst, so k a n n sie auch beantworten werden. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„Pozostaw czytelnikowi to, co on sam potrafi.”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1948.
„6. 4311 Śmierć nie jest epizodem życia. Śmierci się nie doświadcza.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
6. 4311 Der Tod ist kein Ereignis des Lebens. Den Tod erlebt man nicht. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„7. O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
7. Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.024 Substancja jest tym, co istnieje niezależnie od tego, co jest faktem.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.024 Die Substanz ist das, was unabhängig von dem was der Fall ist, besteht. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.0271 Przedmiot jest tym, co trwałe i stałe; konfiguracja – tym, co zmienne i nietrwałe.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.0271 Der Gegenstand ist das Feste, Bestehende; die Konfiguration ist das Wechselnde, Unbeständige. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
Źródło: list do Normana Malcolma, luty 1940 [za:] N. Malcolm, Ludwig Wittgenstein. A Memoir
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.02 Der Gegenstand ist einfach. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.0232 Nawiasem mówiąc: przedmioty są bezbarwne.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.0232 Beiläufig gesprochen: Die Gegenstände sind farblos. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
Źródło: list do Normana Malcolma, luty 1940 [za:] N. Malcolm, Ludwig Wittgenstein. A Memoir
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.013 Jedes Ding ist, gleichsam, in einem Raume möglicher Sachverhalte. Diesen Raum kann ich mir leer denken, nicht aber das Ding ohne den Raum. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„5.6 Granice mojego języka oznaczają granice mojego świata.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
5.6 Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
Źródło: „Słynną tezę 5.6 zachowaliśmy w utartym już w naszej literaturze filozoficznej przekładzie oddającym «bedeuten» jako «oznaczają». Trzeba jednak podkreślić, że jest to przekład mylący, gdyż nie chodzi tu o oznaczanie w sensie stosunku semantycznego, ani też o oznaczanie w sensie tożsamości denotatów. «Bedeuten» znaczy bowiem w niemczyźnie także «dać do zrozumienia» (pośrednio, lecz stanowczo) i to właśnie znaczenie zdaje się Wittgenstein mieć na myśli. Trafniejszym przekładem tej tezy byłoby zdanie: «Granice mego języka wskazują granice mego świata.»” – Bogusław Wolniewicz, wstęp do Tractatus Logico-Philosophicus, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970. W literaturze polskiej spotyka się również użycie sfomułowania wyznaczają.
„2.027 To, co stałe i trwałe, oraz przedmiot, są jednym i tym samym.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.027 Das Feste, das Bestehende und der Gegenstand sind Eins. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.06 Istnienie i nieistnienie stanów rzeczy jest rzeczywistością.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
Istnienie stanów rzeczy nazywamy też faktem pozytywnym, nieistnienie – negatywnym.
2.06 Das Bestehen und Nichtbestehen von Sachverhalten ist die Wirklichkeit. (Das Bestehen von Sachverhalten nennen wir auch eine positive, das Nichtbestehen eine negative Tatsache.) (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
“The sole remaining task for philosophy is the analysis of language.”
Though this has been quoted extensively as if it were a statement of Wittgenstein, it was apparently first published in A Brief History of Time (1988) by Stephen Hawking, p. 175, where it is presented in quotation marks and thus easily interpreted to be a quotation, but could conceivably be Hawking paraphrasing or giving his own particular summation of Wittgenstein's ideas, as there seem to be no published sources of such a statement prior to this one. The full remark by Hawking reads:
: Philosophers reduced the scope of their inquiries so much that Wittgenstein, the most famous philosopher of this century, said, “The sole remaining task for philosophy is the analysis of language.” What a comedown from the great tradition of philosophy from Aristotle to Kant!
Disputed
“Aim at being loved without being admired.”
Źródło: Culture and Value (1980), p. 38e
“If you use a trick in logic, whom can you be tricking other than yourself?”
Źródło: Culture and Value (1980), p. 24e
“If we spoke a different language, we would perceive a somewhat different world.”
This actually first appears in Recent Experiments in Psychology (1950) by Leland Whitney Crafts, Théodore Christian Schneirla, and Elsa Elizabeth Robinson, where it is expressed:
: If we used a different vocabulary or if we spoke a different language, we would perceive a somewhat different world.
Randy Allen Harris, in Rhetoric and Incommensurability (2005), p. 35, and an endnote on p. 138 indicates the misattribution seems to have originated in a misreading of quotes in Patterns Of Discovery: An Inquiry Into The Conceptual Foundations of Science (1958) by Norwood Russell Hanson, where an actual quotation of WIttgenstein on p. 184 is followed by one from the book on psychology.
Misattributed
“Ambition is the death of thought.”
Źródło: Culture and Value (1980), p. 77e
Philosophical Remarks (1930), Part I (1)
1930s-1951
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 66
Philosophical Investigations (1953)
On his Tractatus Logico-Philosophicus, in a letter to Ludwig von Ficker (1919), published in Wittgenstein : Sources and Perspectives (1979) by C. Grant Luckhard
1910s
Źródło: Culture and Value (1980), p. 53e
Notes of 1919, as quoted in Ludwig Wittgenstein : The Duty of Genius (1990) by Ray Monk
1910s
“The human body is the best picture of the human soul.”
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
Pt II, p. 178
Philosophical Investigations (1953)
“I squander untold effort making an arrangement of my thoughts that may have no value whatever.”
Źródło: Culture and Value (1980), p. 33e
that does not occur to them.
Źródło: Culture and Value (1980), p. 36e
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 261
Philosophical Investigations (1953)
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 133
Philosophical Investigations (1953)
Źródło: 1930s-1951, Philosophical Occasions 1912-1951 (1993), Ch. 7 : Remarks on Frazer's Golden Bough, p. 123
Źródło: 1930s-1951, The Blue Book (c. 1931–1935; published 1965), p. 25
Writing about the eventual outcome of World War I, in which he was a volunteer in the Austro-Hungarian army (25 October 1914), as quoted in The First World War (2004) by Martin Gilbert, p. 104
1910s
Źródło: Culture and Value (1980), p. 43e
“What should we gain by a definition, as it can only lead us to other undefined terms?”
Źródło: 1930s-1951, The Blue Book (c. 1931–1935; published 1965), p. 26
“For a truly religious man nothing is tragic.”
Conversation of 1930
Personal Recollections (1981)
